C.J. Walker

Madam C.J. Walker (doğduğu adı Sarah Breedlove; 23 Aralık 1867 – 25 Mayıs 1919), Afrikalı-Amerikan bir girişimci, hayırsever, sosyal ve politik aktivistti. Amerika'da kendi çabalarıyla milyoner olmuş ilk kadın olarak Guinness Rekorlar Kitabı'nda adı geçer. Birden çok kaynak, diğer kadınların (Mary Ellen Pleasant gibi) ilk olma ihtimalini belirtse de, onların zenginliği açıkça belgelenmemiştir.

Walker, kurduğu Madam C.J. Walker Üretim Şirketi aracılığıyla, siyahi kadınlar için kozmetik ve saç bakım ürünleri üreterek servetini kazandı. Ayrıca filantropik faaliyetleri ve aktivizmi ile de tanındı. NAACP gibi birçok organizasyona finansal bağışlar yaptı ve sanatın patronlarından biri oldu. Villa Lewaro, Walker'ın Irvington, New York'daki süslü mülkü, Afrikalı-Amerikan topluluğu için sosyal bir toplama yeri olarak hizmet verdi. Ölümünde, en zengin Afrikalı-Amerikan iş kadını ve en zengin kendi servetini kendisi kazanmış siyahi kadın olarak kabul edilmekteydi. Adı, üçüncü kocası "Bayan Charles Joseph Walker" dan türemişti.

Erken yaşam 
Sarah Breedlove, 23 Aralık 1867 tarihinde Louisiana'daki Delta yakınlarında doğdu. Anne ve babası Owen ve Minerva (Anderson) Breedlove'dı. Beş kardeşi vardı, bunlar arasında bir ablası Louvenia ve dört erkek kardeşi Alexander, James, Solomon ve Owen Jr. vardı. Robert W. Burney, esas olarak Avrupalı soylu, Sarah'nin kardeşlerini Madison Parish kölelik köyünde esir almıştır. Sarah, Cumhurbaşkanı Abraham Lincoln'un Özgürlük Bildirgesi'ni imzalamasından sonra ailesinin ilk özgür doğan çocuğu oldu. Annesi 1872 yılında cholera (Mississippi Nehri ile gelenve 1873 yılında Tennessee ve ilgili bölgelerine ulaşan bir epidemi) sebebiyle öldü. Babası tekrar evlendi ama bir yıl sonra öldü.

Yedi yaşında yetim kalmıştı. On yaşında Vicksburg, Mississippi'ye Louvenia ve damadı Jesse Powell ile birlikte taşındı. Çocukken ev hizmetçisi olarak çalışmaya başladı. "Hayatımın başlangıcında pek fazla fırsatım yoktu, yedi yaşında yetim kalmış ve annem ve babam olmadan yaşamaya başlamıştım" diyordu sık sık. Ayrıca daha önceki yıllarda katıldığı kilisenin Cumartesi okulunda aldığı üç aylık resmi eğitim olduğunu da belirtiyordu.

Kişisel hayat

Evlilik ve aile 
1882 yılında 14 yaşındayken Sarah, Moses McWilliams ile evlendi. Moses'in yaşı bilinmiyordu ve Jesse Powell'un zulmünden kaçmak için evlendi. Sarah ve Moses'in tek bir kızları vardı, Lelia McWilliams, 6 Haziran 1885 tarihinde doğdu. Moses 1887 yılında öldüğünde, Sarah 20 yaşındaydı ve Lelia ise 2 yaşındaydı. 1894 yılında tekrar evlendi ancak 1903 yılında ikinci eşi John Davis'i bıraktı.

Ocak 1906'da, Sarah, St. Louis, Missouri'de tanıdığı bir gazete reklam satışçısı olan Charles Joseph Walker ile evlendi. Bu evlilikle, Madam C. J. Walker olarak tanındı. Çift 1912'de boşandı; Charles 1926'da öldü. Lelia McWilliams, üvey babasının soyadını benimsedi ve A'Lelia Walker olarak tanındı.

Din 
Walker, bir Hristiyandı. Hristiyan inancı, filantropik faaliyetlerinde büyük bir etkiye sahipti.

Kariyer 

1888 yılında, o ve kızı St. Louis'e, üç kardeşinin yaşadığı yere taşındı. Sarah, günde sadece bir doların biraz fazlasını kazanarak çamaşırcı olarak iş bulmaya çalıştı. Kızına resmi eğitim sağlamak için yeterli para kazanmak için kararlıydı. 1880'lerde, Ragtime müziğinin geliştiği bir toplulukta yaşadı; St. Paul African Methodist Episcopal Kilisesi'nde şarkı söyledi ve kilisedeki kadın topluluğunu izlerken eğitimli bir hayat arzulamaya başladı.

Sarah, cild bozuklukları, saç temizleme ve giysi yıkama için ağır ürünlerin uygulanmasından kaynaklanan deri hastalıkları nedeniyle ağır şampuan, diğer saç ve deri rahatsızlıklarından muzdarip oldu. Saç kaybına neden olan diğer faktörler arasında zayıf diyet, hastalıklar ve o dönemde Amerikalıların çoğunun iç su tesisatı, merkezi ısıtma ve elektrik olmaması nedeniyle nadir duş ve saç yıkamaları bulunmaktadır.

Başlangıçta, Sarah, St. Louis'deki berber olan kardeşlerinden saç bakımı hakkında bilgiler öğrendi. Louisiana Satın Alma Sergisi (St. Louis'teki Dünya Fuarı 1904) sırasında, Afrikalı-Amerikan bir saç bakımı girişimcisi, milyoner ve Poro Şirketi sahibi olan Annie Malone'un ürünlerini satmak için bir komisyon agenti olarak çalışmaya başladı. Sergi satışları hayal kırıklığına uğradı çünkü Afrikalı-Amerikan topluluğu genellikle görmezden gelindi.

Malone için çalışırken, daha sonra Walker'ın saç bakımı endüstrisindeki en büyük rakibi olan Malone, Sarah'ın yeni bilgilerini almasına ve kendi ürün hattını geliştirmesine yardım etti. Temmuz 1905 yılında, 37 yaşındayken Sarah ve kızı Denver, Colorado'ya taşındı ve Malone için ürünler satmaya devam etti ve kendi saç bakım işine odaklandı. Annie Malone ve Sarah arasında bir tartışma ortaya çıktı çünkü Malone, Sarah'ın formülünü çalmaya teşebbüs ettiğini iddia etti. Bu formül yüz yıldır kullanılan bir vazelin ve sülfür karışımıydı.

Charles Walker ile 1906 yılında evlenmesinin ardından, Sarah Madam C. J. Walker olarak tanındı. Kendini bağımsız bir kuaför ve kozmetik kremsatıcısı olarak tanıttı. ("Madam" hitap şekli, Fransız güzellik endüstrisinin kadın öncülerinden alındı.) İş ortağı olan eşi, reklam ve tanıtım konularında tavsiyede bulundu; Sarah ürünlerini kapıdan kapıya satarak diğer siyahi kadınlara saçlarına nasıl bakıp şekil verilmesi gerektiğini öğretti.

1906 yılında, Walker kızını Denver'deki posta sipariş işlemini yönetme görevine atadı ve kendisi ve eşi, işletmeyi genişletmek için güney ve doğu ABD'de seyahat etti. 1908 yılında, Walker ve eşi, Pittsburgh, Pennsylvania'da bir güzellik salonu açtılar ve "saç kültürleri" eğitimi için Lelia College'u kurdular. Siyahi kadınların ekonomik bağımsızlığının savunucusu olarak, ulusal lisanslı satış temsilciler ağına "Walker System" adlı eğitim programları açtı ve bu temsilciler sağlıklı komisyonlar kazandı (Michaels, PhD. 2015).

1907 yılında Walker Denver'deki işletmesini kapattıktan sonra, A'Lelia onunla birlikte Pittsburgh'a taşındı. 1910 yılında, Walker Indianapolis'ta yeni bir temel kurduğunda, A'Lelia Pittsburgh'daki günlük işlemleri yürüttü. A'Lelia aynı zamanda annesini 1913 yılında New York City'nin büyüyen Harlem semtindeki bir ofis ve güzellik salonu açmaya ikna etti; bu, Afrikalı-Amerikan kültürünün merkezi haline geldi.

1910 yılında, Walker işletmelerini Indianapolis'e taşıdı ve Madam C. J. Walker Manufacturing Company'nin merkezini burada kurdu. İlk olarak 640 North West Street adresinde bir ev ve fabrika satın aldı. Daha sonra satış ajanlarını eğitmek için bir fabrika, saç salonu ve güzellik okulu inşa etti ve araştırma yapmak için bir laboratuvar ekledi. Büyüyen şirketi yönetmekte yardımcı olmak için Freeman Ransom, Robert Lee Brokenburr, Alice Kelly ve Marjorie Joyner'ın dahil olduğu bir ekip oluşturdu. Şirketinin çok sayıdaki çalışanı, anahtar yönetici ve personel pozisyonları dahil, kadınlardı.

Walker'ın bakım yöntemi, ürünleri kullanarak saç uzamasını teşvik etmeyi ve saç derisinin beslenmesini amaçlamıştı. Sistem, saçın parlak ve esnek olmasını sağlamak için bir şampuan, saçın büyümesine yardım edecek bir pomat, sert fırçalama ve demir taraçaların saçlara uygulanmasını içeriyordu. Walker'ın ürün gamı birçok rakibe sahipti. Benzer ürünler Avrupa'da ve ABD'deki diğer şirketler tarafından üretildi, bu şirketler arasında, orijinal formülünü aldığı Annie Turnbo Malone'un Poro System ve daha sonra Sarah Spencer Washington'un Apex System yer alıyordu.

1911 ve 1919 yılları arasında kariyerinin zirvesinde olan Walker ve şirketi, ürünlerinin satış temsilcileri olarak binlerce kadını işe aldı. 1917 yılında şirket yaklaşık 20.000 kadının eğitildiğini iddia etti. Bazı kaynaklar, kadınların beyaz tişört ve siyah etekli ve siyah çantalı karakteristik bir üniforma giydiğini yazmıştır, ancak Walker Beauty School manuelinde bunu doğrulayan bir şey yoktur. Diğerlerinin yazdığına göre, satış temsilcileri, Walker'ın saç pomadası ve diğer ürünlerini taşıyan, onun resminin bulunduğu alüminyum kutularıyla ABD ve Karayipler'deki evlere ziyaret ederek satışa odaklandılar, ancak daha yaygın olan senaryo Walker güzellik kültürlerinin ürünlerini evlerinde ve güzellik salonlarında göstermeleridir çünkü ürünlerin nasıl çalıştığını göstermek için su kaynağına ihtiyaçları vardı. Walker, reklam ve marka farkındalığının gücünü anladı. Ağır reklamlar, öncelikle Afrikalı-Amerikan gazeteleri ve dergilerinde, Walker'ın ürünlerini tanıtmak için sık sık yaptığı yolculukların yanı sıra, Walker ve ürünlerinin ABD'de iyi tanındığına yardım etti.

Eğitimin yanı sıra, Walker, diğer siyahi kadınlara bütçe yapmayı, kendi işlerini kurmayı ve finansal olarak bağımsız olmayı öğretti. 1917 yılında, National Association of Colored Women modelinden ilham alan Walker, satış temsilcilerini devlet makamlarına ve yerel kulüplere göndermeye başladı. Sonuç olarak, Madam C. J. Walker Temsilcilerinin Milliyetçi Güzellik Kültürleri ve İyiliksel Derneği (Madam C. J. Walker Beauty Culturists Union of America'nın öncüsü) kuruldu.

İlk yıllık konferansı 1917 yazında Philadelphia'da 200 katılımcı ile toplandı. Konferans, kadın girişimcilerin iş ve ticaret hakkında tartıştıkları ilk ulusal toplantılardan biri olarak kabul ediliyor. Konferans süresince Walker, en çok ürün satan ve en fazla yeni satış temsilcisi getiren kadınlara ödüller verdi. Ayrıca, komünite ve hizmetlerinde yaptıkları en büyük bağışları yapanlara da ödüller verdi.

1920'lerde, Walker'ın adı ölümünden sonra daha da geniş kitlelere yayıldı, çünkü şirketinin iş piyasası Amerika Birleşik Devletleri'nin ötesine Küba, Jamaika, Haiti, Panama ve Kosta Rika'ya kadar genişledi.

Aktivizm ve hayırseverlik 

Walker'ın serveti ve ünü arttıkça, görüşleri hakkında daha fazla sesli bir şekilde konuşmaya başladı. 1912'de, Walker Ulusal Siyahi İş Ligi'nin (NNBL) yıllık toplantısında kürsüden konuşma yaptı ve şunları söyledi: "Ben Güney'in pamuk tarlalarından gelen bir kadınım. Oradan, çamaşır yıkama işine terfi ettim. Oradan da yemek pişirme işine terfi ettim. Ve oradan kendimi saç ürünleri ve hazırlıklarının üretim işine yükselttim. Kendi fabrikamı kendi toprağımda kurdum." Ertesi yıl, o da bir açılış konuşmacısı olarak kürsüden konuştu.

Indianapolis'teki siyahi topluluğunda YMCA'nın bir şubesinin kurulması için fon toplamaya yardım etti ve Senate Avenue YMCA için bina fonuna 1.000 dolar bağışladı. Walker ayrıca Tuskegee Enstitüsü'ne burs fonu da sağladı. Diğer faydalanıcılar arasında Indianapolis'in Flanner House ve Bethel Afrika Metodist Kilisesi; Mary McLeod Bethune'un Daytona Plajı, Florida'daki Siyahi Kızlar için Eğitim ve Sanayi Okulu (daha sonra Bethune-Cookman Üniversitesi oldu); Kuzey Karolina'daki Palmer Anıt Enstitüsü; ve Georgia'daki Haines Normal ve Sanayi Enstitüsü bulunuyordu. Walker ayrıca sanatın da bir destekçisiydi.

1913'lerde, Walker'ın kızı A'Lelia Harlem'de yeni bir ev aldı ve 1916'da Walker da New York'a taşındı ve şirketinin günlük işletmesini Indianapolis'teki yönetim ekibine bıraktı. 1917'de, Walker, New York'ta lisanslı ilk siyahi mimar olan ve Alpha Phi Alpha kardeşliğinin kurucu üyelerinden biri olan Vertner Tandy'ye Irvington-on-Hudson, New York'taki evinin tasarımını yaptırdı. Villa Lewaro için 250.000 dolar harcayan Walker, burayı topluluk liderleri için bir buluşma yeri haline getirmek ve diğer Afrikalı Amerikalıların hayallerini gerçekleştirmeleri için ilham kaynağı olmayı amaçladı. Walker, Mayıs 1918'de eve taşındı ve ABD Savaş Bakanlığı'nın Siyahi İşlerinden Sorumlu Yardımcısı olan Emmett Jay Scott'ı onurlandırmak için bir açılış etkinliği düzenledi.

Kaynakça 

HCards'lı maddeler
Böbrek yetmezliğinden ölenler
New York eyaleti doğumlu hayırseverler
Woodlawn Mezarlığı'na (Bronx, New York) defnedilenler
1919 yılında ölenler
1867 doğumlular