barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Nörokranyum

İnsan anatomisinde nörokranyum, kafatasının üst ve arka kısmı olup, beyin etrafında adeta koruyucu bir kap oluşturur.  İnsan kafatasında, nörokranyum kalvaryayı içerir. Kafatasının geri kalanı ise yüz kemiklerinden oluşur.Karşılaştırmalı anatomide, nörokranyum bazen endokranyum veya kondrokranyum ile eş anlamlı olarak kullanılır.Kulak kemikleri (her iki yanda da üçer adet) nörokranyumun parçaları arasına genelde dahil edilmez. Değişken olarak aynı zamanda sutural kemikler bulunabilir.Nörokranyumun alt tarafında karmaşık açıklıklar (foramenler) ve kemikler bulunur. Bunlardan birisi omuriliğin geçtiği foramen magnumdur. Yine bu bölgede bulunan işitsel bulla (auditory bullae) da, işitmeye yardımcı olur.Nörokranyumun boyutu memeliler arası değişkenlik gösterir. Çatısı temporal krestler gibi çıkıntılar içerebilir.Nörokranyum paraksiyel mezodermden gelişir. Ayrıca ektomezenkim de katkıda bulunur. Kıkırdaklı balıklar ve diğer kartilajinöz omurgalılarda kranyumun bu kısmı kemikleşmez; endokondral ossifikasyon ile değişmez.Evrimsel olarak, insan nörokranyumu memeli kafatasının arka tarafını oluştururken büyüyerek aynı zamanda üst kısmını da oluşturmaya başlamıştır: beynin evrimsel gelişiminde, nörokranyum splanchnokranyumdan daha fazla büyümüştür. Kranyumun üst en ön parçası da aynı zamanda memeli beyninin evrimsel olarak en yeni parçası olan, frontal lobları içerir.
Nörolojik bozukluk

Nörolojik bozukluk, sinir sisteminde meydana gelen herhangi bir bozukluktur. Beyin, omurilik ya da diğer sinirlerde görülen yapısal, biyokimyasal ya da elektriksel anormallikler belirtilere dahildir. Bu belirtilerden bazıları felç, kas zayıflığı, zayıf motor koordinasyonu, hissiyat kaybı, nöbetler, konfüzyon, ağrı ve şuur değişikliğidir.Merkezî ve periferik sinir sistemin hareket bozuklukları (Parkinson hastalığı, temel titreme, amyotrofik lateral skleroz, Tourette sendromu, multipl skleroz ve bazı periferik nöropati türleri)
Nörolojik bozukluklar listesi

Bu listede önemli ve sık görülen nörolojik bozukluklar (Alzheimer hastalığı gibi), semptomlar (sırt ağrısı gibi), bulgular (afazi gibi) ve sendromlar (Aicardi sendromu gibi) alfabetik olarak sıralanmıştır.Listenin orijinal versiyonu; NINDS, kamu malı,  National Institute of Neurological Disorders and Stroke
Nörolojik muayene

Nörolojik muayene, sinir sisteminin bozulup bozulmadığını belirlemek için duyusal nöron ve motor tepkilerin, özellikle de reflekslerin değerlendirilmesidir. Bu tipik olarak fizik muayeneyi ve hastanın tıbbi geçmişinin gözden geçirilmesidir ancak nörogörüntüleme gibi daha derin araştırmaları içermez. Bir araştırma veya tarama sürecinde bir sorun bulunursa, sinir sisteminin belirli bir yönüne odaklanmak için daha ileri testler (lomber ponksiyon ve kan testleri gibi) yapılabilir.Genel olarak nörolojik muayene, merkezi ve periferik sinir sisteminde lezyon olup olmadığını veya hastayı rahatsız eden başka bir yaygın sürecin olup olmadığını bulmaya odaklanır. Hasta kapsamlı bir şekilde test edildikten sonra, bu bulguların bir araya gelerek tanınabilir bir tıbbi sendrom veya Parkinson hastalığı veya motor nöron hastalığı gibi nörolojik bir bozukluk oluşturup oluşturmadığını belirlemek doktorun görevidir. Son olarak böyle bir problemin ortaya çıkmasının nedenini bulmak, örneğin problemin iltihaplanmadan mı yoksa doğuştan mı kaynaklandığını bulmak hekimin görevidir.
Nöropati

Nöropati nöronlarının hasarını tarif eden tıbbi terim. Çevresel sinir sistemi nöronlarını tutmakla beraber, bazı kaynaklara göre kraniyal sinirlerin hasarı da bir nöropatidir.Periferik nöropati; periferal motor, duyusal ve otonomik nöronların yapı veya fonksiyonlarında bozukluk olarak tanımlanır. Bu nöron tipleri birlikte etkilenebildiği gibi, seçici olarak da etkilenebilir.
Nöropatik ağrı

Çevresel veya merkezi sinir sistemindeki sinirlerin hasar görmesi sonucu ortaya çıkan nöropatik ağrı süreğendir. Nöropatik ağrıya neden olan birçok farklı durum vardır; alkolizm, kanser, bazı nörolojik hastalıklar, damar hastalıkları, sinir sıkışması, bazı enfeksiyon hastalıkları (zona gibi), böbrek yetmezliği ve şeker hastalığı gibi.Nöropatik ağrıya neden olan durumun tedavi edilmesi gerekir. Örneğin, eğer nöropatik ağrıya neden olan şeker hastalığı ise hastanın kan şekerinin kontrol altında tutulması önemlidir.Nöropatik ağrı tedavisi zor olabilir, birçok analjezik ağrıları dindirmekte yetersiz kalabilir. Analjezik olarak sınıflandırılmamış bazı ilaç grupları nöropatik ağrı tedavisinde kullanılabilir. Bunlara trisiklik antidepresanlar (amitriptilin gibi), antikonvülzanlar (Pregabalin ve gabapentin gibi) ve serotonin noradrenalin geri alım inhibitörleri (venlafaksin gibi) örnek olarak verilebilir.
Nöropatik osteoartropati

Nöropatik osteoartropati (charcot eklemi); yavaş başlangıçlı, özellikle yük taşıyan eklemlerde ilerleyici kemik yıkımı, kemik rezorpsiyonu ve deformite ile kareketerli ilerleyici dejenerasyon. Hastalığın kontrolsüz seyri deformite, fonksiyon kaybı, yaralar, süperenfeksiyon ve amputasyona kadar gider.Periferik duyu, propiyosepsiyon ve motor kontrol kaybı ile giden her hastalık sebep olabilir. Şeker hastalığı (en sık sebeptir, kontrolsüz kan şekeri riski arttırır), alkolik nöropati, CP, lepra, sfiliz (tabes dorsalis), myelomeningosel, syringomyeli, eklem içi steroid enjeksiyonu, konjenital ağrı direnci sebeplerinden bazılarıdır.Periferik duyu ve propiyosepsiyon kaybı ile tekrarlayan mikrotravmalar enflamatuar rezorpsiyona neden olur ve kemiği zayıflatır. İnce motor kontrolün olmaması ile anormal yüklenmeler eklemde hasara neden olur.Kontrolsüz periferik otonomik sinir sistemi damar çapını ayarlayamaz ve ekleme artmış kan akımı ile sonuçlanır. Hiperemi ile kemik rezorpsiyonu artar. En sık şeker hastalığı sebep olur. En sık ayaklar tutulur. %60 hastada tarsometatarsal eklem (medial taraf daha fazla) ve %30 hastada metatarsofalangeal eklem tutulumu vardır. %10 ayak bileği eklemi tutulur.Tutulan eklemde eritem ödem ve ısı artışı ile dejenerasyon ve dislokasyon (ilizarov uygulaması için uygun) olur. Osteomyelitten ayrımı zor olan plantar bölge yaraları gözlenebilir. Manyetik rezonans ve sintigrafi bulguları iki hastalık için de aynı olabilir. Ayırıcı tanı için kemik ve sinovya biyopsi gerekebilir.İki tip bulgu vardır. Atrofik tipte distal metatarsal ve ayakönü osteolizi var. Daha sık olan hipertrofik eklem hastalığı ise akut periartiküler kırık ve eklem çıkığı ile gider.Seviye 0: Eklemde klinik olarak ödem var ama radyoloji normal. Sintigrafi + olabilir. Sensitif ama spesifik değil.Seviye 3: Ödem geçer.Kemik parçalarında konsolidasyon ve yeniden şekillenme olur. Ayak stabildir. TMT eklem ve ayak medialinde yıkım ile kırık ve çıkık fragmanlar klasiktir. Medial ark kaybolur ve kazanılmış pes planus görülür.Önce tanınmalı. Tam temaslı alçı (özellikle medial arkı destekleyen) ilerleyici eklem deformitesinden korur. Açık cerrahi düzeltme sonuçları uzun vadede çok iyi değil. İlizarov uygulaması bu noktada anlamlı. Hastalığın başlaması ve ödem eritemin kaybolup deformitenin oluşması 6-9 ay sürebilir.
Nöropazarlama

Nöropazarlama, nörobilim ve pazarlama ana bilim dallarındaki yöntem ve uygulamaların disiplinlerarası bir yaklaşımla pazarlama alanında kullanılmasını ifade etmektedir. Nöropazarlama, literatürde pazarlamanın alt dallarından biri olarak geçmekle birlikte "Nörobilim" ve "Davranış Bilimleri (Behavioral Science)" alt kategorisi olarak da bahsedilmektedir. Dolayısıyla hangi bilim dalına ait bir kategori olduğu konusunda net bir sınıflandırma yapmak henüz mümkün değildir.Nöropazarlama (neuromarketing) kavramı ilk olarak ABD'de, Martin Lindstrom'un "Buyology" isimli kitabı ile pazarlama dünyasının gündemine girmiştir. Martin Lindstrom'un doğrudan bu yönde herhangi bir iddiası olmasa da pazarlama uzmanları müşterinin ve genel anlamda tüketicinin "beynindeki satın alma tuşu"nu sonunda bulabileceklerine ikna olarak nöropazarlama tekniklerini uygulamaya başlamışlardır.Teorik olarak ele alındığında nöropazarlamanın temel hipotezleri, Harvard Üniversitesi'nden Gerald Zaltman tarafından 1990'lı yıllarda ortaya konulmuştur. Bu pazarlama yaklaşımları bütünü için "neuromarketing" ismi ise 2002 yılında Ale Smidts tarafından literatüre kazandırılmıştır.Nöropazarlamanın tarihi olarak da literatüre geçen bilinçaltı reklamcılığı 1957 yılında pazarlama araştırmacısı olan James Vicary tarafından New Jersey’de bulunan bir sinema salonunun makine dairesinde filme mekanik bir slayt ekleme sonucunda her film gösterisi sırasında beş saniyede, saniyenin 3000’de biri hızla perdeleyen Coca Cola iç ve Patlamış Mısır ye mesajını yansıtması tartışmasıyla ortaya çıkmıştır. (Lindstorm 2011, ss.73-74) Ancak daha sonra James Vicary, tepkilerin ortaya çıkması ile birlikte bu olayın tamamen kurgu ve iletişim stratejisi olduğunu açıklasa da o yıllarda böyle bir stratejinin geliştiriliyor, konuşuluyor olması nöro pazarlama kavramının temellerinin atılmasına neden olmuştur.En çok uygulanan nöropazarlama teknik ve yöntemleri arasında; fMRI (Fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme), EEG (Elektroensefalografi), Eye Tracking (Göz İzleme), GSR  (Deri İletkenliği), Facial Coding (Yüz Kodlama), PPG (Kalp Ritmi) ve Implicit Tests (Örtülü Bağlantı Testleri) bulunmaktadır.Geçmişten günümüze teknolojik, tıp ve bilim anlamında yaşanan gelişmeler sonucu geldiğimiz noktada nöro bilim uzmanları beyin görüntüleme teknikleri ve araçları sayesinde bireyin duyusal ve zihinsel aktivitelerini yerine getirirken beyin içinde gerçekleşen elektriksel aktiviteleri ve beynin farklı bölgelerinin birlikte nasıl çalıştığı, nasıl sinyaller gönderdiğini tespit edebilmektedirler. Böylece belirli kalıplar içerisinde oluşan davranış ve duyguların hangi tür aktivitelerle ilişkili olduğunu tanımlayabilmektedirler.Nöropazarlama tekniklerini, ürünlerini piyasaya sürmeden önce test etmek amacıyla ilk uygulayan markalar iarasında ise Coca Cola, Frito-Lay, Gillette, Google ve P&G yer alır.Türkiye'de hem devlet üniversitelerinin hem de özel üniversitelerin lisans düzeyinde pazarlama dersi müfredatlarında yer almakla birlikte bazı özel üniversitelerin yüksek lisans programları arasında nöropazarlama yer almaktadır.
Nöropeptid

Nöropeptidler nöronlar tarafından iletişim için kullanılan küçük protein benzeri moleküller olan peptidlerdir. Beynin aktivitesini etkileyen sinyal molekülleridir. Ağrı duymama, ödüllendirme, besin alımı, metabolizma, üreme, sosyal davranışlar, öğrenme ve hafıza gibi çeşitli beyin işlevlerinde farklı nöropeptidler görev alır.Nöropeptidler peptid hormonlarıyla bağlantılıdır. Nöropeptid ile peptid hormonu arasındaki fark bu molekülleri açığa çıkaran ve tepki veren hücre tipleridir. Nöropeptidler nöron hücrleri tarafından salgılanır ve komşu nöron hücrelere sinyal gönderme işini üstlenirler. Peptid hormonları ise nöroendokrin hücreler tarafından salgılanır ve kan yoluyla uzak dokulara ulaşarak bu dokuların tepki vermesini sağlar. Nöropeptidler ve peptid hormonları aynı enzim grupları tarafından sentezlenirler. Bu enzimler arasından prohormon konvertazlar ve karboksipeptidazlar bulunur.Nöropeptidler nöronlar arası iletişimi hücre yüzeyindeki reseptörler sayesinde gerçekleştirir. Nöropeptidlerin çoğu aynı zamanda başka küçük nörotransmitter molekülleriyle birlikte salgılanır. İnsan genomunda nöropeptid öncülerini kodlayan yaklaşık 90 kadar gen bulunur. Memeli beyninin farklı nöron popülasyonları tarafından salgılanan yaklaşık 100 kadar farklı peptid bilinmektedir.
Nöropsikoloji

Nöropsikoloji, insan beyninin yapı ve fonksiyonlarının belirli psikolojik olaylarla olan ilişkisini anlamayı ve nörolojik bozuklukların yol açtığı davranışsal ve bilişsel etkilerin teşhis ve tedavisini hedefleyen psikoloji dalıdır.Daha eklektik psikoloji disiplinlerinden olan nöropsikoloji zaman zaman nörobilim, felsefe, nöroloji, psikiyatri ve bilgisayar bilimi ile kesişir.Nöropsikoloji, deneysel nöropsikoloji, klinik nöropsikoloji ve bilişsel nöropsikoloji olmak üzere 3 alt dala ayrılır.Nöropsikologlar genelde üniversite, laboratuvar gibi araştırmaya yönelik alanlarda ya da hastane ve rehabilitasyon merkezleri gibi klinik alanlarda çalışırlar.
Nörosifiliz

Nörosifiliz , Treponema pallidum bakterisinin neden olduğu bir beyin veya  omurilik enfeksiyonudur. Genellikle ilk enfeksiyondan 10 veya 20 yıl sonra , kronik ve tedavi edilmeyen sifiliz hastalarında oluşur.Depresyon, mani, psikoz, kişilik değişiklikleri, deliryum ve demans başta olmak üzere hemen hemen tüm psikiyatrik bozuklukları taklit edebilir. Nörosifilizin birçok psikiyatrik hastalığa benzer görünüm gösterebilmesi, tanı karmaşası yaratması bu hastalığı gizemli bir hale getirmektedir. Ayrıca, antibiyotik kullanımı hastalığın doğal gidişini değiştirerek, nörosifilizin farklı klinik görünümlerde ortaya çıkmasına neden olabilir.Görme bozuklukları.Bu belki hasta yakın bir nesneye odaklandığında bilateral küçük pupillaların daralması sonucu oluşan Argyll Robertson pupillası belirtisi olabilir,fakat parlak ışığa maruz kalındığında daralma olmaz.Herhangi bir semptom ve bulguların değerlendirilmesinin yanı sıra , çeşitli kan testleri de uygulanabilir :Enfeksiyonun gittiğinden emin olmak için kan testleri  3,6,12,24 ve 36 ay süreyle yapılmaya devam edilmelidir. Beyin omurilik sıvısı  (BOS)analizi için Lumbar punktur genellikle her 6 ayda bir yapılmalıdır.a b c d e f g Neurosyphilis at PubMed Health. Review Date: 9/15/2010. Reviewed by: David C. Dugdale, Jatin M. Vyas. Also reviewed by David Zieve.Murray ED, Buttner N, Price BH (2012). "Depression and Psychosis in Neurological Practice". In Bradley WG, Daroff RB, Fenichel GM, Jankovic J. Bradley's Neurology in Clinical Practice: Expert Consult - Online and Print, 6e (Bradley, Neurology in Clinical Practice e-dition 2v Set) 1 (6th ed.). Philadelphia, PA: Elsevier/Saunders. pp. 101–102. ISBN 1-4377-0434-4.
Nörotemezis

Nörotemezis, sinirin kesilerek bütünlüğünün tamamen bozulması sonucu oluşan ve çevresel sinir hasarı sınıflandırmasına dahil edilen sinir hasarı türlerinden en ağır olanıdır.Çevresel sinir hasarı sınıflandırmasına daha çok nörotemezis ve aksonotmezis sinir hasarları dahildir. Bunlar sinir liflerinin hasar görmesi sonucu ortaya çıkar, fakat sinirin hücre gövdesi korunur. Bu her iki hasar türünde de lezyonlu bölgenin altındaki sinirler tarafından beslenen kaslarda felç görülür ve hasara maruz kalan sinirlerde duyu kaybı oluşur. Bir sinir hasarının nörotemezis hasarı olup olmadığını anlamanın tek yolu, hasarın olduğu yerde nörorejenerasyonunun devamlılığını sağlamaktır (nörorejenerasyon, lezyona günde yaklaşık 2–4 mm yakınsar). Eğer bu süre sonunda bu bölgede hala bir kas felci ve dejenerasyonu varsa, bu durum nörotemezis hasarı olduğu anlamına gelir.
Nöroteoloji

Nöroteoloji, zaman zaman biyoteoloji olarak da anılan, ruhsallığın nöral (sinirsel) temelde incelenmesini içerir. Nöroteoloji geleneksel anlamda ruhani olarak kategorize edilen, tanımlanan subjektif deneyimlerin nörolojik ve evrimsel temellerini araştırır, inceler.Nöroteoloji, "bilimin rasyonel düşünceleri kullanarak beynin fiziksel yönleri dahilinde din ve inanç kavramını açıklayan girişim" olarak tanımlanmıştır.
Nörotipik

Nörotipik (ya da NT) insanların nörolojik gelişimi ve durumları, dil bilgilerini ve sosyal işaretleri değerlendirme becerilerini birçok insanın normal olarak algılayacağı durumlarla uyumludur. İlk olarak otistik toplulukları arasında otistik olmayan insanları tanımlamak için kullanılan bir sözcükse de daha sonra nöroçeşitlilik hareketi ve bilimsel alanda da kabul görmüştür. Birleşik Krallık’ta bulunan, National Autistic Society, gazetecilere bu terimi kullanmalarını öğütler.
Nörotoksin

Sinir dokusuna zehirli olan veya nörotoksisiteye neden olan tahrip edici toksinlerdir. Nörotoksinler, hem gelişen hem de olgun sinir dokusundaki işlevi olumsuz etkileyebilen, kapsamlı ve eksojen bir kimyasal nörolojik sınıftır.Yaşlanan yüzlerdeki çizgileri yok etmek amacıyla kullanılmakta olan botox maddesi için de nörotoksinlerden yararlanılmaktadır.Stanford Üniversitesi'nden bir araştırma ekibi, Zehirli Dart Kurbağalarının derisinde bulunan nörotoksini ilk kez 2016 yılında sentezlemeyi başarmıştır. Biyo-silah, lokal anestezi gibi çalışmalarda kullanılma olanağı oluşturduğu gibi, sodyum iyonu kanallarındaki benzersiz etkisi nedeniyle tıp bilimlerinde farklı amaçlarda kullanılabilecektir.
Nörotoksisite

Nörotoksisite, zehirli maddenin sinir sisteminin normal çalışmasını olumsuz yönde etkilemesi durumudur. Bu zehir ağır metallerin oluşturduğu kimyasal bileşikler ya da nörotoksin gibi biyolojik maddeler olabilir. Bazı moleküller sıcak kanlı hayvanları, bazıları soğuk kanlı hayvanları ve bazıları da her iki grubu da etkiler. Nörotoksisite merkezi sinir sistemi, periferal sinir sistemi, kranial sinirler ya da üçünün herhangi bir kombinasyonuna doğrudan ya da dolaylı hasar sonucunda ortaya çıkabilir.Semptomlar maddenin vücut tarafından soğurulduktan hemen sonra veya gecikmeyle ortaya çıkabilir. Bu semptomlar organlarda zayıflık, hafıza, görme ya da idrak kaybı, delüzyon, baş ağrısı, davranışsal problemler, cinsel işlevsizlik şeklinde olabilir. Belli rahatsızlığı olan bireyler nörotoksinlere karşı daha hassastırlar.
Nörotransmitter

Nöronlar arasında veya bir nöron ile başka tür bir hücre arasında iletişimi sağlayan kimyasallara nörotransmitter veya nörotransmiter denir. Sinir sistemi boyunca sinirsel sinyaller bu kimyasal taşıyıcılar yardımıyla iletilir.Sinir hücrelerinin taşıdığı sinyaller nöronlar üzerinde son derece hızlı ilerler. Bu hız sinir hücresini türüne göre 1 m/sn ile 12 m/sn arasında değişir. Sinir hücreleri arasındaki bağlantı ve sinyal aktarımını ise sinaps denilen ve iki sinir hücresi arasında bulunan bölgelerce sağlar. Bu bağlantı bölgelerinde sinyalin geldiği nörondan salgılanan nörotransmitterler, karşıdaki nöronun hücre yüzeyinde bulunan protein reseptörlerce algılanarak sinyalin bu hücreye aktarılmasını sağlarlar. Post-sinaptik protein reseptörlerle iletişim yolu çoğu sinir ileticisi için geçerli olmakla beraber gaz formunda bir sinir ileticisi olan nitrik oksit post-sinaptik membranı aşarak intrasellüler cGMP düzeyi üzerinden etkisini gösterir. Günümüzde ATP de sinir ileticisi olarak kabul edilmektedir ve etkilerinin bir kısmı için pürinerjik post-sinaptik reseptöre ihtiyaç duymaz.Sinapslarda iki hücre arasındaki mesafe son derece azdır (yaklaşık olarak 20 nm). Bu durum fizyolojik sıcaklıklarda ve ortam koşullarındaki difüzyon hızı ile birlikte ele alındığında, bir hücreden salınan nörotransmitter maddenin diğerine varış zamanının neredeyse anlık olacak şekilde çok kısa olmasına neden olur.Temel olarak iki grup nörotransmitter madde bulunur. Bunlar eksite edici (uyarıcı, agonist) ve inhibe edici (engelleyici, antagonist) maddelerdir. Sinir istemindeki sinyallerin işlenip bunların bilgiye dönüştüğü yer olan sinapslarda bu iki farklı grup nörotransmitter madde sayesinde bazı sinyaller artırılırken bazıları azaltılmış olur. Bu özellik, sinir dokuların sinyal işleme yetisinin temel bileşenlerinden biridir.
Nöroçeşitlilik

Nörodiversite veya nöroçeşitlilik, insan beyninde sosyalleşme, öğrenme, dikkat, duygudurum ve diğer zihinsel işlevleri etkileyen farklılıkların patolojik olmadığını savunan bir konsepttir. Anlayış, akademide yaygın görüş olan nörogelişimsel bozukluklarının doğası gereği patolojik olduğu görüşüne karşı gelişmiş olup, engellilik halinin fiziksel ve zihinsel farklılıklardan doğan normatif bir durum değil, bu farklılıkları gözetmeyi başaramamış toplumun yarattığı sosyal bir başarısızlık olarak açıklayan toplumsal engellilik modelini benimsemiştir. Anlayış özellikle otizm haklarını destekleyenler arasında yaygındır, ancak diğer engelli hakkı savunucuları tarafından yüksek yardıma ihtiyaç duyan engelli bireylerin gerekliliklerini karşılamadığından ötürü eleştirilmektedir.Konsept 1998 yılında sosyolog Judy Singer tarafından kullanılarak literatüre girdi, gazeteci Harvey Blume ise terimin yaygınlaştırılmasına yardım etti.
Nötral kırmızı

Nötral kırmızı (toluen kırmızısı, bazal kırmızı 5 veya C.I. 50040) doku biliminde boyama işlemi için kullanılan bir eurodin boyası.Lizozom kırmızısına da rengini veren nötral kırmızısıdır.Mikrobiyolojide, MacConkey ağarında laktoz fermantasyonu için bakteriyi ayır etmek amacı ile kullanılır.Nötral kırmızısı hücre kültürleri ve bakteriyel hücreler için bazı besiyerlerine eklenir. Genellikle klor tuzu halinde ulaşılabilir.Nötral kırmızısı bir pH indikatörü gibi davranır.pH 6.8-8.0. değerleri arasında kırmızıdan sarıya doğru gider
Nötralino

Nötralino, süpersimetride varsayımsal bir parçacıktır. Fermiyon ve elektrik olarak nötr olan 4 nötralino vardır. En hafifleri tipik olarak dengelidir. Tipik olarak N͂1^0 (en hafifleri); N͂2^0, N͂3^0 ve N͂0^4 (en ağırları) olarak adlandırılırlar. Bu 4 durum bino ve wino'nun karışımıdır. Genelde renkli süpersimetrik parçacıklardan oluşurlar.R-eşitliğinde, koruyucu modeller, en hafif nötralino  dengelidir ve bütün süpersimetrik çürümeler bu parçaya bozulurlar  ve varoluşu ancak dengesiz momentum dedektörlerine bakarak gözlemlenebilir. Daha ağır nötralinolar genel olarak  nötr Z bozonundan daha hafif bir nötralinoya ya da yüklü bir W bozonunda hafif charginoya bozulurlar.Farklı nötralinolar arasındaki kütle bölünümler hangi bozulma düzlemlerinin oluşabileceğini belirler.Süpersimetri modellerinde bütün standart model parçacıklar aynı kuantum numarasına sahip  ama farklı kuantum döngüsüne sahip eşlere sahiptirler. Z bozonu, foton ve nötr higgs'in süpereşleri aynı kuantum numarasında sahip oldukları için karışıp nötralino denilen kütle operatörlerinin 4 özgün durumunu oluşturabilirler. Birçok modelde 4 nötralinonun en hafifi en hafif süpersimetrik parçacık(LSP) olur ancak farklı parçacıklar da bu rolü alabilirler.Her nötralinonun net özellikleri karışımın detaylarına bağlıdır. Bu sayede fenomenolojik olarak nötralinolar benzerdirler ve direkt olarak gözlenemezler.R-eşliğinin korunduğu ve en hafif nötralionun LSP olduğu modellerde, en hafif nötralino stabildir ve eninde sonunda öteki süpereşlerin bozulma zincirinde üretilir. Böyle durumlarda hızlandırıcıdaki süpersimetrik süreçler görülebilir ilk ve son durumlardaki parçacıklar arasındaki çelişki ile karakterize edilirler. Bu, süpersimetriyi standart modellerden ayırmada önemli bir özelliktir.Ağır, kararlı bir parçacık olarak, en hafif nötralino evrenin soğuk karanlık maddesini oluşturmaya mükemmel bir adaydır. Birçok modelde, en hafif nötralino evrenin erken sıcak aşamasında üretilebilir ve gözlemlenmiş karanlık madde için yaklaşık olarak gerekli kalıntı bolluğunu bırakır. Yaklaşık 10–10000 GeV bir nötralino karanlık madde olamaya en büyük adaydır.Nötralino karanlık madde bulutu doğada doğrudan ya da dolaylı yoldan gözlenebilir olurdu. Dolaylı gözlem için gamma ışınları ve nötrino teleskopları karanlık madde yoğunluğunun yüksek olduğu yerlerde nötralino imhasının kanıtlarını arar. Doğrudan gözlem için "Kriyojenik Karanlık Madde Araştırması" (CDMS) gibi özel deneyler gerekir. Bu deneyler ilginç süpersimetrik uzay bölgelerini araştırmaya başladı ve deneyleri büyük hassaslık altında geliştirdi ve hâla gelişim halindedir.
Nötralizasyon

Nötralizasyon (kimya), bir baz ve bir asidin bir tuz oluşturmak için reaksiyona girdiği kimyasal reaksiyon.Nötralizasyon (sosyoloji), bir kesime göre gayri meşru eylemlerde bulunan kişilerin bastırıldığını ifade eden terim.Nötralizasyon (dilbilim), sesbirimlerin belirli ortamlardaki bazı ayırt edici özelliklerinin ortadan kaldırılması.
Nötralizasyon (kimya)

Nötralizasyon ya da Türkçe anlamı ile yansızlaştırmak, tarafsızlaştırmak, herhangi bir nesneyi hiçbir taraf tutmamamaya itmektir. Bunu günlük hayatta çeşitli yollar ile kullanırız. Bu işlem ise daha çok bilim dallarında kullanılır. Bilim dallarından özellikle kimya, fizik ve mekanik bilimler bu terimi çok kullanır. Nötralizasyon değişik şekillerde olabilir. Kimyasal nötralizasyon, atomlar ile alakalıdır, fiziksel nötralizasyon kuantum, atom veya nükleer fizik ile alakalı olabilir. Mekanik nötralizasyon makinanın yansız bir şekilde çalışmasıdır. Ayrıca matematiksel nötralizasyon iki veya birkaç sayının bir birini nötr sayı olan "sıfır" a ulaştırmasıdır.Nötralizasyon bilim dallarında çok kullanılan bir işlemdir. Özellikle kimya ve matematik bilimi için önemlidir. Ayrıca nötralizasyon mekanik ve elektronik anlamlar da taşır. Mekanik alanda "nötralize olmak" bozulmak, çalışmamak demektir. Elektronik anlamda ise kısa devre olması, devrenin çalışmaması ya da elektron veya protonların gereğinde fazla yüklenmesi anlamına gelir.Bir maddenin nötr olması demek onun kimyasal olarak yansız olması demektir. Örnek olarak baz maddeler asit maddeleri nötralize ederek yansız hale getirirler. Buna en basit örnek şu şekilde verilebilir:Aynı zamanda bu kimyasal reaksiyon gibi birçok kimyasal madde bir birini yansızlaştırır. Tuzlar ve asitler tarafında yakılarak nötralize edilebilir.Çözünme bir tür nötralizasyon değildir ve çözünme maddenin taneciksel yapısına kanıt taşıyabilir. C2H5OH (Saf Alkol) içine I (İyot) maddesi koyu turuncu bir karışım verir. Bu İyotun, alkolün içine çözündüğünü gösterir. Bu olay nötralizasyona örnek verilemez."Nötr" terimi, "nötralizasyon" işlemi aynı zamanda sayısal anlamda da kullanılabilir. Sayılar arasında nötr bir sayı vardır. "0" (sıfır) nötr bir sayıdır ve bir doğal sayı olmakla beraber ne bir negatif, ne bir pozitif tam saydır. Aynı zamanda herhangi bir sayıyı nötr hale yani "0" (sıfır) a getirmek sayısal nötralizasyon işidir. Örneğin:12 - 12 = 0 (Görüldüğü gibi 12 sayısı nötr sayıya dönüştü. Daha ileri gidilirse 12 karşıya geçirilir.)Mekanik alanda nötralizasyon demek makinenin bozulması veya yanlış çalışması anlamına gelir. "Buzdolabı aşırı yüklenmeden dolayı nötralize oldu." cümlesindeki anlam makinenin ne çalıştığını ne de kısa devre yapar patlama, kırılma, yanma vs... etkenlerine sahip olduğunu yani nötr bir şekilde çalışmadığını anlatmaktadır.
Nötrino dedektörü

Nötrino dedektörü, nötrinoları çalışmak için dizayn edilmiş fizik aparatı. Nötrinolar diğer maddelerle yalnızca zayıf etkileşimlerde bulunduğundan, nötrino dedektörleri kaile alınır bir sayıda nötrinoyu tespit edebilmek için çok büyük olmalıdırlar. Bu aparatlar genelde yerin altına inşa edilirler. Sebebi ise aleti kozmik ışınlardan ve diğer arka plan ışınımlardan yalıtmaktır.Nötrino dedektörleri astrofizik gözlemleri için kullanılabilirler. Çoğu astrofizik olayının nötrino yaydığına inanlır.
Nötrofil lenfosit oranı

Son zamanlarda Lenfosit Monosit oranı (LMR), tüberküloz ve çeşitli kanserler dahil olmak üzere inflamasyon belirteci olarak da incelenmiştir.Yüksek NLR değeri, anjiyografi veya kardiyak revaskülarizasyon uygulanan hastalarda ölüm oranının bağımsız bir belirleyicisidir.Artan NLR, yemek borusu kanseri  veya ilerlemiş pankreas kanseri gibi çeşitli kanserlerin kötü prognozu ile ilişkilidir.NLR, COVID-19'dan ölenler ve iyileşenler arasındaki NLR farkı göz önüne alındığında COVID-19'a işaret eden belirteç olarak kullanılabilir.Yakın tarihli bir çalışmada sağlıklı yetişkin deneklerin %95'inin NLR oranı 0,78 ile 3,53 arasındaydı. %95 aralığı: sağlıklı yetişkinlerin %2,5'i NLR değeri 0,78'in altında ve %2,5'inde ise NLR değeri 3,53'ün üzerindedir.Nötrofil-Lenfosit oranı, nötrofil lenfosit oranı ile bağışıklık tepkisi reaksiyonları arasındaki ilişki etkileşimi fark edildikten sonra yararlı bir parametre olarak gösterilmiştir.Bratislava'daki St. Elizabeth Kanser Enstitüsünün Anesteziyoloji ve yoğun bakım bölümünde 2001 yılında Zahorec tarafından yürütülen çalışma sonucu, NLR oranın klinik yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) 6-12 ve 24 saat aralıklarla stres faktörü olarak düzenli kullanılmasını önermiştir.Tedavi öncesi NLR'nin göğüs yemek borusu kanserine karşı kemoterapi duyarlılığının bir göstergesi olarak kullanılabileceğini gösteren ilk çalışma Hiroshi Sato, Yasuhiro Tsubosa ve Tatsuyuki Kawano tarafından 2012 yılında World Journal of Surgery dergisinde yayınlanan çalışmada gösterildi.
Nötrofili

Nötrofili, Nötrofilik lökositozis, Granülositozis, olarak da bilinir; Kandaki mutlak nötrofil sayısının 7.500/mm3 üzerinde bir değer alması olarak tanımlanır.Organizmada günlük olarak 1.5x109/kg granülosit üretilir. Nötrofillerin %75’i kemik iliği deposunda, %20’si mitotik ve postmitotik, %3’ü marjinal ve %2’si de dolaşan havuzlarda yer almaktadır. Normal olarak nötrofiller, kemik iliğinden yaklaşık olarak 3-6 saat içerisinde dokulara ulaşabilir. Çeşitli uyaranlarla ve/veya sitokinlerle kemik iliğinden dolaşıma 4-5 saat içerisinde normalden 2-3 kat granülosit geçmesini sağlarlar (Bkz:yangı). Granülositler kanda 9, dokularda ise yaklaşık olarak 1-4 gün kalırlar.
Nötron bombası

Nötron bombası, teknik olarak gelişmiş bir taktik nükleer silahtır. Nötron bombası gelişmiş radyasyon silahları (enhanced radiation weapon - ERW) kapsamında yer almaktadır.Nötron bombası, 1958 yılında fizikçi Samuel Cohen tarafından bulundu. İlk başlarda dönemin ABD başkanı John F. Kennedy'nin karşı çıkmasına rağmen 1963 yılında Nevada'da bir yer altı üssünde denemesi yapıldı. Geliştirilmesi sonraki başkan Jimmy Carter döneminde 1978 yılına kaldıysa da protestolar yüzünden ertelendi. Üretimine başlanması 1981 yılında başkan Ronald Reagan döneminde oldu. ABD'nde üç tip ERW silahı üretildi. Orta menzilli WR66 savaş başlığı anti-ICBM Sprint füzesi 1970 yılı ortalarında yapıldı. Ardından kısa menzilli W70 Mod 3 savaş başlığı ile W79 Mod 0 taktik füzeleri nötron bombası tipleri olarak geliştirildi.Son iki tip, George W. Bush zamanında 1992 yılında soğuk savaşın bitimiyle demonte edilerek 2003 yılında kullanımdan kaldırıldı. 1999 yılı "Cox Raporu", Çin'de nötron bombası üretiminin olanaklılığından söz etmektedir.Nötron bombası, füzyon ilkesiyle çalışmaktadır. Atomun parçalanmasıyla ortaya çıkan milyonlarca derecelik ısı kaynağı içinde atom çekirdeklerinin birleşmesi sonucu oluşan füzyon sırasında etkileşen döteryum ve trityum iyonlarının 14.000.000 elektron volt enerji yüklü nötron saçılır. Bu nötron ışınları, binalar ve çevreye bir zarar vermemekle birlikte insan hayatı için kesin öldürücü tehlike içermektedir.Nötron bombasının yaydığı Trityum'un yaklaşık 13,32 yıl ömrü vardır. Bu ömür, atom bombasına göre on kat daha fazladır.Not: Nötron bombasının atıldığı 8 km²'lik bir alanda bulunan tüm canlılar en çok 2-3 gün içinde yaşamını yitirir.
Nötron emisyonu

Nötron emisyonu fazla nötron içeren atomlarda gerçekleşen radyoaktif bir bozunma tepkimesidir. Bu bozunmada nötron basitçe çekirdekten atılır. Nötron yayan iki izotop örneği helium-5 ve berilyum-13'tür. Ancak helium-5'in bozunumu Alfa bozunumu olarak da geçer.Birçok ağır izotop, özellikle kaliforniyum-252, başka bir radyoaktif bozunma tepkimesi spontane fisyonun yanında nötron da yayarlar.
Nötron moderatörü

Nötron moderatörü, hızlı nötronların hızını azaltarak uranyum-235 veya benzer bir fisil nüklit içeren bir zincirleme çekirdek tepkimesi reaksiyonu sürdürme yeteneğine sahip termal nötronlara dönüştüren bir araçtır.Yaygın olarak kullanılan moderatörler normal (hafif) su (dünyadaki reaktörlerin %75'i), katı grafit (reaktörlerin %20'si) ve ağır sudur (reaktör %5'si). Bazı deney türlerinde berilyum kullanılmıştır ve hidrokarbonlar başka ihtimal olarak öne sürülmüştür.
Nötron radyasyonu

Radyoaktif çekirdekten nötron yayılmasıdır.Bu yolla çekirdeğinde nötronu fazla olan çekirdek Nötron / Proton sayısını 1 ' e yaklaştırmaya çalışır. Böylece kararlı bir yapı kazanır. Bu ışımayla Atom Numarası (Proton) değişmez, Nötron Sayısı 1 azalır.
Nötron saçılması

Nötron saçılması, maddedeki nötronların düzensiz bir şekilde dağılmasıdır. Doğal olarak fiziksel yollarla oluşabildiği gibi, insan yapımı deneysel tekniklerin sonucunda da gözlemlenebilir. Clifford Shull ve Bertram N. Brockhouse tarafından bulunmuştur. Shull ve Brockhouse bu çalışmalarıyla 1994 yılında Nobel ödülüne layık görülmüşlerdir.Nötron saçılması, nötronların atom çekirdeği ve eşleşmemiş elektronların magnetik alanı ile etkileşiminden kaynaklanır. Genel olarak elastik, elastik olmayan saçılma olarak ikiye ayrılır.Yapıları analiz etmek için kullanılır. Elastik saçılmada gönderilen nötron ile yayılan nötron aynı enerjiye sahiptir, enerji kaybı olmamaktadır.Atomik titreşimleri ve atomdaki diğer uyarımları tespit etmek için kullanılır. Elastik olmayan saçılmalarda gönderilen nötronun enerjisinde azalma ya da artma meydana gelmektedir.Eğer gelen nötron vektörünün büyüklüğü yayılan nötron vektörünün büyüklüğünden fazlaysa, numune ve nötron arasındaki enerji transferi sırasında nötron enerji kaybetmiştir. Benzer şekilde, eğer gelen nötron vektörünün büyüklüğü yayılan nötron vektörünün büyüklüğünden az ise nötron enerji kazanmıştır.Her element, hatta her izotop, özgül nötron saçılma uzunluğuna sahiptir. Bu özellik nötron saçılmasına çok büyük üstünlük sağlamaktadır çünkü hidrojen gibi hafif elementlerin daha ağır elementler varlığında bile görülebilmesini sağlar.Nötron saçılma uzunluğu, çekirdek-nötron etkileşimleri tarafından belirlenir ve aynı elementin iki izotopunda bu değer farklılık gösterebilir. İzotopların bu özelliğinden yaralanılarak karmaşık sistemdeki bir molekülün istenilen kısımları gözlemlenebilir.Zıt işaretli nötron saçılma uzunluğuna sahip oldukları için en çok hidrojen ve onun izotopu döteryum kullanılmaktadır. Bu özellik sayesinde bir moleküldeki hidrojen atomlarının yeri kesin olarak tespit edilebilmektedir.Nötron saçılması da raman spektroskopisi gibi bir titreşimsel spektroskopi tekniğidir. Fakat başlıca farklılıklar gösterirler:Raman spektroskopisinde fotonlar öncelikler elektronlarla etkileşirken, nötron saçılmasında çekirdekle etkileşim vardır. Etkileşimin kuvveti, çekirdek çeşidine bağlıdır.Oda sıcaklığında bir enerjiye sahip nötronların dalga boyu 0.2 nm den azdır. Raman spektroskopisinde kullanılan elektromagnetik dalga görünür ya da yakın morötesi bölgesindedir, yani, dalga boyu nötronlarınkinden çok daha fazladır.
Nötron tesir kesiti

Nötron tesir kesiti, gelen nötronun hedef çekirdekle etkileşime girme ihtimalini ifade eder. Tesir kesiti için kullanılan standart birim  barndır. 1 barn 10-28 m2 veya 10-24 cm2'ye eşittir. Nötron tesir kesiti ve dolayısıyla da etkileşim olasılığı, hedefin türüne, reaksiyonun türüne, gelen nötronun enerjisine bağlıdır.
Nötron tomografisi

Nötron tomografisi; nötronların, elektronlar ve protonlar gibi yansıma, saçılma ve tutulma özelliğinin kullanıldığı izleme yöntemine denir.Nötronların madde içinden difüzyonu, ilgilenilen maddenin özelliklerine göre değişir. Bu durum maddelerin içini (yüzey özelliklerinin tersine) araştırabilmemize imkân tanır. Bu tür analizler genellikle nötron saçılma teknikleri olarak adlandırılır. Bertram Brockhouse ve Clifford Shull, bu çalışmaya öncülük etmelerinden dolayı 1994 yılında Fizik dalında Nobel Ödülü almışlardır.Genel anlamda, nötron saçılma deneyleri atomların nerede oldukları ve ne yaptıklarını anlamamıza yardım eder.https://web.archive.org/web/20060519214537/http://www.manep.ch/en/technological-challenges/neutrons.html
Növres İman

Növres İman Meşedi Salahoğlu 1903 yılında Azerbaycan’ın Göyçe ilçesinin Ağkilse köyünde doğmuştur. Ünlü Âşık Elesger’in kardeşi Meşedi Salah’ın ikinci evliliğinden olmadır. Kurban adında bir ağabeyi ile birlikte meclislere katıldığı Musa adında âşık bir kardeşi olduğu bilinmektedir. Göyçe ilçesinin Hüseynkuluağalı (Nerimanlı) köyünün molla mektebinde tahsil görmüştür. Daha sonra devrinin öne çıkan dini, tarihi ve edebi kitaplarını okuyarak kendini yetiştirmiştir. Növres köyünden bir kızla nişanlanmıştır. Ancak ağabeyi Kurban’ın genç yaşta ölümü üzerine ağabeyinin eşi ve amcası Elesger’in de kızı olan iki çocuklu Gülsine ile zorla evlendirilir. Bu durum Növres’i derinden etkiler ve kimseyle görüşmek istemez. Bu evlilikten bir oğlu olmuştur.Sovyet döneminde bir müddet Kelbecer’in Seyidler köyünde kâtiplik görevinde bulunmuştur. Dini bir eğitim alan Növres İman; camilerin kapatılması, Kuran’ın yakılması ve din adamlarının takibata uğraması gibi olaylara şahit olduğundan Sovyet yönetimine karşı nefret duymaya başlamış ve kâtiplik görevinden ayrılmıştır. Bu tepkisi ve dönemi öven şiirler yazmamış olmasından dolayı günümüz araştırmacıları Növres’i, Sovyet yönetime baş eğmemiş âşıklar (Âşık Hüzeyin Bozalkanlı, Âşık Mirza ve Âşık Adelet gibi) arasında saymakta ve onu takdirle karşılamaktadır.Genç yaşlarında şiire ilgi duyan Növres, saz çalıp âşıklık etmeye 1925 yılında başlamıştır. Sovyet döneminde meclislerde dini konularda şiir okunması yasaklanmıştır. Bu durum Növres’i çileden çıkarmış, sazını kırarak bütün şiirlerini yakmıştır. Bu ruh hâli ile 1932 yahut 1933 yılında ortadan kaybolmuştur. Növres’in bu durumu onun sinir hastalığına yakalanmış olduğuna yorumlanmıştır. Bu tarihten sonra onun hakkında bir malumat elde edilememiş olmakla birlikte Güney Azerbaycan’ın Meşhet şehrine yahut Türkiye’ye geçtiği ihtimali üzerinde yorumlar yapılmakta, 1970’li yıllarda vefat ettiği tahmin edilmektedir. Mezarının nerede olduğu bilinmemektedir.
Nøgle hus spejl

Key House Mirror (Danca: Nøgle hus spejl) 2015 yılı Danimarka yapımı drama türünde yönetmenliğini, Michael Noer'in yaptığı sinema filmidir.
Nørrebro

Nørrebro, Kopenhag’ın 10 resmi bölgesinden biri. Şehir merkezinin kuzeybatısında bulunan bölgenin adı Kuzey Kapısı’ndan (Nørreport) gelmektedir. Yüzölçümü 3,82 km2 olan ilçenin nüfusu 2009 yılı itibarıyla 71.891 kişidir. İlçenin güneydoğusunda Indre By, kuzeydoğusunda Østerbro, kuzeybatısında Bispebjerg ve güneybatısında Frederiksberg Belediyesi bulunmaktadır.Nørrebro'da dünyanın her yerinden insanlar yaşar. 2017'de, her altı kişiden biri Danimarka vatandaşı değildir, ancak bu kişiler çoğunlukla Avrupa ülkesi vatandaşıdır (%9.4). En büyük yabancı topluluklar arasında İsveçliler (%1.0), Almanlar (%0.9), Norveçliler (%0.9), İngilizler (%0.8) ve Türkler (%0.7) yer alır.
Númenor

Orta Dünya ve Aman'ın arasında, büyük denizin ortasında bir adada Dúnedain'lerin yaşadığı krallıktır. Ada Melkor'la savaşan sadık insanlara Valar tarafından denizin ortasından çıkarılarak hediye edilmiştir. Númenor'un çöküşü Akallabêth'de anlatılmaktadır."Hediye edilen ülke" anlamına gelen Andor, Arda'nın Atlantis'i; Númenor'un Elfçe isimlerinden biridir. Bu, Güneşin İkinci Çağının sonunda Büyük Deniz Belegaer sularına gömülen büyük ada krallığıdır. Undying Lands (ölümsüz Topraklar) ile Orta Dünya arasında bulunan bu adada yaşayan Numenorlular özellikle denizlerde büyük bir güç haline gelmişler fakat güçlendikçe kibirlenmişlerdi. Sonunda Sauron'un da çabaları ile Valar'a savaş açan Numenorlular kendi sonlarının da gelmesine neden olmuşlardır. Ve denir ki Aman topraklarına ayak basan Ar-Pharazôn ve savaşçıları Son Savaş'a ve Hüküm Günü'ne dek Unutulmuş Mağaralar'da hapis kalacaklardı.Ancak Númenor'lular arasında Valar'a sadık kalanlar da olmuştur. Kendilerine "vefakarlar" diyen bu grup, yılları boyu Andunie lordlarının koruması altında yaşamış ve son Andunie lordu Amandil'in oğlu Elendil tarafından çöküşten kurtarılmışlardır. Númenor'un çöküşünden kurtulmayı başaran Elendil ve takipçileri Orta Dünya'ya gelir. Elendil Arnor Krallığını, oğulları Isildur ve Anarion ise Gondor Krallığı'nı kurar. Bu iki krallık "sürgündeki krallıklar" olarak bilinir.Numenor  her biri kendisine özgü jeolojik ve fiziksel özelliklere sahip tam altı farklı bölgeye ayrılmaktadır. Bunlar Forostar (Kuzey Toprakları), Andustar (Batı Toprakları), Hyarnustar (Güneybatı Toprakları), Hyarrostar (Güneydoğu Toprakları), Orrostar (Doğu Toprakları) ve Mitalmar'dır (İç Topraklar). Forostar nemli subtropikal ormanlar,Andustar geniş sıcak ovalar ve maki bahçeleri,Hyarnustar okyanusal iklim, Hyarrostar çöller ve kanyonlar, Orrostar ılık tundralar ve karlı taygalar, Mitalmar ise bozkırlar ile kaplıdır. Bölge geniş bir ekosistemik çeşitliliğe sahiptir ve Tolkien arşivlerinde orta dünyada olmayan pek çok kuş ve bitki türüne ev sahipliği yaptığı belirtilmiştir.
Númenor kralları

Tar-Calion (namıdiğer Ar-Pharazon, Altın Pharazon) son Númenor kralıdır. Tar-Calion'dan sonra Númenor batmış ve Kral Soyu yok olmuştur. Fakat Orta Dünya'da Elendil'in Arnor ve Gondor krallıklarını kurmasıyla yeni bir Kral Soyu doğmuş ve bu soy Elendil'in oğulları İsildur ile Anárion sayesinde korunarak devam etmiştir.
Núna

"Núna" (Türkçe: Şimdi), 1995 Eurovision Şarkı Yarışması'nda İzlanda'yı temsil eden Björgvin Halldórsson tarafından seslendirilen İzlandaca şarkıdır. İzlanda, yarışma sonunda 31 puanla on beşinci olmuştur.
Núria Feliu

Núria Feliu i Mestres (d. 21 Eylül 1941 – ö. 22 Temmuz 2022), Katalan kökenli İspanyol şarkıcı, aktris ve aktivist.Feliu, 21 Eylül 1941'de Barselona, İspanya'da doğdu. 1964'te başladığı oyunculuk ve şarkıcılık kariyerini 2011 yılına kadar sürdürdü. Kariyeri boyunca Tete Montoliu, Josep Maria Andreu, Lou Bennett, Mary Santpere ve Jose Carreras gibi müzisyenlerle çalıştı. Nova Cançó Hareketi esnasında öne çıktı. Aynı zamanda 2017 Katalonya Bağımsızlık Referandumu'nu destekleyen Katalan Bağımsızlık Hareketi'nin üyelerindendi. Aralarında TV dizileri; Hora once (1970), Quitxalla (1980), Malalts de tele (1999, 1992) ve Herois quotidians (2008) ile sinema filmleri; El vicari d'Olot (1981), Puta misèria! (1989) ve Any de Gràcia (2011) vb.'nin olduğu yapımlarda rol aldı. Yaşamından kesitlere yer verdiği Vols ballar? 93 cançons i ballables adlı kitabını 1995'te yayınladı. Yaşamı boyunca 50'nin üzerinde müzik albümü ve 400 civarında parçaya imza attı.Feliu, 22 Temmuz 2022'de doğum yeri Barselona, İspanya'da geçirdiği inmeye bağlı sağlık sorunları nedeniyle 80 yaşında öldü.
Nûbihar Yayınları

Nûbihar hem yayınevi hem de dergidir. Nûbihar Yayınları (Kürtçe: Weşanxaneya Nûbihar),1992 Martında kurulmuştur ve aynı zamanda Nûbihar Dergisi yayın hayatına başlamıştır. 2014 yılından itibaren de Nûbihar Akademî yayın hayatına başlamıştır.Nûbihar Yayınları; tarih, araştırma, klasik, sözlük ve dil çalışmaları, dini, Kürdoloji, biyografi ve portre, roman, hikâye, şiir, edebi çalışmalar, folklor, çocuk edebiyatı konuları başta olmak üzere 500 üzerinde Kürtçe, Türkçe ve Arapça kitap yayınlamıştır.Nûbihar Yayınları çatısı altında kurulan Kent Işıkları yayınları da aynı doğrultuda 2003'ten beri yayın hayatına devam etmektedir.Nûbihar Yayınları'nın ayırt edici özeliği Arap alfabesiyle Kürtçe metinler basmasıdır. Bu çerçevede 30'a yakın eser basmıştır.Yayınevi 2021 ağustos itibarıyla yıllardır çalışmalarını sürdürdüğü Yumni İş Merkezi’nden Fatih Kadınlar Pazarına taşınmıştır.
Nûbihara Biçukan

Nûbihara Biçukan, (Türkçe: Çocukların Baharı), 1683 yılında Kürt edebiyatçı Ahmed-i Hani tarafından kaleme alınan Kürtçe manzum eser. Hani bu eseri Kürdistan medreselerinde Kürtçe eğitim vermek için yazmıştır. Kitap Kürtçe-Arapça manzum bir sözlük olup, Kürt tarihindeki ilk Kürtçe sözlük sayılmaktadır.Kürtçe manzum sözlük geleneğinin başlangıcı olan eser, 17. yüzyıl'dan günümüze kadar Kürt medreselerinde okunan, ders kitabı olarak da okutulan ve ezberletilen bir kitap olup, kendinden sonraki birçok Kürtçe manzum sözlüğe de ilham vermiştir. Örneğin, Hani'nin öğrencisi olan İsmail Beyazidi (1655-1710) de Gulzar isimli Kürtçe (Kurmancî)-Arapça-Farsça bir sözlük kaleme almıştır.Sözlük bölümündeki kelimelerin yazılış şekli hem Arapça-Kürtçe hem de Kürtçe-Arapça olarak yazılmış. Ahmed-i Hani, karşılıklı kelime ve ifadeleri birbirine bağlamada kullandığı anlatım dilini ise tamamen Kürtçe'nin Kurmanci lehçesiyle yazmıştır.Öztürk, Mustafa. (2016); “Manzum Sözlüklerden Sübha-i Sıbyân ile Kürtçe’deki İlk Manzum Sözlük Nûbehara Biçûkan Arasında Bir Karşılaştırma”, The Journal of Mesopotamian Studies, C: 1/1, Yaz 2016, s. 1-32.Ümit Işık (2015); "Kürtçe Sözlükler Üzerinde Bir Çalışma (1655-1990)". Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 155-169.Pertev, Ramazan (2012); Mîrsadu'l-Etfal (Şahrahê Kûdekan) Ferhenga menzûm a Kurdî-Farisî (Vekolîn-Tekst) / Mîrsadu'l-Etfal (Şahrahê Kûdekan) Kürtçe-Farsça manzum sözlük (İnceleme-Metin), Mardin Artuklu Üniversitesi / Yaşayan Diller Enstitüsü / Kürt Dili ve Kültürü Anabilim Dalı, Yüksek Lisans TeziŞerh ve Çeviri: Kadri Yıldırım (2008); Ehmedê Xanî Külliyatı 1: Nûbehara Biçûkan, Avesta Yayınları, 384 sayfa.
Nûpel

Albümde şarkılar Soner Akalın, Aynur Doğan ve Şivan Perwer üçlüsü çalışmalarını kapsmakta olup bu albümde farklı olarak on dördüncü sırada "Keçe Kurdan" adlı şarkının remiks versiyonuna yer verilmiştir. Kürrt müziğinin tarihinde yer alan önemli  Kürt türkülerinden ve ağıtlarından yine bazıları Aynur'un yorumuyla albümde yer verilmiştir. Tülay German albüm için "Dumanlı dağları, coşkun ırmakları, güneşi, toprağın mis kokusunu taşıyan Aynur'un olağanüstü sesi, doğa gibi etkileyici..." demiştir. Albüm düzenlemesi Erol Mutlu tarafından yapılmıştır.
Nûreddin Cerrâhî

Nûreddin Cerrâhî (Nûreddîn Muhammed ibn-i Abdullah er-Rûmî el İstanbulî el Cerrâhî) (d. 1678, İstanbul - ö. 1720/21), Türk mutasavvıf, Cerrahilik tarikâtının pîri.Hem anne hem baba tarafından İslâm peygamberi hazreti Muhammed'in soyundandır. 1689/90'da kadı olarak Mısır'a gitmek için yola çıkmıştır. Üsküdar'dan yola çıkması gereken gemi hava muhalefeti nedeniyle kalkmamış, seyahat ertelenmiş ve kendisi Üsküdar'da dayısının evinde misafir olmuştur. Dayısı vesilesiyle Üsküdar'da Ali Alaeddin Köstendilî ile tanışmış ve Mısır kadılığından vazgeçerek onun dervişi olmuştur. Bir süre sonra şeyhi tarafından hilafet ve irşad ile vazifelendirilmiştir. Sultan III. Ahmet, gördüğü bir rüya üzerine Karagümrük'teki kendisi için dergâh inşa ettirmiştir. 1720/21'de vefat ettikten sonra bu dergahtaki türbesine defnedilmiştir.Cerrahîlik: Hz. Pîr Nûreddîn Cerrahî ve Cerrâhî Tarikatı', Mehmet Cemâl Öztürk, Gelenek Yayınları, 2004, ISBN 9758861263Gönül Cerrahı Nûreddîn Cerrahî ve Cerrahîler, Mustafa Özdamar, Kırk Kandil Yayınevi, 2011, ISBN 9758225332
Nü

Nü, çıplak anlamına gelen, Fransızca, 'nu' kelimesinden kaynaklanır. İnsan bedeninin çıplak olarak resmedildiği eserlere verilen isimdir.Ressamlar nü resimlere özellikle önem vermişlerdir, çünkü insan bedeni resim teknikleri açısından resmedilmesi zor ve öğreticidir. İnsan hem yüz, hem de bedensel açıdan birçok anlamı, güzelliği içinde barındırabiliyor. Doğayı inceledikten sonra bunu anlamış olan ressamlar tarih boyunca çıplak insan bedenine yönelmişlerdir.Nü resim sadece çıplaklıkta değil, insanın bedensel hareketlerini ve sosyal yaşantısını resmederken de ressama büyük nitelikler kazandırmıştır.Divanda Oturan Kadın (Woman sitting on a Divan, Henri de Toulouse-Lautrec, 1883 yılında yapılmış yaglıboya resim)Yarım Beden Erkek Nüsü (Half Body of Male Nude, Egon Schiele, 1910, Siyah tebeşir ve suluboya resim)
Nü Wa

Nü Wa (veya Nüwa) veya Nü Gua (veya Nügua) (Geleneksel Çince: 女媧; Pinyin: nǚwā), Çin mitolojisindeki bir yaratıcı tanrıça. İnsanlığın yaratılışına ilişkin bir mite konu olmuştur. Bu mite göre yalnızlıktan sıkılan tanrıça Nü Wa yeni bir yaratık olarak insanı sarı topraktan, kendi elleriyle şekillendirerek yaratır. Bununla birlikte zaman içinde bu işlemin çok uzun sürdüğünün ve eğer tüm Dünya'yı insanlarla kaplamak istiyorsa çok uzun bir süre bu işle uğraşması gerektiğinin farkına varır. Bunun üzerine bir ip alır ve ipi çamura batırır; daha sonra da bu ipi etrafında sallar. Etrafa saçılan çamur damlalarından insanlar oluşur. Mitlere göre bu işlem sonucu oluşan insanlar fakir insanların atası olurken, başta kendi elleriyle yaptığı insanlar zengin insanların atası olurlar. Nü Wa'nın eşi ve/veya kardeşi olarak geçen bir tanrı da mevcuttur ve ismi Fu Xi'dir. Fu Xi ile birlikte tanrıça Nü Wa sıklıkla beline kadar insan vücuduna veya boynuna kadar insan vücuduna, daha sonrasında ise yılan vücuduna sahip bir şekilde betimlenir.
Nübbel

Nübbel Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Rendsburg-Eckernförde iline bağlı bölge. 14,02 km² yüzölçüme sahiptir. Nüfusu, 30 Eylül 2006 itibarıyla yaklaşık 1650 olarak tespit edilmiştir. Belediye Başkanlığı Rudolf Ehlers tarafından yürütülmektedir.
Nübel

Nübel Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Schleswig-Flensburg iline bağlı bölge. 18,32 km² yüzölçüme sahiptir. Nüfusu, 30 Eylül 2006 itibarıyla yaklaşık 1383 olarak tespit edilmiştir. Belediye Başkanlığı Jürgen Augustin tarafından yürütülmektedir.