barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Tatanisi

Tatanisi (Gürcüce: ტატანისი; okunuşu: "t'at'anisi"), Gürcistan’nın Samtshe-Cavaheti bölgesinde (mhare), Ahaltsihe Belediyesi sınırları içinde bir köydür. Ahaltsihe Havzası'nda, deniz seviyesinden 1.300 metre yükseklikte yer alır. Ahaltsihe kentine 10 km uzaklıktadır.Tatanisi'nin kuruluşuna ilişikin bilgi yoktur. Birleşik Gürcistan Krallığı'ndan bağımızlığını alan Samtshe Atabeyliği sınırları içindeyken köyü 1578'de Osmanlılar ele geçirdi. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde büyük bir köy olarak yer alması, Tatanisi'nin eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Osmanlı idaresinin "Dadanis" (ددانس) olarak kaydettiği Tatanisi, Ahısha livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Köyde Osmanlıların Hristiyan köylülerden tahsil ettiği ispenç vergisi vermekle yükümlü 30 hane yaşıyordu. Hane reisleri Basila, Elia, İason, Gogiça, Vardzel, Datuna, Gogina, Narima, Rapieli, Revaz, İordane gibi Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar, darı, mercimek, nohut, keten tarımı, şarapçılık ve arıcılık yapıldığı ve domuz beslendiği defterdeki vergi kayıtlarından anlaşılmaktadır.Tatanisi, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldı, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan Edirne Antlaşması'yla Rusya'ya bırakıldı. Köy bu şekilde yeniden Gürcistan'ın bir parçası haline geldi. 1878 yılında Tatanisi'nin nüfusu iyice azalmış ve 13 haneye düşmüştü.
Tatanka (kitap)

Tatanka, Türk öğretmen ve siyasetçi Muharrem İnce'nin şiir kitabıdır. 2005 yılında Umut Matbaacılık tarafından piyasaya sürülmüştür. Adını, içerisindeki "Tatanka" şiirinden almaktadır.İnce; kitabın gelirini, doğup büyüdüğü Elmalık Köyü'nde bulunan Salim Delen İlköğretim Okulu'na bağışlamış ve bu gelir ile okulda Fen Bilgisi Laboratuvarı yaptırılmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yayımlanan Şair Milletvekilleri adlı kitapta, İnce'nin üç şiiri yer almıştır.2018 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçiminde; kitapta yer alan bazı şiirler, Recep Tayyip Erdoğan ve Erdoğan'a yakın medya kuruluşları tarafından erotik olarak yorumlanmış ve seçim propaganda sürecinde Muharrem İnce aleyhine kullanılmaya çalışılmıştır.
Tatar (Memlûk sultanı)

Tatar, 1421'de Muavyed Şeyh'in ölmesiyle daha bebek iken tahta geçen Muzaffer Ahmed'i tahttan indirip yerine geçen ve 1421'de dört ay saltanattan sonra ölen Çerkes kökenli Burci Hanedanı'ndan Memluk hükümdarı.Sultan Muavyed Şeyh yeni doğan ikinci oğlu Ahmed'i varis kabul etmiş ve 14 Ocak 1421'de ölünce 17 aylık Muzaffer Ahmed sultan ilan edilmiş ve seferde olan Seyfeddin Tatar naip ve atabeg olmuştu. Seferden dönen Seyfeddin Tatar bebek olan Muzaffer Ahmed'in annesiyle evlenip Muzaffer Ahmed'in tahtan indirildiğini ilan edip kendisi Memluk Sultanı olarak tahta çıktı.Fakat Seyfeddin Tatar, hükûmetinin dördüncü ayında hiç beklenmedik bir şekilde kendi eceliyle öldü. Ölmeden önce oğlu Muhammed'i varis olarak ilan etmiş ve Barsbay ve Canibey adlı iki memluklu emri de ona atabeg ve naip olarak tayin etmişti. Seyfeddin Tatar ölünce daha 10 yaşındaki oğlu Salih Nasreddin Muhammed adı ile 1421de Memluk Sultanı ilan edildi.(çev. Turhan Ilgaz) (2005), Kölelerin İmparatorluğu Memlüklerin Mısır'ı, İstanbul:Epsilon Yayınları ISBN 9753317727.(2009) L'Égypte des Mamelouks 1250-1517. L'empire des esclaves,  Paris:Perrin ISBN 978-2-262-03045-2 (say.181 Bölüm:"Barsbay, un grand règne")Bosworth, Clifford Edmund () The new Islamic dynasties: a chronological and genealogical manual Edinburgh:Edinburgh University Press  ISBN 978-0-7486-2137-8  (Bölüm:The Burjī line 784-922/1382-1517) Google Books  (Erişim:2.7.2010)
Tatar Ansiklopedisi

Tatar Ansiklopedik Sözlüğü (; ТЭС) Tatarca Tataristan ve Tatar halkının tarihi hakkında yayınlanan ilk ansiklopedik sözlüktür. Yayın Tataristan Bilimler Akademisi Tatar Ansiklopedisi Enstitüsü tarafından hazırlanmıştır.Aslen 1999 yılında Rusça olarak hazırlanmış ve yayınlanmış, Tatar Ansiklopedik Sözlüğü'nün Tatar dili versiyonu 2002 yılında kullanıma sunulmuştur.Tatar Ansiklopedisi Enstitüsü, daha sonra kapsamlı Tatar Ansiklopedisi geliştirme çalışmalarına başladı (Rusça - 2002'de cilt 1, 2005'te cilt 2, 2006'da cilt 3, 2008'de cilt 4 ve 2010'da cilt 5: Tatarca - 2008'de cilt 1; 2011'de cilt 2; 2012'de cilt 3), Tataristan: Resimli ansiklopedi (Rusça, 2013). Ansiklopedinin sorumlu editörü Gamircan S. Sabircanov'dur." " Sorun bilgileri ". Tatar Ansiklopedisi (Tatarca). Kazan : Tataristan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi. Tatar Ansiklopedisi Enstitüsü. 2002.
Tatar Devlet Beşeri Bilimler ve Pedagoji Üniversitesi

Tatar Devlet Beşeri Bilimler ve Pedagoji Üniversitesi (; ), Rusya Federasyonu Kazan şehrinde bulunan bir üniversite. 2005 yılında, bazıları Tatarcanın öğretim dili olarak kullanıldığı veya odak noktası Tatar dili üzerindeki çalışmaların olduğu birçok farklı enstitünün (ör. Kazan Devlet Pedagoji Üniversitesi ve 1996 yılında Tatar dilinde verilen yükseköğretimin seçeneklerinin geliştirilmesi maksadıyla kurulmuş Tatar Devlet Beşeri Bilimler Enstitüsü) birleşimiyle kuruldu. Bu üniversite, Moskova Pedagoji Devlet Üniversitesi ile Sankt-Peterburg'da yer alan 'nden sonra Rusya'daki en eski üçüncü pedagoji üniversitesi olan Kazan Devlet Pedagoji Üniversitesi'nin ardılı olarak görülür.Üniversite ilk olarak 24 Ekim 1876 tarihinde Kazan şehrinde öğretmenlere şehirdeki liselerde çalışmak için hazırlık eğitimi vermek amacıyla "Kazan Öğretmenler Enstitüsü" () ismiyle kuruldu. 1917 Rus Devrimi'nin ardından işbu okul 1918 yılında "Kazan Pedagoji Enstitüsü" () adıyla yeniden kuruldu. Sonra birbiri ardına Doğu Pedagoji Enstitüsü (1922), Tatar Pedagoji Enstitüsü (1931), Kazan Devlet Pedagoji Enstitüsü (1934) ve Kazan Devlet Pedagoji Üniversitesi (1994) olarak isim değişiklikleri geçirdi. Tarihi boyunca üniversitenin yapısı, rolü ve ismi, milletler politikasının sürekli olarak yer alan değişikliklerine göre kendileri de değişikliklere uğradı, lâkin bu süre boyunca yine bölgedeki en önde gelen pedagoji enstitüsü statüsünü korumaya becerdi. 2005 yılında Tatar Devlet Beşeri Bilimler Üniversitesi, Tatar-Amerikan Bölgesel Enstitüsü ile Kazan Devlet Pedagoji Üniversitesi'nin birleşmesiyle Tatar Devlet Beşeri Bilimler ve Pedagoji Üniversitesi kuruldu.Bu birleşmeyle üniversitede dördü yeni olmak üzere toplam on altı fakülte bulunduruldu; ayrıca 28 farklı ders dalı sunmaya başladı ve toplam 'den fazla kayıtlı öğrenciye sahip oldu. Tataristan Cumhuriyeti'nin dil politikalarıyla üniversitenin Tatar eğitimindeki rolü uyarınca bazı fakültelerde hem Rus hem de Tatar dillerinde ders konuşmaları ve ödevler verilmektedir. Öğrenciler, lisans döneminin dördüncü yılında kendi ders alanlarıyla ilgili bir staj yapar; bu staj sıklıkla öğretmenlik stajıdır.
Tatar Hükûmeti

23. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükûmeti veya Tatar Hükûmeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Ulusal Birlik Partisi Genel Başkanı Ersin Tatar'ın başbakanlığında; Halkın Partisi ile 22 Mayıs 2019 tarihinde kurulan hükûmettir. Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı'nın 2018 erken genel seçimlerinin ardından oluşan dörtlü koalisyonun istifasının ardından görevlendirdiği Ersin Tatar tarafından oluşturulmuştur.Demokrat Parti Genel Başkanı ve Maliye Bakanı Serdar Denktaş'ın bakanlık görevinden istifası ve Halkın Partisinin hükûmetten çekilme kararı almasının ardından Tufan Erhürman hükûmetin istifasını Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı'ya sundu. Yeni hükûmeti oluşturma görevini alan Ersin Tatar ise Halkın Partisi Genel Başkanı Kudret Özersay ile imzaladığı koalisyon protokolüne müteakiben yeni kabineyi onaylanmak üzere 22 Mayıs'ta Cumhurbaşkanı'na sundu. Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı aynı gün yeni hükûmeti göreve atadığını Cumhuriyet Meclisine bildirdi.6 Ekim 2020'de, cumhurbaşkanlığı seçimi öncesindeki haftada, Başbakan Ersin Tatar'ın Halkın Partisi kanadıyla görüşmeden Türkiye'de Recep Tayyip Erdoğan'la birlikte Maraş'ın sahil şeridinin açılacağını açıklaması üzerine, Halkın Partisi hükûmetten çekilme kararı aldı. Bu karardan sonra hükûmetin düştüğü bildirildi.Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Kudret Özersay, ilk açıklamasında açılım kararından Tatar'ı araması üzerine "birkaç saat önce" haberi olduğunu, bunun koalisyonun tek bir kanadının attığı bir adım olduğunu, Maraş'ın açılması projesinin hayata geçmesi için Bakanlar Kurulu kararı gerekip bunun yalnızca bir açıklama olduğunu söyledi. Bunun ardından toplanan Halkın Partisinin Parti Meclisi, Maraş'ın "seçim malzemesi" edilmiş olması ve "Kudret Özersay'ın devre dışı bırakılmış olması" nedeniyle hükûmetten çekilme kararı aldı, Parti Başkanı Yenal Senin, kararın müsebbibi olarak Ersin Tatar'ı gösterdi. Hükûmetten çekilme kararının ardından Özersay, "Cumhurbaşkanı adayları, nasıl devletin kurumunu yok sayar? Nasıl bir koalisyon ortağının iradesi yok sayılır? Kıbrıs Türk halkının iradesi nasıl yok sayılır?" açıklamasında bulundu. Tatar ise yaptığı açıklamada çekilme kararını doğru bulmadığını, Maraş kararını kesinleştirdiğinde Özersay'ı arayıp ilettiğini ve devre dışı bırakma iddiasının gerçeği yansıtmadığını ifade etti.
Tatar Konfederasyonu

12. yüzyılda Moğolistan'da 5 büyük kabile konfederasyonlarından biridir. Tatar ismi tarihte ilk kez 732 senesinde zikredildi.Tatarlar 5. yy. da Gobi Çölünün kuzeydoğusunda bulunmaktadılar ve 10.yy. da Liao Hanedanı'nı kuracak olan Hitayların tebaalarıdır.
Tatar Ramazan

Tatar Ramazan, Kerim Korcan'ın hikâye kitabı (1969). Dokuz hikâyeden oluşan kitabın sekiz hikâyesi, hapishane yaşamından kesitler içerir; cezaevi müdürü, gardiyan gibi görevlilerin davranışlarının yol açtığı olayları anlatır. İlk kez, 1976'da İstanbul Şehir Tiyatrosu'nda tiyatroya uyarlanmıştır. 1990'larda da iki seri halinde başrolünü Kadir İnanır'ın oynadığı filmlerle sinemaya uyarlandı.Tatar Ramazan karakteri, "Türk öykücülüğünün en gerçekçi kahramanlarından biri" olarak anılmaktadır. Osmanlı'nın son dönemleri ile Cumhuriyetin ilk dönemlerinde Polatlı'da doğmuş ve büyümüş bir gencin talihsiz bir olay sonrasında hapse düşmesi ile gelişen olaylar hikâye edilmiştir.
Tatar Ramazan (anlam ayrımı)

Tatar Ramazan, Bülent İnal'ın başrolünde oynadığı, 2013-2014 yılları arasında atv'de yayımlanan Türk televizyon dizisi.
Tatar Ramazan (dizi)

Tatar Ramazan, TMC Film imzalı, başrollerini  Bülent İnal, Burak Yamantürk, Osman Soykut, Burcu Kara, Özge Özpirinçci ve Umut Karadağ'ın paylaştığı, atv'de yayımlanan dram ve tarihî türündeki Türk televizyon dizisidir. 2. sezonda Burcu Kara ve Özge Özpirinçci ana kadroya dahil edilmiştir. Fakat daha sonra Osman Soykut diziden ayrılmıştır. 2 sezondan oluşan dizi, 26 Ocak 2014 tarihinde yayımlanan 26. bölümü ile final yaparak ekranlara veda etmiştir.
Tatar Ramazan (film)

Tatar Ramazan, Kerim Korcan'ın aynı isimli eserinden uyarlanan serinin ilk filmi. Olaylar II. Dünya Savaşı'nın bütün hızıyla sürdüğü 1942 yılında geçmektedir. Ahmet Kaya'nın müziklerini yaptığı film Cumhuriyet gazetesinin o dönem attığı manşetlerle açılır.Kerim Korcan'ın aynı isimli eserindeki 9 hikâyeden sürgüne gönderilişine kadar olan hikâyeleri içerir. 1942 yılında geçmektedir. toprak sahiplerinden Abidin Ağa'nın oğlunu vuran Tatar Ramazan dört yıl hapis yatmıştır. Çıktığında Zeynep ailesinin baskısına rağmen Tatar Ramazan'ı karşılar, köye dönerler. Oda sahnesinde, Ramazan evi satıp beraber İzmir ya da İstanbul'a gitmeyi planladığını söyler. Fakat Abidin Ağa'nın oğlu Necmi yakasını rahat bırakmaz ve kısa bir süre sonra yağmurlu bir günde Hamdi'yle birlikte Ramazan'ı sıkıştırır, Ramazan yaralanır fakat bıçağıyla Hamdi'yi öldürür. Necmi kaçar.Bu olay üzerine 11 yıl hapis yiyen Ramazan tekrar hapishaneye düşer. Bu arada Zeynep de sürekli aile baskısı altındadır. Gittiği hapishanede kimseye bulaşmamaya çalışan Tatar Ramazan esrar satan, kumar oynatan bir koğuş ağasıyla karşılaşır. Başlarda "rahat durmadı demesinler" diye kimseye bulaşmamaya çalışır. Aynı zamanda hapishanede İdamlık Hüseyin'e de ağabeylik eder ve hapishane müdürüne Ankara'ya mektup yazması için konuşur. Fakat bu konuda da hapishane müdürü onu aldatır. Zamanla koğuş ağasının (Koca Mustafa ve Cıbıl Halil) da gardiyanlarla beraber olduğunu görür. Sonunda dayanamayarak Mustafa'ya bir tokat patlatır. Gariban kesimi arkasına alır ve gariban kesim arasında sevilen sayılan birisi olur. Mustafa bu tokadı sindiremeyerek geceleyin Tatar Ramazan'ı arkadaşlarıyla öldürmek ister fakat Ramazan olayı anlar ve Mustafa'yı bıçaklayarak öldürür. 7 sene daha alır ve sürgüne gönderilir. 700 kasaba.70 vilayet.7 düvelde namı söylendi...1991 Antalya Altın Portakal Fİlm Festivali, En iyi erkek yardımcı oyuncu ödülü Hayati Hamzaoğlu'na verilmiştir.
Tatar Ramazan Sürgünde

Tatar Ramazan Sürgünde, serinin ikinci ve son filmi. 1992 yapımı olan film, ilk film Tatar Ramazan'ın devamı niteliğindedir. Olaylar gene II. Dünya Savaşı'nın sürdüğü 1942 yılında geçmektedir ve gene Cumhuriyet gazetesinin manşetleriyle açılır. "700 kasaba, 70 vilayet ve 7 düvelde namı söylendi" yazısıyla biter.Tatar Ramazan sürgüne gelmeden ünü gelmiştir. Bütün hapishanede Tatar Ramazan'ın adaleti koruyup kollayan, güçsüzü ezdirmeyen, mert biri olduğu konuşulmaktadır. Bütün cezaevi Tatar Ramazan'ın gelişini merakla beklemektedir. Sonunda Ramazan gelir ve "Merhaba yarenler, merhaba felaket arkadaşlarım" diyerek hapishane ahalisiyle selamlaşır.Elbette ki gene koğuş ağası Abdurrahman Çavuş ve yardımcısı Akseli Ali bu durumdan rahatsız olur. En başta Tatar ile iyi geçinmeye çalışırlar, diğer mahpusların üzerine gittikleri gibi gidemezler. Fakat Tatar Ramazan durumu Kirmastılı ile konuşarak anlar, fakat gene de kendini tutmaya çalışır. Bu arada sevgilisi Zeynep de Tatar'ı görmek için hapishaneye gelir fakat Tatar o sırada "Benim adım Tatar Ramazan, ben bu oyunu bozarım!" diyerek  müdürle takıştığından kapalıya atılmıştır. Zeynep de Tatar'ı göremeyince deliye döner en sonunda hapishaneye girerek bağırmaya başlar. En sonunda Tatar da onu duyar ve tam konuşmaya başladıklarında üzerine gelen gardiyanlardan korkan Zeynep kendini yukarı kattan atar ve ölür.Zeynep'in ölümüyle artık Tatar'ı durduracak bir şey kalmamıştır. Abdurrahman Çavuş'da hapishane bahçesinde Tatar'a meydan okumaktadır. Sonunda Tatar Ramazan, "Gel dedin geldim, Abdurrahman Çavuş" diyerek üstüne yürür Çavuş'un. Bıçaklar çekilir ve sahne başlar. Bu sırada Kirmastılı Ağa, Aksekili'yi içeri kilitler ve Tatar Ramazan'ın Abdurrahman Çavuş'la tek başına dövüşmesini sağlar. Tatar Ramazan bir hamleyle Abdurrahman Çavuş'u bıçaklar. Çavuş kanlar içinde yere düşer. O anda Tatar Ramazan etrafına dönerek yapılanların aslında mahpuslar için olduğunu söyler, herkes Ramazan'a sahip çıkıp "Ben vurdum, biz vurduk" diyerek üstüne kapanır. Yönetim yukarıdan tehdit edip teslim olmasını ister. O arada elinde bıçağıyla Tatar Ramazan aradan çıkar ve şöyle der:Burada vurulacak birisi vardı, onu da ben vurdum! Benim adım TATAR RAMAZAN gücün varsa gelip alsana!Bu bölümde özellikle Kirmastılı karakterine dikkat edilmelidir. Kerim Korcan, yıllarca hapiste yatmış ve orada rastladığı mahkûmlardan yola çıkarak bu karakterleri yaratmıştır. Kirmastı, Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesinin eski adıdır. Kirmastılı karakteri, yiğitliğin ve mertliğin sembolüdür.
Tatar Yeniköy

Tatar Yeniköy (; Neochori), Yunanistan'ın Doğu Makedonya ve Trakya Bölgesi'ne bağlı Kumçiftliği belediyesinde bulunan bir köydür. Köyün nüfusu 2011 yılı itibarı ile 902'dir.
Tatar akçaağacı

Tatar akçaağacı (Acer tataricum), orta ve güneybatı Avrupa, güneydoğu Asya, Avusturya’dan Rusya’ya uzanan bölge ve Türkiye'nin güneyine ait bir ağaç türü. İsmini Rusya’nın güneyinde yaşayan Tatar Türklerinden almıştır.Yapraklarını döken 4–12 m arası boylanan bir ağaççık formundadır. 20–50 cm arası çapında gövdeye sahip ince dallanan yapıdadır. Ağacın kabuğu ince olmakla birlikte başlangıçta çok hoş bir görüntüye sahiptir. Lakin yaşlanan türlerin yüzeyinde çatlaklar çirkin bir görünüm oluşturur. Yaprakları basit ve birbirine karşılıklı, enine doğru oval, 4,5–10 cm arasında boyuna, 3–7 cm arasında enine büyük, 3 veya 5 yüzeysel loplu sivri uçlu yapıda, mat yeşil renkte, kenarları kaba ve düzensiz liflidir. Yaprak sapı ince, 2–5 cm arasında boylu pembemsi bir renktedir. Çiçekler beyazla karışık yeşil renkte, 5–8 mm. çapında baharda yapraklara yayılarak açılır. Meyvesi ikili kızılımsı tohum şeklindedir. Tohum 10–12 mm uzunluğunda olup 2–3 cm kadar açılmaktadır. Yaz sonuyla sonbaharın başında olgunlaşır.Kuzeydoğu Asya menşeli Acer ginnala türünün akrabasıdır. Avrupa ve Kuzey Amerika’da yaygın olarak süs bahçelerinde kullanılmaktadır. Rusya’da ise erozyonu önlemek ve rüzgara karşı set oluşturmak için ormanlarda yaygın olarak kullanılır. Kuzeydoğu Amerika’da ise doğal ormanları bulunmaktadır.
Tatar böreği

Tatar böreği hamur parçalarının genellikle üçgen şeklinde kesilmesi ile hazırlanan içsiz mantıya verilen addır. Osmanlı mutfağında bulunur.Türk mutfağında yer alır. Türkiye'de Eskişehir  Seydişehir Erzurum ve Gaziantep başta olmak üzere birçok bölgede bilinen bir yemektir.Erzurum Tatar Böreği 26.05.2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Tatar hanımeli

Lonicera tatarica, Tatar hanımeli olarak bilinen bir hanımeli türüdür. Sibirya ve doğu Asya'nın diğer bölgelerine özgüdür (bu türün çoğunluğu Çin'de bulunur) Lonicera tatarica'nın Himalayalar'da da yetiştiği bilinmektedir ancak Kuzey Amerika'da yaygın tanıtılan tür ve zehirli ot olarak daha iyi bilinir. Hanımeli, her iki yarım kürenin ılıman bölgelerine özgüdür. Kuzey Amerika'da bulunan birkaç egzotik çalı hanımelinden biri olan bu bitki, 1752'de süs bitkisi olarak tanıtıldı. Kıtanın batısında, Alaska ve Kaliforniya'ya kadar bilinir, burada kolayca bozulan doğal ortamlarda yetişir.Tatar hanımeli ağacı, evcil kedilerin yaklaşık yarısında davranışsal tepki uyandırır. Kedi nanesi'ne tepki vermeyen kedilerin üçte biri Tatar hanımeline tepki verir.Lonicera tatarica dik yükseklikte  yaklaşabilen gür bir çalı’dır.  uzunluğunda oval veya yuvarlak basit yapraklarla kaplıdır. Yapraklar ve gövde 1 ila 2 ½ inç uzunluğunda, ½ ila 1 inç genişliğindedir. Yumurta şeklindedirler ve ikisi de tüysüz ve dişsizdir. Dallar, içi boş kahverengi bir öz ile yeşilden kahverengiye kadar bir dizi renk olabilir.Çiçek rengi koyu gülden açık pembeye kadar değişir ve beyaz da olabilir. Yaprakları genellikle ¾ ila 1 inç uzunluğunda, ince bir boru ve üst kısmı 4 lob içeren 2 dudak ve ortadaki ikisi dik ve tabanın yakınında kaynaşmıştır. Beyazdan pembeye ve kızıl çiçeklerin her biri yaklaşık  uzunluğunda, ercikleri ve Dişi organ’ları çıkıntılıdır. Meyve, bir santimetre genişliğe kadar yemiş içeren parlak turuncu veya kırmızı bir tohumdur. Meyveler yaban hayatı için çekicidir. Bitki çalılıklar oluşturur ve kuşlar ve diğer hayvanlar meyvelerini tükettiğinde kolayca yayılır. Çiçeklerin hanımeli andıran tatlı bir kokusu vardır. Tercih edilen ortam, nemli, tınlı topraklı kısmi güneştir. Ancak tam gölgede veya güneşte, kuru veya kumlu topraklarda da büyüyebilir.Yetiştirmede, Lonicera tatarica, Lonicera 'nın diğer çalı türleri ile melezlenmiştir. Lonicera morrowii ile çaprazlanarak istilacı melez Lonicera × bella‘yı oluşturur.. Ayrıca Lonicera ruprechtiana ve Lonicera xylosteum ile melezleşebilir.Lonicera tatarica  Avrasya kökenlidir. Bu nedenle, bu tür Kuzey Amerika'dayken istilacı bir tür gibi davranır. L. tatarica yerli yaşam alanlarını tehdit eder çünkü hızla büyür ve rakiplerini boğan kalın, aşılmaz örtüler oluşturur.
Tatar mimarisi

Tatar mimarisi (tatar.), Tatar halkının uyguladığı mimari. Örnekleri Rusya Federasyonu'nun çeşitli bölgelerinde, Finlandiya ve Kazakistan'da görülebilir.Yazılı tarihsel kaynaklar politik meselelerle daha çok ilgilenir. Bu nedenle, Tatar mimarlık tarihinin ana kaynağı arkeolojidir. Buna ek olarak, Sovyet döneminde Kırım Tatarlarına karşı gerçekleştirilen baskılar nedeniyle, Tatar halkının etnogenezinin oluşumu Altın Orda döneminde gelişmedi. Bunun yerine, araştırmalar Orta Volga'daki Bulgar dönemi üzerine yoğunlaştı.Bu durum 1950'lerde değişti. 1951'de Saransk'tan Profesör Safargaliyev, Altın Orda'daki Tatar tarihi dönemine odaklandı. 1959'da Smirnov ve Fyodorov-Davidov, Altın Orda ve kentlerinin arkeolojik araştırmalarının amaçları hakkında bir makale yazdı. Aynı yıl, Fyodorov-Davidov önderliğinde Kızıl Orda kentlerinde kazılar başladı.Orta Çağ'da Tatar halkının kentsel planlaması ve mimarisi üç dönemde gelişti: İdil Bulgaristanı (X. yüzyılın başı - 1236), Bulgar Altın Orda Devleti (1240 - XV yüzyılın başı) ve Kazan Hanlığı (1445-1552).Orta Çağ'da Kazan gibi Bulgar şehirlerinde iki katlı feodal soylu evleri, han sarayı, mahkeme, kervansaray, hamam, mezarlar ve minareler bulunmaktaydı.10. ve 13. yüzyıllarda İdil Bulgarı'nın kasaba ve kentlerinde taş mimari gelişti. Böylece Bulgar mimarlık okulu Altı Orda ve Rus işgalinden önce kurulmuştu.XIII-XIV yüzyılların İslam dünyasının mimarisi, dekoratif sanat bilgisi ile karakterizedir. Bu durum Bulgarların mimarisini de etkilemiştir. Altın Orda döneminde, çeşitli hayvan, çiçek, yaprak veya geometrik figürlerin tasvirleri önemli bir rol oynadı. Bununla birlikte, Altın Orda devrinde, dekorasyon daha karmaşık şekillerde görülmektedir bu nedenle bu döneme ait örnekleri sadece bitkisel veya geometrik olarak sınıflandırmak zordur.Altın Orda'nın çöküşü sırasında, Tatar topraklarındaki feodal çatışmaların bir sonucu olarak kaos ortaya çıktı  ve 15. yüzyılda Tatarlar Kazan Hanlığı'nı kurmak için kuzeye göç ettiler. Rus ve Osmanlı mimarisinin etkisi Tatarların mimarisinde görülebilir. B Hem İdil Bulgarları hem de Altın Orda'dan etkilenen Kazan Hanlığı'nın mimarisi, bölgenin mimarisindeki son Müslüman örneklerinin görüldüğü dönemdir.Korkunç İvan'ın emriyle Kazan'ın sarayları ve mabetleri yıkıldı ve onların yerine yeni binalar ve kiliseler inşa edildi. Kazan Kremlini tamamen yeniden inşa edildi. Kültür merkezleri tahrip edildi, katliamlar ve sürgünler Tatar ulusal kültürünün, mimarlık da dahil olmak üzere çökmesine neden oldu.Sovyet döneminde Tataristan'ın dini ve mimari anıtlarına verilen hasar, Orta Çağ'ın en kötü dönemleriyle karşılaştırılabilir. Buna rağmen, cami inşaatları bazı yerleşim yerlerinde 1930'lara kadar devam etti. Bazı dini binalar başka amaçlarla yıkıldı veya değiştirildi. Bununla birlikte, 80'lerde camilerin inşasına iki farklı mimaride devam edildi: geleneksel (minareli çatılı Tatar mimarisi) ve evrensel. Camilerin projelerindeki yeniliklerin yanı sıra Kazan Hanlığı'nın mimarisini restore etme girişimleri de gözlemlenebilir.
Tatar Çölü

Dino Buzzati'nin 1940'ta yayımlanan romanı. 1949 yılında Fransa'daki çevrisiyle Buzzati'yi dünyaca ünlü bir yazar yapmıştır.Romanın kahramanı genç teğmen Drogo, ülkenin sınırındaki kalelerden birine atanır. Drogo kaleyi görür görmez geri dönmeye karar verir. Fakat daha sonra gelişen olaylar, Drogo'yu kaleye bağlar. Zamanla kale, Drogo'nun kaderi haline gelir.Sıradanlığın pençesine düşüp, önüne çıkan fırsatları değerlendirmek yerine alışkanlıkları içinde kendini unutarak tıpkı geceleri yatarken sesini duyduğu tıp tıp eden su damlaları gibi akıp geçen zamana yenik düşen bir adamın hikâyesidir.Romanda Kafka'nın etkisi açık olarak görülür. Buzzati, Tatar Çölü romanıyla insanın yazgısından kaçmasının imkânsızlığını ortaya koymuştur.
Tatar, Sivaslı

Beldede antik dönemlere ait kalıntılar bulunmaktadır. Tatar Beldesi sınırlarındaki Karaazat Mevkiinde kaya mezarı bulunmakta olup burada Geç Helenistik ve Erken Roma dönemine ait parçalara rastlanmıştır.Tatar Beldesi, 1971 yılında Tatar ve Dedeballar köylerinin birleşmesiyle kurulmuş ve 29 Şubat 1972 tarihinde belediye olmuştur. Tatar köyü ilk olarak 1570 tarihli Osmanlı tahririnde Tatarlı karyesi olarak geçmiş olup, köy adını da Türkmen "Tatarlı Cemaati"nden almıştır. Bu tahrir kaydında köyde 54 nefer olduğu belirtilmiştir. Dedeballar köyü 1570 yılı tahrir defterlerinde Dede Baliler karyesi olarak belirtilmiş olup, köy adını "Dede Baliler Cemaati"nden almıştır. Bu tahrir kaydında köyde 21 nefer olduğu belirtilmiştirUşak iline 42 km, Sivaslı ilçesine 7 km uzaklıktadır. Yerleşim; Sivaslı ilçesinin güney batısında yer almakta olup, düz bir alan üzerinde kuruludur.Kasabanın geçim kaynaklarını çiftçilik, hayvancılık, yurt dışı ve yurt içinde çalışma, doğramacılık ile mevsimlik tarım işçiliği oluşturmaktadır. Özellikle yurt dışında çalışanların çokluğu beldenin gelişiminde önemli rol oynamaktadır.  Belde topraklarında sulu tarım yapılmaktadır. Tahıllar, baklagiller, haşhaş, tütün, sebze ile elma, vişne, kiraz ve üzüm başta olmak üzere meyve yetiştiriciliği yapılmaktadır. Beldenin Bulkaz Dağı bölümünde kireç ocakları bulunmaktadır.Beldede; sağlık evi, ilköğretim ve ortaokulu, düğün salonu, futbol sahası, kütüphane ve park gibi sosyal tesisler bulunmaktadır.
Tatar, Suşehri

Köy, 1916 yılı kayıtlarında Tatarköy olarak geçmektedir. 2007 yılından sonra bugünkü adını almıştır.
Tatar-Türk Lisesi

Tatarsko-Turetskiy Litsey №4 (4 No'lu Tatar-Türk kız lisesi): Kazan şehri, Zabaykalskiy Sok., No. 3a.(Yarçallı) Tatar-Türk Lisesi №79: Rusya, Tataristan Ö.C., Yarçallı şehri, Tatarstan sk., 27 ev (48/19)1993 yılında Tataristan'ın Tübenkama şehrinde açılmıştır. 6.sınıfı bitiren erkek öğrenciler okula imtihanla alınmaktadır. Eğitim Türkiye'deki kolej sistemi ve Rusya milli eğitim programı ile yapılmaktadır.Dünya biyoloji olimpiyatlarında 2.lik, matematik proje olimpiyatlarındaki 2.lik ve 3.lük yine uluslararası fizik olimpiyatlarında alınan 3.lük okulun dünyaya açılan pencereleri olmuştur.
Tatara Köprüsü

Tatara Köprüsü ( Tatara Ōhashi), genellikle Shimanami Kaidō olarak bilinen Nishiseto Otoyolu'nun bir parçası olan köprüdür. Köprünün 890 metre merkez açıklığı vardır. 1 Mayıs 1999'da açılan köprü, her yönde iki şeritli trafik taşır ve bisikletler, motorlu bisikletler ve yayalar için ek şeritlere sahiptir. Tatara Köprüsü aslen 1973 yılında bir asma köprü olarak planlandı. 1989 yılında, tasarım aynı açıklığa sahip bir kablo köprüsü olarak değiştirildi.Çelik kuleler 220 metre yüksekliğinde ve tersine Y şeklinde şekillendirilmiştir. Yan açıklıklar sırasıyla 164,5 metre ve 257,5 metredir ve ayrıca üç adet çok küçük kablo açıklığı vardır.Köprünün inşası altı yıldan biraz fazla sürdü ve herhangi bir kaza olmaksızın gerçekleştirildi. Birçok teknolojik gelişme, köprünün tasarım ve testinin bir parçasıydı.
Tatarahmet, Kandıra

Mahallenin tarihi ile ilgili hikâye şöyledir; eski tarihlerde bölgenin posta işlerini yürüten bir postacı Ahmet Bey varmış ve o tarihlerde postacıya "tatar" denmekteymiş bu yüzden Ahmet Bey'in bölgesi Tatarahmet divanı olarak kalmış. Tatarahmet divanı eskiden üç mahalleden (Delihasanlar, Karamanlı ve Çakmaklar) oluşmaktaydı. Şu an ise Delihasanlar ve Karamanlı olarak iki mahalleden oluşmaktadır.Delihasanlar mahallesinin hikâyesi ise şöyledir; divan arazisinin değişik noktalarında yaşayan üç Hasan ve birde yaşlı bir nine yaşarmış, Hasanlar kendi arasında bir karar alarak bir noktada yaşama isteklerini dile getirmişler ve yaşlı nineye bu teklifi götürmüşler. Yaşlı ninenin mal varlığı çok olduğu için, bu teklife sıcak bakmamış, Hasanlar ile birlikte yaşamak istemeyen yaşlı ninenin mallarını bu farklı bölgelerde yaşayan üç Hasan yağmalamışlar. Yaşlı nine de Hasanlar'a, her gün herhangi birini gördüğünde Deli Hasanlar, Deli Hasanlar diye diye bölgenin adı Delihasanlar olarak kalmış.
Tatarca

Tatarca veya İdil Tatarcası (Tatarca: татар теле veya татарча), Türk dillerinin Kıpçak grubuna bağlı bir dildir. Aynı aileden bir lehçe olan Kırım Tatarcasından ayırmak için “Kazan Tatarcası” olarak da adlandırılır. Çoğunluğu, Rusya Federasyonu içindeki Tataristan'da yaşayan Tatarlar tarafından konuşulur. Tataristan Cumhuriyeti'nin Rusça ile birlikte iki resmî dilinden biridir.https://web.archive.org/web/20120829014707/http://www.kirimtatar.net/tatarca/dil.html - Kırım Tatarcası
Tatarca Vikipedi

Tatarca Vikipedi (Tatarca: Татар Википедиясе), Vikipedi'nin Tatarca sürümüdür. 15 Eylül 2003'te oluşturuldu. 8 Temmuz 2011'den itibaren, Tatarca Vikipedi 10.000 maddeye sahip olmaktadır. 26 Temmuz 2011'de 11,727 maddeyle 100. en büyük Vikipedi sürümüdür.
Tatarcık (roman)

Tatarcık, Halide Edib Adıvar’ın 1939 yılında yayımlanan bir romanıdır. Sinekli Bakkal ve Zeyno'nun Oğlu romanlarının bir devamı niteliğindedir.Lale, Osman Kaptan ve Lalezar Hanım'ın tek kızıdır. Romanda Lale karakterinin lakabı Tatarcık'tır. Lale ailesiyle beraber Boğaz'ın Karadeniz'e bakan kesimlerdeki Poyraz Köyü'nde yaşamaktadır. Tatarcık'ın babası toplumda çok sevilmemektedir ve Lale 13 yaşındayken ölmüştür. Babasız kalan Tatarcık insanlardan çekinmeye ve onlardan kaçmaya başlar. Tatarcık artık içine kapanık bir kız olmuştur. Köyde dışlanan Tatarcık okuyup İngilizce öğretmeni olur. Maddi durumu düzelince de farklı bir yaşantı sürecine girer. Eskiden konaklarda yaşan İstanbullular da Cumhuriyet devrindeki sosyal değişimlere ayak uyduramayarak bu sahil köyüne yerleşmeye gelirler. Tatarcık ise bu köye yerleşen yeni insanlara İngilizce dersleri vermektedir. İlerleyen dönemlerde ise Tatarcık Recep'le nişanlanmıştır.
Tatarcık, Korgan

1962'de kurulmuş bir Ordu ilinin Korgan ilçesine bağlı bir köydür. Tataristan'daki Tatarların Osmanlı döneminde buraya gelip yerleştiği ve bu yüzden adınında Tatarcık Köyü olduğu söylenmektedir. Hane sayısı 140 dır.
Tatarcıkgiller

Tatarcıkgiller (Phlebotominae), çift kanatlılar (Diptera) takımının Psychodidae familyasından böcek alt familyası.Familyanın kelebeklere ("güvelere") benzeyen diğer alt familyalarından, kelebeklere benzememesiyle ayrılan bu alt familya, bazen Phlebotomidae adıyla ayrı familya olarak da sınıflandırılsa da, genelde alt familya olarak Psychodidae familyasında ele alınır.Ergin erkekleri insan dışkıları, mutfak ve çöp artıkları ile beslenir, Dişileri memeli ve kuşların kanı ile beslenirler. Larvaları karasal ortamları tercih ederler.Sokmaları oldukça rahatsız edici olup kan emdikleri için leishmaniosis gibi bazı hastalıkların taşıyıcılığını yaparlar. Bu taşıyıcılıkta, Yeni Dünya'da Lutzomyia, Eski Dünya'da ise tatarcık (Phlebotomus) cinsleri önemlidir.Yaklaşık 700 türün 70 kadarı 20’den fazla Leishmania türüne ve diğer patojenlere vektörlük yapmaktadır. Phlebotomus ve Lutzomyia soylarında yer alan tatarcık türleri kan emmeleri esnasında tatarcık humması ve Oraya humması gibi çeşitli arbovirüsleri, flavivirüsleri, orbivirüsleri ve vezikülovirüsleri insanlar, kemiriciler ve köpekler arasında taşırlar. Tatarcıkların asıl önemleri insan, köpek ve kemirgen hayvanlara leishmaniasis’i taşımalarından ileri gelmektedir. Leishmaniasis’in vektörü olan tatarcıklar Türkiye’nin de içinde bulunduğu 80’den fazla ülkede insanları etkilemektedirler. Yapılan hesaplara göre 1.98 milyon insanın yaşam kalitesini düşüren ve yıllık 57000 insanın ölümüne neden olan leishmaniasis; sıtma ve tripanosomiasis’den sonra vektör kaynaklı üçüncü büyük hastalıktır
Tatarcılık

Tatarcılık, Pan-Tatarizm, Tatarizm, Tatar uluslarını tek bir idarî çatı altında toplama ülküsünü güden düşünsel ve siyasal akım.
Tatardeh

İran İslam Cumhuriyeti'nde 2006 nüfus ve konut sayımına göre bu köy 67 aile dahil 302 kişilik bir nüfusa sahipti.
Tatargazi, Malazgirt

Köy, 1925'ten beri aynı adı taşımaktadır. Cumhuriyetin ilk yıllarında Bulanık'a bağlı olan köy, 22 Haziran 1933'te Malazgirt'e bağlandı.
Tatarhöyük

Tatar Höyük, Şanlıurfa il merkezinin kuzeybatısında, Bozova İlçesi'nin 9 km. kuzeydoğusunda, Titriş Höyük'ün 10 km. güneybatısında yer alan bir höyüktür. "Aşağı Alan" olarak adlandırılan kesimi 500 x 200 metre ve 5,9 hektarlık bir alana yayılmaktadır. Höyük ise 150 x 11 x 24 metre boyutlarında olup 1,75 hektarlık bir alanı kaplar.Höyükte, Aşağı Fırat Yüzey Araştırmaları sırasında 1975 yılında Ümit Serdaroğlu, 1977 yılında Mehmet Özdoğan tarafından araştırmalar yapılmıştır. Kazılar ise kısa bir dönem için Ümit Serdaroğlu başkanlığında 1979 yılında yapılmıştır. Daha sonra 1982-84 yıllarında Kurban Höyük kazı ekibince de incelenmiştir.Yürütülen çalışmalar sonucunda höyükteki tabakalanma Kalkolitik Çağ, Erken Tunç Çağı, Orta Tunç Çağı, muhtemelen MÖ 2. binyıl ve 1. binyıl başları, Helenistik Dönem, Geç Roma Dönemi, Erken Bizans Dönemi ve Orta Çağ olarak görülmektedir.
Tataristan (1990-1994)

Tataristan Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği'nde 30 Ağustos 1990'da bağımsızlığını ilan etmiş, 15 Şubat 1994'te yıkılan tarihte tanınmayan bir devlettir.Sovyetler Birliği'nin dağılması sürecinde Tataristan 30 Ağustos 1990'da bağımsızlığını tüm dünyaya ilan ettiğini duyurdu. Bu karara Rusya Parlamentosu ret cevabı verdi. Bu bağımsızlık hiçbir devlet tarafından tanınmamıştır. 1992 yılında ülkede referandum ile yeni anayasa oylanmış ve %62 kabul oyu ile kabul edilmiştir. 15 Şubat 1994 tarihinde Tataristan Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu arasında kurumların konu ve yetkilerinin sınırlandırılmasına dair antlaşma imzalanmıştır. O tarihten sonra Tataristan'ın bağımsızlığı ortadan kalkmış, Rusya Federasyonu'nun bir cumhuriyeti haline gelmiştir.
Tataristan Cumhuriyeti Devlet Konseyi

Tataristan Cumhuriyeti Devlet Konseyi (Tatarca: Татарстан Республикасы Дәүләт Советы; Rusça: Государственный Совет Республики Татарстан) Tataristan Cumhuriyeti'nin tek kamaralı yasama organıdır. Yüz sandalyesi var. Ellisi siyasi partilerin temsilcilerine, diğer ellisi ise yerel temsilcilere aittir.Parlamentonun yargı yetkisi, Tataristan Cumhuriyeti Anayasasının kabulü ve değiştirilmesini, Tataristan Cumhuriyeti'nin yargı yetkisi konularında yasal düzenlemeyi ve Rusya Federasyonu ile ortak yargı yetkisi konularını ve Cumhuriyet'in yetkileri dahilindeki konuları içerir. Tataristan Cumhuriyeti'nin idari-bölgesel yapısını ve onu değiştirme prosedürünü oluşturmak, cumhuriyetçi ve yerel yönetimleri ve idareyi organize etmek ve işletmek için prosedür oluşturmak, devlet bütçesini ve diğer görev alanına giren konuları onaylamaktır.Parlamento Anayasa Mahkemesi üyelerini, Tataristan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi başkanı ve başkan yardımcısını seçer ve Tataristan Cumhuriyeti başbakanının adaylıklarını onaylar.İçtüzüğüne uygun olarak, Danıştay Başkanlığı, Danıştay'ın oturumlarını ve genel kurullarını toplar ve oturumlarının hazırlanmasını düzenler, Danıştay oturumları için gündem taslakları hazırlar, daimi ve diğer komisyonların faaliyetlerini koordine eder, Devlet Konseyi Parlamento Denetim Komitesi, Tataristan Cumhuriyeti halk milletvekillerinin yetkilerini uygulamalarına yardımcı olur ve onlara gerekli bilgileri sağlar, halk oylamalarının (referandum) hazırlanmasını ve yürütülmesini ve ayrıca taslakların kamuya açık tartışmalarını organize eder. Tataristan Cumhuriyeti yasalarını ve Devlet Konseyi ve Başkanlığı tarafından kabul edilen diğer yasaları yayınlar, Devlet Konseyi'nin çalışmalarını organize etme ile ilgili diğer konulara karar verir.27 Nisan 2017 tarihli, Tataristan Cumhuriyeti'nin "Tataristan Cumhuriyeti Kamu Dairesi Hakkında" yasasına göre, kamu dairesi 60 üyeli 3 yıl süreyle oluşturulmuştur. Kamu odası orantılı olarak oluşturulur, üçte biri Tataristan cumhurbaşkanı ve Devlet Konseyi tarafından, diğer kısmı kamu kuruluşlarından seçilir.
Tataristan Cumhuriyeti Komünist Partisi

Tataristan Cumhuriyeti Komünist Partisi (Tatarca: Татарстан Республикасы коммунистлар партиясе, ), 14 Aralık 1991 tarihinde Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını ilan eden Tataristan Cumhuriyeti'nde kurulan komünist parti. 1994 tarihinden itibaren Rusya’nın özerk cumhuriyeti haline gelen Tataristan’da faaliyet göstermeye devam etmiştir. 2002 yılında Rusya Federasyonu Komünist Partisi ile birleşmiştir.Parti Tataristan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir kolu olarak 14 Aralık 1991'de Robert Sadykov önderliğinde kuruldu. Partinin kuruluşu Sovyetler Birliği'nin dağılması'nın hemen öncesine denk gelir. Parti Komünist Partiler Birliği - Sovyetler Birliği Komünist Partisi üyesi idi.  Sadykov, 25 Mart 2001 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Tataristan'daki oyların %4,43'ünü aldı.Sovyet döneminde parti lideri; SSCB'nin 1979-86 yılları arası Afganistan büyükelçisi görevi yapan Fikret Tabeyev idi. Tabeyev, parti liderliği öncesinde büyükelçilik görevinden istifa etmiştir.Tabeyev'in ardından Rashid Musin, Gumer Usmanov ve Mintimer Şeymiyev parti liderliğini yapmışlardır.
Tataristan Cumhuriyeti Ulusal Marşı

Tataristan Cumhuriyeti Millî Marşı, Tataristan Cumhuriyeti'nin ulusal marşıdır. 14 Temmuz 1993 tarihinde sözsüz, yalnızca müzikten ibaret olarak belirlenmiştir. Fakat ünlü Tatar şair Gabdullah Tugay'ın (Apdullah Tukay) "Tugan Tel (Anadil)" isimli şiiri tatar millî marşı olarak görülmektedir. Tataristan Cumhuriyeti'nin önde gelen bestekârı Rüstem Yahin ise Tataristan Cumhuriyeti millî marşını bestelenmiştir. Bu marşa yazılan en güçlü güfte ise Tuğan Yağım, Ramazan Baytimerov tarafından yazılmıştır.Tataristan'ın resmî internet sitesi olan adresinde hâlâ millî marşın yalnızca müzikten ibaret olduğu belirtilmektedir.
Tataristan Cumhuriyeti Ulusal Müzesi

Tataristan Cumhuriyeti Ulusal Müzesi - Bilim, kültür ve eğitim kurumu, Tataristan'ın en önemli müze kompleksi.Müze 5 Nisan 1895'te açıldı. 1912'de müzenin adı Kazan Şehir Müzesi olarak değiştirildi. 7 Aralık 1918'de Valilik Müzesi'ne dönüştürüldü. Bu dönemde RSFSR Valiliği Halk Eğitimi Dairesi'nin sanat eserleri ve anıtlarının korunması için müzeler bölümüne görev verdi. 25 Ekim 1944'te Halk Komiserleri Kurulu kararıyla Devlet Müzesi statüsü verildi. 1981'de, müze, Tataristan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Devlet Müzesi'ne dönüştürüldü ve 2001'de de Tataristan Cumhuriyeti Ulusal Müzesi statüsü verildi. Şu anda devlet bütçesi tarafından finanse edilmektedir. Halen adı "Tataristan Cumhuriyeti Ulusal Müzesi" olarak bilinmektedir.Tataristan Cumhuriyeti Ulusal Müzesi koleksiyonunda 910.000'den fazla eser vardır. Bunların en büyük grubu 270.000'den fazla sayıyla Volga bölgesinin antik ve Orta Çağ tarihine ait eserlerdir. Bu koleksiyon, Kamsko-Volga Bulgaristan sanatını temsil eden altın ve gümüş takıları da içermektedir. Müze ayrıca zengin Mısır eserlerine de sahiptir. Ayrıca Çin, Japonya ve Hindistan da dahil olmak üzere Uzak Doğu halklarının gündelik eşyaları da sergilerde yer almaktadır. Kamsko-Volga bölgesi halklarının yaşamını ve kültürünü kapsamlı bir şekilde sunan alanında tek bir koleksiyon da sergilenmektedir. Tatar etnografik yapısına ait ulusal kıyafetleri ve eşyalarını içeren en kapsamlı koleksiyona sahiptir. Koleksiyonların çoğu 19. ve 20. yüzyıllara tarihlenmektedir  .
Tataristan Havayolları

Tataristan Havayolları (; ; ), Rusya'nın Tataristan Cumhuriyeti'nde bulunan bir bölgesel hava yolu şirketiydi. Şirket, 1993 yılında kurulmuştur. Şirketin merkezi Kazan'da yer almaktaydı.2013 yılında Tatarstan Airlines'e ait bir uçağın karıştığı kazanın ardından şirketin uçuş lisansı iptal edildi ve uçakları Ak Bars Aero'ya devredildi.
Tataristan Havayolları'nın 363 sefer sayılı uçuşu

Tataristan Havayolları'nın Boeing 737-500 uçağı 17 Kasım 2013 tarihinde Rusya'ya Bağlı Tataristan Özerk Cumhuriyeti'nin başkenti Kazan'daki Kazan Havalimanı'na 3. iniş denemesinde uçakta patlama gerçekleşti. Uçaktaki 44 yolcu ve 6 mürettebatın öldü.
Tataristan Nüfusu

2002 nüfus sayımına göre Tataristan'ın nüfusu 3.779.265'tir  . Haziran 2010 itibarıyla bu rakam 3.780.400 olarak kaydedilmiştir.Çuvaşlar (Çuvaşça:чӑвашсем), Çuvaş Cumhuriyeti'nin ana nüfusu ve Rusya Federasyonu'ndaki en kalabalık 5. etnik nüfustur.2002 nüfus sayımına göre Çuvaşların %94.72'si (119.853 kişi) Rusça, %86.53'ü (109.492 kişi) Çuvaşça ve %20,05'i (25.369 kişi) Tatarca konuşmaktadır .Başkurtlar (баш. Başkırlar) , Rusya Federasyonu içerisindeki en kalabalık 4. nüfustur. Başkurtlar, çoğunlukla Başkurdistan Cumhuriyetinde yaşamaktadır. Başkurtlar ve Tatarlar birbirine çok yakın iki Türk halkıdır ve dillerini karşılıklı olarak neredeyse tamamen anlamaktadırlar.
Tataristan bayrağı

Tataristan bayrağı, 29 Kasım 1991'de kabul edildi. Bayrak, Tawil Ğiniät uli Xaziäxmätev tarafından tasarlanmıştır.
Tataristan coğrafyası

Tataristan coğrafyası (), Rusya Federasyonu'ndaki Tataristan Cumhuriyeti'nin coğrafi özelliklerini ifade eder.Rusya Federasyonu içinde yer alan Tataristan, kuzeydeki Kirov Oblastı, kuzey ve kuzeydoğudaki Udmurtia Cumhuriyeti, doğu ve güneydoğudaki Başkurdistan Cumhuriyeti, güneydoğuda Orenburg Oblastı, güneydeki Samara Oblastı ve batıdaki Çuvaş Cumhuriyeti, batıda Mari El Cumhuriyeti ile sınır komşusudur. Orenburg Oblastı, Kazakistan ile Tataristan arasında, güney doğuda yer almaktadır.Tataristan toprakları genellikle alçak rakımdadır ve engebelidir. 235 metre yüksekliğe ulaşan Volga Nehri'nin batısında kalan bölge, İdil tepelerinin en kuzey noktasıdır. Bögelme-Belebey Yaylası, doğuda Ural Dağları'na yükselen bölgenin güneydoğusunda yaklaşık 338 metre yükseklikte bulunmaktadır.Arazinin çoğu İdil'in bir kolu olan Kama Nehri tarafından sulanmaktadır. Vyatka ve Beyaz İdil nehirleri, Kama Nehri'nin en önemli kollarıdır.
Tataristan cumhurbaşkanı

Tataristan Cumhuriyeti cumhurbaşkanı (Tatarca: Татарстан Республикасы Президенты, Rusça: Президент Республики Татарстан), Tataristan Cumhuriyeti'nin başkanı.2010 yılında, Rusya Federasyonu'nda federasyonu oluşturan bölgelerin başkanlarının makam adları değişmeye başladı. Resmî olarak, Çeçen Cumhurbaşkanı Ramazan Kadirov bu uygulamayı başlattı. O, devlet başkanı adını telaffuz etmekten imtina eden ilk bölge başkanıydı ve diğer devlet başkanı adı taşıyan bölge başkanlarını da devlet başkanı adı kullanmamaya çağırdı. O zaman Kadirov; Rusya'da ancak bir devlet adamının devlet başkanı adını kullanmaya hakkı olduğunu söyledi. 2010 yılında Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev, Devlet Duması ve Federasyon Konseyi tarafından kabul edilen bölge başkanlarının devlet başkanı sıfatını kullanımını yasaklayan kanunu imzalamıştır. Aynı zamanda, bölge başkanlarının sıfatlarını 1 Ocak 2015'e kadar tarihi geleneklere karşılık gelen makam adları ile değiştirme hakkına sahip olmuşlardır. 2013 sonunda sadece Tataristan ve Başkurdistan cumhurbaşkanları yeni bir isim kabul etmedi. O zaman, Tataristan Cumhurbaşkanı Rüstem Minnihanov, görevinin isminin yasa ile açıklanacağını duyurdu.2014 yılında makam adı meselesini çözmeyen tek bölge Tataristan'dı. 2015 yılında cumhuriyet başkanının, devlet başkanı sıfatını 1 Ocak 2016'ya kadar taşıyacak bir yasa kabul edildi. 18 Eylül 2015'te tekrar seçilen Tataristan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Rüstam Minnihanov'un göreve başlama töreninde eski Cumhurbaşkanı Mintimer Şeymiyev devlet başkanı sıfatının kullanılmasını destekledi.Böylece cumhurbaşkanı, ismini değiştirmediği için 1 Ocak 2016'dan itibaren Tataristan anayasası ile federal yasalar birbiriyle çelişiyor. Aslında, Tataristan Cumhuriyeti en üst düzey yetkiliyi devlet başkanı olarak adlandırma hakkında sahiptir ancak Rusya Federasyonu'nun diğer bölgelerinin böyle bir hakkı yoktur.
Tataristan ekonomisi

Tataristan ekonomisi (Tatarca: Татарстан икътисады), Rusya Federasyonu'nun gayri safi milli hasılası açısından altıncı ekonomisidir. 2009 yılında Tataristan'ın gayri safi bölgesel hasılasının hacmi 884232927,6 bin ruble olmuştur.Tataristan, Rusya Federasyonu içerisinde, doğu ve batı, kuzey ve güney yollarının kesiştiği büyük sanayi işletmeleriyle en yüksek ekonomik gelişme düzeylerinden birine sahiptir. Yakıt ve petrokimya endüstrileri Tataristan'ın ana endüstriyel potansiyelini belirliyor. Tataristan petrol, doğalgaz ve kireç taşı kaynakları bakımından zengindir. Ülkenin en büyük doğal kaynakları petrol ve doğal gazdır. Tataristan yıllık yaklaşık 32 milyon ton ham petrol üretmektedir. Ülkede yaklaşık bir milyar ton petrol olduğu tahmin edilmektedir. Petrol ve doğal gaz Elmet, Leninogorsk, Alabuga, Mendeleyev şehirlerinde çıkarılır. Çıkarılan petrol, boru hattı ile Moskova, Perm, Gorki, Kuibyshev, Yaroslavl, Rezon ve Başkurdistan'daki fabrikalara gönderilir.Petrol ve gaz endüstrisine ek olarak, kimyasal ve petrokimya endüstrisi de gelişmiştir. Kimyasal fabrikalarda polietilen, aseton, sentetik kauçuk ve film gibi yaklaşık dört bin kimyasal madde imal edilmektedir. Petrokimya endüstrisinde ham petrol, sentetik kauçuk, lastik, polietilen ve petrol ürünleri hakimdir. Ülkede helikopter, uçak, uçak motoru, TIR, otomobil, kompresör, petrol ve gaz pompalama teçhizatları ve yüksek teknoloji ürünü elektrikli cihaz üreten şirketler var. "Kamaz" markalı kamyon üretiminin yaklaşık %24'ü Tataristan'da gerçekleşmektedir. Ülkenin petrokimya şirketlerinde polietilen, sentetik kauçuk ve otomobil lastiği üretimi, Federasyon'da üçüncü sırada yer alıyor. Ayrıca Kazan'da uçak, bilgisayar, kamyon ve dizel motor üreten firmalar da var.
Tataristan kültürü

Tataristan kültürü, Volga Tatar halkının kültüründen, Rus ve Avrupa kültürü'nden izler taşımaktadır.Tataristan'da laik eğitim sistemi vardır. Toplam nüfus için okuma yazma oranı yaklaşık% 100'dür. İlk ve orta öğretim zorunludur (1-10. sınıflar). Öğrencilerin kolej ve üniversitelerde eğitimlerine devam edebilmeleri için 10. sınıfın sonunda bitirme sınavlarını geçmeleri gerekmektedir. Çoğu okul, kiliseler veya camiler tarafından yönetilen az sayıdaki okulların dışında Tataristan'daki okulların büyük kısmı halka açıktır. Eğitim öğretim yılı eylül ayında başlar. Kazan Devlet Üniversitesi, Rusya'daki en önemli yüksek öğrenim merkezlerinden biridir. Kazan'da ve cumhuriyetin diğer şehirlerinde birkaç kolej, enstitü ve teknik okul vardır.Geleneksel Tatar müziği pentatonik skalaya dayanmaktadır. İlk Tatar operası 1925'te sahnelendi. Sultan Gabyashi ve Vasili Vinogradov ile birlikte bestelenmiştir. Farit Yarullin, Tatar balesi olarak bilinen Şürele'nin yaratıcısıdır. Modern Tatar müziği hemen hemen tüm mevcut müzik türlerini içerir.Tataristan'da, Tatarca, Rusça ve diğer yerel dillerde oyunlar oynanan 16 tane profesyonel ve onlarca amatör tiyatro bulunmaktadır.Belgesel, film ve türevi yapımlar için 1924 yılında Tatarkino (Tatar Sineması) Kazan'da oluşturuldu.Başlıca kütüphaneler arasında Kazan Devlet Üniversitesi Bilim Kütüphanesi ve Tataristan Cumhuriyeti Milli Kütüphanesi bulunmaktadır. Cumhuriyet genelinde büyük öneme sahip iki müzenin yanı sıra yerele özgü 100 civarında müze bulunmaktadır.Tataristan'da din ve devlet birbirinden ayrıdır, ancak Rusya'nın geri kalanında olduğu gibi dini otoriteler devlete tabidir. En yaygın inanç Sünni İslam ve Rus Ortodoksluğudur . 2004 itibarıyla Tataristan'da dini amaçla kullanılan yapıların 1.014'ü İslami ve 176'sı Rus Ortodoksluğuna özgü olmak üzere toplamda 1.208 dini yapı bulunmaktadır.
Tataristan müziği

Tataristan, Rusya Federasyonu içerisinde Tatarların çoğunluk oluşturduğu özerk bir cumhuriyettir. Tatarların geleneksel müziği, Türki ve Fin-Ugor unsurlarının karışımıdır. Tatar müziğinin en ayırıcı özelliklerinden biri, Çin ve Vietnam müziklerinde de rastlanan dır. Enstrümental dans müziği, seküler müzik ve kutsal müzik hepsi Tatar halk müziğinin parçalarıdır. Tatar müziğinde kullanılan çalgılar ağız kopuzu (Tatarca: "kubız"), zurna ("surnay"),  (bir tür flüt) ve garmon-talianka'dır.20. yüzyılın ortasında birçok Tatar besteci ün kazandı: , ,  ve . Rus-Tatar besteci Sofiya Gubaydulina'nın birçok eseri, Tatar müziğinden esinlenmiştir.Tatar halk müziğinin en büyük merkezi, Musa Celil adına kurulmuş Celil Opera ve Bale Tiyatrosu'dur. İlk Tatar operası Saniä, 1925'te sahnede gösterildi. Bu opera, 'nın kolaborasyonuyla  tarafından bestelendi. , Şürele adındaki ilk Tatar balenin yaratıcısı. Çağdaş Tatar müziği ise var olan tüm temel müzik türlerini kapsar.Tataristan'daki modern (geleneksel dışı) müzik türleri rock, hip-hop (ör. ) vs. Günümüzde Tatar müziğinin en ünlü isimlerinden biri, henüz Avustralya'da yaşayan dünya müziği şarkıcısı ve bestecisi Zulya Kamalova'dır. Rock operası   Tatar halk müziğini, Tatar operası geleneklerini ve Batı rock müziği aranjmanlarını bir araya getirir ve çağdaş Tatar müziğinin en öne çıkan örneklerindendir. Tatar pop şarkıcıları Alsu (İngilizce, Rusça ve Tatarca şarkı söyler) ve Zemfira (çoğunlukla Rusça şarkı söyler), Rusya'nın en popüler müzisyenlerin arasındadır. , Tataristan'ın ana senfoni orkestrasıdır.
Tataristan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Tataristan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti içindeki bir özerk ülkedir. Başkenti Kazan'dır. 27 Mayıs 1920'de kurulmuştur.1917 Ekim Devrimi'nden önce Rus İmparatorluğu içinde Tataristan, Kazan Guberniyası, Ufa Guberniyası ve Simbirsk Guberniyası'ndan oluşmuştur.
Tataristan'ın idari bölümleri

Tataristan'ın idarî yapılanması, Rusya'nın federal bir yapılanması olan, Tataristan Cumhuriyeti'nin idarî birimlerinin listesidir.Tataristan, doğusu Ural Dağları tarafından çevrelenmiş, Volga ve Kama nehirleri arasında, Doğu Avrupa Ovası'nın merkezinde yer almaktadır. Aslen, eski Kazan, Simbirsk ve Ufa Valiliklerinin bölgesinden, 27 Mayıs 1920'de Rusya SFSC'de, Tatar ÖSSC olarak kuruldu. 1952-53 yıllarında, Tatar ÖSSC idarî olarak üç oblasta bölündü; Bugulmai, Chistopol, ve Kazan. Fakat oblastların küçük olması nedeniyle 1954'te bunlar kaldırıldı. 30 Ağustos 1990'da, Tatar ÖSSC, Rusya SFSC'de cumhuriyet statüsüne geçen ilk yer oldu, ve yeni adı Tataristan Cumhuriyeti oldu.
Tatarköy, Pazar

Köy, 1925 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Turhal ilçesine bağlıyken, 4 Temmuz 1987'de Pazar ilçesine bağlandı.