barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Tütenocak, Şenkaya

Tütenocak köyünün adı Ahrisi (ახრისი) veya Ahriz'dir. Bu yer adı zaman içinde Türkçe kaynaklarda Ehriz (اهریز) biçimini almıştır. Oysa 1914 (R. 1330) tarihli Erkan-i Harbiye-i Umumiye haritasında "Âhris" (آهریس) olarak geçer.Ahrisi veya Ahriz köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün bugünkü sınırları içinde tespit edilmiş olan megalit yapı ve kilise kalıntıları, buranın eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.Ahriz köyü, Osanlıların eline geçmesinden yaklaşık 25 yıl sonra, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterine göre Oltu sancağına bağlı Kop (Kvabi) nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tarihte köyün nüfusu 8 haneden oluşuyordu. Bu hanelerden üçü Hristiyandı ve beşi Müslüman olmuştu.Ahriz köyü, Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi belirleme amacıyla 1835 yılında yaptığı nüfus tespitinde Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı ve bu tarihte köyde mevcut 13 hanede 48 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Ahriz köyünün nüfusunun yaklaşık 96 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Ahriz köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması’yla Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin de Ahriz (Ахрисъ) adıyla kaydettiği köy, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlıydı. 1886 yılındaki nüfus tespitinde köydeki 15 hanede, 38'i erkek ve 44'ü kadın olmak üzere 82 kişi yaşıyordu. 4 hanede 7'si kadın ve 7'si erkek olmak üzere 14 Kürt, 11 hanede 31'i erkek ve 37'si kadın olmak üzere 68 Türk yaşıyordu. Ahriz köyünün nüfusu 1896 yılında 96 kişiye, 1906 yılında ise 155 kişiye yükselmiştir.Ahris köyünün 1928 tarihli Osmanlıca köy listesindeki kaydı "Ehriz" (اهریز) biçiminde okunmuştur. Bu tarihte Ehriz Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Ehris" olarak kaydedilmiş olan köy, Kars vilayetinin Sarıkamış ilçesinin Bardız nahiyesine bağlanmıştı. Bu tarihte nüfusu 249 kişiden oluşuyordu. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Bardız nahiyesi ve Ehris köyü bu kazaya bağlandı. Ahris veya Ehriz Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Tütenocak olarak değiştirilmiştir. Tütenocak köyünün nüfusu 1965 yılında 297 kişide oluşuyordu ve bu nüfus içinde 162 kişi okuma yazma biliyordu.
Tütsü

Tütsü, yanarken kokulu dumanı bertaraf eden aromatik biyotik bir malzemedir. Terim, ürettiği aroma yerine malzemenin kendisini ifade eder. Tütsü astetik nedenlerle, terapide, meditasyonda ve törende kullanılır. Ayrıca basit bir deodorant veya böcek savar olarak da kullanılabilir.Tütsü aromatik bitki materyallerinden oluşur ve sıklıkla uçucu yağlarla birleştirilir. Tütsü tarafından alınan formlar, temel kültür ile farklılık gösterir ve teknolojideki ilerlemeler ve yanan nedenlerin artan çeşitliliği ile değişmiştir. Tütsü genellikle iki ana türe ayrılır: "dolaylı yanma" ve "doğrudan yanma". Dolaylı yanma tütsü (veya "yanmayan tütsü") kendi başına yanma yeteneğine sahip değildir ve ayrı bir ısı kaynağı gerektirir. Doğrudan yanan tütsü (veya "yanıcı tütsü") direkt olarak bir alevle yanar ve daha sonra parıltılı bir kor bırakarak parlar. Doğrudan yanan tütsü, bir bambu çubuk etrafında oluşan veya koni şeklinde ekstrüzyon yapılan bir macundur.
Tütsü Yolu – Necef Çölü'ndeki Çöl Şehirleri

Tütsü Yolu – Necef Çölü'ndeki Çöl Şehirleri, İsrail'in güneyindeki Necef Çölü'nde, Arabistan'ı Akdeniz'e bağlayan Helenistik-Roma döneminde Tütsü Yolunun bitiş noktasına yakın bir konumda yer alan Dünya Mirası alanıdır. Ticaret, tarımsal gelişimin yanı sıra, antik kentlerin, kalelerin ve kervansarayların gelişmesine yol açmıştır.
Tütsüleme

Etler ve balıklar tütsülemenin en çok kullanıldığı yiyecek maddeleri arasındadır. Ancak kümes hayvanları ve peynir de tütsüleme yöntemiyle hazırlanabilir.Füme işleminde esas ilke; etin içerdiği suyun bir miktarının uzaklaştırılması ve dumandaki bakteri öldüren maddelerin ete geçmesini sağlayarak ette başka mikroorganizmaların çoğalmasını önlemektir. İşin özü balığa veya ete ateş göstermeden dumanla pişirmektir.Tütsüleme için kullanılan duman genellikle meşe veya kayın odunu yakılarak elde edilir. Bazen akçaağaç, elma, kiraz veya erik ağaçlarından elde edilen odunlar da bu amaçla kullanılabilir. Çin'de çaya lezzet vermek için pirinç, şeker ve çay gibi maddelerin yakılmasından elde edilen dumanla tütsüleme yapılır. Kuzey Amerika'da ise mısır koçanları yakılarak jambon ve domuz pastırması tütsülenir. Tütsülenerek yenilen en yaygın yiyecek füme somon balığıdır.
Tüttendorf

Tüttendorf Almanya'nın kuzeyinde Schleswig-Holstein eyaletinde, Rendsburg-Eckernförde iline bağlı bölge. 17,76 km² yüzölçüme sahiptir. Nüfusu, 31 Aralık 2004 itibarıyla yaklaşık 1182 olarak tespit edilmiştir. Belediye Başkanlığı Klaus Juschkat tarafından yürütülmektedir.
Tüttürmek

Tüttürmek, bir maddenin tütmesini, duman çıkmasını sağlamak anlamına gelen bir eylem. Madde genellikle içinde tütün bulunan, silindir şekline sahip sigara için kullanılır.Tüttürmek genellikle insan sağlığını olumsuz yönde etkiler. 2007 raporuna göre her yıl yaklaşık 4.9 milyon insan sigara ve benzeri maddeleri tüttürdüğü için hayatını kaybetmektedir.
Tütü

Tütü, balerinlerin bale gösterisi sırasında giydiği kısa ve uzun çeşitleri olan kat kat kabarık eteklik.
Tütün

Tütün, Solanaceae familyasının Nicotiana cinsindeki birçok bitkinin adıdır. Başta Nicotiana tabacum ve Nicotiana rustica  türleri olmak üzere, dünya genelinde bilinen 70'den fazla tütün türü bulunmaktadır. Tütün endüstrisi birçok ülkelerin ekonomisinin esasıdır.Kurutulmuş tütün yaprakları esas olarak sigara ve puroların yanı sıra pipo ve nargilelerde sigara içmek için kullanılır. Ayrıca enfiye, çiğneme ve daldırma olarak da tüketilebilirler.Tütün, yüksek derecede bağımlılık yapan uyarıcı alkaloid nikotinin yanı sıra harmala alkaloidleri içerir . Tütün kullanımı özellikle kalp, karaciğer ve akciğerleri etkileyen birçok kanser türünün gelişiminde yüksek rol alır. Dünya Sağlık Örgütü, 2008 yılında "tütün kullanımını" dünyanın en büyük önlenebilir ölüm nedeni olarak belirlemiştir. Örgüt, 2022 yılında ise tütünün yaygın kullanımı için "tütün salgını" ifadesini kullanmıştır. Örgüte göre, dünya genelinde her yıl 8 milyon insan tütün kullanımına bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir.
Tütün Hanı

Tütün Hanı, Gaziantep'te bulunan, eskiden tütün tüccarlarının konakladığı ve alışveriş yaptıkları han.Gaziantep şehir merkezinde yer alan hanın ilk sahibi Nur Ali Ağa oğlu Hüseyin Ağa'dır. Tütün Hanı'nın, 18. Yüzyılın ortalarında yapıldığı tahmin edilmektedir. Yapı, Osmanlı han mimarisinde iki katlı tek avlulu hanlar grubuna girer. İç kısımda zengin bir süsleme görülmese de, siyah ve beyaz taşın kullanıldığı temiz bir işçilik görülür. Ortasındaki kare şeklinde bir avlu ve etrafındaki odalardan oluşan iki katlı bir binadır.2006 yılında restore edilen Tütün Hanı, hâlen alışveriş merkezi ve modern bir yöresel ev yemekleri lokantası-kafe olarak hizmet vermektedir.
Tütün Yorgunu (roman)

Tütün Yorgunu, Talip Apaydın'ın 1975 yılında yayımlanan romanıdır. Eser,  1976 yılında Madaralı Roman Ödülü'nü aldı.Romanda, ektiği tütününün değerini alıp alamayacağının kaygısı içinde bunalan ve garip bir hastalığa tutulan köylü Osman anlatılır. Osman, elleri sürekli tütün dizer gibi hareketler yapmakta, hep tütünü sayıklamaktadır.
Tütün Zamanı (film)

Tütün Zamanı, başrollerinde Yılmaz Güney ve Cavidan Dora'nin oynadığı yönetmenliğini ise Orhon Murat Arıburnu'nun yaptığı 1959 yapımı Türk filmidir.Köyde birbirine yakın iki hanede ikamet etmekte olan Zeliş (Cavidan Dora) ve Cemal (Yılmaz Güney), birbirlerini görür görmez sevdaya tutulurlar. Evlenme hayali kuran iki gencin önünde bir engel vardır. Zeliş'in babası Recep (Vahi Öz), kendisine borcu olduğundan dolayı, Zeliş'i ondan yaşça epey büyük olan Bekir (Ulvi Uraz) ile evlendirmek istemektedir. Varlıklı bir adam olan Bekir, Zeliş'e deli gibi tutkundur. Sevdiği Cemal ile birlikte olmak isteyen Zeliş, sevmediği bir adam ile evlendirilmemek için Cemal ile kaçmayı düşünür. Zeliş'in henüz reşit olmaması ve tütünün kaldırılacağı zaman yakın olduğundan, geride kalan ailelerini zor durumda bırakmak istemeyen iki genç, kavilleşmelerine rağmen kaçma planlarını ertelerler. Zeliş'in başkasını sevip istediğini öğrenen Bekir, Fehmi’nin (Ahmet Tarık Tekçe) yardımıyla Zeliş'i kaçırmak ister. Bu durumu kardeşinin muaveneti ile şans eseri fark eden Zeliş, çıkar yol olarak Cemal ile kaçar. Bekir ve Recep ise peşlerini bırakmaz. Çeşitli badireler atlattıktan sonra, köylülerin aracılığıyla, Zeliha ve tütün işçisi Cemal vuslata erer.
Tütün mozaik virüsü

Tütün mozaik virüsü, çubuk ya da ince uzun virüslerdir. 300 nm uzunlukta çubuklar şeklindeki virüs partikülleri mekanik olarak yayılır. 158 aminoasitli protein monomerinden oluşur. İçerisinde 4 alfa taneciği bulunur. Viryonlar 300 nm uzunlukta ve 18 nm genişliktedir. Çapı RNA'da 6 nm dir ve protein kaplı hücresel enzimler tarafından korunur. Her bir protein monomerinde üç RNA nükleotidi bulunur.Yüksek derecede bulaşıcı ve stabildir. Mutantları mantar konidileriyle de taşınabilir. Kışı tütün artıkları üzerinde toprakta geçirir.Bitkilerde, tütün mozaik virüsü mahsullere büyük zararlar verir. Dokuz bitki familya üyesinde, en az 125 türde, tütün dahil olmak üzere, domates, biber, hıyar ve süs bitkilerine bulaşabilir.
Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu

Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu, IMF ile 1999 yılında gerçekleştirilen destekleme düzenlemesi anlaşması çerçevesinde tütün üretimine yönelik destekleme mekanizmasına son verilmesine ve TEKEL'in özelleştirilip bu sektöre ilişkin yetkilerin bir kurula devredilmesine karar verilmesi üzerine 09.01.2002 tarihli ve 24635 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 4733 sayılı "Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun" ile söz konusu bu Kanun ve diğer Kanunlarla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip bir kurum olarak kurulmuştur. Bağımsız idari otorite niteliğindeki Kurum, Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilişkilendirilmiştir.Tütünde destekleme sistemini kaldıran 4733 sayılı Kanun, aynı zamanda tütün alım-satım piyasasını ve tütün ithalatını serbestleştirmiştir.Tütün ve alkol tüketiminden kaynaklanan zararlı etkileri önlemeye yönelik çalışmaların yapılması şeklinde belirlenmiştir.24 Aralık 2017 tarihli KHK ile kurum kapatılmış, kuruma ait yetkiler Tarım ve Orman Bakanlığı'na devredilmiştir. Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı olarak faaliyetlerine devam etmektedir.
Tütün İskelesi

Tütün İskelesi, Mustafa Kemal Atatürk'ün Türk Kurtuluş Savaşı'nı başlatmak için adım attığı, Samsun'da bulunan bir iskele.  Bugün İlkadım ilçesindeki Yabancılar Çarşısı'nın hemen önünde halka açık bir şekilde balmumu heykellerle süslenerek sergilenmektedir.
Tütünbank

1980'de Yaşar Holding'in iştirakleri arasına giren ve yapısal değişiklik geçiren kuruluş, şube sayısını arttırarak yöresel banka olmaktan çıktı. 1982'de sermayesini 6 milyar liraya, mevduatını 7 milyar 349 milyon liraya, toplam kredi miktarını 6 milyar liraya, şube sayısını 34'e çıkardı. 1983'te bankacılık hizmetlerine ek olarak müşterilerine sigortacılık hizmeti de sunmaya başladı. Ayrıca menkul kıymetler piyasasına girerek hisse senedi ve tahvil satışlarında belli başlı kuruluşlardan biri durumuna geldi. Tütünbank, bazı bazı büyük ticaret ve sanayi kuruluşlarına da ortak oldu.
Tütüncü Mehmet Efendi (İstanbul metrosu)

Tütüncü Mehmet Efendi Metro İstasyonu, İstanbul metrosu'nun M12 (60. Yıl Parkı – Kâzım Karabekir) Metro Hattı'nda yer alan  ve 2024'te hizmete girmesi planlanan inşa hâlindeki yer altı metro istasyonudur.Kadıköy'ün Göztepe Mahallesi'nde Tütüncü Mehmet Efendi Caddesi altında yer alan istasyonun 3 adet girişi bulunacaktır. İstasyonun iki girişi Tütüncü Mehmet Efendi Caddesi üzerinde yer alacak, üçüncü girişi ise Göztepe Tren İstasyonu'na erişim sağlayacak olan yaya alt geçidi olacaktır.
Tütüncü Mehmet Halis Efendi

Serduhani Mehmet Halis Efendi, Osmanlı'nın ilk sanayicilerinden ve İstanbul, Kadıköy'deki Göztepe semtinin kurucusudur.Aslen Erzincan ilinin Kemah ilçesi Ağaçsaray köyü nüfusuna kayıtlıdır. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra kardeşi Yusuf Efendi ile İstanbul'a gelerek ticaret hayatına atılmışlar ve sokaklarda terazi ile tütün satmışlardır. Bu esnada dönemin zenginlerinden Tahsin Bey'le tanışmaları iki kardeşin hayatlarında bir dönüm noktası olur ve Tahsin Bey'in teşvikiyle Mehmet Efendi İskeçe'den 40 hayvan yükü tütün getirtir. Hemen ardından Küçükpazar’da küçük bir dükkân sahibi olurlar; kardeşi dükkânda satışla uğraşırken, Mehmet Efendi de gidip mal getirmeye devam eder. Artık Tütüncü Mehmet Efendi olarak anılmaktadır.Küçükpazar'daki dükkânlarında işlerin iyi gitmesiyle Tütüncü Mehmet Efendi, bir tütün fabrikası kurmaya karar verir ve yer olarak da Haliç kıyısındaki Cibali'yi seçer. Cibali'de kurduğu fabrika ile ordunun tütün ihtiyacını karşılayan Tütüncü Mehmet Efendi, zamanla kazancını arttırır ve İstanbul'un en zenginleri arasına girer ve serduhani (baş tütüncü) olarak anılmaya başlar. Ne var ki devletin tekel gelirlerini arttırma kararı alma sonucu, Girit ve Lübnan dışında tütün imalatı ve tütün fabrikası açma imtiyazı 30 yıl süre ile Reji İdaresi'ne verilir ve Mehmet Efendi Cibali'deki tütün fabrikasını satmak durumunda kalır. Söz konusu fabrika cumhuriyet idaresine kadar Fransız idaresinde kalacak, cumhuriyet ilanından sonra Türk Tekel İdaresi'ne bağlanacak ve 1995 yılında Kadir Has Üniversitesi'ne devrine kadar üretime devam edecektir.Fabrika satışından 95 bin altın kazanan Mehmet Halis Efendi, bu parayla bugünkü Göztepe semtinin bulunduğu alanda yaklaşık 1000 dönümlük arazi satın almış ve bu araziyi parselleyerek saray eşrafına mensup kimselere satmıştır. Saray çevresinden bu parselleri satın alıp, üzerine çoğunlukla yazlık ev yaptıranlar doğrultusunda yeni bir muhit doğmuş ve bugün mevcut olan semtin temelleri atılmıştır (yaptırılan yazlık evlerden bir tanesi, Defter-i Muktesid Muharriri Galatalı Süleyman Sudi Efendi tarafından satın alınır ve bugün Erenköy Kız Lisesi olarak kullanılmaktadır). 1902 yılında servetinin bir kısmıyla, kendi ismiyle anılan Tütüncü Mehmet Efendi Camii'ni yaptırır. Ömrünün son yıllarını Büyükada’da geçirir. Vefat edince cenazesi, vasiyeti üzerine Göztepe’de yaptırdığı camiinin mihrab önüne defnedilir. Oğlu Kemal Efendi, Tütüncü Mehmet Efendi Camii'nin ilk imamıdır.Göztepe semtinin kurucusu ve isim babası olan Mehmet Halis Efendi'nin ismi, Bağdat Caddesi ile Minibüs Caddesi'ni birbirine bağlayan semtin ana caddesine verilmiştir.
Tütüncü, Gönen

Tütüncü; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Tütüncüler Köprüsü

Tütüncüler Köprüsü, Rize'nin Pazar ilçesinin Tütüncüler köyünde bulunan bir kemer köprüdür. Tek gözlü köprünün ilçe merkezine uzaklığı 8 kilometredir. 2 metre yüksekliğindeki köprü, 6 metre uzunluğunda ve 1.7 metre genişliğindedir. Talvat Deresi'nin üzerine inşa edilen köprünün yakınlarında eski bir değirmen bulunmaktadır. Eski göç yolunun üzerindeki köprü, Elmalık (Kuzika) ve Tütüncüler (Talvat) köylerini birbirine bağlamaktadır.
Tütüncüler, Akçaabat

Varacı, Sivrioğlu, Köseoğulları, Mollaoğulları, Kuruhüseyinoğulları ve Kaskaroğulları mahalleleri daha önceleri Satari köyüne bağlı iken, 13 Ağustos 1951'de birleşerek Tütüncüler adıyla bağımsız bir köy haline geldi. Tütüncüler, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle oldu.
Tütüncüler, Bafra

Mahallenin eski adı "Cırıklar mahallesi" idi. 1924 yılında Lozan görüşmesinden sonra, Yunanistan'dan Selanik ili Drama ilçesinden  buraya göç edilmiş, muhacir mahallesi olarak bilinir. Arazisi düz olduğundan eskiden burada at üzerinde Cirit oynanırmış. Bu nedenle "Cırıtlar mahallesi" denilirmiş. Daha sonra Cırıklar mahallesi olarak değiştirilmiş. Mahallenin geçim kaynağı tütün olduğu ve kaliteli tütün üretildiğinden dönemin Bafra kaymakamı tarafından ismi Tütüncüler mahallesi olarak devam etmektedir.
Tütüncüler, Pazar

Eski adı Talvat'tır. Nitekim 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Talvat (طالوات) olarak geçer. Kültür tarihçisi Nikolay Marr, 1910 yılında Atina kazasında 69 köy bulunduğunu ve bu köylerden 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmıştır. Bu köylerden biri de Talvat'tı.Talvat, Trabzon İmparatorluğu'nun 1461'de ortadan kaldırılmasından sonra Osmanlıların eline geçti. Trabzon Eyaleti sınırları içindeyken, 1867'de, yeni kurulan Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının bir köyü haline geldi. 1876 Trabzon vilayeti salnamesinde bu sancağa bağlı Atina kazasının bir köyü olarak geçer. Köyün nüfusu 41 hanede yaşayan 154 kişiden oluşuyordu. Hane başına yaklaşık 3,7 kişi düşmesi, köydeki ailelerin kalabalık olmadığını göstermektedir. Tarımla geçinen Talvat'ta hayvan varlığı olarak 105 koyun, 24 keçi, 90 inek ve 15 öküz tespit edilmiştir.Talvat, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Atina kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1935 genel nüfus sayımında, Artvin vilayeti yerine kurulmuş olan Çoruh vilayetinin Pazar kazasının merkez nahiyesinin bir köyüydü. Bu tarihte köyün nüfusu 602 kişiden oluşuyordu. Bu yerleşme, 1955 genel nüfus sayımında "Talvat" adıyla, 1960 genel nüfus sayımında ise "Tütüncüler" adıyla Pazar kazasının merkez nahiyesine bağlı köy olarak kaydedilmiştir. "Yabancı kökten geldiği" için köyün adının 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Tütüncüler olarak değiştirilmiş olduğu, bu kayıtlardan da anlaşılmaktadır.<ref>{{Web kaynağı |url=https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1960-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf |başlık=Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1963, s. 466. |erişimtarihi=21 Nisan 2022 |arşiv-url=https://web.archive.org/web/20200218091504/https://www.sehirhafizasi.sakarya.edu.tr/wp-content/uploads/2018/05/1960-n%C3%BCfus-say%C3%ACm%C3%AC.pdf |arşiv-tarihi=18 Şubat 2020 |ölüurl=hayır }}</ref> Adının değiştirilmesine rağmen, köyün eski adı yeni adıyla birlikte "Tütüncüler (Talvat'')" biçiminde bir süre daha resmî kayıtlarda kullanılmıştır.Tütüncüler köyünde varlığı bilinen tek tarihi eser, bugün Tütüncüler Köprüsü olarak adlandırılan tek kemerli taş köprüdür.
Tütünlü, Şemdinli

Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Kürtçe'de "evliyalar" anlamına gelen Evliyan olarak geçmektedir.Köy, Hakkâri il merkezine 147 km, Şemdinli ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Köy, Şemdinli'nin güneybatısında olup,  numaralı Derecik-Şemdinli il yoluna 5,3 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Tüvenan

Taş kömürü veya antrasit kömürü olarak da bilinen Tüvenan kömürü, yüksek oranda metamorfoza uğramış ve %86-97 karbon içeriğine sahip bir kömür türüdür. Yüksek karbon içeriği, düşük uçucu madde ve yüksek enerji yoğunluğu ile karakterize edilir. Tüvenan kömürünün bazı temel özellikleri ve kullanım alanları:Isıl değeri yüksek: Tüvenan kömürü, yüksek karbon içeriği nedeniyle yüksek enerji içeriğine sahiptir, bu da onu ısıtma ve elektrik üretimi için verimli bir yakıt yapar.Düşük kül içeriği: Diğer kömür türleri ile karşılaştırıldığında tüvenan kömürü nispeten düşük kül içeriğine sahiptir. Bu, yakıldığında daha az atık ürettiği ve daha düşük çevresel etkiye sahip olduğu anlamına gelir.Dayanıklı ve sert: Tüvenan kömürü sertliği ve dayanıklılığı ile bilinir, bu da onu uzun ömürlü ve istikrarlı bir yakıt kaynağı gerektiren uygulamalar için uygun kılar.Endüstriyel kullanımlar: Tüvenan kömürü, çelik imalatı, çimento üretimi, kalorifer kazanları gibi yüksek ısı gerektiren endüstriyel proseslerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Yüksek ısıl değeri ve düşük kül içeriği onu bu uygulamalar için ideal kılar.Konut ısıtması: Bazı bölgelerde, tüvenan kömürü, özellikle kolay bulunabilen ve uygun fiyatlı alanlarda konut ısıtma amaçlı kullanılmaktadır."Tüvenan" teriminin özellikle Türkiye bağlamında bu tür kömürü ifade ettiğini belirtilir. Diğer ülkelerde veya bölgelerde, benzer kömür türleri farklı adlara veya sınıflandırmalara sahip olabilmektedir.
Tüy

Tüy, kuşlarda bulunan, türler arasında ayırtedici bir özellik gösteren ve bir örtü vazifesi gören epidermal büyümelerden biridir. Bazı bitki ve meyvelerle bazı dokumalar üzerinde görülen ince, kısa, yumuşak ve sık uzantılar da tüy olarak adlandırılır. Tüyler, omurgalılarda bulunan en karmaşık örtü dokusu sayılmaktadır. Bu özellik kuşlar sınıfını diğer canlı gruplarından ayıran önemli bir özelliktir. Tüylerin ayrıca Theropoda (diğer bir deyişle tüylü dinozor) alttakımına ait canlılarda da olduğu görülmüştür. Bununla beraber, tüyler kuşların vücutlarının çoğu tarafını kaplamakta ve sadece belirli bölgelerde bu örtü oluşmaktadır. Bu özellik kuşların uçmasına, ısı kaybının azalmasına ve su geçirmezliğinin sağlanmasının yanında renkler sayesinde iletişim ve korunmaya yardımcı olur.
Tüy (kalem)

Tüy, mürekkebe batırılarak yazı yazmakta kullanılan bir araçtır. Genellikle kaz, kuğu ve hindi gibi iri kuşların kanat tüylerinden üretilir.Çeşitli bulgulara dayanarak milattan önce Roma İmparatorluğu'nda tüy kalem kullanıldığını düşünen araştırmacılar bulunmakla birlikte bu konuda görüş birliği yoktur. 7. yüzyıl Hristiyan azizlerinden Sevilli Isidore'un yazmalarında tüy kalemin kapsamlı bir tarifi verilir ancak bu tarihten çok önceleri de kullanıldığı bilinmektedir. Metal kalemler icat edildiğinde bir süre metal kalemlere tüy yazma ucu takılmıştır. Tüy, divit ve dolma kalemin yaygınlaşmasından önce, 19. yüzyılın ortalarına kadar yaygın olarak kullanılmıştır.
Tüy dökücü krem

Tüy dökücü kremler, istenmeyen kılların üzerine uygulanarak onları geçici olarak yok eden kozmetik ürünlerdir. Bir çeşit depilasyon yöntemidir. Kılın protein yapısını bozarak dökülmesini sağlar.
Tüy örtüsü

Tüy örtüsü, kuşların vücutlarını saran tüy katmanı ile bu tüylerin dokusu, rengi ve düzenidir. Tüy örtüsü, tür ve alt türlere, cinsiyete ve yaşa göre farklılık göstermektedir. Tür içinde de farklı renk morfları olabilir. Tüylerin yerleşimi ve düzeni rastlantısal değil, belli bir düzene uygun şekildedir.
Tüylü huş

Tüylü huş (Betula pubescens), huşgiller (Betulaceae) familyasından 25 m'ye kadar boylanabilen sık dallı, beyaz gövdeli bir huş türü.Dalları yukarı doğru sarkık değildir. Yeni sürgünler tüylüdür. Yapraklar önce tüylüdür. Elips ve yumurta biçiminde, 3–5 cm uzunlukta, ucu fazla sivri değildir. Yaprak kenarları katlı dişlidir. Yaprak sapı tüylüdür. Yapraklarında Betula pendula gibi reçine bezeleri bulunmadığından, bunların yaprakları yapışkan değildir. Erkek çiçekler silindirik, 4–6 cm uzunlukta, dişi çiçekler 2,5 cm uzunluktadır. Meyve yumurta biçiminde ve küçük kanatlıdır.Verimli ve nemli toprakları sever. Sulak ve bataklık çevrelerinde yetişebildiği gibi nispeten kumlu topraklarda da yetişebilir. Soğuğa dayanıklıdır.
Tüylü küf

Tüylü küf, bitkilerin zorunlu parazitleri olan çeşitli oomycete mikrop türlerinden herhangi birini ifade eder. Tüylü küfler yalnızca Peronosporaceae grubuna aittir. Ticari tarım'da asmalarda yetişen crucifer, üzüm ve sebze yetiştiricileri için özel bir sorundur. En önemli örnek, NCBI-Taxonomy ve HYP3'te yer alan Peronospora farinosadır. Bu patojen Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzey eyaletlerinde hayatta kalma yapıları üretmez ve Körfez Kıyısı eyaletlerinde canlı küf kolonileri olarak kışlar. Her baharda kabak üretimi ile kuzeye doğru ilerler. Tüylü küf ile ilişkili verim kaybı, büyük olasılıkla bitki gölgeliklerinin çökmesinden ve meyvelerde güneş yanığı oluşmasından sonra meydana gelen yumuşak çürüklerle ilgilidir. Kabak tüyü küfü yalnızca cucurbit bitkilerinin yapraklarını etkiler.İlk semptomlar, üst yüzeyde görünen büyük, köşeli veya bloklu, sarı alanlardır. Lezyonlar olgunlaştıkça hızla genişler ve kahverengiye dönerler. Hastalık bulaşmış yaprakların alt yüzeyi su ile ıslanmış gibi görünür. Daha yakından incelendiğinde, mor-kahverengi bir küf (oka bakınız) belirgin hale gelir. 10x el merceği ile küfün içinde futbol topu şeklindeki küçük sporlar gözlemlenebilir. Hastalığa elverişli koşullarda (uzun çiy dönemleri olan serin geceler), tüylü küf hızla yayılarak, gövdeleri veya yaprak saplarını etkilemeden yaprak dokusunu yok eder.Ortabatı tarlalarında tüylü küf patojeni kışı geçirmediğinden, ekim nöbetleri ve toprak işleme uygulamaları hastalık gelişimini etkilemez. Patojen yaz sonunda yerleşme eğilimindedir. Bu nedenle, erken sezon çeşitlerinin ekimi, zaten küçük olan tüylü küf tehdidini daha da azaltabilir.Özellikle tüylü küf kontrolü için uygulanan mantar öldürücüler gereksiz olabilir. Chlorothalonil, mancozeb ve sabit bakır gibi geniş spektrumlu koruyucu fungisitler, tüylü küf enfeksiyonuna karşı korumada en azından biraz etkilidir. Sistemik mantar öldürücüler cucurbit tüylü küfe karşı kullanım için etiketlenmiştir, ancak yalnızca bu hastalığın teşhisi doğrulandıktan sonra önerilir. Amerika Birleşik Devletleri'nde, Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı, oxathiapiprolin'in tüylü küfe karşı kullanımını onayladı. Kanada'da, Gavel (fungisit) ticari markası altında küf kontrolü için zoxamide ve mancozeb karışımı 2008 gibi erken bir tarihte tescil edilmiştir.
Tüylü meşe

Orta boylu bir ağaçtır bazen 20 m'ye kadar kadar ulaşır. Yaprak, tomurcuk ve sürgünleri kadifemsi tüylerle kaplıdır. Yapraklar 5-7 lopludur, 8–10 cm uzunluğundadır. Üzeri kadifemsi tüylerle kaplıdır. Tüyler yaprakta belirgindir. Kadeh meyvenin 2/3'ünü kaplar.Kuraklığa dayanıklı meşe türlerindedir. Türkiye'de Ankara, Kayseri, Konya'da karaçamla beraber, saçlı meşe (Quercus cerris) ile yükseklerde (1700 m) karışım yapar.Yaltırık, F., 1998. Dendroloji Ders Kitabı II, Angiospermae (Kapalı Tohumlular), İ.Ü. Yayın No:4104.
Tüysüz Çin köpeği

Tüysüz Çin köpeği veya sorguçlu Çin köpeği (İngilizce: Chinese crested); kökeni tarih öncesi dönemlere dayanan; vücudu tüysüz, kafası, ayakları (çorapları) ve kuyruğu tüylü bir süs köpeği ırkı. Tüylü olanları "ponpon" olarak adlandırılır. Genellikle tüylü (ponpon) olarak doğarlar. Afrika'da ortaya çıktığı, Çinli tüccarlar tarafından dünyaya yayıldığı düşünülmektedir. Tüysüzlüğe neden olan gen baskın ve ölümcüldür. İki baskın gene sahip olan enikler ölü doğarlar. İki çekinik gene sahip olanlar tüylü (ponpon) olarak doğarlar. Ponponlar farklı bir tür değildir.Tüysüz Çin köpekleri; ince, nazik yapılı, 28–33 cm boyunda ve 2-4,5 kg'lık köpeklerdir. Tüyleri ve derileri çeşitli renklerde veya benekli olabilir. Tüysüz olanlar güneşten ve soğuktan sakınılmalıdır. Sevecen ve oyunbaz bir köpek türüdür.
Tüzel kişi

Tüzel kişi, hukuk bakımından birçok kişinin veya malın topluluğundan doğan ve tek bir kişi sayılan oluşum. Belli bir amacı gerçekleştirmek üzere kişi veya emtia (mal) topluluğu şeklinde bağımsız olarak örgütlenmiş, haklara sahip olabilen, borç veya alacak edinebilen varlıklardır. Ör: Şirketler, vakıflar, dernekler, belediyeler, üniversiteler. Bir ülkedeki en büyük tüzel kişilik devlettir. Gerçek kişi olmadıkları hâlde gerçek kişi gibi işlem görürler. Kendilerini oluşturan ortaklardan, üyelerden veya temsilcilerden bağımsızdırlar. Örneğin üniversitenin mal varlığı rektöre değil, üniversite tüzel kişiliğine aittir.- Vakıflar, mal topluluğu şeklindedir. Örneğin bir arazinin gelirinin kimsesiz çocuklar için kullanılması. Burada asıl unsur maddi varlıktır.- Dernekler, kişi topluluğu şeklindedir. En az 7 kişi ile kurulur. Örneğin kanserle mücadele derneği kazanç dışı bir amaçla çalışır. Para toplasa bile hayır için kullanır. Asıl unsur kişilerdir.Hukuki düzenlemeler bakımından iki tür kişilik bulunmaktadır. "Gerçek kişi" ve "Tüzel kişi". Gerçek kişi, sağ ve tam doğmak şartı ile kişinin anne karnına düşmesinden ölümüne kadar geçen süreçte hukuken kişiler için kullanılan terimdir. Yani bu şahıslar alacak ve borç yaratabilme ehliyetine sahiptirler. Tüzel kişi ise gerçekte kişilik sahibi olmayan ancak kişilik sahibi olduğu varsayılan kişi veya mal topluluklarıdır. Tabi oldukları hukuk dalına göre ise "özel hukuk tüzel kişisi" ve "kamu hukuku tüzel kişisi" şeklinde ikili ayrıma tabi tutulabilir.Dernek, vakıf, sendika, şirket, siyasi parti gibi oluşumlar hukuken varlık kazandıkları anda tüzel kişilik kazanırlar ve bu tip oluşumlara özel hukuk tüzel kişisi denilmektedir. Dernek kişilerin belirli bir amacı gerçekleştirmeye dönük olarak bir araya gelmesi nedeniyle kişi topluluğu iken, vakıf belirli miktarda malın önceden belirlenen bir amacı gerçekleştirmeye özgülenmesi nedeniyle mal topluluğudur.Tüzel kişilikler, yasal organlarının oluşmasıyla tüzel kişilik kazanırlarken, dağılma (amacın gerçekleştirilmesi) ve dağıtma (yasal olmayan faaliyetlerin gerçekleştirilmesi sonucu fesih) nedenleriyle kişilikleri son bulur.Tüzel kişilik taşıyan kuruluşların birbirlerine yazdıkları resmî yazılar birer resmî mektuptur. Tüzel kişilikler bakanlıklara bağlı olabilir.AKİPEK Jale G., AKINTÜRK Turgut, ATEŞ KARAMAN, Derya: Türk Medeni Hukuku Başlangıç Hükümleri Kişiler Hukuku, Beta Yayınları, Cilt-IÇAĞLAYAN, Ramazan: Hukukumuzda Kamu Tüzel Kişiliği Kavramı ve Kıstasları, Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 2016, Sayı 7OĞUZMAN, M.Kemal, SELİÇİ Özer, OKTAY Saibe: Kişiler Hukuku (Gerçek ve Tüzel Kişiler), 7. Bası, İstanbul, 2002ÖZSUNAY Ergun: Medeni Hukukumuzda Tüzel Kişiler, Tüzel Kişilerin Genel Teorisi-Dernekler – Vakıflar, 4. Bası, İstanbul 1978
Tüzel, Oğuzeli

Tüzel; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Tüzük

Tüzük (Nizamname), yasalarca belirlenen işlerin nasıl yapılacağını gösteren, bakanlar kurulunca çıkarılan ve tıpkı kanunlar gibi cumhurbaşkanının imzasından sonra aksine bir hüküm yoksa Resmi Gazetede yayınlandıktan 45 gün sonra yürürlüğe giren bir düzenleyici işlemdir. Ancak kanundan farklı olarak Danıştayın denetiminden geçmek zorundaydı, aksi takdirde yok hükmündeydi. Ayrıca bir kurum ya da kuruluşun amaçlarını, görevlerini ve izleyeceği yol ve yöntemleri belirttikleri maddeler bütünüdür. Kanunların uygulanmasına ilişkin esasları gösterirdi. 2017 yılında gerçekleşen Anayasa değişikliği ile tüzük çıkarılması kaldırıldı. Ancak bu tarihten önce yayımlanarak yürürlüğe giren tüzükler, mülga edilecekleri zamana kadar yürürlükte kalacaktır.Her derneğin bir tüzüğünün olması gerek şarttı ve dernek tüzükleri aşağıdaki maddeleri içermek zorundaydı:(Önemli Not: Aşağıdaki madde listesi örnek olması amacıyla verilmiştir ve bir tüzüğün genel biçimini vermektedir, ancak her tüzük böyle olmak durumunda değildir ve değişiklik gösterebilir. Bir dernek tüzüğün nasıl olması gerektiğini ve hangi bilgileri minimum içermesi gerektiğini Dernekler Kanunundan öğrenebilirsiniz.)Burada derneğin kuruluş amacı listelenir. Dernek faaliyetlerini yaparken hangi amaca hizmet etmek istiyor ise tüm amaçlar açıkça listelenir.Amaçları maddesinde bahsedilen, sıralanan amaçlarının gerçekleştirmek için yapacağı faaliyetler listelenir. Diğer bir deyişle derneğin yapmayı düşündüğü etkinlikler listelenir.Burada derneğin genel kurul, yönetim kurulu, disiplin kurulu gibi hangi alt yapılara sahip olduğu listelenir.Burada derneğin organlarından biri olan genel kurulun görev ve yetkileri ile ne sıklıkta hangi şartlarda toplanacağı yazılır.Burada derneğin organlarından biri olan yönetim kurulunun nasıl oluşturulacağı kaç kişiden oluşacağı görev ve yetkileri ile ne kadar bir süre için seçildiği bilgisi yer alır.Burada derneğin organlarından biri olan başkanın ve/veya genel sekreterin nasıl seçileceği görev ve yetkileri bulunur.Burada derneğin organlarından biri olan disiplin kurulunun nasıl oluşturulacağı ve ne gibi yetkileri olduğu yazılır.Burada derneğin organlarından biri olan denetleme kurulunun nasıl oluşturulacağı ve ne gibi yetkileri olduğu yazılır.Burada derneğin işleyişi ile ilgili mali ve diğer defter ve kayıtların nasıl ve hangi yöntemle tutulacağının bilgileri yer alır.
Tüür Yağmur Duası

Tüür Yağmur Duası Gökhan Kırdar'ın 7 duadan oluşan "Tüür" serisinin ilk albümüdür. Albümde bulunan şarkılarda Gökhan Kırdar'ın tarzı görülse de, kullanılan eski Türk kültürüne ait kam (şaman) davulu müziğe farklı bir yön katmaktadır. Albümün iç kapağında ve resmi web sitesinde tanıtımı şöyledir:"...ve genç kam(şaman) adayı, elinde tuttuğu orbanın (tokmağın) hastalıktan ölmüş yavru bir geyiğin derisi, davulun ise yıldırım çarpmış bir kayın ağacı olduğunu hatırladı ve çalmaya başladı..."Tanımdan da anlaşılacağı üzere müzikte, eski kam çalgılarının kullanılmasının yanı sıra, yoğun bir ruhçu ve doğal hava yaratılmaya çalışılmıştır.Tüür çalışması, Gökhan Kırdar tarafından, kendi ev stüdyosunda tüür ve lir çalarak, dışarıda yağmur yağarken kaydedilmiştir.Elektronik müzik ile tüür, lir, çeng, kılkopuz, dutar, morinhur gibi eskiden kamların kullandığı Türk çalgılarını sentezleyerek yeni bir müzik türü ortaya koymaya çalışılmıştır.
Týn Kilisesi

Týn Kilisesi ( veya Týnský chrám), Çekya'nın başkenti Prag'da bulunan bir gotik kilisedir. Kilise, Eski Kent'te yer almakta olup 14. ve 16. yüzyıllarda inşa edilmiştir.
Týnec nad Sázavou

Týnec nad Sázavou, Çekya'nın Orta Bohemya bölgesine bağlı Benešov ilçesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Sazava Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 25,75 km² olan kentin nüfusu 1 Ocak 2022 tarihi itibari ile 5.667'dir.
Tărtăria tabletleri

Tărtăria tabletleri, 1961'de Romanya'nın Tărtăria köyünün (yaklaşık olarak Alba lulia'dan 30 km uzaklıkta.) Neolitik kazı alanında bulunan üç kil tablettir.Tabletlerin yaşının belirlenmesi, karbon yaş hesaplamasının yapılamamasından ve stratigrafisinin belirsiz olmasından dolayı çok zordur. Birkaç bilim insanı tabletlerin MÖ 5,300'den kaldığını düşünmektedir. İşaretleri inceleyen birçok bilim insanı ise tabletlerin en fazla MÖ 3,300'den (Sümer proto-yazı döneminin başlangıcı) olmak üzere MÖ 2,750 civarlarından kaldığını düşünmektedir.Tabletler oyulmuş semboller içerir ve arkeolojistler arasında önemli bir tartışma konusudur. Geçmişte bazıları sembollerin dünyadaki bilinen en eski yazı biçimini temsil ettiğini iddia etmişlerdir. Bazı akademisyenler sembollerin Sümerlere ait olduklarını söylemesine rağmen Vinča sembolleri oldukları düşünülmektedir. İşaretler Sümerli proto-çivi yazısı benzeri, yani yarı Sümerlidir.Tabletlerin ikisi dikdörtgen biçiminde ve üçüncüsü daire. Tamamı küçük; yuvarlak olan sadece 6 santimetre (2,4 inç) çapında ve ikisinde —bir yuvarlak ve bir dikdörtgen tablet— delikler açılmış.Üç tanesinin tümünün sadece bir yüzünde semboller var. Deliksiz dikdörtgen biçimindeki tablette bir boynuzlu hayvan, belirsiz bir şekil ve dal veya ağaç gibi bir bitkisel motif tasvir edilmektedir. Diğer tabletler çeşitli soyut semboller içermektedir.Paliga S., The tablets of Tǎrtǎria.An enigma ? A reconsideration and further perspectives, Dialogues d'histoire ancienne, vol. 19, n°1, 1993. pp. 9–43; doi : 10.3406/dha.1993.2073Evans, A (1895), Cretan pictographs and prae-Phoenician script. With an account of a sepulchral deposit at Hagios Onuphrios near Phaestos in its relation primitive Cretan and Aegean culture, G. P. Putnams sons, p. 166.G. Papakitsos, I.Kenanidis: A Comparative Linguistic Study about the Sumerian Influence on the Creation of the Aegean Scripts. Article (PDF Available) · February 2015 ...A. A. Vaiman. On the Quasi-Sumerian tablets from Tartaria. Археологические вести. Спб, 1994. Вып. 3. Аннотации. — ИИМК РАНDenise Schmandt-Besserat Before Writing, University of Texas Press, Austin, 1992.olume I: From Counting to Cuneiform.
TİSAŞ

Trabzon Silah Sanayi A.Ş. (TİSAŞ), Türkiye merkezli bir ateşli silah üreticisidir. Şirketin başlıca ürünleri tabancalar olup silahları sivil, polis ve ordu tarafından dünya çapında kullanılmaktadır. Şirketin merkezi Trabzon'un Arsin ilçesinde yer almaktadır.TİSAŞ, 1993 yılında Doğu Karadeniz Silah Projesi kapsamında KOSGEB ve MKEK ile koordineli olarak kuruldu. Kompleks Arsin Trabzon Organize Sanayi Bölgesi'nde 11.000 m² açık alan üzerinde kurulmuş olup, tesislerin toplam kapalı alanı 5.500 m²'dir. TİSAŞ, artan talebi karşılamak ve dış ticaret işlemlerini yürütmek için 1998 yılında Ankara Bölge Müdürlüğü'nü kurdu.TİSAŞ, 1994 yılında ilk tabancası olan 7.65 mm'lik Fatih 13'ü üretmeye başlamıştır. 1998 yılında pazar talebini karşılamak amacıyla 9×19mm tabancaları da üretmeye başlamıştır. Doğu Karadeniz Silah Projesi kapsamında TİSAŞ Ar-Ge Dairesi ve Karadeniz Teknik Üniversitesi KOSGEB Teknoloji Geliştirme Merkezi tarafından ortak çalışmalar yürütülmüştür. Sonuç olarak TİSAŞ 1999 yılı itibarıyla 15 mermi kapasiteli 9×19mm Kanuni 16 modelini üretmeye başlamıştır. 2000 yılında TİSAŞ, Türk patentli tabancalar olan Kanuni S ve Zigana M16 serisini üretmeye başlamıştır. 2003 yılında Zigana K ve Zigana T modelleri de dahil edilmiştir. 2004 yılında ABD Ateşli Silahlar Teknoloji Şubesi, Zigana M16, Zigana K, Zigana T modellerini incelemiş ve her birinin ATF Form 4590 Silah Üretim Kriterleri'ne uygun özelliklere sahip olduklarını tespit etmiştir. 2005 yılı sonunda Zigana SPORT yeni bir model satışa sunuldu. 2006 yılında TİSAŞ, Türkiye'nin ilk .45 kalibre tabancası Ar-Ge ve testlerini Zigana C45 ile tamamlamış ve 2007 yılının başında piyasaya sunmuştur. Aynı yıl içinde 9×19mm Zigana F ve .380 ACP yeni Fatih 13 modeli satışa sunuldu.
TİSOYAB

Titreyengöl Sorgun Turizm Yatırımcıları Birliği (TİSOYAB), 1989 yılında Türkiye'nin ilk projeli tahsis yapılmış turizm bölgesi olan ve Antalya'nın Manavgat İlçesi sınırları içerisinde yer alan Titreyengöl Sorgun Turizm Bölgesi'nde hizmet veren 25 otelin bir araya gelerek oluşturduğu birliktir.
Tı

Tı veya Ta  (ط‎‎), Arap alfabesinin on altıncı harfi. Ebced hesabındaki değeri 9'dur. Şemsî harflerdendir. İbrani alfabesinde muadili Tet harfidir.Tı sesi dilin üst yüzü damağa yapıştırılır, dilin ucu üst dişlerin iç tarafına bastırılıp kaldırılırsa bu ses çıkar. Kalın, dolgun bir "ta" sesi verir. Kalkaleli (yankılı) harfler grubundandır. ت sesi ile karıştırılmamalıdır. Vurgulu bir T sesi olduğu için yaygın olarak  Ṫ ile gösterilir.Dı/Tı (ط) harfi  T ve D arası bir ses verir (Ṫ). Bazen Arapçada bu ses dilin üst dişlerin damakla birleştiği yere değdirilerek çıkarılır. Bu nedenle D sesine benzer. Osmanlı Türkçesinde ve Anadolu Türkçesinde bu harfle başlayan veya içerisinde kullanılan kelime yoktur. Ancak Anadolu Türkçesinde normal D harfi ile bu fark ortadan kalkmıştır. Bu sesin Türkçede karşılığı yoktur. Bu harfi içeren kelimelerin büyük bir kısmı halk ağzında D ile de karşılanabilen T sesini ihtiva eder. Örneğin, Osmanlıcada طاش (Ṫaş: Taş/Daş), طوز (Ṫuz: Tuz/Duz)... Osmanlıca kaynakların latin harflerine çevrilmesinde Tı/Dı harfinin T olarak mı yoksa D olarak mı tercih edileceği bir problem olarak daima yer almıştır.Aslında Tı/Dı Arapçaya özgü bir harf ve sestir. Sonraları Türkçe bazı kelimeler Tı ile yazılmaya başlanmış ve yerleşmiştir. Bunlar genellikle halk ağzında D ile telaffuz edilen sözcüklerdir. Örneğin: طاوشان (Ṫavşan), طاوان (Ṫavan)...Ayrıca Osmanlıcada Tı/Dı harfinin D olarak telaffuz edildiği kelimeler vardır. Bunların çoğu daha sonraları Dal ile de yazılmıştır. Örneğin: طامار/دامار (Đamar), طاغ/داغ (Đağ)... Geçmişteki Ṫavar (Davar), Ṫamga (Damga) kelimelerinin bu harf ile yazılması halinde doğru ses değerlerine örnek teşkil eder.Not: Benzer biçimde Ż harfi Arapçadaki Zı (ظ) sesini karşılar. Ancak Anadolu Türkçesinde normal Z harfi ile bu fark ortadan kalkmıştır. Türkçede yalnızca el yazısında da kimi zaman bu kullanıma rastlanır.
Tı kto takoy? Davay, do svidaniya!

Tı kto takoy? Davay, do svidaniya! ( "Sen kimsin? Haydi, güle güle!"), İhtiram ve İntikam Rüstemov kardeşler tarafından yazılan bir meyhane şarkısıdır. Video, 5 Kasım 2011'de Azerbaycan'ın Tengerud köyünde bir düğünde çekildi ve ardından YouTube'da 10 milyondan fazla kez izlendi. Talış ve Bakü grupları arasında Azerice, Talışça ve Rusça uçmak şeklinde söylenir. Video ayrıca Insanity TV'nin YouTube kanalı olan theinstv'de 10 milyondan fazla izlendi.
Tıbb-ı nebevi

Tıbb-ı nebevi ya da Nebevî tıp ( Peygamber tıbbı), İslam peygamberi Muhammed bin Abdullah'ın tıp ile ilgili hadislerini kaynak alan İslam ilimidir. İnsan sağlığının korunmasında, tedavi ve tedavi araçlarının nasıl uygulanacağı konusunda peygamberin tavsiye ve uygulamalarını dikkate alır.Hadisler, hacamat, çörek otu, misvak, bal şerbeti ve yakma gibi tedavi yöntemlerini içermektedir. Deve sütü ve sidiğinin karıştırılarak tüketilmesinin de sağlığa yararlı olduğu sahih hadislerde geçmektedir.Hadisler Muhammed'in ölümünü takip eden birkaç asırlık dönemde sözlü olarak dolaşan ve bir rivayet zinciri ile Muhammed'e isnad edilen sözlerden oluşur. Sözlerin aidiyet sorunu ve dini değeri baştan beri islam bilginleri arasında  tartışılagelmekte olan bir konudur."Sen kalp hastası bir kişisin..., ...Medine'nin acve hurmasından alsın, çekirdekleriyle birlikte döğsün, sonra onları içirsin".,"Çörek otunda ölüm dışında bütün hastalıkların devası bulunur'""Karamsar insan kendini hasta eder!""...Medine’nin havası onlara dokundu ve hasta oldular. Şikâyetleri üzerine Muhammed, çobanlarıyla birlikte Medine’nin dışına çıkıp, develerin sütünden ve idrarından içmelerini öğütledi..."''Günümüzdeki Tıbb-ı Nebevi ile ilgili çalışmalar oruç gibi ibadetlerin beden ve ruh (nefs) üzerindeki etkileri ve peygamberin tavsiye ettiği besinlerin modern tıp ile araştırılması şeklindedir.
Tıbbi Onkoloji Derneği

Tıbbi Onkoloji Derneği, 5 Ağustos 1996 tarihinde, Bülent Berkarda, Metin Aran, Haluk Onat, Süheyla Serdengeçti, Necdet Üskent, Erkan Topuz ve Evin Büyükünal adlı doktorların girişimiyle kurulmuştur.Tıbbi Onkoloji Derneği TOD, amacını, "Tıbbi Onkoloji Uzmanı" olan üyeleri arasında ve aynı görevdeki Türkiye dışındaki doktorlarla karşılıklı ilişki kurmak, tıbbi onkoloji alanında Türkiye'deki uzmanların haklarını korumak, çeşitli eğitimler düzenlemek ve denetimini yapmak, ayrıca bu kapsamda mezuniyet sonrası kurs, toplantı ve kongreleri düzenlemek şeklinde açıklamaktadır.TOD, amacı doğrultusunda, çeşitli yayınlar ve etkinlikler düzenlemekte, web sayfası aracığıyla kanser hastaları ve yakınlarının, hastalık hakkında bilgi sahibi olmalarına çalışmaktadır.
Tıbbi antropoloji

Tıbbî antropoloji (uygulamalı) antropolojinin alt dallarındandır. Tıbbî açılardan birey ve toplumu inceleyen tıbbî antropoloji nispeten yeni bir bilim dalıdır. Sağlık, hastalık, tedavi gibi fenomenlerin kültürel, toplumsal ve biyolojik izdüşümlerini inceler. Bunun dışında çok farklı konuları da inceleyen tıbbî antropolojinin gelişimi çoğu antropolog tarafından 4 evrede tanımlanmaktadır. 1870’lerde ortaya çıkan kültürel antropoloji, bugün tıbbî antropoloji altında incelenen çoğu konu, kavram ve sorunu ele almıştır. Tıbbî antropoloji terimi 1963 yılından bu yana antropologların sağlık, hastalık ve bunlarla ilgili hemşirelik / bakım uygulamalarının sosyal süreçleri ve kültürel temsilciliğine ilişkin deneysel araştırma ve teoriler geliştirmek için bir etiket olarak kullanılmıştır 1970’lerle birlikte tıbbî antropoloji odak noktasını yerli tıp anlayışlarından, çoğunlukla kendi toplumları içinde yer etmiş, biyomedikal kurumlara ve bu kurumlara ilişkin kavramlara çevirmiştir. Son dönemlerde ise tıbbî antropologlar tıbbın araştırma ile ilişkin konularını incelemeye başlamışlardır. Tıbbî antropoloji, antropoloji ve tıbbın yanı sıra, sosyoloji, epidemiyoloji, etyoloji, ekoloji, ekonomi gibi farklı bilimlerden de kavram ve metodoloji açısından yararlanır.Bugün birçok üniversitede bölümü bulunan tıbbî antropoloji, sosyal bilimlerle tıbbın incelenmesi hususunda önemli bir bilim dalıdır. Sivil sağlık örgütlerinden, tıp sistemlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesine kadar birçok çeşitli meseleyi konu almaktadır.Ayrıca yakın bir gelecekte de hızla ilerlemekte olan moleküler antropoloji kavramı da gerek tıp hizmetlerinin daha çok insana uygun hale getirilmesinde gerekse ilaçların daha insana uygun şekilde üretilmesine olanak sağlayacak bir bilim dalıdır.Türkiye'de bu konuya giderek artan bir hassasiyetin olduğu bunun da gelecek kuşaklar için artı bir değişim olduğunun bilinmesinde büyük yarar vardır. Moleküler Antropoloji insan ve de diğer canlıların evrimsel ilerleme ve değişim süreçlerini moleküler düzeyde inceleyerek olası moleküler bazda değişimin yönünü saptamaya ve de gelişen nesillerin olası moleküler altyapılarını tanımlayarak mevcut hastalıkların ve de tedavilerin incelenmesini amaçlamaktadır.
Tıbbi atık

Faaliyetleri sonucunda tıbbî atık oluşumuna neden olan üniteler (hastaneler, klinikler, doğumevleri,sağlık merkezleri, tıp merkezleri, dispanserler, sağlık ocakları, ayakta tedavi merkezleri, morglar, otopsi merkezleri, hayvan hastaneleri, kan üniteleri, diyaliz merkezleri, laboratuvarlar, tıbbi araştırma merkezleri...) tıbbî atıklarını; üzerinde uluslararası biyotehlike amblemi bulunan torba, kap ile kesici-delici alet kapları, taşıma konteynerleri ile geçici depolama birimlerine ulaştırırlar.Belediyeler ise buralardan kendileri veya yetkilendirdikleri firmalar vasıtasıyla özel dizayn edilmiş lisanslı tıbbî atık taşıma araçlarıyla bu atıkları alıp bertaraf sahasına götürüp bertarafını yapmakla sorumludurlar.Tüm bu faaliyetler, 22 TEMMUZ 2005 gün ve 25883 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Tıbbî Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" ile belirlenmiştir.
Tıbbi atık imhası

Bu sistem eskiden beri kullanılan yöntemdir, atıklar tamamen yok edilirler, bunlar incinerator denen cihazlarda 900 oC sıcaklıkta yakılırlar çıkan gazlar tekrar 1200 derece sıcaklıkta 0.5-2 sn boyunca yakılırlar çıkan gazlar çeşitli filtre sistemlerinden geçirilerek çevreyi kirletmeyecek emisyon değerlerine getirilirler. Fakat ekoljik dengeye zarar verirler.Türkiye'de birkaç şehirde uygulanan ilkel bir sistemdir. Atıklardan çıkan sıvılar yeraltı sularına karışarak çeşitli hastalıklara neden olduğundan kullanışlı değillerdir. Tuz havzalarında derine gömme yöntemide kullanılan bir yöntemdir.Enfekte atıkları steril etmek için kullanılan birçok değişik yöntem vardır. Gelişmiş ülkelerde yaygın olarak kullanılan buharla sterilizasyondur. Çünkü bu sistemde emisyon oranları ve yakmanın aşırı yatırım ve işletme maliyetlerinden kurtulmuş olunur. Steril edilen atıklar daha sonra parçalanarak %80'e yakın hacimsel küçülme sağlanır.
Tıbbi biyoloji

Tıbbi biyoloji veya biyomedikal, sağlık hizmetlerinde ve laboratuvar teşhislerinde pratik uygulamaları olan bir biyoloji alanıdır. Medikal hizmetlerde ve medikal bilim araştırmalarında bu bilim dalı büyük önem taşır zira diğer canlılar ve insanın medikal olmayan özellikleri bu uzmanlığın araştırmaları ve ışığında ilerleyebilir. Örneğin; hayvan kaynaklı olabilecek enfeksiyonlarda hayvan biyolojisi ve insan hastalıkları arasındaki ilişkiyi iyi bilen ve aktaran uzmanlar gerekir veya genetik aktarımla ilgili klinisyenlerin yeterli bilgisi olmayabilir. Biyomedikal kendi çapında halihazırda büyük araştırmalara imza atan ve tıp alanının dışında insan biyolojisinin gizemlerini açıklayan bir bilim dalıdır fakat genellikle tıbbi kondisyonlar hakkında yardım alınması amacıyla istihdam edilir. Tipik olarak "biyo-" ön ekini içeren birçok biyomedikal disiplini ve uzmanlık alanını içerir, örneğin:Tıbbi biyoloji, modern sağlık hizmeti ve laboratuvar teşhisinin temel taşıdır. Çok çeşitli bilimsel ve teknolojik yaklaşımlarla ilgilidir: in vitro diyagnostikten. in vitro fertilizasyona, kistik fibrozun moleküler mekanizmalarından HIV'in popülasyon dinamiklerine,  tek nükleotid polimorfizminden (SNP) gen tedavisine.Moleküler biyolojiye dayalı tıbbi biyoloji, moleküler tıbbın geliştirilmesinin tüm konularını insan genomunun, transkriptomun, moleküler etkileşimlerin anlaşılmasından karsinogenez (kanserleşme) sürecine, proteomun ve metabolomun büyük ölçekli yapısal ve işlevsel ilişkilerinde, öngörü, teşhis ve tedavi için yeni teknolojiler tasarlamanın özel bakış açısıyla birleştirir.Bu anabilim dalının en önemli görevi, tüm kondisyonlarla alakalı bilgiyi ve tekniği elbette hatırlayamayan klinisyenlere başta yardımcı olmak ve tıbbi bilim araştırmalarına biyoloji biliminin aktarılmasını sağlamaktır, çoğu zaman uzmanlarına başvurulan bu bilim dalı büyük  çoğunlukla hayati tıbbi destek sağlamaktadır.Uzun saatler süren hassas araştırmalar ve deneyler yapan tıbbi biyoloğun görevleri  temel olarak bunlardır:Canlıların yapılarından da yararlanarak insan hücresini ve insan anatomisini moleküler ve sitolojik açıdan inceler.Virüs, bakteri ve parazitlerin çeşitlerini, üreme yöntemlerini incelemek ve bunların canlılar üzerindeki etkisini araştırmak,
Tıbbi cihaz

Tıbbi cihaz, üreticisi tarafından özellikle teşhis veya terapötik amaçlı kullanılmak üzere tasarlanan ve doğru uygulanması için gerekli olan yazılım da dahil olmak üzere, tek başına veya kombinasyon halinde kullanılan herhangi bir cihaz, alet, yazılım, materyal veya başka bir üründür.