Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'ün siyasi coğrafyası

Okyanusya, Avrasya ve Doğuasya, George Orwell'in 1949'da yayınlanan distopik romanı Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'teki üç kurgusal süperdevlettir. Okyanusya vatandaşlarının dünya hakkında bildikleri, Parti'nin bilmelerini istediği şeydir, bu yüzden dünyanın nasıl üç devlete evrildiği bilinmiyor; ve ayrıca romanın gerçekliğinde gerçekten var olup olmadıkları veya Parti tarafından sosyal kontrolü ilerletmek için icat edilen bir hikâye olup olmadığı okuyucu tarafından bilinmemektedir. Çıkarımlanabildiği kadarıyla uluslar, 1945 ve 1965 yılları arasında 20 yıl boyunca nükleer savaş ve sivil çözülmeden ortaya çıkmış gibi görünüyor.

Kaynak bulma 

Okyanusya toplumu, siyaseti ve ekonomisi ve rakipleri hakkında bilinenler, Emmanuel Goldstein'ın kitabın içerisindeki kitabı, Oligarşik Kolektivizm Teorisi ve Uygulaması'ndan geliyor. Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'ün kahramanı Winston Smith, kitabı "kapağında isim veya başlık olmayan, amatörce ciltlenmiş, ağır siyah bir cilde sahip. Baskı da biraz düzensiz görünüyordu. Sayfaların kenarları yıpranmıştı ve kitap pek çok elden geçmiş gibi kolayca dağıldı." diye tanımlıyor. Kitap, Orwell'in 1984'ün geçmişiyle bugününü birbirine bağlamak için kullandığı edebi bir araçtır. Orwell, kitabın Troçki'nin 1941'de yazdığı yazdığı Devrim İhanete Uğradı: Sovyetler Birliği Nerede ve Nereye Gidiyor? kitabının bir parodisi olmasaını amaçlamıştı.

Betimlemeler

Okyanusya 
Okyanusya, proletaryasının nihai kurtuluşu olması amaçlanırken, kısa sürede onları görmezden gelen anti-kapitalist bir devrimin oluşumudur. Okyanusya'nın Amerika Birleşik Devletleri'nin Britanya İmparatorluğu ile birleşmesinden sonra oluştuğu belirtilmektedir. Ancak metin, Parti'nin sahip olduğu iktidarı nasıl elde ettiğini veya bunu ne zaman elde ettiğini göstermez. Devlet "Amerika kıtası, Atlantik Adaları, Britanya Adaları, Avustralasya ve Afrika'nın güney kısmı"ndan oluşmaktadır. Okyanusya'nın siyasi sistemi, "Ingsoc" (İngiliz sosyalizmi),, İç Parti her gün iktidarı uygularken, hükümdar Büyük Birader'e hürmet etmek için bir kişilik kültü kullanılır.

İç Parti üyelerini etkilemeyen gıda tayınlaması yürürlüktedir. Bu, partinin vatandaşları üzerindeki kontrolünü güçlendirmeyi ve savaşlarına yardımcı olmayı amaçlıyor. Winston, coğrafyayı şu anki haliyle değerlendiriyor:"Ülkelerin adları ve haritadaki şekilleri bile farklıydı. Örneğin, İniş Pisti Bir, o günlerde böyle anılmamıştı: İngiltere ya da Britanya olarak adlandırılmıştı, ancak Londra'nın her zaman Londra olduğuna emindi." Londra'nın dışındaki kırsal alan, şehirle zıtlığın tadını çıkarmak için değil, tamamen pratik egzersiz alanları için bir yerdir.

Okyanusya, İngiltere'nin, şimdiki adıyla "İniş Pisti Bir"i de içeren eyaletlerden oluşuyor. Londra'nın neredeyse yalnızca "çürüyen banliyölerden" oluşmasıyla, tüm eyalet "sefil ve harap". İniş Pisti Bir, Okyanusya'nın en kalabalık üçüncü eyaletidir; ama Londra başkent değildir, çünkü Okyanusya'nın başkenti yoktur. Bu ademi merkeziyetçilik, Partinin, Okyanusya'nın her bir eyaletinin kendisini işlerin merkezi olarak hissetmesini sağlamasını sağlar; ve hoşnutsuzluğa odaklanacak uzak bir sermaye olmadığı için kendilerini sömürgeleştirilmiş hissetmekten alıkoyuyor. Okyanusya nüfusunun %85'i Proleter'dir, geri kalanların çoğu Dış Parti'dedir; İç Parti üyeleri küçük bir sayı olarak yönetir. Carr, Winston'ın devrimi ve Okyanusya'nın önceki bir zamana dönüşü özlediğini söylüyor; ama o, "Okyanusya'da hiçbir devrimin mümkün olmadığının farkındadır. Hegelci terimlerle tarih sona erdi. Okyanusya'da siyasi dönüşüm olmayacak: Siyasi değişim sona erdi çünkü Büyük Birader bunun olmasına izin vermeyecek". Carr, Okyanusya'da hiçbir siyasi çöküşün mümkün olmadığını, çünkü hükümetin buna iç veya dış baskılar ne olursa olsun izin vermeyeceğini öne sürüyor.

Lynskey, totaliter ve oldukça resmi bir devlet olan Okyanusya'nın da kanunu olmadığını, sadece suç olduğunu söylüyor. Hiçbir şey yasa dışı değildir; sosyal baskı, kanun yerine kontrol uygulamak için kullanılır. Vatandaşların ne zaman Parti beklentilerini ihlal ettiklerini bilmeleri zordur; ve sürekli bir endişe halindedirler, "düşünce suçundan" kaçmak için herhangi bir konuda çok derin düşünemezler. Örneğin, Winston bir günlük yazmaya başlar ve bunun yasak bir suç olup olmadığını bilmez, ancak bundan oldukça emindir. Okyanusya'da düşünmek yapmaktır ve ikisi arasında ayrım yapılmaz. Devletin bekası için eleştirinin sürekli olması gerekse bile, devletin gücünü göstermek için yok etmesi gereken eleştirmenleri olması gerektiğinden, devletin eleştirilmesi yasaktır. Okyanusya'nın yönetimi, Dış Parti arasında düşünce özgürlüğünün veya orijinal düşüncenin bastırılması gerekliliğine bağlıdır (Proletarya, fikir sahibi olmadıkları düşünüldüğünden bundan muaftır).

Devlet son derece bürokratiktir. Winston, yönetimden sayısız komitenin sorumlu olduğunu ve "bir pencere camının onarılmasını bile iki yıl geciktirmekle yükümlü" olduğunu belirtiyor. İç Parti, Okyanusya'nın yöneticileri, Winston'ın tabirine göre bir zamanlar entelijansiya, "bürokratlar, bilim adamları, teknisyenler, sendika organizatörleri, tanıtım uzmanları, sosyologlar, öğretmenler, gazeteciler ve profesyonel politikacılar" idi. Devletin milli marşı Okyanusya, Senin İçin Biz'dir.

Avrasya ve Doğuasya 
Doğuasya, "Çin ve onun güneyindeki ülkeler, Japon adaları ve Mançurya, Moğolistan ve Tibet'in büyük ama dalgalı bir bölümünden oluşur." Doğuasya, 1960'larda, kendinden önceki uluslararasındaki “karışık savaşlardan” sonra, Avrasya ve Okyanusya'dan on yıl sonra kuruldu. Avrasya, "Portekiz'den Bering Boğazı'na kadar Avrupa ve Asya kara kütlesinin kuzey kısmının tamamını" içerir. Avrasya, Sovyetler Birliği kıta Avrupasını ilhak ettikten sonra kuruldu. Avrasya'nın ideolojisi Neo-Bolşevizm'dir ve Doğuasya'nın ideolojisine Ölüm-İbadet olarak da bilinen Benliğin Yok Edilmesi denir. Bu eyaletlerin nüfusu da esas olarak Proletarya'dan oluşur. Winston, diğer süper devletlerle benzerlikleri fark eder ve bir noktada şu yorumu yapar: "Göğün burada olduğu kadar Avrasya'da veya Doğu Asya'da da herkes için aynı olduğunu düşünmek tuhaftı. Ve göğün altındakiler de birbirine çok benziyordu."

Uluslararası ilişkiler 
Üç devlet 1960'lardan beri birbirleriyle savaş halinde. 1984'e gelindiğinde bu sabit hale geldi ve birbirleriyle olan bağlılıklarını düzenli olarak değiştiriyorlar. Her devlet kendi kendini besler, bu nedenle doğal kaynaklar için savaşmazlar veya rakibin yok edilmesi birincil amaç değildir; çünkü iki devlet üçüncüye karşı müttefik olsa bile, hiçbir kombinasyon bunu yapacak kadar güçlü değildir. Fabio Parasecoli'ye göre, kapitalizmin ilgili aşırı biçimleri tarafından sürekli olarak üretilen arz fazlasını kullanmak için savaş gereklidir. Her devlet, aşırı üretiminden bilimin sorumlu olduğunu kabul eder, bu nedenle, proleterlerin veya Dış Parti'nin daha yüksek bir yaşam standardı beklememesi için bilim dikkatli bir şekilde kontrol edilmelidir. Sürekli savaş politikası bu analizden kaynaklanır: Üretimi (tüketim malları yerine) silah ve malzemeye odaklayarak, her devlet nüfusunu yoksul tutabilir ve daha iyisi için kişisel özgürlüklerini feda etmeye istekli olabilir. Carr, kıtlıklara, kuyruklara, zayıf altyapıya ve gıdaya maruz kalan bu devletlerin halklarının "artık evcilleştirilmediğini ve hatta evcilleştirilebileceğini" söylüyor.

Bu devletlerin hepsi aslında aynı totalitarizmi kullanır  ve benzer monolitik rejimlerdir. Tarihçi Mark Connelly, "inançların farklı olabileceğini, ancak amaçlarının aynı olduğunu, totaliter bir elitin tartışmasız liderliğini haklı çıkarmak ve sürdürmek" olduğunu belirtiyor. Her biri, onları kontrol etmek için vatandaşlarının o zamanki düşmanına karşı yapay olarak teşvik edilen nefretini kullanır. Connelly, kahramanların büyüklüğü nedeniyle, "yüz binlerce cana mal olan büyük istilalar" olmadığını , bunun yerine daha sonra yerel propaganda amacıyla abartılan küçük ölçekli, yerel karşılaşmalar ve çatışmalar olduğunu söylüyor. Connely, devletler arasındaki savaşı "son derece teknik, uzak çekişmeli bölgelerde savaşan yüksek eğitimli bireylerden oluşan küçük birimleri içeren" olarak tanımlıyor. Tüm taraflar bir zamanlar nükleer silahlara sahipti, ancak 1950'lerde (Colchester'ın vurulduğu) kısa süreli bir çatışma sonrasında , herhangi birinin kullanması için çok tehlikeli olarak kabul edildiler. Sonuç olarak, Connelly, Londra'nın 1984'te bir nükleer silahla yok edilebilceğini, ancak "haftada 20 veya 30 kez" de olsa, kendileri II. Dünya Savaşı'nın V-1 veya V-2'lerinden daha güçlü olmayan "roket bombaları" tarafından vurulduğunu söylüyor.

Ancak her an bir ittifak değişebilir ve daha önce birbirleriyle savaş halinde olan iki devlet birdenbire diğerine karşı ittifak kurabilir. Bu olduğunda, süreklilik sağlamak için geçmişin derhal yeniden yazılması gerekiyordu - gazeteler yeniden yazıldı, yeni fotoğraflar eskilerin üzerine yapıştırıldı. Çoğu durumda, devletle çelişen şey basitçe yok edildi. Bu, Okyanusya'nın Nefret Haftası sırasında, devletin Doğuasya ile savaşta olduğu ve Avrasya'yla müttefik olduğu duyurulduğunda, Winston ve Julia dahil olmak üzere toplanan kalabalığın Avrasya savaş esirlerinin infazlarına tanık olmasına rağmen gerçekleşir. Winston, spiker konuştuğunda, "sesinde, tarzında veya söylediklerinin içeriğinde hiçbir şey değişmedi, ama birdenbire isimlerin farklı olduğunu" anlatıyor. Orwell, savaşı "birbirlerini yok edemeyen, savaşmak için maddi bir nedeni olmayan ve herhangi bir gerçek ideolojik farklılıkla bölünmeyen savaşçılar arasındaki sınırlı amaçlar" olarak tanımlar. Yazar Roberta Kalechofsky'ye göre bu savaşlar, "haberleri ya da 'gerçeği' canlandırıyor".

Analiz 
Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'ün süper devletleri, Orwell ve çağdaşlarının çarpıtılarak bir distopyaya dönüştürülürken bildikleri dünyada tanınabilir bir şekilde temellendirilmiştir. Örneğin Okyanusya, eleştirmen Alok Rai'nin "bilinen bir ülke" olduğunu, çünkü totaliter bir rejim alternatif bir gerçeklikte yer alırken, bu gerçekliğin okuyucu tarafından hala tanınabilir olduğunu savunuyor. Okyanusya eyaleti, kitap yayınlandığından beri "sonsuzca yararlanılan" - geri dönüştürülmüş kavramlar, ifadeler ve tutumlardan oluşmaktadır. Fabio Parascoli, "insanlığın aptallığının ve vizyon eksikliğinin" ürünü olduklarını söylüyor. Yine de, eleştirmen Craig L. Carr, "işlerin korkunç ve onarılamaz bir şekilde yanlış gittiği" yerler olduğunu savunuyor.

Her devlet kendi kendini besler ve kendi içine kapalıdır: uluslararası ticaret  ve yabancı dil öğrenimi gibi göç yasaktır. Winston ayrıca, savaşın Parti'nin iyiliği için var olduğundan ve gerçekten olup olmadığını ve Londra'ya her gün düşen bombaların "sadece insanları korkutmak için" Parti'nin kendisi tarafından fırlatılmış olabileceğinden şüpheleniyor.

Okuyucuya Winston aracılığıyla dünyanın her zaman böyle olmadığı ve aslında bir zamanlar çok daha iyi olduğu söylenir; bir keresinde Julia ile birlikte bir kalıp eski moda çikolata üretiyor -Parti'nin çıkardığı şeyin tadı "çöp ateşinden çıkan duman gibi"- ve bu çikolata, Okyanusya'nın yaratılmasından önceki çocukluk anılarını geri getirdi.

Craig Carr, Orwell'in Okyanusya'yı ve diğer savaşan devletleri yaratırken geleceği öngörmediğini, ancak işler böyle devam ederse olası bir gelecek hakkında uyarıda bulunduğunu savunuyor. Başka bir deyişle, aynı zamanda kaçınılması gereken bir şeydi. Carr devam ediyor:

Çağdaş yorumlar 
Ekonomist Christopher Dent, 2002'de Orwell'in Okyanusya, Avrasya ve Doğu Asya vizyonunun "sadece kısmen doğru çıktığını" savundu. Savaş sonrası totaliter devletlerin çoğu devrildi, ancak küresel ekonomik ve politik gücün üç kutuplu bir şekilde bölünmesi kesinlikle aşikar". Bunun Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya arasında bölündüğünü öne sürdü. Bilgin Christopher Behrends, 1980'lerde İngiltere'deki ABD hava üslerinin çoğalmasının Orwell'in ülkeyi Avrupa tiyatrosunda bir hava üssü olarak sınıflandırmasını yansıttığını belirtti. Hukuk bilgini, Wolfgang Friedmann, Amerikan Devletleri Örgütü gibi devletler üstü örgütlerin büyümesinin, "Orwell'in 1984'teki süper-devletlerine tekabül eden, çok sayıda büyük ve küçük ulusal devletin güç dengelerinden daha büyük ve iki ya da üç süper güç bloğu arasındaki gücün potansiyel olarak daha yıkıcı dengelere doğru olacağını" savundu.

Benzer şekilde, 2007'de, İngiltere'nin Avam Kamarası'nın Avrupa İnceleme Komitesi, Avrupa Komisyonu'nun Avrupa'yı "Dünya Ortağı" yapma amacının "Bir Dünya Gücü Olarak Avrupa!" olarak okunması gerektiğini savundu ve Orwell'in Avrasya'sına benzetti. Komite ayrıca Orwell'in süper devletlerinin mikrobunun yalnızca AB gibi kuruluşlarda değil, ASEAN ve FTAA gibi kuruluşlarda da bulunabileceğini öne sürdü. Ayrıca, komite, o zamanlar Amerikan kuvvetlerinin, başlangıçta yaratmalarına yardım ettikleri düşmanlara karşı, örneğin Belucistan'da olduğu gibi, yürüttüğü uzun savaşların, aynı zamanda, 1984 tarzı bir süper devletin tohumsal belirtileri olduğunu ileri sürdü. Lynskey, 1949'da Orwell hastayken ama Bin Dokuz Yüz Seksen Dört tamamlanmışken, "savaş sonrası düzenin nasıl şekillendiğini yazıyor. Nisan ayında bir düzine Batılı ülke NATO'yu kurdu. Ağustos ayında Rusya, ilk atom bombasını Kazak bozkırında başarıyla patlattı. Ekim ayında Mao Zedong Çin Halk Cumhuriyeti'ni kurdu....Okyanusya, Avrasya, Doğu Asya." 

McCarthycilik olarak bilinen, savaş sonrası Amerika'da yerel komünizm iddialarıyla bağlantılı kampanya, siyaset filozofu Joseph Gabel'in "zaman ustalığı" olarak etiketlediği bir süreçte Bin Dokuz Yüz Seksen Dört devletlerinin tarihlerini yeniden yazma süreciyle karşılaştırıldı. Benzer şekilde, Winston ve Julia'nın Kardeşlik adı verilen gizli örgütün üyeleriyle temas kurma ve onlardan temas bekleme girişimleri, Batılı güçlerin olayları öngörmek amacıyla Sovyet hükümetindeki küçük değişiklikleri incelediği Kremlinoloji'nin siyasi stratejisiyle karşılaştırıldı. Bilgin Ian Slater, eyaletlerin sürekli düşük seviyeli savaşının Vietnam'dakine benzediğini, ancak Orwell'in hayalinde savaşın asla bitmeyeceğini söylüyor. Rai, Okyanusya'nın labirenti andıran bürokrasisiyle, başlangıçta II. Dünya Savaşı'nın yarattığı malzeme arzını düzenlemek için kurulmuş olan "kapsamlı ekonomik yönlendirme ve kontrol aygıtı" olarak adlandırdığı şeyin kontrolünü elinde bulan savaş sonrası İşçi Partisi hükümetiyle karşılaştırılabilir olduğunu öne sürüyor. Londra da, Winston tarafından tarif edildiği gibi, Rai'ye göre savaş sonrası şehir için mükemmel bir eşleşmedir:

1950'de kitapla ilgili bir incelemede Symons, Okyanusya'nın çetin ve rahatsız edici dünyasının Orwell'in okuyucularına çok tanıdık geldiğini belirtiyor: Sade yiyecekler, sütsüz çay ve sert alkol, çoğu durumda savaş zamanından sonra da devam eden karnenin temel öğeleriydi. Eleştirmen Irving Howe, o zamandan beri diğer olayların ve ülkelerin  —örneğin Kuzey Kore  —Okyanusya'nın ne kadar yakın olabileceğini gösterdiğini savunuyor. Okyanusya, "hem gerçek dışı hem de kaçınılmaz, bildiklerimize dayanan, ancak tam olarak tanınamayan bir yaratım" olduğunu öne sürüyor. Lynskey, Okyanusya'nın marşı Okyanusya, Senin İçin Biz'in Amerika Birleşik Devletleri'ne doğrudan bir gönderme olduğunu ileri sürer ("America (My Country, 'Tis of Thee)"den) ve aynı zamanda dolar işaretinin Okyanusya para birimi simgesi şeklinde kullanıldığını öne sürer.

Etkileri 
Bin Dokuz Seksen Dört'ün totaliter devletleri, hayali olsa da, kısmen Hitler Almanyası ve Stalin Rusyası'nın gerçek hayat rejimlerine dayanıyordu. Her iki rejim de Orwell'in daha sonra romanında kullandığı teknik ve taktikleri kullandı: örneğin tarihin yeniden yazılması, liderlik kişiliği kültü, tasfiyeler ve gösteri denemeleri. Yazar Czesław Miłosz, Okyanusya toplumu tasvirlerinde, "Orwell'i yalnızca kulaktan dolma bilgilerle tanıyanlar bile, Rusya'da hiç yaşamamış bir yazarın Rus yaşamı hakkında bu kadar keskin bir algıya sahip olmasına şaşırıyorlar" yorumunu yaptı. Tamamen edebi bir bakış açısından, Julian Symons, 1984'ün süper devletlerinin Orwell'i Burma'dan Katalonya'ya, İspanya'ya ve İngiltere'deki Wigan'a götüren bir yol üzerindeki noktaları temsil ettiğini öne sürüyor. Symons, karakterlerin benzer şekilde her yerde "sıkı kontrol edilen, tabularla dolu" bir toplumla sınırlandırıldığını ve Winston'ın İniş Pisti Bir'de olduğu gibi onlar tarafından boğulduğunu savunuyor. Örneğin, Wigan İskelesi'ne Giden Yol'''da Orwell işçi sınıfı yaşamını ayrıntılı olarak inceler; 1984'te Winston'ın çamaşırlarını asan Proletarya bir kadını gözlemlediği sahne, Orwell'in bir gecekondu evinin arka tarafında bir drenaj borusunu bir sopayla temizlemeye çalışan bir kadını izlediği önceki kitabı hatırlatıyor.

Rai'ye göre Orwell'in Bilgi Bakanlığı'ndaki savaş zamanı rolü sayesinde, "ilk elden bilgi akışının resmi manipülasyonunu, ironik bir şekilde, 'totaliterliğe' karşı 'demokrasinin' hizmetinde deneyimledi". O sırada özel olarak, BBC için, daha sonra Okyanusya için sağlayacağı totaliter olasılıkları görebildiğini kaydetti. Benzer şekilde, Lynskey, savaş sırasında Orwell'in İngiltere'nin müttefikini överek Sovyet yanlısı yayınlar yapmak zorunda kaldığını savunuyor. Savaştan sonra -ama soğuk bir görüntü belirirken- bu, hızla bir kenara atılması gereken bir görüntü haline geldi ve Lynskey, Okyanusya'nın Nefret Haftası boyunca ittifakındaki taraf değiştirmesinin tarihsel kökenini yorumluyor.

 Karşılaştırmalar Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'ün süper devletleri Aldous Huxley'nin Cesur Yeni Dünya'sı, Yevgeni Zamyatin'in Biz'i, Franz Kafka'nın Dava'sı, BF Skinner'ın Walden II'si  ve Anthony Burgess'ın Otomatik Portakal'ındaki gibi diğer distopik toplumlarla karşılaştırılsa  da Orwell'in kasvetli 1940'lar tarzı Londra'sı Huxley'in kapsamlı teknik ilerleme dünyasından veya Zamyatin'in bilim ve mantığa dayalı toplumundan temelde farklıdır. Dorian Lynskey, Hakikat Bakanlığı'nda ayrıca "Biz'de çok önemli olan eşitlik ve bilimsel ilerlemenin Orwell'in statik, hiyerarşik diktatörlüğünde yeri olmadığını; Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'' için çok temel olan organize aldatmanın Zamyatin'i meşgul etmediğini" öne sürüyor.

Kaynakça 

Bin Dokuz Yüz Seksen Dört
1949'da tanıtılan kurgu ögeleri
İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar