barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Ünsüz benzeşmesi

Ünsüz benzeşmesi ya da ünsüz uyumu, Türkçe dilbilgisindeki ses olaylarından biridir. Bu kurala göre herhangi bir kelimeye eklenen ve ünsüz harfle başlayan yapım ve çekim ekleri kendisinden önceki son harf sert ünsüz ise sert, yumuşak ünsüz ise yumuşak ünsüz harfle başlamak zorundadır:Türkçede ünsüzler (sessiz harfler) sert ve yumuşak olmak üzere iki gruba ayrılır. Sert ünsüzler; ç, f, h, k, p, s, ş ve t'dir. Bu harf grubunu öğrencilerin ezberlemesini kolaylaştırmak için "f ı s t ı k ç ı ş a h a p" ifadesi üretilmiştir. Bu kelime grubundaki ünsüz harflerin tamamı serttir. Bunun dışında kalanlar ise yumuşak ünsüzlerdir.Kök içerisindeki bir hece ünsüz harfle bitiyorsa ve kendinden sonraki hecenin ilk harfi de ünsüz ise, bu harfler ünsüz benzeşmesine uyarlar:aptal, eksik, nispet, ispat, kispet, müspet, tespit, tespih, gövde, iğde, dalga, kuzgun vb. kelimelerYumuşak ünsüzle biten kelimelere c, d, g ünsüzlerinden biriyle başlayan bir ek getirildiğinde ekin bu ilk ünsüzü yumuşak olarak kalır:Sert ünsüzle biten kelimeler c, d, g ünsüzleriyle başlayan bir ek aldığında, ekin bu ilk ünsüzü sertleşerek ç, t, k ünsüzlerinden birine dönüşür. Bu duruma ünsüz sertleşmesi denir:Birleşik yazılmayan kelimeler arasında ünsüz uyumu aranmaz. "de" bağlacı, başlı başına ayrı bir kelime olduğu için sert ünsüzlerle biten kelimelerden sonra gelse ve bazen sert telaffuz edilse bile yazımda sertleşme kuralına uymaz. Bu kural "de" bağlacını "-de" bulunma hâl ekinden ayıran en önemli özelliklerden biridir.
Ünsüz değişmesi

Ünsüz değişmesi, sessiz harflerin ek almaksızın sözcüğün söylenişine ya da yazımına daha uygun ünsüzlerle değişmesi sonucu oluşan Türkçedeki ses olaylarından biridir. Ünsüz benzeşmesi ve sertleşmesi olayları, sözcük ek alırken gerçekleşir. Ünsüz değişmesi ise kelimenin kökeni ile ilgilidir. Genellikle alıntı sözcüklerin Türkçenin ses yapısına uyarlanması ile gerçekleşen bir olaydır. Altı adet ünsüz değişmesi vardır.Gerileyici ses benzeşmesi (dudak ünsüzlerinin uyumu), bir dudak ünsüzü olan b'nin kendinden önceki n damak ünsüzünü m dudak ünsüzüne dönüştürmesi olayıdır. Genellikle Farsça sözcüklerde görülür.Özel isimlerde (İstanbul, Safranbolu vb.), birleşik sözcüklerde (sonbahar, binbaşı vb.) ve diğer bazı sözcüklerde (düzenbaz) bu olay görülmez.Bazı sözcüklerde aslen ğ olmasına rağmen yazılışında ve günümüzdeki söylenişinde bu harfin v'ye dönüşmesi olayıdır. Bazı ağızlarda bu tür sözcüklerin ğ harfiyle söylendiği görülür ancak bu sözcüklerin doğru yazımı v harfi iledir.Türkçenin ses yapısı gereği sözcüklerin sonunda b ünsüzü bulunmaz. Bu nedenle alıntı sözcüklerin (çoğu Arapça kökenli) sonundaki b harfi p'ye dönüşür.Türkçenin ses yapısı gereği sözcüklerin sonunda c ünsüzü bulunmaz. Bu nedenle alıntı sözcüklerin sonunda bulunan c harfi ç'ye dönüşür.Bazı Arapça kökenli sözcüklerdeki c harfi ç'ye dönüşürken (ictihat > içtihat, mechul > meçhul) bazılarında bu durum görülmez (tescil, mescit).Türkçenin yapısı gereği sözcüklerin sonunda d ünsüzü bulunmaz. Bu nedenle alıntı sözcüklerin sonunda bulunan d harfi t'ye dönüşür.Bazı Türkçe kökenli sözcüklerde ise yazılışta anlam farkını ortaya koymak için sondaki d ünsüzü korunmuştur.Bazı Arapça sözcükler içerisindeki d harfi t harfine dönüşürken (mikdar > miktar, tedkik > tetkik) bazılarında bu durum görülmez (takdim, takdir, tasdik). Farsça kökenli -dar eki eklendiği bazı sözcüklerde -tar şekline dönüşür (taraftar, emektar) ancak bu durum ünsüz sertleşmesi kapsamında değerlendirilebilir.Türkçenin yapısı gereği sözcüklerin sonunda g ünsüzü bulunmaz. Bu nedenle bazı alıntı sözcüklerin sonunda bulunan g harfi k'ye dönüşür.
Ünsüz sertleşmesi

Ünsüz sertleşmesi Türkçedeki ses olaylarından biridir. Bu kurala göre sert ünsüzle biten kelimeler b, c, d, g ünsüzleriyle başlayan bir ek aldığında, ekin bu ilk ünsüzü sertleşerek p, ç, t, k ünsüzlerinden birine dönüşür:dolap+da - dolapta, aç+dı -açtı, kitap+cı - kitapçı, bit+gin - bitkin, 15+de -15'te, Türk+ce - TürkçeTürkçede ünsüzler (sessiz harfler) sert ve yumuşak olmak üzere iki gruba ayrılır. Sert ünsüzler ç, f, h, k, p, s, ş ve t'dir. Bu harf grubunu öğrencilerin ezberlemesini kolaylaştırmak için "f ı s t ı k ç ı ş a h a p" ifadesi üretilmiştir. Bu kelime grubundaki ünsüz harflerin tamamı serttir. Bunun dışında kalanlar ise yumuşak ünsüzlerdir.Bağlaç olan "de" ve "da" ayrı yazıldığı için yazımda ünsüz sertleşmesi kuralına uymaz. Ancak kurala uymuş gibi telaffuz edilebilir:
Ünsüz türemesi

Ünsüz türemesi, Türkçedeki Arapça kökenli sözcüklerin ünlü harfle başlayan ek aldıklarında veya başka bir sözcükle birleşmesi sonucunda, sözcüğün sonundaki ünsüz harfin tekrarlanmasıyla oluşan ses olayıdır.
Ünsüz yumuşaması

Ünsüz yumuşaması veya ünsüz değişimi, Türkçedeki bir ses olayıdır. Süreksiz sert ünsüzlerle biten sözcüklerin, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında, sözcüklerin sonundaki ç, k, p, t ünsüzlerinin yumuşayarak - sırasıyla- c, g/ğ, b ve d'ye dönüşmesidir."K" ünsüzü hemen hemen her zaman "ğ" ünsüzüne dönüşür. Bununla birlikte "g"ye dönüştüğü sözcükler de mevcuttur. Bu duruma genellikle son iki harfi sessiz olan sözcüklerde rastlanır:Ünsüz yumuşaması kuralı özel isimlerin "yazımında" uygulanmaz. Ancak sözcük, kural uygulanarak telaffuz edilir.
Ünvan

Ünvan veya san kelimesi, bir şahsın işi, mesleği veya toplum içindeki durumuyla  ilgili olarak günlük yaşamda kullanılan isimdir. Ayrıca şu anlamlara da gelebilir:
Ünvan sahibi go oyuncuları listesi

Yerel ve uluslararası alanda en çok unvanı kazanan 10 profesyonel go oyuncusu listesi. Listede hem erkek hem de kadın go oyuncuları birlikte bulunmaktadır. (Kalın yazılmış isimler aktif oyuncuları işaret etmektedir.)
Ünver Kaynak

Kaynak, lisans eğitimini 1979 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi'nin uçak mühendisliği bölümünde tamamlamıştır. 1981 yılında Stanford üniversitesi makine mühendisliği bölümünde yüksek lisans eğitimini tamamladıktan sonra doktorasını yine Stanford Üniversitesi'nde Havacılık ve uzay mühendisliği bölümünde 1986 yılında tamamlamıştır. Kariyerine eğitimi sırasında NASA-Ames Araştırma Merkezinde araştırmacı olarak başladıktan sonra çeşitli üniversitelerde akademisyen, bölüm başkanı, enstitü müdürü gibi görevlerde bulunmuştur, halen AYBÜ üniversitesinde akademisyen olarak çalışmaktadır. Kaynak, eski Jandarma Genel Komutanı Eşref Bitlis'in kazası ile ilgili 1998 tarihinde ODTÜ'nün hazırlamış olduğu bilirkişi raporunu yazan 3 kişilik heyetin içerisinde yer almıştır. TÜBİTAK destekli İnsansız Hava Aracı ( IHA) projeleri yürütmüştür. 2003-2004 yılında Kıbrıs Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu başkanı görevinde bulunan kaynak,  Mayıs 2018'den beri TUSAŞ – Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş.’de Yönetim Kurulu Üyesi görevini yürütmektedir.Kaynak, 2019 yılında Piri Reis Üniversitesi'nde ''Türk Havacılık Sanayiinde Modern Dönemin Öncü Projeleri'' konferansına katılmıştır.Transonik Navier-Stokes (TNS) proje ekibi kapsamında F-16 uçağının CRAY süperbilgisayarı üzerinde ilk tam viskoz akışkan çözümü.TAI’de insansız hava araçları (İHA), eğitim uçakları, zirai uçaklar, bölgesel yolcu uçakları ve askeri ulaştırma uçakları üzerinde kavramsal tasarım, ön tasarım, ve uçuş testlerinde çeşitli görevlerNASA-Dryden Araştırma Merkezi’yle bir pilotsuz uçak otopilotunda ‘Fuzzy Logic’ uygulamalı proje başlatılması
Ünverdi, Bahçelievler

Ünverdi, İstanbul'un Bahçelievler ilçesinde bulunan bir semttir. Adını Ünverdi Sineması'ndan almaktadır. Semtin kalbi Adnan Kahveci Bulvarı'dır.
Ünveren, Pülümür

Köyün eski ismi Mukuf olup, 1960 yılı nüfus sayımından itibaren de günümüzdeki adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Ünye Kalesi

Ünye Kalesi, Ordu'ya bağlı Ünye ilçesinde, Ünye kentinin 5 km güneydoğusunda eski çağlardan kamış bir kaledir. Kaleköy'ün sınırları içindedir. Çaleoğlu Kalesi adıyla da bilinir.2500 yıllık bir geçmişe sahip olduğu tahmin edilen kalenin Pontus, Roma, Bizans ve Osmanlılarca kullanıldığı düşünülmektedir. Kalenin bir dönem ise keşişler için bir inziva yeri olarak kullanıldığı kaydedilir. Kaleyi Yağı Basan adlı Danişmendli hükümdarının fethettiği rivayet edilmektedir. Çaleoğlu adının ise kaleyi elinde tutan bir Osmanlı derebeyine dayandığı düşünülmektedir.Ünye Kalesi, Ünye-Niksar karayolunun yedinci kilometresinde yolun sol tarafında yer alır. Kalenin bir özelliği de büyük bir kısmının sadece bir kayadan oluşmasıdır. Ulaşılması zor bir yamaçta yükselen kale duvarları günümüze büyük ölçüde sağlam ulaşmıştır. Bu bölgede yüksek bir yerde bulunduğu için 11-12. yüzyıllarda müstahkem mevki olarak kullanılmıştır. Kale girişi güneydoğu tarafta bulunmaktadır. Pontos kralı II. Mithridatis zamanında yapılan kapının yüksekliği 5 metreyi bulur. Bu yönde, yerden on metre yükseklikte, genişliği 3 metre ve yüksekliği 2 metre bir kaya mezarı bulunmaktadır. Mezarın üçgen alınlığının her üç noktasında birer kabartma kartal yer alır. Kalede zirveye yakın noktada iki adet dehliz ve bir sarnıç bulunmaktadır.2009 yılında yapılan restorasyon ve temizlik çalışmalarında taşları düşen surlar restore edilmiş, molozlar altında iç kale mezarları ve yeni lahitler keşfedilmiştir. Arkeologların bulunmadığı restorasyon çalışmasında mezarları temizlemek adına çıkarılan iskelet ve kemiklerin bilinçsiz müdahalelerle yok edildiği kaydedilmektedir.2018 yılında yeniden başlayan restorasyon çalışmalarında farklı dönemlere ait sikke, çömlek ve gülleler bulunmuş; 250 metrelik büyük dehliz için turistlerin raylı sistemle mekanı ziyaret edebilecekleri bir proje hazırlanmıştır.
Ünye Kalesi Kaya Mezarı

Ünye Kalesi Kaya Mezarı, Ordu iline bağlı Ünye ilçe merkezinin 7 km kuzeydoğusunda Kaleköy'ün sınırları içinde yer alan Ünye Kalesi'nin güneydoğu cephesindeki kaya kütlesine oyulmuş bir kaya mezarıdır.Girişindeki üçgen alınlığın her iki kenarında ve ortasında kartal kabartmaları bulunmaktadır. Ulaşımı çok zor olan bu kaya mezarının ön odasının ön duvarlarında, girişin sağ ve solunda ve odanın tavan kısmında renkli freskler bulunmaktadır. Bu freskler bu mezarının sonradan keşiş hücresi olarak kullanılmış olabileceğini göstermektedir. Ünye Kalesi Kaya Mezarı, Pontus kraliyet mezarlarıyla biçimsel benzerlikleri nedeniyle Helenistik dönemden kalmış, kartal kabartmaları nedeniyle de Roma dönemine ait mezar olarak değerlendirilmektedir.2009 yılında Ünye Kalesi'nin restorasyonunda yeni lahitler keşfedilmiştir. Arkeologların bulunmadığı restorasyon çalışmasında mezarları temizlemek adına çıkarılan iskelet ve kemiklerin bilinçsiz müdahalelerle yok edildiği kaydedilmektedir.Üçgen alınlıklı kaya mezarı, Ünye Kalesinde yer alan iki kaya mezarından biridir. Diğer mezar, Ünye Kalesi’nin güney cephesinde, zeminden yaklaşık 3 metre yükseklikteki kaya kütlesinde yer almaktadır.
Ünye Müzesi

Ünye Müzesi, tam adı Ünye Yaşayan Kültürel Miras Müzesi, Ünye kentinde, Hamidiye mahallesinde, Kaptan Server Bey'in konağının dönüştürülmesiyle 2013 yılında açılmış bir müzedir.Çerkes asıllı Server Bey'in yaşadığı konaktaki bir taşta Hicri 1176 tarihin bulunması sebebiyle bu yapının 1759 yılında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Ancak bu taş, başka bir yapıdan alınmış ve bu yapıda kullanılmış olabilir. Söz konusu konağın tarihi hakkında daha ayrıntılı bilgi mevcut değildir.Taban alanı 210 metrekare olan bina, taş zemin üzerine ahşaptan inşa edilmiş tarihi bir Ünye evidir. Tavan, duvarlar, dolaplar ve mutfak kısımlarında ahşap işçiliği görülmektedir. Cephelerde çatıya yakın bir yükseklikte vitray pencereler sıralanmaktadır. Evin dışında ise geniş bir bahçe, kuyu ve çamaşır yıkama teknesi bulunmaktadır.Ünye'de bir müze kurulması fikri, uzun yıllara dayanmakla birlikte müzeye dair ilk girişim 2003 yılında ortaya çıkmıştır. Konağın son sakini Meliha Vural'ın evi bağışlama isteğiyle başlayan süreç, mirasçıların fazla olması sebebiyle 2009 yılında kamulaştırma ile sonuçlanmıştır. Bina, müze yapılmak üzere 14 Nisan 2009’da, 92 bin TL karşılığında Ünye Belediyesi tarafından satın alınmıştır. Mülkiyete dair hukuki süreçlerin tamamlanmasından sonra restorasyona başlanmak üzere evin rölövesi, mimar Melike Ünlü tarafından çıkarılarak Anıtlar Yüksek Kurulu'na gönderilmiştir.2013 yılında, Ünyeli mimar Zeynep Ahunbay’ın teknik destekleriyle restorasyonu tamamlanan yapı, ilk olarak Müze Ev adıyla faaliyete geçmiştir. Müzenin bahçe peyzajı ise mimar Sibel Cerrahoğlu tarafından gerçekleştirilmiştir.Ünye Müzesi'nde Server Bey'den kalan eşyalar değil, halkın ve evin son sakininin bağışladığı objeler sergilenmektedir. 2014 yılında 380 eserin bulunduğu müzede 2016 yılı itibariyle 783 eser kayıtlıydı. Odalara "Kaptan Server Bey Odası", "Meliha-Ali Rıza Erüş Odası" gibi adlar verilmiş ve konakta yaşamış kişilerin hatırasını yaşatma amacı güdülmüştür. Müzede "Baş Oda", "Mutfak" adını taşıyan mekânlar vardır. Ünye Müzesi'nde kılıç, kama, fotoğraf makinesi, el değirmeni, daktilo, dikiş makinesi, ütü, çıkrık, lamba, mutfak eşyası, eski kıyafetler gibi pek çok sayıda ve pek çok çeşit obje bulunmaktadır. Mevcut eşyalarla bir adet yatak odası, sedirle oda ve mutfak düzenlenmiştir.Ünye Müzesi'nin bahçesinde de ilginç objeler sergilenmektedir. Bunların başında Kilise Tepe Rum Mezarlığı'ndan günümüze ulaşan bilinen tek kalıntı olan 80x120 cm ebatlarındaki Rumca yazılı mermer mezar taşı gelmektedir. Bu mezar taşı dışında Bayramca'da bulunmuş olan iki üzüm sıkma teknesi, hela taşları, Osmanlıca yazılı mezar taşları ve dibek bulunmaktadır. Müzenin avlusunda ayrıca Ünye'nin ilk deniz feneri sergilenmektedir.
Ünye Uluslararası Kültür Sanat ve Turizm Festivali

Ünye Uluslararası Kültür Sanat ve Turizm Festivali, kısa adıyla Ünye Festivali, 1991'den bu yana Ordu'da düzenlenen Türkiye'nin en önemli turizm festivallerinden biridir. Festivaller Ordu iline bağlı Ünye Belediyesi tarafından her yılın Haziran-Temmuz aylarında ilçenin çeşitli yerlerinde yapılmaktadır.1980'lı yıllarda küçük çapta düzenlenen Altın Fındık Festivali adı altında düzenlenen festival 1991 yılında Ünye Uluslararası Kültür Sanat ve Turizm Festivali olarak ismini almıştır. Festival kapsamında şehir merkezinde orta çarşı oyunları olan tentürük şampiyonası, uçurtma şampiyonası, pıtık şampiyonası gibi oyunlarla beraber deniz oyunları olan yağlı direk, ördek yakalama, yüzme yarışması, taş sektirme gibi oyunlar oynanır. Ayrıca yağlı güreşler, at yarışları, cirit atmaca ve futbol, basketbol, voleybol turnuvaları yapılır. 1999 yılından itibaren konserlerinde festival kapsamına alınmasıyla beraber çevre illerden oldukça ilgi görmüştür.Her yıl festivale en büyük maddi katkıyı yapana festival ağası denilir ve ağaya özel protokolde özel yer ayarlanır. Festival boyunca Belediye, toplu sünnet şölenleri düzenlemektedir. Ayrıca 7-9 yaş arası Ünyeli kız çocukları arasında düzenlenen güzellik yarışmasında juri oylamasıyla o yılın Fındık Güzeli seçilir.2000'li yıllardan sonra her yıl binlerce yerli yabancı turistin ilgisini çeken festival, bölgenin kültürünü en güzel şekilde anlatmaktadır. Gündüz vakti orta çarşı oyunları, turnuvalar, halk oyunları gösterileri, satranç ve tavla turnuvaları oynanırken havanın kararmasıyla birlikle Türkiye'nin birçok ünlü sanatçısının halk konserleri yapılmaktadır. Konser ortasında Havai Fişek gösterileriyle görsel şölen oluşturulmaktadır.Vatan Şaşmaz, Tamer Karan, Volkan Konak, Ferhat Göçer, Yalın, Öykü ve Berk, Zeynep Casalini, Nev, Mustafa Keser, Fatih Kısaparmak, Hande Yener, Keremcem, Petek Dinçöz, Hatice, Deniz Seki, Rafet Elroman, Haluk Levent, İzzet Yıldızhan, Özcan Deniz, Gece Yolcuları, Özgün, Uğur Aslan.
Ünye kaya mezarları

Ünye kaya mezarları, Ordu ilinde yer alan Ünye kentinin yakın çevresinde üç kaya mezarı bulunmaktadır. Bu mezarlardan ikisi Ünye Kalesi'nde, biri de Cevizdere vadisindedir.Üçgen alınlıklı kaya mezarı, Ünye Kalesi'nde, kalenin giriş kapısının solunda bulunur ve güneydoğu yönüne bakmaktadır. Ünye'deki üç kaya mezarı içinde en dikkat çeken yapıdır. Girişindeki üçgen alınlığın her iki kenarında ve ortasında kartal kabartmaları bulunmaktadır. Ulaşımı çok zor olan bu kaya mezarının ön odasının ön duvarlarında, girişin sağ ve solunda ve odanın tavan kısmında renkli freskler bulunmaktadır. Bu freskler bu mezarının sonradan keşiş hücresi olarak kullanılmış olabileceğini göstermektedir.Ünye Kalesi’ndeki ikinci kaya mezarı, kalenin güney cephesinde, yerden yaklaşık 3 metre yükseklikte yer alır. Yaklaşık iki metre ebatlarında kare bir girişi olan mekânın giriş açıklığı ve iç kısmı büyük ölçüde tahrip edilmiştir. Mezarın içi kademeli sekilerden oluşmaktadır. Ön kısmında, büyük bir olasılıkla sonraki dönemlerde örülmüş bir duvar kalıntısı tespit edilmiştir. Bu kaya mezarının sonradan gözetleme kulesi işlevi gördüğü tahmin edilmektedir.Tozkoparan Kaya Mezarı, Ünye ilçesinin bir mahallesi olan Cevizdere'deki vadide bir kaya kütlesi üzerinde bulunmaktadır. Kaya mezarının yuvarlak kemerli bir girişi bulunmaktadır. Mezar giriş alanı dışında ön mezar odası ve arka mezar odası olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Mezarın girişinin her iki yanının üst kısımda, karşılıklı kabartma boğa başları bulunmaktadır.
Ünye İlçe Stadyumu

Ünye İlçe Stadyumu, Ordu'nun Ünye ilçesinde bulunan ve 10.340 seyirci kapasitesine sahip olan futbol stadyumu. 1976 yılında hizmete giren stadyum uzun yıllar profesyonel liglerde mücadele eden Ünyespor'a ve amatör lig takımlarından Ünye Belediyespor'a ev sahipliği yapmıştır. Günümüzde ise Ünye 1957 ve Ünyegücü takımlar maçlarını burada oynamaktadır.
Ünye-Ceyhan Boru Hattı

Kazakistan ve Azerbaycan'dan gelecek petrolü Boğazlar'dan geçirmeden Akdeniz'e indirmeyi hedefliyor.Halihazırda Samsun ile Rusya arasında Karadeniz'in altından bir doğalgaz boru hattı (Mavi Akım) geçiyor. Türkiye bu hatta paralel bir diğer doğalgaz hattı daha istiyor. Ancak bazı akademisyenler Rusya'ya bağımlılığı daha fazla arttıracağı gerekçesiyle Rusya ile yeni projelerde temkinli olunması gerektiğini savunuyorlar.Bu hattın daha önceden başlangıç noktası, Samsun olarak belirlenmişken, projeyi uygulayacak olan firma, hattın başlangıç noktasını Samsun'dan Ünye'ye kaydırmıştır.
Ünyespor

Ünye Gençlerbirliği adıyla yeşil ve beyaz renkleri benimseyerek kurulan kulüp futbol branşında faaliyet göstermiş, 1979-80 sezonunda Ordu I. Amatör Küme şampiyonu olmuş ve 1984-85 sezonunda Türkiye 3. Futbol Ligi'ne katılarak ilk kez profesyonel liglerde boy göstermiştir. 1985 yılında adını değiştirerek Ünyespor olan kulüp tarihi boyunca 1. Lig ve 2. Lig'e de katılım göstermiş ancak 2013-14 sezonunda küme düşerek 30 yıl sonra tekrar amatör liglere dönüş yapmıştır. 2014-15 sezonunda Bölgesel Amatör Lig'de 12. sırada yer alarak tekrar küme düşen Ünyespor sezon sonunda Ünye Belediyespor ile birleşme kararı alarak Ünye 1957 adı altında yeni bir oluşum içerisine girmiştir.
Ünür, Çankırı

Daha önceleri Yapraklı ilçesine bağlı olan Ünür, 28 Kasım 1966'da aynı ilin Merkez ilçesine bağlandı. 19 Haziran 1999 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşen köyün belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.Köy, Çankırı il merkezine 50 km uzaklıktadır. Köy, Çankırı'nın doğusunda olup,  numaralı Çankırı-Çorum devlet yoluna, Çırçır köyü üzerinden, 21,8 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Ürdün Ammicesi

Ürdün lehçesi; Şam bölgesi lehçesi ve bedevi lehçesinden oluşmaktadır. Arap yarımadasında bu lehçeyi siyasi toplumsal ve tarihi açıdan incelemek mümkündür.Şehir lehçesi: Amman, İrbit ve Kerek gibi yerlerde bulunan Çerkes ve onlarla beraber yaşayanlar ayrıca Ceraş, Mean da yaşayan halktan bazıları Şam - Nablus lehçesine benzeyen bu lehçeyi konuşurlardı. bunun sebebi ise köylü ve çiftçilerin arasından ayrılmalarıdır.Köylü-çiftçi lehçesi:Bu lehçe ile Amman, Maadba  kırsalları ufak bir fark ile de İrbit, Salt, Aclun ve Ceraş köyleri konuşurdu.Ve  "كنت" kelimesinin telaffuzu ile kimin hangi sosyal tabakadan olduğu bilinebilirdi .Bu lehçe ile konuşanlar" ق" harfini, güneyde hafifçe "g" kuzeyde ise vurgulu bir şekilde "g" şeklinde telaffuz ederlerdi.Bazı kuzeydeki aşiretler ise bazı harfleri hafifleştirerek telaffuz etmeye başladılar.Hal Osmanlı zamanındaki gibi devam etti . Ancak Halil ve Nablus kentinden Bilad el-Şam  halkının gelmesi ile birlikte hemzenin kaf harfine dönüştürülmesi yaygınlaştı. Nasıl Türkler, Çeçenler ve Çerkezler lehçelerini bırakmışsa, dürzüler de 20li yıllarda ürdün'e göç etmesi nedeniyle dürzü lehçesi Ürdün lehçesini etkiledi.O zamanlarda devletin ve ordunun makamlarındakiler bedevi lehçesi konuşuyorlardı. Halk da onları taklit ediyordu. Bu nedenle Mean İrbit ve Kerek lehçeleri çoğunlukla kayboldu. sonra Ammanda Şam ve Nablus lehçesini konuşanlar Halil ve Yafalılarda karşılaştı. Böylece köy çiftçi ve bedevi lehçeleri karıştı. ve bu lehçelerden birçok terim ve kelime alındı.Bu aşamada, Filistin çiftçi lehçesinin tamamı Ürdün lehçesine girdi. ve çokça kullanılmaya başlandı ortaya iki ayrı lehçenin birleşimi, bir lehçe çıktı.Bu lehçe Mean Şabuk Gazze ve çevresinin lehçesine yakında. Bedevi lehçesi gibi sert, şehir ve Filistin çiftçi lehçesi gibi de harfleri bozan ve birleştiren bir lehçe değildi.Ürdün körfez savaşı neticesinde körfez halkını kendine çekti ve bu arada Filistinli göçmen sayısı artmaya devam etti. Körfez halkı ise Ürdün lehçesini öğrendiler ve iki lehçe karışarak yeni bir lehçe oluşturdu.
Ürdün Deniz Kuvvetleri

Ürdün Deniz Kuvvetleri, Ürdün'ü denizden gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevlidir. Ürdün Silahlı Kuvvetleri'nin en küçük kuvvetidir.
Ürdün Futbol Federasyonu

Ürdün Futbol Federasyonu ya da (JFA), Ürdün futbolunun yönetim organı. Ürdün millî futbol takımı ve diğer ulusal organizasyonlardan sorumludur.
Ürdün Hava Kuvvetleri

Ürdün Hava Kuvvetleri, Ürdün'ü havadan gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevlidir. Ürdün Silahlı Kuvvetleri komutası altındaki en büyük 2.kuvvettir.
Ürdün Kara Kuvvetleri

Ürdün Kara Kuvvetleri, Ürdün'ü karadan gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevlidir. Bu kuvvet 1946 yılında kurulmuştur. Ürdün Silahlı Kuvvetleri komutası altındaki en büyük kuvvettir.
Ürdün Meclisi

Ürdün Meclisi ( - Meclisü'l Umma), Ürdün'ün ulusal parlamentosudur. Çift meclisli olup üst meclis konumundaki Ayan Meclisi 65, alt meclis konumundaki Vekiller Meclisi ise 130 üyeden oluşur. Ayan Meclisin üyeleri kral tarafından atanırken Vekiller Meclisi üyeleri ise ülkede yapılan genel seçimlerle belirlenmektedir. Her iki meclis dönemi de dörder yıllıktır.
Ürdün Radyo ve Televizyon Kurumu

Ürdün Radyo ve Televizyon Kurumu (JRTV) (), Ürdün merkezli bir devlet radyo ve televizyon ağıdır. 1968 yılında kurulmuştur. Merkezi Amman'da yer almaktadır.Ürdün'ün ilk radyo yayınları Ortadoğu'daki diğer ülkelerden alındı. Başlangıçta Transürdün olarak bilinen bölge, 1948 yılına kadar kendi radyo hizmetini benimsemedi. Ürdün Radyosu ilk yayınını 1956'da yaptı.Ürdün'de televizyon yayını, Nisan 1968'de Ürdün Televizyonu (JTV) adıyla bir stüdyodan üç saatlik programlamayla başladı. JTV (Jordan Television Corporation) olarak başladı. JTV, 1970 yılında Avrupa Yayın Birliği'ne tam üye oldu.Günümüz Ürdün Radyo ve Televizyon Kurumu, 1985 yılında Ürdün Televizyonu ile Ürdün Radyosu'nun birleşmesi sonucu kuruldu.
Ürdün Rift Vadisi

Ürdün Rift Vadisi (; ) veya Suriye-Afrika Depresyonu, İsrail ve Ürdün'de bulunan uzun bir vadi ve depresyondur. Bu coğrafi bölge, kaynaklarından, Hula Vadisi, Korazim bloğu, Taberiye Gölü, Ürdün Vadisi boyunca, Ölü Deniz'e kadar ve sonra, Arabe Vadisi boyunca devam eder ve sonunda Tiran Boğazı'nda Kızıldeniz'e ulaçarak Ürdün Nehri'nin tüm uzunluğunu içermektedir.
Ürdün Silahlı Kuvvetleri

Ürdün Silahlı Kuvvetleri, Ürdün'ü karadan, havadan ve denizden gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevli olan askerî kuvvet. Ürdün Kara Kuvvetleri, Ürdün Hava Kuvvetleri ve Ürdün Deniz Kuvvetleri'nden askeri birliklerden oluşmaktadır.
Ürdün Vadisi

Ürdün Vadisi ( Emek HaYarden,  Gur'ül Ürdün), İsrail ve Ürdün arasında bulunan bir vadidir. Diğer nehir vadilerinin çoğundan farklı olarak, bu terim genellikle Ürdün Nehri'nin kuzeydeki Taberiye Gölü'nden çıktığı noktadan güneyde Lut Gölü'ne aktığı seyrinin sonuna kadar olan bölge için kullanılır. Daha geniş anlamda bu terim Lut Gölü havzası ve 155 km daha güneydeki Akabe Körfezi'nde biten yarık vadisi bölümü olan Arabe Vadisi'ni de kapsamaktadır.Ürdün Vadisi, doğuda Ürdün ile batıda İsrail ve Batı Şeria arasındaki sınırı oluşturmaktadır. Ayrıntılar, o bölgenin statüsünü bozmaksızın, 1967'de İsrail tarafından işgal edilen Ürdün ile Batı Şeria arasında bir "idari sınır" oluşturan 1994 tarihli İsrail-Ürdün Barış Antlaşması ile düzenlenmektedir.
Ürdün arması

Armanın en üstündeki taç, ülkenin yönetiminde olan Haşimoğulları kraliyet ailesini temsil eder ve yakut ile zümrütleri anımsatan bir kabartma tasarımla tabana bağlı, boncuklu tasarıma sahip beş kemerden oluşur. Üstünde saflığı temsil eden beş nilüfer çiçeği bulunur. Beyaz ipekle astarlanmış koyu kırmızı kadife kuşak, fedakarlığı ve saflığı ifade eder. Kanat, altın ipliklerden oluşan bir saçakla kesilmiş ve beyaz ipek astarı ortaya çıkarmak için her iki tarafta altın püsküllü kordonlarla toplanmıştır. Bu astarın içinde ortasında İslam medeniyeti'nin doğuşunu temsil eden mavi bir küre ve küre üstünde duran kahverengi bir kartal vardır. Kürenin her iki yanında da iki adet altın renkli mızrak ve iki adet Arap İsyanı bayrağı bulunur. Kürenin altında Arap sanatını da temsil eden kasımpatı süslemeli kahverengi bir kalkan vardır. Kalkanın altında sol yanında üç dallı buğday tanesi sağ tarafında ise palmiye yaprağı vardır ve bunlar Osmanlı Devletine karşı ilk ayaklanma hareketini başlatan fikir akımı öncüsü Al Nahda örgütünün madalyonuna birleştirilmiş şekildedir. Madalyonun üstünde sarı bir şerit üzerinde Arapça solda O yalnızca Allah'tan yardım ve rehberlik ister ortada Ürdün Haşimi Krallığı Kralı sağda Abdullah I ibn Al Hussein Bin Aoun yazmaktadır.
Ürdün bayrağı

Ürdün bayrağı, ana hatlarını I. Dünya Savaşı boyunca Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığı almak için başlatılan Arap İsyanı'nın simgesi olan bayraktan alır. En üstte siyah, ortada beyaz ve en altta yeşil renklerde üç yatay çizgi ve bunlar ile bağlantılı, bayrağın solunda kırmızı bir üçgenden oluşur. Bu renklere Pan-Arap renkleri adı verilir. Bayrakta bulunan üç dikey şeridin renkleri sırası ile Abbasî, Emevî ve Fatımî halifelerini simgeler. Kırmızı üçgenin simgesi ise Haşimiler ve Arap İsyanları'dır. Bayrağı Arap İsyanları'nın simgesi olan bayraktan ayıran tek fark kırmızı üçgenin uç kısmında bulunan yedi köşeli yıldızdır. Bu yıldızın da temsil ettiği iki farklı olgu vardır. Birincisi Kuran'daki ilk sure olan ve 7 ayetten oluşan Fatiha Suresi'ni temsil ettiğidir, ikincisi ise Arap halkının birliği umududur. Bazen bu yedi köşeli yıldızın her bir köşesinin başkent Amman'ın üzerinde kurulu olduğu yedi tepeyi temsil ettiği düşünülür.
Ürdün başbakanı

Başbakan, kendi kabinesini oluşturmakta serbest olan Ürdün Kralı tarafından atanır. Ürdün Parlamentosu daha sonra güven oyu ile yeni hükûmetin programlarını onaylar. Bir başbakanın görev süresi için anayasal sınır yoktur ve başbakanların birkaçı birbirini izlemeyen birden çok dönemde hizmet etmiştir.
Ürdün dinarı

Ürdün dinarı (Arapça: دينار أردني; ISO 4217: JOD), 1950 yılından bu yana Ürdün'de kullanılan para birimidir. Ürdün Merkez Bankası tarafından dağıtılır. Bir dinar, 10 tane dirhem, 100 tane kirş ya da 1000 tane filse bölünür. 1 Ürdün Dinarı 1,41 Amerikan Doları'na ve 1 Amerikan Doları da 0,709 Ürdün Dinarı'na denk olacak şekilde konumlandırılmıştır.Gayriresmî olarak Ürdün dinarı, Yeni İsrail Şekeli ile beraber Batı Şeria'da da kullanılmaktadır. Tedavülde olan Ürdün Dinarı madeni paraları aşağıdaki gibidir.
Ürdün kralları listesi

Ürdün kralları listesi, Ürdün devlet başkanı, hükümdarı ve aynı zamanda Haşimi hanedanı reisi olan kişilerin listesidir. Hanedanın kökeni Suudi Arabistan'da bulunan Hicaz'dır. Ürdün monarşisi 1921'de kurulmuştur. Mekke Şerifi Hüseyin'in oğlu I. Abdullah 1921-1946 arasında Emir olarak anılmış ve Ürdün'ün bağımsızlığını kazanmasıyla 25 Mayıs 1946'da ilk kez Kral unvanını almıştır. Kral'a majesteleri () diye hitap edilir. Hüküm süren krallar ve tahtta bulundukları yıllar aşağıda gösterilmiştir.
Ürdün mutfağı

Ürdün mutfağı, komşu ülkeler Suriye ile Lübnan'ın mutfaklarından pek farklı değildir. Ürdün nüfusunun çoğunluğu Müslümandır, bu nedenle kullanılan malzemeler İslam kurallarına göre ayarlanır. Ürdün'ün ulusal yemeği mansaf, ancak çoğu zaman musahan ya da maklube gibi yemekler de yenilir.
Ürdün pasaportu

Ürdün pasaportu Medeni Durum ve Pasaport Bölümü (CSPD) tarafından uluslararası seyahat için Ürdün vatandaşlarına verilen seyahat belgesidir.Ürdün vatandaşlarının Lübnan'a seyahatlerinde pasaport gerekmez ve sadece yerli ulusal kimlik kartlarını kullanabilirler.Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi 2016 Raporu'na göre Ürdün vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 47 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Ürdün vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 90. sırada yer almaktadır.
Ürdün Üniversitesi

Ürdün Üniversitesi, (), Ürdün'ün başkenti Amman'da bulunan bir üniversitedir. Üniversite, 1962 yılında kurulmuş olup Ürdün'ün en büyük ve en eski yükseköğretim kurumudur ve Arap dünyası ve Ortadoğu'nun en prestijli üniversitelerden biridir.
Ürdün'de COVID-19 pandemisi

2 Mart'ta Ürdün Başbakanı Ürdün'deki ilk koronavirüs vakasını bildirdi. Ürdünlüler, İtalya'dan dönen Ürdünlüler için karantina prosedürleri uygulamaya konulmadan iki hafta önce İtalya'dan dönmüşlerdi.Ürdün Hükûmeti, 24 Şubat'tan itibaren Güney Kore, İran ve Çin'den gelen insanların ülkeye geçişini geçici olarak yasakladı. Hükûmet, mecburi göğüs ve boğaz muayenelerinin yanı sıra sıcaklık kontrolleri ile Ürdün hudud geçişlerine ve havaalanlarına giren herkesi tetkik ediyor. Koronavirüs testi pozitif çıkan Ürdünlüler 2 hafta karantinaya alınacak.
Ürdün'de LGBT hakları

Eşcinsellik, 1951'de Ürdün Ceza Kanunu'nun reform edilmesi sonucu ile yasallaştırılmıştı. Rıza yaşı 16.Ürdün'de yaşayan hemcins çiftlere ne eşcinsel evlilik ne de medeni birliktelik hakları mevcuttur. Devletin yakın bir gelecekte hemcins birlikteliklerini tanıması beklenmemektedir.Ürdün'de toplumsal baskılar nedeniyle şu ana kadar herhangi bir eşcinsel topluluk oluşamamıştır, bir tek başkent Amman'da özel ortamlar mevcuttur. Ürdün'de herhangi bir LGBT sivil haklar örgütü bulunmamaktadır. Buna rağmen Ürdün'ün kendi online LGBT dergisi ve ülkeye özgü birçok LGBT blog vardır.
Ürdün'de siyaset

Ürdün'de siyaset, çok partili bir parlamenter monarşi çerçevesinde yürütülmektedir. Ürdün, 8 Ocak 1952 tarihinde ilan edilen anayasaya dayalı bir anayasal monarşidir. Kral, yetkisini Parlamento önünde sorumlu olan atadığı hükûmet aracılığıyla kullanır.Ürdün Anayasası, yürütme yetkisini krala ve kabinesine verir. Kral, tüm yasaları imzalar ve uygular veya veto eder. Kral ayrıca meclisi askıya alabilir veya feshedebilir ve oturum süresini kısaltabilir veya uzatabilir. Kralın veto kararı, kendi takdirine bağlı olarak her iki parlamentonun üçte iki oyuyla geçersiz kılınabilir. Kral, tüm yargıçları kararname ile atar ve görevden alabilir, her iki parlamentodan geçtikten sonra anayasada yapılacak değişiklikleri onaylar, savaş ilan etme yetkisine sahiptir ve silahlı kuvvetlerin başkomutanı olarak hareket eder. Kabine kararları, mahkeme kararları ve ulusal para birimi onun adına çıkarılır. Bir başbakan tarafından yönetilen kabine, daha önce kral tarafından atanırken 2011 Ürdün protestolarının ardından, Kral II. Abdullah seçilmiş bir kabineyi kabul etti. Kabine, genel politika konularında Temsilciler Meclisi'ne karşı sorumludur. Meclisin üçte iki oranında güvensizlik oylaması kabineyi istifaya zorlayabilir.Yasama organı iki meclisli Ulusal Meclis'e aittir. Ulusal Meclis, Ayan Meclisi ve Temsilciler Meclisi olmak ikiye ayrılır. Temsilciler Meclisi'nin, tek sandalyeli seçim bölgelerinde dört yıllık bir dönem için seçilen 130 milletvekili bulunmaktadır ve özel bir seçim koleji tarafından kadınlar için 15 sandalye, Hristiyanlar için dokuz, Çeçen ve Çerkesler için üç sandalye ayrılmıştır. Temsilciler Meclisi halk tarafından seçilirken, temel yasama yetenekleri yasaları başlatma yetkisi az olan yasaları onaylamak, reddetmek veya değiştirmekle sınırlıdır. Ayan Meclisi'nin, Kral tarafından dört yıllık bir dönem için atanan 65 üyesi vardır. Ayan Meclisi, Temsilciler Meclisi'ne karşı sorumludur ve güvenoyu ile feshedilebilir.Ürdün Meclisi'ndeki siyasî hizipler veya bloklar, her meclis seçiminde değişir ve genellikle demokratik bir Marksist/Sosyalist hizip, ana akım bir liberal hizip, ılımlı-pragmatik bir hizip, ana akım muhafazakâr bir hizip ve aşırı muhafazakâr bir hizip olmak üzere değişmektedir.Yargı, hükûmetin diğer iki kolundan tamamen bağımsızdır. Anayasa, sivil, dinî ve özel olmak üzere üç kategoride mahkeme öngörüyor. Sivil mahkemeler, birinci düzeyde hem hukuk hem de ceza mahkemelerinden oluşur birinci derece veya uzlaştırma mahkemeleri, ikinci düzeyde temyiz mahkemeleri ve krallıktaki en yüksek adli makam olan Yargıtay'dır. İslam hukuku ve medeni statü hükümlerini uygulayan şeriat mahkemeleri ile Ürdün'de resmî olarak tanınan diğer dini toplulukların mahkemeleri olmak üzere iki tür dinî mahkeme bulunmaktadır.
Ürdün'deki Türkler

Ürdün'deki Türkler, veya Ürdün Türkleri olarak da bilinir, Ürdün'de yaşayan Türk kökenli insanlardır. Bu insanlar, Osmanlı İmparatorluğu'nun yönetiminden bu yana Ürdün'de başarılı bir varlığa sahipler. Bugün ülkede Osmanlı-Türk göçmenlerin torunları olan yaklaşık 60.000 kişilik bir azınlık vardır.  Buna ek olarak, Ürdün'e yeni göç eden 8.262 Türk vatandaşı da bulunmaktadır.
Ürdün'ün illeri

Ürdün'ün illeri (, muhafaza), Ürdün'ün birinci düzey idari bölümleri olup ülke 12 ile ayrılmaktadır. Her ilin başında kralın atadığı bir vali bulunmaktadır.
Ürdün'ün ilçeleri

Ürdün'ün ilçeleri (, nahiye), Ürdün'ün illerinden sonra gelen ikinci düzey idari bölümleridir. Ürdün'ün illeri toplam olarak 52 ilçeye ayrılmaktadır.
Ürdün'ün vize politikası

Vizeden muaf ülkelerden birinden gelinmediği sürece Ürdün ziyaretçileri, Ürdün'ün dış temsilciliklerinden vize almak zorundadır. Tüm ziyaretçilerin en az 6 ay geçerli bir pasaporta sahip olmaları gerekir.Lübnan, Türkiye ve Körfez İşbirliği Konseyi üye ülkelerin vatandaşları, 6 aylık bir süre içinde en fazla 3 aylık kalış süresi için vize sınırı olmadan Ürdün'e seyahat edebilirler.  Mısır, Yemen, ve Filistin uyruklu, ancak sadece 6 aylık bir süre için bir ay süreyle geçerli vizesiz erişimi vardır.Batı Afrika'da Ebola virüsü hastalığı salgını nedeniyle Gine, Liberya, ve Sierra Leone'den gelen ziyaretçilerin ülkeye girişi reddedilmektedir.Aşağıdaki 11 ülke vatandaşlarının (aksi belirtilmedikçe) üç ay boyunca Ürdün'e girmek için vize almaları gerekmez:Suriye'nin sıradan pasaport sahipleri eğer Ürdün, Körfez İşbirliği Konseyi Üye Devletleri, İsviçre veya Avrupa Ekonomik Topluluğu Üyesi devletler, ya da ABD tarafından verilen ikamet iznine sahiplerse Ürdün'e seyahatlerinde vizeden muaftırlar. Buna ek olarak dönüş biletine sahip olmaları da gereklidir.Aşağıdaki herhangi bir ülkenin vatandaşı 40 Ürdün dinarı ücret karşılığında sadece, 30 gün maksimum kalış süreli ülkeye varışta tek girişli vizesi alabilirler:Ürdün'e girerken İsrail'e bir önceki ziyareti gösteren bir İsrail giriş / çıkış damgası normalde herhangi bir zorluğa yol açmamaktadır.
Üre

Üre (Latince Urea Pura), organik bir bileşik. Formülü H2N-CO-NH2'dir. Karbonik asidin diamidi olan üre aynı zamanda karbamik asidin de amidi olduğundan karbamid adı ile de bilinir.Ürenin ilk defa 1773 yılında keşfedildiği bilinir. Ancak şüpheden uzak kesin sentezi 1828'de Wöhler tarafından başarılmıştır. Keşfinden bu yana 50'den fazla tepkimede üre bir ürün olarak elde edilmiştir.Amonyum karbonatın 150-200 °C'ye kadar ısıtılmasından üre elde edilir ki bu teknik bir metoddur. Wöhler sentezi olarak bilinen reaksiyonda ise; önce KCN ile PbO2 karışımı ısıtılarak KCNO elde edilir. KCNO nun amonyum sülfat ile muamelesi sonucu hazırlanan amonyum siyanatın kızdırılmasıyla da üre elde edilir. Üre 132 °C'de eriyen rombik prizmalar veya iğne şeklinde renksiz kristaller verir. Su ve alkolde iyi çözünür. Kloroform, eter veya etil asetatta çözünmez. 132 °C'nin üstünde amonyak, siyanür asidi gibi ürünler vererek bozunur. Nitrik asit, sodyum hipoklorit veya sodyum hipobromit gibi bileşiklerin etkisiyle azot, su ve karbondiokside ayrışır. Seyreltik asit veya alkalilerle ısıtıldığında amonyak ve karbondioksite bozunur.En çok gübre ve hayvan yemi olarak kullanılan üreden ilaç ve plastik yapımında da faydalanılır. Üre asit ve tuzlarla bir takım katılma bileşikleri, bazı asitlerle de kondensasyon ürünleri veya üreidleri verir. Naftalinin türevleriyle verdiği bileşikleri terapide kullanılır. Boya üretiminde de kullanılan üre aynı zamanda bitkiler için bir besin kaynağıdır. Nitrik asitle gübre ve patlayıcı madde olarak kullanılan üre nitrat adı verilen bir tuz oluşturur.Üre, fizyolojik önemi bulunan bir bileşiktir. Memelilerin vücudunda protein maddelerinin yakılması sonucu meydana gelen amonyak, karaciğerde karbondioksitle üreye dönüşür. Kana geçen üre, idrarla dışarıya atılır. Üre ayrıca az miktarda ter, süt ve gözyaşında da bulunur. Yetişkin bir insan günde 25-30 gram üreyi idrarla atar. İnsan kanındaki üre miktarı normalde % 50 mg civarındadır. % 50 mg'ın üstü anormaldir. Fakat vücut yaşlandıkça, böbreklerin üreyi vücuttan atma kabiliyeti de her geçen yıl bir parça daha azalacaktır. 40 yaşından itibaren, her yıl böbreklerin süzme kabiliyeti % 1 oranında azalmaktadır. Bu yüzden 75-80 yaşındaki bir kişide kandaki üre miktarının % 65–75 mg bulunmasını normal olarak kabul etmek gerekir. Kandaki üre miktarının beklenen normal değerin üzerinde olması haline üremi adı verilir.
Üre döngüsü

Üre Döngüsü karaciğerde gerçekleşir ve toksik bir madde olan amonyağın daha az toksik bir madde olan üreye çevrilmesini sağlar. Daha sonra üre kana verilerek böbreğe gönderilir, oradan da idrar ile vücuttan atılır. Mitokondri ve sitoplazma evresi olmak üzere iki evreden oluşur.Karaciğer hücrelerinin mitokondri matrikslerinde gerçekleşen bu evrede ilk olarak oksidatif deaminasyon sonucu oluşmuş olan amonyak,aktif karbondioksit ve 2 adet ATP molekülüne de alarak Karbomoil Fosfat Sentaz I enziminin yardımıyla Karbomoil Fosfat oluşturur. Burada dikkat edilecek nokta, bu enzim N-Asetil Glutamat olmadan işlev görememektedir.Daha sonra oluşan Karbomoil Fosfat, protein sentezinde kullanılmayan bir aminoasit olan Ornitin ile Ornitin Transkarbomoilaz enzimiyle reaksiyona girerek protein sentezine girmeyen diğer bir aminoasit olan Sitrülin'e çevrilir. Sitrülin ise sitoplazmaya taşınır. Ve bu noktada Mitokondri evresi sonlanır.Ürede 2 azot bulunur ve bunlar oksidatif deaminasyon sonucu oluşan serbest amonyak ve transaminasyon sonucu oluşan aspartattan sağlanır.
Üre nefes testi

Üre nefes testi, gastrit, mide ülseri ve peptik ülser hastalı ile ilişkili spiral bir bakteri olan Helicobacter pylori'nin neden olduğu enfeksiyonları tanımlamak için kullanılan hızlı bir teşhis prosedürüdür. Prosedür H. pylori'nin üreyi amonyağa ve karbondioksite dönüştürme kabiliyetine dayanmaktadır. Üre nefes testleri, tedavi öncesi ve sonrası H. pylori'yi tespit etmek için tercih edilen invaziv olmayan bir seçim olarak önde gelen toplum kılavuzlarında önerilmektedir.Hastalar, radyoaktif karbon-14 veya radyoaktif olmayan karbon-13 gibi yaygın olmayan bir izotop ile etiketlenmiş üreyi yutarlar. Sonraki 10-30 dakikada, ekshale edilen nefeste izotop etiketli karbondioksit tespiti ürenin bölündüğünü gösterir; bu, üreazın (H. pylori'nin üreyi metabolize etmek için kullandığı enzim) midede bulunduğunu ve dolayısıyla H. pylori bakterisinin mevcut olduğunu gösterir.
Üre nitrat

Üre nitrat gübre esaslı bir yüksek patlayıcıdır. Basit patlayıcı silah olarak Dünya Ticaret Merkezinin bombalanması gibi eylemlerde kullanılmıştır.Patlama hızının 3,400 - 4,700 m/s olması nedeniyle amonyum nitratlı patlayıcılara benzer bir tahrip gücüne sahiptir.
Ürek, Erzincan

30 Aralık 1998'de Konakbaşı ve Ortayurt köyleriyle birlikte mahalle statüsü alarak Değirmenköy merkezli Dörtler adı altında oluşturulan beldeye bağlanan köy, Dörtler'in belediye statüsünün 2008 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanunla sona ermesi neticesinde yeniden köy statüsü aldı.
Üreme başarısı

Üreme başarısı bir bireyin her bir üreme sırasında ya da yaşamı boyunca yavru üretebilmesi olarak tanımlanır Bu yalnızca bir bireyin ürettiği yavruların sayısı ile sınırlı değildir ama aynı zamanda bu yavruların da üreme başarılarını kapsar. Bireysel başarı bir genotipin uyum gücü için mutlaka bir belirleyici değildir çünkü şans ve çevre faktörlerinin bu belirli genler üzerinde hiçbir etkisi yoktur; bu nedenle üreme başarısı seçilim değerinden farklıdır. Üretilen yavrular fiilen üreme popülasyonunun içine katıldığında üreme başarısı seçilim değerinin bir parçası hâline gelir. Eğer yavru niceliği ve niteliği birbiri ile ilişkilendirilebilirse bu öneri geçerli olur ama eğer nicelik ile nitelik arasında bir ilişki yoksa üreme başarısı daha etkin olarak ölçülebilmek için genç yavruların hayatta kalma oranını öngören özelliklerle uyum içinde olacak şekilde ayarlanmalıdır. Nitelik ve nicelik üreme ve hücre onarımı ile doğru dengeyi bulmak için önemlidir ve soma hücrelerine yatırım teorisi daha uzun bir yaşam süresinin üreme özelliğinden ödün verme ile mümkün olacağını ve dolayısıyla da uzun ömürlülüğün her zaman yüksek üreme verimliliği ile ilişkilendirilemeyeceğini önerir. Üreme başarısında ebeveynlik yatırımı anahtar bir faktördür çünkü yavruların daha iyi bakımını yapmak onlara sıklıkla daha sonraki yaşamlarında bir seçilim değeri avantajı verecektir. Eş seçimi ve cinsel seçilim de üreme başarısında önemli faktörlerdir ve bu da bireysel seçimlerin ve sonuçlarının genetik farklılıklardan daha önemli olduğunu gösterdiğinden üretim başarısının seçilim değerinden neden farklı olduğunun bir başka önemli nedenidir. Üreme başarısı nesiller üzerinden ölçüldüğü için bir popülasyonu ya da bir bireyi gelişimlerini gözlemlemek için daha uzun süre boyunca izleyen uzun süreli araştırmalar tercih edilen araştırma yöntemidir. Tek bir yıl ya da üreme mevsimindeki varyasyonun etkilerini olumsuzlayacağı için de uzun süreli araştırma yöntemi tercih edilir.
Üreme sağlığı

Üreme sağlığı, aynı zamanda insanların tatmin edici ve güvenli bir cinsel yaşama, üreme kapasitesine ve üreme kapasitelerini kullanmaya karar verme özgürlüğüne sahip olmaları anlamına gelir.Cinsel sağlık, tam bir fiziksel, duygusal ve sosyal refah halidir ve erkekler, kadınlar ve çocuklar için temel bir haktır.Cinsellik hakkında bilinen yanlış bilgiler, doğru bilgiye ulaşamama ve cinselliği tatmin edici bir biçimde yaşayamama.
Üreme sistemi hastalığı

Üreme sistemi hastalığı, üreme sisteminde görülen hastalıklar için genel olarak kullanılan bir terimdir.Üreme yolları enfeksiyonları, üreme sisteminin bir parçası olan üreme yollarında görülen enfeksiyonlardır. Kadınlarda üst üreme yollarında (fallop tüpleri, yumurtalık, rahim) ya da alt üreme yollarında (vajina, rahim ağzı, vulva), erkeklerde penis, testisler, üretra ve vaz deferenste bu tarz enfeksiyonlar görülür. Enfeksiyonlar endojen enfeksiyonlar, iatrojen enfeksiyonlar ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar olarak üçe ayrılırlar. Her birinin bakteri, virüs,mantar ya da başka organizmalar kaynaklı nedenleri ve belirtileri bulunur. Bazıları kolay tedavi edilebilir ve iyileştirilebilirken, bazılarının tedavisi daha zordur ve AIDS ile herpes gibi çaresi olmayan enfeksiyonlar da bulunur.
Üreme yalıtımı

Üreme yalıtımı veya hibritleşme engelleri, iki farklı türün popülasyonlarındaki bireylerin birbirleriyle eşleşmesini veya verimli döller meydana getirmesini önleyen, bunun yanında birleştiklerinde sadece kısır melez bireylerin oluşmasına neden olan davranışlar, fizyolojik süreçler ve mekanizmaların tümünü tanımlayan bir terim. Bu engeller, farklı popülasyonların veya türün bireyleri arasındaki gen akışını azaltarak ya da doğrudan engelleyerek her türün özelliklerinin gen havuzunda korunmasına izin verir ve birbirleri ile çiftleşmeyen popülasyonların genetik karışımları da bu şekilde kendi aralarında sınırlı kalmış olur.Üreme yalıtımı mekanizmaları farklı ve değişik şekillerde sınıflandırılmıştır. Örneğin zoolog Ernst Mayr üreme yalıtımı mekanizmalarını, döllenmeden önce (ya da hayvanlarda çiftleşme öncesi olarak adlandırılan durumda) etki eden üreme yalıtımı ile döllenmeden sonra etki eden üreme yalıtımı olmak üzere iki geniş kategoride sınıflandırmıştır. Bunun yanında üreme yalıtımına dair bu sınıflandırma, zigot öncesi (prezigot) ve zigot sonrası (postzigot) mekanizmalar olarak da adlandırılmıştır. Üreme yalıtımının farklı mekanizmaları genetik süreçlerle kontrol edildiği gibi bu mekanizmaların çoğunun coğrafi dağılımların birbirleriyle örtüştüğü türlerde (simpatrik türleşme) evrildiği veya allopatrik türleşmeye eşlik eden adaptif ıraksamanın sonuçları oldukları deneysel olarak kanıtlamıştır.
Üremi

Üremi, kanda üre görülmesidir. Üre idrarın temel bileşenlerinden birisidir. Amino asit ve protein metabolizmasının son ürünü olarak da tamamlanır (kreatinin gibi), Normalde idrar yoluyla kandan dışarı atılır. Üremik sondrom böbrek yetmezliğinin terminal klinik bulgusu olarak da bilinir (renal yetmezlik de denir). Bulgu ve belirtileri, yetersiz boşaltım ve börek endokrin fonksiyonları araştırması sırasında laboratuvar testleri sonucu ortaya çıkar  Üremi ya da üremik sendrom terimlerinin ikisi de, böbrek yetmezliği sonucu çok yüksek plazma üre konsantrasyonlarını ifade etmek için kullanılır.Azotemi ise yüksek üre seviyelerinde kullanılan diğer bir terimdir, ancak bu anormallik kimyasal olarak ölçülmüş ve semptoma yol açmayacak kadardır. Üremi azoteminin ciddi ve patolojik olduğu durumlardır..There is no specific time for the onset of uremia for people with progressive loss of kidney function. People with kidney function below 50% (i.e. a glomerular filtration rate [GFR] between 50 and 60 mL) and 30 years of age may have uremia to a degree. This means an estimated 8 million people in the United States with a GFR of less than 60 mL have uremic symptoms.  The symptoms, such as fatigue, can be very vague, making the diagnosis of impaired renal function difficult. Treatment would be to perform dialysis or a renal transplant.Üreminin klasik bulguları: gelişen güçsüzlük ve kolay yorulma, iştah kaybı sebebiyle mide bulantısı ve kusma, kas erimesi, titreme, zihinsel fonksiyonlarda anormallik, sık ve sığ solunum, metabolik asidoz. Diyaliz veya böbrek nakli olmazsa böbrek yetmezliği nedeniyle oluşan üremi, baygınlık, koma ve ölümlere neden olabilir. Çünkü üremi çoğunlukla böbrek yetmezliğinin sonucudur, Üremi bulgu ve belirtileri böbrek yetmezliği bulgu ve belirtileriyle eş zamanlı olarak başlar. Üreminin bulgu ve belirtileri aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.Glomerüler süzülüm oranı (GSO), böbreklerden atılabilir sıvının ölçülmesiyle ortaya çıkar. bu oranın azalması hastalık seyrini (prognoz) kötüleştirir. Bazı oranlar ve etkileri aşağıdaki tabloda verilmiştir.Doğru hikâyeyi bilmek ve hızlı tanı koymak önemlidir. Akut üremilerde sorunu bulma, tedavi etme ve böbrek fonksiyonlarını düzeltme şansı daha yüksektir.
Üremik stomatit

Üremik stomatit ya da Üremi stomatiti, kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda kandaki üre düzeyinin yükselmesi olgusuna üremi (azotemi) adı verilir. Tükürük salgısıyla ağız boşluğuna ulaşan üre, ortamdaki canlı etkenlerin ürettiği "urease" enzimiyle indirgenir, serbest amonyak açığa çıkar. Ağız kuruluğu ve yanma duyusu, dişeti kanamaları, tat bozuklukları ve ağrı yakınmaları olan hastaların nefesinde amonyak kokusu vardır. Bu bulgular diabetik nefropatide çok daha güçlüdür. Hemodiyalizle birlikte lezyonlar silinir.Tip 1 lezyonlar: Ağız mukozasında yaygın ya da yerel eritemler görülür. Bazı eritemler üzerinde gri ve kalın bir fibrin örtüsü bulunur; bu örtü kaldırıldığında kanama olmaz. Bazı lezyonlar hairy leukoplakia özelliklerini taşır.Tip2 lezyonlar: Güçlü anemisi olan üremik hastalarda görülür. Fusobacterium, spiroket ve candida gibi canlı etkenlere bağlı güçlü ağız yangısı (stomatit) bulguları vardır. Erozyonlu stomatitlerin üzerindeki fibrin örtüsü kaldırıldığında kanama olur. Sekonder infeksiyonlar sıktır. Mikroskopik incelemede, epitelde nekroz, fibrinle örtülü erozyonlar ve bu alanları kuşatan nötrofil polimorflar görülür.
Üren Han

Üren Han - Türk ve Altay mitolojisinde Hasat Tanrısı.  Ürünlerin bereketli olmasını sağlar. Hasat mevsiminde ekinlerin harman edilmesinde çiftçilere kolaylık ve güç verir. Harman aletlerinin İyelerini (koruyucu ruhlarını) o gönderir.