Otomotiv kısaltmaları

4ETS -   (elektronik çekiş sistemi) Mercedes'in genellikle arazi araçlarında dağıtıcı dişli kutusu ve 3 adet diferansiyeli kilit halde sunduğu sistem.ABC – (Active Body Control) Otomobilin yanlara öne ve geriye doğru kasılmasını önleyen mercedes patentli  hidro elktronik sistem Anlık sürüş durumuna göre değişen, bilgisayar kontrollü ve hidrolik yürüyen aksam. Mercedes CL'de kullanılan sistem ile virajlarda yana yatma ve fren anında öne eğilme önleniyorACR4 - (Air Conditioning Refrigerant, Recovery, Recycling, Recharging) Klima soğutucusu, iyileştirme, dönüşüm, şarjADB - (Automatische Differantial Bremse)Otomatik diferansiyel freni Standart kilitli diferansiyellerin elektronik devreli bir versiyonu.ADS – Uygun tampon sistemi Sürüş tarzı, yol durumu ve yükleme durumuna göre en uygun tampon sertliği sağlanıyor.AFS - (Active Fahrwerks Stabilierung)Aktif yürüyen aksam stabilitesi Temel olarak ABC ile ayni islevi görür. Sistem Citroen Xantia Activa'da kullanılmaktadır.ALB (Anti Lock Brakes): ABS'nin ilk ve basit şekli. Kızaklayan tekerlekleri hızlı ritimde bırakıp tekrar tutan fren sistemi.AODE - (Automatic Overdrive Electronic (transmission)) Otomatik aşırı hız elektronik   (transmisyon)AODE-W - (Automatic Overdrive Electronic Wide (ratio transmission)) Otomatik aşırı hız elektronik geniş(oran  transmisyonu)ASC+T - (Automatic Stability Control Plus Traction) Otomatik kararlılık ve çekiş kontrolü BMW'de kullanılan  elektronik çekiş kontrol sistemi olup, sürekli arka tekerleklerin durumunu gözlemleyerek bir kayma olup  olmadığını denetler. Arka tekerleklerde bir kayma olursa ASC+T devreye girip frenleri ve motoru kontrol  ederek otomobilin yolda kalmasını sağlar.ASM – (Auto Shift Manual) Ford’ta kullanılan otomatik olarak vites değiştirmeye olanak sağlayan sıralı manuel şanzıman (Bkn: Yarı otomatik şanzıman)ASR – (Anti slip regulation) Patinaj önleyici sistem ASR sistemi ilk kalkışta ve hızlanmada, tahrik tekerleklerinin aşırı dönmesini engelleyerek, aracın güvenli hareketini sağlar.AQS – Hava kalite sistemi . İçerdki havayı kontrol ederek iç hava sirkülasyonunu otomatik devreye sokar.AXOD-E - (Automatic Overdrive Transaxle - (Electronically Controlled(Otomatik aşırı hız transaksılı - (elektronik  kontrollüBAS – (Brake Assist System)  Ani frenlemede fren hidroliği içindeki basıncı arttıran ve her tekerde eşit fren  gücünün oluşmasını sağlayan sistem.BHP - (Brake Horsepower) Fren beygir gücü Tekerlekler veya kardan mili yerine "genellikle" krank milinden ölçülen ve motor tarafından üretilen gerçek gücü gösteren ölçüdür. Bu ölçümde vites kutusu, alternatör,  difransiyel, su pompası gibi parçalar bağlı değildir. "Brake Horsepower" denmesinin sebebi mildeki gücün  bir frenleme mekanizması tarafından absorbe edilmesiyle ölçülür.CAC - (Customer Assistance Center) Aracınızla ilgili bütün sorunlarınız için danışmanlık yapan ve arıza durumlarında destek sunan Mercedes-Benz Müşteri Hizmetleri Merkezi (Hollanda - Call Center)CAN - (Controller Area Network) Araçlarda bulunan modüller arasındaki iletişimi sağlayan haberleşme sistemidir.CBC-(Cornering Brake Control)  Arka akstaki frenlerin optimal kullanımını sağlayan yardımcı fren sistemi. Fren sisteminin içinde hidroliğin en doğru şekilde dağılımını sağlar.CD - Hava direnci katsayısı. Bir otomobilin ne kadar hava direnciyle karşılaşacağını gösterir. Hava sürtünmesi azaldıkca otomobilin yakıt tüketimi de azalırCDI – (Common rail Direkt Injektion)(capacitive discharge ignition) Ortak yakıt hatlı dizel’in Mercedeste kullanılan ismi. Kısaca ne kadar ekmek o kadar köfte diyeceğimiz bir yöntemle çalışan enjeksyon sistemi. Dizel motorunun yüksek devirlerde düşen yakıt pompası basıncı problemine karşı geliştirilmiş, dizel yakıtının her enjektör için ayri bir pompayla püskürtüldüğü klasik sisteme karsılık, ortak bir kanala (ortak hat) pompalanıp oradan basınç kaybı olmadan enjektörlere aktarıldığı yakıt besleme sistemidir. Dizel motorunun daha yüksek devirlere çıkmasını sağladığı için motor gücünü (ps-kW) önemli ölçüde arttırır.COMAND - (Cockpit Management and Data System) Yeni nesil otomobillerde navigasyon sistemi, telefon, saat, TV alicısı, radyo, kaset ve CD  çalardan oluşan müzik sisteminin hepsine kumanda eden sistemCVT - (Continuously Variable Transmission) Sürekli değişken transmisyon . Bu sistemde dişli çemberleri birbirlerine bir çelik bantla bağlı bulunurlar böylece kademesiz bir vites kontrolü sağlanır. Konvensiyonel şanzımanlarda geçişler dişlilerle sağlanır.DVC – (Dynamische Bremsen Control) Ani frenlemede fren hidroliği içindeki basıncı arttıran ve her tekerde eşit fren gücünün oluşmasını sağlayan sistem . BMWDSC - (Dynamic stability Control)ESP ile aynı prensipte, dört tekerleğin yola en güvenli şekilde basmasını sağlayan sistem. Elektronik stabilite sistemi ağırlıklı olarak BMW'de kullanılır. viraj dışındaki kritik fren anında karşı moment uygulayarak arka tarafın savrulmasını önler.DSG – Volkswagen'de kullanılan otomatik olarak vites değiştirmeye olanak sağlayan sıralı manuel şanzıman (Bkn: Yarı otomatik şanzıman)DSP – (Dynamic Shift Program) Ayarlarını sürücünün kullanım tarzına göre değiştiren gelişmiş otomatik  şanzımanDTI – Opel'in kullandığı direkt enjeksiyonlu yakıt sistemi-Renault'un dizel araçlarında kullandığı kısaltma.DTR -  (DISTRONIC) Otoyol ve benzeri yollarda, aracı belli bir hızda tutmak için sürücüye destek sunan sistem: Eğer önde başka bir araç yoksa tempomat gibi çalışır. Önde başka araç olması durumunda ise öndeki araçla olması gereken asgari mesafeyi korumanız için hızı düşürür.DynAPS - (Dinamik trafik yönlendirmesi) Navigasyon sistemi tarafından hesaplanan hedefe yönlendirme planını, mevcut trafik durumuna uygun hale getiren sistem.EAS – (Electronic Active Steering) Ön tekerleklerin ani direksiyon hareketleri sebebiyle yol tutuşu bozmasını engellemeye çalışan aktif direksiyon sistemi.EBD – (Electronic brake distribütör) Elektronik fren dağılımı. Fren gücünün 4 tekerlekte eşit olmasını sağlayan  hidrolik dağılımlı destek sistemi.ECS – (Early Crash System) Ön tamponda bulunan ve çarpışmanın şiddetini ölçen sensör sistemi (TOFAŞ)EDLS-Özellikle arkadan itişli otomobillerde, tekerleklerin eşit güçte dönmesini sağlayan elektro-mekanik diferansiyel kilit sistemi.EDS (Elektronik diferansiyel kilidi)Çekiş sağlayan tekerleklerden biri boşa dönerse, EDS diğer tekere daha fazla tutuş veriyor.EEPROM- (Electronically Erasable Programmable Read Only Memeory)Elektronik olarak silinebilir programlanabilir ROMEGR - (Exhaust Gas Recirculation) Egzoz gazı çevrimi;Egzoz gazındaki zararlı gazların tekrar silindirlere gönderilerek azaltılmasını sağlayan ek bir sistemdir.EI - (Electronic Ignition -includes Distributorless Ignition System, formerly DIS) Elektronik  ateşleme  distribütörsüz dahilEPs - (Electro Power Steering (elektro hidrolik direksiyon)) Arabanın direksiyon sertliğini ayarlayan elektronik sistem. hız yüksek iken direksiyonu sertleştirir, yavaş giderken de manevra kolaylığı için yumuşatır.başlıca avantajı, sadece kullanıldığında enerji tüketmesidir. hidrolik direksiyon, motora park halindeyken bile yük bindirirken eps düz bir sürüşte varla yok arası elektrik çeker. başka bir deyişle eps sistemi sadece direksiyonu oynattığınızda elektrik çeker, o da hidroliğin ihtiyaç duyduğundan çok daha düşük bir miktardır. honda jazz gibi düşük tüketim odaklı tasarlanan otomobillerin vazgeçilmezidir. ayrıca çok daha az enerji harcamasına rağmen hidrolikten çok daha hafiftir; eps kullanmaya alışan biri, standart bir hidroliği genellikle çok sert bulacaktır.EPS – (Electronic power steering) Elektronik kumandalı hidrolik direksiyon Hidrolik destekli ve hıza duyarlı elektrik motorlu direksiyon sistemi.ESP – (Electronic stabilty program) Elektronik denge programı . Savrulma, ani direksiyon kırma gibi dengesizlik durumlarında devreye girerek dört tekerleğin her birine farklılaşmış halde frenleyici bir tork uygulayarak aracın hareketini düzeltir. gerektiğinde tek bir tekerleğe bile fren yaptıran ve amortisörlerin hareketini de kontrol eden sistem.Euro NCAP – (European New Car Assesment Programme) Avrupa yeni araç değerlendirme programı .  Otomotiv sektörünün güvenlik konusundaki tüm testlerinin yapıldığı bağımsız bir kuruluş. Yarış  otomobillerindn binek otomobillere kadar her tür otomobilin önden, yandan çarpışma testlerinin yanı  sıra yayaya çarpma ve çocuk güvenliğide Euro NCAP laboratuvarlarında yapılan çarpma testlerinde  değerlendirmeye alınıyor. Yapılan değerlendirmelerin tamamı kamu oyuna açıklanıyor . Bir otomobilin Euro NCAP testlerinden alabileceği en yüksek puan 5 yıldız . Bu bağımsız testlerden en yüksek puanı  almak otomotiv firmaları için önemli bir prestij öğesi . Testlerden elde edilen veriler otomobillerin daha güvenli hale getirilmesi için kullanılıyor. Böylece her yeni çıkan model bir öncekinden daha güvenli hale geliyor.EVO - (Electronic Vehicle Orifice) Elektronik taşıt orifisi, (Exhaust Valve Open) Egzoz subabının açıldığı anFDR : Araç Dinamik Kontrolü Özellikle virajlarda ve ani yol değişikliklerinde FDR sistemi, yıldırım hızı ile motor, şanzıman ve frene müdahale ederek aracın savrulmasını önler. FDR sisteminin can noktası olan devir sensörü havacılıktan alınmış ve Bosch tarafından otomobiller için modernize edilmiştir.FPS – Çarpışma anında benzin deposunun otomobilin içi ile bağlantısını kesen ayırıcılar, yakıt pompası üzerine yerleştirilmiş atalet sensörü, çift yönde akışı kesen selenoid valf taşıtın güvenliğini arttırır. Otomobilin ana elektrik tertibatı ise, kısa devre sonucunda çıkan yangınları önlemek amacıyla hazırlanmış bir sigorta tarafından korunur.FSI – (Fuel stratified injection)Doğrudan enjeksiyon gerçekleştiren, fakat yüksek oktanlı benzinlerle çalışan motor (Vw Grubu'nda sıkça kullanılmaktadır). Kademeli benzin enjeksiyonu. VW tarafından geliştirilen sistemde yakıt, ateşlemeden hemen önce direkt olarak yanma odasına iletiliyor. Katmanlı direkt benzin enjeksiyonuGPS (Global Positioning System) Uydu sinyalleri ile uygun alıcılar üzerinden coğrafi olarak nerede olduğunuzu gösteren sistem. Navigasyon uygulamalarında kullanılır.HBA – (Hydraulic Brake Assist) Hidrolik Fren destek sistemi (tofaş) ESP sisteminin çalıştığı durumlarda  elektronik olarak devreye giren bir  sistemdir.HDC (Hill descent control)Arazi araçlarında kullanılan yararlı bir sistem. Elektronik ayarlı fren ile kontrollü tırmanma sağlanıyor.HDI - (High Pressure Diesel Injection) Yüksek basınçlı diesel yakıtı enjeksiyonu PSA  tarafından geliştirilmiştirHill Holder Sistemi – Yokuş yukarı kalkışlar sırasında aracın kaymasını engelleyen bu sistem geri ve ileri viteste fren pedalından gaz pedalına geçerken 2 sn. süreyle ek bir fren etkisi yapar . Bu etki yokuş aşağı kaymayı önlerken aracın daha güvenli ve konforlu olarak harekete geçmesini sağlar. (TOFAŞ)HMMWV (High mobility multipurpose wheeled vehicle) çok hareketli çok amaçlı bir tekerli araç. (Hummer)IRS (Araç içi koruma sistemi) Çalınma ve hırsızlık durumlarına karşı emniyet sistemi. Kilitli durumdaki aracın camının kırılarak içine müdahale  edilmesi durumunda alarmı devreye sokarMERCEDESITS (Inflatable tubular structure)Şişirilebilir hortum formlu yapı. BMW'nin hava yastıklarının işleyişi ve formu ile ilgili terimidir. Hayat kurtaran hava yastıkları, hortum görünümünde ve A-sütununa monte edilmiş. Yandan çarpışma anında bir gaz jeneratörü yardımı ile şişiriliyorJTD – (Unijet turbo dizel)Fiat ve Alfa Romeo'nun dizel araçlar için  kullandığı direkt enjeksiyonlu yakıt sistemiMPV (Multi Purpose Vehicle): Ticari kullanima da dönüstürülebilen çok amaçli binek araç. Van sinifi araçlarin tümüne MPV denilebilir. Micro MPV'den macro MPV'ye kadar birçok çesidi vardı. Bu kategoride yer alan araçlardan bazıları Opel Zafira ve Toyota Yarış Verso.MSR (Motor tork düzenleyici)MSR, debriyaja basılmadan motorun torkunun çekiş sağlayan tekerlere iletilmesini engelliyor. Bu sırada motor devri kısa süreli olarak artıyorPDC (Parktronic; Park Distance Control): Otomobilin tampon hizasinda ses dalgalari ile bosluk kontrolü yaparak çalisan park yardim sistemi.Arka tampondaki sensörler, sürücüye otomobil ile engel arasındaki mesafeyi tonlarla uyararak belirtir (echolot-prensibi). Engel ne kadar yaklaşırsa ton kadar hızlanıyorRDC (Lastik basınç kontrolü)Dört teker içindeki basınç ve sıcaklığı denetler. Sistem, basınç azalmasını sürücüye iletir (kokpitteki gösterge) ve lastiklerin zarar görmesini önlerROPS (Roll over protection sistem)Volvo C70 cabrio'da kullanılan takla koruma sistemi. Aracın takla atması durumunda arka başlıkların arkasında iki adet koruma çıtası, arkadaki yolcuların ağır baş yaralanmalarından korunmasını sağlar.SAV (Sports Activity Vehicle): Sportif özellikleri çok öne çikarilmis, iri, arazi tipli binek araç. Sportif aktivite aracı. Bu terim BMW tarafından arazi aracı X5 için özel olarak kullanılmış. Nedeni ise, X5'in gerçek bir arazi aracı ile konforlu bir otomobil karışımı olmasıSDI (Saugdiesel Direct Injection): VW'nin turbo olmayan direkt enjeksiyonlu dizel motorlarinda kullanilan bir sistemin ismi. SDI (Emmeli dizel direct enjeksiyon)SEFI - (Sequential Electronic Fuel Injection -replaced with SFI) Sıralı elektronik yakıt  enjeksiyonuSIPS – (Side impact protection system) Volvo yan darbe korma sistemi Ön koltukların altında enlemesine ve B direklerinde diklemesine bulunan yüksek dayanıklığı olan çelik barlar ile yan havayastıklarının oluşturduğu sistem.SLS: Lüks otomobillerde ve Off-road araçlarinda kullanilan, aracin yüksekligini otomatik olarak ayarlayan sistem.SRS - (Supplemental Restraint System) Tamamlayıcı sınırlayıcı sistem, Yardımcı emniyet Sistemi Olası bir kazada havayastığı ve aktif gergili  emniyet kemerlerinin birlikte çalışmasını, gaz pedallarının ileriye doğru katlanmasını sağlayan tüm ek güvenlik sisteminin ismi. Bahsedilen, emniyet kemeri yerine değil onunla birlikte kullanılması gereken ve yolcuları koruyan hava yastıklarıdır.SUV (Sport utility vehicle) Sportif zevk aracı. SAV ile benzer amacı taşıyor. Bu kategoride yer alanlardan bazıları: Honda HR-V, Toyota RAV4 veya Subaru ForesterTAS (Travel Assist System): Bu sistem bağlı olduğu GSM hattı sayesinde kaza ve arıza hallerinde markanın merkezine GPS'te belirlediği koordinatlarla birlikte yardım mesaji gönderiyor.TC (Traction Control): ASR ile ayni görevi yapan bir sistem. ABS yardımı ile yeri geldiğinde fren uygulayarak çekişin başarısını artırır. Opel'in ASR sisteminin adıdır.TCS - (Traction Control System) Çekiş kontrol sistemi veya itişin olduğu herhangi bir tekerleğin boşa dönmesini engelleyen kontrol sistemi.TDI - (Turbocharged Direct Injection) Direkt enjeksiyonlu turbo (Audi, Vw, Seat  Skoda'nın kullandığı crdi sistemi)Unimog - Mercedes-Benz firmasının arazi araç modelidir. Universal-Motor-Gerät'ten türetilmiş kısaltmadır.VALVEMATIC - Akıllı değişken subap zamanlaması (VVT-i) teknolojisini bir üst noktaya taşımayı planlayan Toyota, Valvematic’le supap zamanlamasının yanında gaz kelebeğini de kontrol altına alarak silindirler içerisine giren havayı supap zamanlayıcısıyla birlikte sürekli en uygun oranda tutuyor.VANOS (Variable Nockenwellen Steuerung): BMW tarafından gerçeklestirilmis degisken zamanli supap, supap iticileri ve eksantrik kontrol sistemi. Sübapların açılma ve kapanma anları değişkendir. Düşük devirlerde daha fazla tork ve yüksek devirlerde daha fazla güç sağlanıyor Bu sistem, emme ve egzoz manifoldlarindaki gaz akisini da kontrol ediyor. (Değişken eksantrik ateşlemesi)VDC (Vehicle dynamics control)Subaru'nun dört çeker araçları için sürüş dinamiği düzenleyicisinin adıdır FDR sistemi ile aynıdır, yıldırım hızı ile motor, şanzıman ve frene müdahale ederek aracın savrulmasını önlerVTEC - (Variable-valve timing and electronic-lift control) Değişken Zamanlamalı Supap Kontrol Sistemi HondaVTG (Variable turbin geometrie)Değişken türbin geometrisi. Turbo yükleyicisinin türbin kanatları ayarlanabiliyor. Düşük devirlerde daha yüksek tork üretiliyor. Yüksek devirlerde kanatlar, akıma paralel durumda bulunuyor. Atık gaza karşı gelen basınç azaltılır ve yakıt tüketimine olumlu bir etki sağlanır.AUDİVVT-i - (Variable Valve Timing with Intelligence) Toyota tarafından geliştirilen, Akıllı Değişken Subap Zamanlaması teknolojisidir. Toyota'nın ödüllü Akıllı Değişken Subap Zamanlaması, hava emişini sürüş koşullarına ve motor yüküne göre ayarlamak için ileri bilgisayar teknolojisi kullanmaktadır.WHIPS – (Whiplash protection safety seats) Volvo boyun zedelenmesini önleme sistemi Arkadan gelecek kaza darbelerinde ön koltukları alttan ön yukarıya doğru kaydırarak, sürücü ve yanındakinin boynundan omuruna zedelenme ortaya çıkarmayan, salıncak hareketi içeren bir sistem Beyin travmalarına karşı koruyucu sistem. Özel olarak üretilen ön koltuklar ile arkadan çarpmalarda omurgaya binen yük absorbe edilir ve yaralanma riski azaltılır.ZETEC - (Zero Emission Technology) Sıfır emisyon teknolojisi kullanılan motor, Ford'un ürettiği en iyi motorlardan biridir.