barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Yanılsama

İllüzyon ya da yanılsama, duyu yanılsaması ve yanılsama olarak bilinir. Gerçek bir nesnenin duyular üzerindeki izlenimlerinin yanlış değerlendirilmesidir. Bazı devletler için Büyü olarak nitelendirilir.Gerçeklikteki fiziksel olayların algılanması sırasında yalnız bir nesnellik içinde kayda geçirilmez, sürekli değişim gösterebilir, kimi düzeltim ve bütünlemelerden geçirilerek; okunan bir kitaptaki kimi dizgi yanlışlıklarının farkına varılamaması örnek gösterilebilinir.Algılama sırasında başvurulan değiştirmeler, örneğin yolun kenarında atılmış olan bir poşetin, uzaktan bir hayvana benzetilmesi gibi yargılar oluşabilir. Bu tamamen gerçek bir illüzyondur. Nedenleri öznel ya da nesnel olabilmekle beraber, bütün normal insanlar görebilir. Ancak dış koşullar algılamada bir düzeltmeye başvurmaya olanak sağlıyor da birey buna yanaşmıyorsa, illüzyon sanrısal niteliktedir. Varsanı (halüsinasyon) tersine yanılsamada duyusal bir uyarı söz konusudur. Ancak bu uyarı öznel nedenlerden yanlış değerlendirmelere konu yapılmaktadır.Sihirbazlar her zaman illüzyon kullanmaktadırlar. Aslında bazen sihirbazlara illüzyonist de denilmektedir. Harry Houdini gibi ünlü sihirbazlar yaptıkları şeyin illüzyon yaratmak olduğunu söylerler. Sihirbazlar imkansız olan şeyi yapmıyorlar, sadece yapıyormuş gibi görünmelerini sağlıyorlar.
Yanılsamalar Kitabı

Eşini ve çocuklarını bir kazada kaybeden David Zimmer çeviri ve yazı işleriyle ilgilenmektedir. Bir gün evine Alma'nın gelmesiyle hayatı değişir. Daha evvel filmleri üzerinde çalıştığı Hector Mann'ın halen yaşamakta olduğunu ve sinema tarihi için önemli sayılabilecek filmlerinin gün ışığına çıkmadığını öğrenir. Chateaubriand'ın Mezar Ötesinden Anıları üzerinde çalışan David Zimmer gün ışığına çıkmamış Hektor Mann filmlerini izlemekle ve yazmakla yükümlüdür. David Zimmer'in yaşamı geri dönülemeyecek ölçüde değişir.
Yanımda Kal (film)

Yanımda Kal, işkolik bir adam ile sokak şarkıcısı bir kızın hikâyesini konu ediyor. Emir Kurt, genç bir iş adamıdır. İşçi sınıfı bir aileden gelen Emir'in hayatı çalışmakla geçer. Hayatındaki her şeyi geri plana atıp gece gündüz çalışarak sahip olduğu konuma ulaşır. Önemli bir yatırım bankasında çalışan Emir'in, kendini sadece işe adaması onun insanlarla ilişki kurmakta zorlanmasına neden olur. Hayatı sadece işten ibaret olan Emir'in yaşamı Zeynep ile karşılaşması ile bambaşka bir hâl alır. Zeynep, sokak şarkıcısı olan, neşe dolu genç bir kızdır. Bir tesadüf sonucu bir araya gelen Emir ve Zeynep kısa sürede birbirlerinin vazgeçilmezi hâline gelir. Emir, Zeynep ile âdeta hayata yeniden başlamıştır. Ancak çiftin bu mutluluğu Zeynep'in amansız bir hastalığa yakalanması ile yarım kalır.Yanımda Kal'ın yönetmen koltuğunda Son Ders: Aşk ve Üniversite, Sizi Seviyorum, Dünyanın En Güzel Kokusu gibi filmlerin de yönetmenlik ve senaristliğini üstlenen Mustafa Uğur Yağcıoğlu oturuyor. Aşk ve dram türündeki filmin başrollerini Çağlar Ertuğrul ve Meriç Aral paylaşıyor. Filmin senaryosu ise "İlk Öpücük" filminin de senaryosuna imza atan Çağlar Yurt'a aittir.
Yanışlı, Gülnar

koordinatlarindaki köy Akdeniz kıyısı ve Mersin'i batıya bağlayan  devlet kara yolu kuzeyinde yer alir. Plaj ve turistik tesisler köyün güney ve batısındadır. Gülnar'a 47, Mersin'e 142 kilometre uzaklıktadır.
Yao (imparator)

Yao (Gel.:堯, Bas.:尧) (MÖ 2358 - MÖ 2258) Üç Hükümdar ve Beş İmparator'dan(en) biri olan efsanevi bir Çinli yöneticidir. Yaotang-shi (陶唐氏) olarak da bilinmekle birlikte, Yi Fangxun (伊放勳) veya Yi Qi (伊祈) ismiyle İmparator Ku (帝嚳) ve Qingdu (慶都)'nun ikinci evlatları olarak doğmuştur. Ayrıca Tang Yao (唐堯) olarak da bilinir.İyilikseverliği ve çalışkanlığı ile gelecek dönemdeki Çin monarkları ve imparatorları için bir model teşkil etmiş olan Yao, sık sık mükemmel ahlakî değerlere sahip bir bilge kral olarak övülmektedir. Erken Çin dönemi Yao, Shun ve Yu'dan genellikle birer tarihi figür olarak bahsetmekle birlikte modern tarihçiler ataerkil feodal topluma geçiş sürecinde birleştirilmiş ve hiyerarşik hale getirilmiş bir devlet sistemi kurmuş olan müttefik kabilelerin lider-reislerini temsil edebileceğine inanırlar.Yao efsaneye göre 20 yaşında hükümdar olur ve 119'unda, tahtını kendisine iki kız çocuğunu vermiş olan Shun'a bıraktığında ölür.Birçok kaynakta Yao'nun kavrayış zorluğu çeken oğlu için bir eğlence olması amacıyla go oyununu keşfettiği yazmaktadır.
Yao Aziawonou

Togo millî futbol takımında da oynayan futbolcu, 2006 FIFA Dünya Kupası'nda Togo millî futbol takımının kadrosunda yer aldı.
Yao Beina

Yao Beina (doğum adı: 姚贝娜; 26 Eylül 1981 - 16 Ocak 2015), Çinli şarkıcı ve oyuncudur. Wuhan, Hubei doğumludur. Sanat yaşamı 2009'da başladı.
Yao Bin

Yao Bin (d. 15 Ağustos 1957, Harbin, Heilongjiang, Çin), çiftlerde yarışmış Çinli buz patenci ve buz pateni koçu. Yao ve partneri Luan Bo Çin'i  Dünya Şampiyonasında temsil eden ilk çifttir. Kariyerine çiftlerde koç olarak devam eden Yao, Olimpiyat şampiyonu Shen Xue ve Zhao Hongbo'nun koçluğunu yapmıştır.20. yüzyılın ortalarına kadar Çin dış dünyayla arasında fazla iletişim olmayan, kapalı bir ülkeydi. Bu şartlar altında Luan ve Yao hareketleri öğrenmek için sadece fotoğrafları kullanıyordu. Dortmund'da yapılan 1980 Dünya Artistik Patinaj Şampiyonasında çift yarışmayı son sırada tamamladı. Yao, daha sonra oradaki insanların kendilerine güldüğünü söylemişti (Bu kişilerden biri olan Irina Rodnina bunun eğlenceli olduğunu söylemişti.).  Çift Dünya Şampiyonasına daha sonra iki kez daha katıldı ve iki seferde de sonuncu sırada bitirdi. Bu kötü deneyimlerden sonra Yao dünya çapında elit seviyede takımlar çıkarma hedefini belirledi.1990'lı yıllarda Çinli buz patenciler ve koçlar Ekaterinburg, Rusya'da Igor Ksenofontov ile çalışıyordu.Yao 1970–1984 arasında Harbin'in buz pateni takımında sporcuydu. Eylül 1984'ten sonra amatör sporu bıraktı ve Koç olarak çalışmaya başladı. 1986'da ulusal takımın koçu oldu ve Ağustos 1987'de Harbin Üniversitesinden mezun oldu. 1998'den bu yana Ulusal Buz Pateni Komitesi'nin başındadır.Yao'nun öğrencileri Shen Xue ve Zhao Hongbo, 2010 Kış Olimpiyatlarında altın madalya kazanmış ve Rusya'nın 46 yıllık altın madalya serisinin sonunu getirmiştir. Olimpiyat madalyası kazanan Pang Qing & Tong Jian ve Zhang Dan & Zhang Hao çiftinin de koçluğunu yapmıştır.2004 yılında Yao, 24 yıl önce partneri ile birlikte geldikleri ve sonuncu bitirdikleri Dünya şampiyonasında sonra 2004 Dünya Şampiyonası için Dortmund'a tekrar geldi. Yao'nun çalıştırdığı takımlar o yıl 2. , 3. ve 5. sırada yer almıştı. O yıl Yao, International Figure Skating Magazine'''in Yılın Koçu ödülünü aldı.
Yao Lee

Yao Lee (, bilinen adlarıyla: Yao Li, Yiu Lei ya da Hue Lee ; 19 Temmuz 1922 – 19 Temmuz 2019), Çinli şarkıcı.Sanatçı Yao Min'in kız kardeşidir. 1940'larda Şanghay’da müzik yapan yedi büyük sanatçıdan birisi olarak görülmüştür.
Yao Ming

Yao Ming (; d. 12 Eylül 1980, Şangay), Çinli eski NBA basketbolcusudur. En son Houston Rockets takımında oynamıştır.  boyuyla NBA tarihinin en uzun oyuncuları arasında yer alır. Babası boyunda, annesi  boyundadır. Yao'nun anne ve babası Çin'deki en uzun eştiler. Çin'de Shangai Sharks adlı takımda oynamıştır. 2002 yılında NBA Draft'ında Houston Rockets tarafından 1. sıradan seçilmiştir. 4 yıl All-Star olma başarısını göstermiştir. Boyu 2.29 olan Yao Ming'in Kilosu 141 kg'dir. Pozisyonu Pivot'tur. Lakabı "The Dynasty" dir.2 senedir basketbol oynamasına mani olan sakatlığından dolayı - 30 yaşında - basketbolu bırakma kararı almıştır. Yao, 2009-2010 yılında hiçbir maçta forma giyememiştir, 2010-2011 yılında ise sadece 5 maçta forma giyebilmiştir.
Yao'nun milyoner problemi

Yao'nun Milyoner Problemi, Andrew Yao tarafından güvenli çoklu iletişim sorunu olarak ortaya konulmuştur.Problem iki milyoner olan Alice ve Bob'un, birbirlerine ne kadar paraları olduğunu söylemeden hangisinin daha zengin olduğunu öğrenmeye çalışmasıdır.Milyoner Problemi çok kullanıcılı iletişim güvenliğine (SMPC) örnektir ve kriptoloji için önemlidir.Alice 5 milyona sahip , ve Bob 6 milyona sahiptir. Alice'in sahip olduğu parayı "A" ile , Bob'un sahip olduğu parayı "B" ile iç gösterelim.Alice RSA açık anahtarlı şifreleme sistemin kullanmakta ve açık anahtarı (79,3337) kapalı anahtarı 1019'dur.Bob rastgele bir 'x' sayısı seçsin ve bunu Alice gönderir.Alice gelen x sayısını RSA ile şifreler ve çıkan 'c' sonucunu Bob'a geri gönderir.Bob Alice'den c sayısını alır ve bundan kendi para miktarını çıkartır (6 milyonu 6 olarak kabul ediyoruz). ve bir ekler. Çıkan sonucu Alice gönderir.Alice gelen sonucu birer farkla ardaşık bir seri olacak şekilde toplama işlemi yapar.Yeni oluşan seriyi sırasıyla RSA ile deşifreler ve yeni sonucu YN şeklinde gösterir.Çıkan sonuçların tamamını Bob'a gönderir.Bob kendi sayısı 6 olduğu için 6. sayıya bakar.6. sayının değişmediğini gören Bob , Alice parasının kendi parasından az olduğunu görür.Böylece Alice ve Bob birbirlerinin parasını bilmeden hangisinin daha zengin olduğunu öğrenmiş olur.
Yao, Osaka

Yao ( Yao-shi), Japonya'nın Osaka prefektörlüğünde bulunan bir şehirdir. Şehir 1 Nisan 1948 tarihinde kurulmuştur. Yüzölçümü 41.71 km² olan şehrin nüfusu 2009 yılı itibarıyla 271,454'tür.Şehre JR West'in Yamatoji, Kintetsu'nun Osaka, Shigi ve Nishi-Shigi ile Osaka metrosunun Tanimachi hatları ile Yao Havalimanı hizmet vermektedir.
Yaoi

Yaoi (), anime ve mangada erkek erkeğe ilişkileri içeren bir terimdir. Genellikle kadınlar tarafından kadın okurlar için yaratılır ve bara gibi eşcinsel erkek kitlelere pazarlanan homoerotik medyadan farklıdır, ancak erkek okurlar tarafından da ilgi gösterilmektedir. Manga, anime, drama CD'leri, romanlar, oyunlar ve fan üretimi de dahil olmak üzere geniş bir medya yelpazesini kapsamaktadır.
Yaolar

Yao halkı (; ) ya da Mien halkı, Çin ve Vietnam'da çeşitli azınlıklara atanan bir sınıflandırma. Çin hükûmetinin resmî olarak tanıdığı 55 etnik azınlıktan biri olan Yao halkı, Çin'in güneybatısı ve güneyindeki dağlık alanlarda yaşar. Ayrıca Vietnam'ın  birini teşkil eder. 2000 yılı Çin Ulusal Nüfus Sayımı'na göre Çin'de  Yao var; 2019 yılı Vietnam Nüfus Sayımı'na göre Vietnam'da  Yao var.Yaoların tarihi 2000 yıl öncesine, günümüz Hunan eyaletine uzanır. Yaolar ile Hmonglar, Ming Hanedanı'na karşı sürdürülen  isyancılarındandı. Han Çinlileri Güney Çin'e yayılırken, Yaolar, Hunan, Guizhou, Guangdong, Guangşi ve Yünnan'daki yüksek rakımlı alanlara çekildi. 1890 yılı civarında Guangdong hükûmeti, Guangdong'un kuzeybatısındaki Yaolara karşı müdahalelerde bulunmaya başladı.Çincede Yaolara atfen kullanılan ilk egzonim, aşağılayıcı bir anlam taşıyan yáo 猺 (犭 "köpek " ile yao 䍃 fonetik bileşeni) ismidir, fakat 20. yüzyılda yer almış reformlar kapsamında bu yáo 瑶 (⺩"yeşim taşı radikali" ile yao 䍃 fonetik bileşeni) olarak değiştirildi.Laos İç Savaşı boyunca Laos'taki Yao kabilelerinin ABD kuvvetleriyle ilişkileri iyi idi, dolayısıyla bu kabileler "verimli dost kuvvet" (efficient friendly force) olarak nitelendirildi. Güney Vietnam kuvvetleri lehine komünistlere karşı savaştılar. Bu olumlu ilişkilerden dolayı savaşın ardından Laos'taki yeni komünist hükûmet, Yao kabilelerini hedef olarak aldı, bu da bu kabilelerin Tayland'a mülteci olarak kaçıp  boyunca kamplara konulmalarına yol verdi.Tayland hükûmetinden mülteci statüsünü aldıktan sonra ve Birleşmiş Milletler'in yardımıyla birçok Yao, Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmek üzere sponsorluk kazanmaya başardı, lâkin Tayland'da hâlen çok sayıda Yao mülteci bulunmaktadır. ABD'ye göç etmiş Yaoların çoğu ABD'nin batısında, özellikle de Merkez ve Kuzey Kaliforniya'ya bağlı Visalia, Oakland, Oroville, Redding, Richmond, Sacramento şehirleri, Oregon eyaletine bağlı Portland, Salem ve Beaverton şehirleri ve Washington eyaletine bağlı Seattle ve Renton şehirlerine yerleşmiştir. "Mien" kimliğini benimseyen Yaolar için bkz:
Yaoundé

Yaoundé, 1.430.000'lik nüfusuyla Kamerun'un başkenti ve Douala'dan sonra en büyük 2. kentidir. Ülkenin merkezinde, deniz seviyesinden 750 m yükseklikte bulunur.Yaoundé, 1888 yılında Alman tüccarları tarafından fildişi ticareti için bir merkez ve tarım için bir araştırma merkezi olarak kurulmuştur. I. Dünya Savaşı sırasında Belçika askerleri tarafından işgal edilmiş, savaştan sonra da Fransız Kamerunu'nun başkenti olmuştur. Kamerun Cumhuriyeti kurulduktan sonra da başkent olmaya devam etmiştir. Böylece tarih boyu ülke başkentinin kaynağı büyümüştür.Sigara, süt ve süt ürünleri, bal, tuğla, cam ve tahta endüstrileri gelişmiştir. Yaoundé; kahve, kakao, şeker kamışı ve silgi açısından bölgede merkez konumundadır.
Yaowalak Traisurat

Yaowalak Traisurat (d. 1 Mart 1984, Tayland), Taylandlı model. 2003'te Miss Thailand Universe yarışmasını kazanmıştır. 71 ülkenin yarıştığı Miss Universe Güzellik Yarışması'nda Tayland'ı temsil etmiştir.
Yap

Yap, Mikronezya Federal Devletleri'nin dört eyaletinden biridir. Eyalet, Yap ve Satawal adaları ile birlikte doğu ve güneydoğusundaki 800 km boyunca ada ve adacıklardan oluşmaktadır. Yüzölçümü 119,54 km² olan eyaletin nüfusu 4 Nisan 2010 tarihi itibarı ile 11.377'dir. Eyaletin başkenti Colonia'dır.
Yap (ada)

Yap (Yap dili: Waqab), Mikronezya Federal Devletleri'nde bulunan bir ada ve dört eyaletinden biridir. Ada Batı Pasifik Okyanusu'nda Caroline Adaları'nda yer almaktadır. Nüfusu 2010 yılı itibarı ile 11,377'dir. Eyaletin başkenti Colonia'dır.
Yap dili

Yap dili, çoğunlukla Mikronezya Federal Devletleri'ne ait Yap Adası'nda konuşulan ve Okyanusya dillerine ait bir dildir.
Yap-işlet-devret

Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli, geniş anlamda (İngilizce: Build-Operate-Transfer (BOT)) bir kamu altyapı yatırım veya hizmetinin finansmanı özel bir şirket tarafından karşılanarak gerçekleştirilmesi ve kamu tarafından belirlenen bir süre için işletilmesi ve yine bu süre içinde ürettiği mal veya hizmeti, tarafların karşılıklı saptadıkları bir tarife uyarınca kamu kuruluşlarına satması ve sürenin sonunda işletmekte olduğu tesisleri bakımı yapılmış, eksiksiz ve işler durumda ilgili kamu kuruluşuna devretmesidir.Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde yabancı şirketlerle yapılmış olan çeşitli imtiyaz sözleşmeleri bu model ile büyük benzerlik göstermektedir. İstanbul’da Tramvay, Tünel İşletmeleri, Elektrik, Gaz İdaresi, Haydarpaşa Liman İşletmesi ve İzmir’de Liman İşletmesi, Göztepe Tramvay İşletmesi yabancı şirketlere verilen imtiyazlardır.Nitekim günümüzde uygulama alanı bulan bu yeni model arayışlarına da, 19. yüzyıl ile 20. yüzyıl başlarında Osmanlı İmparatorluğunda ve Fransa, İngiltere, Almanya gibi ülkelerde başvurulmuş olan kamu imtiyazlarının devredilmesi yöntemi ışık tutmuştur.
Yapalak, Boğazlıyan

Köy, Yozgat il merkezine 101 km, Boğazlıyan ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Köy, Boğazlıyan'ın kuzeyinde ve  numaralı Yozgat-Kayseri (Sarıkaya-Boğazlıyan) devlet yolu kenarındadır. Köyün kuzeydoğusunda Abdilli Köyü, batısında Yoğunhisar köyü, güneyinde ise Boğazlıyan ilçesi yer almaktadır.
Yapalı, Cihanbeyli

26 Aralık 1998 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.Yapalı mahallesinin doğusu Günyüzü, batısı Kırkışla, güneyi Toprakkale yaylası, kuzeyi ise Cihanbeyli ve Gölyazi kasabası bulunmaktadır. Cihanbeyli ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır.
Yapalı, Ulaş

Köy, 1916 yılından beri aynı adı taşımaktadır.  Daha önceleri Sivas ili Merkez ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Sivas ili Ulaş ilçesine bağlanmıştır.Köy, Sivas il merkezine 25 km, Ulaş ilçe merkezine 15 km uzaklıktadır. Köy, Tecer Irmağı üzerinde bulunan Karacalar Barajı gölünün yanındadır.
Yapamazsan Yok

"Yapamazsan Yok" Gülşen'in 3 Temmuz 2008'de çıkardığı single'ıdır. Şarkı sanatçının 2008 sonbaharında çıkarmayı planladığı stüdyo albümü öncesinde çıkan ara teklidir.Şarkı yaz aylarına uygun, Latin formatında bir pop/dans şarkısıdır. Sözleri Karin Özdemircioğlu'na, müzik ve düzenlemesi ise Jingle Jungle'dan Ömer Özgür'a aittir. Şarkının sözleri, geçmişin izlerinden kurtularak anı en iyi şekilde yaşamayı ve başarmak için kararlılıkla çabalamayı konu almakta ve yaşam enerjisiyle dolu ancak sürekli üzüntülerle boğuşan insan psikolojisine de gönderme yaparak birçok insanın beslediği ortak hisse de tercüman olmuştur.Sanatçının single ve video görsel konseptini, Londra’da yaşayan, dünyaca ünlü isimlerin stilistliğini ve kostüm tasarımlarını yapan Jada Balaban üstlenmiştir. Bu yeni single için çekilen "Boho" tarzındaki Gülşen fotoğraflarını ise Cüneyt Akeroğlu çekmiştir. Dans hocası ile olan ilişkisini anlatan klip için Gülşen, kendi dans hocası da olan koreograf Ali Kemal Aydın ile kamera karşısına geçmiştir.
Yapanay

Yapanay Han - Türk ve Altay mitolojisinde Kır Tanrısı. Kırsal bölgeleri korur. Yabani çevrenin ve yaban hayvanlarının gözeticisidir.(Yap) kökünden türemiştir.  Yapan/Yaban sözcükleri kırsal alan demektir. Yabancı sözü ile bağlantılıdır.
Yaparsın Aşkım

Yaparsın Aşkım, Pervasız Yapım imzalı, ilk bölümü 1 Ocak 2018 tarihinde yayımlanan ve sunuculuğunu İlker Ayrık'ın yaptığı FOX'ta ekrana gelen bir yarışma programıdır. Yarışma, 27 Ocak 2021 tarihinde ekrana gelen 232. bölümden sonra yayından kaldırıldı.
Yaparım Bilirsin

Yaparım Bilirsin, Kenan Doğulu'nun 1993 yılının Eylül ayında piyasaya sürülen ilk albümü. Albümün ilk videosu "Yaparım Bilirsin" olmuş ve şarkı kısa sürede dikkatleri üstüne çekmeyi başarmıştır. Daha sonra "Çatlasın Tüm Düşmanlar", "Aşk Oyunu" ve "Yazmışsa Bozmak Olmaz" adlı şarkılarına da klip gelmiştir.Albümle aynı adı taşıyan şarkı, 2023 yılında TOGG aracının reklam sloganı halini almıştır. Kenan Doğulu sosyal medyasından izin alınmadan isim hakkını ve müziğin kullanıldığını ileri sürmüştür.
Yapay ada

İlk yapay adalar su üzerinde yüzen yapılar veya sığ sularda inşa edilen ahşap veya megalitik yapılar idi. Günümüzde ise yapay adalar genellikle arazi ıslahı sonucu oluşturulmaktadır.
Yapay dil

Yapay dil (İngilizce: Constructed language veya kısaca Conlang), diğer pek çok dilin aksine kaynağı belli olan, yani o dili oluşturan kişi ya da komisyonun adı bilinen, grameri tarihin akışı içerisinde insanların günlük kabulleri ya da yönelimleriyle evrilmemiş, tamamen insan eliyle yapılandırılmış olan dillerdir.Bilinen en erken yapay diller 12. yüzyılda Bingenli Hildegard tarafından yapılan Lingua Ignota ve 1580'de Muhyî-i Gülşenî tarafından yapılan Bâleybelen'dir. En yaygın yapay dil ise Esperanto'dur.2003 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Belçika'yı temsil eden Urban Trad grubu Sanomi adlı parçasıyla Eurovision tarihinin ilk uydurma dil şarkısını seslendirerek 165 puanla 2. olmuştur.
Yapay element

Yapay elementler (ya da sentetik elementler) Dünya’da doğal olarak bulunmayan veya eser miktarda bulunan, fakat nükleer laboratuvarlarda başka elementlerden elde edilebilen elementlerdir.Her elementin farklı bir atom sayısı vardır. Atom sayısı element atomlarında yer alan protonların sayısıdır. Doğada bulunan elementlerden en düşük atom sayılı  olan element hidrojen ve en yüksek atom sayılı element uranyumdur. Hidrojenin atom çekirdeğinde 1, uranyumun atom çekirdeğinde ise 92 proton vardır. Atom çekirdeklerinde ayrıca nötronlar da vardır. Aynı elementin farklı nötron sayılarına sahip türlerine izotop denilir. Mesela hidrojen atomunda sadece 1 proton olduğu halde nötron sayıları 0, 1 veya 2 olabilir. Bu izotopların bazıları radyoaktiftir. Yani bu izotoplar zaman içinde başka elementlere veya aynı atomun farklı izotoplarına dönüşür.Periyodik tablo oluşturulduktan sonra, her elementin başka bir atom sayısına sahip olduğu anlaşılmış, fakat doğada bulunan bütün elementler periodik cetvele yerleştirildiği halde, bazı atom sayılarına karşılık gelen elementler bulunamamıştı. Mesela 43, 61, 84, 85, 87, 89 ve 91  atom sayısına sahip element bulunamamış veya diğer element atomları arasında ancak eser miktarda bulunabilmişti. (Daha sonra 43 atom numarasına sahip teknesyum elementi yıldız ışığı spektrumunda bulundu.)Nükleer laboratuvarlarda 1937 yılında 43 atom sayılı element üretildi. Bu elemente teknesyum adı verildi. Bunu diğerleri izledi. Bu arada atom bombası çalışmaları kapsamında uranyumdan daha büyük atom sayılı elementlerin üretilmesine de başlandı. 1940 yılında atom numarası 93 olan neptünyum ve atom numarası 94 olan plütonyum üretildi. Bu atomların bütün izotopları  radyoaktif olduğundan, Dünya oluştuğu sırada bu elementler mevcut olsa bile, radyasyon sebebiyle zaman içinde tükenmiştir. Bununla birlikte bu elementlerin bazıları uzun yarı ömürlü radyoaktif elementler içinde yeni üretilmiş olarak eser miktarda bulunabilir.
Yapay fotosentez

Yapay fotosentez, güneş ışığı, su ve karbondioksit kullanılarak, bunların karbonhidrat ve oksijene dönüştürülmesinin yani doğal fotosentez sürecinin biyomimetik bir taklidi olan kimyasal işlemdir.
Yapay göl

Yapay göller, mevcut bir su kütlesini boşaltacak bir akışın kontrol edilmesiyle oluşturulabilir. Ayrıca bir baraj inşa edilerek nehir vadilerinde oluşturulan baraj gölleri de yapay göldür. Alternatif olarak, düz bir zemini kazarak veya istinat duvarları ve koyları inşa ederek bir rezervuar yapılabilir.
Yapay gözyaşları

Yapay gözyaşı, oküler yüzeyin kuruluğunu ve tahrişini gidermek için kullanılan kayganlaştırıcı göz damlalarıdır. Kuru göz sendromu (keratokonjunktivitis sicca), yaygın bir oküler yüzey bozukluğudur ve gözyaşı filminin bozulması ve artan iltihaplanma ile karakterizedir.Gözyaşı filmi gözün yüzeyini kaplar ve 3 katmandan oluşur: sulu katman, lipit ve mukoza katmanı. Sulu katman, elektrolitler, enzimler, antikorlar, antimikrobiyal proteinler ve diğer bileşiklerin bir karışımından oluşur. Lipid tabakası, gözyaşı filminin buharlaşmasını azaltmaktan sorumlu olan yağlı bileşiklerden oluşur. Mukoza tabakası, gözyaşı filminin kornea yüzeyi üzerinde eşit dağılımını sağlayan ve göz kırpma sırasında sürtünmeyi azaltan müsinler, jelatinimsi glikoproteinler içerir.Yapay gözyaşları, hastanın doğal olarak üretilen gözyaşlarını desteklemek ve gözyaşı filminin özelliklerini taklit ederek gözün yağlanmasını arttırmak için kullanılır. Yapay gözyaşları, kuru göz sendromunu tedavi etmek için diğer tedavilerle desteklenebilir ve reçetesiz satılabilir. Yapay gözyaşı, kontakt lenslerin nemlendirilmesinde ve göz muayenelerinde de kullanılmaktadır.Yapay gözyaşlarının bildirilen hiçbir etkileşimi yoktur. Yapay gözyaşlarının en sık görülen yan etkisi geçici bulanık görmedir. Alerjik reaksiyonlar rapor edilmiştir ve bunlar kaşıntılı veya şişmiş gözlerle, baş dönmesiyle ve solunum problemleriyle ilişkilidir. Bu belirtiler damlaların kullanımının kesilmesini ve derhal bir doktora başvurulmasını gerektirir. Reçeteli damlaların yanma, kızarıklık, ağrı ve yabancı cisim hissi gibi ek yan etkileri olabilir.Kontakt lens kullanıcıları için, kontakt lense zarar verebilecek bileşenlerden kaçınmak için özel damlalar kullanılmalıdır. Birden fazla göz damlası türü kullanıyorsanız, önceki damlanın durulanmasını önlemek için her birinin uygulanması arasında birkaç dakika beklemek önemlidir. Şişenin kirlenmesini önlemek için uygun teknik uygulanmalıdır. Kullanmadan önce ellerinizi yıkamak ve şişe ile göz temasından kaçınmak enfeksiyonları önleyebilir.Yapay gözyaşları, köpekler, kediler ve atlar gibi hayvanlarda keratokonjonktivit sikkanın topikal tedavisinin bir parçasıdır. İnsan kullanımında olduğu gibi şişenin kirlenmesini önlemek için uygun bakım yapılmalıdır. Yapay gözyaşı kullanımına bağlı olarak herhangi bir alerji, tahriş veya ağrı belirtisi gelişirse bir veterinerle iletişime geçilmelidir.
Yapay kızlık zarı

Yapay kızlık zarı, bozulmamış bir insan kızlık zarını simüle etmek amacıyla - genellikle sahte bekaret için - oluşturulan bir protez türüdür.Yapay kızlık zarı, uygun şekilde yerleştirildiğinde vajinanın içine yapışan, geçici olarak sağlam bir kızlık zarı görünümü veren ve basınca maruz kaldığında kana benzeyen kırmızı bir sıvı salan bir malzemeden yapılır.Mısır'daki tüketiciler tarafından Çin merkezli perakendecilerden internet üzerinden sipariş edilen yapay kızlık zarı, Mısır'daki muhafazakar politikacıları öfkelendirdi ve ürünün yasaklanması talep edildi.Daha fazla tartışma, bekaret tabularından kaynaklanmaktadır. Tıp topluluğu, tüm kadınların bir kızlık zarı ile doğmadığını ve olanların mutlaka ilişki sonrası kanaması gerekmediğini belirlemiştir.
Yapay membran

Yapay membran veya sentetik membran, laboratuvar ve endüstri ortamında saflaştırma ve yalıtma işlemlerinde kullanılır. Membranda bulunan küçük delikler büyük tanecikleri tutup küçük taneciklerin geçmesini sağlar. Özelleşmiş membranlar küçük molekülleri büyük moleküllerden ayırmakta kullanılır.Membranların ımalatında kullanılan polimer veya seramikler, daha ender ender olarak cam veya metaller, seçici geçirgenlik sağlar. Membranın işlevine yardımcı olan destek veya drenaj kısımları da membrana bitişik olarak imal edilebilir.Malzemenin membranın içinden geçmeye zorlayan güç yoğunluk, basınç, elektrik veya kimyasal potansiyel olabilir. Membranlar yaprak, tüp, kılcal boru veya içi boş elyaflar şeklinde imal edilebilir. En yaygın membranlar polimer membranlardır. Bazı durumlarda seramik membranlar da avantajlıdır.Bu tür membranların ultrafiltrasyon, ters osmoz, gaz ayrıştırması ve dializ gibi çok çeşitli uygulamaları vardır.İnşaat sanayisinde kaliteyi arttırmak için beton tabakaları arasında membran kullanılır. Membran, kaliteli dış yüzey betonu ile temel tabaka arasına çekilir, orta betonun kaliteli dış betona karışmadan su almasını sağlar.
Yapay penis

Yapay penis, mastürbasyon ya da cinsel ilişki sırasında alınan hazzı arttırmak için kullanılan bir seks oyuncağıdır. Vajina veya anüse girebilecek şekilde üretilen bu seks oyuncakları genellikle katı haldedir.1940'lı yıllarda kauçuktan yapılan yapay penisler, yaralanma potansiyeli yüksek olduğu için zamanla yerini PVC yapılı penislere bırakmıştır. 2000'li yıllardan itibaren satışta bulunan yapay penislerin birçoğu bu şekilde yapılmıştır.
Yapay resif

Yapay resifler, tipik olarak genellikle biyolojik özelliklerini kaybetmiş, erozyona uğramış, Türkiye'de boğazlarda olduğu gibi blok gemi geçişlerinin yoğun olduğu, ya da sörf geliştirme bölgeleri gibi yerlerde deniz yaşamını geliştirmek ve tedavi etmek için kurulmuş insan yapımı sualtı yapılarıdır.Yapay resifler batan petrol kuyuları (Towers-to-Reefs programı örnek olabilir), gemi batırma, moloz ve inşaat molozları gibi başka amaçlar için inşa edilmiş nesneleri kullanarak inşa edilir. Diğer yapay resifler ise, PVC veya betondan inşa edilebilirler. Deniz tabanındaki batıklar kendiliğinden yapay resif haline gelebilir. İnşaat yöntemi ne olursa olsun, yapay resifler, genellikle yosun ve midye, mercan, istiridye gibi omurgasızlar için sert yüzeyler sağlar; buna bağlı olarak yapay resifler, balık toplulukları için çeşitli yapısı ile gıda ve saklanmaları için yer sağlamış olur. Böylece deniz yaşamı zenginleşir.Yapay resif kullanımının binlerce yıllık tarihi vardır. Antik Persler Dicle Nehri'nin ağzında yapay resif inşa ederek Hint korsanları engellemek için blokajlar oluşturmuşlardır. Birinci Pön Savaşı sırasında Romalılar düşman gemileri yakalamak için Sicilya'da Kartaca liman ağzına bir resif inşa etmişler ve adayı Kartacalılardan kurtarmışlardır.17. yüzyılda Japonya'da inşa edilen yapay resiflerde balık verimini artırmak veya algakültür için moloz ve kayalar kullanılmıştır, bu yöntem yosunların büyümesi için kullanılır.ABD'de Güney Karolina'da 1830'larda balıkçı kulübeleri çevresindeki sularda balıkçılığı geliştirmek için yapay resifler kullanılmıştır.Bu uygulamada Amerikalı balıkçılar, yapay resif oluşturmak için birbirine geçmiş ağaç dalları kullanmaktaydı.Bugün artık yapay resif ya da balık habitatı olarak, eski buzdolapları, alışveriş arabaları, pert araba iskeletleri, çalışmayan tarım makineleri gibi insan yapımı kullanılmış ürünler ağaç dallarının yerini almıştır. Onaylanmış projeler içinde eski metro vagonları, eski muharebe tankları, zırhlı personel taşıyıcıları ve petrol sondaj kuleleri de vardır. Deniz içinde balık habitatları oluşturulurken kullanılan bu eşyalar, toksik-plastik kirletici öğelerinden ayrıştırılarak denizde uygun yerlere bırakılır.Bir okyanusta, mevcut dikey bir yapı ile karşılaşıldığında, sardalye ve küçük balıklar için uygun yapay resif geliştirilebilirken, mavi yüzgeçli ton balığı ve köpekbalıkları gibi pelajik yırtıcılar gibi küçük balıklarla beslenen canlılar için beslenme noktası sağlayan, plankton bakımından zengin bir deniz habitatı oluşturulabilir. Deniz açıklarında, delikli strüktürlerle orfoz balığı, mercan balığı vb sakinleri korumaya alan arayan mağaracıklar oluşturulabilir. Bu insan yapımı balık habitatlarında fırsatçı yırtıcılar da görünmeye başlar, arada başlarını çıkarıp avlarını bekleyen diğer balıklar da görünür. Aylar ve yıllar boyunca resif yapısı, yosun, gömlekliler, sert ve yumuşak mercanlar, süngerler kaplanmış olur.
Yapay retina

Yapay retina, Amerikalı bilim insanları tarafından görme engelliler için geliştirilen protez bir biyonik gözdür. İnsanlarda özellikle yaşlılıkta ortaya çıkan "sarı benek" hastalığı yüzünden kaybedilen görme yetisi yapay retina ile tekrar kazandırılıyor. Yapay retinanın ilk modeli olan 16 piksellik görme imkânı sağlayan biyonik göz, 2002’den beri 6 görme engelli hastada denenerek ve başarıyla uygulandı.Güney California Üniversitesi’nden Prof. Mark Humayun, bu teknolojinin "sarı nokta" hastalığı (Retinit pigmentosa) nedeniyle görme yetisini kaybedenlere yardımcı olacağını kaydetti. 16 elektrotlu yapay retinanın ilk modelini 2002’den beri 6 hastada denediklerini ifade eden Prof. Humayun, "Protez beklenenden daha iyi sonuç verdi. Yıllardır kör olan kişiler, artık bardak, tabak ve bıçak gibi nesneleri ayırt edebiliyor" diye konuştu.Yapay retina olarak da adlandırılan protezin hastalık ya da yaralanmalar sonucu kaybedilmiş görme fonksiyonlarını düzeltmek için, beyin ile sinir sistemi arasında bağlantı kurma işlevini yapmaktadır. Yapay retina, beyinde ışığı algılama ve işleme görevi üstlenen ışığa duyarlı alıcı sinir hücrelerinin yerini almak amacıyla tasarımlanmaktadır.Prof. Humayun ve arkadaşlarının yaptığı yeni modelde ise elektrot sayısı 60’a çıkarıldı, büyüklüğü de ilkinin dörtte birine indirilerek, 3 milimetreye kadar düşürüldü. Proteze bilgileri ileten bir çift cama monte edilen küçük bir kameradan oluşan yeni model protez, göz bebeğinin dışına yerleştiriliyor ve göz bebeğinin arkasındaki retinaya bir kablo ile bağlanıyor. Hastalar bellerine bağlanan vericiyle de protezi yönlendiriyor.Prof. Humayun, görüntülerin beyne ulaşması için yeni rota yaratma çalışmalarıyla tasarlanan yapay retinanın klinik çalışmaların başarıyla tamamlanmasından sonra, 2 yıl içinde piyasaya sunulabileceğini söyledi.Yaşlılarda çok sık rastlanan sarı nokta hastalığına yakalananların sayısının 30 milyon kadar olduğu tahmin ediliyor.
Yapay sapma

Yapay sapma ya da deviasyon; bir pusulada yerel, yapay manyetik alanlar (metal malzemeler, elektrikli cihazlar vs.) nedeniyle meydana gelen sapma. Dünya'nın manyetik alanından kaynaklanan doğal sapma (varyasyon) ile birlikte hesaplanarak, gerçek kuzeyin bulunmasında kullanılır. Yapay sapma eğer manyetik kuzeyin doğusunda ise E, batısında ise W işareti ile gösterilir.Pusulaların kuzey iğnesi (yapay sapma hesaba katılmadığında) manyetik kuzeyi işaret eder. Hava taşıtlarında kullanılan pusulaları etkileyen ve mıknatıs, motor, telsiz gibi cihazlardan kaynaklanan yapay sapmaların bileşkesi hesaplanarak bir sapma kartına işlenir. Bu karttaki deviasyon bilgileri kullanılarak pusula başından manyetik baş veya tam tersi hesaplanır.Taşıtın seyahat ettiği istikamete göre deviasyon miktarı değişir. Taşıtın yarattığı yapay sapma miktarı taşıtın boylamasına ekseni ile paralel ise deviasyon yoktur, yani 0'a eşittir.Pooley, Dorothy ve David Robson. The Air Pilot's Manual 3: Air Navigation. 6. Shoreham, West Sussex: Pooley's Air Pilot Publishing, 2010.
Yapay uydu ağı

Yapay uydu ağı, bir sistem olarak birlikte çalışan yapay uydu grubudur. Tek bir uydunun aksine, bir uydu ağı kalıcı küresel veya küresele yakın kapsam sağlayabilir, böylece Dünya üzerinde herhangi bir zamanda her yerde en az bir uydu görünür. Uydular genelde tamamlayıcı yörünge düzlem gruplarına yerleştirilir ve küresel dağıtılmış yer istasyonuna bağlanır. Ayrıca uydular arası iletişim de kullanabilirler.uydu filoları, aynı üretici veya operatöre ait birbirinden bağımsız (bir sistem şeklinde değil) çalışan uydu gruplarıdır.Orta Dünya yörüngesi (ODY) ve Alçak Dünya yörüngesi (ADY) uyduları genellikle uydu ağlarına konuşlandırılır. Çünkü tek bir uydu tarafından sağlanan kapsama alanı, uydu yörüngesini korumak için gereken yüksek açısal hız ile hareket ederken hareket eden yalnızca küçük bir alanı kapsar. Bir alanda sürekli kapsama sağlamak için birçok ODY veya ADY uydusuna ihtiyaç vardır. Bu, çok daha yüksek irtifada ve Dünya yüzeyinin dönüşü ile aynı açısal hızda hareket eden tek bir uydunun geniş bir alanda kalıcı kapsama sağladığı geodurağan uydularla çelişir.Özellikle dijital bağlantı gibi bazı uygulamalar için ODY ve ADY uydu ağlarının daha alçak olan irtifası, daha az yol kayıpları (güç gereksinimlerini ve maliyetleri azaltma) ve gecikme süresi ile sabit uyduya göre avantajlar sağlar. Sabit uydu aracılığıyla gidiş-dönüş internet protokolü iletimi için yayılma gecikmesi 600ms'nin üzerinde olabilir ama ODY uydusu için 125ms veya ADY sistemi için 30ms kadar az da olabilir.ODY'de navigasyon ve jeodezi için Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS), Galileo ve GLONASS uydu ağları, ADY'de Iridium ve Globalstar uydu telefon hizmetleri ve :en:Orbcomm) mesajlaşma hizmeti, güneş-eşzamanlı ADY'de uzaktan algılama için Afet İzleme Ağı (:en:Disaster Monitoring Constellation) ve (:en:RapidEye), yüksek eliptik yörünge'deki Tundra iletişim uydu ağları ve Rus (Molniya) ve ADY'de uydu geniş bant uydu ağları, yapım aşamasındaki Starlink ve (:en:OneWeb ve ODY'de (:en:O3b)'den çalışır durumda yapay uydu ağı örnekleridir.
Yapay uydu izleme

Yapay uydu izleme veya yapay uydu tespiti, Dünya yapay uyduları izleme ve gözlemden oluşan bir tür hobidir. Bu işle uğraşanlara gözlemci veya rasatçı denmektedir.Yapay uydular, sürtünmeden bir yerden kayıyormuş gibi yavaş yavaş ilerlerler ve Dünya yörüngesinde dönüşünü tamamlarlar. Uydular, Güneş'ten gelen ışığı yansıtırlar. Gözlemlerde hava kirliliği olmayan bölgeler seçilir.
Yapay yağmur

Yapay yağmur (suni yağış veya yağmur bombası), mevcut buluttan insan müdahalesi ile yağış elde etme yöntemidir. Temel hedef; enerji ihtiyacını karşılamak, kurak bölgelere su temin etmek, sisi dağıtmak, hava olaylarını kontrol altına almaktır. Temeli, yağışa uygun sıcaklıkta olan bulutlara yoğunlaşma çekirdeklerini dışarıdan suni olarak vermektir.1940'lı yıllarda gümüş iyodür kullanılmasıyla çalışmalar başlamıştır. 1960'lı yıllarda ABD tarafından geliştirilen sistem günümüzde 24 ülke tarafından uygulanmaktadır. Türkiye'de 1990'larda İSKİ tarafından İstanbul'da ve değişik zamanlarda İzmir ve Ankara'da uygulanmıştır. Bulut tohumlama olayı Türkiye'de günlük dilde yağmur bombası''' adıyla anılmaktadır.İlk uygulamayı Irving Langmuir ve Vincent Schaefer 1940'ların sonlarında yapmıştır. Uçaktan bulutlara CO2 buzu atarak denediler. Bulut tohumlama işini Bernard Vonnegut gümüş iyodür kullanarak uyguladı (1947). Gümüş iyodür kuru buzdan (CO2 buzu) daha kolay kullanıma sahiptir ve günümüzde de halen çoğunlukla o kullanılmaktadır.Yağışın oluşabilmesi için öncelikle bulutun olması gerekir. Bulut yeterince soğuduktan sonra havada doğal olarak bulunan ve yoğunlaşma çekirdeği'' adı verilen zerreciklerin üzerinde su birikmeye başlar. Büyüyen damlalar yerçekimine karşı koyamayarak yere doğru düşmeye başlarlar. Yoğuşmanın başlaması için yeterince soğumasına rağmen ortamda yoğunlaşma çekirdekleri yoksa yağış oluşmaz. Suni yağışta bulutlara buz parçacıkları vererek yağış oluşturulmaya çalışılır. Bulut tohumlamada; amonyum nitrat, kadmiyum iyodür, bakır sülfür, kurşun iyodür, CO2 buzu ve gümüş  iyodür kullanılabilir.Bulut tohumlamada dikkat edilmez ise olumsuz sonuçlar ortaya çıkabilir: dolunun artması veya yağışın azalması gibi. Uygulama sırasında; rüzgar durumu, hava şartları, havanın yükselme hızı, soğumuş su damlacıkları, damlacıkların birleşerek büyüme özellikleri, çekirdek konsantrasyonu özellikleri göz önüne alınır. Tohumlamadan 15 dakika ile 1 saat içinde yağış alınabilir. Genellikle yaz mevsimindeki kümülüs bulutları ile kışın görülen alçak bulutlar suni yağış için uygundur.Bir yamaçtan yükselmekte olan orografik bulutlarda bulut tohumlamanın yağış artışına neden olduğu tespit edilmiştir. Stratiform bulutları ise ince bulutlar oldukları için tohumlama ile yağış bırakır ve yok olarak yerlerini açık havaya bırakırlar.Tohumlama işlemi birkaç türlü yapılır. Genelde uçaklar, yerden havaya atılan roketler ve jeneratörler kullanılır. Jenaratörler yerden havaya yoğunlaşma zerreciklerini püskürtürler. Bulut tohumlamanın yağışı %5 ile %20 arasında artırdığı görülmüştür. Türkiye'de bulut tohumlamaya itiraz eden bilim adamları da mevcuttur.
Yapay yaşam

Yapay yaşam, biyolojik olayların arkasında yatan ana dinamik prensipleri soyutlamaya çalışarak ve bu fiziksel dinamikleri başka fiziksel ortamlarda (bilgisayarlar gibi) yeniden oluşturup yeni deneysel düzenleme ve testlerde kullanılabilir hale getirerek yaşamı anlamayı amaçlayan bir çalışma alanıdır.Yapay yaşam esas olarak hem biyolojinin temellerine hem de geleceğine yönelmiş olsa da, konusunun kapsamı ve karmaşıklığı farklı dalların ortak çalışmasını gerektirir. Yapay Yaşam bugün, bilgisayar bilimleri, fizik, biyoloji, kimya, ekonomi ve felsefe gibi farklı alanlardan birçok araştırmacıyı ortak bir zeminde buluşturmaktadır.
Yapay yük

Yapay yük telekominikasyonda ölçü ve deneme çalışmalarında anten (veya amplifikatör, hoparlör vb.) yerine kullanılan bir yüktür. Böylelikle ölçü veya deneme amaçlı yayın izleyiciler tarafından izlenmez.  Güçlü sistemlerde genellikle verici çıkışını anten veya yapay yüke bağlayacak bir bağlantı paneli kullanılır.Yükün özelliği istenen frekansta anten (veya hoparlör) empedansına eşit bir empedansa sahip olması ve çıkış gücünü kaldıracak kapasitede olmasıdır. Şayet ölçülen sistemin çıkış empedansı ile yükün giriş empedansı arasında bir fark varsa, bu durum yansımalara ve istenmeyen yayına sebep olabilir.Mesela bir televizyon vericisi çıkışında yer alan yapay yükün girişi  50  olmalıdır.  Yapay yüke uygulanan güç yükte ısıya dönüşür. Bu sebepten yüksek güçlerde çalışan yapay yük bir fan vb. ile soğutulur. Kimi yapay yüklerde güç ölçüsü amacıyla zayıflatılmış bir ölçü çıkışı vardır. Bu çıkıştan yararlanılarak zayıflatılmış termik güç ölçülür ve okunan değer zayıflatma katsayısı ile çarpılarak sistemin çıkış gücü ölçülmüş olur.
Yapay zekâ etiği

Yapay zekâ etiği, robotlara ve diğer yapay zekalı varlıklara özgü teknoloji etiğinin bir parçasıdır.  Yapay zekalı varlıkları tasarlarken, inşa ederken, kullanırken ve onlara karşı davranırken insanların etik davranışları ile ilgili bir roboetiğe ve yapay ahlaki etkenlerin ahlaki davranışlarıyla ilgilenen makine etiği şeklinde ikiye ayrılabilir. Yapay genel zekâlara (YGZ) ilişkin olarak, tam etik aracı olan YGZ'lerin mevcut yasal ve sosyal çerçevelerle bütünleştirilmesine yönelik yaklaşımlar üzerinde ön çalışmalar yapılmıştır. Bu yaklaşımlar yasal konumlarının ve haklarının iki yönlü olarak ele alınmasına odaklanmıştır.
Yapay zekâ kışı

Yapay zeka kışı, yapay zeka araştırmalarına yönelik fonların ve ilginin azaldığı bir dönemdir. Bu terim, nükleer kış fikrine benzetilerek ortaya atılmıştır. Bu alanda birkaç hype döngüsü yaşanmış, ardından hayal kırıklığı ve eleştiriler gelmiştir. Tarihsel olarak, YZ kışları, satıcı vaatlerinin yetersiz kalması ve YZ girişimlerinin gerçekleştirilmesinin beklenenden daha karmaşık olması nedeniyle meydana gelmiştir.YZ'nin yörüngesi, 1955'teki başlangıcından bu yana birkaç kış ile işaretlenmiştir. 1956 ve 1974 yılları arasında ABD Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA), YZ araştırmalarını birkaç kesinti ile finanse etmiştir. Bununla birlikte, 1974'ten 1980'e kadar, YZ araştırmaları için finansmanda önemli bir azalma oldu - bu dönem ilk YZ kışı olarak bilinir. İkinci YZ kışı, uzman sistemlerin vaatlerini yerine getiremediği 1980'lerin sonunda meydana geldi.YZ kışları, yapay zeka alanına yönelik fonların ve kamu ilgisinin önemli ölçüde azaldığı zamanlardır. Yapay zeka gelişmelerinin vaatleri ve potansiyeli yetersiz kaldığında veya yatırımın geri dönüşünü sağlayamadığında ortaya çıkarlar ve sektördeki ilgi ve heyecanın azalmasına neden olurlar. Bununla birlikte, mevcut "yapay zeka baharı", finansman, geliştirme, dağıtım ve ticari kullanımdaki artışın yapay zeka kışının çoktan sona erdiği fikrine yol açtığını göstermektedir.1974-1980 ve 1987-1993 yıllarında iki büyük kış yaşanmıştır ve aşağıdakiler de dahil olmak üzere birkaç küçük bölüm:1971-75: DARPA'nın Carnegie Mellon University'deki Speech Understanding Research programından duyduğu hayal kırıklığı
Yapay zekâ mühendisliği

Yapay zekâ mühendisliği, makinelerin insan beyni gibi düşünmesine yönelik programlama yapan bir mühendislik dalıdır. Yapay zekâ mühendisleri temelde makinelere insan gibi düşünebilme, karar verebilme, duyguları ayrıştırabilme ve olayları mantıklı kararlara bağlayabilme gibi yetenekler kazandırmayı hedefler. Bu hedefler doğrultusunda makine öğrenme algoritmaları ve modelleri geliştirmektedirler.Dil çevirisi, görsel algı (nesnelerin tanınması) ve duygu analizine dayalı reklamcılık bu mühendislik dalının bazı uygulamalarındandır. Bu çalışmaları veri mühendisleri ve veri bilimcileri ile koordineli şekilde yürütürler.Yapay zekâ mühendisliği bölümü 4 yıldır, bu eğitimi bitirenler yapay zekâ mühendisi unvanını alırlar. 2022'de, ABD'de bir yapay zekâ mühendisinin ortalama yıllık maaşı $149,982‘dı.Yapay zekâ mühendisliği de tıpkı yazılım mühendisliği gibi bilgisayar mühendisliğinden türemiştir. Sistem mühendisliği, yazılım mühendisliği, bilgisayar bilimi ve insan merkezli tasarımın bir kombinasyonu olarak ortaya çıkmıştır.
Yapay zekâya yönelik programlama dilleri listesi

IPL yapay zeka için geliştirilen ilk dildir.  Genel problemleri çözebilen destek programlar, içerik listeler, şemalar (çerçeveler), dinamik bellek ayırma, veri tipleri, yineleme, ilişkisel geri alma, argüman olarak fonksiyonlar, jeneratörler (akımlar), kooperatif çoklu görevler gibi özelliklere sahiptir.Lisp lambada hesap tabanlı bilgisayar programları için pratik matematik notasyonudur.  Bağlı listeler Lisp in ana veri yapılarından biridir ve Lisp kaynak kodu kendisi için kendisi listelerin üzerinde yapılmıştır. Sonuç olarak, programcılara yeni sözdizimi ya da Lips'te gömülü yeni etki alanına özgü  programlama dilleri oluşturma izin veren makro sistemleri yükseltme imkânı veren lisp programları  veri yapısı olarak değiştirilebilir kaynak kodlardır. Şu an kullanımda birçok Lisp lehçesi vardır.Prolog programların ilişki ve uygulama oluşturma açısından ifade  edildikleri yerde deklaratif bir dil olarak sınıflandırılır. Prolog özellikle sembolik nedensellik, veri tabanı ve dil ayrıştırma  uygulamalarında kullanışlıdır. Bugün Prolog Yapay zekâda geniş ölçekte kullanılmaktadır.STRIPS otomatik planlama problemleri örneklerini ifade etmek için kullanıan bir dildir.STRIPS ilk durum, amaç olan durum ve eylem  dizisi ifade eder. Her eylem koşulu (eylem gerçekleşmeden önce belirtilmiş olmalı) ve hedef şart (eylem gerçeklemeden önce belirtilmiş olmalı) belirtilir.POP-11 yorumlanmış dilin birçok özellileriyle birlikte reflektif,  aşamalı derlenen programlama dilidir. POP-11 Sussex ÜniversitesiJulia programlama dili, tipik ayrı derleme gereksinimi olmadan yüksek performanslı sayısal analiz ve hesaplama bilimiyle başa çıkmak için tasarlanmıştır. Temel programlama paradigması olarak parametrik polimorfizm ve çoklu gönderilere sahip bir tip sistemi içerir.tarafından geliştirilmiş en önemli Poplog programlama çevresi  dilidir ve son zamanlarda Poplog websitesini sunan Birmingham  Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri bölümünde POP sözdizimini daha Lisp'ten daha yakın bulan Pascal  gibi daha konvensiyonel  programama dillerini kullanan programcılara sembolik  programlama tekniklerinde kullanılmaktadır. POP-11'in bir özelliğide  ilk sınıf foksiyonları desteklemesidir.Yapay zeka uygulamaları genellikle C++ ve matematik için dizayn edilmiş MATLAB ve Lush gibi standart dillerde de yazılır.
Yapay çim

Yapay çim veya suni çim, doğal çim gibi görünmesi için yapılmış sentetik liflerden oluşan bir yüzeydir. En çok, orijinal olarak veya normalde çim üzerinde oynanan sporlar için arenalarda kullanılır. Ancak artık konut çimlerinde ve ticari uygulamalarda da kullanılmaktadır. Yapay çim, spor gibi yoğun kullanımlara karşı dayanıklıdır ve sulama veya düzeltme gerektirmemektedir. Kubbeli, kapalı ve kısmen kapalı stadyumlar, çimlerin sağlıklı kalması için yeterli güneş ışığı almasının zorluğu nedeniyle yapay çim gerektirebilir. Bununla birlikte, yapay çimin sınırlı ömür, periyodik temizlik gereksinimleri, petrol kullanımı, dolgudan kaynaklanan zehirli kimyasallar ve artan sağlık ve güvenlik endişeleri gibi dezavantajları bulunmaktadır.
Yapay çiçek

Yapay çiçek, doğadaki çiçekli bitkiler taklit edilerek üretilen nesnelerdir. Plastik ve petrol türevlerinden şekil verilerek üretilebilir. Çeşitli düğün, nişan süsleme ve dikey duvar çalışmalarında mimari çalışmalarda dekor amacıyla kullanılabilmektedir. Ayrıca çiçek buketleri de yapay çiçeklerden yapılabilmektedir.Yapay çiçek sadece petrokimya bazlı gravürlerden üretilmez. Orkide gibi kırılgan bitkiler canlı olarak "Doku Kültürü" tekniği ile üretilir. Yeni ziraat teknikleri hassas çiçekleri daha dayanıklı üretebilicek teknikleri geliştirerek doğal yoldan endüstri değeri yüksek ürün üretimi yapılmıştır.
Yapağılar, Uşak

1676 tarihli Avârız defterinde Yapağılar adıyla Uşak kazasına bağlı bir köy olarak bahsedilmektedir. Bu kayıtlarda köyün, Esedullah Baba isminde bir şahsa tahsis edildiği için avârızdan muaf tutulduğu belirtilmektedir. 19. yüzyıl sonlarına ait Osmanlı kayıtlarında da yerleşimden Uşak kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir.
Yapağılı, Dinar

Köyün adı, 1919 yılı kayıtlarında Yapağlar olarak geçmektedir. Daha önceleri Denizli ilinin Çal ilçesine bağlı iken, 1 Ağustos 1947'de Afyon ilinin Dinar ilçesine bağlandı.
Yapağılı, Köprüköy

Mahallenin eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Kürtçede "bentçik, gölcük" anlamına gelen Hopik olarak geçmektedir. Daha önceleri Erzurum ili Pasinler ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Köprüköy ilçesine bağlanmıştır.  1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Köprüköy Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.Mahalle, Erzurum il merkezine 69 km, Köprüköy ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Mahalle, Köprüköy'ün kuzeydoğusunda olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Köprüköy-Horasan) devlet/uluslararası yoluna, 2,2 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Yapboz

Yapboz, parçalardan oluşan resim veya fotoğrafın birleştirilmeye çalışıldığı bir tür oyuncaktır. Zorluklarına, parça sayılarına ve büyüklüklerine göre pek çok yapboz türü bulunur. Yapboz parçalarının genel bir şekli yoktur.Yapboz üreten birçok marka mevcuttur. Farklı markaların ürünleri az da olsa değişiklik gösterebilir. Parça kesim kalitesi, renklerin canlılığı, bir parçanın başka hiçbir yere oturmaması gibi farklılıklar markadan markaya değişebilir. Zorluk derecesi parça sayısına ve renklere bağlıdır. Örneğin, farklı birçok renkten oluşan bir yapbozu tamamlamak siyah beyaz bir yapbozdan çok daha kolaydır. Zorluk derecesi ve bitirme zamanı parça sayısı arttıkça artmaktadır. 50, 100, 150, 200, 500, 1000, 1500, 2000, 3000 parçalık yapbozlar piyasada sıkça bulunur. Bunların dışında 5.000, 10.000, 20.000 ve 24.000 parça yapbozlar da mevcuttur. Bir yapbozu yapmanın en kolay yolu öncelikle çerçevesini oluşturmaktır. İlk yapılması gereken, parçaların içinden bir kenarı düz olan parçaları ayırıp birleştirerek çerçeveyi ortaya çıkarmaktır. Çerçeve tamamlandığında, yapboz bittiğinde ne kadar büyük olacağı da ortaya çıkmış olacaktır. Daha sonraki yöntem, birbiriyle yaklaşık aynı olan renkleri bir araya toplamaktır. Bunun için farklı çanaklar kullanılabilir. Tüm parçaların ön yüzleri çevirerek masaya yatırıldıktan sonra renkleri ayırmak daha kolaydır. En zor kısım ise (varsa) tek renk olan kısımları birleştirmektir. Renkler aynı olduğundan ayırmak mümkün olmayacağından tek tek parçaların denenmesi gerekir. Bunun içinse yöntem parçaları 10x10 (10x8, 10x11 vs. de olabilir) kare oluşturacak şekilde dizip parçaları tek tek sıra ile denemektir. 10'lu sıralar halinde dizili olduklarından kaç parça kaldığını kolayca saymak mümkündür.