barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Çin imparatoru

Çin İmparatoru (), MÖ 221'de Qin Hanedanı'nın kurulmasından Qing Hanedanı'nın 1912'de yıkılmasına kadar Çin hükümdarlarının unvanıydı. İmparator, aynı zamanda "Cennetin Oğlu" (天子 tiānzǐ) olarak kabul edilmekteydi. Uygulamada, çoğunlukla olsa da Çin'de her imparator yüksek güç sahibi değildi.Aynı aileden olan imparatorlar hanedanlar olarak bilinen tarihî dönemlere göre sınıflandırılırlar. Çin'in imparatorluk yöneticilerinin çoğu, bugünkü etnik kategorileri tarihsel durumlara uygulamak konusunda dikkatli olma eğiliminde olmasına rağmen, çoğunlukla Han etnisitesinin üyeleri olarak görülmektedir. Yuan ve Qing hanedanları sırasında Çin sırasıyla etnik Moğollar ve Mançular tarafından yönetildi. Ortodoks tarihsel görüş, bazı yeni akademisyenler siyaset ve etnisite arasındaki etkileşimin çok daha karmaşık olduğunu iddia ettikleri halde, bunu yerelleşen yerli olmayan hanedanlar olarak görmektedirler. Bununla birlikte, her iki durumda da bu hükümdarlar Çin'i yönetebilmek için geleneksel Konfüçyüsçü imparatorların rolünü üstlenmek amacıyla kendilerini Göğün Vekili ilan ettiler.İlk Çin İmparatoru MÖ 221'de Qin Hanedanı'nın kurucusu Qin Shi Huang olup son imparator ise 1912'de cumhuriyetin kurulduğu Xinhai Devrimi ile tahtından indirilen Puyi'dir.
Çin kadın millî futbol takımı

Çin kadın millî futbol takımı, Çin'i uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden kadın futbol takımıdır. Çin Futbol Federasyonu tarafından yönetilmektedir.Çin kadın millî futbol takımı, 1990'larda Altın Nesil döneminde birçok uluslararası şampiyonluk kazandı. Takım, 21. yüzyılın başlangıcından sonra biraz tempo kaybetti ve 2006'da son AFC Asya Kupası'nı kazandı. 2023 yılında ise 2006'dan bu yana ilk kez AFC Asya Kupası'nı kazandı.
Çin kadın millî voleybol takımı

Çin kadın millî voleybol takımı, Çin Halk Cumhuriyeti Voleybol Federasyonu tarafından yönetilen ve Çin’i uluslararası kadın voleybol karşılaşmalarında temsil eden takımdır. Antrenörlüğünü Bin Cai yapmaktadır. 25 Eylül 2023 tarihi itibariyle FIVB dünya sıralamasında 6. sırada bulunmaktadır.
Çin kadın millî yedili ragbi takımı

Çin kadın millî yedili ragbi takımı, Çin'i yedili ragbi uluslararası maçlarında temsil eden ulusal takımdır. Şu anda Asya kadınlar yedili ragbi şampiyonudur.25-26 Haziran 2016 tarihinde İrlanda'da gerçekleşen Final 2016 Kadınlar Olimpiyat Eleme Turnuvası, Rio 2016'da oynayacak 12. ve son takımı belirleyecek bir etkinlikti. Çin ekibine Lu Xiaohui koçluk yaptı.
Çin kaligrafisi

Çin kaligrafisi (), Çince karakterlerin tamamen görsel sanatı ve edebi anlamın yorumunu birleştiren bir sanat formu olarak yazılmasıdır. Çin kaligrafisi, Çin'de yaygın olarak uygulandı ve genellikle Doğu Asya'da yüksek itibar gördü. Kaligrafi, eski Çin edebiyatçılarının en çok aranan dört beceri ve hobisinden biri olarak kabul edilir. Bu gelenekte çeşitli hat üsluplarının bazı genel standartlaştırmaları vardır. Çin kaligrafisi ile lavi birbiriyle yakından ilişkili olup benzer araçlar ve teknikler kullanılarak gerçekleştirilirler ve uzun bir ortak sanat geçmişine sahiptirler. Çin ressamlığı ve kaligrafisinin ayırt edici özellikleri arasında dinamik yaşamla yüklü harekete yapılan vurgu yer almaktadır. Stanley-Baker'a göre, "Kaligrafi, ipek veya kağıt üzerinde izler olarak kaydedilen, hareket halindeki enerjiyle deneyimlenen, ana bileşenlerini değiştiren uzayda zaman ve ritimle deneyimlenen saf yaşamdır." Kaligrafi ayrıca Çin'de mühür oymacılığı, süslü kağıt ağırlıkları ve mürekkep taşları da dahil olmak üzere birçok sanat türünün gelişmesine yol açmıştır.Tsui, Chung-hui 崔中慧 (2020) Chinese Calligraphy and Early Buddhist Manuscripts. Oxford: Indica et Buddhica.  (Open access PDF ).Basic Calligraphy Styles From Taoism contains introductory comparisons of different calligraphy styles of basic characters.名家书法 (Masters of Calligraphy) . Enter a character, click, and see range of variations for that character by different calligraphic masters.
Çin karakterleri

Çin karakterleri veya Çin harfleri (Çince (basitleştirilmiş): , Çince (geleneksel): 漢字; Pinyin: hànzì), günümüzde Çince, Japonca ve nadiren Korecenin yazılmasında kullanılan simgesel grafikler ya da logogramlardır. Bunlara Mandarin Çincesinde hànzì, Japoncada kanji, Korecede hanja ya da hanmun, Vietnamcada ise hán tự ya da chữ nho adı verilir.Çin yazısının ilk örnekleri Çin'in Shang Hanedanlığı döneminde, yaklaşık MÖ 1600 yıllarına ait Fal Yazıtlarıdır. Çin karakteri daha sonra Çin dışında Doğu ve Güney Asya'da Kore, Vietnam ve Japonya'da kullanılmaya başlanmıştır. 20. yüzyılda Kuzey Kore ve Vietnam, Çin karakterini kullanmayı tamamıyla bırakmışlardır. Bugün Güney Kore ve Japonya'da ise bu ülkeler kendi yazım sistemlerini geliştirmiş olmalarına karşın Çin karakteri hâlâ kısmen kullanılmaktadır.Çin yazı karakterleri, alfabeden farklı olarak ses belirtmek için kullanılmaz; bir tür resim yazısından türemiştir. Bu nedenle farklı dillerde değişik seslerle okunabilir; ancak anlam değişmez. Bu sayede Çincenin yüzlerce farklı lehçesini konuşan Çinliler için tarih boyunca iletişimi kolaylaştıran bir araç olmuştur. Söz dizimi olarak Çinceden tamamen farklı dilleri konuşan Japonlar ve Koreliler ise temel dilbilgisi kurallarını öğrendikten sonra Çince Budist yazmalar gibi belgeleri okuyabilmişlerdir. Bu yönüyle Çin karakteri Uzak Doğu'da kültürel alışverişin temel taşıdır.Çin'de 1956 yılından sonra Basitleştirilmiş Karakterler kullanılmaya başlanmıştır. Buna karşılık Tayvan, Hong Kong ve Makao'da hâlen Geleneksel Karakterler kullanılmaktadır.
Çin kayını

25 m'ye kadar boylanır. Yaprak sapı tüysüz 0,5-1,5 cm dir; yaprak, yumurta, eliptik yumurta veya nadiren dikdörgenimsi-yumurta şeklinde 5-9-11 cm'dir, üst yüzeyi mavimsi yeşil ve tüysüz, damarlar boyunca uzun ipeksi tüyler bulunur, dip kısmı kama şeklinde bazen yuvarlak veya kalp şeklindedir. Kenarları dalgalı, ucu uzun ve sivridir. İkincil damarlar orta damarların her iki yanında yukarıya doğru devam ederek yaprak kenarı ile son bulur. Kupula 1.5-1.8 cm'dir. Brahte yaprağa benzeyen tüysüz yeşilimsi damarlıdır. Apikal brahteler kahverengi iplikli tüylüdür. Nuks biraz dışarı çıkık ucu üç küçük kanatlıdır.Geniş yapraklı ve karışık ormanların bulunduğu dağlarda 1500–2000 m yükseltilerde görülür ve Çin'de yayılış yapar.
Çin kazı

Çin kazı (Anser cygnoides), ördekgiller familyasından Moğolistan’ın ortasında, Çin’in en kuzeyinde ve Rusya’nın güneydoğusunda üreyen ve kışları Orta ve Doğu Çin’de geçiren göçmen kaz türü.  Bazen Japonya ve Kore’de, nadiren de Kazakistan, Laos, Sibirya’nın ortası, Tayvan, Tayland ve Özbekistan’da da görülür. Bu kaz türü evcilleştirilmiştir. Doğal yaşam bölgeleri dışında da bu nedenle bulunmaktadır.Kendi cinsi içinde iri ve uzun boyunlu bir kaz olan Çin kazı 81–94 cm boyu ile Anser cinsinin en büyük kazıdır. Ortalama ağırlığı 2,8-3,5 kg.’dır. Erkek ile dişi birbirine benzer ama erkek biraz daha iridir. Erişkin Çin kazının kanat açıklığı 160–185 cm’dir.Üst tüyleri grimsi kahverengi renktedir. Büyük tüylerin kenarları daha açık renklidir. Ensesinin arkası ve tepesi, gözlerin hemen altına kadar kestane renklidir. Gaganın tabanında ince beyaz bir çizgi vardır. Uçuş tüyleri ve kanatların altı siyahtır. Kuyruk kısmı beyaz renklidir. Karın ve yanlarda bulunan koyu çizgiler dışında alt bölge soluk ten rengidir. Kendi cinsi içinde bir tek bu türün gagası tamamen siyahtır. Bacaklar ve ayaklar ise turuncu renklidir. İrisler kestane rengindedir. Genç kazların rengi erişkinlerden daha soluktur, gagalarının dibinde beyaz çizgi yoktur ve alt kısımlarında koyu çizgiler bulunmaz.
Çin klasikleri

Çin klasik metinleri (), kanonik metinler veya basitçe dianji (典籍), MÖ 221'de Çin Hanedanı'nın imparatorluk birleşmesinden önce ortaya çıkan Çin metinleridir. Özellikle de Neokonfüçyüsçü geleneğin Dört Kitap ve Beş Klasik eserine atıfta bulunur. Bu Çin öncesi metinlerin tümü klasik Çince ile yazılmıştır. Her üç kanon da toplu olarak klasikler olarak bilinir.Klasik Çin metinleri terimi, yerel Çince ile yazılmış metinlere atıfta bulunmak için geniş bir şekilde kullanılabilir veya son imparatorluk hanedanı olan Çing'in 1912'de düşüşüne kadar geçerli olan klasik Çince ile yazılmış metinlere atıfta bulunmak için dar bir şekilde kullanılabilir. Bu metinler arasında shi (史, "tarihi eserler"), zi (子, "Konfüçyüsçü dışındaki düşünce okullarına ait felsefi eserler, ancak aynı zamanda tarım, tıp, matematik, astronomi, kehanet, sanat eleştirisi ve diğer çeşitli yazılar") ve ji (集, edebi eserler) ve ayrıca jing (Çin tıbbı) bulunmaktadır.Ming ve Çing hanedanlarında, Dört Kitap ve Beş Klasik, imparatorluk sınavlarına girmek isteyen ve devlet memuru olmak için bu sınavları geçmek zorunda olan Konfüçyüsçü alimler tarafından zorunlu olarak çalışılan konulardı. Herhangi bir siyasi tartışma bu arka plana yapılan atıflarla doluydu ve bunları ezberlemeden edebiyatçı olunamazdı. Genellikle çocuklar önce Üç Karakter Klasiği ve Yüz Aile Soyadları eserlerindeki Çince karakterlerini ezberlediler ve ardından diğer klasikleri ezberlemeye devam ettiler. Bu nedenle okuryazar elit, ortak bir kültürü ve değerler dizisini paylaştı.Chinese Text Project  (English  Chinese ) (Chinese philosophy texts in classical Chinese with English and modern Chinese translations)
Çin kültürü

Çin kültürü, modern dünyadaki en eski jeopolitik varlık olan Çin'in topraklarında yer alan, en zenginleri 10.000 yıl öncesine dayanan, çok çeşitli alanlardaki muazzam ve karmaşık başarıları kapsar. Nitekim günümüz Çin (birçok Çinli Tayvan'ı bununla en azından kültürel açıdan bağlamayı önerir), hanedanların ve siyasi rejim değişiklikleriyle Çin Şi Huang'ın M.Ö. 221 yılında kurduğu Çin İmparatorluğu'nun doğrudan varisi olarak görülebilir. Pratiklerin, nesnelerin ve kavramların etkili bir şekilde yayılmasına olanak sağlayan bu süreklilik, Çin kültürünün belli unsurlarına bölgesel ve tarihsel farklılıkların ötesine geçen genel bir görünüm kazandırmaktadır. Bu unsurlardan bazı örnekler, mandarin rejiminde ve toplumsal ve ailevi ilişkilerin kavranmasında görünebilen Konfüçyüsçü etkiler, ya da Çin dünyası genelinde benimsenmiş felsefi veya metafizik kavramların ve dini pratiklerinin kökeninde bulunan Taoizm damgası. Çin İmparatorluğu'nun prestiji, bu ortak kültürünün Uzak Doğu ve Güneydoğu Asya'ya yayılmasına katkıda bulunmasının yanı sıra Çin uygarlığını zenginleştirmiş birçok yabancıyı cezbetmiştir.  Diğer kültürel başarılar ancak belli bir bölgeye ya da bir döneme özgüdür. Bu açıdan, Çin kültürünün çeşitli alanlarının 19. yüzyıldan beri Batılı nüfuza ve moderniteye yaklaşma biçimi ve küreselleşmeye karşı göstermeye devam ettiği tepki büyük bir ilgi meselesidir. Çin'in ekonomik gelişimi popüler geleneklere ve sanatlara meydan okumaktadır. Nakış veya tiyatro gibi birçok kültür biçimi kaybolma sürecindedir.
Çin lahanası

Çin lahanası (Brassica rapa pekinensis; ), veya Çin Marulu Çin, Doğu Türkistan, Japonya, Kore dolaylarında yetiştiriciliği ve tüketimi yaygın olan bir lahana türüdür. Doğu Asya mutfağında yaygın olarak kullanılmakta olup 20. yüzyıldan itibaren Batılı ülkelerde de yaygın bir ürün haline geldi.Çin marulu ilk olarak MS 6. yüzyılda hasat edilmeye başlanmış olup daha sonra Japonya ve Kore'ye de yayılmıştır.
Çin mahallesi

Çin mahallesi ( ya da ) ya da İngilizce ismiyle Chinatown, Çin dışındaki şehirlerde bulunan Çin mahallelerine verilen isimdir. Kelime anlamı olarak Çin kasabası, anlamına gelir. Özellikle yoğun göç alan New York ve San Francisco gibi şehirlerde büyük Çin mahalleleri bulunur. Genellikle Çin'den yeni gelen göçmenler buralara yerleşirler.
Çin marulu

Çin marulu (Lactuca sativa var. augustana, angustata veya asparagina), ayrıca kök marul, kereviz marulu  veya kuşkonmaz marulu  olarak da adlandırılan, öncelikle kalın sapı veya yaprakları için yetiştirilen bir marul çeşididir. Sebze olarak kullanılır.Yumuşak olan soluk yeşil yapraklar  ve beyaz saplar  çiğ (salatalarda) veya pişirilerek yenebilir. Salamura, ızgara, kavrularak veya tavada kızartılarak yenebilir. Hafif dumanlı bir tat ile hafif yiyimlidir. Vitamin içeriği yüksektir.Popüler kaynaklar Akdeniz bölgesinden geldiğini ve MS 600-900 civarında Tang hanedanlığı  sırasında Çin'e getirildiğini söyler.Tohumdan yetiştirilebilir ve Kuzey Yarımküre'de Nisan'dan Mayıs'a kadar ekilir. Tohumlar bir set yatağına veya geçici bir fidanlık yatağına ekilebilir ve sonrasında yetiştirme alanına nakledilebilirler. Genç (yenilebilir) yapraklar ekimden yaklaşık 4-5 hafta sonra yenilebilir saplar yaklaşık 30 cm boyunda olduğunda hazırdır. Genellikle Temmuz ve Eylül ayları arasında hasat edilirler.
Çin mağara geckosu

Çin mağara geckosu (Goniurosaurus hainanensis) Çin halk cumhuriyeti'ne endemik gececil bir gecko türüdür.Çin mağara geckoları kuyruk dahilinde 16 cm'ye kadar büyüyebilirler. Genellikle suya yakın bölgelerde görülmektedirler.Kırmızı gözleri hareket etmesinden dolayı leopar gecko'yu anımsatır. Renk açısından bu hayvanlar genellikle sırt bölgesinde gri ve siyah ya da sarı ve turuncu tonda noktalar barındırırlar. Karın bölgeleri yarı beyaz ve saydam yapıdadır. Beş adet pençeli biçimde parmağı bulunur bu parmaklar bu canlıların rahatlıkla kayalık alanlara tırmanmalarını sağlar. Yüksek nem 22-25 °C gibi düşük sıcaklıkları tercih ederler. Yapışkan yapıda el pedleri bulunmamaktadır. Ana besin kaynakları hamamböcekleri, cırcırböceği ve diğer böceklerdir.1990'lı yıllardan beri bu canlılar genellikle çeşitli sürüngen gösterilerinde ve çeşitli hayvan dükkanlarında bulunabilir. Esaret altında beslemek için günlük olarak sislemek,saklanabileceği yer bırakmak,yeterince alan ayırmak gereklidir. Erkekler bölgesel davranmaktadır ve kavga etme eğilimindedirler.
Çin millî amblemi

Çin millî amblemi, kızıl renkli bir yuvarlak içinde, Mao Zedong'un 1949'da Çin'in kuruluşunu ilan ettiği Yasak Şehrin ön kapısını oluşturan Tiananmen Kapısı'nın sembolünü içermektedir. Bu sembolün üstünde, ulusal bayraktaki beş yıldız görünebilir. Bu yıldızlardan en büyüğü Çin Komünist Partisi'ni simgelerken, dört küçük yıldız ise Maoculukta belirlenen dört sosyal sınıfı simgelemektedir. Çin hükûmeti, armanın "ulusal bayraktaki kalıplardan" oluştuğunu ileri sürmektedir:Bayraktaki kızıl rengi devrimi, yıldızlardaki sarı rengi ise muazzam kızıl toprakların saçtığı altın, parlak ışınları simgeler. Dört küçük yıldızın büyük bir yıldızı çevreleme tasarımı, Çin halkının Çin Komünist Partisi (ÇKP) önderliği altındaki birliğini ve bütünlüğünü simgeler.Kızıl yuvarlağın dış çevresi buğday kepçeleri, iç çevresi ise pirinç kepçeleri göstermektedir; bunlar birlikte tarımsal işçileri simgelemektedir. Çevrenin alttaki kenarın ortasında, sanayi işçilerini simgeleyen bir dişli çark bulunmaktadır.Çin Halk Cumhuriyeti Millî Ambleminin Tanımı (中华人民共和国国徽图案说明)'na göre bu unsurlar bir araya getirilince 4 Mayıs Hareketi'nden beri Çin halkının verdiği devrimci mücadelelerini ve Çin Halk Cumhuriyeti'ni başarılı şekilde kuran proletarya koalisyonunu simgelemektedir.
Çin millî basketbol takımı

Çin millî basketbol takımı, Çin'i uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden basketbol takımıdır. FIBA'nın Asya konferansında mücadele eden en başarılı ülke takımıdır ve FIBA Asya Şampiyonasını en çok kazanan ülkedir.Takımın en büyük yıldızı bir NBA yıldızı olan ve ülkenin tarihindeki en başarılı basketbolcu kabul edilen Yao Ming'dir.Shen Yi Tung, Tsai Yen Hung, Wang H. P., Wang S. H., Wang Y. T., Wong N. C., Liu P. C., Liu Y. C., Mou T. Y., Li S. T., Feng, Hsu, YuEdward Lee, Lee Tsun Tung, Woo Cheng Chang,  Wee Tian Siak, Pao John Sung Yuan, Chia Chung Chang, Chua Bon Hua, Kya Is Kyun, Yu Sai Chang, Jose YeeWang Zongxing, Chen Kai, Kuang Lubin, Xing Weining, Wang Deli, Huang Pinjie, Mu Tiezhu, Ji Zhaoguang, Zhang Weiping, Liu Jizeng, Zhang Mingwei, He Juhua (Coach: Qian Chenghai)Wang Zongxing, Ji Zhaoguang, Xu Xiaoliang, Kuang Lubin, Sun Fengwu, Wang Libin, Huang Yunlong, Feng Wei, Li Qiuping, Li Yaguang, Han Pengshan, Lu Jinqing (Coach: Qian Chenghai)Kuang Lubin, Ji Zhaoguang, Wang Libin, Liu Jianli, Hu Zhangbao, Lu Jinqing, Sun Fengwu, Zhang Bin, Huang Yunlong, Guo Yonglin, Wang Haibo, Li Yaguang (Coach: Qian Chenghai)Wang Libin, Zhang Yongjun, Li Yaguang, Wang Fei, Huang Yunlong, Xu Xiaoliang, Zhang Bin, Li Feng, Sun Fengwu, Sha Guoli, Song Tao, Gong Luming (Coach: Qian Chenghai)Li Yaguang, Wang Fei, Wang Libin, Zhang Yongjun, Xu Xiaoliang, Zhang Bin, Huang Yunlong, Sun Fengwu, Zhang Xuelei, Chen Chijef, Song Ligang, Gong Luming, Sha Guoli (Coach: Qian Chenghai)Li Chunjiang, Wang Fei, Sun Fengwu, Zhang Yongjun, Zhang Bin, Shan Tao, Song Ligang, Ma Jian, Gong Xiabin, Zhang Degui, Wang Zhidan, Gong Luming (Coach: Wang Zhangyou)Hu Weidong, Li Chunjiang, Zhang Yongjun, Sun Fengwu, Ma Jian, Shan Tao, Wang Zhidan, Wu Qinglong, Gong Xiabin, Sun Jun, Song Ligang, Adiljan (Coach: Jiang Xingquan)Hu Weidong, Sun Jun, Shan Tao, Gong Xiabin, Liu Yudong, Zhang Jinsong, Liu Daqing, Adiljan, Zheng Wu, Ji Minshang, Wu Naiqun, Wu Qinglong (Coach: Jiang Xingquan)Mengke Bateer, Wang Zhizhi, Hu Weidong, Liu Yudong, Li Nan, Shan Tao, Sun Jun, Gong Xiabin, Wu Qinglong, Li Xiaoyong, Zheng Wu, Wu Naiqun (Coach: Gong Luming)Yao Ming, Mengke Bateer, Wang Zhizhi, Hu Weidong, Sun Jun, Li Nan, Guo Shiqiang, Liu Yudong, Zheng Wu, Zhang Jinsong, Li Qun, Li Xiaoyong (Coach: Jiang Xingquan)Yao Ming, Mengke Bateer, Liu Wei, Li Nan, Hu Weidong, Guo Shiqiang, Zhang Cheng, Chen Ke, Gong Xiabin, Liu Yudong, Du Feng, Zhu Fangyu (Coach: Wang Fei)Yao Ming, Yi Jianlian, Liu Wei, Mengke Bateer,Li Nan, Guo Shiqiang, Du Feng, Chen Ke, Zhang Yunsong, Zhu Fangyu, Zhang Jinsong, Mo Ke (Coach: Del Harris)Yao Ming, Wang Zhizhi, Yi Jianlian, Liu Wei, Du Feng, Wang Shipeng, Mo Ke, Zhang Songtao, Chen Jianghua, Zhang Qingpeng, Zhu Fangyu, Sun Yue (Coach: Jonas Kazlauskas)Yao Ming, Wang Zhizhi, Yi Jianlian, Liu Wei, Du Feng, Wang Shipeng, Wang Lei, Li Nan, Chen Jianghua, Zhang Qingpeng, Zhu Fangyu, Sun Yue (Coach: Jonas Kazlauskas)
Çin millî futbol takımı

Aşağıdaki oyuncular, 16 ve 20 Haziran 2023 tarihlerinde Myanmar ve Filistin ile oynanacak Dostluk maçları için çağrıldı.
Çin mor salkımı

Çin mor salkımı (Wisteria sinensis), baklagiller (Fabaceae) familyasından bir sarmaşık türü. Anayurdu Çin'dir.Boyu 20-30 metreye kadar varabilir. Ömrü yaklaşık 70-80 yıldır. Çiçekleri salkım durumunda, mavi-mor, beyaz ya da soluk pembe renklidir. Nisan sonu Mayıs ayı başında yapraklanmadan önce çiçeklerini açmaya başlar. Bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir.Bakla şeklinde meyvenin içinde tohumları bulunur. Üretimi tohum ve çelikle yapılır. Yaprakçıkları 7-13 olup yumurtamsı elips şeklindedir.
Çin munçağı

Çin munçağı ya da Reeves munçağı, Tayvan munçağı (Muntiacus reevesi) geyikgiller (Cervidae) familyasından  bir munçak türüdür.Tayvan'da endemik bir munçak türüdür. Aynı zamanda Asya anakarasının doğusunda da bulunan Çin munçağı başarılı bir şekilde Hollanda ve İngiltere'ye sokulmuştur.Bilimsel adı 1812 yılında Britanya Doğu Hindistan Şirketi'ne yardımcı çay müfettişi olarak atanan İngiliz doğabilimci John Reeves'den gelir.Çin munçağı erişkin olduğunda 95 cm boyunda ve 10–18 kg. ağırlığındadır. Erkeklerinin on santimetreden küçük boynuzları bulunur. Bu boynuzlarla rakiplerinin dengesini bozarak yere düştüklerinde uzun köpekdişleriyle yaralamaya çalışırlar. Köpek havlamasına benzer ses çıkardıkları için havlayan geyik de denir.
Çin müziği

"Çin müziği", Çin halkının ürettiği ve çaldığı müzikleri içerir; bu bağlamda hem Han Çinlileri hem de Çin anakarasında yaşayan diğer etnik gruplar "Çin halkı" kapsamına girer. Çin müziği ayrıca Çin anakarası dışındaki bazı topraklarda yaşayan Çin kökenlilerin geleneksel Çin çalgılarıyla ya da Çin dilinde ürettiği müzikleri de kapsar. Gelenekselden moderne kadar çok çeşitli müzik çeşitlerini kapsar.Çin medeniyetinin ilk dönemlerine dayanan tarihi Çin belgelerinde farklı müzik türlerinin varoluşu kaydedilmiştir. Bununla birlikte, bugüne kadar yapılan arkeolojik buluntular, Zhou Hanedanı (MÖ 1122 - MÖ 256)'nın başlarında kadar dayanan gelişmiş bir müzik kültürünün kanıtı sağlamıştır. Hanedandan hanedana zamanın geçişiyle bunlar, günümüz Çin kültür manzarasının bir parçasını oluşturan zengin müzik mirasını üreten çeşitli müzik biçimlerine dönüştü. Çin müziği modern çağlarda evrimleşmeye devam ediyor ve daha çağdaş türler de ortaya çıktı.
Çin nakışı

Çin nakışı, modern Çin'i bir araya getiren kültürlerin yaratmış olduğu nakışa referans olur. O günümüzde var olan en eski iğneişinin bir parçasıdır. Çin'in dört büyük bölgesel Çin nakışları, Suzhou nakışı (Su Xiu), Hunan nakışı (Xiang Xiu), Guangdong nakışı (Yue Xiu) ve Sichuan nakışı (Shu Xiu)dır. Bunların hepsi Çin "Manevi Kültür Mirası"na aday gösterilir.Çin nakışı Neolitik çağdan beri uzun bir tarihe sahiptir. Kalteli ipek lifinden dolayı, pek çok Çin güzel nakışı ipekten yapılır. İpek üretiminin bazı eski antik izleri çeşitli Çin'deki Neolitik yerleşimlerde 5000~6000 tarihlerine dayanır. Mısır'da 3000 yıllık bir mumya üzerinde bir ipek kumaş parçası bulunmuş ve bu parçanın eski Sichuan nakışı olduğu kanıtlanmıştır. Sanxingdui'daki arkaelojik keşiflerden dolayı biz, antik Shu halkının ipek böceğini evcilleştirmede ve ipek üretiminde ustalaştığına emin olabiliriz. Günümüzdeki Çin'de Hubei bölgesi Mashan'da bir mezarda keşfedilen en eski ipek nakış örneği olup, Zhanguo dönemine (MÖ 5.-3. yüzyıl) ait olduğu desteklenmektedir. Han Hanedanlığı döneminde İpek Yolu'nun açılmasından sonra ipek üretimi ve ticareti gelişmeye başladı. 14. yüzyılda Çin ipek nakış üretimi zirve noktasına ulaştı. Birçok ipek nakış stilleri Song Jin (宋锦 Song nakışı) Suzhou'nda, Yun Jin (云锦 Bulut nakışı) Nanjing'de ve Shu Jin (蜀锦 Shu nakışı) Sichuan'da geliştirildi.Bugün, pek çok elişi yerini makineye bıraktı. Fakat bazı karmaşık işler hala el ile yapılmaktadır. Modern Çin ipek nakışı hala güney Çin'de etkil olmaktadır.Su Xiu (苏绣) — Suzhou nakışı, Suzhou, Jiangsu bölgesi alanı etrafının elsanatıdır. Bu nakış güzel desenleri, şık renkleri ve mükemmel ince işiyle meşhurdur. Onun dikişi çok dikkatli, titiz ustalıkla, çözümü zor karışık renklendirme ve inceltmeyle doludur.Xiang Xiu (湘绣) — Hunan nakışı Changsha, Hunan bölgesinden gelmektedir. Bu nakış işi tamamen şık siyah, beyaz ve gri renklendirmesiyle diğerlerinden farklıdır. Onun vurgusu ışık ve gölge konsantrasyonu olup doku örneği üç boyutlu bir etki verir.Shu Xiu (蜀绣) — Sichuan nakışı Chengdu, Sichuan bölge alanları etrafından kaynaklanmaktadır. Çin nakış tarihinin bilinen en eski nakış stillerindendir.Gu Xiu (顾绣) — Gu nakışı, diğer stillerden farklıdır çünkü o boyamada ve güzel yazımda uzmanlaşmıştır. Gu nakışı ayrıca Gu ailesinin yaşadığı yer sonrası Lu Xiang nakışı olarak adlandırılır. Bugün Gu nakışı Şanghay'da özel yerel üretim haline geldi.Diğer Çin etnik grupları, Bai, Miao, Zhuang ve Zang halkları ayrıca kendi nakış stillerine sahiptirler. Onların nakışları genellikle belirli gizemli veya dini konuları anlatır.
Çin operası

Çin Operası (Çince: 戏曲/戲曲; Pinyin: xìqǔ) Çin’de popüler bir drama ve müzikal tiyatro formudur. Çin’de değişik bölgelerde, kimileri kökeni yüzlerce yıl öncesine dayanan operalar bulunmaktadır. Bunlar arasında Pekin Operası ve Kunqu sayılabilir.Genel olarak Çin’de bilinen ilk opera topluluğunun Tang Hanedanı imparatoru Xuanzong (712–755) zamanında kurulduğu kabul edilir. “Armut Bahçesi” (梨园/梨園; líyuán) adındaki bu topluluk imparatorun kişisel zevki için gösteriler yapmaktaydı. Günümüzde de opera sanatçıları “Armut Bahçesini Öğrencileri” (梨园弟子/梨園弟子, líyuán dìzi) olarak anılmaktadır. Yuan Hanedanı dönemi (1279–1368) formu Zaju’de (雜劇, zájù) "Dan" (旦, dàn, kadın karakter), "Sheng" (生, shēng, erkek karakter), "Hua" (花, huā,boyalı yüz) ve "Chou" (丑, chŏu, palyaço) gibi Çin operasının değişmez rolleri ortaya çıktı. Ming Hanedanı dönemi ve Qing Hanedanı dönemi başlarında Wu bölgesinin operası Kunqu en popüler form oldu. Çin operasında günümüze ulaşan 368 farklı form bulunmaktadır. Bunların arasında en çok bilineni Pekin Operası’dır. Pekin Operası bugünkü halini 19. yüzyıl ortalarında almış ve Qing Hanedanı (1644–1911) döneminde halk tarafından büyük bir beğeniyle karşılanmıştır.Çin Cumhuriyeti (1912 - 1949) döneminde, batılı formlar Çin’e girmeye başlamıştır. Özellikle 1919’daki Dört Mayıs Hareketi’nin ardından batı tiyatro eserleri Çin’de sahnelenmiş ve Çinli yazarlar bu tarzı taklit etmeye başlamıştır.Çin dönemi başlarında Çin Operasının gelişimi desteklenmiştir. Ancak Kültür Devrimi sırasında çoğu opera topluluğu dağıtılmış; Batılı eserlerle birlikte pek çok tarihi Çin operası da yasaklanmıştır. Kültür Devrimi'nin ardından Çin Operası yeniden canlanma yaşamış; sahne ve televizyonda popüler bir eğlence olmaya devam etmiştir.
Çin pasaportu

PRC'nin Vatandaşlık Hukuku tarafından tanımlanan Çin vatandaşlarının pasaportu Hong Kong, Makao ve Tayvan'a uluslararası seyahati teşkil etmez. Bu ülkeler ÇHC parçaları olarak kabul edilir ancak Çin pasaportu Hong Kong, Macau ve Tayvan'a seyahat için kullanılamaz. Ayrı seyahat belgeleri ile bu bölgelere seyahat etmeleri gerekmektedir.Çin pasaportunun yeni versiyonu ve kendinden önceki olan "Form 92" ve "Form 97-1" yerine 2007 yılında halka yayımlanan "Form 97-2"dir. "Form 97-2" pasaportu 48 sayfadan ibarettir.Kamu Güvenliği ve Dışişleri Bakanlığı 2010 yılı sonuna kadar biyometrik pasaportları çıkarmaya başlayacağını bildirilmektedir fakat Makao ve Hong Kong pasaportu ve bu yerel bölgeler için özel idari bölge yetkilileri tarafından çıkarılan bu kanun kapsam dışındadır.1 Temmuz 2011'de Çin Halk Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Çin hükûmeti adına denizaşırı ülkelerde kamu işleri yürüten kişiler için e-pasaport denemesi başlattı. Pasaport sahibinin yüzü, parmak izleri ve diğer biyometrik özellikleri, önceden yüklenmiş temassız akıllı çipte ile birlikte "pasaport sahibinin adı, cinsiyeti ve kişisel fotoğrafının yanı sıra pasaportun kullanım süresi dijitalleştirilir ve saklanmaktadır. Asayiş Bakanlığı tarafından 15 Mayıs 2012'de sıradan biyometrik pasaportlar tanıtıldı. Ocak 2015 itibarıyla, Çin tarafından verilen tüm yeni pasaportlar biyometrik e-pasaportlardır ve biyometrik olmayan pasaportlar artık düzenlenmemektedir.2012'de 38 milyondan fazla Çin vatandaşı, o zamanki toplam nüfusun yalnızca yüzde 2,86'sını oluşturan umuma mahsus pasaportlara sahipti. 2014 yılında Çin, Amerika Birleşik Devletleri'ni (14 milyon) ve Hindistan'ı (10 milyon) geride bırakıp, dünyada ilk sırada yer alarak 16 milyon pasaport basımı gerçekleştirdi. Dolaşımdaki umuma mahsus pasaport sayısı, Ekim 2016 itibarıyla 120 milyona yükseldi ve bu rakam nüfusun yaklaşık yüzde 8,7'si oldu. Nisan 2017'den bugüne kadar Çin, 100 milyonun üzerinde biyometrik umuma mahsus pasaport çıkarmıştır.Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi Ocak 2022 Raporu'na göre Çin Halk Cumhuriyeti vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 80 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Çin vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 64. sırada yer almaktadır.
Çin piramitleri

Çin piramitleri, Çin'de bulunan Han Çinlileri tarafından inşa edilmiş piramit şeklindeki yapılara verilen, erken Çin İmparatorluğu'nun yöneticilerini ve akrabalarını barındıran höyük, mozale ve tümülüs benzeri anıt mezarlardır. Bu anıt mezarların yaklaşık 38 tanesi Shaanxi bölgesinde bulunan Xi'an kentinin 25–35 km kuzeybatısında yer almaktadır. Bu piramitlerin en bilineni ilk Qin imparatoru olan Qin Shi Huang'ın mozalesidir. Bu mozole Toprak askerleri de içermektedir.Piramitlerin batı toplumunun ilgisine mazhar olması iki aşamada gerçekleşmiştir. İlk hikâyeler "Büyük Beyaz Piramit" hakkındadır. ABD Hava kuvvetleri pilotu James Gaussman'ın II. Dünya Savaşı sırasında Hindistan'dan Çin'e olan uçuşu sırasında beyaz bir piramit gördüğüne dair hikâyeler vardır, ancak bu hikâyeyi doğrulayacak kaynak yoktur.Bugün artık Gaussman hikâyesinin aslında binbaşı Maurice Sheahan'a, Trans World Havayollarının uzak doğu yöneticisine, ait olduğu düşünülmektedir. 28 Mart, 1947 tarihli The New York Times gazetesinde piramidi gördüğünü açıklamıştır. Sheahan'ın bahsettiği piramit daha sonra The New York Sunday News'''ın 30 Mart, 1947 sayısında fotoğrafıyla göründü.Bu fotoğrafın daha sonra James Gaussman tarafından çekildiği söylendi. Chris Maier'in çabaları sayesinde daha sonra bu fotoğraftaki piramidin aslında Han İmparatoru Wu'nun anıtmezarı olduğuna dair iddialar ortaya atıldı. Aksine iddialara karşın bu piramitlerin varlığı batılı bilim insanları tarafından 1947'den önce de biliniyordu.New York Times'ın haberinden kısa bir süre sonra, Science News Letter (artık Science News) şu kısa yazıyı bastı:Victor Segalen Çin'i 1913'te ziyaret etmiş ve İlk imparatorun Mezarı (ve bölgedeki diğer höyükler) hakkında Mission Archeologique en Chine (1914): L'art funeraire a l'epoque des Han.''da bahsetmiştir.Han Yang Ling Mozalesi gibi bölgedeki bazı piramitler günümüzde turizme açıktır ve içlerinde müzeler barındırmaktadırlar.Center for the Art of East Asia article discussing Western Han pyramidal mounds and Tang Dynasty tombsSteinhardt, Nancy Shatzman. 1993. The Tangut Royal Tombs near Yinchuan. In Muqarnas X: An Annual on Islamic Art and Architecture. Margaret B. Sevcenko, ed. Leiden: E.J. Brill.
Çin ressamlığı

Çin ressamlığı (), Çin'e özgü ressamlıktır. Çin ressamlığı, dünyanın en eski sürekli sanatsal geleneklerinden biridir. Geleneksel tarzda resim, günümüz Çin'de, 20. yüzyılda Çin'de popüler hale gelen Batılı sanat tarzlarının aksine, "ulusal resim" veya "yerli resim" anlamına gelen guóhuà veya danqing olarak bilinmektedir. Geleneksel resim, esasen kaligrafi ile aynı teknikleri içermekte olup siyah mürekkebe veya renkli pigmentlere batırılmış bir fırça ile yapılır ve yağlar kullanılmaz. Hat sanatında olduğu gibi, resimlerin yapıldığı en popüler malzemeler kağıt ve ipektir. Biten iş, asılı tomarlar veya el kaydırmaları gibi tomarlara monte edilebilir. Geleneksel boyama albüm sayfaları, duvarlar, lake eşyalar, katlanır paravanlar ve diğer ortamlarda da yapılabilir.Çin ressamlığındaki iki ana teknik, ayrıntıları çok hassas bir şekilde sınırlayan son derece ayrıntılı fırça darbeleri kullan gongbi ve lavidir.Barnhart, Richard, et al., ed. Three Thousand Years of Chinese Painting. New Haven: Yale University Press, 2002.Between two cultures : late-nineteenth- and twentieth-century Chinese paintings from the Robert H. Ellsworth collection in The Metropolitan Museum of Art  Fully online from the MMA
Çin sineması

Çin sineması, Hong Kong sineması ve Tayvan sinemasıyla birlikte Çince sinemanın üç ayrı tarihi unsurlarından birini oluşturur.Sinema ilk kez 1896 yılında Çin'e tanıtıldı. İlk birkaç on yıl boyunca Çin film endüstrisinin merkezi Şanghay'daydı ve ilk Çin filmi Dingjunshan () 1905 yılında yapıldı. Çin'de yapılan ilk sesli film, diskte ses teknolojisini kullanan ve 1931 yılında yapılan Genü hongmudan (; "Şarkıcı Kız Kızıl Şakayık") filmiydi. Çin sinemasının ilk "altın dönemi" olarak nitelendirilen 1930'lar, solcu sinema hareketinin ortaya çıkışını ve Milliyetçiler'le Komünist'lerin arasındaki anlaşmazlığın üretilen filmlere yansımasına şahit oldu. Japonya'nın Çin'i ele geçirmesi ve Şanghay'ı işgal etmesinden sonra o kentteki endüstri ciddi şekilde kısıtlandı ve film yapımcıları Hong Kong, Çongçing ve diğer yerlere taşındı. Geri kalan film yapımcıları ise Şanghay'daki yabancı imtiyazlarda çalıştı. Çin'deki ilk animasyonlu uzun metrajlı film olan Tie shan gong zhu (; "Prenses Demir Fan"; 1948), bu işgal dönemin sonuna doğru çıktı. Savaş dönemi Japon animasyonunu, daha sonra da Osamu Tezuka'nın yapımlarını etkiledi. 1941'den 1945'te savaşın sona ermesine kadar kentteki film endüstrisi Japon kontrolü altındaydı.Savaşın sona ermesinden sonra Şanghay'da film üretiminin yeniden başlamasıyla ve 24. Hong Kong Film Ödülleri'nde en iyi Çince film olarak seçilen Xiaocheng Zhichun (小城之春, "Küçük Kentte İlkbahar"; 1948) gibi filmelerle ikinci bir altın çağ yer aldı. 1949'daki Komünist devrimin ardından film katılımının hızla artmasıyla birlikte birçok devrim öncesi film ve bazı yabancı filmler yasaklandı. Kültür Devrimi süresince film endüstrisi oldukça kısıtlandı ve 1967 ile 1972 yılları arasında film yapımı neredeyse tamamen durdu. Kültür Devrimi'nin sona ermesinin ardından Ba Shan Ye Yu ("Ba Dağı Akşam Yağmuru"; 1980), Tianyunshan chuanqi ("Tianyun Dağı Efsanesi"; 1980) ve Furong Zhen ("Hibiscus Kasabası"; 1986) bu dönemin bıraktığı duygusal izleri betimleyen 1980'lerdeki "yara izi dramaları"yla Çin'deki film endüstrisi oldukça gelişti. 1980'lerin ortasında toplu olarak "Beşinci Kuşak" olarak bilinen Çinli film yapımcıları, Bir ve Sekiz (1983) ve Sarı Toprak (1984) gibi filmlerle Çin sinemasına yabancı izleyicilerden yükselen bir popülerlik kazandırdı. Kızıl Darı Tarlaları (1987), Qiu Ju’nun Öyküsü (1992) ve Elveda Cariyem (1994) gibi filmler, önemli uluslararası ödüllere layık görüldü. 1989 Tiananmen Meydanı protestolarının ardından bu hareket kısmen sona erdi. 1990 sonrası film yapımcıları kendi filmlerini çoğunlukla ana Çin film sisteminin haricinde yapmış ve bu filmler ağırlıklı olarak uluslararası film festivallerinde gösterildi.Kaplan ve Ejderha (2000) ve Kahraman (2002) gibi filmlerin uluslararası alandaki ticari başarının ardından Çince sinemadaki ortak üretimlerin sayısı artmış ve Çince filmler büyük uluslararası etkiyi elde etmeye başlamıştır.
Çin sivri köstebeği

Çin sivri köstebeği (Uropsilus soricipes), köstebekgiller (Talpidae) familyasından bir böcekçil memeli türü.Baş ve gövde uzunluğu 63–88 mm, kuyruk uzunluğu: 50–78 mm dir. Ağırlığı 12-20 g gelir. Toprağı kazmak için adapte olmamış uzun pulsu bir burnu ve zayıf kıvrık pençeleri bulunur. Kürkünün rengi koyu kahve renginden arduvaz grisine değişkenlik gösterir. Kulakları baştan dikkat çekecek kadar uzundur. Uzun kuyruğu ince olup pul sıralayıyla kuşatılmıştır.Ekolojisi hakkında çok az bilgi vardır. Diğer köstebek türleri gibi kazmaya elverişli olmayan burnu ve zayıf pençelerinden dolayı çürümekte olan yaprak döküntüsü altında beslendiği sanılıyor.Çin'in Sichuan Eyaleti'nde 1,500-2,700 yükseklikte orman ve dağ bölgelerinde yaşar. Sayıları hakkında veri yoktur.2006 IUCN Kırmızı Listesi'ne göre tehlike altındaki türler (EN B1+2c) kategorisindedir. Yaşam alanlarının insan yerleşimi ve tarım yüzünden bozulmasıyla habitatı küçük alanlarla sınırlanmıştır. Korumaya yönelik ciddi ve görünür önlemler alınmamaktadır.
Çin takvimi

Çin takvimi (; "tarım takvimi"), yılları, ayları ve günleri astronomik olaylara göre hesaplayan bir ay-güneş takvimidir.Günümüzde Çin'de Gregoryen takvimini kullanılsa da, geleneksel Çin takvimi hem Çin'de hem de denizaşırı Çin topluluklarında Çin Yeni Yılı ve Fener Festivali gibi tatillerde kullanılmaktadır. Ayrıca, insanların düğünler, cenazeler, taşınma veya bir iş kurmak için uğurlu günleri seçmek için kullandıkları bir yıl içindeki geleneksel Çin tarih terminolojisini de vermektedir. Devlet tarafından yürütülen akşam haber programı Xinwen Lianbo, ay ve tarihi hem miladi hem de geleneksel ay-güneş takviminde duyurmaya devam etmektedir.Çince karakterler gibi, bu takvimin varyantları da Doğu Asya kültür alanının farklı bölümlerinde kullanılır. Kore, Vietnam ve Ryukyu Adaları bu takvimi benimsedi ve Kore, Vietnamc ve Ryukyu takvimlerine dönüştü. Geleneksel Çin takviminden temel farkı, bazı astronomik olaylara ve bunlara dayalı takvim olaylarının farklı tarihlere düşmesine yol açan farklı meridyenlerin kullanılmasıdır. Geleneksel Japon takvimi de Çin takviminden Japon meridyenine dayalı olarak türetilmiştir, ancak Japonya'daki resmi kullanımı 1873'te Meiji Restorasyonu'ndan sonra reformların bir parçası olarak kaldırılmıştır. Moğolistan ve Tibet'teki takvimler de, geleneksel Çin takviminin unsurlarını özümsemiştir, ancak onun doğrudan türevleri değildirler.Günler gece yarısı başlar ve biter ve aylar yeni ayın olduğu gün başlar. Yıllar, kış gündönümünden sonraki ikinci veya üçüncü yeni ayda başlar. Güneş koşulları, her ayın başlangıcını ve sonunu belirler. Saplardan (干) ve dallardan (支) oluşan bir cinsiyet döngüsü, gerektiğinde ara aylar veya artık aylar da dahil olmak üzere her yıl, ay boyunca tanımlama olarak kullanılır. Bir ayın uzunluğu da uzun (大, 30 günlük aylar için kelimenin tam anlamıyla "büyük") veya kısa (小, 29 günlük aylar için kelimenin tam anlamıyla "küçük") olarak not edilmektedir.Ho, Kai-Lung (何啟龍) (2006). "The Political Power and the Mongolian Translation of the Chinese Calendar During the Yuan Dynasty". Central Asiatic Journal 50 (1). Harrassowitz Verlag: 57–69. https://www.jstor.org/stable/41928409 .2000-year Chinese-Western calendar converter From 1 AD to 2100 AD. Useful for historical studies. To use, put the western year 年 month 月day 日in the bottom row and click on 執行.
Çin takımyıldızları

Çin takımyıldızları (), geleneksel Çin astronomisinde gökküreyi yıldız desenlerine veya takımyıldızlara ayıran bir sistemdir.Çin asterizmleri genellikle Helenistik geleneğin takımyıldızlarından daha küçüktür. Song Hanedanı Suzhou planisferinde toplamda 1,565 ayrı yıldız olmak üzere toplam 283 asterizm görülmektedir. Yıldız işaretleri ekliptik boyunca Yirmi Sekiz Köşk (二十八宿, Èrshíbā Xiù) ve kuzey gökyüzünün Üç Muhafazası olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. Güney gökyüzü, Ming Hanedanı'nın son dönemlerinde Avrupa yıldız haritalarına dayalı olarak 23 asterizmden oluşan beşinci grup olarak eklendi.Yirmi Sekiz Köşk, ayın bir ay boyunca hareketine bağlı olarak tüm yıl boyunca görülemeyen bu yıldızlar için kullanılan tutulum koordinat sistemi oluşturur.
Çin timsahı

Çin timsahı 2 metreye çok nadir çıkan bir timsah türüdür. Çin'in doğusunda yaşar ve kemirgenlerle, kurbağalarla ve balıklarla beslenir. Çok sakindir, insanlardan kaçar ve derelerde,nehirlerde ve göllerde yaşar. Tehlikeli değildir, çok güçlü de değildir ama sıkıştırıldığına kendini bir mandadan bile koruyabilir.
Çin uyrukluğu

Çin Halk Cumhuriyeti uyrukluk kanunu; kimin ÇHC uyruklu olduğunu veya olabildiğini tanımlayan kanun.Hong Kong Özel İdari Bölgesi pasaportu; kalıcı olarak Hong Kong'da ikamet eden ÇHC uyruklu bireylere verilen pasaport.Makao Özel İdari Bölgesi pasaportu; kalıcı olarak Makao'da ikamet eden ÇHC uyruklu bireylere verilen pasaport.
Çin çakır kuşu

Güneydoğu Çin, Tayvan, Kore ve Sibirya'da görülür; Endonezya ve Filipinler'de kışlar, güneydoğu Asya'da da geçicidir. Ağaçlı alanların bir kuşudur.Büyüklükleri 30–36 cm kadardır. Dişi erkekten daha büyükçedir. Erişkinin, göze çarpan siyah kanat uçları vardır. Erkeğin üstü gri, altı beyaz ve gözleri kırmızıdır. Dişinin, göğüsü ve kanat altı örtü tüyleri pas rengi ve gözleri sarıdır. Yavrunun yüzü gri, üstü kahverengi ve gözleri sarıdır.
Çin çay kültürü

Çin çay kültürü, Çin kültürünün önemli bir parçasıdır ve dünya çapında bilinen olan bir kültürdür. Japon çay kültürünün kökeni de Çin'e dayanır, fakat zamanın akışıyla bu iki kültür birbirinden ayrılmıştır. Japon çay seremonisi olarak dünyada meşhur olan merasim, Çin'de de çay kültürünün bir parçası olarak yapılır.Çin Çayı özellikle Çin'in güneyinde ekilmektedir. Yeşil çay Zhejiang, Anhui ve Fujian eyaletlerinde; Oolong Çayı Fujian; sarı çay Hunan eyaletinde; siyah çay ise Siçuan ve Yünnan eyaletlerinde yetiştirilmektedir.Çin, çayın ana vatanıdır. Çay tarımının Çin'de kesin olarak ne zaman başladığı bilinmemektedir. Fakat resmî vesikalara göre Qin Hanedanı zamanında, 221 yılında çay vergisi alınmaktaydı. Çay o zamanlar her şeyden evvel tıpta kullanılmaktaydı.Çay, Tang Hanedanı (618-907) devrinde sarayda keyif verici tesiri için içilmekteydi ve asiller tarafından da tüketilmekteydi. Yine bu yıllarda Budist tapınaklarındaki keşişler saatlerce süren meditasyonları sırasında uyanık kalabilmek için çay içiyorlardı. Tapınaklarda çay içme adeti, Tai Shan Dağındaki Lingyang Tapınağı'nda ortaya çıkmış ve buradan diğer tapınaklara yayılmıştı. Bir müddet sonra Budist keşişler çay ekmeye başladılar. Tang Hanedanı zamanında dünyaca tanınan Chajing isimli kitabın müellifi Lu Yu dünyaya gözlerini açtı. Lu Yu, akıp giden zaman içerisinde "Çayın Tanrısı" lakabını aldı. Yine bu devirde Kore'ye ve Japonya'ya çay ihracatı başladı.
Çin ölçü birimleri

Çin ölçü birimleri, Çincede shìzhì ("piyasa sistemi") olarak bilinen Çin ölçü birimleri, Han Çinlilerinin geleneksel ölçü birimleridir . Shang Haneadanı'ndan bu yana Çin rakamları ondalık olmasına rağmen, birkaç Çin ölçü sisteminde onaltılık kullanılmaktadır. Yerel uygulamalar çeşitlidir, ancak Çin hanedanları genellikle standart ölçümler ilan etmiş ve seleflerinin sistemlerini geçmişlerine kaydetmiştir.Liji'ye göre, Sarı İmparator ilk ölçü birimlerini oluşturdu. Xiao Erya ve Kongzi Jiayu ölçülerin insan vücudundan alındığını belirtti. Shiji'ye göre insan vücudundan yararlanan ölçülerin hata ve tutarsızlığa yol açıyordu ve Büyük Yu, bir başka efsanevi lider, ölçü birimlerini birleştirdi.Geleneksel uzunluk birimleri chi (), bu () ve li () oluşturur. Bu birimlerin kesin uzunluğu ve bu birimler arasındaki oranlar zamanla değişmiştir. 1 bu 5 veya 6 chi, 1 li 300 veya 360 bu arasında değişmiştir.
Çin İmparatorluğu

Çin'in imparatorluk tarihi, MÖ 211-MS 1912/1915-1916 dönemlerine girer. Çin'in ilk imparatorluk hanedanı olan Qin Hanedanı ile başlayıp 1912'de Qing Hanedanı'nın devrilmesiyle sona ermiştir. Yuan Shikai'nin girişimiyle 1915-1916 yıllarında imparatorluk dirilmiş fakat tekrar yıkılmıştır:
Çin İmparatorluğu (1915-1916)

Çin İmparatorluğu (1915-16), MÖ 221 - MS 1912 arasında sürmüş olan tarih çağlarının en uzun süreli imparatorluğu olan Çin İmparatorluğu'nu canlandırma girişimidir.1 Ocak 1912 tarihinde kurulan Çin Cumhuriyeti'nin başkanlığına general Yuan Shikai (1859 - 1916) getirilmişti. Başkanlığı sırasında da otokrat bir yönetim gösteren Shikai, kendini imparator ilan etmiş ve Çin İmparatorluğu'nu canlandırmaya çalışmıştır. 12 Aralık 1915 tarihinde başlayan hükümdarlığında 22 Mart 1916 taç giymiştir.İmparatorunun zayıflığını ve halkın çoğunluğu tarafından kabul görmemesi üzerine yabancı güçler desteklerini geri çektiler. Japonya İmparatorluğu önce işgal etmekle tehdit etti, sonra İmparatoru devirmeyi taahhüt etti ve çatışmanın her iki tarafı ile de "savaş halinde" olduklarını belirtti. Ardından Japon vatandaşlarının Cumhuriyetçilere yardım etmesine izin verdi. Bu geniş çaplı muhalefetle karşı karşıya olan İmparator Yuan Shikai, hasımlarını yatıştırmak için kuruluş törenini defalarca geciktirdi. Tören 1 Mart günü gerçekleşti.Yuan Shikai, monarşiyi 17 Mart tarihinde Liang Shiyi ile birlikte terk etti ve 22 Mart'ta tacını bıraktı. 23 Mart'ta imparatorluğun kaldırıldığı ve Cumhuriyet rejimene dönüldüğü ilan edildi. Yuan toplam 83 gün hüküm sürebildi.Hükümdarlığı kısa süren Yuan Shikai, kısa süre sonra 6 Haziran 1916 tarihinde henüz 57 yaşını tamamlamadan ölmüştür.
Çin İnşaat Bankası

Çin İnşaat Bankası (, ), Çin merkezli bir bankadır. Banka 1 Ekim 1954 tarihinde kurulmuştur. Merkezi Pekin'in Xicheng semtinde yer almaktadır.Çin İnşaat Bankası 2015 itibarı ile market cap bakımından dünyanın en büyük bankası ve altıncı büyük şirketidir. Bankanın Çin anakarasının yanı sıra Barselona, Frankfurt, Londra, Lüksemburg, Hong Kong, Johannesburg, New York, Seul, Singapur, Tokyo, Kuala Lumpur, Melbourne, Sidney ve Auckland'da şubeleri bulunmaktadır.
Çin İslam Derneği

Çin İslam Derneği (), Çin'de tüm ülke çapındaki Müslümanları temsil ettiğini iddia eden; tüm etnik gruplardan Müslümanlara yönelik ulusal dini örgüt. Yönetim kurulu ulusal kongreden oluşur ve örgütün karargahı Pekin'de bulunmaktadır.
Çin İslam mutfağı

Çin İslam mutfağı (, kelime anlamıyla "Helal yemek", Dunganca: Чыңжән цаы; ya da , kelime anlamıyla "Hui halkı mutfağı", Dunganca: Ҳуэйзў цаы), Hui (etnik Çinli Müslüman) halkının yanı sıra Çin'deki Donşianlar, Salarlar ve Bao'anlar ile Orta Asya'daki Dunganlar gibi diğer Müslüman halklarının mutfağıdır.Lamian (1. resime bakınız; ; Dunganca: ламян), el yapımı erişte türü. Normalde dana ya da koyun eti aromalı bir çorba (汤面／湯麵 даңмян tāngmiàn)nın içinde servis edilir, fakat bazen karışmaya kızartılıp (炒面／炒麵 Чаомян chǎomiàn) domates esaslı bir sosun içinde servis edilir. 拉 ла (lā) karakteri kelime anlamıyla "çekmek" ya da "uzatmak" anlamına gelir, 面／麵 мян (miàn) ise erişte. El yapım işleminde bir yumru hamur alınır ve çok uzun tek bir erişte haline getirilene kadar elle çekilir.Dana etli erişte çorbası (2. resime bakınız); haşlanmış dana eti, dana eti suyu, sebzeler ve buğday eriştesinden yapılır.Chuanr (串儿 Чўанр chuànr; "kebap"), Çin'de tüketilen şiş kebabı türü. Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nden kaynaklanan bu yemek, son senelerde tüm Çin çapındaki çeşitli şehirlere yaymış. Özellike kuzu eti chuanr'ı (羊肉串 yángròuchuànr) meşhurdur.Suan cai (酸菜，suāncài; "ekşi sebze"); Kore kimçisi ya da Alman sauerkrautına benzeyen geleneksel fermente sebze yemeği. Çin lahana turşusundan oluşur. Suan caiın Çin İslam mutfağına özel olmamasına rağmen sıklıkla erişte çorbalarına garnitür olarak eklenir.Nang 馕／饢 Нәң, üstüne susam eklenen bir çeşit yuvarlak, mayasız ekmek. Güney ve Orta Asya'daki nan ekmeğine benzer.
Çin İç Savaşı

Çin İç Savaşı, Çin'de Milliyetçi Parti (Kuomintang) ile Komünist Parti arasında yaşanmış bir savaştır. 1927 yılında Kuzey Seferi sonrasında, Çan Kay Şek tarafından yönetilen Çin Milliyetçi Partisi'nin sağ kanadının ÇMP-ÇKP ittifakındaki komünistleri temizlemesi ile başladı. Asıl çatışma 1950 yılında düşmanlığın bitmesi ile sona erdi. Komünistler şu anki Çin'i (Hainan Adası dahil olmak üzere) kontrolleri altına alırlarken, milliyetçilerin elinde ise şu anki Tayvan, Penghu ve birkaç ada kaldı.Qing Hanedanlığı'nın çökmesinden sonra Kuzey Çin'in büyük bir bölümünü yerel diktatörlerce yönetiyordu. Bu diktatörlere karşı Batılı güçlerden yardım isteyen Sun Yat-sen umduğunu bulamadı ve yüzünü Sovyetler Birliği'ne çevirdi. Sovyetler Birliği kendi politik çıkarları doğrultusunda hem Sun'a hem de yeni kurulmuş olan ÇKP'ye yardım etmeye başlayarak Sun'un bu isteğini geri çevirmedi. Sovyetler'in bu yardımla Çin'de bir komünist yöne kayış olacağını ummuştu, buna karşı her iki tarafın da savaşı kazanabileceği olasılığı karşısında da hazırlıklarını yapmıştı. Böylece Çin'deki komünistler ve milliyetçiler arasındaki güç kavgası başlamış oldu.1923 yılında Şangay'da Sun ve Sovyetler'in temsilcisi Adolph Joffe arasında Sovyetler'in Çin'in bir ulus olarak birleşmesine yardımcı olacağını üstlenen Sun-Joffe Manifestosu adındaki bir belge imzalandı. Bu belgede ÇMP ve ÇKP arasında bir birliğin bir an önce sağlanarak birleşmiş ve bağımsız bir Çin'in kurulması gerektiği vurgulanıyordu. Bundan sonra Sovyetler'den yetkililer her iki partiye birleşme ve yeniden organizasyon için yardım ettiler ve böylece İlk Birleşmiş Cephe kurulmuş oldu. Bu sırada Moskova'ya politik ve askeri eğitim almak için giden ve Sun'un arkadaşlarından biri olan Çan Kay Şek, geri dönerek Whampoa Askeri Akademisi'ni kurdu. 1924 yılında akademinin başkanı olan Chiang burada sivrilerek göze batmaya başladı, en sonunda Sun'dan sonra ÇMP'nin başkanı oldu. Chiang Sovyetler'in giderek artarak Çin politikasına karışması ve içinde olunan "parti içinde parti" durumundan hoşnut olmayarak komünistleri yavaş yavaş ÇMP'den görev sonlandırmaya başladı. Bu Çin İç Savaşı'nın başladığına bir gösterge oldu.Sun'un 1925 yılında ölümünden birkaç ay sonra Millî Devrimci Ordu'nun başkumandanı olarak, Chiang uzun süredir ertelenmiş olan Kuzey Seferi'ne çıkarak kuzeydeki mahalli diktatörleri yenip Çin'i ÇMP altında birleştirme kararı aldı.1926 yılında ÇMP sağ-sol diye iki gruba ayrılırken, partideki komünist blok da giderek büyümekteydi. 1926 yılının mart ayında kendisine yapılan bir kaçırma girişiminden kurtulan Çan, derhal Sovyet danışmalarını kovarak partisindeki ÇKP üyelerine yükselme sınırlamaları getirdi ve kendini üst ÇMP lideri olarak atadı.
Çin İşçi ve Köylü Kızıl Ordusu

Çin İşçi ve Köylü Kızıl Ordusu (ya da Çin Kızıl Ordusu Basitleştirilmiş Çince: 中国工农红军; Geleneksel Çince: 中國工農紅軍; Pinyin: Zhōngguó Gōngnóng Hóngjūn) Çin Komünist Partisi'nin Halk Kurtuluş Ordusu'ndan önceki askeri kuvvetleri.Çin İşçi ve Köylü Kızıl Ordusu 28 Mayıs 1928'de kuruldu. 1934-1935 yılları arasında Generalissimo Çan Kay Şek komutasındaki Ulusal Devrimci Ordu'yla yaptığı birçok savaştan çıkmıştır. 1934 yılında Uzun Yürüyüş 1., 2. ve de 4. Kızıl Ordu tarafından gerçekleştirildi. 3. ve de 5. Kızıl Ordular güney Kangsi'de Bo Gu ve Li De tarafından komuta edildi. 1937 yılında Anti-Japon direnişi başlayınca Ulusal Devrimci Ordu ile işbirliği yapılıp Sekiz Rota Ordusu ve de Yeni Dördüncü Ordu kuruldu.