Bak Bir Varmış Bir Yokmuş (kitap)

''Bak Bir Varmış Bir Yokmuş'', Naim Dilmener'in Türk Pop Müziği'nin tarihini incelediği bir araştırma kitabıdır. Kitabın alt başlığı da "Hafif Türk Pop Tarihi"dir.

2003 yılında İletişim Yayınları tarafından yayımlanan kitabın yazarı Naim Dilmener (d. 1956) bir müzik eleştirmenidir ve 1995 yılından bu yana radyo programcılığı yapmakta ve çeşitli gazetelerde müzikle ilgili yazılar yazmaktadır. Kitapta daha önce de radyo programları ve gazete yazılarında sürekli olarak değindiği konuları toparlayarak 1960'lı yıllardan başlayarak günümüze kadar gelen Türk Pop Müziği'nin kapsamlı bir öyküsünü yazmıştır. Kitabın arka kapağında yazdığı gibi döneme ait plaklar, kasetler, şarkılar, aranjmanlar, şarkıcılar, besteciler, söz yazarları, aşklar, ayrılıklar, yarışmalar, festivaller, kulüpler, gazinolar, müzikaller, firmalar, dergiler, listeler, imajlar ve dedikodular... Kısacası, Türk popunun yarım asırlık öyküsüne dair her şey eğlenceli ve öznel (subjektif) bir bakış açısıyla anlatılmıştır.

Kitap adını 1961 yılında Türkçe sözlerini Fecri Ebcioğlu'nun yazdığı ve İlham Gencer'in yorumlayıp plağa doldurduğu Bak Bir Varmış Bir Yokmuş adlı şarkıdan almaktadır. Bu şarkı Fransız pop şarkıcısı Bob Azzam'ın "C'est écrit dans le Ciel" adlı parçasının bir aranjmanıydı ve Türk Pop Müziği'ni başlatan şarkı olarak kabul edilmektedir. Bu parça Türkçe söylenmiş ilk pop şarkısıdır.

Detaylı bir arşiv çalışması sonunda yazılmış kitabın kaynakçasından döneme damgasını vurmuş ünlü müzik kişilerine ait anı kitapları, müzik tarihi ile ilgili araştırma eserleri ve o devre ait gazete ve dergi koleksiyonlarının yanı sıra büyük ölçüde de Ses Dergisi ve Hey Dergisi koleksiyonlarından yararlanıldığı anlaşılmaktadır. Türk Pop Müzik Tarihi'ni 60'lar, 70'ler gibi onar yıllık periyodlar halinde inceleyen bölümlere ayrılmış olan kitabın sonundaki ayrıntılı ve geniş dizin kitaptan yararlanmayı kolaylaştırıyor. Kitapta çok sayıda siyah beyaz fotoğrafa 
da yer verilmiş.

Kitabın Utku Lomlu'ya ait olan kapak tasarımı da oldukça ilginç ve kitabın ruhuna uygun gözüküyor. Ön kapak kitabın konusunu kapsayan yıllarda yani 1960'lı ve 1970'li yıllarda yaygın olan ticari müzik formatı 45'lik vinil plaklar şeklinde tasarlanmış. Bu plakların ön yüzünde genelde tek bazen iki şarkı bulunurdu, yani bir plakta toplam 2 ilâ 4 şarkı yer almaktaydı. Kapak resminde de görülen, ortadaki "göbek" denen kısım kırılıp atıldığı zaman plağı otomobillerdeki plak çalarlarda veya otomatik plak değiştiricili pikaplarda da dinlemek mümkün oluyordu.

Kitabın bölümleri ve içeriği 
Hafif Türk Pop Tarihini anlatan "Bak Bir Varmış Bir Yokmuş", her biri onar yılı kapsayacak şeklinde bölümlere ayrılmıştır. "60'lı yıllar", "70'li yıllar".. gibi adları olan bu bölümlerin ayrıca söz konusu on yıllık dönemin pop müziği alanında simgesi olmuş bir şarkıyı referans gösteren bir de alt başlığı vardır:

Giriş / ÖNCE MÜZİK VARDI
 Mary Had a Little Lamb 
 Ev Tipi Müzik
 Oryantal
 Kafesin Önünde 
 Mazi 
 Sahibinin Sesi
 Bibop 
 Rüya 
 Neşriyat
 Bila Fasıla 
 Little Lucy

60'lar / NEDEN GÜLMESİN GÜL GİBİ YÜZLER? 
 Özleyiş 
 Popüler Melodi 
 Tatlı Bir Kız Yaşarmış Boğaziçi'nde 
 Kara Tren 
 Aman Halimem Canım Mahmudum 
 Limbo 
 Abidik Gubidik 
 Mutlu Olsun Bu Yıl
 Kundurama Kum Doldu 
 Bakın Şu Deyyusun Kaç Tarlası Var
 Her Yerde Kar Var 
 Mühür Gözlüm
 Altın Yüzük Hoş Bilezik 
 Gece Karanlık Eller Birleşmiş 
 Duydum Annemden, Evlenmişsin Bir Esmerle 
 Temmuz Ağustos Eylül, Her Mevsimde Durma Gül 
 Aşk Eski Bir Yalan, Hayatıma Dolan 
 Seninle Deli Doluyum 
 Perhaps One Day 
 Eğlenecek Yer Bulamam Gönlümdeki Köşk Olmasa

70'ler / HÜR DOĞDUM, HÜR YAŞARIM 
 Ağlama Değmez Hayat 
 Söyle Sazım Ne Söylersin
 Unutulmaz Gençlik Yılları
 Dünyaya Geldik Bir Kere 
 Yağmurun Sesine Bak 
 Kalbim Bir Pusula 
 Babylone Babylone 
 Gel Mario, Katerina Sen de Gel
 Al Beni Çal Beni, Götür Cehenneme
 Kolla Kendini Sıra Bana Geldi 
 Bim Bam Bom
 Nerde Unuttum Kalbimi Bilmem
 Bu Ne Dünya Kardeşim Seven Sevene
 İşte Öyle Bir Şey 
 Olmaz Olsun Cüzdanımda Milyonlar
 Çıkmaz Bu Yol Bir Yere
 Mutluluktan Haber Ver Dilek Taşı
 İşin Sırrı Dengede
 Beni Sarar Melankoli
 Sardı Korkular, Gelecek Yıllar

80'ler / AĞLAMA GÖZBEBEĞIM SANA KIYAMAM
 Artık Dizginlerim Senin Elinde Petrol
 Ben Seni Seven Kadın 
 Bir Gün Gelir Ödenir, Öde Firuze 
 Yenik Düşüyor Her Şey Zamana 
 Sen Ağlama Dayanamam 
 Fahriye Abla
 Bir Müjde Ver Şu Kalplere
 Şarkıdaki Kötülük
 Yıllar Sonra
 Kara Sevda Dedikleri Daha Ne Olabilir ki

90'lar / KIZ HEPSİ SENİN Mİ?
 Seni Aldattım İçim Kan Ağlayarak
 Beni Yak, Kendini Yak, Her Şeyi Yak
 Hey Corç Versene Borç
 Ya Sen Ya Hiç
 Ah Yanar Döner A-Acayipsin
 Macera Dolu Amerika
 Onun Arabası Var
 Sabır Sabır Ya Sabır
 Yine Bir Başıma Daralır Yüreğim
 Şarkılara Tutundum

2000'ler / ÜZERİMDE SEVDİĞİN MAVİ ELBİSEM 
 Hafife Alma Beni, Alışkanlık Yaparım 
 Kaynakça

Dış bağlantılar 
 Doğan Hızlan'ın kitapla ilgili eleştirisi

Türkiye kitapları
Tarih kitapları
Başvuru kitapları
Kaynak kitaplar
Müzik kitapları
2003 kitapları
2000'lerde Türkçe kitaplar