barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Türk dillerinde sayılar

Türk dillerinde sayılar (Rusça: Тюркские числительные veya Числительные тюркских языков)  —  Tarihi Türk dili ve çağdaş Türk dillerindeki sayılar Türk dil ailesinde neredeyse aynıdır. Anlaşılmayacak kadar bariz bir ayrım söz konusu değildir. Prototürkçe ile günümüz Türk dili sayıları aynı gibidir.М. Р. Федотов. Çuvaş dilinin Etimolojik Sözlüğü (Этимологический словарь чувашского языка), ч. 1, 2.О. А. Мудрак. Классификация тюркских языков и диалектов с помощью методов глоттохронологии на основе вопросов по морфологии и исторической фонетике. (Серия «Orientalia и Classica». Вып.23) М., РГГУ. 2009.
Türk diplomatlara düzenlenen suikastlar listesi

Türkiye'nin yurt dışındaki temsilciliklerinde görev alan ve bu esnada suikasta veya suikast girişimine uğrayan kişilerin listesi.1. Saldırıyı iki grup daha üstlense de resmi yetkililer açıklamalarında fail olarak ASALA'yı gösterdiler.
Türk dünyası

Türk dünyası, 20. yüzyılın sonları ve 21. yüzyılda tüm Türk halkları için kullanılan coğrafi ve kültürel bir kavramdır. Oldukça geniş bir coğrafya alanını kapsayan Türk dünyası içinde en batıda Kosova, Karadağ, en doğuda Moğolistan yer alır. Bu coğrafyayı Avrasya coğrafyası olarak belirtmek mümkündür.Türk dünyası, tüm Türk halkları kapsayan bir kavramdır. Bazı araştırmacılar sadece Orta Asya için bu kavramı kullanır. Türkistan kavramı ile eş anlamlı kullanıldığı da olur. Ancak Orta Asya ve Türkistan kavramlarından daha geniş bir kavramı ifade eder.Türk dünyası, Orta Asya'ya ek olarak Türkiye, Avrupa, Kafkasya, Çin ve Rusya içindeki Türk bölgeleri ile Türk diasporasını kapsar. Çünkü kavramın ifade ettiği alan, tüm bağımsız Türk cumhuriyetleri, özerk Türk cumhuriyetleri ve Türk topluluklarıdır.Türk dünyası ile eş anlamlı olan “Türkeli” kavramı ise, 19. yüzyılda ve 20. yüzyılın başlarında tüm Türk halkları için kullanılmış coğrafi ve kültürel bir kavram olarak eskilerde kalmıştır. Çoğunlukla, Türklerin çoğunlukta olduğu bölgeler için kullanılmaktadır.Türk dünyası kavramı Türk halklarının Orta Asya, Anadolu, Kafkasya, Rusya-Sibirya, Orta Doğu, İran ve Balkanlar coğrafyasında genel bir yayılım gösteren Türk halklarını ve Türk devletlerini ifade etmektedir.2013 itibarıyla, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı'nın altı bağımsız üyesi ve sekiz bağımsız olmayan gözlemcisi bulunmaktadır.Türk dünyası ülkelerinin en sanayileşmiş olanı Türkiye'dir. Türkiye'den sonra Azerbaycan-Kazakistan-Türkmenistan-Özbekistan-Kırgızistan olarak gider.19. yüzyılın sonlarında ise günümüzde kullanılan Türk dünyası teriminden daha çok "Türkeli" terimi kullanılmıştır. Türkeli ile Türk dünyası sözcükleri eşanlamlı terimlerdir. Türkeli sözcüğü Türk ili anlamına gelmektedir ve Türk halklarının çoğunlukta oldukları coğrafyaya verilen Türkçe isimdir. Türkeli kelimesi özellikle 19'ncu yüzyılın ortalarında meşrutiyet kazanan Türkçülük ile Türkiye'de ve Rusya Türklerince kullanılmaya başlanmıştır.1930'larda Mustafa Kemal Atatürk Türkeli kavramını şöyle açıklamaktadır: "Türk Milleti Asya'nın garbında ve Avrupa'nın şarkında olmak üzere kara ve deniz sınırlarıyla ayırt edilmiş, dünyaca tanınmış büyük bir yurtta yaşar. Onun adına Türkeli derler. Türk yurdu daha çok büyüktür. Yakın ve uzak zamanlar düşünülürse, Türk'e yurtluk etmemiş kıta yoktur. Bütün dünyada, Asya, Avrupa, Afrika Türk atalarına yurt olmuştur. Bu hakikatler eski ve hususiyle yeni tarih vesikalarıyla malûmdur."
Türk edebiyatında Kurtuluş Savaşı konulu romanlar

Türk edebiyatında Kurtuluş Savaşı konulu romanlar, 1919-1922 yılları arasında gerçekleşen Türk Kurtuluş Savaşı'nın sosyal, ekonomik, kültürel ve edebi etkileri olmuştur. Bu savaşlar, Türk edebiyatında özellikle Millî Edebiyat dönemine denk gelen eseler için bir konu seçimi olmuştur. Kurtuluş Savaşı'nı konu edinen bazı romanlar o dönemde geçmektedir fakat doğrudan Kurtuluş Savaşı'nı anlatmamaktadır. Bazı eserlerde ise ateşkes dönemi ile işgal altındaki İstanbul yüzeysel olarak ele alınmıştır.
Türk edebiyatında LGBT temaları

Türk edebiyatında LGBT temaları, Türk edebiyatı içinde eser veren kişilerin (yazar ya da şair), eşcinsellik ya da LGBT temaları tamamen ya da kısmi olarak ele almasıdır. Kemal Tahir, Attilâ İlhan, Demir Özlü, Ferit Edgü, Selim İleri, Bilge Karasu, Adalet Ağaoğlu, Leyla Erbil, Kamuran Şipal, Fazıl Hüsnü Dağlarca gibi yazarlar eserlerinde bu temaya yer veren bazı yazarlardır. Kimi az kimi çok, kimi belli belirsiz ve kimi de açık bir biçimde, eşcinselliğe değindiler.Türk edebiyatında, "eşcinsellik" teması normal olarak 1980’lerde Attilâ İlhan’ın Fena Halde Leman'ı ile başlar. 2000'lere gelinceye kadar geçen süre zarfında, ağırlıklı olarak kadınlar arası cinsel ilişkiler ele alındı. 2000’lerden sonra süreklilik kazanan eşcinsellik temalı anlatılar, sayısal zirvesine 2003 yılında ulaştı.Yine Türk edebiyatında çok eskilere dayanan dini terimde oğlancılık (genç erkek çocuklarına) duyulan ilginin yer aldığı birçok edebi eser bulunmaktadır. Yine Mevlana'nın Dîvân-ı Kebîr’deki “men” redifli bir gazelde;beytinin te’vîl edilebilecek bir anlamı olmamakla birlikte “bek” kelimesinden de anlaşılacağı gibi “Aybek” erkek ismi olup târîhte de Delhi Sultânı Kutbeddîn Aybek, Mısır Sultânı Aybek gibi kişilerin olması Türk edebiyatında oğlan ve eşcinsellik kavramlarına yer verildiğini göstermektedir.
Türk film yönetmenleri ve filmleri listesi

Bu liste Agâh Özgüç'ün Türk Film Yönetmenleri Sözlüğü adlı kitabının 2003 yılında yayınlanan genişletilmiş ikinci basımı temel alınarak oluşturulmaktadır. 2003 yılından sonrasına ait bilgileri listeye ekleyerek katkıda bulunabilirsiniz.
Türk filmleri listeleri

Bu liste Türkiye'de çekilen Türkçe filmlerin alfabetik sıralamasıdır. Film listesinin yıl olarak listelenmiş hali; Türk filmleri listeleridir.
Türk futbolunda lig sistemi

Millî Lig kurulmadan önce Türkiye'nin bazı illerinde (İstanbul, İzmir, Eskişehir, Adana, Trabzon, Bursa) mahalli ligler kurulmuştu. Bu liglerden İstanbul Ligi ise yabancılar, özellikle de İngiliz askerler ve tüccarlar  tarafından kurulmuştur. Türkiye topraklarında yapılan ilk maç ise 1897 yılında İzmir'den İstanbul'a gelen İzmir Karması'yla İstanbul Karması arasında oynanmıştır.1905 yılından itibaren Türk futbol kulüplerinin kurulmasıyla birlikte Cuma Ligi, Pazar Ligi, İstanbul Şampiyonluğu Ligi gibi organizasyonlar oluşturulmuştur. Daha sonra, 1918 yılında Beşiktaş, Cuma Ligi'ni yetersiz bulması sebebiyle yeni bir lig kurulması fikrini ortaya atmış ve bu fikri destekleyen kulüpler ile birlikte İstanbul Türk İdman Birliği Ligi'ni kurmuştur.1923 yılında Türkiye Futbol Federasyonu, Yusuf Ziya Öniş başkanlığında kurulmuştur. Yeni kurulan federasyon, 21 Mayıs 1923 tarihinde FIFA'ya, 1962 yılında UEFA'ya üye olmuştur.Türkiye'de futbol, 1936-1950 yılları arasında İstanbul, Ankara, İzmir şehirlerinin takımlarının ağırlıkta olduğu Millî Küme adlı deplasmanlı bir ligde oynanmıştır.Türkiye millî futbol takımının 1954 FIFA Dünya Kupası'na katılması ile birlikte Federasyon, profesyonel bir ligin kurulmasına karar vermiştir. Bu doğrultuda, 1956-57 ve 1957-58 sezonlarında Federasyon Kupası adında bir lig düzenlenmiştir. Bu iki sezonda şampiyonluk kupasını Beşiktaş kazanmıştır.1959 yılında, şu andaki adı Süper Lig olan Millî Lig kurulmuştur. Düzenlenen ilk sezonda ligin şampiyonu Fenerbahçe olmuştur. Ligin ilk golünü İzmirsporlu Özcan Altuğ atmıştır. Yeni kurulan ligin ilk sezonunda gol kralı ise Galatasaraylı Metin Oktay olmuştur.1962 yılında Federasyon, UEFA'ya üye olmuş ve bunun sonucunda UEFA Kupa Galipleri Kupası'na takım göndermeye hak kazanmıştır. Bu sebeple, aynı yıl Türkiye Kupası organize edilmeye başlamıştır. İlk kupayı Galatasaray kazanmıştır.1963 yılında, şu andaki adı 1. Lig olan Türkiye 2. Futbol Ligi kurulmuştur. Bu ligin ilk kazananı Şekerspor olmuştur.1989-90 sezonunda, 15 Ekim 1989 tarihinde Beşiktaş, Adana Demirspor'u 10-0 yenerek, Türkiye profesyonel futbol liglerindeki en farklı skora ulaşmıştır. Fenerbahçe, 1989-90 sezonunu 93 puanla kapatmış ve Süper Lig tarihinde bir rekor kırmıştır.1991-92 sezonunda Beşiktaş, Türkiye 1. Futbol Ligi'ni namağlup şampiyon olarak bitirmiştir. Aynı sezonun son haftasında Fenerbahçe, Gaziantepspor'u 8-4 yenerek rekor kırmıştır.Türkiye'de mevcut olan lig sistemine 2010 yılında geçilmiştir. 4 kademe şeklinde (Süper Lig, 1. Lig, 2. Lig, 3. Lig) profesyonel Lig oynanmaktadır. Profesyonel Liglerde 126 takım mücadele etmektedir. Amatörden Profesyonele geçiş için Bölgesel Amatör Ligler kurulmuştur. Burada da 12 grup halinde oynanan sezonda şampiyonlar play off oynayıp 3. Lige yükselmektedir. Amatör Ligler ise idari olarak her il bazında süper amatör, 1. Amatör ve 2. amatör şeklinde 3 kademede oynanmaktadır.
Türk halk müziği

Türk halk müziği ya da kısaca Türkü, Türkiye'nin çeşitli yörelerinde farklı ağızlar ve formlarda söylenen Türkçe yöresel etnik müziklerin tümü. Yapısal olarak folklorun bir parçası olan Türk halk müziği (kısaca THM), sözlü halk müziği ve sözsüz halk müziği olmak üzere ikiye ayrılır. Sözlü halk müziğine genel olarak türkü adı verilir. Sözsüz halk müziği ise düzenli yöresel çalgı ezgileridir. Klasik Türk halk müziği, çeşitli yörelerden derlenmiş birçoğu anonim olan türkülerden ve sözsüz halk müziklerinden oluşur, anonim eserlerin sözü ve bestesinin kime ait olduğu bilinmez ve yöreye mâl olmuştur. Modern Türk halk müziği ise, 1970'li yıllardan sonraki dönemde eski yöresel müzik kalıpları örnek alınarak oluşturulmuş, sözü ve bestesi belli olan halk müzikleridir. Türk halk müziği, halk oyunları ve halkbilim ile de yakından ilgilidir. Bunun dışında genel karakteristiğine göre; bektaşi, halay, teke, zeybek gibi türlere ayrılır. Ayrıca il bazında türküler kategorilendirilmiştir.Kurulduğu yıllardan itibaren yöre yöre araştırma yaparak; pek çok anonim türküyü kaynağından derlemiş ve arşivlemiş olan TRT ve yörelerindeki unutulmuş veya unutulagelen türkülerin pek çoğunu yöresel sanatçılar da kayda geçirmişlerdir.Türk halk müziği örnekleri genelde sözlü olmakla beraber, sözsüz dans müziklerini de içerir. Halk türkülerinin ölçülü olanına kırık hava, ölçüsüz olanına uzun hava denir. Uzun havalar Anadolu'nun değişik bölgelerinde bozlak, Türkmani, maya, hoyrat, divan, ağıt gibi adlarla anılır. Bunlar genellikle Karacaoğlan, Emrah, Ruhsati, Sümmani ve daha birçok bilinen halk ozanının deyişleri üzerine yakılmıştır. Kırık havalar ise koşma, yiğitleme, güzelleme, taşlama, ninni ve daha başka adlar altında kümelenir. Bunlar da genellikle gurbet, ayrılık, sıla hasreti, ölüm, askere gidiş, yiğitlik, düğün, çocuk sevgisi, kız kaçırma gibi köye has toplumsal bir olayı konu alır, sadelik, içtenlik, duygululuk gibi özellikler gösterir ve yerel renkler taşır. Türk halk müziği'nin melodi yapısı incelendiğinde bu melodilerin ses genişlikleri bakımından bir oktav (sekiz ses sınırı) tamamlayan dizi ve tonaliteyi kesin şekilde belirtmeyen ikili ile beşli aralıkları içinde yaratılmış olduğu görülür. Bununla birlikte dizi ve tonaliteyi belli eden sekizli ve daha geniş sınırlı melodiler de çoktur. Basit ve birleşik ölçülerden başka aksak ölçüleri içeren Türk halk müziği, ezgiler ve formlardan oluşur.
Türk halk müziği çalgıları

Türk halk müziği çalgıları, geçmişten günümüze Türk halk müziğinde kullanılan enstrümanlardır. Bu çalgılar telli, nefesli ve vurmalı olmak üzere üç ana başlıkta incelenmektedir.Tezeneli bir çalgı olan Tar, göğüste tutularak çalınmaktadır. Azerbaycan, Özbekistan, İran, Gürcistan ve Türkistan’ın bazı bölgeleri ile Türkiye’de Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaygın olarak kullanılan bir çalgıdır. Kopuz’dan gelişen sazlardandır ve ses genişliği 2,5 oktavdır. Gövde kısmı ortadan boğumlu ve çift çanaklıdır. Tekne kısmı genellikle dut ağacından oyularak yapılmaktadır. Çanaklar üzerine manda ya da sığır yüreğinin zarı veya yayın balığının derisi gerilmektedir. Sapı sert ağaçlardan yapılmakta ve sap üzerinde misinadan perde bağları bulunmaktadır. Üç çift ve üç tek olmak üzere 6 teli vardır. Telleri çelikten olan Tar’ın akordu 4 lü ve 5 li aralıklarla yapılır. Boynuzdan yapılan tezene ile çalınmaktadır. Tezenenin bugünkü adı penadır. Gitar Türk yörelerinde yaygın olmasına rağmen Türk kökenli bir çalgı değildir.Türk vurmalı çalgılarının sembolü olarak kabul edilmektedir. Davul tarihimizde çok değişik amaçlarla kullanılmıştır. Türkiye’nin her yerinde değişik cins ve boylarda davul bulunmaktadır. Kasnak, ip ve deri olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Tokmak ana ritmi, çubuk ise davula vurmak amacıyla kullanılırAnadolu’nun birçok yöresinde çalınmaktadır. Bugünkü darbukanın çömlekten (topraktan) yapılmış şeklidir. Yörelere göre deblek, dümbek ve dümbelek gibi adlar almaktadır. Daha çok kadınlar arasındaki çeşitli eğlencelerde kullanılmaktadır.Hemen hemen her yörede mevcuttur. Yaklaşık 20–40 cm çapında, bir kasnak ve tek yüzüne gerilmiş ince bir deriden ibarettir. Kasnak üzerine açılan yarıklara 3-5 çift ince pirinçten yapılmış ziller geçirilerek çalgının ritminin zenginleşmesi sağlanmaktadır. Bazı yörelerde sade olanları da bulunmaktadır.Vurmalı bir Türk Halk Çalgısıdır.Özellikle şimşir ağacından yapılanı makbuldür.Sap kısımları parmaklar arasına alınır, oval kısımları ise sırta gelecek şekilde avuç içine alınarak çalınmaktadır.Bunun dışında farklı tutuş biçimleri de vardır.Bursa çevresinde sapın sonunda oyma tekniği ile hareketli parçacıklar oluşturulmuş ve buna tongurdaklı kaşık adı verilmiştir.Anadolu’da eskiden beri kullanılan ve ağaçtan yapılan çorba kaşıkları aynı zamanda çalgı olarak da kullanılmaktadır. Türkiye’nin özellikle Silifke ve Konya yöresi halk oyunlarında yaygın olarak kullanılmaktadır.Maşa biçiminde iki ana kolun uçlarına yerleştirilen karşılıklı zillerden ibarettir. Kollar kapandıkça ziller üst üste gelerek ses çıkarmaktadır.İki, üç kollu bir maşa ve uçlarına takılı zillerden ibarettir.Bir elle tutulup,diğer elin başparmağı ile diğer parmakları arasına vurularak çalınır.
Türk halk oyunları

Türk halk oyunları, Türkiye sınırları içerisinde yapılan halk danslarıdır. Türkiye'de çeşitli biçimlerde yapılan çok çeşitli halk oyunları türleri vardır ve bunlar her bölgenin kültürel yapısını yansıtır. Türkiye'de oynanan halk oyunları türleri şunlardır:
Türk hamsteri

Türk hamsteri (Mesocricetus brandti), Avurtlak olarak da bilinir, Cricetidae familyasından bir kemirici türü.Boyları 450–540 mm., kuyrukları 60 mm. kadar olur, ağırlıkları ise 240-450 gr. arasında değişir. Kulakları büyük, kuyrukları oldukça küçüktür. Burun kısmı küt, ayakları kıllıdır. Dudakların dibine açılan ve arkaya doğru omuza kadar uzanabilen yanak keseleri vardır. Bu keseler besinle dolu iken kafa sekiz misli büyük görünür. Baş ve sırt kısımları  sarımsı, karın, boyun ve yanaklar kırmızımsı. Göğüste ve omuz kısmında siyahlıklar vardır.Bozkır ve kurak arazilerde, yüksek yaylalardaki yumuşak topraklarda yaşarlar. Kafkasya, Kuzey Irak, Kuzeybatı İran, Suriye, Filistin’de görülür. Türkiye’nin iç kesimlerinde rastlanır.Toprağın hemen altına galeriler açarak yuva yaparlar. Kış uykusuna yatarlar. Bir ay kadar süren kış uykusunu zaman zaman keserek beslenir. Bu süre içinde yetecek kadar besini yuvasında depolar. Kavgacıdırlar. Tahıl taneleri, tohumlar ve bitki yumruları ile beslenirler. Buldukları zaman böcek ve solucanları da yerler.Senede 3 defa 13’e kadar yavru doğurabilirler. Yavru sayısı genellikle 9’dur. Yavrular kör ve çıplak olarak doğar; ilk birkaç gün ağız keselerinin içine alınabilir. 2-3 ayda erginleşirler. 12-13 yıl yaşarlar.Bol bulunurlar ve kolayca üredikleri için tehlikede sayılmazlar. 1960’lı yıllarda Orta Anadolu’dan yakalanan hayvanlar üretilerek denek olarak kullanılmaktadır.
Türk kabile konfederasyonları

Türk terimi oğuz veya oğur (sırasıyla z- ve r-Türkçe'de), Türk halkları arasında "askeri bölünme, klan veya kabile " için tarihsel bir terimdir. 1206-21 Moğol istilaları ile Türk kağanlarının yerini Moğol veya hibrit Türk-Moğol konfederasyonları aldı ve burada ilgili askeri tümen orda olarak bilinmeye başlandı.8. yüzyıldan kalma Kül Tigin yazıtı, Eski Türk kitabesinde terimin en eski örneğine sahiptir: Toquz Oğuz, "dokuz boy".Daha sonra bu kelime, erken ortaçağ döneminde Türk göçünün büyük ölçüde ayrı iki grubu için sıklıkla görünür, yani:Kök uq-, oq- "kin, kabile" bir Proto-Türk *uk'tandır. Eski Türkçe kelime sık sık oq "ok" ile ilişkilendirilmiştir; Pohl (2002) bu bağlantının açıklanmasında Çin T'ang-shu tarihçesini aktarır ve şöyle der: "Han ülkesini on kabileye böldü. Her kabilenin liderine bir ok gönderdi. [Bu on liderin] adı 'on kadın'dı ama onlara 'on ok' da deniyordu." Bir oğuz (ogur), köken olarak, etnogenez süreçleriyle kabile veya etnik çağrışımlar kazanan bir Bozkır imparatorluğunun askeri bir bölümüydü.
Türk kadın yazarlar listesi

Türk kadın yazarlar; geçmişten günümüze roman, deneme, öykü, şiir, makale, günce, senaryo, tiyatro gibi çeşitli edebi türlerde eser veren Türk kökenli kadınlar olarak değerlendirilebilecek yazarlardır. Türk Edebiyatı'nın ilk kadın yazarı 1877 yılında yayımladığı Aşk-ı Vatan adlı romanıyla Zafer Hanım olsa da, yaşamı boyunca tek esere sahip olması gerekçesiyle ilk kadın yazar 5 romanıyla Fatma Aliye Topuz olarak kabul edilir.Ayfer Tunç (d. 1964) roman, öykü, makaleAyhan Bozfırat (d. 1932 - ö. 30 Aralık 1981) roman, öyküAyla Kutlu (d. 14 Ağustos 1938 -) roman, öykü, anı, senaryoAyla Oral (d. 1938 -) şiir
Türk kafası (arma)

Avrupa hanedanlık armalarında çoğunlukla bir kılıçla delinmiş şekilde vücüttan ayrılmış şekilde bulunan Türk kafası (Macarca: Törökfej, Lehçe: Turecka głowa, Çek ve Slovakça: Turecká hlava, Ukraynaca: Турецька голова, latin: Turetska holova). Avrupa Hristiyan devletlerinin işgalci Müslüman Türk liderliğindeki Osmanlı İmparatorluğu'na karşı verdiği birçok savaşı ifade eder. Diğer tasvirler, galip gelen bir asker tarafından tutulan veya bir kuzgun tarafından gagalanan kafayı içerir. Macaristan, Sırbistan ve Hırvatistan'da günümüz şehir, belediye ve köy armalarında da kullanılmaktadır.
Türk kültür çevreleri

Türk Kültür Çevreleri, Proto-Türklere ait olduğu bilinen ve bulundukları coğrafyadaki yer adlarıyla anılan başlıca kültür çevreleridir. MÖ 4000'den itibaren MÖ 100'e kadar izlenebilmektedir.Orta Asya'da tarih öncesi döneme ait yapılan arkeolojik kazılarda birbirini izleyen dikkat çekici kültür kalıntıları tespit edilmiştir. Bu kültürel kalıntılar, Türk kültürünün mevcut nitelikleri ile karşılaştırıldığında dikkat çekici benzerliklerden öte mevcut özelliklerin başlangıç örnekleri olduğu konusunda dikkat çekici tespitler yapılmıştır.
Türk kılıcı

Türk kılıcı, Türkler tarafından kullanılan tek elli, tek kenarlı ve orta derecede kavisli bir kılıç türüdür. Geçmişte Hunlar zamanında başlayıp Avarlar, Göktürkler, Uygurlar, Selçuklular, Timurlar, Memlûkler, Osmanlılar ile Orta Asya ve Avrasya steplerindeki diğer Türk hanlıkları tarafından kullanılmıştır.Stone, G. C. and LaRocca, D. J. (1999). A glossary of the construction, decoration and use of arms and armor in all countries and in all times. Courier Dover Publications. .
Türk kırmızısı

Türk kırmızısı 18. ve 19. yüzyılda pamuk boyamada yaygın olarak kullanılan kırmızının tonu bir renktir. Uzun ve zahmetli bir süreçle kökboya (rubia) bitkisinin kökü kullanılarak yapılır. Hindistan ya da Türkiye kökenli olup, 1740'lı yıllarda Avrupa'ya getirilmiştir. Fransa'da rouge d'Andrinople (Edirne kırmızısı) ve rouge Turk olarak bilinir.Sanayi Devrimi'nin Avrupa'da yaygınlaşmaya başlamasıyla kimyagerler ve imalatçılar, büyük ölçekli tekstil imalatında kullanılabilecek yeni kırmızı boyalar araştırdılar. 18. ve 19. yüzyılın başında Türkiye ve Hindistan'dan Avrupa'ya ihraç edilen popüler renklerden biri, Fransa'da rouge d'Andrinople olarak bilinen Türk kırmızısıdır. 1740'lı yıllardan başlayarak, bu parlak kırmızı renk, İngiltere, Hollanda ve Fransa'da pamuklu kumaşların boyanması veya baskısı için kullanıldı. Rengin ham maddesi rubia bitkisinin kökünden elde edilmektedir. Boyama işlemi, kumaşların zeytinyağı, koyun gübresi ve diğer içeriklerin küllü suda birden fazla kez yıkanmasını gerektiren uzun ve karmaşık bir süreçtir. Fakat pamuğa mükemmel uyan parlak ve kalıcı bir kırmızı elde edilmesini sağlamaktadır. Kumaş, Avrupa'dan Afrika'ya, Ortadoğu ve Amerika'ya yaygın olarak ihraç edildi. 19. yüzyıl Amerika'sında, geleneksel yamalı yorgan yapımında yaygın bir şekilde kullanıldı.Pamuklu bir kumaşı Türk kırmızısına boyama süreci, Türkiye'de 18. yüzyılda uygulandığı haliyle Manchester'lı bir boyacı tarafından 1786 yılında şöyle anlatılmıştır:
Türk lirası simgesi

Türk lirası simgesi (₺, görüntü: ) 1 Mart 2012 itibarıyla kabul edilmiş olan, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde de kullanımda bulunan resmî  para birimi Türk lirasını simgelemekte kullanılan semboldür.Para biriminin uluslararası üç harfli standart kullanımı ise, (ISO standardı ISO 4217) TRY şeklindedir.Mayıs 2012'de Unicode Teknik Komisyonu, yeni simge için U+20BA TURKISH LIRA SIGN kodlamasını kabul etmiş ve Eylül 2012'de yeni simgeyi içeren Unicode Standardı sürüm 6.2'yi yayınlamıştır. HTML onluk kod karşılığı &#8378;  şeklindedir. Simge Türkçe klavye düzenine sahip, Windows işletim sistemine sahip bilgisayarlarda + kombinasyonu ile, Mac işletim sistemine sahip bilgisayarlarda ise + kombinasyonu ile yapılabilmektedir.Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından, Türk lirasının itibarının perçinlenmesi ve dünyada bilinirliğinin artırılması amacıyla 8 Eylül 2011 tarihinde TL Simgesi Yarışması düzenlenmiş, yarışma sonucunda yeni simge belirlenerek 1 Mart 2012 tarihinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulmuştur.Toplam 8.362 tasarım arasında seçilen ve Tülay Lale'nin tasarımı olan yeni simge (), yarım çıpa halindeki L harfi içine yerleştirilmiş yukarı doğru çift çizgili küçük T harfinden oluşmaktadır. Çift çizgi doğu-batı köprüsü ve istikrarı, çıpa ise yükselişi ve güveni temsil eder.Rakamın ya da parasal tutarın solunda olacak şekilde ve boşluk bırakılmadan kullanılması (örnek: ₺150) TCMB tarafından açıklanmıştır.Türk lirası simgesi açıklanmasının ardından Ermeni dramı simgesine benzerliği ve ters çevrilmişine benzemesi nedeniyle eleştiriler almıştır.Dönemin ana muhalefet partisi CHP'nin Genel Başkan Yardımcısı Faik Öztrak ise başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın isminin ilk harfleri olan RTE'nin Osmanlı İmparatorluğu hükümdarları tarafından kullanılan tuğraları hatırlattığını söylemiştir.Dil Derneği, 2 Temmuz 2012'de yaptığı duyuru ile simgenin kullanımının Türkçe tamlama kurallarına uygun olmadığını savunmuştur. TCMB tarafından sayının solunda kullanılması tavsiye edilen simgenin Türk dili kurallarına göre sağ tarafta kullanılması gerektiğini açıklamışlardır.
Türk malı

Türk malı, Türkiye'de yetiştirilen veya fabrikalarda üretilen, imal edilen malların tamamına yakınına verilen isim ya da ayırt edici işaret.Ekonomi'de benzer ürün ya da hizmetlerin birbirlerinden ayrılması amacıyla üretilen ürünlerde bulunması gereken Ayırt Edici İşaretlere marka adı verilmektedir. Marka adları herhangi bir şekilde harf, sayı veya şekillerden oluşabilir. Marka ekonomisi kapsamında Dünya ülkeleri, ürettikleri malların üzerinde üretim yeri olan kendi ülkelerinin isimlerini yazmakta ve kullanmaktadırlar.Türkiye'de üretimi yapılan malların üzerinde de Türk Malı (kısaltması olan TM) veya 'de aynı anlama gelen Made in Turkey (Made in Türkiye) yazıları bulunmakta ve kullanılmaktadır.  Ayrıca son yıllarda Türk ürünlerinde produce of turkey ( Türkiye Üretimi) yazısı da kullanılmaktadır. Günümüzde ise Birleşmiş Markalar Derneği ve Türkiye Markalar Birliği bu konuda yaptığı çalışmalar neticesinde yayınladıkları Marka Ekonomisi Raporu isimli bir yayın hazırlamış, bu yayında Türk Malı (Made in Turkey) yerine Türk Markası (Turkish Brands) kavramının yaygınlaştırılması gerektiği belirtilmiştir.Dünya ülkelerinin pek çoğu ithalatını yaptıkları ürünlerde, üretim yeri olan ülkenin adının yazılı olması zorunluluğunu yasalarına getirmişlerdir. Bazı ülkeler ise bu uygulamayı daha katı hale getirerek, ülke adları yazılarının kesinlikle çıkartılamaz veya silinemez olmasına dikkat etmektedirler.Ayrıca Dış Tiracet Müsteşarlığının izni dahilinde 1999 yılında 203 Türk firmasının katılımıyla Katar'da I. Türk İhraç Ürünleri Sergisi (Made in Turkey) yapılmış,  çeşitli Dünya ülkeleri ile Türk Malı kullanımı konularında anlaşmalar yapılarak forumlar düzenlenmiştir. Yine son yıllarda Türkiye'de yerli malı otomobil üretilmesi çalışmaları yapılmaktadır. 2011 yılı yılı Eylül ayında Başbakanlık 2011/13 Sayılı Yerli Ürün Kullanılması konulu genelgeyi yayınlamıştır. Genelgede kamu kurum ve kuruluşlarının mal alımlarında, yerli malı alımına önem vermesi gerektiği belirtilmiştir. Türk ürünlerinin yurt dışında markalaşması ve Türk malı imajının yerleştirilmesi çalışmaları kapsamında Türkiye Ekonomi Bakanlığı, üretici dernekleri ve birliklerinin tanıtım ve reklam faaliyetlerine destek vermeye de başlamıştır.Türkiye'de Yerli Malı kullanımı ve tüketiminin bilinçli olarak artması amacıyla her yıl 12 ile 18 Aralık tarihleri arasında Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası olarak kutlanmaktadır. 2014 yılında Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından yeni bir marka ve logo oluşturulmuş, Türk Malı yerine direkt Türkiye (Gücünü ve Potansiyelini Keşfet) logosu ürünlerde kullanılmaya başlanmıştır. 2018 yılında ise Türkiye'de üretilen ürünlerde Yerli Üretim logosu kullanılması zorunluluğu getirilmiştir.4 Aralık 2021 tarihli Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanan genelgede, Türkiye kelimesi bir marka olarak kabul edilmiş, "Made in Turkey" yerine "Made in Türkiye" ibaresinin kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca uluslararası ilişkilerde de 'Turkey', 'Turkei', 'Turquie' vb. ibareler yerine yalnızca Türkiye kelimesinin kullanılması gerektiği belirtilmiştir.
Türk mutfağındaki köfteler

Köfte, Türk mutfağının önemli yemeklerinden biridir. Bir araştırmaya göre ülke mutfağında 291 çeşit köfte yemeği bulunmaktadır.
Türk oramiraller listesi

Bu listede Türkiye tarihi boyunca oramiral rütbesine terfi etmiş kişiler bulunmaktadır. Oramiral rütbesi, rütbe bekleyerek ulaşılan en üst rütbedir. Bu rütbenin Osmanlı İmparatorluğunda ve Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki karşılığı birinci ferik amiral idi. 26 Kasım 1934 tarihinde Resmî Gazete'de yayınlanan Efendi, Bey, Paşa Gibi Lakap ve Unvanların Kaldırılmasına Dair Kanun ile askerî rütbeler yeniden düzenlenmiştir. Böylece oramiral rütbesi ihdas edilmiştir.Türk Deniz Kuvvetlerindeki oramiral kontenjanı ikidir. Bunlardan biri Deniz Kuvvetleri Komutanı, diğeri Donanma Komutanı olarak görev yapar.Cumhuriyet tarihindeki ilk oramiral, aynı zamanda ilk Deniz Kuvvetleri Komutanı olan Mehmet Ali Ülgen'dir. Zeki Özak, emekliyken Danıştay kararıyla bu rütbeye terfi etmiştir.
Türk orgeneraller listesi

Bu listede Türkiye tarihi boyunca orgeneral rütbesine terfi etmiş kişiler bulunmaktadır. Orgeneral rütbesi, rütbe bekleyerek ulaşılan en üst rütbedir. Bu rütbenin Osmanlı İmparatorluğunda ve Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki karşılığı ferîk-i evvel (ya da diğer kullanımıyla birinci ferik) idi. 26 Kasım 1934 tarihinde Resmî Gazete'de yayınlanan Efendi, Bey, Paşa Gibi Lakap ve Unvanların Kaldırılmasına Dair Kanun ile askerî rütbeler yeniden düzenlenmiştir. Böylece ferîk-i evvel rütbesinin yeni adı orgeneral olmuştur.Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu'na göre orgeneral kadrosu Kara Kuvvetleri Komutanlığında sekiz, Hava Kuvvetleri Komutanlığında ikidir. Jandarma Genel Komutanlığı, İçişleri Bakanlığına bağlı olduğu için ilgili kanunun kapsamında değildir ve belirlenmiş bir kadro yoktur. Genelkurmay başkanı ve kuvvet komutanlığı sırasında rütbe bekleme süresi dolan orgeneraller bu kadroların kapsamında değildir.Kara Kuvvetlerinde orgeneral rütbesinin kıta görevi ordu komutanlığıdır. Hava Kuvvetlerinde ise 2014 yılından beri kuvvet komutanı dışındaki orgeneral, Muharip Hava Kuvveti Komutanı olarak görev yapmaktadır.İlk Türk orgeneral, 3 Nisan 1921'de bu rütbenin o zamanki karşılığı olan ferîk-i evvelliğe terfi etmiş olan Fevzi Paşa'dır. Mustafa Kemal Paşa, ferîk ve ferîk-i evvel rütbelerini atlayarak 19 Eylül 1921 tarihinde kanunla mirlivalıktan müşirliğe (mareşal) terfi etmiştir.
Türk pop müziği kronolojisi

Türk pop müziği kronolojisinde, 1900'lerden 2020'lere en az bir adet Türkçe popüler müzik yapıtı yayınlamış Türk asıllı tüm solist ve toplulukların ilk kayıtlarının piyasaya çıkış (film müzikleri, dizi müzikleri için yapıtların vizyon) tarihleri esas alınmış, tarihlerin aynı olması durumunda (soy)ad sırası gözetilmiştir.Albüm dışındaki tüm kayıt biçimleri yapıt adlarının yanında yazılmıştır. Biçimler sınıflandırılırken orijinal şarkı adedi baz alınarak 1-2 şarkı tekli, 3 şarkı maksi tekli, 4-5 şarkı EP; en az 6, en çok 8 şarkı mini albüm; 9 şarkı ve üzeri albüm olarak kabul edilmiştir.Kendi içinde sırasıyla alt türlere, tarzlara, stillere ayrılan popüler müziğin söz konusu dalları (yalnızca house müziğin elli kadar stili vardır) kronolojinin dışında bırakılmıştır.Popüler müzik dışında da yapıt vermiş müzisyenlerden hareketle, söz konusu solist ve toplulukların icra ettikleri tüm müzik türleri belirtilmiştir.Popüler olmayan türlere (askerî müzik, güreş müziği, dini müzik, vals müziği, çocuk müziği, film müziği, dizi müziği, jingle, kabare, müzikal, varyete, klasik müzikler, halk müzikleri) ve popüler olmayan türlerin tarzlarına da (marş, opera, operet, fantezi müzik, rebetiko, protest müzik, köçekçe ve "içinden çıktığı toplumsal ve kültürel çevreye göre biçimlenmiş, tutarlı bir kuramsal dayanaktan yoksun, ezgi yönünden Arap müziğinden, çalgı yönünden de Batı müziğinden esintiler taşıyan, önceleri taşradan başlamakla birlikte zamanla toplumun tüm kesimlerinden gelen yaygın bir dinleyici kitlesine sahip, toplumumuza özgü" olan arabesk müzik) yer verilmiştir.1900'lü yıllarda kaydı yayınlanmış, Türk pop müziğinin ilk örnekleri olarak kabul edilebilecek solistler:1960'lı yıllarda kaydı yayınlanmış, ana akım Türk pop müziğinin öncüsü olan solistler ve topluluklar:1990'lı yıllarda kaydı yayınlanmış, Türk pop müziğine altın çağını yaşatmış solistler ve topluluklar:
Türk pop müziği kronolojisi (2020'ler)

Türk pop müziği kronolojisinde, 2020'lerde ilk defa popüler müzik yapıtı yayınlamış Türk asıllı tüm solist ve toplulukların ilk kayıtlarının piyasaya çıkış (film müzikleri, dizi müzikleri için yapıtların vizyon) tarihleri esas alınmış, tarihlerin aynı olması durumunda (soy)ad sırası gözetilmiştir.Albüm dışındaki tüm kayıt biçimleri yapıt adlarının yanında yazılmıştır. Biçimler sınıflandırılırken orijinal şarkı adedi baz alınarak 1-2 şarkı tekli, 3 şarkı maksi tekli, 4-5 şarkı EP; en az 6, en çok 8 şarkı mini albüm; 9 şarkı ve üzeri albüm olarak kabul edilmiştir.
Türk savunma sanayi ürünleri listesi

Quick I-II / SATURN (isteğe bağlı) Frekans Atlamalı VHF / UHF Hava Platformu Telsizlerine Sahip OlunHava Savunma Sistemleri Etkinlik Simülasyon Programları, Güdümlü Füze Simülasyon Programları, Sınıf İçin Silah Simülasyonları ** Eğitim-Not: M44T ve M52T, Türk Atış Kontrol Sistemlerine sahip, lisanslı bir Rheinmetall 155mm howitser, bir Türk modernizasyonudur.Labris Güvenlik Duvarı, VPN, Bant Genişliği Yönetimi ve Yüksek Kullanılabilirlik Yönetimi Yazılım ve DonanımıLabris Güvenlik Duvarı, VPN, Bant Genişliği Yönetimi ve Yüksek Kullanılabilirlik Yönetimi Yazılım ve DonanımıLabris Güvenlik Duvarı, VPN, Bant Genişliği Yönetimi ve Yüksek Kullanılabilirlik Yönetimi Yazılım ve DonanımıLabris Güvenlik Duvarı, VPN, Bant Genişliği Yönetimi ve Yüksek Kullanılabilirlik Yönetimi Yazılım ve Donanımı
Türk semenderi

Türk semenderi ya da Ortadoğu lekeli semenderi (Salamandra infraimmaculata), Salamandridae familyasından, Türkiye, Suriye, Lübnan, İsrail Irak ve İran'da yaşayan, 3 alt türü bulunan bir semender türü. Eskiden Avrupa lekeli semenderi (Salamandra salamandra) türünün alt türü (S. s. subsp. infraimmaculata) olarak sınıflandırılıyordu ve lekeli semender adı artık bu tür için de kullanılmaktadır. Anadolu'da Yağmur Böceği veya Cemre olarak adlandırılır.Salamandra infraimmaculata orientalis (Wolterstorff, 1925) – Erzincan, Bitlis, Adana, Niğde, Kahramanmaraş, MersinOrman açıklıkları, su kenarları, taşlık ve kayalık alanlar ana habitatlarıdır ve habitat kaybından dolayı tehlikedeki türlerdendir.
Türk sporunda ülke değişiklikleri listesi

Türk sporunda ülke değişiklikleri listesi, herhangi bir spor dalında, Türk vatandaşlığı alarak Türkiye'yi temsil etmeye başlayan yabancıları veya tam tersi şekilde Türk vatandaşı iken diğer ülkelere geçiş yapan sporcuları içerir.Listeye, bir başka ülkenin vatandaşı olan ancak doğum, soy bağı gibi nedenlerle yeni ülkesinde vatandaşlık hakkı bulunanlar ve vatandaşlığa geçen ama herhangi bir müsabakada yeni ülkesi adına mücadele etmeyen sporcular dahil edilmemiştir. Örneğin, Almanya'daki diasporadan birçok Türk millî sporcu, Alman vatandaşlığı olsa da soy bakımından vatandaşlık hakkına sahiptir; Mert Nobre, Gökçek Vederson gibi bazı isimler ise vatandaşlığa kabul edilmiş fakat Türkiye'yi temsil etmemiştir.
Türk takımlarının Avrupa kupaları tarihi

İlk kez 1956 yılında Galatasaray'ın katıldığı ve o zamanki adıyla Avrupa Kupası'ndan bu yana 30 farklı Türk takımı (Intertoto dahil 33) Avrupa kupalarına katılmıştır. Galatasaray, 2000 yılında kazandığı UEFA Kupası ve UEFA Süper Kupa ile Avrupa kupası kazanan ilk Türk futbol takımıdır. Kayserispor, 2006 yılında UEFA Intertoto Kupası'nı kazanmıştır. Göztepe, 1968-69 sezonunda Avrupa Fuar Şehirleri Kupası'nda, Avrupa kupalarında ilk yarı final oynayan takım olmuştur. Galatasaray 1988-1989 Şampiyon Kulüpler Kupası'nda yarı final oynama başarısı göstermiştir ve Avrupa Kupalarında yarı final oynayan 2. Türk takımı, Şampiyon Kulüpler Kupası'nda yarı final oynama başarısı gösteren ilk Türk takımı olmuştur.‡ Galatasaray, 1993-94 UEFA Şampiyonlar Ligi grup aşamasının son sekiz takımından biriydi, ancak UEFA bunu çeyrek final katılımı olarak görmüyor.Not: Inter-Toto turnuvası UEFA puan sistemine dahil olmadığı için tabloya bu istatistikler eklenmemiştir.Not: 2004-05 ve 2008-09 sezonları arasında gruplarda 5 takımın yer alması nedeniyle grubu 3. sırada bitiren takımlar da gruptan çıkmaya hak kazandı. (2004-2009 yılları arasında gruptan 3 sırada çıkan takımlar: Fenerbahçe (1), Galatasaray (1))Not-2: 2021-22 sezonundan itibaren, Avrupa Ligi gruplarını 3. sırada bitiren takımlar, Avrupa Konferans Ligi gruplarını 2. sırada bitiren takımlarla eşleşerek play-off karşılaşması oynadılar.
Türk tarihinin zaman çizelgesi

Türk tarihinin zaman çizelgesi, Türkiye ve ondan önce kurulmuş devletlerde politik olaylar, bölgesel değişimler ve önemli yasal değişiklikleri içeren bir çizelgedir. Bu çizelgeden başka Türkiye tarihi, Osmanlı padişahları listesi ve Türkiye cumhurbaşkanları listelerine bakabilirsiniz.
Türk tarzı yatak

Türk tarzı yatak (Lit a la Turquie),  Fransa'da 1755- 1785 yıllarında moda olan ve gündüz kanepeye dönüştürülebilen kanepe-yataktır.Sarmal bitişli iki kolundan dolayı Fransa'da "Türk tarzı kanepe olarak adlandırılmıştır. Genellikle bir duvarın önüne bir baldaken ile birlikte yerleştirilirdi.Kral XV. Louis’ın metresi Madame de Pompadour’un yaşadığı konakta, duvarlarında bir cariyenin sultana hizmet eden betimlemelerin yer aldığı bir “Türk Stili Yatak Odası” (chambre a la turque) yaptırmasıyla başlayan ve 17. yüzyılda Avrupa'da her alanda popüler olan Turquerie akımının etkisiyle üretilmiştir.
Türk tütünü

Türk tütünü, güneşte kurutulmuş, oldukça aromatik, küçük yapraklı bir tütün çeşididir. Tarihsel olarak, günümüz Bulgaristan, Yunanistan, Kuzey Makedonya ve Türkiye arasında bölünmüş olan Trakya ve Makedonya'da yetiştirilmekle birlikte günümüz de Türkiye'nin Karadeniz kıyısında, Mısır, Güney Afrika ve başka yerlerde de yetiştirilmektedir.Türk ismi, 19. yüzyılın sonlarından kadar 20. yüzyılın başlarına kadar uzanan tarihi üretim alanlarına hükmeden Osmanlı İmparatorluğu'nu ifade etmektedir.
Türk ve İslam Eserleri Müzesi

Türk ve İslam Eserleri Müzesi, İstanbul'un Fatih ilçesinde bulunan, İslâm sanatı eserlerini topluca kapsayan ilk Türk müzesidir.19. yüzyılın sonunda başlayan kuruluş çalışmaları 1913 yılında tamamlanmış ve müze, Mimar Sinan'ın en önemli yapılarından biri olan Süleymaniye Camii külliyesi içinde yer alan imaret binasında, 1914'te, "Evkaf-ı İslâmiye Müzesi" (İslâm Vakıfları Müzesi)  adı ile ziyarete açılmıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra ise bugünkü adını almıştır. Uzun süre Süleymaniye Külliyesi'ndeki imaret binasında yer alan müze, 1983'te Sultanahmet Meydanı'nın batısında yer alan İbrahim Paşa Sarayı'na (16. yüzyıl) taşınmıştır.İbrahim Paşa Sarayı, sultan sarayları dışında günümüze kadar gelebilen tek özel saraydır. Kemerler üzerine yükseltilmiş yapı üç taraftan ortadaki terası çevreler. Terastan müzenin ilk bölümüne merdivenlerle ulaşılır. Odalar ve salonlarda İslam dünyasının değişik ülkelerinde meydana getirilmiş nadir sanat eserleri sergilenmektedir. Taş ve pişmiş toprak, metal ve seramik objeler, ahşap işlemeler, cam eşyalar, el yazma kitaplar devirlerinin en kıymetli örnekleridir. Büyük salonların bulunduğu geniş camekanlı kısımda, 13-20 yüzyılların el işi Türk halılarının şaheser örnekleri sergilenir. 13. yüzyıl Selçuklu halıları ve sonraki asırlara ait diğer parçalar itina ile sergilenmiştir. Halı bölümünün alt katı son birkaç asrın Türk günlük yaşamı ve eserlerinin sergilendiği etnografik bölümdür.
Türk yazı dilleri söz varlığı

Türk dilleri olarak söylenegelen dillerin birbirlerine göre söyleniş biçimlerini gösterir çizelgeler halinde karşılaştırmalar yapılmıştır.Burada yer alan bazı çizelgelerde, önemli sözcükler farklı Türk dillerinde karşılaştırılır; böylece Çuvaşça'nın ve Yakutça'nın farklığını ve diğerlerinin birbirine yakınlığını görmemizi sağlar. Bazı sözcüklerin tabloda eksik olması, o dilde o sözcüğün varolmadığı anlamına gelmez. Bazı dillerde bazı sözcükler farklı etimolojik kökten gelirler ve bu yüzden karşılaştırılması anlamlı değildir.Süleyman Hilmi Kızıldağ (2021), Eski Türk Yazıtları söz varlığının Çağdaş Kuzeybatı (Kıpçak) Türk Lehçeleri söz varlığı ile karşılaştırılması, Doktora Tezi.Aydın Öztürk (2021), Türkmen Türkçesi Söz Varlığının Türkiye Türkçesi Ağızları Söz Varlığı ile Karşılaştırılması, Doktora Tezi.Mesut Sönmez (2021), Kazak Türkçesi konu çözümlemeli söz varlığı -Türkiye Türkçesi ile karşılaştırmalı-, Yüksek Lisans Tezi.Sara Amirtayeva (2019), Temel kelimeler açısından söz varlığı karşılaştırması (Türkiye Türkçesi, Kazak Türkçesi, Türkmen Türkçesi), Yüksek Lisans Tezi.Günsel Barış (2016), Azerbaycan Türkçesinin Söz Varlığının Türkiye Türkçesi ile Karşılaştırılması, Yüksek Lisans Tezi.Jyldyz Alimova (2011), Türkiye Türkçesi ağızları ile Kırgız Türkçesinin söz varlığı açısından karşılaştırılması, Doktora Tezi.Kurtuluş Öztopçu (1996), Dictionary of the Turkic Languages: English, Azerbaijani, Kazakh, Kyrgyz, Tatar, Turkish, Turkmen, Uighur, Uzbek
Türk Ülküsü

Atsız, bu kitapta Türk Ülküsü'nün öneminden bahsetmiştir.  Eskilerden günümüze bilgi vermiştir ve şu an yabancılara karşı bir özenme olduğunu yazmıştır.
Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği

Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği (Kısa adı: TÜKD), Türkiye'de üniversite mezunu kadınlar tarafından 1949 yılında kurulmuş, İstanbul merkezli sivil toplum örgütü.Ülkede toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması, Türk kadınının yurtiçi ve yurtdışında Atatürk ilke ve devrimleri ışığında temsil edilmesi misyonu ile çalışır.  Kamu yararına çalışan dernek statüsündedir. 2023 itibariyle 29 şubesi bulunur.Graduate Women International (kısaca GWI; Türkçe: Uluslararası Üniversite Mezunu Kadınlar) adlı kuruluşun Türkiye'deki yetkili organıdır. Amblemi, GWI ‘nin de amblemi olan “Dostluk Lambası”'dır.Kadın okuryazarlığını ve kız çocuklarının okullaşma oranını artırmak, özellikle kadın sayısının az olduğu alanlarda üniversite mezunu kadın sayısını artırmak, kadın istihdamını artırmak çalışma yaptığı alanlar arasındadır. Dört yıllık üniversite mezunu veya eşdeğer lisans diploması sahibi kadınlar üye olabilir.Türkiye’de yükseköğrenim kurumlarından mezun olan ilk nesil kadınlardan Sara Akdik, Londra’ya yaptığı bir iş seyahatinde Uluslararası Üniversite Mezunu Kadınlar Derneği çalışanları ile tanışmış ve yurda dönüşünde Türkiye'de Üniversiteli Kadınlar Derneği'nin kuruluşuna öncülük etmiştir. Dernek, 19 Aralık 1949 tarihinde kuruldu.Derneğin kurucu üyeleri  farklı alanlarda Türkiye'de kadınların varlık göstermesine öncülük etmiş kimselerdir. Türkiye’nin ilk kadın hukukçularından Süreyya Ağaoğlu ve  Beraat Zeki Üngör,  profesör ünvanı alan ilk kadın akademisyenlerden Sara Akdik, Fazıla Şevket Giz, Fatma Müfide Küley, öğretmen Nebahat Karaorman, Türkiye'nin ilk kadın hukuk profesörü Türkan Rado, ilk kadın kimyageri Remziye Hisar, ilk kadın jinekolog ve İstanbul Boğazı’nı da yüzerek geçen ilk kadın unvanına sahip Pakize Tarzi , ilk kadın astronom, ilk kadın dekan ve ilk kadın senatör olan Nüzhet Toydemir Gökdoğan derneğin kurucu üyeleridir.Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği, 1953 yılında uluslararası faaliyet izni aldı ve 1955 yılında Uluslararası Üniversiteli Kadınlar Federasyonu üyesi oldu.  2002 yılında ise Avrupa Üniversiteli Kadınlar Birliği'ne üye oldu.Derneğin ilk şubesi 1959 yılında Ankara'da kuruldu. 1980 ve 1990'larda şube sayısı arttı ve  2023 itibariyle yirmi dokuza ulaştı. Dernek, 1970 yılında kamu yararına dernek statüsü elde etti.
Türk çevirmenler listesi

Bu listede; Vikipedi'de maddesi bulunan Türk çevrimenler, doğum-ölüm tarihleri ve çeviri yaptıkları diller yer almaktadır. Çeviri yaptıkları diller kısmı, varsayılan olarak ilgili dilden Türkçeye çeviri yaptıklarını ifade etmektedir. Türkçeden başka bir dile çeviri yapanlara ilişkin ayrıyeten not düşülmüştür. Osmanlı Türkçesinden sadeleştirme yapanlar liste kapsamında değildir.
Türk İzmir Marşı

Türk İzmir Marşı müziği Kurt Striegler sözleri Mustafa Nermi'ye ait marştır. 1923 yılında bestelenmiştir. İlk olarak 29 Haziran 1923 tarihinde Almanya'nın Dresden kentinde çalınmıştır.Dr. Mete Soytürk'ün araştırması sonucu Dresden Devlet Kütüphanesi Müzik arşivinde, bestenin notalarına ve güftesine ulaştı. Mikro filmler halinde besteyi kopyaladı. Bu araştırmanın basın yeralmasından sonra 2004 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM) eski Müdürü Dr. Fikret Yılmaz, notaların bir kopyasını alarak arşive aldı. Türk İzmir Marşı, bir daha koybolmamak üzere arşivlendi.
Türk İşaret Dili

Türk İşaret Dili ya da TİD, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'indeki işitme engelliler tarafından kullanılan dildir. Diğer işaret dilleri gibi Türk İşaret Dili de Türkçenin gramer yapısından farklı olarak kendine özgü bir gramer yapısına sahiptir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun verilerine göre Türkiye'de 89.043 kişi (53.543'i erkek 35.500'i kadın) işitme engelli, 55.480 kişi de (34.672 erkek ve 20.808 kadın) konuşma engellidir.16. ve 17. yüzyıllardan itibaren Osmanlı Devleti'nde sarayda, hamamlarda ve hatta mahkemelerde işaret dilinin kullanıldığına dair kayıtlar mevcuttur. Günümüzde kullanılan Türk İşaret Dilinin Osmanlı'daki işaret dilinin devamı olup olmadığı henüz kanıtlanmış değildir.. Ancak II. Abdülhamit zamanında İstanbul'da açılan sağırlar okulu göz önüne alınırsa TİD'in en az 120 yıllık bir tarihi vardır.Dikyuva, H & Zeshan, U. (2008), Turkish Sign Language One Level (Türk İşaret Dili Birinci Seviye), Nijmegen Ishara PressSerpil Karabüklü, Fabian Bross, Ronnie B. Wilbur & Daniel Hole: Modal signs and scope relations in TİD. FEAST, 2, 82-92. DOI: 10.31009/FEAST.i2.07
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı ya da kısaca TİKA, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı olan kurum yurt dışı ofisleri aracılığıyla Türkiye'nin dış yardımlarını organize eder. Restorasyon, sağlık, eğitim, tarım ve hayvancılık, idari ve sivil altyapıların geliştirilmesi gibi birçok alanda faaliyet göstermektedir.1991'de Sovyetler Birliği (SSCB) dağıldıktan sonra birçok Türk devleti bağımsızlığını kazanmış, Türkiye Cumhuriyeti'nin bu devletlere sosyal, ekonomik ve kültürel alanda sağlayacağı destekleri uygulayacak ve koordine edecek bir organizasyona ihtiyaç duyulmuştur. Bu ihtiyaç doğrultusunda, TİKA 1992 yılında Dışişleri Bakanlığı'na bağlı olarak kuruldu. 28 Mayıs 1999 'da Başbakanlık'a bağlandı.TİKA, Orta Asya, Balkanlar, Afrika, Doğu Asya ve Latin Amerika ülkeleri başta olmak üzere, yaklaşık 150 ülkede görev yapan, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin tek Teknik Yardım Kuruluşudur. TİKA Merkez Teşkilatına ilave olarak, 59 ülkede bulunan 61 Program Koordinasyon Ofisi ile çok geniş bir coğrafyada ve bütün sektörlerde çalışmalarını sürdürmektedir.TİKA, ortak tarihi mirasın korunması amacıyla başta Balkanlar, Orta Asya olmak üzere birçok Osmanlı eserininin restorasyonunu gerçekleştirmiştir. Son zamanlarda en çok dikkat çeken projelerin başında ise Kanuni Sultan Süleyman'ın kayıp mezarının bulunması geliyor. Diğer taraftan sağlık alanında Somali, Filistin, Sudan gibi ülkelerde inşa ettikleri hastaneler en önemli projelerin başında geliyor. Bunun dışında birçok ülkede okul, sağlık ocağı, idari binaların inşası ve tadilatı gibi fiziksel altyapıların güçlendirmesi için birçok projeyi hayata geçiren TİKA, değişim programları ile birçok alanda uzman eğitimleri gerçekleştirmektedir. Tarım ve hayvancılık alanında ekipman desteği, başta Afrika olmak üzere birçok bölgede su kuyularının açılması alanlara doğru faaliyetler çeşitlilik göstermektedir.Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı başkanlığınca Türkiye dışında Türkçe öğretimini yaygınlaştırmak için başlatılan projedir.
Türk İşi

Türk İşi, Ntv'de yayınlanan, maker kültürünü televizyona taşıyan bilim ve teknoloji programı. Yazılımcı Murat Kızılkaya, tasarımcı Fatih Yıldız, mekanikçi Özkan Özarslan ve tedarikçi Metin Şahin tarafından hazırlanan ve sunulan program, 2 Mayıs 2015 tarihinde Ntv'de yayına başadı. İlk sezon 13 bölüm yayınlandı, daha sonra e2'de tekrarları (re-run) gösterildi. İnternet üzerinde de Ntv.com.tr, Turkisitv.com ve diğer pek çok platformda yayınlandı.
Türk İşi Dondurma

Türk İşi Dondurma, yönetmenliğini Can Ulkay'ın yaptığı, 2018 yapımı 15 Mart 2019'da vizyona girmiş olan sinema filmidir.Yıl 1915. Çanakkale Savaşı, Türk tarihinin varlık mücadelesinin en önemli savaşlarından biri yaşanmaktadır. Avustralya’da iki Türk yaşamaktadır. Biri geçimini devecilik yaparak, diğeri el arabasıyla dondurma satarak sağlamaktadır.Memlekette savaş çıktığını öğrenen iki genç arkadaş, Çanakkale’ye cepheye gitmek için harekete geçerler. Ancak, savaşta Avustralya askerleri Türkler’e karşı mücadele etmektedir. ANZAK askerleri arasında Avustralyalılar’ın da olması, iki Türk gencin ülkeden çıkış izni almalarına engeldir. Yani, Avustralyalı yetkililer iki Türk gencin ülkelerine gitmesine izin vermez.Avustralya’da başka Türkler de yaşamaktadır. Avustralya devleti, Türkler aleyhine propagandaya başlar. İngilizler, Avustralya’da savaşa asker götürmek için broşür dağıtmaktadır. İki kahraman Türk, memleketlerinde veremedikleri mücadeleyi Avustralya’da verecektir.