barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
İnsan Sevince (albüm)

İnsan Sevince, 9 Mart 1981 tarihinde Ferdi Tayfur'un Elenor Plak firmasından çıkardığı albümdür. Albümde toplam 10 şarkı bulunmaktadır. Albümdeki çoğu eserde Ferdi Tayfur'un kendi imzası vardır.Son baskı kaset ve CD'lerden, Vazgeç Felek, Sevdalılar Beni Anlar, Derbeder ve Ağlamazsam Uyuyamam eserleri çıkartılmıştır.Son baskı kaset ve CD'lerde Nisan Yağmuru eseri, yine Elenor'dan yayınlanan son baskı Nisan Yağmuru albümündeki versiyondur.İnsan Sevince eseri kaset versiyonunda LP versiyonuna göre farklı okunmuştur. Müziği ise Elenor LP versiyonun aksine tam versiyondur.Türküola lisansı ile Rusya'da yayınlanmıştır. Rusya'da (SSCB'de) bir Türk sanatçıya ait yayınlanan ilk LP'dir. İçeriği, aynı yıl Türküola'dan çıkan "İnsan Sevince" LP'sinin birebir aynısıdır. Plak göbeği bazı baskılarda beyaz, bazılarında ise pembe renkte yayınlanmıştır.
İnsan Suresi

Medine'de indirildiğine inanılan sure ismini birinci âyettinde geçen “insan” kelimesinden almıştır. Surede insanın yaratılışından, inanmayanların durumundan, inananların cennette kavuşacakları nimetlerden bahsedilir.
İnsan Y-DNA haplogrubu

İnsan genetiğinde, bir insan Y kromozomu DNA haplogrubu, Y kromozomundaki  DNA'nın (Y-DNA denir)  rekombinan olmayan kısımlarında meydana gelen mutasyonlarla tanımlanan bir haplogrup sınıflandırması terimidir. Birçok insan tarafından paylaşılan mutasyonlara tek nükleotid polimorfizmi (SNP) denir.İnsanlarda Y kromozomu, nesil başına yaklaşık iki mutasyon geçirir. Y-DNA haplogrupları, her bir haplogrup için benzersiz olan yüzlerce hatta binlerce mutasyonu paylaşan Y-kromozomu filogenetik ağacının ana dallarını temsil eder.En son bilinen Y-kromozomal ata (Y-MRCA, gayriresmî olarak Y kromozom Âdem'i olarak da bilinir), şu anda yaşayan tüm erkeklerin patrilineal olarak sahip oldukları en yeni ortak atasıdır (MRCA). Y kromozom Âdem'inin yaklaşık 236.000 yıl önce Afrika'da yaşadığı tahmin edilmektedir.  Diğer popülasyonel darboğazlar incelenerek çoğu Avrasyalı erkeğin 69,000 yıl önce yaşayan tek bir erkeğin soyundan geldiği de bulunmuştur.  Diğer büyük darboğazlar yaklaşık 5.000 yıl önce meydana gelmiştir ve bu olaylar sonucunda Avrasyalı erkeklerin çoğu atalarını 5000 yıl önce yaşamış bir düzine erkeğe kadar takip edebilmektedir.Y-DNA haplogrupları, bir dizi Y-DNA SNP işaretleyicisinin varlığı ile tanımlanır.  Alt kladlar, Y kromozom filogenetik ağacında en aşağıda bulunan SNP olan ''terminal SNP'' yardımı ile tanımlanır. Y Kromozom Konsorsiyumu (YKK), ana Y-DNA haplogruplarını A'dan T'ye büyük harflerle isimlendiren bir sistem geliştirmiş, alt kladların gösterimi içinse sayıları ve küçük harfleri kullanan bir sistemle (longhand) sınıflandırılabilir hale sokmuştur. YKK shorthand isimlendirmesi ise, ana Y-DNA haplogruplarını yine harfler ile göstermekle birlikte, tire ile bu harfi alt grup ve alt kladlardan ayırmış ve küçük harf ile sayı kullanımı yerine terminal SNP adını kullanmıştır. Örneğin R haplogrubunun, 1a (M420) numaralı alt kladına mensup bir Y kromozomu, R1a (longhand) veya R-M420 (shorthand) şeklinde gösterilebilir.
İnsan Yiyen Örümcek

İnsan Yiyen Örümcek (Özgün adıyla Tarantula), 1955 yılında çekilmiş, Jack Arnold'ın yönetmenliği üstlendiği, John Agar, Mara Corday ve Leo G. Carroll'ın başrollerde yer aldığı bilimkurgu filmi.Film seti Arizona'da ayarlanmış olsa da çöl sahneleriyle beraber çekimler, Kaliforniya'da Apple Valley'de yapılmıştır.
İnsan bacağı

Bacaklar duruş, yürüme, zıplama, koşma ve buna benzer aktivitelerin yapımında kullanılır ve insan vücudunun kütlesinin büyük bir kısmını oluşturur.İnsan bacağının uzun ve belirgin kemikleri femur, tibia ve fibuladır. Patella adlı kemik ise diz ekleminin ön kısmında bulunur. Bacak iskeletinde el ile palpe edilebilecek birçok kemik çıkıntısı bulunmaktadır.Kalça kaslarını sınıflandırmanın birçok yolu vardır. İnnerve edildikleri bölgelere göre, tutundukları yapılara göre veya fonksiyonlarına göre sınıflandırılabilirler.Bazı kalça kasları omurga eklemleri veya diz ekleminde de etki gösterebilmektedirler. Bu kasların yerleşim bölgeleri ve hareket kabiliyetlerinden dolayı birden çok fonksiyona sahip oldukları görülmektedir.
İnsan bilgisayar

Mekanik ve elektronik bilgisayarlardan önce, "bilgisayar" terimi 17. yüzyılın ortalarında tam olarak "hesaplama yapan insan" yani matematiksel hesaplamalar yapan insan anlamında kullanılırdı. İnsan takımları veya insan bilgisayarlar uzun ve genelde sıkıcı hesaplamaları yaparlardı. İş bölünürdü, bu yüzden işler paralel olarak yapılırdı.
İnsan biyolojisi

İnsan biyolojisi, insanları genetik, evrim, fizyoloji, anatomi, epidemiyoloji, antropoloji, ekoloji, beslenme, popülasyon genetiği, ve sosyokültürel etkiler gibi birçok farklı bilgi alanının etkileri ve etkileşimi yoluyla inceleyen disiplinler arası bir çalışma alanı. İnsan işlevselliğinin çeşitli yönlerine bağlanan biyomedikal bilimler, biyolojik antropoloji ve diğer biyolojik alanlarla yakından ilgilidir. İnsan Biyolojisi dergisinin kurucusu biyogerontolog Raymond Pearl, 20. yüzyıla kadar "insan biyolojisi" terimini biyolojiden ayrı bir alt bölümü tanımlayacak şekilde ifade etti.
İnsan boyu

İnsan boyu, bir insanın boy uzunluğudur. Araştırmalara göre boy uzunluğu %90 oranında genler tarafından belirlenmektedir.Nihai yetişkin uzunluğu 15-20 yaşlarında ulaşılır. Kadınlar 15-17 yaşları arasında ve erkekler 18-21 yaşları arasında tam uzunluklarına erişirler. Kadınlar ortalama olarak erkeklerden 12–15 cm daha kısadırlar. Anormal uzunluklar ise genellikle devlik veya cücelik sonucu oluşurlar.Modern tarihin en uzun insanı 272 cm ile Robert Pershing Wadlow (1918-1940) olup günümüzde yaşayan uzun insan ise 251 cm ile Sultan Kösen'dir. En uzun kadın ise 242 cm ile Zeng Jinlian'dır. En kısa insanı ise 54.6 cm ile Chandra Bahadur Dangi'dir.
İnsan cesetlerinden yapılmış sabun

20. yüzyıl boyunca, çeşitli sabun örneklerinin insan vücut yağından yapıldığı iddia edilmiştir. I. Dünya Savaşı sırasında, İngiliz basınının iddialarına göre Almanlar, bir ceset fabrikasını kendi askerlerinin vücudunu gliserin ve sabun yapmak için kullanmıştır. II. Dünya Savaşı sırasında, Almanya işgalindeki Polonya'da, Nazi toplama kamplarındaki kurbanların cesetlerinden seri üretimle sabun yapıldığına inanılırdı. Alman araştırmacıların, insan vücudundan sabun üretimi için bir süreç geliştirdiklerine dair iddialar Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi'ne gösterildi. Yad Vashem Anıtı, Nazilerin, Yahudi cesetlerinden endüstriyel ölçekte sabun üretmediğini ve bu iddianın Naziler tarafından kamp tutuklularını korkutmak için kasten kullanıldığını gösteriyor. Günümüzde, Nazi Almanya'sının insan cesetlerinden sabun üretmiş olduğu, ancak endüstriyel ölçekte bir üretim olmadığı biliniyor.
İnsan cinsel eylemi

İnsan cinsel eylemi, insanların cinselliklerini deneyimleme ve ifade etme biçimidir. İnsanlar, çok çeşitli nedenlerle, tek başına yapılan faaliyetlerden başka bir kişiyle değişen sıklıkta farklı davranışlara kadar çeşitli cinsel eylemlerde bulunurlar. Cinsel eylem, genellikle uyarılmış kişide cinsel uyarılma ve fizyolojik değişikliklere neden olur, bunlardan bazıları telaffuz edilirken bazıları daha kısaltılır. Cinsel eylem, partner bulma veya çekme stratejileri veya bireyler arasındaki kişisel etkileşimler gibi bir başkasının cinsel ilgisini uyandırmayı veya başka birinin cinsel yaşamını geliştirmeyi amaçlayan davranışları ve faaliyetleri de içerebilir. Cinsel eylem, cinsel uyarılmayı takip edebilir.İnsan cinsel aktivitesinin sosyolojik, bilişsel, duygusal, davranışsal ve biyolojik yönleri vardır. Bunlar arasında kişisel bağlanma, duygu paylaşımı ve üreme sisteminin fizyolojisi, cinsel dürtü, cinsel ilişki ve tüm biçimleriyle cinsel eylemler yer alır.Bazı kültürlerde, cinsel aktivite yalnızca evlilik içinde kabul edilebilirken, evlilik öncesi ve evlilik dışı seks tabu olarak kabul edilir. Bazı cinsel faaliyetler ya evrensel olarak ya da bazı ülkelerde ya da yerel yargı alanlarında yasa dışıdır, bazıları ise belirli toplumların ya da kültürlerin normlarına aykırı kabul edilir. Çoğu yargı alanında cezai suç olan iki örnek, yerel rıza yaşının altındaki bir kişiyle cinsel saldırı ve cinsel faaliyettir.Ryan, Christopher & Jetha, Cacilda, (2010). Sex at Dawn: The Prehistoric Origins of Modern Sexuality. New York: Harper.
İnsan cinselliği

İnsan cinselliği, başlıca; erkek cinselliği ve kadın cinselliği iki alt alanı olmak üzere cinsel davranışı konu alan ve içeren bir şemsiye kavramdır.Kişiler arasında fizyolojik, psikolojik, kişiler arası ilişkileri etkileyen toplumsal, kültürel, siyasal, manevi ve dinsel yönleri bulunan cinselliği konu alan bilim dalı cinsellikbilim (veya seksoloji)dir. Yaşadığımız çağda insan cinselliği artık sadece doğal ve fizyolojik bir olgu olmaktan çıkmış ve tam anlamı ile ticarete dönüşmüştür, porno ya da adult diye adlandırılan bu sektör, milyarlarca doların döndüğü bir sektör haline gelmiştir.Çocuk gelişimi için oldukça tehlikeli olan bu sektörden çocukları uzak tutmak ve korumak gerekmektedir. Tüm dünyada çocuk pornosu yasalar nezdinde ağır bir suç kabul edilir.
İnsan dışı primatlar üzerinde deneyler

İnsan dışı primatları içeren deneyler, tıbbi ve tıbbi olmayan maddeler için toksisite testi; bulaşıcı hastalık çalışmaları (örneğin HIV ve hepatit); nörolojik çalışmalar; davranış ve biliş; üreme; genetik ve ksenotransplantasyon çalışmalarını içerir. Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl yaklaşık 65.000 ve Avrupa Birliği'nde her yıl yaklaşık 7.000 insan dışı primat bu çalışmalarda kullanılmaktadır. Birçoğu bu çalışmalarda kullanılmak amacıyla yetiştirilirken bazıları vahşi doğadan yakalanır.Primatların deneysel çalışmalarda kullanılmaları tartışmalıdır. Nuffield Council on Bioethics'e göre, insan dışı primatlar, beyinlerinin yapısal ve işlevsel özellikleri insan beyniyle benzer olduğu için kullanılırlar ama "bu benzerlik bir taraftan bilimsel avantajlara sahipken diğer taraftan primatların insanlara benzer şekillerde acı ve ıstırap yaşama olasılığının artması nedeniyle bazı zorlu etik problemler ortaya çıkarır." Hayvan hakları grupları tarafından, hayvan araştırma tesislerine yönelik yapılan ünlü saldırılardan bazıları primat araştırmaları nedeniyle meydana gelmiştir. Bazı primat araştırmacıları tehditler veya saldırılar nedeniyle çalışmalarını terk etmiştir.Aralık 2006'da Oxford Üniversitesinde emeritus tıp profesörü olan Sir David Weatherall başkanlığındaki bir araştırma, bazı araştırmalarda primatların kullanılmasının "zor bir bilimsel ve ahlaki durum" olduğu sonucuna vardı. British Union for the Abolition of Vivisection, Weatherall raporunun "bu hassas, zeki yaratıkları Birleşik Krallık laboratuvarlarında ömür boyu acıya maruz bırakmanın refahi ihtiyaçları ve ahlaki durumu" ele almadığını öne sürmüştür."Seventh Report on the Statistics on the Number of Animals used for Experimental and other Scientific Purposes in the Member States of the European Union" , European Commission, 2013
İnsan evrimi zaman çizelgesi

İnsan evrimi zaman çizelgesi, insan türlerinin evrimindeki belli başlı önemli olayları ve insan atalarının evrimsel tarihlerini özetlemektedir. Bunun yanında Homo sapiens türünün atası olabilecek canlıların, tür ve cinslerin kısa bir açıklamasını içerir. Temel olarak Abiyogenez'in konusu olan yaşamın kökeni bu zaman çizelgesinde konu edinmemiş olup insanın oluşumuna götüren ön ataların olası bir soy çizgisi ele alınmıştır. Bu zaman çizelgesi, paleontoloji, gelişim biyolojisi ve morfoloji alanında elde edilen verilerin yanında anatomik ve genetik veri çalışmalarına da dayanır. İnsan evriminin tüm yönleriyle araştırılması antropolojinin önemli bir bileşenidir.Modern insan Homo sapiens'in ve onun ön atalarının kladistik soy çizgisi (taksonomik sıralaması) aşağıdaki gibidir:535-520 milyon yıl önce ortaya çıktılar. 450 milyon yıl önce ilk çeneliler gelişti. Bunlar 440 milyon yıl önce iki gruba ayrıldılar: Kemikli balıklar, Kıkırdaklı balıklar.Devoniyen sonunda, et yüzgeçli balıklardan geliştiler. Bazal formların hepsinin ayaklarında 5 parmak vardı. Yaklaşık 340 milyon yıl önce Bathrachomorpha ve Amniota olarak ikiye ayrıldılar.Üst Triyas'ta sinodontlardan geliştiler. Dik bacakları ve kılları bu atalardan miras aldıkları özelliklerdir.Paleosen'de primat benzeri plesiadapiformlar gelişip Kuzey Amerika ve Avrasya'da yayıldı. İlk gerçek primatlar 55 milyon yıl önce ortaya çıktı. Primatların ortaya çıkışı ile birlikte plesiadapiformlar yok oldular. Erken primatlar omomyoidler ve adapoidler olarak ikiye ayrılır. Omomyoidlerin kuru burunlu maymunlara, adapoidlerin nemli burunlu maymunlara yol açtığı düşünülmektedir.İlk simiyenlerin (Eosimiidae) 45 milyon yıl önce ortaya çıktığı bilinmektedir. Bu erken simiyenler oldukça küçüklerdi ve bazılarının omomyoid atalara sahip olduklarını kanıtlayan özellikleri vardı.İlk hominidler Orta Miyosen'de hem Afrika hem Avrasya'da ortaya çıktılar. Bunlar Üst Miyosen'den önce iki ana gruba ayrıldılar: Ponginae (orangutan ve soyu tükenmiş yakın akrabaları) ve Homininae (insan, şempanze, goril ve soyu tükenmiş akrabaları)İnsanlara (Homo) ilk olarak Alt Paleolitik'te rastlandı. Australopithecinelerden farklı olarak, uzun yolculuklara uyarlanmış bacaklara ve kısa kollara sahiplerdi. Kesici taş aletler geliştirdiler, ateşi kontrolü ettiler ve Üst Pleyistosen'de Dünya geneline yayılmaya başladılar.Smithsonian Enstitüsü tarafından hazırlanan İnsan Kökenleri Programı İnteraktif İnsan Evrimi Zaman Çizelgesi
İnsan evriminin fosil listesi

İnsan evriminin fosil listesi, insanın evrimiyle ilgili birçok kayda değer primat fosilleri hakkında genel bir bakış sunmaktadır. Genellikle her ne kadar eksiksiz ve tam kafatasları veya bütün bir iskelet fosili nadir olarak bulunmasıyla beraber sadece birkaç kemik parçalarından veya dişten oluşan parçalar hâlinde binlerce fosil buluntular da mevcuttur. Bu liste eksiklikleri tamamlamaktan ziyade insan evriminde en önemli buluntulardan bazılarını göstermeyi amaçlamaktadır. Listede yer alan fosiller radyometrik tarihleme yöntemi veya bulundukları katmanların yaşlarının hesaplanmasıyla belirlenmiş olan tahmini yaşlarına göre sıralandırılmıştır. Listede gösterilen fosillerin çoğu Homo sapiens'in doğrudan atası olmamakla beraber insanın doğrudan atalarıyla yakın ilgilidir ve bu yüzden insan soy çizgisinin araştırılmasında önemlidir. Yalnızca insana şempanzeden daha yakın olan, ya da daha yakın olabilecek türlere ait fosiller listelenmiştir.| Arnold Lewis,<ref>Bernard Wood, Wiley-Blackwell Encyclopedia of Human Evolution (2011), 887 .</ref> Bryan PattersonGibbons, Ann. İlk İnsan: Eski atalarımızı keşfetme yarışı . Anchor Books (2007). ISBN 978-1-4000-7696-3Hartwig, Walter, ed (2002. 2004'te tekrar basıldı). Primat fosilleri . Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-08141-2.Johanson, Donald & Wong, Kate. Lucy'nin Mirası: İnsanın Kökenini Arayış. Three Rivers Press (2009). ISBN 978-0-307-39640-2(Not: bu kitap genel olarak primatların evrimi hakkında çok yararlı ve insan evrimi hakkında dikkata değer bilgiler içermektedir. Bunun yanı sıra fosil tarihçesini de yer vermektedir).Leakey, Richard & Lewin, Roger. İnsanın Kökeni: Bizi insan yapan nedir?. Little, Brown and Company (1992). ISBN 0-316-90298-5Lewin, Roger. Kemikleri Tartışmak: İnsanın Kökeni Arayışında Tartışmalar. Penguin Books (1987). ISBN 0-14-022638-9Morwood, Mike & van Oosterzee, Penny. Yeni Bir ​​İnsan: Flores, Endonezyalı 'Hobbitin' Şaşırtıcı Keşfi ve Tuhaf Hikayesi. Smithsonian Books (2007). ISBN 978-0-06-089908-0Roberts, Alice. İnsanın İnanılmaz seyahati: Gezegenimize Nasıl Dağıldığımızın Hikayesi. Bloomsbury (2009). ISBN 978-0-7475-9839-8Shreeve, James. Neandertal Bilmecesi: Modern İnsanın Kökenini ve Gizemini Çözmek. Viking (1996). ISBN 0-670-86638-5Stringer, Chris & Andrews, Peter. İnsanın Evriminin Tüm Dünyası . Thames and Hudson (2005). ISBN 0-500-05132-1Stringer, Chris & McKie, Robin. Afrika'dan Çıkış: Modern İnsanın Kökeni. Jonathan Cape (1996). ISBN 0-224-03771-4Walker, Allan & Shipman, Pat. Kemiklerin Bilgeliği: İnsanın Kökeni Aramak. Weidenfeld ve Nicholson (1996). ISBN 0-297-81670-5Wade, Nicholas. Şafak Sökmeden Önce: Atalarımızın Kayıp Tarihini Kurtarmak. Penguin Press (2006). ISBN 978-0715636589Weiss, ML ve Mann, AE (1985). İnsan Biyolojisi ve Davranışları: Antropolojik bir bakış açısı (4. bs.). Boston:. Little Brown ISBN  978-0-673-39013-4 (Not: Bu kitap, insan ve insan olmayan primatların evrimi ile fosil tarihlerini çok anlaşılabilir açıklamalarını içermektedir).Wells, Spencer. İnsanın Yolculuğu: Genetik Bir Odisee'' . Allen Lane / Penguin Press (2002). ISBN 0-713-99625-0
İnsan kafatası sembolizmi

İnsan kafatası sembolizmi, insanın kafatasıyla ilgili sembolik bir anlamdır. Kafatasının en çok karşılaşılan sembolik kullanımı ölüm ve yaşam betimlemesidir.İnsan, diğer kemiklerin taş parçalarına benzediği zamanlarda birkaç parçaya ayrılmış gömülü kafataslarını bile kısmen tanıyabilir. İnsan beyni özel bir yüz tanıma rejyonuna sahiptir ve birkaç noktada, çizgide veya noktalama işaretinde yüz çizgileri bulmaya alışıktır. Yani insan beyni insan kafatası şeklini ve olağan yüz hatlarından ayrı düşünemez. Bu yüzden de, hem ölüm hem de kafatasının önceki hayatı sembolize edilir.Dahası, insanların görsel olarak hoş bulduğu—tabi bu ölü bir insana ait olan büyük göz yuvalarına sahip kafatası neoteni derecesini göstermektedir. Şöyle ki, insan kafatasları bazen iskeletteki diğer kemiklerden daha büyük bir yapıya sahip oluyorlar ve iğrendirseler bile ilgi çekebiliyorlar. Şimdiki toplumumuz çoğunlukla kafatasını ölüm ve kötülükte bağdaştırıyor. Fakat, bir vücuttaki beşerin itibarını ve şuurun beden buluşunu, kısacası "yaşamı" temsil eden kristal kafatasları gibi objelere sahip olan bazı antik toplumlara göre de tam tersine bir bağdaşımın olduğuna inanılmaktadır.New England'ın ilk zamanlarındaki sıklıkla mezar taşlarına kazınmış ve oyulmuş kafatasları yalnızca yaşamın sembolü olabilirler fakat bazen de ölümünden çok yaşamı yücelten bir çift melek kanadı sırtladılar.Kafatası sembolizminin en bilinen örneklerinden biri Shakespeare'in Hamlet'inde gerçekleşir. Eserin marka karakteri Hamlet eski bir arkadaşının kafatasını tanır: "Vah zavallı Yorick! Onu tanırdım Horatio. Şakaları sonsuz, hayal gücü eşsizdi." Hamlet, ümitsizliğin ve kaba ironik mizahın acı monologunu dile getirmek için esinlendi.Hamlet'in "Şuradaki dudakları kim bilir kaç kere öpmüştüm" sözleri ve Talmud'dan "Başrahip Rabi Ishmael savaşta ölmüş askerin kopmuş kafasını kucağına koydu ve haykırdı: Ah o kutsal dudaklar! Seni kim küllere boğdu..." alıntısındaki kafatası melankolik bir semboldü.
İnsan kaldırma platformu

İnsan kaldırma platformu, erişilemeyen alanlara, genellikle yüksekliğe, insanlara veya ekipmana geçici erişim sağlamak için kullanılan mekanik bir platformdur. Genellikle bakım ve inşaat işleri gibi geçici, esnek erişim amaçları için veya acil durum erişimi için itfaiyeciler tarafından asansör gibi kalıcı erişim ekipmanlarından ayrı olarak kullanılırlar. Bazılarının daha yüksek bir güvenli çalışma yüküne sahip olmasına rağmen, genellikle bir tondan az olmak üzere çoğu vinç tipinden ayıran sınırlı ağırlıkları kaldırmak için tasarlanmıştır. Genellikle tek bir kişi tarafından kurulabilir ve çalıştırılabilir.
İnsan kaynakları

İnsan kaynakları; bir işletme veya kurumun ürün ve hizmet yaratmak amaçlı kullandığı kaynaklardan biridir. İnsan kaynakları ürün ve hizmetlerin insanlar ile ilişkisini kurabilmek için pazarlama yetisini; organizasyona ait bilgiyi, deneyimi, becerileri, karar vermeyi ve yaratıcılığı; bu yeteneklerin örgütlendirilmesini, yapılandırılmasını ve ödüllendirilmesini içerir.İnsan kaynakları işyerlerinde ihtiyaç duyulan insan gücünü karşılamak ve verimli kullanmak için oluşturulmuş bölümün adıdır.Daha önceleri, personel bölümü olarak, devam takibi yani puantaj işlemi yaparak bordro hazırlayan bir görevi olan bu bölüm günümüzde faaliyet alanını genişleterek bu ismi almıştır.En genel anlamıyla insan kaynakları, işveren ile çalışan veya potansiyel çalışanların ilişkilerini düzenleyen süreçlerin genel adı ve işletmelerde aynı adla anılan birimdir. İşgücü planlaması ile başlar, işe alım, ücretlendirme ve yan menfaatler, endüstriyel/sendikal ilişkiler, kurumsal performans yönetimi, kariyer yönetimi ve eğitim, çalışanların memnuniyetinin ölçümlenmesi, sosyal ve idari hizmetlerin tahsisi gibi çalışanları ilgilendiren tüm konuları kapsar. İnsan kaynakları çalışanları, yasa gereği, iş arayan bireylerden hiçbir maddi talepte bulunamazlar.
İnsan kaynakları danışmanlığı

İnsan kaynakları danışmanlığı, insan kaynakları ile ilgili bir danışmanlık hizmetidir. Yönetim danışmanlığı'ndan ortaya çıktı ve insan kaynakları yönetimi'ni ele alır.2007 yılında, küresel olarak 950 insan kaynakları danışmanlığı vardı ve 18,4 milyar ABD doları tutarında bir pazar oluşturuyordu.2015 yılı itibarıyla Korn Ferry, Mercer, Towers Watson, Aon Hewitt ve Buck Consultants en büyük İK danışmanlık firmaları olarak anılıyordu. Büyük Dörtlü ve Büyük Üçlü (McKinsey & Company, Boston Consulting Group ve Bain & Company) en büyük İK Danışmanlığı uygulamasına sahip değildir.
İnsan kaynakları muhasebesi

İnsan kaynakları muhasebesi (HRA), insan kaynaklarına yapılan yatırımları belirleme ve raporlama sürecidir. Geleneksel muhasebe uygulamasında hesaba katılmamaktadır.  Standart muhasebe ilkelerinin bir uzantısıdır.  İnsan kaynaklarının değerini ölçmek, kuruluşların varlıklarını doğru bir şekilde belgelemelerine yardımcı olabilir. İnsan kaynakları muhasebesi, kuruluşun insan varlıklarını işe almak, seçmek, eğitmek ve geliştirmek için katlandığı maliyeti ölçme sürecidir.
İnsan kaynakları politikası

İnsan kaynakları politikası, insan kaynakları ile ilgili bir şirketlerin ve kurumların yürüttüğü bir politika hizmetidir. Personel ile çalışmanın yönünü ve içeriğini belirleyen bir dizi hedef ve ilkedir. İstihdamla ilgili çeşitli konularda İK yöneticilerine özel yönergeleri temsil ederler ve kuruluşun işe alım, terfi, finansal tazminat, eğitim, seçimler gibi politikalarını belirler.
İnsan kaynakları yönetim sistemi

İnsan kaynakları yönetim sistemi (HRMS) (insan kaynakları bilgi sistemi (HRIS) veya insan sermayesi yönetimi (HCM) olarak da bilinir) bir tür insan kaynakları yönetimi (İK) yazılımıdır. İnsan kaynaklarının, iş süreçlerinin ve verilerin kolay yönetimini sağlamak için bir dizi sistemi ve süreci birleştirir. İnsan kaynakları yönetimi, örgütün insanlarını oluşturmakla ilgilidir. Kamu yönetiminde insan kaynakları yönetimi için de geçerlidir.Bir insan kaynakları yönetim sistemi, günlük insan kaynakları süreçlerinin yönetilebilir ve kolay erişilebilir olmasını sağlar. Veri işleme sistemlerinin programlanması, kurumsal kaynak planlama (ERP) yazılımının standartlaştırılmış rutinlerine ve paketlerine dönüşmüştür.İnsan kaynakları yönetim sistemleri pek çok fonksiyona sahiptir. Bu fonksiyonlardan bazıları kurumların kendi kullanımlarına özel olsa da bazı fonksiyonlar hemen hemen tüm yazılımlarda bulunmaktadır.
İnsan klonlama

İnsan klonlama, bir insanın genetik kimliğinin bir kopyasının yaratılmasına verilen isim. İnsan dokusunun ve hücresinin yeniden üretilmesini içeren yapay insan klonlanması ifade etmek için kullanılan genel bir terimdir. Doğal yollardan gebe kalmayı içermez. İnsan klonlama olasılıkları etik açıdan anlaşmazlıkları ve tartışmaları doğurmuştur.Teorik olarak insan klonlamanın iki farklı versiyonu tartışılmaktadır. Bunlardan biri tamamen yeniden bir insan yaratmayı içerir. Diğeri ise bu bilimin tedavi amaçlı kullanılmasını araştırır.
İnsan koryonik gonadotropin

hCG (insan koryonik gonadotropin), LH’unkilere benzer biyolojik ve immünolojik özellikleri olan ve normalde plasenta tarafından implantasyon sonrası salgılanan bir hormondur. hCG, glikoprotein yapısındadır. hCG molekülü α ve β olmak üzere iki alt üniteden oluşmuştur. hCG molekülünün α alt ünitesi aynı zamanda LH, FSH ve TSH’ın bir bölümünü oluşturur; β alt ünitesi spesifiktir. Serumdaki hCG molekülü kısmen parçalanır veya β alt ünitesine ve idrarla atılan diğer fragmanlara metabolize olur. İdrar hCG düzeyinin artmış olduğunun saptanması, gebelik tanısı için kullanılır.Serum hCG düzeyi gebelik başlangıcından 8-10 gün sonra 25 IU/L’ye ulaşır; gebeliğin ilk 6 haftasında her iki günde bir yaklaşık ikiye katlanır. Gebelik başlangıcından 14-18 gün sonra (son adet başlangıcından 28-32 gün sonra) yaklaşık 500 IU/L serum hCG düzeylerine rastlanır. Gebelik başlangıcından sonraki ilk 2 hafta serum hCG düzeyleri genellikle idrar hCG düzeyinden daha yüksektir; üçüncü hafta sırasında serum ve idrar hCG düzeyleri eşittir; daha sonra idrar hCG düzeyleri serum hCG düzeylerinden daha yüksek olur.Gebelik başlangıcından yaklaşık 55-70 gün (8-10 hafta) sonra serum ve idrar hCG düzeyleri pik yapar. Serum hCG düzeyi piki yaklaşık 30.000 (20.000-57.000) IU/L’dir. Serum ve idrar hCG düzeyleri daha sonra düşer. hCG düzeylerinde düşme birinci trimesterin son döneminde daha hızlıdır. Serum hCG düzeyleri yaklaşık 10.000 IU/L’de stabilleşir ve gebelik sürdükçe bu düzey değişmez. İdrar hCG düzeyleri genellikle serum hCG düzeylerine paralel seyreder.Çoğul gebelikte, mol hidatidiformda ve koryokarsinomada serum hCG düzeyi normal gebelik değerlerinin üzerindedir. Düşük tehdidinde ve dış gebelikte ise serum hCG düzeyi normal gebelik değerlerinin altındadır.hCG’in β-alt birimi (β-hCG), özellikle koryokarsinoma, mol hidatidiform ve germ hücreli tümörlerde artar; gebelik tanı ve izlenmesi için de daha değerlidir.
İnsan mobilyası

İnsan mobilyası, bir insanın vücudunun tepsi, ayak taburesi, sandalye, masa, dolap veya başka bir eşya olarak kullanıldığı mobilyadır. Bazı durumlarda bunun yerine bir insan vücudu heykeli kullanılır. İnsan mobilyası örnekleri modern sanatta ortaya çıkmıştır. Forniphilia, fetiş fotoğrafçılığında ve esaret pornografisinde insan mobilyası yaratma uygulamasıdır.İnsan mobilyası olarak kullanılan bir model, erotik veya estetik çekiciliğe katkıda bulunmak için çıplak veya yarı çıplak olabilir. İnsan mobilyalarının sanat olarak tasvir edilmesinin klasik bir örneği, İngiliz pop sanatçısı Allen Jones tarafından 1969 yılında yapılan ve yarı çıplak beyaz kadınları mobilya rollerinde gösteren üç heykelden oluşan Hatstand, Table and Chair setidir. Allen Jones'un eseri 2012 yılında Sotheby's'de açık artırmaya çıkarıldığında feminist bir protestoya konu olmuştur.Norveçli sanatçı Bjarne Melgaard, Allen Jones'un sandalyesiyle aynı şekle sahip olan ancak siyah bir kadını tasvir eden Sandalye adlı bir heykel yarattı. 2014 yılında Rus milyarder Roman Abramovich'in ortağı olan sanat koleksiyoncusu Dasha Zhukova, Melgaard'ın sandalyesinde oturan bir fotoğrafta görünerek tartışmalara neden oldu. Zhukova, "ırkçılıktan tamamen nefret ettiğini ve bu görüntüden rahatsız olan herkesten özür dilemek istediğini" söyleyerek fotoğraf için özür diledi.Japon fetiş sanatçısı Namio Harukawa, erkeklere hükmeden ve onları insan mobilyası olarak kullanan şehvetli kadınları resmetmiştir.Forniphilia terimi, alt türde uzmanlaşmış ve konuyla ilgili "House of Gord" web sitesini sürdüren esaret sanatçısı Jeff Gord tarafından icat edilmiştir. Bir esaret biçimi olarak forniphilia genellikle öznenin sıkıca bağlanmasını ve uzun süre hareketsiz kalmasının beklenmesini içerir. Gord, kullandığı maksimum sürenin ilgili esaret tekniklerine bağlı olduğunu, ancak genellikle iki saati geçmediğini söyledi. Gord ayrıca, fornofilinin doğasında bulunan tehlikelerin, bunun yalnızca uzmanlar tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği anlamına geldiği konusunda uyarmıştır. Gord bazı eserlerinde tıkaç kullanmıştır. Fornifilik tıkaç, birincil amacı cinsel nesneleştirme veya erotik aşağılama olan bir tıkaç türüdür. Uygun güvenlik, itaatkârın sağlığının sık sık kontrol edilmesini gerektirir.1971 yapımı A Clockwork Orange filminde, çıplak kadın şeklinde masalarla döşenmiş Korova Milk Bar'da oturan bir çete sahnesi yer alır.2021 Netflix Orijinal Kore Draması Squid Game'in 7. Bölümünde, dizinin kan sporunu izlemeye davet edilen anonim VIP'lerin etrafı, özenle hazırlanmış vücut boyası giydikleri görülen insan mobilyalarıyla çevrilidir.
İnsan mühendisliği

İnsan mühendisliği 21. yüzyılda ortaya atılmış bir kavramdır. Buna göre, insan denilen varlığın öğrenme edim ve etiği planlanabilir, birey ve toplumların bilişsel ve duyuşsal yapıları tasarlanabilir. Bireyin kendisini olumlu etkenler doğrultusunda yapılandırması, değişmesi ve öğrenmesi bu alana girer.Özellikle İskandinav ülkelerinde insan mühendisliği adı altında disiplinlerarası çalışma alanları oluşturulmuştur.
İnsan nüfusu

Nüfus veya popülasyon, belirli bir zamanda sınırları tanımlı bir bölgede yaşayan insan sayısıdır. Kelime, çoğunlukla insan sayısını belirleyen bir kavram olarak kullanılır. Nüfus bir ülkede, bir bölgede, bir evde belirli bir anda yaşayanların oluşturduğu toplam sayıdır.Nüfus, sayımlar yoluyla belirlenir. Nüfus sayımları seçmenlerin belirlenmesinin yanı sıra başka pek çok amaç için de yapılmaktadır. İlk nüfus sayımlarının temel amacı askerî gücü belirlemek, vergilendirme için kolaylık sağlamaktı ve yalnızca erkekler dikkate alınıyor, kadınlar ve çocuklar göz ardı ediliyordu. Nüfus sayımlarındaki diğer amaçlar da şunlardır: Erkek-kadın nüfusu belirlemek, kırsal-kentsel nüfusu belirlemek, nüfus yerleşim yerlerine göre dağılımını belirlemek, okuma-yazma oranını belirlemek, eğitim durumunu belirlemek, nüfusu belirlemek, nüfusun yaşlara göre dağılımını belirlemek ve daha birçok amaçtan dolayı yapılır.Düzenli sayımlar yakın tarihlidir. 14. yüzyılda İskandinav ülkelerinin uygulamaları ile başlamıştır. Nüfus sayımları yoluyla bir yerleşim birimindeki insan grubunun demografik özellikleri ortaya konur. Yaş ve vücut yapısı, ekonomik ve sosyal durum gibi. Düzenli sayımlar, nüfusun artış hızı, ölümler, doğumlar ve göçler gibi demografik göstergelerin gidişatını belirlenmesine olanak tanır ancak bütün Dünya'da, her ülkenin farklı nüfus sayım uygulamaları (yineleme süresi, güvenirlik vs.) sebebiyle bütün Dünya nüfusu hakkında sağlıklı verilere ulaşmak güçtür.Dünya nüfusu 8.000.000.000'ı geçmiştir ve önemli toplanma alanları Çin'in doğusu ve Japonya; Hindistan, Kuzey Amerika'nın doğusu ve Batı Avrupa'dır. Dünya nüfusu, Birleşmiş Milletler tarafından nüfus saati ile izlenmektedir.
İnsan taşıma sistemi

İnsan taşıma sistemi veya otomatik insan taşıyıcı (APM) bir tür küçük ölçekli otomatik raylı geçiş sistemidir. Terim genellikle yalnızca havalimanları, şehir merkezi bölgeleri veya tema parkları gibi nispeten küçük alanlara hizmet veren sistemleri tanımlamak için kullanılmaktadır.Günümüzde, insan taşıma sistemleri havaray, demiryolu rayları, otomatik raylı geçiş veya maglev gibi teknolojiler kullanabilmektedir. Tahrik, geleneksel yerleşik elektrik motorlarını, lineer motorları veya kablo çekişini içerebilmektedir.
İnsan ve Biyosfer Programı

İnsan ve Biyosfer Programı (MAB), 1971 yılında UNESCO tarafından başlatılan, insanlar ve çevreleri arasındaki ilişkilerin iyileştirilmesi için bilimsel bir temel oluşturmayı amaçlayan hükûmetler arası bir bilimsel programdır.Mart 2016 itibarıyla, 20 sınıraşan bölge dahil olmak üzere 120 ülkede bulunan 669 biyosfer rezervi, Dünya Biyosfer Rezervi Ağına dahil edilmiştir.Biyosfer rezervleri karasal, deniz ve kıyı ekosistemlerini içeren bölgelerdir. Her bir rezerv, sürdürülebilir kullanımı ile biyoçeşitliliğin korunmasını destekleyen çözümler geliştirmektedir. Biyosfer rezervleri ulusal hükûmetler tarafından aday gösterilmekte ve bulundukları ülkelerin egemen yetki alanı kalmaktadır. Durumları uluslararası olarak kabul görmektedir.
İnsan ve Hayvanlarda Duyguların İfadesi

İnsan ve Hayvanlarda Duyguların İfadesi (The Expression of the Emotions in Man and Animals), İngiliz doğabilimci Charles Darwin'in ilk kez 1872 yılında yayımlanan ve insanlarla hayvanların duygu değişimlerini inceleyen kitabı.
İnsan vücudu

İnsan vücudu, fiziksel ve kimyasal yapılardan oluşan biyolojik bir sistemdir. Vücut, insan sağlığının maddi yapısının tamamı, psikolojik yapısının ise taşıyıcısıdır; insan varlığının korunması ve türün devamı için birbiriyle uyumlu bir şekilde çalışan öğelerden oluşmuştur.İnsan vücudunun ana birimi hücredir. Hücreler ve hücreler arası maddeler birleşerek dokuları oluşturur. Dokular, biçimsel ve işlevsel birimler olan organları oluştururlar. Fizyolojik olarak aynı işlevi gören yapısal organ birlikleri de vücudun sistemlerini meydana getirir. İnsan vücudundaki temel sistemler; hareket, sinir, solunum, dolaşım ve sindirim sistemleri olarak sıralanabilir. Bu sistemler duygu, hareket ve beslenme gereksinimlerini yerine getirirler. İnsan vücudunun olağan büyüme ve gelişmesi sistemlerin ve sistemleri oluşturan her organın görevini yerine getirmesine bağlıdır.Vücudun hareket etmesini, desteklenmesini sağlar ve koruyucu görev yapar. Hareket sistemi şu yapılardan oluşur:Vücut dokularına oksijen, besin, hormon, bağışıklık elemanı ve benzeri elemanları taşır ve dokulardaki atıkları geriye toplar. Dolaşım sistemi şu yapılardan oluşur:Bilinç, anlama, düşünme, algılama, hareketlerin uyumu, dengesi ve solunum ile dolaşımı sağlar. Sinir sistemi şu yapılardan oluşur:Solunum sistemi, kandaki karbondioksit (CO2) gazının oksijen gazı (O2) ile yer değiştirmesini sağlayan sistemdir.
İnsan vücudunun lenf düğümleri listesi

İnsanlarda koltuk altlarında, kasıklarda, boyunda, göğüste ve karında kümeler bulunan, vücudun her yerine dağılmış yaklaşık 500-600 lenf düğümü vardır.Akciğerlerin lenf düğümleri: Lenf, akciğer dokusundan subsegmental, segmental, lober ve interlobar lenf düğümleri aracılığıyla hilus (akciğeri mediastinal yapılara bağlayan pedikül) çevresinde bulunan hiler lenf düğümlerine boşaltılır. pulmoner arter, pulmoner damarlar, her iki taraf için ana bronş, bazı vejetatif sinirler ve lenfatikler) her bir akciğerin. Lenf daha sonra mediastinal lenf düğümlerine akar.Mediastinal lenf nodları: Özellikle trakea boyunca (5 grup), yemek borusu boyunca ve akciğer ile diyafram arasında olmak üzere birkaç lenf nodu grubundan oluşurlar. Mediastinal lenf düğümlerinde, lenfleri sol subklavyen vene (subklavian ve derin juguler damarların birleştiği yerdeki venöz açıya) boşaltan lenfatik kanallar ortaya çıkar.Yemek borusu boyunca uzanan mediastinal lenf düğümleri, yemek borusu ve mide boyunca yer alan karın lenf düğümleri ile sıkı bir bağlantı içindedir. Bu gerçek, mide ve özellikle yemek borusu kanserlerinde tümör hücrelerinin bu lenfatikler yoluyla yayılmasını kolaylaştırır. Mediasten yoluyla, karın (ingilizce:abdominal) organlardan gelen ana lenfatik boşalma, lenflerin çoğunu karından yukarıda belirtilen sol venöz açıya akıtan torasik kanal (duktus thoracicus) yoluyla geçer.Bunlar kolun tamamını boşaltır ve yüzeysel ve derin olmak üzere iki gruba ayrılır. Yüzeysel düğümler, kol boyunca bulunan, ancak özellikle avuç içi ve parmakların fleksör yönlerinde zengin olan lenfatikler tarafından sağlanır.Supratrochlear düğümleri: medial epikondilinin üstünde yer alan humerus, medial bazilik ven, bunlar, C7 ve C8 drenaj dermatomlar .Deltoideopektoral düğümler: Klavikulanın altındaki pektoralis major ve deltoid kasları arasında yer alır.Kolun derin lenf düğümleri: Bunlar, 20-30 ayrı düğüm olan ve alt bölümlere ayrılabilen aksiller düğümleri içerir:Baş, yüz, boyun ve meningeal lenfatik damarların lenfatikleri - derin servikal lenf düğümlerine akar
İnsan üremesi

İnsan üremesi, insan döllenmesi ile sonuçlanan herhangi bir cinsel eşeyli üreme şeklidir.  Tipik olarak cinsel olarak olgun bir eril ve dişi arasındaki cinsel ilişkiyi içerir.  Cinsel ilişki sırasında, eril üreme sistemi ve kadın üreme organları arasındaki etkileşim, kadın yumurtasının erkeğin spermi tarafından döllenmesiyle sonuçlanır. Bunlar, mayoz adı verilen bir süreçte oluşturulan gamet özel üreme hücreleridir.  Normal hücreler 46 kromozom, 23 çift içerirken, gamet hücreleri sadece 23 kromozom içerir. Bu iki hücre bir zigot hücresinde birleştiğinde genetik rekombinasyon meydana gelir, yeni zigot her bir ebeveynden 23 kromozom içerir ve onlara 23 çift verir.  Tipik bir 9 aylık gebelik dönemini doğum takip eder.  Yumurtanın döllenmesi, cinsel ilişki içermeyen suni tohumlama yöntemleri ile sağlanabilir. Yardımcı üreme teknolojisi de mevcuttur.
İnsan İki Kere Yaşar (film)

İnsan İki Kere Yaşar (You Only Live Twice), başrolünde aktör Sean Connery'nin yer aldığı 1967 yapımı casus filmi ve James Bond serisinin beşinci filmi.
İnsan-bilgisayar etkileşimi

İnsan bilgisayar etkileşimi, insanların bilgisayarlar ile etkileşimini inceler. Disiplinlerarası bir alandır. Bilgisayar bilimlerinin yanında, daha pek çok alan ile ilintilidir.İnsanın ve bilgisayarın etkileşimi, arayüzler aracılığı ile gerçekleşir. Bu arayüzler, yazılımın bir işlevi olabileceği gibi, çeşitli donanım bileşenleri (çevresel bileşenler) ile de etkileşim sağlanabilir.Kavram tarihsel sırası ile, İME (İnsan - Makine Etkileşimi, Man - Machine Interaction), BİE (Bilgisayar - İnsan Etkileşimi, Computer - Human Interaction) ve İBE (İnsan - Bilgisayar Etkileşimi, Human - Computer Interaction) biçiminde gelişmiş ve isimlendirilmiştir.
İnsan-ı kâmil

İnsan-ı kâmil, ilahiyatta insanın ulaşabileceği en üst noktayı tanımlar. Tasavvuf düşüncesinde hayli geniş bir anlam taşır. Allah, insan, bilgi ve varlık dörtlüsü arasında bir bağlantı kurar. Bu kavram, gelişimini büyük oranda ibn Arabi'ye borçludur. Fakat Arabi öncesi özellikle Hallac-ı Mansur ve Hakim-i Tirmizi kavramı ilk işleyen kişilerdir.İslam teolojisinde İslam peygamberi Muhammed'i tanımlamak için de kullanılır. İnsanın yaratılmış varlıklar arasında mükemmelliğe sahip olduğu ve en mükemmelin de peygamber olduğu kabulü için kullanılır.
İnsanat bahçesi

Etnolojik sergiler ve insan hayvanat bahçeleri olarak da bilinen insanat bahçeleri, genellikle hatalı bir şekilde "medeniyetin henüz etkilemediği" veya "ilkel" olarak nitelendirilmiş insanların halka açık sergileriydi. En çok 19. ve 20. yüzyıllarda meşhurdu. Bu sergiler genellikle sergi kültürünün varsayılan aşağılığını vurguladı ve "Batı toplumu"nun üstünlüğünü ima etti. Bu tür sergiler varlıkları boyunca alçaltıcı, aşağılayıcı ve insanlıktan çıkarıcı doğaları konusunda tartışmalara yol açtı. Egzotik insanları, farklılıklarını abartan bir karikatüre benzer şekilde sergileyen sirklerin ve "ucube gösterileri"nin bir parçası olarak başladı. Daha sonra, sergilerin batı kültürüne göre daha düşük olduğunu vurgulayan ve boyun eğdirilmeleri için daha fazla gerekçe sağlayan bağımsız gösterimler haline geldi. Bu tür gösterimler, birçok Dünya fuarında yer aldı ve daha sonra hayvanlardan oluşturulan hayvanat bahçelerinin bölümlerine dönüştü.Batılı olmayan dünyanın tamamına dair emperyalist bir görüş, bu sergileri Beyazların yerli insan ve insan olmayan sakinleri yöneten hayvan bakıcıları şeklinde tanımlayan geniş bir hayvan parkı olarak tasvir etti.Viktorya döneminden sonra insan sergilerinin önemi yavaş yavaş azaldığından hayvanat bahçeleri günümüze kadar birçok tartışmayı beraberinde getirmektedir.Qureshi, Sadiah (2004), "Displaying Sara Baartman, the 'Hottentot Venus", History of Science 42:233-257. Science History Publications.
İnsancıklar

İnsancıklar (; Bednye Lyudi), 19. yüzyıl Rus yazarlarından Dostoyevski'nin ilk romanı (1846). İlk Rus toplumsal romanı sayılır. Romanın ana teması diğer Dostoyevski romanlarında olduğu gibi "acıma"dır. Eserin ortaya çıkışı ilginçtir:Yazar eseri bitirir bitirmez bir arkadaşına (Grigoroviç) okutur, o da eserden o kadar etkilenir ki romanı hemen gecenin bir yarısı döneminin önemli şairlerinden Nikolay Nekrasov'a götürür. Romanı "başyapıt" olarak tanımlayan Nikolay Nekrasov, ertesi gün romanın el yazmalarını yakın arkadaşı ve döneminin saygın eleştirmenlerinden Belinski'ye götürür. Belinski de romanı kısa sürede okur ve roman hakkında şunları yazar:Olaylar o kadar hızlı gelişir ki Dostoyevski bile buna şaşırır. Roman Dostoyevski'nin büyük umutlarıyla yayımlanır ve Dostoyevski bir anda tanınan bir yazar durumuna gelir. Böylece daha ilk eserinde başarıyı yakalar.İnsancıklar, mektup-roman tarzında kaleme alınmış kısa ve toplumsal içerikli bir romandır. Dostoyevski'nin acıma duygusu daha bu ilk eserinde bile belirgindir. Roman, yaşlı bir katibin küçük bir kıza olan aşkını ve bu kıza karşı gösterdiği saygınlık çabalarını konu alır. İnsancıklar Dostoyevski'nin ilk yapıtı olmasına rağmen en önemli romanlarından biri sayılır.
İnsancıl Hukuk Sözlüğü

İnsancıl Hukuk Sözlüğü (özgün adı: Dictionnaire pratique du droit humanitaire), Dr. Françoise Boucher-Saulnier tarafından hazırlanan, insan hakları hukuku alanında bir başvuru kitabıdır.1999 yılında Nobel Barış Ödülü alan Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü tarafından tasarlanan kitabı, örgütün hukuk sorumlusu Dr. Françoise Boucher-Saulnier hazırladı. Kitap bir uzmanlık çalışması niteliğinde değildir. Amaçlanan, kitabın eylem içinde savunma yapan bir hukuk olan insancıl hukuka ait bir kullanma kılavuzu işlevi görmesidir. Bunun yanı sıra, şiddetin ve silahlı çatışmaların potansiyel mağdurlarına hitap eder, insanlara, insanlığa karşı işlenen suçlara karşı direnişin ve yaşamı sürdürme çabasının rehberliğinde yardımcı olmayı hedefler ve dünya toplumunu daha insancıl bir konuma getirmek amacına da hizmet eder.150'den fazla madde içeren geniş hacimli kitap, "abluka" maddesiyle başlar ve "zararla-karşılık" maddesiyle sona erer. Tipik sözlük mantığının dışında hazırlanmış olan İnsancıl Hukuk Sözlüğü, zengin bir kaynakçaya sahip olmasının yanında, uluslararası örgüt adreslerini de içerir.
İnsandaki körelmiş oluşumlar

İnsan evriminde, insandaki körelmiş oluşumlar, evrimsel süreçte  orijinal işlevlerinin tamamını veya çoğunu yitirmiş insanlardaki  özelliklerdir. ( organlar veya davranışlar gibi ) . Körelmiş denilen yapılar genellikle işlevsiz görünse de, körelmiş bir yapı ufak tefek işlevleri yerine getirebilir veya süreç içerisinde yeni işlevler edinmiş olabilir. Bazı durumlarda, bir zamanlar işlevsiz ve körelmiş olarak tanımlanan yapıların küçük işlevleri olduğu görülmüştür.İnsanda körelmişlik örnekleri, anatomik ( kuyruk kemiği, yirmi yaş dişi   ), davranışsal (tüylerin diken diken olması ve bebeklerdeki ele konan herhangi bir şeyi sıkma refleksi ) ve moleküler ( psödogenler ) dahil olmak üzere sayısızdır.Charles Darwin İnsanın Türeyişi (1890) kitabında kendisinin ''ilkel'' diye nitelendirdiği birtakım körelmiş sayılan insan özelliklerini listelemiştir.  Bunlar  kulak kasları ; yirmilik dişler , kuyruk sokumu kemiği , vücut kılı , apandis ve üçüncü göz kapağıdır.  Darwin ayrıca, özellikle kas sistemi olmak üzere pek çok yöresel özelliğin sporadik doğası hakkında yorum yaptı.
İnsandan Sonra Yaşam

İnsandan Sonra Yaşam, 21 Ocak 2008 tarihinde History Channel'da 108 dakikalık versiyonu yayınlanan, ardından 21 Nisan 2009 ile 16 Mart 2010 arasında kırk beşer dakikalık 20 bölüm halinde yayınlanmış olan ABD yapımı belgesel.Belgeselde bilim insanları ve uzmanlar insanlığın yok olması durumunda dünya, hayvanlar ve bitkilerin durumunun ne olacağı ve insanlığın yarattığı medeniyetin sonuçları konusunda görüşlerini açıklamaktadır. Görüşler insanın coğrafik olarak yerküreden silinmesi sonucu muhtemel sonuçları ve insansız dünyada binaların ve şehir altyapılarının durumunu açıklamaya çalışmaktadır.
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Afganistan bölgeleri listesi

Bu madde, İnsani Gelişme Endeksi'nin 2018 yılı verilerine göre sıralanmış Afganistan'ın şehirlerini liste halinde göstermektedir.
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Afrika ülkeleri listesi

İnsani Gelişme Göstergesi (Human Development Index), Dünya'daki ülkeler için yaşam uzunluğu, okur yazar oranı, eğitim ve yaşam düzeyi doğrultusunda hazırlanan bir ölçümdür. İnsanların düzgün yaşaması, özellikle çocuk hakları için bir ölçün teşkil eder. Bu araştırma sonucunda bir ülkenin gelişmiş, gelişmekte olan ya da gelişmemiş bir ülke olduğu; bunun yanı sıra ekonomisindeki etkinin yaşam niteliği ne düzeyde etkilediğini gösterir. Dağılım ilk olarak 1990 yılında Pakistanlı ekonomist Mahbub ul Haq tarafından geliştirilmiştir ve 1993 yılından bu yana Birleşmiş Milletler Gelişme Programı tarafından yıllık Gelişme Raporu'nda sunulur.2018 Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı İnsani Gelişme Endeksi raporuna ait Afrika ülkelerinin İnsani Gelişme Endeksi aşağıda listelenmiştir.
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Angola bölgeleri listesi

Bu madde, İnsani Gelişme Endeksi'nin 2018 yılı verilerine göre sıralanmış Angola'nın bölgelerini liste halinde göstermektedir.
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Arjantin eyaletleri listesi

Bu listede özerk şehir Buenos Aires ve 23 adet Arjantin eyaleti, 2019 İnsani Gelişme Endeksi raporuna göre sıralanmıştır.
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Arnavutluk bölgeleri listesi

Bu madde, İnsani Gelişme Endeksi'nin 2018 yılı verilerine göre sıralanmış Arnavutluk'un illerini liste halinde göstermektedir.
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Avrupa ülkeleri listesi

İnsani Gelişme Endeksi (İGE), insani gelişmenin temel boyutlarındaki ortalama başarının özet bir ölçüsüdür. Uzun ve sağlıklı bir yaşam, bilgi ve makul bir yaşam standardı içerir. Endeks refahı ölçmenin standart bir yoludur. Ülkenin gelişmiş, gelişmekte olan veya az gelişmiş ülke ayrımı yapmak ve ayrıca ekonomi politikalarının yaşam kalitesi üzerindeki etkisini ölçmek için kullanılır. Ülkeler, İGE'lerine göre dört geniş kategoriye ayrılır: çok yüksek, yüksek, orta ve düşük insani gelişme. Şu anda, tüm Avrupa ülkeleri çok yüksek veya yüksek insani gelişme kategorisine girmektedir.Aşağıdaki tablo, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın İnsani Gelişme Raporu'nda (2020'de yayınlandı) yer aldığı şekliyle Avrupa'daki ülkeler için en son İnsani Gelişme Endeksini (İGE) göstermektedir. Önceki İGE değerleri ve sıralamaları, İnsani Gelişme Raporu'nun İstatistik Eki Tablo 2'de sunulduğu gibi, aynı güncellenmiş veri setleri ve mevcut metodolojiler kullanılarak geriye dönük olarak yeniden hesaplanır.Tamamen Avrupa'da bulunmayan ülkeler burada italik olarak gösterilmiştir, ancak tüm ülke için İGE rakamları verilmiştir. Monako, San Marino ve Vatikan, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın son raporunda yer almadıkları için sıralamada yer almıyor. Kosova da dahil değildir.Bu, İnsani Gelişme Endeksi'ne göre 2021 yılı için Avrupa ülkeleri listesinin haritasıdır. Renk göstergeleri aşağıdaki gibidir:Coğrafi olarak, Kıbrıs genellikle Batı Asya veya Orta Doğu'ya dahil edilir, ancak tarihsel ve kültürel olarak bir Avrupa ülkesi olmuştur.Coğrafi olarak, Rusya'nın çoğunluğu Kuzey Asya'da bulunur, ancak Rusya kültürel ve etnik olarak Avrupa'nın bir parçasıdır. Avrupa Rusyası, Rusya'nın toplam nüfusunun %78'ine ev sahipliği yapıyor, ancak Rusya'nın toplam kara alanının %25'inden azını kaplıyor.Kazakistan, Doğu Avrupa'da bulunan Ural Nehri'nin batısındaki küçük bir kısmı ile ağırlıklı olarak Orta Asya'da yer almaktadır.Genel olarak Büyük Kafkasya, Avrupa'yı Asya'dan ayırır ve Gürcistan'ı çoğunlukla Batı Asya'ya ve Avrupa'nın yalnızca küçük bir kısmına yerleştirir. Diğer bazı tanımlar, bunun yerine Gürcistan da dahil olmak üzere tüm Kafkasya bölgesini Doğu Avrupa'ya yerleştirir.Ermenistan bazen bir Avrupa ülkesi olarak kabul edilir. Coğrafi olarak, bir Asya ülkesi olarak kabul edilir. Fizyografik kriterlere göre Ermenistan Asya'yı bütünleştiriyor, ancak ülkenin Avrupa ile siyasi, tarihi ve kültürel bağları var.Coğrafi olarak Azerbaycan, Avrasya'nın Güney Kafkasya bölgesinde, Batı Asya ve Doğu Avrupa arasında yer almaktadır.
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Azerbaycan bölgeleri listesi

Bu listede başkent ve en büyük şehir olan Bakü dahil Azerbaycan bölgeleri 2018 İnsani Gelişme Endeksi'ne göre sıralanmıştır. Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ve Laçın bu listeye dahil edilmemiştir.Nahçıvan yüksek İnsani Gelişme Endeksi'ne sahiptir; sosyoekonomik gücü, (Türkiye dışındaki) komşu olduğu ülkeler ve Azerbaycan'ın kendisinden bile çok daha fazladır. Nahçıvan Özerk Bölgesi İstatistik Komitesi (2017 yılı sonu için) 30 Haziran 2018 tarihli raporunda, aşağıdakiler de dahil olmak üzere bazı sosyoekonomik veriler açıklamıştır:Birleşmiş Milletler Kalkınma Programının 2014 İnsani Gelişme Endeksi metodu kullanılarak aşağıdaki bilgiler elde edildi:
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Bulgaristan bölgeleri listesi

Bu madde, İnsani Gelişme Endeksi'nin 2018 yılı verilerine göre sıralanmış Bulgaristan'ın istatistik bölgelerinin bir listesidir.
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Ermenistan illeri listesi

Bu listede başkent ve en büyük şehir olan Erivan dahil 11 adet Ermenistan şehri (marz), 2018 İnsani Gelişme Endeksi'ne göre sıralanmıştır.
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Fransa bölgeleri listesi

Bu listede Fransa'nın bölgeleri ve denizaşırı toprakları 2018 İnsani Gelişme Endeksi'ne göre sıralanmıştır. 2016 yılından önce ve sonraki bölgelerin karşılık geldiği veya bir parçası olduğu bölgeler de listede belirtilmiştir.
İnsani Gelişme Endeksi'ne göre Hırvatistan bölgeleri listesi

Bu listede ülkenin başkenti ve en büyük şehri olan Zagreb dahil 21 adet Hırvatistan bölgesi (županije) 2018 İnsani Gelişme Endeksi'ne göre sıralanmıştır.