barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Zübde-i alem

Zübde-i âlem, Zübde kelimesi çekirdek, öz anlamına gelmektedir. Âlem de dünya, kainat, evren anlamlarında kullanılmaktadır. Bu tamlama ise, kainatın özü anlamında kullanılmaktadır. Tasavvufi anlamı olan bu terime göre, insan kainatın özüdür, kainatta ne varsa, aynı oranda insanda da vardır. Bir diğer ifade ile insan kainatla denk kabul edilmektedir. Zaten kainatın varlık sebebi de insandır.Beytin kısa anlamı : "Kendine güzelce bak ki, âlemin özü sensin. Sen varlığın gözünün bebeği olan âdemsin."
Zübeyde Fıtnat Hanım

Zübeyde Fıtnat Hanım (1725 - 1780), 18. yüzyılda yaşamış önemli bir kadın divan şairidir. Divan edebiyatında kendinden sonra gelen kadın divan şairleri arasında bir zirve olarak görülmüştür Şiirleri kadar nükteleri, kendisi ile Koca Ragıp Paşa ve şair Haşmet çevresinde geçtiği varsayılan latifelerle de tanınmıştır.18. yüzyılda İstanbul’da dünyaya geldi. Asıl adı Zübeyde idi.  Babası şeyhülislam ve şair Ebuishakzade Mehmed Esad Efendi, annesi ise Mirzazade Şeyh Mehmet Efendi'nin kızı Hatice Hanım'dır.Pek çok Şeyhülislam ve edebiyata düşkün, şiir söylemeyi seven kişiler yetiştirmiş bir ailede yetişti; edebî muhitlere girip çıktı.  Annesinin mensubu bulunduğu Âl-i Feyz ailesinden Rumeli Kazaskeri  Derviş Mehmet Efendi ile evlendi. Eşinin şiir yazmasını onaylamadığı ve mutsuz bir evliliği olduğu rivayet edilir.Nâbî etkisinde şiirler yazdı; gazellerinde Nedim'i hatırlatan şuh ve şen söyleyişler de bulunur. Şiirinin gelişmesinde nazire tarzı önemli yer tutar; altmış bir gazelinden elli ikisi nazire şeklindedir. Bazı gazelleri bestelenerek yaygınlık kazanmıştır.Oluşturduğu hacimce  küçük Divan’ının 20 kadar nüshası İstanbul kütüphanelerinde  bulunur. Eser, 1848'de "Dîvân-ı Fıtnat" adıyla İstanbul'da yayımlanmıştır.Hazırcevaplığı ve irticalen şiir söyleme yeteneği nedeniyle kendisiyle Koca Ragıp Paşa ve şair Haşmet arasında geçtiği varsayılan bazı fıkralar doğmuştur.1780 yılında hayatını kaybetti. Mezarı Eyüp Sultan Türbesi haziresinde, şadırvan avlusu tarafında ve cüzhane binasının yanındadır.
Zübeyde Hanım Anıt Mezarı

Zübeyde Hanım Anıt Mezarı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ın İzmir'deki anıt mezarıdır. Karşıyaka ilçesinde, Zübeyde Hanım Parkı içinde bulunmaktadır. İzmir Belediyesince 1940 yılında yaptırılan anıt mezarda dört metre yüksekliğinde ve on ton ağırlığında bir kaya kullanılmıştır. Her yıl Zübeyde Hanım'ın ölüm yıldönümü ile anneler gününde anıt mezarda anma törenleri düzenlenmektedir. Anıt mezarın yapımından önce mezarda bulunan mezar taşı, 2005'ten beri İzmir Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.
Zübeyde Hanım Eğitim ve Müze Gemisi

Zübeyde Hanım Eğitim ve Müze Gemisi, Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ın ismini taşıyan ve hem müze hem de denizciliğin anlatıldığı eğitim merkezi olarak Mart 2014'te İzmir'de hizmete açılan müze gemidir.1987 yılında Şehir Hatları adına inşa edildi ve uzun yıllar İstanbul Boğazı'nın iki yakasında yolcu taşımacılığı yaptı, görevini tamamlayınca Zübeyde Hanım'ın kabrinin bulunduğu Karşıyaka sahiline demirledi. Daha sonra Konak sahiline taşındı. Haziran 2018'de Alaybey Tersanesi'ne çekilerek bakıma alındı. Geminin bakımdan sonra millet kıraathanesi olacağı açıklandı; ancak gelen tepkiler üzerine bu karardan vazgeçildiği duyuruldu.Motorları yenilenen ve tüm aksamları elden geçirilen gemi istendiği takdirde kıyısı olan başka illere de gidebilme kabiliyetine sahiptir. Eğitim salonu ve atölyeleri de bulunan gemi  Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü'ne aittir.
Zübeyde Hanım, Altındağ

2007 yılında “Akköprü”, “Evliya Çelebi”, “Yeni Turan” ve “Altınbaş” mahalleleri Evliya Çelebi Mahallesi olarak birleştirildi. 2014'te ise Evliya Çelebi Mahallesi, Zübeydehanım Mahallesi'ne dahil edildi. İskitler semtinin tek mahallesidir.Mahalle sınırları içerisinde, günümüzde kapanmış ve yıkık halde bulunan Atasanayi ve Demir Sanayi, bazı iş alanlarında faaliyette olan Büyük Sanayi, Ankara İtfaiyesi, Atatürk Kültür Merkezi, AKM Metro İstasyonu, Altındağ Belediyesi'ne bağlı bazı birimler yer almaktadır.
Zübeyde Hanım, Karşıyaka

Zübeyde Hanım, İzmir ilinin Karşıyaka ilçesine bağlı bir mahalledir. 2006'da Örnekköy'den ayırılarak kurulmuştur.
Zübeyde Hanım, Sultangazi

Zübeyde Hanım, İstanbul ilinin Sultangazi ilçesine bağlı bir mahalledir. Kuzeyinde ve doğusunda Belgrad Ormanı'nın bir kolu olan Gazi Ormanları, güneyinde 75. Yıl mahallesi, Batısında Gazi mahallesi bulunur. Mahallede Zübeyde Hanım parkı vardır. Mahalle de birden fazla ilkokul ve ortaokul bulunmaktadır. Adını Zübeyde Hanım'dan alır.
Zübeyde Hatun

Zübeyde Hatun (ö. 1099, Rey), Büyük Selçuklu İmparatorluğu Sultanı Melikşah'ın eşi, Berkyaruk'un annesidir.Babası Çağrı Bey'in oğlu Emir Yakuti'dir. Sultan Melikşah ile evlendi. Kocası Melikşah üzerinde etkiliydi. 1081 yılında Berkyaruk'u dünyaya getirdi. Oğlu Berkyaruk Selçuklu Sultanı olunca bir süre sonra kayınbiraderi Tacüddevle Tutuş isyan etti. Berkyaruk'un isyanı bastırıp amcasını öldürmesi üzerine annesini yanına getirmek istedi ancak veziri Müeyyidülmülk buna karşı çıktı. Zübeyde Hatun, Müeyyidülmülk'ün karşı çıktığını öğrenince Fahrülmülk'ün de kışkırtmalarıyla vezire kin beslemeye başladı. Bu durum neticesinde Müeyyidülmülk azledilerek yerine kardeşi Fahrülmülk vezirliğe getirildi. Vezirlikten azledilen Müeyyidülmülk'ün Zübeyde Hatun'a karşı intikam duyguları kabardı. Müeyyidülmülk'ün teşvikiyle isyan edip sultanlığını ilan edenMuhammed Tapar Müeyyidülmülk'ü vezirliğe getirdi. Muhammed Tapar, Rey şehrine geldiğinde Zübeyde Hatun'da oradaydı. Müeyyidülmülk Zübeyde Hatun'u önce hapsetti ardından da öldürttü.2020-2021 sezonunda TRT 1 de yayınlanan Uyanış: Büyük Selçuklu dizisinde Sezin Akbaşoğulları tarafından canlandırılmıştır.
Zübeyde Servet

Zübeyde Servet (Arapça: زبيدة ثروت; d. 15 Haziran 1940, İskenderiye - 13 Aralık 2016), Mısırlı oyuncudur.
Zübeyde Seven Turan

Zübeyde Seven Turan, ilk, orta ve lise eğitimini Samsun’da tamamladı. Samsun Mithat Paşa Kız Lisesi'ni 1971 yılında bitirdikten sonra Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinden 1982 yılında mezun oldu. 1983 yılında itibaren Anadolu’nun çeşitli illerinde 26 yıl yöneticilik yapmış ve İzmir Gaziemir Mal Müdürlüğünden 2009 yılında emekli olmuştur. Halen İzmir’de yaşamını sürdürmektedir.Zübeyde Seven Turan, edebiyata şiir ile başlamış, 1974 yılında Ümit Yaşar Oğuzcan Şiir Ödülünü kazanmıştır. Birçok şiir ödül kazanmıştır. “Menekşe” çocuk öyküsü kitabıyla Özgür Edebiyat Mansiyon Ödülünü kazanmış, “Yitik Zamanlar” öyküsüyle 2009 yılı SES Öykü Ödülü’nü kazanmıştır. Bunun yanında "Düş Ustası" adlı romanı , Kültür Bakanlığı 2008 yılı seçkisine alınmış ve dil anlamında övgüye değer bulunmuştur.Şiirleri ve öyküleri çeşitli dergilerde yayımlanmaya devam eden Zübeyde Seven Turan, Kum Dergisi yazı kurulu üyesidir. Türkiye Yazarlar Sendikası, Edebiyatçılar Derneği, Kadın Yazarlar Derneği, Egeli Kadın Yazarlar Oluşumu , Çocuk ve Gençlik Yayıncılar Derneği, Dil Derneği, Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği ve Atatürkçü Düşünce Derneği üyesidir. Ressam dostlarıyla birlikte şiir-resim karma sergilerine katıldı. Bestelenen şiirleri de vardır.
Zübeyde Sultan

Zübeyde Sultan (27 Mart 1728, İstanbul - 4 Haziran 1756, İstanbul), Osmanlı padişahı III. Ahmed'in kızı, I. Abdülhamid ile III. Mustafa'nın kız kardeşi.Babası III. Ahmed, annesi Musli Kadın'dır. 2 yaşındayken babası tahttan indirildi, 8 yaşındayken öldü. ilk evliliğini Anadolu Eyaleti Valisi Süleyman Paşa ile 6 Ocak 1748'de yaptı. Altı ay sonra kocası öldü. İkinci evliliğini Selanik ve Kavala Valisi Numan Paşa ile 6 Ocak 1749'da yaptı. Tahtta bulunan kuzeni I. Mahmud kendisine Eyüpsultan sahilinde bulunan bir yalı verdi. 4 Haziran 1756'da eceliyle öldü.
Zübeyde bint Cafer

Zübeyde bint Ca‘fer ibn Mansur (Arapça: زبيدة بنت جعفر ابن المنصور) tam olarak, Ümmü Ca‘fer Zübeyde bint Ca‘fer b. Abdillâh el-Mansûr b. Muhammed el-Abbâsiyye el-Hâşimiyye,  (Ölümü hicri, 26 Cumada; 216 miladi, 10 Temmuz 831) Abbasi halifelerinden Hârûnürreşîd’in hanımı, Emîn’in annesidir. Hac güzergâhı üzerinde, Bağdat, Mekke, Medine istikametinde yaptırdığı kuyular, su kaynakları ve havuzlar ile tanınır. Yaptırdığı eserlerle hacca giden insanlara su sağlanmıştır. Bununla birlikte 3 milyon dinar harcayarak Kûfe-Mekke yolunu yaptırmıştır. Bu kervan yolu Derbizübeyde adıyla anılmıştır. Mekke'de yaptırdığı su yolu da Aynizübeyde olarak bilinmektedir. Ayrıca Tebriz, Bağdat, Katia ve Belen Geçidi'nde imar faaliyetleri yürütmüştür.
Zübeyir Aydar

Zübeyir Aydar (d. 1 Ocak 1961, Siirt), Kongra-Gel Başkanı, TBMM 19. dönem Siirt milletvekili, avukat.Zübeyir Aydar, 1 Ocak 1961 tarihinde Abdullah-Halime Aydar çiftinin çocukları olarak Siirt'in Eruh ilçesinin Yanıkses köyünde doğdu. İnsan Hakları Derneği Siirt şube başkanlığı ve SHP il başkanlığı görevlerinde bulundu.1991 Türkiye genel seçimlerinde SHP listesinden Siirt milletvekili olarak meclise seçildi. Aynı yıl DEP'e geçti. 1994'te DEP milletvekilleri Leyla Zana, Orhan Doğan, Hatip Dicle, Ahmet Türk, Sırrı Sakık ve Mahmut Alınak'ın dokunulmazlıklarının kaldırılıp cezaevine konulmalarının ardından Türkiye'yi terk etti.1994'te İsviçre'de sığınmacı statüsü aldıktan sonra PKK tarafından 1995'te kurulan Sürgündeki Kürt Parlamentosu (PKDW, Parlamana Kurdistane Li Derveyi Welat) ve 1999'da kurulan Kürdistan Ulusal Kongresi (KNK, Kongra Netewiya Kurdistan) oluşumlarında yer aldı. 2003'te Kongra-Gel başkanlığına getirildi. 14 Ekim 2009'da ABD Hazine Bakanlığı bünyesindeki Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisi tarafından özel olarak belirlenmiş uyuşturucu kaçakçısı olarak ilan edildi. Haziran 2010'da Belçika'da tutuklandı ve üç hafta sonra serbest bırakıldı.28 Ekim 2015'ten beri, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan "en çok aranan teröristler" listesinin kırmızı kategorisinde yer almaktadır. Bakanlık kendisini yakalayan veya yakalanmasına yardımcı olacak bilgileri paylaşan kişi veya kişilere 10 milyon lira'ya kadar para ödülü vereceğini duyurdu. 7 Nisan 2021'de 6415 sayılı "Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunun" 3. ve 4. maddeleri gereğince İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ile Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre 377 kişi ve 12 kuruluş ile birlikte Türkiye'deki mal varlığı donduruldu.
Zübeyir Beye

Futbola on yaşında memleketinin takımı CS Msaken'de başladı. Profesyonel futbola ise 1991'de 20 yaşında Tunus takımı Es-Saheli'de başladı. Buradaki performansıyla millî takımın değişmez oyuncularından olsa da uzun süre takımla beraber bir başarı yaşayamadı. 1995'te Afrika'nın en önemli üçüncü kupası CAF Kupası'nı kazandılar. 1996'da ise Tunus Kupası'nı kazandılar. 1996-97 sezonu Baya'nın parladığı sezon oldu. Önce, ulusal kupayı kazandıkları için Arap ülkeleri takımlarının oynadığı Arap Kupa Galipleri Kupası'na katıldı. Bir başka Tunus takımı olan Club Africain'a finalde, uzatmalarda 1-0 yenilerek elendiler. Ancak Afrika Kupa Galipleri Kupası'nı kazandılar. Ayrıca sezon sonunda Tunus Ligi'ni de kazandılar.Performansıyla dikkat çeken Baya, Bundesliga ekibi SC Freiburg tarafından 2 Tunuslu arkadaşı ile birlikte transfer edildi. 4 sezon takımda forma giyen Baya, takımın düzenli forma giyen bir futbolcusu oldu. 114 maça çıkan Baya 21 de gol attı. 2001-02 sezonunda Alman teknik adam Christoph Daum, Beşiktaş'a gelirken onu da yanında getirdi, ancak Beşiktaş'ta başarılı olamadı.2002 Dünya Kupası sonrası, Katar takımı El-Arabi'de forma giydi. 2003 yılının başında eski takımı Es-Saheli'e geri döndü. Lig bazında başarı sağlayamasalar da Afrika kupalarında çok başarılı oldular. 2003'te son kez düzenlenen Kupa Galipleri Kupası'nda şampiyonluk gördü. Bu sayede katıldıkları Süper Kupa'da ikinci oldular. 2004 CAF Şampiyonlar Ligi'nde finale kaldılar, ancak penaltılarla yenildiler. Baya ise gruplarda bir gol kaydetti. Sonraki sene de Şampiyonlar Ligi ikincisi oldular. Baya yine bir gol kaydetti. 2005-06'da futbola başladığı CS Msaken takımı ile ikinci ligde bir sezon forma giyerek futbolu bıraktı.18 Temmuz 2007'de düzenlenen "Mandela için 90 Dakika" adlı maçta Afrika karmasında Tunus'u temsil eden tek oyuncu oldu ve Samuel Eto'o, Daniel Amokachi, Abedi Pele, George Weah gibi ünlü isimlerle forma giydi.Şu anda Jawhara FM, Tunisia 7, MBC, ART ve Al Jazeera Children gibi medya kanallarında danışmanlık yapmaktadır.4 Eylül 1994'te ilk kez Tunus millî futbol takımının formasını Gine-Bissau karşısında giydi ve aynı maçta ilk golünü de kaydetti. Takım ile 1996 Yaz Olimpiyatlarına katıldı ve 3 grup maçında da forma giydi. Ayrıca 1998 FIFA Dünya Kupası ve 2002 FIFA Dünya Kupası'na, 1996, 1998, 2000 ve 2002 Afrika Uluslar Kupası'na katıldı. 2002'de millî takımı bırakan Baya, 81 maçta 18 gol kaydetti. 16 Ağustos 2000'de Fransa millî takımına karşı FIFA Karması formasını giydi.1996 Afrika Uluslar Kupası ikinciliği sırasında 2 gol attı. 1998'de ise çeyrek finalde penaltılarla elenirken, bir penaltı atışını değerlendiremedi. 2000'de 4. olurken gol kaydedemedi. 2002'de ise gruptan çıkamazlarken, Baya yine gol bulamadı. Dünya Kupaları'nda ise 1998'de 2'si ilk 11 olmak üzere 3 grup maçında da oynadı. 2002'de 3 grup maçında da yedekten oyuna girdi.
Zübeyir Kemelek

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. Espiye Kaymakamlık Vekilliği Şabanözü, Nazımiye, Iğdır, Ümraniye Kaymakamlıkları, İçişleri Bakanlığı Şube Müdürlüğü, İller İdaresi Daire Başkanlığı ve Genel Müdür Yardımcılığı, Kayseri Vali Yardımcılığı yaptı. İstanbul Ümraniye Kaymakamlığından sonra 2006 yılında Osmaniye valiliğine atanmıştır. İçişleri Bakanlığının 10 Haziran 2009 tarihli 10030 numaralı yazısı ve Bakanlar Kurulunun 11 Haziran 2009 tarihli kararıyla Tekirdağ Valiliği görevine atanmıştır. 3 Ağustos 2012'de yayımlanan valiler kararnamesi ile Sivas Valiliğine atandı. Evli ve 3 çocuğu babası olan Kemelek, 21 Şubat 2014'te tedavi gördüğü İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi organ nakli yoğun bakım ünitesinde ölmüştür.
Zübeyr bin Avvâm

Zübeyr bin Avvam ya da Zübeyr bin el-Avvam (Arapça:الزبير بن العوام (594/5 - ö. 7 Kasım 656), İslâm peygamberi Muhammed bin Abdullah'ın halası Safiyye'nin oğludur. Cennetle müjdelenen on sahabiden birisidir. Muhammed'in eşi Hatice'nin kardeşinin oğludur.Ebu Bekir vasıtasıyla Müslüman oldu. 615 yılındaki hicrete katılarak Habeşistan'a gitti. Buradan da Medine'ye geçti.Bedir Savaşı'na katıldı. Bu savaşta, Mekke ordusunda bulunan ve Kureyş'in aslanı olarak bilinen amcası Nevfel'i öldürdü.Uhud Savaşı ve Hendek Savaşı'nda da bulundu. Mekke'nin fethinde İslam Ordusu'nun sancaktarlığını yaptı. Ömer devrinde de savaşlara katıldı. 642 yılında Mısır'ın fethinde bulundu.Halifeliğe Ali geçince önce ona biad etti. Ancak daha sonra O da Osman bin Affan'ın katilleri yakalanmadıkça Ali'ye biat etmeyeceklerini söyleyerek Ali bin Ebu Talib'e karşı cephe alan Talha bin Ubeydullah ve Ayşeyle birlikte Cemel Savaşında  Ali'ye karşı yer aldı. Savaş sırasında Ali'nin kendisine Muhammed'in bir sözünü hatırlatması üzerine savaştan çekildi. Medine'ye doğru giderken kendisini takip eden Amr bin Cürmüz tarafından öldürüldü.
Zübük

Roman, 1992 yılında الدغري adıyla Suriye'de baş rolünü komedyen Dureyd Lahham'ın oynadığı 20 bölümlük bir televizyon dizisine çevrilmiştir.Özü itibarıyla, Türkiye'de siyasetin ve siyasetçilerin yükseliş öyküleri yoğun bir karamizah diliyle anlatılmıştır. Zübükzâde İbraam'ın halkı kandırmasına rağmen önce belediye başkanı, sonra milletvekili seçilmesi, hiçbir vaadini tutmamasına karşın desteklenen adam olması kitabın konusudur.
Zübük (anlam ayrımı)

Zübük (film) aynı adlı romandan uyarlanan, Kartal Tibet'in yönettiği, Atıf Yılmaz'ın senaryosunu yazdığı 1980 yapımı Türk filmi.Zübük (gülmece gazetesi) 1961 yılında Aziz Nesin tarafından "Ne sağcıyız ne solcu, futbolcuyuz futbolcu” alt başlığıyla çıkarılan haftalık gülmece gazetesidir.
Zübük (film)

Zübük Aziz Nesin'in aynı adlı romanından sinemaya uyarlanmış; yönetmenliğini Kartal Tibet'in, senaristliğini Atıf Yılmaz'ın yaptığı 1980 yapımı filmdir.Film, Türk siyasi yapısındaki çarpık karakterleri hicveder. Zübük, Zeybek sözcüğünden ses benzeşimiyle Aziz Nesin tarafından oluşturulmuş bir sözcüktür.Milletvekili İbrahim Zübükzade (Kemal Sunal) mesleğinden ihraç edilmiş bir siyasetçidir. Sözünde durmayan, ahlaksız bir adamdır. Gazeteci Yaşar (Metin Serezli) gazetede yayınlamak istediği yazı dizisi için Zübükzade’nin yaşam öyküsünü öğrenmek ister. Gittiği köyü Gülören’de karşılaştığı köylüleri Zübükzade’yi nefretle anarlar. Yaşar’ın köylüden aldığı bilgiye göre Zübük iş hayatına bir dairede kâtip olarak başlamış, kısa sürede aldığı rüşvetlerle zengin olup çıkmıştır. Foyası ortaya çıkınca kovulan Zübük, Destek Partisi’ne girip yağcılıkla ocak başkanlığına yükselir. Girdiği her yere de rüşveti bulaştırır. Muhalefet partisinden olan Kadir Ağa’nın (Kadir Savun) kızı Yektane’yi (Nevra Serezli) evlenme vaadiyle kandırıp birlikte olur. Ama çetin ceviz Yektane, silah zoruyla Zübük’ü nikâh masasına oturtur. Uyanık Zübük, partili partisiz herkesi öylesine birbirine düşürür ki, sonunda halk onun belediye reisi olması için neredeyse yalvarır. Aklı sürekli şeytanlığa çalıştığı için kendisine kurulan komploları da birer ikişer savuşturan Zübük, kendini milletvekili seçtirir. Tüm bu anlatılanlara çok şaşıran kurt gazeteci Yaşar, Zübük’le yüz yüze konuşmaya gider. Zübük, tüm yüzsüzlüğü ile, köylüyü, kasabalıyı, giderek tüm halkı kötüleyip, kendisinin ne denli dürüst ve vatansever bir politikacı olduğunu öyle bir anlatır ki; Yaşar Zübük’e neredeyse acımaya başlar. Ama giderayak Zübük’ün kendisine de oynadığı bir oyun aklını başına getirir. Çirkin politikacıların elinde çaresiz kalan halkın her zaman haklı olduğunu anlar.Kemal Sunal’ın başrol olarak oynadığı filmlerin çoğu televizyonda yayınlanırken Zübük filmi neredeyse yayınlanmamıştır ve bunun üstüne siyasiler arasında birbirleriyle olan diyaloglarında içerisinde ‘zübük’ kelimesinin geçmesi de bazı yargılamaların temel unsuru olmuştur. Zübük romanının Kartal Tibet tarafından 1980 yılında sinemaya uyarlanmasıyla Aziz Nesin’in bu eseri daha da değer kazanmıştır.
Züfer bin Hüzeyl

Züfer bin Hüzeyl, 728 yılında babasının vali olarak bulunduğu İsfahan'da doğmuştur. Babası Temim kabilesine mensup Arap, annesi ise Fars kökenlidir.İlk eğitimini İsfahan'da aldıktan sonra Basra'ya gitmiş ve hadis üzerine çalışmaya başlamıştır. Kûfe'de çalışırken Ebû Hanife'nin derslerine başlayarak fıkha başlamış, yaklaşık yirmi yıl Ebu Hanîfe'den ders almıştır. Müctehid derecesinde bir fakih olan Züfer'in ünlü öğrencileri arasında Âsım bin Yusuf, Halef bin Eyyub, Hilâl er-Rey ve Muhammed bin Abdullah Ensar sayılabilir.Züfer bin Hüzeyl, Ebu Hanife'den yirmi dokuz yaş küçüktür. Ebû Hanîfe'nin Kûfe'de fıkıhla uğraştığı yıllarda Züfer'in burada hadis üzeride çalıştığı bilinir. Tanışmaları ise Züfer'in bir hadis konusunda Ebu Hanife'ye danışması ardından ise ondan etkilenip fıkha merak salmasıyla olmuştur. Hanefî mezhebinde 'kıyası en iyi bilen' âlim olarak meşhur olan Züfer, Ebû Hanîfe'nin en eski öğrencidir. İmamın ölümünden sonra da Şeybânî ve Ebû Yûsuf'tan da önce onun derslerini devam ettirmiştir. İmam-ı Âzam, onun için talebelerimin en mükemmeli demiştir.
Zühal Tekkanat

Cumhuriyet gazetesinde sanat muhabiri olarak çalıştığı dönemde şair Cemal Süreya ile tanıştı. Sosyal Sigortalar Kurumu'nda devlet memuru olmasından dolayı Elif Sorgun mahlasıyla şiirler yazdı. "Karacaoğlan'ın Elif'ini" ve "Yozgat'ın Sorgun'unu" mahlas olarak Süreya verdi.İlk eşi askeri hâkim Doğan Dülgerdil'dan İçsel (Dülgerdil) adında bir kızı dünyaya geldi. İki kez evlendiği eşi Cemal Süreya'dan Memo Emrah (Seber) adında bir oğlu dünyaya geldi. 1967'de evlendiklerinde Süreya 35, Tekkanat 28 yaşındaydı.  1974'te ayrıldılar. Memo Emrah, babasının ölümünden kısa bir süre sonra av tüfeğinin bir arkadaşının elinde ateş alması sonucu öldü.Cemal Süreya'nın 1972'de hastanede yatan Zühal Tekkanat'a yazmış olduğu mektuplardan oluşan Onüç Günün Mektupları adlı kitap, Can Yayınları tarafından yayımlandı. Tekkanat, Süreya ile birlikte paylaştığı yedi yılı Yaşadığım Yıllar adlı eserinde kitaplaştırdı. Tekkanat'ın Süreya ile olan ilişkisi, Aydan Ay'ın "Zühal ile Cemal" adlı kitabına konu oldu.
Zühal Topcu

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) genel başkan yardımcısı. 21 Mart 2015 tarihinden beri Genel Başkan Yardımcılığı görevini sürdüren Topcu, ilk defa 2011 Türkiye genel seçimleri'nde MHP Ankara milletvekili olarak meclise girmiştir.Zühal Topcu 12 Aralık 1960 tarihinde Şanlıurfa'nın Birecik ilçesinde Ali ve Behiye çiftinin çocuğu olarak doğdu. 1982 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Sosyoloji-Felsefe bölümünden mezun oldu. Yüksek Lisansını 1985 yılında Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde tamamladı ve 1986 yılında aynı üniversitenin Gazi Eğitim Fakültesinde Öğretim Üyeliği görevine başladı. 1990 yılında Doktora tezini tamamladı. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde Bölüm Başkanlığı ile KKTC Girne Amerikan Üniversitesi Eğitim Fakültesinde Bölüm Başkanlığı ve Dekanlığı görevlerinde bulundu. Evli ve iki çocuk annesidir.Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Parti İçi Eğitim, Siyaset ve Liderlik Okulundan Sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı görevini yürüten Topcu, ilk defa 2011 Türkiye genel seçimleri'nde MHP Ankara milletvekili olarak meclise girdi. Türkiye-Avrupa Birliği KPK ve Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu üyeliğini sürdürdü. 21 Mart 2015 tarihinde gerçekleştirilen 11. Olağan Genel Kurulunda Merkez Yönetim Kurulu üyesi seçildi. ArdındanBaşkanlık Divanı üyeliğine seçilerek Parti İçi Eğitim ve Liderlik Okulundan Sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı görevine tekrar getirildi. Fakat 1 Ağustos 2016 tarihinde Genel Başkan Yardımcılığı görevinden istifa etti.
Zühd

Zühd, hem çileciliğin İslamî kavramını hem de daha özellikle feragât kavramını kapsamaktadır. Zühd sadece haram olanı değil helal olanı da bırakmayı gerektirmektedir.Çilecilik, bazı rahatlıklardan ve lükslerden yoksun bir hayat içermektedir. Önceki zahidler yoksullukları ile vasıflandırılırdı. Feragât, dünya maddelerine karşı tarafsızlık ve bir ilgisizlik içermektedir. Her iki konsept de kişinin daha dindar ve basit bir hayat lehine lüks bir hayattan kaçınmasını gerektirir.İmam Kuşeyri'ye göre haramı bırakmak bir görevdir ancak helal olanı da bırakmak bir meziyet teşkil eder. Feragât iki ayrı yorumlamadan oluşur. Birincisi zahiri; savurgan olarak elbiseleri, yemeği, rahatlığı, uykuyu ve konaklamayı bırakmayı içerir. İkincisi batini; içinden geçeni ve istekleri bırakmayı içerir. Zühdü tanımlarken bu iki yorumlama çoğu zaman birleştirilerek ve değiştirilebilir bir biçimde kullanılır.İslam'da zühd çoğu zaman tasavvufa ve mutasavvıflara atfedilir ama terim genel inançlılar arasında da kullanılır ve dinî ve ruhanî gelişim için bir araçtır. Zühd kavramı, kişinin ruhanî olanı bedensel olandan üstün önemini algılamasını sağlar.
Züheyir Amber

2002 Türkiye genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nden Hatay milletvekili seçilmiştir. 2005 yılında Anavatan Partisi'ne katılmıştır.
Züheyr Davadi

Zouheir Dhaouadi (d. 1 Ocak 1988), ES Sahel takımında orta saha pozisyonunda görev yapan Tunuslu millî futbolcudur.Profesyonel kariyerine 2006 yılında Club Africain kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Évian Thonon Gaillard, Club Africain, El-Vehda ve ES Sahel kulüplerinde oynadı.
Züheyr Fadal

Zouhair Feddal (d. 23 Aralık 1989), Valladolid takımında defans pozisyonunda görev yapan Faslı millî futbolcudur.
Zührecik, Karkamış

Zührecik; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Zühreoğulları (kabile)

Ahnas bin Şerik es-Sakifi ve Beni Zühre, Bedir savaşından önceki grubun bir parçası olarak Mekkelilerle birlikteydi, ancak kervanın güvenli olduğuna inandığından, Bedir'deki bir festivale giderken Kureyş'e katılmadı. Beni Zühre ile birlikte geri döndü, bu yüzden savaşta bulunan bu iki kabile
Zühtü Akın

Ortaokul mezunudur. Çiftçilik, TBMM V., VI., VII. ve VIII. Dönem Kırklareli Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve dört çocuk babasıdır.
Zühtü Arslan

Zühtü Arslan (d. 1 Ocak 1964), Türk akademisyen ve bürokrat. Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Başkanı. Eski Polis Akademisi Başkanı ve Güvenlik Bilimleri Fakültesi öğretim üyesidir.1965 yılında Yozgat'ın Sorgun ilçesinde doğdu. Annesinin beyanına göre 1965 yılının ırgatlık zamanında (temmuz) doğmuştur.İlk, orta ve lise öğrenimini Sorgun’da tamamladı. 1987 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümünden mezun oldu. Yüksek lisansını ve doktorasını 1991 ve 1996 yıllarında İngiltere’de Leicester Üniversitesi Hukuk Fakültesinde tamamladı. 2002 yılında Doçent, 2007 yılında da Profesör olan Arslan, Polis Akademisi Başkanı olarak görev yaptı. Prof. Dr. Arslan, evli ve 4 çocuk babasıdır.İnsan hakları, anayasa hukuku, hukuk-siyaset ilişkisi ve siyaset felsefesi gibi alanlarda çeşitli ulusal ve uluslararası akademik dergilerde makaleleri yayımlanan Arslan’ın ayrıca Anayasa Teorisi başlıklı bir kitabı bulunmaktadır.TBMM tarafından yürütülen Parlamento Tarihi projesinde “1957-1960 döneminden” sorumlu yazar olarak görev yapan Arslan, TESEV tarafından yürütülen “Türkiye’de Güvenlik Sektörü Almanak / 2005” projesinde “Hükûmet” bölümünün yazımından sorumlu yazar olarak da yer aldı. 10 Şubat 2015 tarihinde Anayasa Mahkemesinde yapılan  başkanlık seçimiyile  selefi Haşim Kılıç'ın yaş haddinden emekliye ayrılacağı 13 Mart 2015 tarihinden itibaren görev yapması beklenirken Haşim Kılıç'ın ani emeklilik kararı sonucu 10 Şubat 2015 tarihinde yeni görevine başladı. 25 Ocak 2019'ta ikinci, 2 Şubat 2023'te üçünkü kez seçildi.İskenderpaşa Cemaati üyesi olduğu farklı kesimler tarafından dillendirilmektedir. Bu sayede hem dershanelerin kapatılması sürecinde hem de Can Dündar'ı tahliye etmesi sürecinde mevcut AKP hükûmeti ile ters düşmesine rağmen tasfiye edilmediği iddia edilmektedir.
Zühtü Durukan

Mülkiye mezunudur. Saruhan Sancağı Maiyet Memurluğu, İzmir Gül Bahçe Naiyesi Müdürlüğü, Seferihisar, Ödemiş Kaymakamlıkları, Van İli Polis Müdürlüğü, 3. SınıfMülkiye Müfettişliği, Erzincan Mutasarrıflığı, Van, Erzurum Valilikleri, Türk Dil Kurumu Üyeliği, TBMM III. Dönem (Ara Seçim) Konya, IV., V., VI. ve VII. Dönem Samsun milletvekilliği ve Adana valiliği yapmıştır. Beyaz-Yeşil Şeritli İstiklal Madalyası sahibidir. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Zühtü Hilmi Velibeşe

Selanik Hukuk Okulu'nu bitirdi. Serbest avukatlık, IX. Dönem İzmir, X. Dönem Isparta Milletvekilliği ile Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı yaptı. Evli ve iki çocuk babasıydı.
Zühtü Müridoğlu

İstanbul'da doğdu. Kasımpaşa Cezayirli Gazi Osman Paşa Camisi başimamı Hafız Mehmet Efendinin oğlu Zühtü, evlerinin tavan arasında bulduğu boyaları kullanmayı öğrenmesine katkı sağlayan Mithat Özar'ın önerisi ile 1924 yılında girdiği Sanayi-i Nefise Mektebi (şimdiki Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi) heykel bölümünde 1928 yılında mezun oldu. 1927-28 öğretim döneminde yurt dışı sınavını kazanır ve Fransa'ya gönderilir. Giderken önceden aldığı adresi izleyerek ilk olarak daha önceden Parise gelen Arkadaşı Hadi Bara'yı bulur. Onun varlığı ve tavsiyelerini dinler. Paris'te özel okul bir olan Collarossi Akademisi'nde, yapıtlarını sevip beğendiği sanatçı Marcel Gimond atölyesine yazılıp çalışmaya başladı.1932 yılı Ocak ayı başında yurda döner. 1932 yılı Nisan ayında Samsun Lisesi'nde resim öğretmenliğine atanır, o yılın Eylül ayında Gülhane Parkı girişindeki Alay Köşkünde ilk sergisini açar (arkadaşları ve hocalarından oluşan bir grup sergisi). İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde, Müzeler Genel Müdürlüğü bünyesinde İstanbul Heykel ve Mulaj Atölyesi Şefliği görevinde bulundu. Müzeden ayrılarak bir süre Ankara Üniversitesi Gazi Eğitim Enstitüsünde öğretmenlik yaptı. Daha sonra Akademi'ye atanarak orada öğretim üyesi oldu. 1950'den sonra ilk soyut heykellerini yapmaya başladı. 1969'da profesör oldu. 1974'te de emekliye ayrıldı. Ali Hadi Bara ile 1941-43 arasında Beşiktaş'taki Barbaros Anıtı'nı, Zonguldak'taki atlı Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü heykelini o yaptı. 1953 yılında Anıtkabir'in büyük merdiveninin batı yanındaki kabartmaları, 1965 yılında Büyükada, Muş Atatürk anıtlarını, daha sonra Sivas Atatürk anıtı ve İstanbul Eyüpsultan'da Atatürk heykellerini de yapmıştır. Yurt içinden ve dışından çok sayıda ödül almıştır. 1979'da Simavi Ödülü'nü aldı. Çok sayıda sergi açmıştır. Birçok yapıtı İstanbul Resim ve Heykel Müzesi'nde sergilenmektedir.
Zühtü Pehlivanlı

Zühtü Nihat Pehlivanlı,(Adı TBMM kayıtlarında da Zühtü olarak yanlış geçse de doğrusu NİHAT’tır,Z.Nihat Pehlivanlı) (1920, Beyobası, Balışeyh, Kırıkkale - 27 Ekim 1975), Ankara’da CHP’li bir grup tarafından linç edilerek öldürülmüştür. 17. ve 18. Dönem Ankara Milletvekili, TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve Avukat olan Alpaslan Pehlivanlı’nın Babasıdır. Kendisi gibi Ankara Milletvekili olan oğlu Alpaslan Pehlivanlı’da Kırıkkale’de bir silahlı saldırı sonucu 14 Nisan, 1994’te öldürülmüştür.Türk siyasetçi.Lise mezunudur. Keskin Belediye Başkanlığı, Ankara Genel Meclis Üyeliği, Huzur ve Yükseliş Derneği Kurucu Üyeliği, Türkiye Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Borsalar Birliği Müşavirliği, TBMM1961’de CKMP(Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi)’den 1.(XI.)Dönem, 1965’te, AP(Adalet Partisi)’den 2. (XII.) ve 3.(XIII.) Dönem Ankara Milletvekili seçilerek, TBMM’de yasama çalışmalarına katıldı .Türkiye Büyük Millet Meclisi  Başkanlık Divanı İdare Amirliği yapmıştır. Evli ve altı(?)çocuk babasıdır. İyi düzeyde Almanca bilmektedir.
Zühtü Tarhan

1913 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Babası emekli bir subay idi. 1937 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olmuştur. Üniversiteden sonra askerlik görevini yedek subay olarak yerine getirmiştir. Askerlikten sonra devlet tarafından açılan bir sınavı kazanarak Fransa'da bulunan Toulouse Üniversitesi Hukuk Fakültesine doktora yapması için gönderilmiştir. Yurt dışı yılları İkinci Dünya Savaşı'na denk geldiği için birçok sıkıntı yaşamıştır. Zira savaş yıllarında Türkiye'den gönderilen paralar İsviçre'de bloke edilmekte ve Fransa'da işgal altında olduğu için yardım alamamakta idi.Doktorasını tamamladıktan sonra Türkiye'ye geri dönmüş ve iki yıl boyunca İcra Hakimliği yapmıştır. Sonrasında 10 yıl boyunca Savcı yardımcılığında bulunmuştur. 1952 yılında altı aylığına İsviçre, Fransa ve Belçika'da çocuk suçluluğu üzerine araştırma yapmak üzere davet edilmiştir. Bu araştırma sonucu hazırladığı iki araştırma raporunu Birleşmiş Milletler'e teslim etmiştir. Bu tez daha sonra Adalet Dergisinde yayınlanmıştır. Araştırma seyahatinden sonra 1952'de Adalet Müfettişliğine atanmış ve bu görevini 1954'e dek sürdürmüştür. Emekliye ayrıldıktan sonra 1960 yılına dek ziraat ile uğraşmıştır. Arkadaşları arasında "Melek Zühtü" olarak bilinmektedir.27 Mayıs Darbesi sonrası kurulan 24. Türkiye hükûmetinde, 30 Mayıs 1960 - 27 Ağustos 1960 tarihleri arasında Basın Yayın ve Turizm Bakanlığı yapmıştır. Bakanlıktan sonra mesleğine geri dönmüştür.
Zühtüpaşa

Zühtüpaşa, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda bulunan Kadıköy ilçesine bağlı 21 mahalleden biridir. Kadıköy ilçesinin denize kıyıdaş mahallelerinden biri olan Zühtüpaşa'nın güneyinde Marmara Denizi; kuzeyinde Hasanpaşa; kuzeydoğusunda Eğitim; batısında Osmanağa; doğusunda Feneryolu; güneydoğusunda ise Fenerbahçe mahallesi bulunmaktadır.Melehat Şefizade İlköğretim okulu, Zühtüpaşa İlköğretim okulu, Kadıköy Müftülüğü, Müjdat Gezen Sanat Merkezi ve Fatma Şadiye Toptanî Öğretmen Evi'ni barındırır.https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx  Genel Mahalle Listesi, T.C.İçişleri Bakanlığı, Mart 2020.
Zühtüpaşa Camii

Zühtü Paşa Camii Sultan II. Abdülhamit’in Maarif Nazırı olan Ahmed Zühdü Paşa tarafından 1883’te yaptırılmıştır. Kızıltoprak’ta bulunan caminin duvarları kâgir, kubbesi ahşaptır.
Züleyha

Züleyha (Arapça: زلیخا), Yahudi ve İslam geleneğinde Potifar'ın karısına verilen isimdir. Kur'an'da Mısır azizinin eşi olarak geçer.Kuran'da Züleyha ile Yusuf'un hikâyesi şu şekilde anlatılır: Potifar köle pazarından Yusuf'u satın aldıktan sonra zamanla onu malikanesindeki her şeyden sorumlu kıldı. Yusuf oldukça yakışıklı bir genç olmuştu. Efendisinin eşi Yusuf'a göz koydu ve onunla beraber olmak istedi. Yusuf kendisine bunca iyilik yapan efendisine bu kötülüğü yapmayacağını ve Allah'ın buyruğuna karşı gelmeyeceğini söyleyerek karşı çıktı. Kadın elbisesini tutunca Yusuf elbiseyi bırakarak odadan çıktı. Kadın Yusuf'un kendisiyle yatmaya çalıştığını, çığlık atınca da elbisesini bırakıp kaçtığını söyleyerek iftira attı. Efendisi Yusuf'u zindana attırdı.Evinde kaldığı kadın, ona sahip olmak istedi. Ve kapıları sıkıca kapatıp onu yanına çağırdı. Yusuf: "Allah'a sığınırım. Rabbim bana çok iyi davrandı. Beni çok güzel bir konuma sahip kıldı. Haksızlık yapanlar kurtuluşa ermezler." dedi. (12:23)Gerçekten kadın Yusuf'a ilgi duydu. Yusuf da kadına ilgi duydu. Ne var ki Rabb'inin burhanı sayesinde kadına uymadı. Böylece ondan kötülüğü ve fuhşu çevirdik. Kuşkusuz o Bizim muhles kullarımızdandı.(12:24)İkisi de kapıya doğru koştu. Kadın Yusuf'un gömleğini arka tarafından yırttı. Kapıda kadının kocası ile karşılaştılar. Kadın: "Ailene kötülük yapmak isteyen kimsenin zindana atılması veya acı bir azapla cezalandırılması gerekmez mi?" dedi. (12:25)Yusuf: "Kendisi bana sahip olmak istedi." dedi. Kadının ailesinden bir tanık durumu açığa çıkarmak için şöyle öneride bulundu: " Eğer gömleği ön taraftan yırtılmışsa, kadın doğru, Yusuf yalan söylemektedir." (12:26)Gömleğin arkadan yırtılmış olduğunu görünce: "Bu sizin oyununuzdur; gerçekten bu çok büyük bir oyundur." dedi. (12:28)"Yusuf! Bundan kimseye söz etme. Sen de suçundan dolayı bağışlanma dile. Yanlış yapan sensin!" dedi. (12:29)Ve şehirdeki bir takım kadınlar: "Azizin hanımı, genç hizmetlisiyle birlikte olmak istemiş; delikanlının sevgisi yüreğine işlemiş. Onu açıkça sapıtmış görüyoruz." diye dedikodu yaptılar. (12:30)Kadın dedikoduları işitince, onları davet etti, onlar için güzel bir ortam ve ziyafet hazırlayarak her birine birer bıçak verdi. Yusuf'a "Kadınların karşılarına çık." dedi. Kadınlar, gördükleri karşısında adeta büyülendiler; şaşkınlıkla ellerini kestiler. "Aman Allah'ım! Bu bir beşer değil, bu ancak şerefli bir melektir." dediler. (12:31)Kadın: "İşte! Bu gördüğünüz, beni, kendisi hakkında kınadığınız kimsedir. Ant olsun ki, onun benim olmasını istedim, ancak o reddetti. Ama ondan istediğim şeyi yapmazsa, zindana atılacak ve kesinlikle burnu yere sürtülenlerden olacaktır." dedi. (12:32)
Züleyha Gözlerini Açıyor (roman)

Züleyha Gözlerini Açıyor, Guzel Yahina'nın 2015 tarihli Rusça ve 2016 tarihli Tatarca neşredilen romanı. Eserde Sovyetler Birliği'nde 1930 yılındaki baskılar anlatılır. Tatarcaya tercümesi — Flora Tarhanova.2020 yılında Rossiya telekanalında 8 diziden oluşan filmi gösterildi. Züleyha rolünü Çulpan Hamatova oynadı. Romanda geçene Semruk kampı Tataristanın Yeşil Özen ve Layeş bölgelerinde filme mahsusen düzenlenmiştir. Çoğu sahne ise   Kazanda çekilmiştir.Eserde Tatar kadını Züleyha'nın ve başka siyasi zulüm kurbanlarının sürgündeki tecrübeleri ve yaşam mücadelesi anlatılıyor.Olaylar 1930 yılında Yulbaş denilen kurgulanmış Tatar köyünde başlayıp, Sibiryada  (Angara boyunda) devam eder. Sibiryaya gidip, İgnatovla evlendiğinde, çocuğuna Rus ismi verildiğinde,Tatar kadınının gözü açılır. Daha önce yoksulluk içinde yaşadığını anlar.  SSCB İçişleri Halk Komiserliği subayı onun kocası Murtazayı öldürür. Sürgünde Züleyha`ya evliliği gözünde artık cennet olarak görünüyordu.  Farklı milletlerden ve ortak kaderden insanlar, sert doğaya ve yeni düzene karşı hayatta kalmak için birlikte mücadele etmek zorundadır.Lüdmila Ulitskaya kitabın söz başına: «Yahinanın romanı SSCB'nin dağılmasından şu ana kadar ki vakitte yok olan edebiyat türüne bakıyor»,- diye yazmıştır.fM. Habetdinova:  «Yazar,“ kölelikten kurtarılan Sovyet hükümeti ve ezilen kadın hakkındaki Sovyet dönemi mitinden ayrılamazdı. Tatar mitolojisini gerçekten bilmiyordu (Шүрәлене зиратта йөртә, эират иясен уйлап чыгарган һ.б.)»Яхина Г. Ш. Зулейха открывает глаза: roman. — Ressam: Andrey Rybakov. Önsöz Lyudmila Ulitskaya. - M .: AST , Elena Shubina tarafından düzenlenmiştir. - 508 s. Mayıs 2015 ISBN 978-5-17-090436-5Яхина Г. Ш. Зулейха открывает глаза: роман. — Resim: Andrey Rybakov. Önsöz Lyudmila Ulitskaya . - M : AST , ed. Elena Şubina, yazdır. 2016. - 508 s. - 10.000 tiraj. ISBN 978-5-17-090436-5Яхина Г. Ш. Зулейха открывает глаза: роман. — :АСТ (издательство), Ред. Елены Шубиной, 2019. — 508 с. — 50 000 экз. (Проза Гузель Яхиной) ISBN 978-5-17-090436-5Яхина Г. Ш. Зөләйха күзләрен ача: роман. Rusçadan F. Tarhanova tercümesi. — Kazan: Tataristan Kitap Neşriyatı, 2016. — 510 с. — 1000 tiraj. — ISBN 978-5-298-03158-5Яхина Г. Ш. Зулейха открывает глаза : аудиокнига Звукозапись . Читает Елена Калабина. —  АСТ, cop. 2016. — 1 электрон. опт. диск (MP3). (Аудиокнига mp3)
Züleyha Gülüm

Züleyha Gülüm (d. 1 Ocak 1971, Ardahan), Türk avukat, siyasetçi ve TBMM 27. dönem Halkların Demokratik Partisi İstanbul milletvekilidir.Züleyha Gülüm 1971 yılında Ardahan'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olarak yükseköğrenimini tamamladı.2018 genel seçimlerinde Halkların Demokratik Partisi İstanbul milletvekili olarak seçildi ve görevine devam etmektedir.
Züleyha Ortak

Ağustos 2015'ten Ocak 2016'ya kadar TRT 1'de yayınlanan İyi Fikir programının sunuculuğunu yapmıştır.
Züleyha Seyidmemmedova

Züleyha Seyidmemmedova (; 22 Mart 1919 - 1999), Azerbaycanlı Sovyet pilot. Leyla Memmedbeyova ile birlikte ilk Azerbaycanlı kadın savaş pilotlarından birisidir.Seyidmemmedova 22 Mart 1919 tarihinde Bakü'de doğmuştur. 1935 yılında pilot lisansını memleketindeki bir uçuş okulunda alan Seyidmemmedova, eğitimine Moskova yakınlarındaki Zhurkovsky'deki havacılık akademisinde devam etti. 122. Hava Grubunda savaş pilotu olarak görev yapmıştır.
Züleyha Yıldız

Tan Avusturya'nın Seefeld kentinde düzenlenen 1986 Avrupa Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştı. 1986'daki performansıyla Milliyet Spor Ödülleri'nde Yılın Sporcusu Ödülü'ne aday gösterildi. Barselona'daki 1987 Dünya Şampiyonası'nda ise üçüncü olarak bronz madalyanın sahibi oldu.Tan, Ankara'daki 1988 Avrupa Şampiyonası'nda yine zirvede yer alarak unvanını korudu. Ardından 1988 Yaz Olimpiyatları'nda ülkesini temsil etti. Tekvandonun, gösteri sporu olarak, Olimpiyat Oyunları takviminde ilk kez yer aldığı 1988 Seul'de yer alan sporcu, böylece Olimpiyatlara katılan ilk Türk kadın tekvandocu oldu. Tüy sıklet kategorisinde mücadele eden Tan, finalde Danimarkalı rakibine yenilmiş ve ikinci olmuştu. 1988'de bir kez daha Milliyet Yılın Sporcusu Ödülü adayıydı; oylama sonucu dördüncü oldu.Yıldız tekvandocu bir aileye mensuptur. 1989'da evlendiği eski tekvandocu Fahrettin Yıldız, uzun yıllar Türk millî takımlarında da antrenörlük yaptı. Oğulları Muhammed Emin Yıldız, 2018 Avrupa Tekvando Şampiyonası'nda gümüş madalya kazandı.. Züleyha Yıldız'ın kardeşi Arzu Tan Sayan dünya şampiyonluğu, kardeşinin eşi Yavuz Sayan ise Avrupa şampiyonluğu yaşamış tekvandoculardır.
Zülfaris Sinagogu

Zülfaris Sinagogu, İstanbul'da Beyoğlu ilçesinin Galata semtinde bulunan bir sinagog. 1671 tarihinde mevcut olduğu bilinmektedir. Ancak bugünkü bina eski temeller üzerinde, muhtemelen 19. yüzyıl başında, tekrar inşa edilmişti. Çeşitli zamanlarda yapılan restorasyon çalışmalarıyla, günümüze kadar güzelliğini koruyan Zülfaris Sinagogu, Kamhi Ailesinin maddi katkıları ve tarihçi, yazar ve küratör olan Naim Güleryüz'ün öneri ve tasarımıyla 500. Yıl Vakfı Türk Musevileri Müzesi, olarak 25 Kasım 2001'de açılarak hizmete girmiştir.1823 -  Cemaat arşivlerinde adı Kal Kadoş Galata (Galata Kutsal Sinagogu) olarak geçen, ancak, sokağın eski adı olan ve Osmanlıca gelin perçemi anlamına gelen Zülf-ü Arus sözcüğünün halk arasında kısaltılmış şekli Zülfaris adıyla tanınan ve anılan sinagog binası eski temeller üzerinde inşa edildi.1904 -  Tüm törenlerin ve çoğu düğünlerin icra edildiği sinagogun içi ve dışı, Jak Bey de Leon Başkanlığında Galata Musevi Cemaati tarafından, tamir ve restore edildi.2001 -  Bina, sahibi olan Neve Şalom Sinagogu Vakfı tarafından, müze olarak kurulmak üzere 500.Yıl Vakfı'na tahsis edildi.
Zülfikar

Zülfikar (, ), İslâm peygamberi Muhammed'in damadı, amcasının oğlu ve Dört Büyük Halife'den biri olan Ali'nin çatal şeklinde iki başlı kılıcının adıdır.Kelime anlamı olarak, "sahip" anlamındaki "zû" ile "omurga,boğum" anlamına gelen "fekār" kelimelerinden oluşan zülfekār, Türkçeye zülfikar şeklinde geçmiştir. Bedir Muharebesi sonrasında, yedi karış uzunluğunda ve bir karış kalınlığında olan kılıç savaş ganimeti olarak İslâm peygamberi Muhammed' e geçmiş ve kendisi kılıcı Ali' ye verene kadar kullanmıştır. Merzûk es-Sakīl adında bir usta tarafından yapıldığı rivayet edilen kılıç, genel kabule göre Bedir’de öldürülen Âs b. Münebbih’e aittir. Kılıcın Ali' ye ne zaman verildiği kesin olarak bilinmemekle birlikte genel olarak Uhud Muharebesi'nde verildiği kabul edilmektedir.Ali'nin Uhud Savaşı'nda Kureyş’in önde gelen savaşçılarından dokuz kişiyi öldürdüğü, bu savaşta bedeninden yetmiş yara alarak son ana kadar Muhammed'i savunduğu, bu sebeple de Cebrail'in, “Zülfikar'dan keskin kılıç, Ali’den büyük yiğit yoktur.” (“Lâ fetâ illâ Alî, lâ seyfe illâ zülfikār”, Arapça ) dediği rivayet edilir.Kılıcın akıbeti konusunda da çeşitli rivayetler bulunmaktadır. Ali ve onun soyundan gelenlere (Alevîlere) intikal eden kılıç, daha sonra Abbasi ve Fatımi halifeler arasında el değiştirdikten sonra 11. yüzyılda ortadan kaybolmuştur.Şiîlerin ve Alevîlerin ortak olan Caferî mektebine göre ise bu kılıç, on ikinci ve "son İmam" olan El-Mehdi'de bulunmaktadır.
Zülfikar (kitap)

Zülfikar (Osmanlı Türkçesi: ذوالفقار), Said Nursi'nin Risale-i Nur adlı külliyatında bulunan eserlerden biridir. Risale-i Nur’un çeşitli yerlerinde Zülfikar-ı Mucizat, Zülfikar Mecmuası, Zülfikar-ı Mucizât-ı Kur’âniye Mecmuası gibi isimlerle anılır.Kur’an’ın pek çok açıdan mucize oluşunun ele alındığı eser Said Nursi tarafından özellikle hâfızlar ve hocalara önemle tavsiye edilmektedir.Bediüzzaman Said Nursî bu eserini 1951 yılında Papa’ya göndermiş ve Vatikan’dan 22 Şubat 1951 tarihli teşekkür yazısı gelmiştir. Bunun dışında Almanya gibi Avrupa ülkelerinin yanı sıra çok sayıda İslâm ülkesine gönderilmiş ve çeşitli dillere çevrilmiştir.
Zülfikar (tank)

Zülfikar  1996 yılında hizmete alınıp seri üretimine başlanan 2. nesil bir AMTdir. İsmini Ali'nin efsanevi kılıcı olan Zülfikardan almıştır. İlk prototip modelleri 1993 yılında denendi, 1997 yılında 6 yarı endüstriel prototipi üretime girdi ve aynı yıl hizmete alındı.Devrim öncesi dönemde ABD'den kalan M48 Patton, M60 Patton gövdesi üzerine kurulmuştur. İlk kez halka 1994 yılında gösterildi. Kompozit modüler zırh yalnızca kule (bileşimi bilinmiyor) 2A46 tank topu eklenmiştir. Ayrıca Abrams tankını andıran bir tareti vardır.Daha güçlü motor ve geliştirilmiş autoloader Mekanik doldurucusu vardır. Üretime geçmemiştir. Görünüm itibarıyla önceki modeliyle aynıdır.Zülfikar tank serisinin en gelişmiş varyantıdır. Atış kontrol sistemi ve lazer menzil bulucu sistem ilk kez bu modelde uygulanmıştır. Tareti ve gövdesi daha önceki modeline göre daha büyüktür.
Zülfikar Bey Makinski

Zülfikar Bey Makinski (Azerbaycanca:Zülfüqar bəy Məhəmmədqulu bəy oğlu Makinski; d. 1885, İrevan, İrevan Guberniyası, Rus İmparatorluğu - ö. 1923 yılından sonra) Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin Himayedarlık Bakanlığının Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'ndeki temsilcisi, Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosunun I. Dönem milletvekili, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Erzak Bakanlığının idare başkanı ve Teymur Bey Makinski'nin kardeşi. Ünlü Azerbaycan soylu ailelerinden olan Makinskiler'dendir.1885 yılında İrevan şehrinde Muhammedkulu bey Makinskinin ailesinde dünyaya gelmiştir. 1904 yılında Sankt-Peterburg Devlet Üniversitesinin Hukuk fakültesinde eğitim görmeye başlamış, 1911 yılında eğitimini tamamlamıştır.Makinski ailesinin kökeni Güney Azerbaycanda yerleşen Maku Hanlığı'na dayanmaktadır. Oğuz Türkleri'nin Bayat koluna mensub olan aile Nadir Şah'ın ölümünden sonra Maku Hanlığı'nı kurmuş, XIX yüzyılda ailenin bir kolu Kuzey Azerbaycanın İrevan şehrinde (şimdi Ermenistan Cumhuriyeti) yaşamaya başlamıştır.1918 yılının Haziran ayında Ermenistan Parlamentosunda temsil edilen 6 müslüman milletvekilden biri olmuştur.1918-1920 yıllarında İrevan şehrinde faaliyet gösteren ve Azerbaycan Türkleri'ne ait olan İrevan Müslüman Milli Şurası, İrevan Müslüman Hayır Cemiyeti ve İrevan Guberniyası Hemşehrileri teşkilatlarının işlerinde aktif rol almıştır. Onun başkanlığı altında olan teşkilatın 1919 yılının 17 Ocak tarihli toplantısında Azerbaycan Cumhuriyeti'ne başvuru kabul edilmiştir. Başvuruda, Türk birliklerinin [[[Osmanlı ordusu]]] İrevan vilayetinden çekilmesinin ardından Ermeni silahlı kuvvetlerinin Surmali  ve Eçmiadzin ilçelerinin tamamını Müslümanların yaşadığı bölümlerini ele geçirdiği, ayrıca Şarur'u ve Nahçivanı ele geçirmek için bir saldırı başlattığı belirtiliyordu. Bundan başka, başvuruda İrevan vilayetinde "yıkıma ve ölüme mahkûm edilen Müslümanların kurtarılması için" Azerbaycan ve Ermenistan temsilcilerinin Tiflis'te müttefik komutanlığının katılımıyla özel bir konferans düzenlenmesi teklif edildi.Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 1 A]ustos 1919 tarihli kararıyla Zülfikar Bey Makinski Himayedarlık Bakanlığı'nın Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'ndeki temsilcisi oldu. Onun 11 Kasım 1919 tarihli göndermiş olduğu raporda şunlar yazılıydı:Şubat 1918'den bu yana devam eden katliamlar sonucunda 0,5 milyon kişi (Nahçıvan, Şarur, Sürmeli ilçelerinden) dilenci durumuna düşmüştür...Kati olarak ölenlerinin sayının 100-120 bin olduğunu söyleye biliriz. 50 bin kişi Azerbaycan'a kaçmıştır. İrevan, Zangibasar ilçesi, Sürmeli ilçesinin 2 mahallesi ve Eçmiadzin'de yaklaşık aynı sayıda yaşıyor. Yerde kalan mülteciler ise Nahçivan kazasına, Şarur ilçesine, Sürmeli kazaının III. bölgesine ve Kars vilayetinin Kağızman bölgesine sığınmıştır. Bazıları Maku Hanlığı'na ve Türkiye'ye taşınmıştır. Şuanki durumda 50 bin kişiye yiyecek yardımı (un, tahıl ve ekmek şeklinde) gerekmektedir. İrevan şehrinde açlık keçiren kişi sayısı [Azerbaycan Türkü] 8 bindir.
Zülfikar Nişanı

Zülfikar Nişanı (), İran'da verilen en yüksek seviye askeri onur nişanıdır. Nişan, 1856'da Nasıreddin Şah döneminde Sadıkların Komutanı Nişanı adıyla verilmeye başlanmıştır. 1925 yılında Rıza Şah döneminde ismi bugünkü haline gelmiştir.
Zülfikar Paşa

Zülfikar Paşa "Mükaleme Takriri" (Viyana Sefaretnâmesi) (1688-1692) Viyana'ya gönderilen Osmanlı elçisi.Doğum tarihi ve doğduğu yer bilinmemektedir. Zülfikar Paşa 2. Süleyman’ın tahta çıkışını bildirmek için Rumeli Beylerbeyi payesiyle Viyana’ya elçi olarak gönderilmiş ve Sefaretnamesini de bu süre zarfında kaleme almıştır. Zülfikar Paşa, Avusturya–Osmanlı savaşı devam ederken elçi olarak gittiği için Viyana'da dört yıl boyunca esir hayatı sürmüştür. Sefaretnamede bu olaylar etkili bir şekilde anlatılmaktadır. Zülfikar Paşa'nın Sefaretnameleri kütüphanelerimizde bulunmamaktadır. İki nüshası vardır. Biri Münih’te diğeri ise Viyana’da bulunmaktadır. Bu sefaretname üzerine bir doktora tezi bulunmaktadır.
Zülfikar İnönü Tümer

Zülfikar İnönü Tümer (d. 13 Temmuz 1966), Türk siyasetçi ve Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekili. Haziran 2015 ve Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri'nde CHP Adana milletvekili seçildi.Zülfikar İnönü Tümer 13 Temmuz 1966 tarihinde, daha sonra milletvekilliği yapan, Emin Bilen Bey ile Ülker Hanım'ın çocuğu olarak Adana'da doğdu. İlk öğrenimini Ankara'da Ankara, orta ve lise öğrenimini ise Adana'da tamamladı. 1987 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Fakültesi'nden mezun oldu. 1988 yılında kurduğu inşaat şirketiyle proje ve müteahhitlik hizmetlerine başladı. Sulama, içme suyu, yol, köprü gibi altyapı inşaatlarının yanı sıra tescilli kültür varlığı yapıları rölöve restütisyon ve restorasyon projeleri ile bu yapıların onarımlarına yönelik çalışmalar sürdürdü. Evli ve üç çocuk babasıdır.Tümer, 1997 ve 2002 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisi'nde (CHP) İl Yönetim Kurulunda Sayman ve İl Başkan yardımcılığı görevlerinde bulundu. 2002 Türkiye genel seçimleri'nde milletvekili adayı olmak için partideki görevinden istifa etti. Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri'nde CHP Adana milletvekili olarak meclise giren Tümer, Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri'nde tekrar CHP Adana milletvekili olarak meclise girdi.
Zülfikarlar Holding

Kimya, enerji, finans ve lojistik gibi alanlarda faaliyet gösterir. 1942 yılında Azerbaycan'dan İstanbul'a göç eden Zülfikari Ailesi'nin girişimleri ile kimyevi malzeme ticareti yaparak faaliyetlerine başladı. İlerleyen yıllarda kimya sektörü başta olmak üzere akaryakıt ve enerji sektörüne yatırımlar yapan grup, Turkuaz Petrol Ürünleri A.Ş., Akdeniz Faktoring A.Ş. ve Trend Lojistik A.Ş. gibi şirketleri bünyesinde bulundurmaktadır.