barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Çekrice, Mudanya

Mahallenin Yıldırım Beyazıt döneminde kurulduğu rivayet edilmektedir.Eski ismi Zemberek olan mahallenin daha yukarılarda bir yamaçta kurulu olduğunu mahallenin güngörmüş ihtiyarları anlatıyorlar.Yukarılardan aşağıya ağılların olduğu bölgeye nilüfer çayının kenarına çekilerek geldiğinide söylüyorlar.Çekrice ismi Bursa merkez Çekirge mahallesi ismiyle karıştırılmaktadır.
Çeksene Elini

"Çeksene Elini", Türk şarkıcı Ayşe Hatun Önal'ın 2003 çıkışlı Sonunda EP'sinden bir şarkı. Önal'ın çıkış şarkısı olarak tanıtıldı. Önal tarafından yazıldı ve Erdem Kınay tarafından bestelendi. Sözlerindeki "Sarılmandan belli kırıcan mı belimi / Çok canım acıdı çeksene elini." kısmı bir dönem Türkiye'de gündem oldu.
Çektiri

Çektiri, çekdiri veya çektirme, hem kürekli hem yelkenli tarihî bir gemi sınıfı. Kürek sayılarına göre sınıflandırılan kadırga, karamürsel ve baştarda gibi pek çok gemi tipini içerir. "Küçük çektirme" olarak bilinen, kadırgadan küçük bazı gemiler de zamanla sadece çektirme olarak anılmaya başlanmıştır. Zaman zaman çektiri ve kadırga sözcükleri de eş anlamlı kullanılır.
Çektirme (tekstil)

Çektirme; tekstilcilikte, bol miktarda işlem çözeltisi (flotte) içinde bulunan kimyasal maddelerin çözeltiden çekilerek kumaşa, tekstil ürünü üzerine alınması. Bu çalışma yönteminin sembol makinesi Haspeldir.Çektirme yöntemine göre aplikasyonda işlem süresi uzundur. Çünkü bolca flotte içindeki kimyasal maddelerin büyük kısmının lifler tarafından düzgün bir şekilde çekilip alınması zaman ister. Bu nedenle çektirme yöntemine göre çalışmada kullanılan kimyasal maddelerin afinitelerinin, yani o kumaşı oluşturan liflere karşı bir ilgilerinin, bağlanma isteklerinin olması gerekmektedir. Kimyasal maddelerin bu özellikleri onların substantif, afiniteli olmaları anlamına gelmektedir. Böyle olmasına karşın yine de işlem sonunda, hiçbir zaman çözeltideki (flotte) kimyasal maddelerin tümünün o kumaş veya lifler tarafından çekilip alınması mümkün değildir.Çalışma sırasında flotte sıcaklığı, pH değeri ve tuz içeriği (elektrolit) değişmediği sürece işlem sırasında oluşan bu dinamik denge pek fazla değişmez. Bu yöntemde aplikasyon süresi uzundur. Doğal olarak uzun süreli aplikasyon sırasında bir taraftan flottedeki kimyasal maddeler kumaş üzerine geçerken, kumaş üzerine daha önceden geçmiş olan bir kısım maddelerin de liflere bağlanması (fiksajı) gerçekleşmektedir.
Çektiği film sayısına göre Türk yönetmenler listesi

Bu liste Agâh Özgüç'ün Türk Film Yönetmenleri Sözlüğü'nin 2003'te yayınlanan 2. baskısı esas alınarak yapılmıştır. Diğer kaynaklardan bilgileri girerek listenin güncellenmesine yardım edebilirsiniz.Yeşilçam sineması çok film çekme açısından rekor denebilecek miktarda film üreten sinemacılara sahip. En çok film çeken ilk 11 yönetmen şunlardır.
Çekum

Çekum, periton içindeki kalın bağırsağın başlangıcı olarak kabul edilen bir kese. Tipik olarak vücudun sağ tarafında bulunur. Çekum kelimesi Latince kör anlamına gelen caecus'tan köken almaktadır.İleumdan kimusu alır ve çıkan kolona ait kalın bağırsakta ileumdan ileoçekal valf (ICV) veya Bauhin valfi ile ayrılır. Ayrıca, kolonik kavşak ile kolondan ayrılır. Çekum genellikle intraperitoneal iken, çıkan kolon retroperitonealdir.Otçullarda, çekum, bakterilerin selülozu parçalayabildiği gıda maddelerini depolar. Bu işlev artık insan çekumunda meydana gelmez, bu yüzden insanlarda sadece kalın bağırsağın bir parçasını oluşturan çıkmaz bir kesedir.Çekum ve apandis, orta bağırsağın post-arteryel segmentinin genişlemesi ile oluşur. Tomurcukların proksimal kısmı çekumu oluşturmak için hızla büyür. Çekumun lateral duvarı medial duvardan çok daha hızlı büyür, bunun sonucu olarak apendiksin bağlanma noktası medial tarafta uzanır.Nötropenik enterokolit (tiflit), öncelikle bakteriyel enfeksiyonların neden olduğu çekumun iltihaplanması durumudur.Bağırsaktaki bakterilerin %99'undan fazlası anaerobdur, ancak çekumda aerobik bakteriler yüksek yoğunluklara ulaşır.
Çekya 21 yaş altı millî futbol takımı

Çekya 21 yaş altı millî takımı, Çekya Futbol Federasyonuna bağlı 21 yaş altı millî futbol takımıdır.1 Ocak 1993'te Çekoslovakya'nın dağılmasına rağmen 1994 yılındaki şampiyonaya Çekoslovakya U-21 adıyla katınıldı. Şampiyonadan sonra Çek Cumhuriyeti U-21 ve Slovakya U-21 adıyla iki ayrı takım oluşturuldu.Çek Cumhuriyeti U-21 yeni adıyla ilk kez 1996 Avrupa 21 Yaş Altı Futbol Şampiyonası'nda yer aldı. Bu turnuvada çeyrek finale yükselmesine rağmen İspanya U-21 takımına toplamda 4-2 ile yenilerek kupadan elenildi.2002 yılında finalde İtalya U-21'e elenildi ve ikincilikle yetinildi. Ancak bir sonraki turnuvada finalde Fransa U-21'i penaltılarla 3-1 yenerek kupanın sahibi oldu.
Çekya Basketbol Federasyonu

Çek Cumhuriyeti Basketbol Federasyonu () Çekya'da basketbol işlerini yürüten temel kurumdur. Çekoslovakya'nın dağılmasının ardından 1993'te kurulmuştur.Federasyon erkek ve kadın ulusal basketbol takımları için yurtiçinde turnuvalar düzenlemektedir. Bu turnuvalardan Çek Cumhuriyeti Basketbol Ligi birincil öneme sahiptir.
Çekya Basketbol Ligi

Çek Cumhuriyeti Basketbol Ligi, (NBL), (), aynı zamanda sponsorluk anlaşmaları sebebiyle Mattoni NBL Çekya'daki en üst düzey profesyonel basketbol ligi. Lig düşme ve yükselme sistemi esaslarına dayanır. Ligde son 2 sırayı alan takımlar 1. Liga'ya düşerlerken, 1. Liga'nın ilk 2 takımı NBL'ye yükselir. Ligin sponsoru maden suyu şirketi olan Mattoni 'dir.Şampiyon olacak takımlar play-off sonucunda belli olur, ligin sonunda yer alan 2 takım 1. liga'ye düşerler.
Çekya Futbol Federasyonu

Futbol liglerini (1. liga ve 2. liga)'yı ve Çekya millî futbol takımını organize eder. Merkezi Prag'dadır. Çekoslovakya'nın var olduğu 1922-1993 yıllarında federasyon, Çekoslovakya Futbol Federasyonu olarak adlandırılmış ve Çekoslovakya millî futbol takımını kontrol etmiştir. Çekoslovakya'nın ayrılmasından sonra, günümüzdeki ismini almıştır.
Çekya Hava Kuvvetleri

Çek Cumhuriyeti Hava Kuvvetleri (), Çek Cumhuriyeti Ordusu'nun hava kuvvetleri bölümüdür. 1918'e kadar uzanan askeri havacılık gelenekleriyle Çek Hava Kuvvetleri, Slovak Hava Kuvvetleri ile birlikte 1993'te dağılan Çekoslovak Hava Kuvvetleri'nin yerini aldı. 1 Temmuz 1997'de, 3'üncü Taktik Havacılık Kolordusu ve Çek Ordusunun 4'üncü Hava Savunma Kolordusu, bağımsız bir Hava Kuvvetleri oluşturmak için birleştirildi.
Çekya Silahlı Kuvvetleri

Çek Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri (), Çek Cumhuriyeti'ni dışarıdan gelebilecek askeri tehditlere karşı koruyan silahlı kuvvetlerdir. Çek Cumhuriyeti'nin denize kıyısı olmadığından dolayı Deniz Kuvvetleri yoktur. 1940-1989 arası Çekoslovakya Silahlı Kuvvetleri (yaklaşık 200.000) Varşova Paktı askeri ittifakının en önemli askeri güçlerinden birini oluşturmuştur. Çekoslovakya'nın dağılmasından sonra kurulan Çekya, 12 Mart 1999 tarihinde NATO'ya katıldı. NATO'ya katılmasından sonra Silahlı kuvvetlerde, yeniden yapılanmaya ve küçültmeye gidildi.
Çekya arması

Çek Cumhuriyeti arması Çekya devletince günümüzde kullanılan arma. Arma ülkenin kurulu olduğu topraklarda bulunan üç tarihî bölgeyi temsil etmektedir.Bohemya kırmızı bir arka planda bulunan gümüş-beyaz bir aslan ile sol üst ve sağ altta,Moravya mavi bir arka plan üstüne kırmızı-beyaz damalı bir kartal ile sağ üst ve Silezya altın rengi bir arka plan üstündeki siyah kartal ile sol alt köşede resmedilmiştir.
Çekya bayrağı

Çekya'nin bayrağı, eski Çekoslovakya bayrağının aynısıdır. Çekoslovakya'nın dağılışı sonrası Slovakya kendine yeni bir bayrak uyarlarken, Çekya tarihî bağlardan dolayı bu bayrağı korumuştur. Çek Cumhuriyeti bayrağı olarak Aralık 1992 yılında kabul edilmiştir.Bayrağın ana renklerini oluşturan kırmızı ve beyaz çok eski ulusal ve Bohemya bayrağında yer alan renklerdir. Yıllarca böyle kullanılan bayrağa hem Polonya bayrağı ile aynı özellikleri taşıması hem de Avusturya bayrağı ile aynı renklerde olması nedeni ile mavi bir kısım eklenme yoluna gidilmiştir. Bu fikri kimin gerçekleştirdği hakkında kesin bir bilgi yoksa da birçok araştımacı Jaroslav Kursa (1875 – 1950) adı üzerinde fikir birliğine varır.Çekoslovakya'nın bu yeni bayrağı 30 Mart 1920 yılında Çekoslovakya Millet Meclisi'nde (ČSR) onaylanarak resmî bayrak hâline getirilir. Bu zamandan başlayarak - II. Dünya Savaşı işgâl yılları hâriç- üç renkli Çekoslovak bayrağı kullanılmaktadır.
Çekya başbakanları listesi

Çek Cumhuriyeti başbakanları listesi, 1993'te Çekoslovakya'nın Çekya ve Slovakya olarak ikiye bölünmesinden sonra Çekya'nın hükûmet başkanlarının listesi;
Çekya başbakanı

Çek Cumhuriyeti Hükûmeti'nin başkanı (Çekçe : Předseda vlády České republiky), Türkçede genellikle Çek Cumhuriyeti'nin başbakanı olarak anılır, Çek Cumhuriyeti Hükûmetinin başkanıdır. Başbakan ve kabine (hükûmet bakanlıklarının başı olan en kıdemli bakanlardan oluşur), politikalarından ve eylemlerinden toplu olarak Temsilciler Meclisine karşı sorumludur. Mevcut başbakan, ODS lideri Petr Fiala, 28 Kasım 2021'de cumhurbaşkanı tarafından atandı ve makamdaki 13. kişi olarak görev yapıyor.Başbakan, cumhurbaşkanı tarafından atanır ve ilk öncelikleri kabineyi oluşturmak ve diğer bakanları atamaktır. Kabine, Temsilciler Meclisinden güven oyu almalıdır ve başbakan, meclis üyelerinin çoğunluğunun desteğini koruduğu sürece görevde kalır.Çekya Anayasası, başbakanın hükûmetin faaliyetlerini organize ettiğini ve toplantılarına başkanlık ettiğini belirtir.Çekya bir parlamenter cumhuriyet olduğundan, başbakan ve hükûmeti Temsilciler Meclisine karşı sorumludur. Çek Anayasası, göreve geldikten sonra her başbakanın parlamentonun güven oyunu kazanmasını ve sonra da korumasını şart koşar. Başbakan güven oylamasını kaybeder kaybetmez istifa etmek ve cumhurbaşkanı yeni bir başbakan seçmek zorunda kalır.Başbakan, hükûmete komuta ve başkanlık ettiği için devletteki en güçlü makamdır. Cumhurbaşkanı, Çek Cumhuriyeti Hükûmetinin diğer bakanlarını atayan başbakanı atar.Çek Cumhuriyeti başbakanının resmi konutu Kramář Villası'dır. (Çekçe: Kramářova vila). Rezidans, Prag'ın Hradčany semtinde Gogolova 212/1 adresinde yer almaktadır.
Çekya cumhurbaşkanları listesi

Bu liste maddesi, Çekoslovakya'nın dağılmasının ardından 1993 yılında kurulan Çekya'nın cumhurbaşkanlarını listeler.Çek Cumhuriyeti, cumhurbaşkanının devlet başkanı ve başbakanın hükûmet başkanı olarak hareket ettiği bir parlamenter temsilî demokrasi sistemi ile yönetilmektedir.Çek Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı Václav Havel idi. Şu anki cumhurbaşkanı olan Petr Pavel, 9 Mart 2023'ten beri görevde.2012 yılına kadar cumhurbaşkanı, Temsilciler Meclisi ve Senato tarafından beş yıllık bir dönem için seçilirdi. 2013'ten beri cumhurbaşkanı halk oylamasıyla seçiliyor.
Çekya cumhurbaşkanı

Çek Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Çekya'nın seçilmiş resmi devlet başkanı ve Çek Cumhuriyeti Ordusu’nun komutanıdır. Avusturya ve Macaristan gibi diğer Orta Avrupa ülkelerindeki cumhurbaşkanlarının aksine, Çek cumhurbaşkanının siyasi meselelerde önemli bir rolü var. Pek çok yetki yalnızca hem cumhurbaşkanı hem de Çek Cumhuriyeti Başbakanı'nın imzası ile kullanılabildiğinden, bazı siyasi meseleler üzerindeki sorumluluk iki makam arasında etkin bir şekilde paylaşılmaktadır.Çekya Anayasası'nın çerçevesi, Başbakan ile ülkenin önde gelen siyasi figürü ve fiili başkanı ve aynı zamanda törensel devlet başkanı olarak cumhurbaşkanı ile birlikte parlamenter bir sistem kurmayı amaçladı. Ancak, ilk cumhurbaşkanı Václav Havel'in şahsiyetiyle, makamın tasarladığı çerçevelerden daha büyük bir etki kazanması sağlandı.Çek Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, bazı önemli alanlarda bağımsız hareket etme yetkisine sahiptir. Makamın en güçlü yetkilerinden biri, yasa tasarılarını veto ederek meclise geri göndermesidir. Veto meclis tarafından tüm milletvekillerinin salt çoğunluk oyu ile geçersiz kılınabilir, ancak yasa tasarılarını reddetme kabiliyeti, yasama organının gücünü kontrol eder. Cumhurbaşkanının veto edemeyeceği veya onaylayamayacağı tek tasarı, anayasayı değiştirecek eylemlerdir.
Çekya erkek millî buz hokeyi takımı

Çekya erkek millî buz hokeyi takımı, Çekya'yı uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden erkek buz hokeyi takımıdır. Çekya Buz Hokeyi Federasyonu tarafından yönetilmekte olup Uluslararası Buz Hokeyi Federasyonu (IIHF) üyesidir.Çekya dünyanın en başarılı ulusal buz hokeyi takımlarından biri olup Amerika Birleşik Devletleri, Finlandiya, İsveç, Kanada ve Rusya ile birlikte en güçlü altı erkek buz hokeyi ülkesinin oluşturduğu "Büyük Altı" olarak adlandırılan grubun bir üyesidir.
Çekya erkek millî voleybol takımı

Çek Cumhuriyeti Erkek Millî Voleybol Takımı, Çek Cumhuriyeti Voleybol Federasyonu (Czech Volleyball Federation) tarafından yönetilen ve Çekya’yı uluslararası Erkek voleybol müsabakalarda temsil eden takımdır. Antrenörü Jerzy Zdeněk Haník. 14 Kasım 2014 tarihi itibarıyla FIVB dünya sıralamasında 18. sırada bulunmaktadır.
Çekya millî basketbol takımı

Çek Cumhuriyeti millî basketbol takımı, Çekya'yı uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden basketbol takımıdır. Dört kez Avrupa Basketbol Şampiyonası'na katılmıştır. Olimpiyat Oyunları'na ise hiç katılamamıştır. Takımı Ronen Ginzburg çalıştırmaktadır.  FIBA Basketbol Dünya Kupası'na ilk kez 2019 FIBA Basketbol Dünya Kupası'nde katılma hakkı elde etmiştir.Jiri Welsch, Lubos Barton, Jiri Okac, Pavel Becka, Petr Czudek, Martin Ides, Kamil Novak, Petr Welsch, Vladan Vahala, Marek Stuchly, David Klapetek, Petr Treml (Coach: Zdenek Hummel)Jiri Welsch, Maurice Whitfield, Lubos Barton, Petr Benda, Radek Necas, Ondrej Starosta, Pavel Benes, Michal Kremen, Lukas Kraus, Ladislav Sokolovsky, Stepan Vrubl, Jakub Houska (Coach: Zdenek Hummel)
Çekya'da LGBT hakları

Çek Cumhuriyeti lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) hakları konusunda en liberal Orta Avrupa ülkelerinden biridir. 2006 yılında kayıtlı birliktelikler (Çekçe: registrované partnerství), hemcins çiftler için yasal oldu; 2019 yılı itibarıyla evliliği hemcins çiftler için yasallaştıracak bir yasa tasarısı Çek Parlamentosu'nda mütalaa edilme sürecindedir.Çek hukukunda cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine dayalı ayrımcılık yasaktır. Çek Cumhuriyeti, eşcinsellik ve hemcins evlilikleri konusunda en hoşgörülü Orta Avrupa ve eski Doğu Bloku ülkelerinden biridir. Kamuoyu anketleri, hemcins evliliğine yönelik desteğin arttığını kaydetmiştir. Pew Research Center'ın 2013 yılında yürüttüğü bir anket, Çeklerin yüzde 80'inin eşcinselliğin toplum tarafından kabul edilmesi gerektiği görüşünde olduklarını gösterdi; bu, anketin yapıldığı 39 ülke arasındaki en yüksek oranlardan biridir. Çek Cumhuriyeti başkenti Prag, uluslararası alanda LGBT gece hayatı ve açık fikirliliği için bilinir.Çek bilimci   kullanarak yürüttüğü bilimsel araştırmada eşcinsel yöneliminin değiştirilemediği sonucuna varmasından sonra hemcins cinsel aktiviteler 1962 yılında suç olmaktan çıkarıldı. Çekya'daki rüşt yaşı (15), 1990 yılında hemcins cinsel ilişkiler için eşit yapıldı (hemcins cinsel ilişki için eski rüşt yaşı 18 idi). Çek Ordusu, askerlerin cinsel yönelimlerini sormaz ve eşcinseller kimlikleri açık şekilde askerlik hizmetinde bulunabilirler. Eşcinsel fuhuş 1990 yılında yasal oldu.
Çekya'da Yahudilerin tarihi

Çekya'daki Yahudilerin tarihi 1918-1938 yılları arasındaki Çekoslovakya'nın Birinci Cumhuriyet döneminin uzantısıdır. 2005 itibarıyla Çek Cumhuriyeti'nde 4000 Yahudi bulunmaktadır ve bunlar ağırlıklı olarak Aşkenazlardan oluşur. Yedisi Bohemya'da ve üçü Moravya'da olmak üzere ülkede on küçük Yahudi cemaati bulunur. Bu cemaatler Yahudi Cemaatleri Federasyonu (FZO) şemsiyesi altında toplanmıştır. Prag ve diğer şehirlerde hizmetler sunmaktadır.Hem Çekoslovakya hem de Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminden beri Yahudilerin Avrupa'nın bu bölgesinde bağları bulunur. Çek Cumhuriyeti'nin bulunduğu topraklarda son bin yıl içinde 600'den fazla Yahudi cemaati var olmuştur. 1930 nüfus sayımına göre Çekoslovakya'da 356,830 Yahudi vardı.Yahudilerin Prag'a en erken 10. yüzyılda yerleştiğine inanılır. 16. yüzyıl, Prag Yahudilerinin altın çağıdır. Bu zamanın bilinen en önemli Yahudi dindarlarından biri Maharal olarak bilinen haham Judah Loew ben Bezalel'di. Josefov'un Prag Eski Yahudi Mezarlığı'na gömülen Maharal'ın mezar taşı hala ayakta durmaktadır ve ziyarete açıktır. Maharal tarafından yaratılan Golem'in Eski Yeni Sinagog'un çatı katında saklandığı rivayet edilir. 1708'de Prag nüfusunun çeyreğini Yahudiler oluşturmaktaydı.Çeklerin hakimiyetindeki Bohemya ve Moravya Nazi Almanyası tarafından işgal edilince şiddetli baskılar başladı. Bohemya ve Moravya'daki 117,551 Yahudi hemen hemen yok edildi. Çoğu Yahudi 1939'dan sonra göç etti; yaklaşık 78,000'i ise öldürüldü. 1945'te Çek topraklarında 14,000 Yahudi kaldı.Yaklaşık 144,000 Yahudi Theresienstadt'a gönderildi. Tutukluların çoğu Çek Yahudisiydi. Açlık, stres ve tifo gibi hastalıklardan tutukluların çeyreği (33,000 kişi) Theresienstadt'a öldü. 88,000 kişi Auschwitz'e ve diğer imha kamplarına gönderildi. Savaş bittiğinde 17,247 kişi sağ kalmıştı. 15,000 çocuk kamptaki çocuk yurtlarında kalıyordu, bunlardan sadece 93'ü hayatta kalmayı başardı.
Çekya'da din

Çekya'da 20. yüzyılın ortalarına kadar Hristiyanlık egemen dindi. 1945 yılında Sovyetler Birliği işgaliyle gelen komünist yönetimden ötürü nüfusun çoğunluğu dinsiz oldu.1419-1434 yılları arasında yapılan Hussit savaşları ve bu mezhebin kurucusu Jan Hus'un yakılması ile Hussitlerin zorla tekrar Katolik yapılması ve Otuz Yıl Savaşı sırasında çıkan Bohemya İsyanının 1630'da Beyaz Dağ Savaşında bastırılması ile Protestanların zorla Katolik yapılması nedeniyle yaşanan şiddet olayları propaganda olarak kullanıldı Genel olarak, Hristiyanlık 20. yüzyılın ortalarından beri Komünizm etkisiyle istikrarlı bir şekilde düşüş gösterdi ve bugün sadece bir azınlık olarak kaldı. Modern Çeklerin büyük çoğunluğunu oluşturan dinsizlerin büyük çoğunluğu ateist değildir çoğunluk sadece dinsiz olduğunu söyler ateist ve agnostikler azınlıktadır her şeye rağmen Hristiyanlık bir kültür olarak devam etmektedir dini bayramlar resmi tatildir.
Çekya'da sağlık hizmetleri

Çek Cumhuriyeti, 1992'den beri istihdamla ilgili zorunlu sigorta planları tarafından finanse edilen hizmet başına ücretli bakım ile zorunlu sigorta modeline dayalı evrensel bir sağlık bakım sistemine sahiptir. Avrupa'daki sağlık hizmetlerinin bir karşılaştırması olan 2018 Euro sağlık tüketici indeksine göre Çek sağlık hizmetleri, Portekiz'in hemen arkasında ve Birleşik Krallık'ın iki sıra önünde, 14. sırada yer alıyor.1989-1992 yılları arasında, sağlık sektörü Komünist piyasadan rekabetçi piyasaya geçişin ardından önemli sorunlarla karşı karşıya kaldı. Geçmişteki yukarıdan aşağıya merkezi hükûmet sisteminden, yeni seçilen yöneticiler, hasta seçimini genişletmek için tasarlanmış reformları yasalaştırdı. 1990'dan 1998'e kadar, bir yaşın altındaki ölümler binde 10,8'den 5,2'ye düştü. İstatistiksel olarak Çek Cumhuriyeti, bazı noktaları diğer Batı Avrupa ülkelerinin gerisinde kalsa da, orta ve doğu Avrupa ülkeleri arasında en sağlıklı ülkelerden biridir. Cumhuriyet, 1995'ten beri Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) üyesidir.2000 yılının sonlarında, tıp profesörleri Jan Holčík ve Ilona Koupilová, The International Journal of Integrated Care için şunları yazdı:Çek sağlık sistemi, diğer Avrupa sistemlerine kıyasla büyük ölçüde ademi merkeziyetçiliğe ve içinde kullanılan piyasa güçlerine sahiptir.Yönetim açısından sağlık sistemi, 1992'den bu yana istihdamla ilgili zorunlu sigorta planları tarafından finanse edilen hizmet başına ücretli bakım ile zorunlu bir sigorta modeline dayanmaktadır. Kullanım ücretleri sonradan daha yeni hükûmetler tarafından düşürülmüştür.Değiştirilen İlaç Kanunu, Devlet İlaç Kontrol Enstitüsünün ülkede bulunan ilaçlarla ilgili verileri toplayıp analiz etmesini ve tıbbi ürünlerin "siparişin alınmasından itibaren iki iş günü içinde" dağıtımını sağlamasını sağlar. Kanunun bazı bölümlerinin pratikte uygulanmadığı gözlemlenmiştir.
Çekya'da turizm

Çekya, yılda 20 milyondan fazla ziyaretçi alan Avrupa'nın en önemli turistik yerlerinden biri haline gelmiştir. Başkent Prag, en popüler destinasyondur ve yılda 7 milyonu yabancı olmak üzere yılda 8 milyondan fazla ziyaretçi almaktadır. Gezilebilecek diğer yerler arasında Karlštejn Kalesi, Kutná Hora, Brno, Český Krumlov, České Budějovice, Olomouc ve Lednice–Valtice Kültürel Peyzajı yer almaktadır. Prag, çoğunlukla Almanya, Rusya, Polonya, Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve Birleşik Krallık'tan çok sayıda yabancı turist çekmektedir.2018 itibarıyla, Çekya'da on iki UNESCO Dünya Mirası Alanı bulunmaktadır. Hepsi kültürel kategoridedir ve diğer ülkelerle paylaşılmazlar. Tarihi Prag Merkezi ve Český Krumlov Tarihi Merkezi, dünyanın her yerinden gelen turistler arasında popülerdir.Prag, gece hayatıyla ilgili düşük maliyetlerden dolayı çok sayıda turisti çekmektedir. Birbirine yakın olan ve genellikle geç saatlere kadar açılan çok sayıda bar ve kulüp, belirli türdeki turistler için ek bir cazibe merkezidir.Çek kırları, Bohemya Cenneti (Český ráj), Bohemian Karst (Český kras) ve Šumava Millî Parkı gibi korunan alanlar sunmaktadır. Kırsal alanda kaleler, mağaralar ve diğer simge yapılar bulunur. Güney Bohemya'da, Šumava Dağları, ayrıca Vysočina'da, Jizerské hory ve Beskydy birçok yürüyüş ve kros kayağı imkânı sunmaktadır. Doğa rezervi Rejvíz, Jeseníky Dağları'nda popüler bir destinasyondur.Kayak merkezleri, Kuzey Doğu'dan Kuzey Batı Çek Cumhuriyeti'ne kadar yer almaktadır. En ünlü ve popüler tatil köyleri Krkonoše Dağları'ndadır. Krkonoše, Harrachov turizm merkezini içerir.Moravia şarabı ile ünlüdür. Şarap üretimi ve şarap turizmi Mikulov, Velke Pavlovice, Znojmo ve Slovácko bölgesi kentlerinde yoğunlaşmaktadır.Prag'da, Václav Havel Havalimanı bulunmaktadır. Çek Cumhuriyeti içindeki seyahatlerde Şehirlerarası trenleri veya otobüsleri kullanmak yaygındır. Yollar iyi durumda ve bir karayolu ağı içeriyor. Her büyük şehirde ve turistik yerlerin çoğunda iyi bir turizm altyapısı var.
Çekya'da İslam

2010 nüfus sayımına göre, 1991'deki 495'e kıyasla Çek Cumhuriyeti'nde (ülke nüfusunun  %0.1'inden az) 3500 civarında Müslüman vardır.İslam bilgisine sahip bir kişinin belgelenmiş ilk ziyareti, o zamanlar Müslüman olan İspanya'dan Yahudi bir tüccar olan Abraham ibn Jaqúb tarafından yapıldı (964-965). Anıları daha sonra İslam dünyasında Orta Avrupa ile ilgili ilk hesaplardan biri olarak yayınlandı.Her iki Viyana kuşatması sırasında, Osmanlı ordularının keşif grupları Moravya'ya ulaştı. 19. yüzyılda Avusturya-Macaristan ve Osmanlı İmparatorluğu arasında güçlü ticaret bağlantıları ortaya çıktı. 19. yüzyılın sonlarından itibaren bireysel Müslümanlar, Bosna Avusturya-Macaristan imparatorluğunun bir parçası olduktan sonra Çek topraklarına yerleşmeye başladı.Avusturya-Macaristan monarşisinin 1912 tarihli bir yasası, İslam'ı bir "devlet dini" olarak tanıdı ve resmen şu anda Çek Cumhuriyeti olan yerde var olmasına izin verdi. İlk topluluk (Muslimské náboženské obce pro Československo) 1934'te kuruldu ve 1949'da dağıldı. 1968'de yeni bir topluluk kurma girişimi başarısız oldu. 1991'de Müslüman toplulukların merkezi kurulmuştur. 1998'de ilk cami Brno'da   ve bir yıl sonra başkent Prag'da   açıldı. Diğer şehirlerde cami açma girişimleri yerel halk tarafından durduruldu. 2004'te İslam, Çek Cumhuriyeti'nde resmen tescil edildi: topluluk bu nedenle devletten para almaya hak kazandı.Müslümanların çoğu Bosna-Hersek (1990'ların başı), Kosova (1990'ların sonu) ve eski Sovyetler Birliği ülkelerindendir (çoğunlukla 1990'ların sonlarından günümüze kadar Kafkasya bölgesinden). Mısır, Suriye ve diğer Orta Doğu soylarının (tipik olarak Çekoslovakya'da okuyan ve kalmaya karar verenler) orta sınıf insanları önemli ve etkili bir parçasıdır. Birkaç yüz Müslüman Çek Cumhuriyeti'ne dönmüştür.Miloš Mendel, Bronislav Ostřanský, Tomáš Rataj, Islám v srdci Evropy, Praha, Academia, 2008.ISBN 978-80-200-1554-9
Çekya'daki diplomatik temsilcilikler listesi

Çekya'da bulunan diplomatik elçilikler listesidir. Çek Cumhuriyeti'ta 86 elçilik bulunmaktadır, bulunan temsilciliğinin büyükelçilik statüsü yoktur. Diğer ülkenin başka ülkede bulunan elçilikler üzerinden teması vardır.
Çekya'daki opera salonları

Çek Cumhuriyeti'nde on tane opera salonu vardır. En önemlileri Prag'daki Ulusal Tiyatro (Prag) ve Prag Devlet Operasıdır.Bohemya'da, Plzeň, České Budějovice, Liberec ve Ústí nad Labem; Moravia'da Brno, Ostrava, Olomouc ve Opava'da dört opera binası vardır.
Çekya'nın bölgeleri

Çekya'nın bölgeleri (Çekçe: kraj tekil, kraje çoğul) büyüklük ve nüfus olarak merkezi devlet ile ilçe (Çekçe: Okres) arasında bulunan, en üst düzeyde bulunan yerel idare ve yerleşim birimidir.Çekya'nın bölgeleri, günümüzde yürürlükte olan 129/2000 (Bölgeler Hakkında Kanun), en üst düzeydeki yöresel idari birimler ("vyšší územně-správní celky") hakkında Çek Cumhuriyeti Anayasası'nın 1/1993 no.lu paragrafını değiştirmesi ile ortaya çıkartılmıştır. Bu yeni kanunla Anayasasının eski maddesine göre Çekya'da bulunan 13 "kraj" adlı ile ve tek 1 "hlavní město" adi ile hem il hem başkent olan Prag'a 1 Ocak 2000'den itibaren daha geniş özerklik yetkileri verilmiştir. Çek Cumhuriyeti Anayasası'nın eski işleyişine göre bölgeler (kraje) altında bulunan yerel idare olan 73 sayıda ilçe (okres) değiştirilmeden yeni yetkilerle donatılmış bölgelere bağlı kalmışlardır.2000 yılındaki bu hukuki değişmeden dolayı günümüzdeki Çekçe "kraj" adını taşıyan yerel idareler diğer bazı dillerde "Bölge" olarak çevirilmektedir (Örneğin; İngilizce'de Regions of the Czech Republic, Fransızca Régions de la République tchèque, Almanca Regionen, İtalyanca Regioni della Repubblica Ceca vb.). Türkçe Vikipedi'de ise kraj teriminin en yakın karşılığının İl olduğu kabul edilmektedir.Çekya'da günümüzde bulunan 14 bölgenin coğrafik mevkileri ve bölgelerin armaları haritada verilmiştir,Çek Cumhuriyeti yerel idaresinin en üst düzeyinde 14 tane il (kraj  bulunmakta ve bu bölgeler birer harfle de belirtilmektedir İSO 3166-2:CZ. Bunlardan biri Prag, hem başkent olarak (Hlavní městö Praha) bir ildir ve hem de diğer bir il olan Merkezî Bohemya ili (Středočeský kraj) in merkez şehridir.Tarihsel Bohemya ülkesinde 5 eski bölge bulunmaktaydı: Kuzey Bohemya, Batı Bohemya, Orta Bohemya, Doğu Bohemya ve Güney Bohemya.Günümüzdeki Çek Cumhuriyeti bölgeleri (kraj)lar ile tarihsel üç ülke arasındaki bağlantı yandaki haritadan görülebilir:Avrupa Birliği karalarına göre ve Avrupa İstatistiksel kurumu RUROSTAT tarafından tanımlamalara göre Avrupa Birliği'ne dahil olan her ülke gibi Çek Cumhuriyeti yerel ve yerel birimleri de NUTS sistemine göre sınıflandırılmıştırlar. Günümüzdeki 14 Çek Cumhuriyeti ili (kraj) her biri NUTS-3 birimidir. Bu bölgelerden birisi (Prag) tek bir NUTS-2 seviyesi bitrimi ve diğerleri ise 2 veya 3 bölgelerden oluşan NUTS-2 seviyesini oluştururlar.
Çekya'nın ilçeleri

İlçeler ilk olarak 1850'de kurulmuş olup ilçelerin yapısı zamanla birkaç kez değişti. 1960 yılında Çekoslovakya döneminde geleneksel bölünme ve yerel ilişkilere bakılmaksızın ilçeler yeniden kuruldular. Çek Sosyalist Cumhuriyeti'nin 75 ilçesi bulunmaktaydı. Bu ilçelerden üçü yalnızca 1971'de ilçe statüsü kazanan yasal şehirlerden Brno, Ostrava ve Pilsen'den oluşuyorken daha sonra Ostrava ve Plzeň ilçeleri genişletildi. Başkent Prag'ın özel bir statüsü bulunmakta olup aynı anda hem il hem de belediye olarak kabul edilir ve herhangi bir ilçenin parçası değildir. Ancak Prag'ın 10 semti (obvody) bazı açılardan ilçelere eşdeğerdir.1990'larda 76. ilçe olan Jeseník, Šumperk ilçesinden ayrılarak kuruldu. 2003 yılına kadar ilçeler asli idari işlevlere sahipken günümüzde belirli makamların faaliyetleri için ve istatistik birimleri olarak varlıklarını sürdürmektedir. İdari işlevleri ise belediyelere devredildi. 2007 yılında da ilçelerin sınırları biraz değiştirilmiş ve 119 belediye farklı ilçelere taşınmıştır. 2021'de bir başka reform daha yapılmış ve 18 belediye ilçeler arasında veya yetkileri genişletilmiş belediyelerin idari bölgeleri arasında taşınmıştır.
Çekya'nın İBBS'si

Çekya İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (Çek Cumhuriyeti İBBS) (Fransızca: nomenclature d'unités territoriales statistiques, NUTS), Avrupa Birliği ülkelerinin kullandığı İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması içinde Çek Cumhuriyeti için kullanılan sınıflandırmadır.İBBS düzeylerinin altında, iki Yerel İdare Birimi (İngilizce: Local Administrative Units, LAU) düzeyi bulunmaktadır:Hierarchical list of the Nomenclature of territorial units for statistics - NUTS and the Statistical regions of Europe
Çekya-Kazakistan ilişkileri

Çek Cumhuriyeti-Kazakistan ikili ilişkileri - Kazakistan Cumhuriyeti ve Çek Cumhuriyeti arasındaki mevcut ikili ilişkileri kapsar.Kazakistan ve Yunanistan arasındaki ilişkiler, SSCB sırasında Çekoslovakya - Kazak SSR ilişkilerinin bir parçasıydı ve Kazakistan'ın bağımsızlığının sağlanmasından bu yana istikrarlı bir şekilde gelişiyor. İki ülke arasındaki ilk diplomatik ilişkiler 1 Ocak 1993'te kuruldu. Macaristan ve Çekya'da Kazak büyükelçiliklerinin açılması da aynı döneme denk geldi. Eylül 1993'te bu ülkelerde Kazak büyükelçilikleri açıldı. Aralık 1994'te Kazakistan'daki Çek Büyükelçiliği açıldı. Nisan 1997'de Kazakistan, Çekya'da diplomatik bir misyon kurdu. 2004 yılında örgüt bir elçilik haline geldi. Kazakistan'ın Çek Cumhuriyeti büyükelçisi Nisan 2014'ten beri Elishka Zhigova'dır. Çek Cumhuriyeti'nin Kazakistan büyükelçisi 22 Nisan 2015'ten beri Serjan Abdykarimov'dur .8-10 Eylül 2004 tarihleri ​​arasında Çek Cumhurbaşkanı Vaclav Klaus Kazakistan'a resmi bir ziyarette bulundu. Ziyaret sırasında iki ülke arasında bir deklarasyon imzalandı. Ağırlıklı olarak ekonomik, bilimsel ve teknik standardizasyon, metroloji ve sertifikasyon alanlarında anlaşmalar imzalandı. 2012 yılında Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev Çek Cumhuriyeti'ni ziyaret etti. İki ülke arasındaki ekonomik bağları güçlendirmeyi amaçlayan toplantılar düzenlendi . İki yıl sonra, cumhurbaşkanları tekrar bir araya geldi ve Çeklerin Kazakistan'ın ekonomik çeşitliliğine yaptığı yardımı tartıştılar.İki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler ağırlıklı olarak 1996, 1998 ve 2004 yıllarında imzalanan ikili ilişkilerde ele alındı. 2009 yılında yıllık ticaret cirosu 200 milyon dolar, 2014 yılında ise 1,2 milyar dolardı. 2015 verilerine göre, petrol fiyatlarındaki düşüş nedeniyle 666 milyon dolara indi.. Ekonomik ilişkilerin ana alanları tarım ve mühendisliktir.Çek Cumhuriyeti'nin Kazakistan'daki Büyükelçiliği Astana'da bulunur  Başkonsolosluğu ise Almatıda bulunur.. Çekya'daki Kazak büyükelçiliği Prag'da ve konsolosluğu Yaromerje'de    yer almaktadır.
Çekya-Türkiye ilişkileri

Türk-Çek ilişkilerinin diplomatik ilişkileri 1924 yılına dayanır. Ülkenin 1939-1945 yılları arasında Almanya'nın işgali ve daha sonrasında soğuk savaş yıllarında duruldu. Çekoslovakya'nın demokrasiye geçtiği 1989'dan itibaren ilişkilerde gelişme hakim oldu.Çekoslovayka'nın bölünmesinden sonra 1 Ocak 1993 yılında kurulan Çek Cumhuriyeti aynı gün Türkiye tarafından tanındı.Çekya ile Türkiye arasında ihracatı başlıca otomobil, kara yolu taşıtları için parçalar ve mücevher eşyalarıdır. İthalatta ise otomobil, santrifüjler, canlı büyükbaş hayvanlar ve bilgi işlem makineleridir.Orta Avrupa'nın en eski üniversitesi olan Charles Üniversitesinde çalışmalarına devam eden Türkoloji kürsüsü bulunur.
Çekya-Çin ilişkileri

Çek Cumhuriyeti-Çin ilişkileri, Çekya ile Çin arasında farklı alanlarda sürdürülen ikili ilişkileri içerir. Çek Cumhuriyeti'nin Pekin'de büyükelçiliği ve Çengdu, Hong Kong ve Şanghay şehirlerinde başkonsoloslukları var; Çin'inse Prag'da bir büyükelçiliği var.Çin Cumhuriyeti, Birinci Dünya Savaşı sonrasında 1918'de Avusturya-Macaristan'dan yeni bağımsız olmuş Çekoslovakya'yı 18 Haziran 1919 tarihinde tanıdı; lâkin iki ülke arasında resmî diplomatik ilişkiler ancak 5 Aralık 1930 tarihinde kuruldu, Çin de ancak bundan ertesi yıl Çekoslovakya'ya büyükelçi göndermeye başladı.Çin Komünist Partisi'nin Çin İç Savaşı'nı kazanmasıyla 1949 yılında Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) devleti kuruldu, ve Çekoslovakya ile yeni ÇHC devleti arasındaki diplomatik ilişkiler 4 Ekim 1949'da kuruldu.Çin, 1 Ocak 1993'te Çekoslovakya'nın dağılmasının sonucu olarak bağımsızlığa yeni kavuşmuş Çek Cumhuriyeti devletini aynı günde tanıdı ve bununla diplomatik ilişkiler kurdu. Çek Cumhuriyet ile Çin arasında anlaşıldığı üzere, iki ülke arasındaki ilişkilerin kuruluşunun resmî tarihi, Çekoslovakya-Çin ilişkilerinin kurulduğu aynı tarih olarak belirlendi. Ekim 1993'te ise ÇHC Dışişleri Bakanı Yardımcısı  ile Çek Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Yardımcısı , Çekoslovakya'nın dağılması öncesinde Çekoslovakya'nın ÇHC'yle girdiği tüm anlaşmaların yeni Çek Cumhuriyeti devleti için de geçerli olacaklarına anlaştılar.
Çekyat

Çekyat, kullanıcılar tarafından gereksinim duyuduğunda yatak durumuna getirilmek üzere tasarlanmış koltuk, kanepe. Genellikle oturma ve yatma işlemi dışında depolama işlevine de sahiptir.Günümüzde “bazalı kanepe”, “yataklı kanepe” ve benzeri isimlerle üretilmektedir. “Oturma yüzeyi”, “sırt yaslama yüzeyi” ve “depolama alanı”ndan oluşur.Oturma amaçlı kullanıldığında yatay bir oturma yüzeyi, bu alana dikey pozisyonda duran bir sırt yaslama yüzeyi ve kolçaklardan oluşmaktadır. Yatak ihtiyacı olduğunda, oturma yüzeyini ek bir yüzey ile genişletilerek koltuk biçiminden çıkarılıp tek veya çift kişilik yatak görevi görecek şekle getirilir. Bunun için kimi durumlarda oturma yüzeyi çekilir ve onu izleyen sırt yaslama yüzeyi ile birlikte düz bir alan oluşturur; kimi durumlarda ise oturma yüzeyinin altında bulunan ek bir parça çıkarılıp  oturma yüzeyine bitişik ek bir yüzey oluşturulur. Oturma yüzeyinin altında kalan, 'sandık', 'baza' veya 'çekmece' isimleri de verilen kapalı boş kısım ise depolama alanıdır; her çekyatta bulunmaz.Türkiye'de 1970'lerin sonundan ortaya çıkan ve hızlı kentleşmeden kaynaklanan konut darlığı ile ilgili sıkıntılara kısmi bir çözüm sunan çekyat, çok yoğun kullanılan bir mobilyadır.  Dünyada bu tür ürünlerin, Türkiye'de yaygın olarak kullanımından önce de var olduğu bilinmektedir. Açılır-kapanır kanape ile ilgili olarak Avusturya, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'ne ait patentler bulunmaktadır. 1899'de ABD'de katlanan yatak için patent alan Leonaerd Bailey, 1931'de New York'ta yatağa dönüştürülen kanepe üreten Bernard Castro, bu fikri geliştiren kişilerdendir.Türkiye'de çekyat fikrini  ilk olarak attığını iddia eden çeşitli kişi ve kurumlar bulunur. Türkiye'de çekyat için ilk tescil belgesini alan kişi olan Erkin Orkun, 1977-1981 döneminde Bursa'daki evinde kendi ihtiyacı doğrultusunda üç parçadan oluşan katlanan bir yatak yapmayı tasarlamış ve ürünün ilgi görmesi üzerine patentini ve Çekyat marka tescilini alarak üretmiştir. Aynı dönemde Kayseri'de  İstikbal Mobilya,  çekyat piyasasındaki boşluğu fark edip 1978 yılından itibaren bu alana yönelerek 1990'lı  yıllarda hızla büyümüştür.
Çekçe

Çekçe, Hint-Avrupa Dilleri'ne bağlı Slav dillerinin Batı kolununa ait olan, Çek-Slovak dillerinin bir parçasıdır. Çekçe, yaklaşık 10 milyonu Çek Cumhuriyeti'nde yaşayan yaklaşık 11,5 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır.Slovakça ve Çekçe birbirlerine çok benzerler ve Çekoslovakya'nın ikiye bölünmesinden önce sürekli etkileşim içinde olan iki taraf, birbirini rahatça anlayabilir. Yeni nesil, hızla değişen kelimeleri anlamakta zorluk çekebilir. Hızlı konuşulduğu ve karmaşık bir dil olduğu için, öğrenilmesi zor bir dil olarak kabul edilir. Dilin karmaşıklığı, çoğu Slav dilinde olduğu gibi farklı çekimlerin çokluğu ve genel olarak dilin serbestliği yüzündendir. Tüm dünya dillerine geçmiş olan en tanınan Çekçe sözcük robot'dur
Çekçe Vikipedi

Esperanto Vikipedisi'nde Çek asıllı bir kullanıcı tarafından istek yapılmasına rağmen, Çekçe Vikipedi Kasım 2002'de başlatıldı. Mamafih, o günlerde Vikipedi UseMod programı ile çalışmakta idi. Vikipedi'nin kullandığı yazılımı MediaWiki'ye değiştirildiği süresince, evvelce olan Çek sayfalar silindi. En eski ve mevcut olan değişim, 14 Kasım 2002'de idi; bu değişim, ana sayfasının yeniden kopyalamasıdır. 20 Ekim 2003'te madde sayısı 1.000 maddeye ulaştı (bu maddelerinin çoğu Esperanto konuları hakkındadır).Haziran 2005'te madde sayısı 10.000 maddeye ulaştı ve aynı yılda, Aralık'ta Çekçe Vikipedisi'nin 20.000. maddesi oluşturuldu. Bunu kutlamak için, Çekçe Vikipedisi'nin ana sayfası daha detaylarla yeniden tasarlanıldı.    tarihi itibarıyla, Çekçe Vikipedi'nin  maddesi,  kullanıcısı ve  hizmetlisi bulunmaktadır; madde sayısına göre, 27. en büyük Vikipedi sürümüdür.
Çekçek

Çekçek, uzak doğu ülkelerinde kullanılan ve "rikşa" adı verilen, bir insan tarafından çekilen, iki tekerlekli bir taşıma aracıdır. Amerikalı bir misyoner olan Jonathan Scobie tarafından icat edildi. Scobie bu aleti ilk defa 1869'da Japonya'nın Yokohama şehrinin sokaklarında yatalak karısını taşımak için kullandı.Japonca adı jinrikişa olan aracın ismi, (,  jin = insan,  riki = güç,  şa = araç), kelimelerinden, yani "İnsan gücüyle çalışan araç" anlamındadır.Rikşanın en çok kullandığı ülke Bangladeş'tir. Bu yüzden, Bangladeş'in başkenti Dakka’ya “Rikşaların başkenti” lakabı takılmıştır. Dakka bu özelliğiyle 2015 yılında Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi. Dakka'da yaklaşık 500 bin rikşa (çekçek) olduğu ve şehir nüfûsnun yüzde 40'ının bu aracı kullandığı tahmin edilmektedir. Çekçek, Hindistan'ın Kalkütta şehrinde ilk 1930 da Bangladeş’te alındı.Ülkeden ülkeye yapısal farklılıklar gösteren çekçekler, ilk ortaya çıktığı Japonya’da başlangıçta iki tekerlekliydi. Bugün kullanılan Rikşalar  ise genellikle üç tekerleklidir. Çekçekler, insan gücüyle çalışır. Çekici on tarafta durur, iki uzun tutacak ile çektiği binek kısmı iki tekerlek üzerinde hareket etmektedir. Bu binekte, genellikle iki kişilik bir oturma yeri olur. Çekçeğin hızı, motorlu taşıtlar kadar olmadığı halde, motorlu taşıtların hareket edebilmesine müsait olmayan yerlerde kolaylıkla hareket edebilmesi nedeniyle, günümüzde de birçok uzak doğu ülkesinde kullanılmaya devam etmektedir.
Çelebaşı, Tutak

Köy, Ağrı il merkezine 51 km, Tutak ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır. Köy,  Karayazı-Tutak devlet yolunun kenarındadır.
Çelebi

Süleyman Çelebi, "[[Mevlid#Süleyman Çelebi'nin Mevlid'i|Mevlid Kasidesi']]" olarak bilinen Vesîletü'n-Necât'ın müellifi 15. yüzyıl din adamı
Çelebi (Mardinli Aşiret)

Çelebi Aşireti, Mardin'de bulunan Kürt kökenli büyük bir aşirettir. PKK karşıtlığı ve AK Parti ile Saadet Partisi'ne yakınlığıyla bilinmektedir.1919'da yaşandığı iddia edilen Süryani Katliamı'nda Çelebi Ağanın Süryanilerin bulunduğu manasıtırın etrafını adamlarıyla çevirerek Süryanileri korumuş ve katliama destek vermemiştir. Bu nedenle Süryaniler tarafından da sevilmektedirler.Şu an aşirete liderlik yapan Şehmus Çelebi 'nin büyük oğlu Süleyman Çelebi, ANAP, DYP ve AK Parti'den Mardin milletvekili seçilmiştir.Aşirete bağlı müslümanlar ile aşirete bağlı Süryanilerin Mor Gabriel Manastırı hakkında arazi anlaşmazlığı yüzünden anlaşmazlık çıkmış fakat ihtilâf çözülememiş, bunun üzerine olay mahkemeye taşınmıştır.
Çelebi (ünvan)

Çelebi, Eski Türkçe ve Osmanlı İmparatorluğu’nun neredeyse tüm dönemlerinde kullanılan bir ünvan. Osmanlıların, ilk yıllarında şehzadeler için kullanılan bu san, ileri dönemlerde çoğu kişi tarafından “asil, görgülü, okumuş, bilgili” kimseler anlamında da kullanılmıştır. Çelebi sözcüğü; Memlûkler tarafından katip anlamında kullanılmaktaydı ve Rumca'da ise "iyi hitap eden" manasına gelmektedir. Bizans kaynakları ise kelimenin Türkçe olduğunu ve "beyzade" anlamına geldiğini aktarmaktadır.Türkçede "beyefendi", "iyi huylu" ya da "nazik" anlamına gelen Türkçe kökenli bir unvandır. Çelebi, köken bakımından Eski Türkçe’de "Tanrı" anlamına gelen “Çalab” sözcüğünden türediği için "Tanrı adamı" anlamına da gelir. Sözcüğün kökenbilimi hakkında türlü görüşler ileri sürülmüşse de, bugüne dek kesin bir sonuca varılamamıştır. Yapılan önerilerin en eski olanı ve günümüzde de en çok onaylanmış olanı, Şeyhülislam İbn Kemal ile Hasan Kâfî Akhisârî’nin, bu sözcüğün kökenbilimiyle ilgili risâlelerinde ortaya koydukları, Çelebi’nin, Türkmen dilinde Allah’ın (Tengri) isimlerinden biri olan Çalap’tan geldiği görüşüdür. Bu kişilere göre, sondaki nisbet “yâ”sı ile kelimeye (çalabî) “Allah’a mensup, Allah’a bağlı” anlamı verilmiş ve söyleniş biçimi, ilerleyen dönemlere değin incelerek Çelebi şekline dönüşmüştür. Kelimenin, Yunanca’dan ya da başka bir Hint-Avrupa dilinden geldiği konusundaki öneriler ise inandırıcı olmaktan uzaktır. Nitekim, İbn Battûta, Çelebi sözcüğünün Anadolu’da “efendi” anlamında kullanıldığını belirttiği gibi, bazı Bizans kaynaklarında da bu sözcüğün, Eski Türkçe kökenli olduğu ve “beyzade” anlamına geldiği kayıtlıdır.
Çelebi Holding

Holdingin temelleri 1958 yılında Türkiye'nin ilk özel yer hizmetleri şirketi Çelebi Hava Servisinin kurulmasıyla atılmıştır. 1995 yılında bünyesinde bulunan şirketlerin yönetiminin bir araya toplaması amacıyla Çelebi Holding A.Ş. kurulmuştur. 2014 yılı itibarıyla holding, havacılık sektöründe yer hizmetleri, kargo ve antrepo işletmeciliği, denizcilik sektöründe liman işletmeciliği ve gıda gibi alanlarda faaliyet göstermektedir.
Çelebi Mehmet Medresesi

Merzifon Çelebi Mehmet Medresesi ya da Sultaniye Medresesi, 1414-1415 tarihleri arasında Osmanlı padişahı I. Mehmed'in emri ile  Ebu Bekr b. Muhammed el-Müşeymeş tarafından inşâ edilen medresedir. Medrese, Amasya'nın Merzifon ilçesinin merkezinde yer almaktadır. Medrese'nin ilk müderrisi ise Ferîdüddîn-i Dîvânî'dir. Yapı, Çelebi Mehmet Medresesi Camii'nin hemen yan tarafında yer almaktadır.Yapıyı mimarî tarihi bakımından ilk inceleyen kişi, Gabriel isminde bir profesördür. Profesörün yapı hakkında 1930 yılında yaptığı araştırmalara göre, kitabesindeki yapılış tarihi H. 817 (1414-1415)'dir. Medresenin büyük bir giriş kapısı vardır. Girişteki orijinal kapılar Ankara Etnografya Müzesi'nde yer almaktadır. Günümüzde ise giriş kısmında, Merzifon Belediyesi'nin sonradan yaptırdığı orijinallerine benzemeyen kapılar yer almaktadır. Giriş kapısı üzerinde, 1866 yılında Amasya Mutasarrıfı Ziya Paşa tarafından yaptırılan silindirik tuğla gövdeli bir saat kulesi yer almaktadır. Medrese kare plânlı olarak, kesme taştan inşâ edilmiştir. Yapı içerisinde 20 adet hücre yer almaktadır.Medrese 1418-1419 yılları arasında, Emin Onuroğlu Ali Bey tarafından onarım görmüştür. Yapı, 1950'li yıllarda çocuk ve halk kütüphanesi, belediye deposu ve musiki dershanesi, ilerleyen yıllarda da düğün salonu ve Kuran kursu gibi çeşitli amaçlarla kullanılmıştır. Günümüzde ise sosyal ve sanatsal faaliyetlerin gerçekleştirildiği bir alandır.Ziya Paşa'nın Amasya mutasarrıflığı döneminde 1866'da yapının giriş kapısı üzerine inşa edilen saat kulesi silindir yapıda, kadranı ise dairesel yapıdadır.
Çelebi Mehmet Medresesi Camii

Çelebi Mehmet Medresesi Camii (Medreseönü Camii veya yaptıran kişiden dolayı II. Murad Camii olarak da bilinir.), 1427 yılında  altıncı Osmanlı padişahı II. Murad'ın emri ile Merzifon'da  Çelebi Mehmet Medresesi'nin yanına inşâ edilen cami.Cami II. Murad tarafından babası I. Mehmed adına yaptırılmıştır. Caminin üç kapısı mevcuttur. Caminin kubbesi yoktur. Çatısı kiremitler ile örülüdür. Caminin içerisinde çift sıra halinde bulunan ahşap kolonlar, ahşap tavanı tutmaktadır.
Çelebi Sultan

Çelebi Sultan, Osmanlı Devleti'nde şehzadelerden sancak ve vilayetlerde valilik edenleri hakkında kullanılan unvan. I. Mehmet padişah olduktan sonra da bu unvanı kullanmış, tarihe Çelebi Sultan Mehmed olarak geçmiştir.
Çelebi İsmail Paşa

Çelebi İsmail Paşa (ö. Kasım veya Aralık 1702), kariyerinde Osmanlı hükûmetinde üst düzey bir memur olarak çeşitli idari roller üstlenmiş bir Osmanlı devlet adamıydı.Mesleğe Osmanlı ordusunun Yeniçeri Ocağı'nda asker olarak başladı. Sonunda Temmuz veya Ağustos 1692'de Yeniçeri Ağası oldu ve o yılın sonuna veya sonraki yıla (1693) kadar bu görevi sürdürdü. "Uzun boylu ve yakışıklı" olarak tanımlandı ve okuma yazma bilmiyordu.İsmail'in Mısır valiliğine atanmasından ve Ekim 1695'te Kahire'ye gelmesinden sonra yaptığı ilk işlerden biri, İsmail Paşa'nın Mısır'a gelişine kadar bu görevi sürdüren kaymakam İbrahim Bey'e Sultan II. Mustafa'nın emrini açıklamak oldu. Mısır eyalet hazinesindeki açığı mümkün olan her şekilde kapatmasını istedi. Bunu, işi yapması için mahalli bir Hasan Bey'i atayarak başardı, o da başa baş ve hatta hazinede fazla yaratmayı başardı. Selefi Hazinedar Moralı Ali Paşa'nın hesaplarını da halletti ve ödedikten sonra Osmanlı başkenti İstanbul'a dönmesine izin verdi.İsmail Paşa, Osmanlı valilerinin hüküm sürdüğü Kahire Kalesi'nin Kara Meydan meydanına bir takiye (dervişlerin ibadethanesi) yaptırdı. 1696'da yeni sünnet olan oğulları için 15 gün süren özenli ve büyük bir kutlama ve ziyafet düzenledi.Eylül 1697'de yerel askerler tarafından tahttan indirildi ve vali vekili Kesici Hasan Paşa oldu. İsmail Paşa daha sonra Bağdat'a bir sefer düzenledi. Bu olaydan sonra yerel bir Arap kaynağı, padişahın İsmail Paşa'nın idam edilmesi için emir gönderdiğini ve kaçmak için İran'a sığındığını iddia eder. Ancak bir başka kaynak, 19. yüzyıl Osmanlı Türk tarihçisi Mehmet Süreyya Bey, Osmanlı'da Bağdat'a ve ardından Van'a vali olduğunu iddia eder ve bir infaz emrinden bahsetmez.
Çelebi, Güzelbahçe

Çelebi, İzmir'in Güzelbahçe ilçesine bağlı bir mahalledir. 2021 itibarıyla 2.672 kişilik nüfusa sahiptir.Mahallenin kuzeyinde Yalı, batısında Kahramandere, güneyinde Atatürk, doğusunda Yaka mahalleleri bulunmaktadır.Mahallede yer alan eğitim kurumları MEV Koleji Özel Güzelbahçe Okulları, Cengiz Topel Anadolu Lisesi ve Düşünür Koleji'dir.
Çelebi, Keşan

Köy, 1877 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Mütareke yıllarında 1922 yılı kayıtlarında, Yunanca'da "beşyaprak" anlamına gelen Pentáfyllon ismi kullanılmıştır. Daha önceleri Kocaali köyüne bağlı bir mahalle iken, 22 Aralık 1952'de köy statüsü kazandı.Köy, Edirne il merkezine 145 km, Keşan ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, Keşan'ın güneybatısında ve  numaralı Enez-Keşan il yolu üzerindedir.
Çelebi, Kırıkkale

Çelebi, İç Anadolu Bölgesi'nde Kırıkkale ilinin bir ilçesidir. Nüfusu 2304 kişi olup bu bakımdan 922 ilçe arasında sondan yedincidir.17 Mayıs 1967'de belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. Çelebi, 20.05.1990 tarih ve 20523 resmi gazete yayımlanan Kanun ile ilçe statüsüne kavuştu.Çelebi ilçesine 13 adet köy bağlıdır. Belediye sınırları içinde 4 mahallesi bulunmaktadır. İlçeye bağlı bulunan herhangi bir belde yoktur. Kırıkkale'de beldesi olmayan 2 ilçeden birisidir.
Çelebi, Yenişehir

İşgalden önce ve Kurtuluş'tan bu yana en fazla 5 kuşak bilinmektedir.Cumhuriyet öncesini hatırlayan bulunamamıştır.Rivayet olunur ki,Osmanlı Döneminde bir Çelebi'nin At Çiftliğine çalışmaya gelenler yerleşerek kaynaşmış ve 3 tepe arasına konuşlanmışlardır.1487/892, 1521/928, 1573/981 yıllarına ait hane sayılarının ve öşür miktarlarının yer aldığı Hüdavendigar Vilayeti Tahrir Defterleri 1'de 378/5 numaralı, sadece 3 hanenin yaşadığı  Karye-i Çelebiden bahsedilmektedir. Söz konusu eserde Karye-i Çelebi'den sadece 1578 sayımıyla ilgili bahsedildiğinden mahallenin 1521-1578 arasında kurulduğu düşünülmektedir. Köyiçinde 1 cami,her mahalleye olmak üzere 3 bakkal,4 çeşme,1 kahvehane ile;mahallenin dışında 3 derslikli muhtemelen Cumhuriyet'in ilk okullarından biri mevcuttu.Ayrıca Resmi bir Köy Odası,1 çevirmeli telefonu ve Köy Güzelleştirme ve Geliştirme Derneği vardı. Çelebiköy,farklı kültürlerin bir araya gelmesiyle İmece Geleneği gelişmiş ve birçok ilklere imza atmıştır.Cumhuriyet'in kuruluş yılları gençlerinden Kürt lakaplı Ahmet Özbey,askerliğini yaptığı Edirne'den getirdiği 1 avuç ayçiçeğini bahçesine ekmekle başlamış,İlçe Tarım Fuarında sergilenen ilk traktörü getirmiş, toplu taşıma sorununu da ilk Minibüsü alarak çözmüş, ilkokuldan sonra yine ilk onun torunları eğitimlerini sürdürmüşlerdir.1968 yılında büyük bir sel felaketiyle karşılaşan köy,1 km.aşağıya taşınarak şimdiki halini almıştır.Yenişehir ile arası 7,Bursa ile 60 km olup ulaşımı çok kolaydır.Köy Bilecik ve İznik arasında bulunmaktadır.Mahallenin geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.Buğday, Ayçiçeği,Biber,Soğan mahallede yetiştirilen ürünlerdir.Yaz mevsiminde gezilecek ve piknik yapılabilecek alanları mevcuttur. (Yeni) Çelebi Köy'de,2005'te faaliyete geçen İlköğretim Okulu bulunmaktadır.Mahallenin yaşlılarından bazılarının lakaplarının İpekler veya İpeklili olmasından köye Kosova'nın İpek bölgesinden göçler olduğu düşünülmektedir.
Çelebibağı, Alaca

Köyün adı, 1919 yılı kayıtlarında Kötüköy, 1928 yılı kayıtlarında ise Kötüköy ya da Çelebibağı olarak geçmektedir.
Çelebiler, Sivas

Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Tekeli ya da Tekevli olarak geçmektedir. Köy 1916 yılında bugünkü adını almıştır.