barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Çeçil

Çeçil veya civil peynir, Erzurum, Kars, Ardahan ve Iğdır genelinde üretilen yağı alınmış sütten yapılan ve iplik şeklinde olmasından dolayı tel peynir de denilen yumuşak, tuzlu bir peynir çeşididir. Bazı yörelerde "Çeçil, Sacak, Tel, Dil ve Örgü" Peynir olarak da anılır. Yağlı bir peynirdir. Sodyum oranı diğer peynirlere oranla daha yüksektir, küflendikten sonra da yenilebilir."Çeçil" adı Gürcüce "çeçili" (ჩეჩილი) kelimesinden gelir. Gürcüce "çeçili", Türkçede "ditmek" olarak bilinen "çeçavs" (ჩეჩავს) fiilinden türemiş bir kelimedir ve tel tel hale getirmek, birbirinden ayırmak gibi anlamlara gelir. Yün tarağında yünün tellere ayırarak kabartılması da aynı fiille ifade edilir. Çeçil peyniri Gürcücede yaygın biçimde "çeçili kveli" (ჩეჩეილი ყველი) olarak adlandırılır. Çeçili kelimesi, Acara diyalektinde "çleçili" (ჩლეჩილი) biçiminde de bilinir. "Çeçil" kelimesi Türkçeye ve başka dillere Gürcüceden girmiştir.Erzurum civil peyniri Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.Basma tip Civil peynirinde olgunlaşma sırasında spontan gelişen mavi-yeşil küfler peynire özel bir lezzetkatmakta ve yöre tüketicisi için büyük bir tercih unsuru olmaktadır. Bu peynirlere yöresel ifadeyle “göğermiş peynir”Erzurum Küflü Peyniri yapımında kullanılacak olan Civil Peyniri coğrafi işaret tescili yapılmış olan Erzurum Civil Peyniri olmalıdır.Erzurum Küflü Civil Peyniri (Göğermiş Peynir) Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Çeğel, Tirebolu

Köyün eski adı 1522 yılı kayıtlarında Çeğel ve Çehel olarak geçmektedir. Köy, TÜİK kayıtlarında 1990 Genel Nüfus sayımında Güce ilçesinin bir köyü olarak görülmektedir.Köy, Giresun il merkezine 45 km, Tirebolu ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Köy, Tirebolu'nun güneybatısında olup,  numaralı Espiye-Güce il yolu kenarındadır.
Çeğilli, Ardahan

Çeğilli köyünün bilinen en eski adı Revahisi'dir. Nitekim Osmanlı idaresi, 16. yüzyılın ortasında Gürcülerden ele geçirdikten bir süre sonra, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı mufassal defterde köyü Revahis (رواخس) olarak kaydetmiştir. Bu tarihte Revahis, Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzürg livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 25 Hristiyan haneden (125 kişi) oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü erkeklerin büyük kısmı Basila, Maharebel, Giorgi, Gogiça, Batata, Nodar, Ramaz, Tariel, Revaza gibi Gürcü adları taşıyordu. Daha geç tarihli kayıtlarda bu yerleşim, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de geçen Gürcü erkek adı Revaz (Revaza) olarak kaydedilmiştir. Nitekim 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde köyün adı Revaz (Реваз) olarak geçer. Revaz köyü Ardahan sancağının (okrug) Ardahan kazasına (uçastok) bağlıydı ve nüfusu, tamamı "Türk" olarak kaydedilmiş 113 kişiden oluşuyordu.Rus idaresi sırasında Ardahan bölgesini gezmiş olan Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli 1917 yılında Revazi (რევაზი) köyünde 20 hanede 346 Müslüman Gürcü'nün yaşadığından söz etmiş ve yarı yıkık halde büyük bir kilisenin bulunduğunu belirtmiştir. Bu kilisenin kalıntıları günümüze ulaşmıştır.Revaz köyü, Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra, Rus idaresinin son bulmasının ardından bir süre bağımsız Gürcistan’ın sınırları içinde kaldı. Bu durum Mayıs 1920 tarihli Moskova Antlaşması'yla Sovyet Rusya tarafından da tanındı. Kızıl Ordu’nun Gürcistan’ı işgali daha sona ermeden Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında, 16 Mart 1921’de imzalanan Moskova Antlaşması’yla Türkiye’ye bırakıldı.Revaz 1928 tarihli köy listesinde “Revas” (رواس) olarak geçer. Bu tarihte köy Kars vilayetinin Ardahan kazasının Yalnızçam nahiyesine bağlıydı. Revaz veya Revas Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Çeğilli olarak değiştirildi. 1965 genel nüfus sayımında Çeğilli köyünün nüfusu 499 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 191 kişi okuma yazma biliyordu. Ardahan ilçesi 1992 yılında il olunca Çeğilli de bu ilin merkez ilçesi köyü haline geldi.
Çeşinova-Obleşeva

Çeşinova-Obleşeva (), Kuzey Makedonya'nın belediyelerinden biridir. Belediye, ülkenin doğusunda Doğu bölgesinde yer almaktadır. Yüzölçümü 132,2 km² olan belediyenin nüfusu 2021 yılı itibarı ile 5.471'dir. Belediyenin merkezi Obleşeva'dır.
Çeşitlilik

Genetik çeşitlilik (biyoloji), bir türün gen havuzundaki genetik özelliklerinin toplam sayısını gösteren bir biyolojik çeşitlilik düzeyi.Genetik çeşitlenme veya rekombinasyon, DNA veya RNA gibi genetik materyalin bir zincirinin kırılması ve sonrasında farklı bir DNA molekülüne katılmasıyla oluşan moleküler düzeyde çeşitlilik.Çokkültürlülük veya multikültüralizm, iki veya daha fazla kültürün başarılı biçimde birleştirilmesi ve kültür çeşitliliği oluşturmasıÇoktanrıcılık veya Politeizm, bir dini inanışta birden çok tanrıya inanmak, Tanrı inancı çeşitliliği.Çok-dillilik, bir kişinin, devlet veya ülkenin ya da bir coğrafi bölgenin sahip olabileceği dil çeşitliliği.Doom metal müzik türünün müzikal özelliklerinin değişerek black doom, drone doom veya death doom gibi stillere ayrılarak çeşitlenmesi.
Çeşitlilik (telekom)

Telekomünikasyonda, farklı özelliklere sahip iki veya daha fazla iletişim kanalı kullanarak bir mesaj sinyalinin güvenilirliğini arttırmak için çeşitlilik şeması (diversity scheme) kullanılır. Radyo iletişiminde sık kullanılan çeşitlilik, sönümlenme (fading) ve ortak kanal girişimi (co-channel interference) gibi sinyal kalitesini ya da gücünü azaltacak etmenleri en aza indirgemeyi amaçlamaktadır. Çeşitlilik, tek kanalın farklı düzeylerde sönümleme ve girişim yaşadığı varsayımına dayanmaktadır. Gönderilecek olan sinyalin farklı versiyonları iletilebilir, alınabilir ve alıcı anten tarafında bileştirilebilir böylece sinyalin daha az hata ile iletilmesi sağlanır. Bunun yanı sıra, gönderilen mesaja fazladan ileri düzey hata düzeltme (forward error correction)  kodu eklenerek, farklı kısımlarını farklı kanallar ile iletilebilmesi de sağlanmaktadır.Zaman Çeşitliliği (Time Diversity): Aynı sinyalin farklı versiyonlarının farklı zaman dilimlerinde iletilmesiyle bu çeşitlilik oluşabilir. Ayrıca, ileri düzey hata düzeltme kodunun mesaja eklenmesi ve iletilmeden önce bit interleaving (bit harmanlama) yapılması ile mesaj zamanında yayılır. Böylece hata düzeltme algoritması basitleşir ve sonuç olarak alınan mesajdaki hata oranı düşer.Frekans Çeşitliliği (Frequency Diversity): Gönderilen sinyal, birkaç farklı frekans kanalı kullanılarak iletilir veya frekans-seçici sönümlenme (frequency-selective fading) geniş bir spektruma yayılır. OFDM (Orthogonal frequency-division multiplexing) modülasyonu ve CDMA örnek olarak verilebilir.Alan Çeşitliliği (Space Diversity): Sinyal, birkaç farklı yayılım yolu üzerinden iletilir. Kablolu iletimlerde, birden fazla kablo ile sağlanırken, kablosuz iletimlerde anten çeşitliliği ile sağlanmaktadır. Anten çeşitliliği, çoklu verici antenleri (transmit diversity) ve/ya çoklu alıcı antenleri ile sağlanmaktadır. Ayrıca, daha fazla sinyal işlemeye gerek duymadan, çeşitlilik birleştirme tekniği (diversity combining technique) uygulanır.Çok Kullanıcılı Çeşitliliği(Mutliuser Diversity): Çok kullanıcı çeşitliliği, verici ve alıcıda fırsatçı kullanıcı çizelgeleme yöntemiyle(opportunistic user scheduling) elde edilir. Kullanıcı çizelgeleme yöntemi şu şekildedir: verici herhangi bir zamanda, her bir kanalın kalitesine göre verici ve alıcı arasındaki en iyi kullanıcı adayını seçer. Alıcı, vericinin çok kullanıcılı çeşitliliğini sağlamak için,kanal kalitesini vericiye geri bildirmektedir.
Çeşitlilik Göçmen Vize

Çeşitlilik Göçmen Vize (Diversity Immigrant Visa veya DV Lottery) veya yeşil kart çekilişi olarak da bilinen program, Amerika Birleşik Devletleri Kalıcı İkametgâh Kartı - Yeşil Kart almak için Amerika Birleşik Devletleri federal hükûmeti piyango programıdır. 1990 Göç Yasası mevcut ve kalıcı Çeşitlilik Vizesi (DV) programını kurdu.Çekiliş, Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı tarafından idare edilir ve 1965 Göç ve Vatandaşlık Yasası (INA) altında yürütülür. Her yıl 50.000 göçmen vizesi bulundurmakta ve önceki beş yıl içinde az sayıdaki göçmen olan ülkelerden gelen başvuruları seçerek ABD'deki göçmen nüfusunu çeşitlendirmeyi hedeflemektedir. 2017 itibarıyla, her yıl yaklaşık 20 milyon kişi lotoya başvuruyor.Birçok hileli program, piyangoyu kazanma olasılığını artırdığını iddia ediyor, ancak aslında başvurmanın ve kazanmanın tek yolu, bir kişinin verilerini Devlet Departmanının web sitesine ücretsiz olarak girmektir.2005'ten bu yana programın sona ermesi için girişimlerde bulunulmuştur. 2017 yılında, bir göçmen vizesi alıcısı tarafından yapılan bir 2017 New York saldırısında sekiz kişinin öldürülmesinden sonra yaygın ilgi görmüştür.
Çeşka Kalesi Yer Altı Şehri

Çeşka Kalesi Yer Altı Şehri, Yozgat ili şehir merkezine 3 kilometre kuzeydoğusunda bulunan kirazlı göleti'nin kuzey kısmında, çevreye hakim yüksek bir tepenin uç noktasında bulunmaktadır.Çeşka yer altı şehri - Çeşka Kalesi hakkındaki en yakın bilgiler erken Hristiyanlık dönemini işaret etmektedir. Çeşka Kalesi ve yer altı şehrinin 1990 yılında sit alanı ilan edilmesi sonrasında önem kazanmış yerleşim yerini bazı seyyah ve araştırmacılar tarafından ilgi görmüştür. Bu araştırmalarda Şehrin imarı ile ilgili bölgenin yüksek bir tepede kurulup yerleşkenin M.S. 300 de inşa edilmiş olabileceğini yönetmen Tekin Gün belgesel ve araştırma yazılarından anlaşılmaktadır. 217 metre uzunluğundaki şehrin antik kalıntıları güneyinde iki kat olarak değerlendirilmiş üç ayrı girişe sahip olduğu fakat doğal afet ve yer çöküntüleri nedeniyle bazı oda ve galerilerin girişleri kapanmıştır.  Antik şehrin sekiz odası ve yerleşimin üst kısmında kaya mezarları bulunmaktadır. Bazı yüzeysel arkeolojik araştırma ve kazılarda  çıkan renkli seramikler Frig, Roma ve Bizans dönemlerine işaret ettiği gözükmektedir.
Çeşm-i bülbül

Çeşm-i bülbül (Bülbülün gözü), 18. yüzyılın sonunda III. Selim’in Mevlevi dervişi Camcı Mehmet Dede’yi cam tekniklerini öğrenmek için Venedik’e göndermesi sonucunda ortaya çıkmış bir cam işleme sanatıdır.Mehmet Dede opal cam tekniğini öğrendiği Venedik’ten dönüşte Beykoz’da bir atölye açmış, Dede’nin Venedik’ten getirdiği bu tekniğin geliştirilmesiyle çeşm-i bülbül ortaya çıkmıştır. Bu değerli ürünün imalatını yaygınlaştıran kişi ise Tophane Müşiri Fethi Ahmet Paşa'dır.Bu teknikte üretilen camların deseni bülbül gözüne benzetildiği için Çeşm-i Bülbül “Bülbül Gözü” olarak adlandırılmaktadır ve geleneksel üretim metodu ile üretilmesine devam edilmektedir. Çeşm-i Bülbül, yaratılışında kullanılan özel camcılık teknolojisinin yanı sıra, uzun işlemler ve yaratıcılık gerektiren bir üründür. Başlıca özelliği, ince ve renkli cam çubukların yüksek ısıda eriyip, su gibi olmuş camın içine yerleştirilmesidir. "Dönerek burulan" çizgiler, o cam formu biçimlendiren ustanın hünerini ve üslûbunu yansıtırlar.Çeşm-i bülbül olarak adlandırılan ürünler arasında vazo, sürahi, şekerlik, kase ve tabak gibi formlar bulunur.
Çeşme

Çeşme, borularla gelen suyun bir oluk ya da musluktan aktığı düzenek. Evin mutfak, banyo, tuvalet gibi kısımlarında bulunduğu gibi umumi çeşmeler de vardır. Genellikle yol kenarlarında herkesin yararlanması için yapılan çeşmelerin yanı sıra bazen mahalle, köy meydanı, yayla gibi ortak yaşam alanlarında da bulunur.Osmanlı kentinin fiziki yapısında çeşmeler önemli bir yere sahiptir. Kentte hemen her mahallede en az bir çeşmenin bulunması gerekiyordu. Mahalle dokusunun oluşumunda ve gelişiminde çeşmeler belirleyici unsurlardan birisidir. Çoğunlukla düz kenar ve saçak silmeleriyle kuşatılan çeşme cepheleri, sâde görünümlü, düz-masif tasarımlara sahiptir. Sokak çeşmeleri tek, iki ve üç cepheli tasarımlar sergilerler. Mevcut çeşmeler arasında; bağımsız, bir duvarın yüzeyine ya daiki sokağın kesiştiği köşeye yerleştirilmiş örnekler bulunmaktadır. Çeşmelerin büyük bir bölümünde su haznesi bulunmaktadır.Selçuklu ve Osmanlı devri yapılarında; taş, mermer, tuğla, kiremit, kerpiç, alçı, harç, ahşap, demir ve kurşun türündeki yapı malzemeleri kullanılmıştır. Günümüzde ise daha çok demir, paslanmaz çelik, pirinç ve daha değişik metaller kullanılmaktadır. Kulplu, kulpsuz gibi farklı tasarımları mevcuttur.Çoban çeşmeleri yerleşim alanlarından uzakta bulunan ve gelen geçen yolcuların, çobanların ve hayvanların su içmeleri için yapılmış basit yapılardır. Anadolu'nun köylerinde bir simge haline gelmiş çeşmeler birçok olaya da özellikle de efsaneleşmiş sevda hikâyelerinde ve şiirlerde geçmektedir. Genellikle su akan, ve suyu biriktiren iki kısımdan oluşan bu yapılarda: su akan kısımı genelde taş yapı, suyu biriktiren ve hayvanların sulanmasına yarayan yalak kısmı ise beton veya gövdesi oyulmuş tomruk'tan yapılmıştır.Faruk Nafiz Çamlıbel'in "Çoban çeşmesi" adlı bir şiiri de vardır. Bu şiir bestelenmiş ve şarkı yapılmıştır.
Çeşme (film)

Çeşme, Temel Gürsu'nun yönettiği 1976 yapımı Türk filmidir. Senaryosunu Hulki Saner'in yazdığı filmin başrollerinde Ferdi Tayfur ve Necla Nazır oynamaktadır. Filmin yapımcılığını ise Hulki Saner üstlenmiştir.
Çeşme / Muhtaç Etme Beni

Çeşme / Muhtaç Etme Beni Ferdi Tayfur'un 24 Aralık 1975 tarihinde Elenor Plak'tan çıkan 45'lik plağıdır.Ferdi Tayfur bu plakla Altın Plak Ödülü almıştır. 1976 da çekilen Çeşme filmi 1 Nisan 1977de ilk kez gösterime girmiştir.
Çeşme Kalesi

Kale, İzmir'in Çeşme ilçesinde yer almaktadır. İzmir'e  uzaklıktadır. Cezayirli Gazi Hasan Paşa Anıtı kalenin önündedir ve Çeşme Müzesi kalede yer almaktadır.Osmanlı İmparatorluğu'nun kontrolü altında bulunan Çeşme, 1472'de ve 1501'de Venedikliler tarafından iki kez saldırıya uğradı. Sonrasında ileride gelebilecek olası saldırılara karşı kale inşa edildi. Çeşme Kalesi, Osmanlı padişahı II. Bayezid döneminde 1508 yılında inşa edilmiştir. Komutanı, Aydın Vilayeti valisi Mir Haydar'dı. Kalenin denize en yakın ikiz kuleleri Sakız Adası’ndaki Ceneviz kalesinin kuzeybatı kulesi ile mimarî benzerlikler göstermektedirler. Aslında bir sahil kalesi olan yapı, denizin doldurulmasından dolayı günümüzde iç kısımda yer almaktadır.Dikdörtgen planlı olarak inşa edilen kalenin üç cephesinde altı adet burç vardır. Çeşme Uluslararası Müzik Festivali ve Çeşme Festivali gibi etkinlikler kalede düzenlenmektedir.
Çeşme Limanı

Çeşme Limanı, Türkiye'nin İzmir ilinde, Çeşme ilçesinin kuzeybatısında yer alan bir yük ve yolcu limanıdır. Ege Denizi'nde konumlanan limandan Trieste'ye Ro-Ro seferleri, Sakız Adası'na ve Atina'ya ise feribot seferleri düzenlenmektedir. Ayrıca yaz aylarında limandan kruvaziyer gemileri kalkmaktadır.Türkiye Denizcilik İşletmeleri'ne ait olan liman, 2000'de özelleştirilmek istendi ancak ihale iptal edildi. 2003'te liman 12,5 milyon dolar karşılığında otuz yıllığına Ulusoy Denizyolları İşletmeciliği A.Ş.'ye devredildi. O tarihte 27.000 m2 olan liman sahası genişletilerek 85.000 m2'ye ulaştı. 2009'da limandaki 213 m uzunluğa sahip ikinci iskele hizmete alındı. 2013'te 150 m uzunluğundaki birinci iskelenin uzunluğu 322 m'ye yükseltildi.
Çeşme Müzesi

1965 yılında yılında Çeşme Kalesi içerisinde silah müzesi olarak kurulmuş olup sergilenen eserler yüksek nem nedeniyle paslanmaya başladığından İzmir Arkeoloji Müzesi ve Ödemiş Müzesi'ne gönderilmiştir. 1984 yılında genel amaçlı müze olarak düzenlenmiş ve günümüzde  hizmet vermeye devam etmektedir.Müzenin bir bölümünde Arkaik, Roma ve Bizans dönemlerinden kalmış pişmiş toprak eserler sergilenmektedir. Başka bir bölümünde Çeşme'nin Ildırı bölgesinde bulunan Erythrae antik kentinin kurtarma kazılarında bulunan pişmiş toprak figürinler, amforalar, gümüş ve bakır sikkeler sergilenmektedir.Müzede yer alan diğer bir salon 1770 yılında yapılan Çeşme Deniz Muharebesi'ne ayrılmıştır. Burada batık bir Rus amiral gemisinden kalan haritalar, afişler, bayraklar, madalyalar  ve objeler sergilenmektedir.
Çeşmealtı, Urla

Çeşmealtı Sahili ve Mavi Bayraklı bir plaj olan Kum Denizi plajı bu semtte yer almaktadır. Çeşmealtı semtinde çok sayıda kahvehane bulunmaktadır. İlaveten de Çeşmealtı, yaz ayları boyunca her akşam kurulan gece pazarıyla ünlüdür.
Çeşmebaşı, Karapürçek

Mahallenin adı, 1910 yılı kayıtlarında Ahmedbey ya da Kürtler, 1928 yılı kayıtlarında ise Teketabanlı olarak geçmektedir. Daha önceleri Yüksel köyüne bağlı bir mahalle iken, 3 Temmuz 1956'da köy statüsü kazandı. Yerleşim, daha önceleri Akyazı ilçesine bağlıyken, 28 Ağustos 1993 tarihinde Karapürçek ilçesine bağlandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu. Mahallenin "Teketaban" olan adı, 2019 yılında "Çeşmebaşı" olarak değiştirildi.
Çeşmeci Parkı

Çeşmeci Parkı veya Çeşmeci Bahçesi (Rumence: Parcul Cişmigiu), Bükreş'teki en eski halka açık park veya  bahçelerden biridir. Şehrin merkezinde, Regina Elisabeta Bulvarı (Kraliçe Elisabeta) ve Schitu Magureanu Bulvarı gibi iki ana arter (yol) arasında bulunup, 16 hektarlık bir yüzey alanına sahiptir. Parkın güney-doğusunda Gheorghe Lazar Milli Koleji bulunur. İngiliz Park'ı tipinde düzenlenmiş olup, biri regina Elisaeta Bulvarı'ndan, ikisi Schitu Magureanu Bulvarı'ndan, biri de Ştirbei Voda Caddesi'nden (Prens Ştirbei) olmak üzere birçok girişi vardır.1779 yılında, Romanya Prensi Alexander Ypsilanti, Bükreş'de iki çeşme yapılmasını emretti. İlk çeşme, günümüzde Stirbey Voda Caddesi'nin girişinin olduğu yerde yapıldı. Gölet, şehrin ortasında bir mikrop yuvası haline gelmişti. Bu çeşmenin hemen yanında, şehrin çeşmelerini yöneten "Büyük Çeşmeci" olarak anılan, Siulgi Dumitru-Basa'nın ikametgâhı bulunmaktaydı. Çeşmelerin çalışıp çalışmadığının kontrolü, başlıca görevlerinden biriydi. Yavaş yavaş, "Dura Negutatorul Gölü" ismi halk arasındaki konuşmalarda, yerini "Cismigiu"ya (Çeşmeci) bırakır.1830'da General Pavel Kiseleff, bataklığı boşaltarak, araziyi halka açık bir bahçe haline getirdi. 1847 yılında George Bibescu yönetimi sırasında, Viyana İmparatorluk Bahçeleri Eski Müdürü Peyzaj Mimarı William Mayer, araziyi güzel bir bahçeye dönüştürdü. Mayer, peyzajcı Franz Harrer tarafından yardım gördü.Bibescu'nun 1830'da yönetimden çekilmesinden sonra, yeni hükümdar Barbu Ştirbei, bir gölet ve göleti, Dambovita Nehri'ne bağlayan bir kanal kazmaya karar verir. Bahçe'nin dönüşümü ile ilgili en önemli yıl 1852'dir. Çevresi oluklu çitlerle sarılmış ve meşeden yapılan onlarca bank yerleştirilmiştir.1883 yılı kışında, gölün üstü buz tutarak, buzkayağı yarışması düzenlendi. Belediye, Cretulescu ailesinden bahçelerini satın alarak, parkın büyüklüğünü 15.000 metrekareye çıkardı. Göle kuğular ve pelikanlar kondu. Schitu Magureanu tarafından park içinde bir meydan yapılarak, büyük Rumen Yazarları'nın büstleri konuldu. (Mihai Eminescu, Alexandru Odobescu, Titu Maiorescu, Ion Luca Caragiale, George Coşbuc, Ştefan Octavian Iosif, Ion Creangă, Alexandru Vlahuţă, Duiliu Zamfirescu, Bogdan Petriceicu Haşdeu, Nicolae Bălcescu ve Vasile Alecsandri.)Diğer bir yerde ise, I. Dünya Savaşı'nda yer alan Fransız askerlerin anısına yapılan mermer bir anıt yer almaktadır. Diğer anıtlar ise, Maica Smara, Gheorge Panu ve Izvorul Sissi Stefanidi büstleridir.
Çeşmecik, Kadınhanı

Çeşmecik; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Çeşmeköy, Derepazarı

1800'lü yıllarda kurulan köyün eski adı Yunanca Muskas olup 1913 yılında "Çeşme" adını alarak köy statüsüne kavuşmuştur.
Çeşmeköy, Kaş

Çeşme; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Çeşmeköy, Koçarlı

Çeşmeköy, Aydın'ın Koçarlı ilçesine bağlı bir mahalledir. Mahallenin nüfusu 2016 yılı TÜİK adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçlarına göre 239 kişiden oluşmaktadır.
Çeşmeköy, Kırklareli

Köy, 1909 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Edirne merkez ilçenin Süloğlu nahiyesine bağlıyken, 30 Temmuz 1956'da Kırklareli merkez ilçeye bağlandı.
Çeşmeler Meydanı (Bakü)

Çeşmeler Meydanı (), Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de bulunan bir meydandır. Meydan, 1868 yılında inşa edilmiş olup kent merkezinde yer almaktadır. Meydana daha önce Parapet adı verildi ve şimdi aynı adla anılıyor. Çeşme meydanının adı, ilk olarak Sovyetler Birliği döneminde inşa edilen meydanda düzinelerce çeşmenin bulunmasından gelmektedir.Meydan, özellikle iş saatlerinden sonra ve hafta sonları halka açık bir buluşma yeridir. Birçok butik, restoran, mağaza, otel ve pasaj ile çekici bir turizm merkezidir. İstiklaliyet Caddesi ve İçerişehir'in duvarlarından başlar ve Bakü Bulvarı'na paralel uzanan Nizami Caddesi boyunca uzanmaktadır. Meydan, şehir yetkililerinin birçok halk festivalleri, gösterileri ve kutlamaları düzenlediği bir yerdir.2010 yılında meydan Bakü yetkilileri tarafından yenilenmiştir. Çeşmeler Meydanı salatası adını bu meydandan almaktadır.
Çeşmeler, Maçka

Yerleşimin eski ismi "Zanha"'dır. 1486 yılında yerleşim tamamı Hristiyanlardan oluşmakta olup 50 hane ve 5 mücerred (yetişkin bekar erkek) olmak üzere tahmini 505 kişinin yaşadığı bir köy olarak görülmektedir. 1515 yılında köyde Hristiyan 66 hane, 2 bive ve 1 mücerred görülürken, 1'de Müslüman hane bulunmaktadır. 1554 yılında köyde; 95 Hristiyan hanesi ile 6 Müslüman hanesi kaydedilmiştir. 1583 yılında köyde Hristiyan 45 hane ile Müslüman 15 hane bulunmaktadır. 1683 yılı avarız defterinde köyde 6 Hristiyan avarız hanesi kaydedilmiştir. 1835 tarihli Müslüman nüfus defterine göre köyde 7 hanede 57 Müslüman erkek yaşamaktadır. 1842-45 tarihli nüfus defterinde Zaniha adıyla kaydedilen köyde; 7 hanede 53 Müslüman erkek ile 30 hanede 107 Hristiyan erkek kaydedilmiştir. 1876/1877 Salnamesinde köyde 75 hanede 19 Müslüman ve 162 Hristiyan erkek nüfusu kaydedilmiştir. 19. yüzyıl sonlarına doğru Hristiyan (Rum) vatandaşların o tarihlerdeki köy sınırları içerisindeki iki kilisenin tamiriyle ilgili talepleri olmuştur. Bunlardan birisi o tarihte köye bağlı Kostortos mahallesindeki Aya Nikola Kilisesinin tamiriyle ilgili olup söz konusu talep 1882 yılında Osmanlı yönetimince uygun bulunmuştur. Diğer talep köy içerisindeki kilise için olup hazırlanan raporda köyde 86 hanede toplam 500 Rum yaşadığı belirtilmiştir. Rapor doğrultusunda kilisenin inşası Osmanlı idaresince kabul edilmiştir. Bu tarihlerdeki kayıtta yerleşim Ziyânice (زیانیجھ), Ziyâniha (زیانیحھ) adlarıyla görülmektedir.Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasından sonra da Zanha adıyla Maçka kazasına bağlı görülen yerleşimin adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Çeşmeler olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Çeşmeli, Erdemli

Çeşmeli, Mersin ili Erdemli ilçesine bağlı bir mahalle. Uzaklığı Erdemli'ye 14, Mersin'e 23 km'dir. O-51'de bulunan Çeşmeli Kavşağı (K-12), ismini buradan almaktadır.Daha önceleri köy olan Çeşmeli, 26 Şubat 1969'da beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.
Çeşmelisebil, Sarayönü

Çeşmelisebil, Konya'nın Sarayönü ilçesine bağlı bir mahalledir. Kasabanın eski belediye binası avlusunda dört adet mezar stili ve bir adet alınlık bulunmaktadır ve doğusunda yer alan höyükte Hellenistik, Roma ve Osmanlı dönemine ait keramikler bulunmuştur. Antik dönemdeki ismi Kıstanus idi.Konar göçer, yörük geleneğini devam ettiren Kara Tekeli, Karakoyunlu, Sarı Keçili, Bolacalı ve Honamlı yörük cemaatleri tarafından kurulmuştur.
Çeşmesaran bahşı

Çeşmesaran bahşı (Farsça: بخش چشمه‌ساران‎‎), İran'ın Gülistan Eyaleti'nde bulunan Azadşehr şehristanı'nın 2 bahşından birisidir.Bahşın 2006 yılı nüfusu 15,648 kişi ve 3,877 hanedir. Bahş içinde şehir özelliği taşıyan tek yerleşim birimi Nev Deh Handuz'dür.
Çeşmespor

Çeşmespor, İzmir ilinin Çeşme ilçesinde kurulmuş eski bir futbol kulübüdür. 1986-1987 futbol sezonunda tarihinde ilk kez 3. Lig'de mücadele etmeye başlayan Çeşmespor, 1991-1992 sezonu sonunda 3. Lig 6. Grup'ta sonuncu olarak amatör lige düştü ve bir süre sonra ise kapandı.
Çeşni

Osmanlı döneminde çeşni tatmakla yükümlü saray görevlilerine "çeşnigir", "çeşnicibaşı", "çeşnigir usta" veya "çeşniyar usta" denirdi. Bunların görevi yemekleri lezzet bakımından tatmak olduğu kadar, aynı zamanda, sultanın ve ailesinin güvenliği (zehirlenme olasılığı) ile de ilgiliydi.Etimolog Sevan Nişanyan'a göre çeşni, meze ile benzerlik gösterir. Rebecca Seal'in "Istanbul:Recipes from the heart of Turkey" başlıklı İngilizce kitabının turşu ve garnitürlere ayrılmış bölümü Türkçe olarak Çeşni başlığını taşımaktadır.Günümüzde, gıda sanayiince üretilen besinlere tat (İng. flavour) veya koku (aroma) eklemek amacıyla kullanılan katkı maddelerine de çeşni denilmektedir.
Çeşni (parçacık fiziği)

Çeşni, parçacık fiziğinde, bir temel parçacığın türülerini ifade etmek için kullanılan terimdir. Standart Model'e göre kuarkların yukarı, aşağı, tılsım, acayip, üst ve alt; leptonların ise elektron, müon, tau, elektron nötrinosu, müon nötrinosu ve tau nötrinosu olmak üzere altışar çeşnisi vardır.
Çeşni değiştiren nötr akım

Çeşni değiştiren nötr akım ya da çeşni değiştiren yüksüz akım, elektrik yükü değişmeksizin fermiyon akımının çeşnisini değişimi anlamına gelen hipotetik ifade. Eğer doğada olursalar (Lagrangeyen etkileşim koşullarında belirtildiği gibi), bu işlemleri henüz deneyde gözlenmemiş olguları tetikleyebilir. Çeşni değiştiren yüksüz akımlar Standard Modelde üç seviyenin ötesinde var olabilir fakat GIM mekanizması tarafından bir hayli baskılanır. Birkaç birlik FCNCs için araştırmalar yaptı. 2005' te Tevatron CDF deneyinde tuhaf B-mezonunun phi mezonlarına FCNC bozulması ilk kez gözlendi.
Çeşnigir Camii

Çeşnigir Camii, Türkiye'nin Manisa şehrinde yer alan bir camidir. 1474 yılında II. Mehmed'in azat etmiş olduğu bir köle olan Çeşnigir Sinan Bey tarafından yapılan cami, şehrin en eski camilerinden biridir. Caminin bir de kütüphanesi bulunmaktaydı.
Çeşnigir Köprüsü

Çeşnigir Köprüsü, Kırıkkale'nin Karakeçili ilçesi ile Köprüköy beldesi arasında, Keskin sınırları içerisinde bulunan Kızılırmak Nehri üzerinde Büyük Selçuklu Devleti zamanında yapılan bir köprüdür.Köprünün yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte mimarisinden ve eldeki kaynaklardan anlaşıldığı üzere 13. yüzyıla ait bir eser olduğu tahmin edilmektedir. 1402 yılında Timur ve ordularının Ankara Muharebesi’ne giderken bu köprü üzerinden geçtikleri rivayet edilmektedir.Mısır Seferi'ne giden I. Selim köprüyü Mimar Sinan'a tekrar yaptırtmıştır. 1989 yılına kadar araç trafiğine açık olan köprü Kapulukaya Barajı'nın yapımından sonra, su seviyesinin yükselmesi sebebiyle kullanılamaz duruma gelmiş ve araç trafiğine kapatılmıştır.Cumhuriyet Dönemi'nde çeşitli tarihlerde onarım gören köprü, son olarak 2010 yılında Kara Yolları 4. Bölge Müdürlüğü'nün çalışmaları sonucunda restore edilmiştir.Kesme taştan inşa edilen tarihi köprü 110 metre uzunluğunda 6 metre genişliğinde olup 18.60 metre orta açıklığa sahiptir. Yapının nehre sağlam oturabilmesi için orta kısımda bariz bir eğim vardır. Köprüde suyun akışını sağlamak için 3 tanesi yukarıda ve 9 tanesi de aşağıda olmak üzere 12 adet göz bulunmaktadır. Yapı, Selçuklu mimarisini gözlemleme olanağı sunması sebebiyle önemli bir yere sahiptir.
Çeşnigir, Boyabat

Köy, 1487 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Durağan ilçesine bağlıyken, 5 Aralık 1955'te Boyabat ilçesine bağlandı.
Çeşnigir, Karacabey

Karacabey ilçesinin kuzeydoğusunda ve ilçeye 21 km uzaklıktadır. Çeşnigir, Osmanlı saraylarında Sultanın yemek ve mutfak işlerini yürüten kişiye denirdi. Mahallede Malta Taşı madeni olup uzun yıllar işletilmiştir. 1908 Yıllığı'na göre 90 hane bulunan bu mahallede, 1927 yılında 304, 1970 yılında 534 (236 erkek, 298 kadın), 1990 yılında 327, 1997'de ise 309 kişi yaşamaktaydı. Bir Rum mahallesidir. Mahallede "Theotokos Kilisesi" 'nin kalıntıları vardır. Mahallenin dışında olan bu kilise 1837 yılında yapılmış olup bugün sadece temelleri kalmıştır. Mahallede bugün, 93 Harbi sonunda Yunanistan'ın Langaza yöresinden gelen göçmenler yaşamaktadır.Bursa il merkezine 68 km, Karacabey ilçesine 21 km uzaklıktadır. Köyün deniz seviyesinden yüksekliği  bulunduğu konum itibarıyla engebeli bir araziye sahip olmasından dolayı değişiklik göstermektedir.  Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 90 metredir.
Çeştepe, Bartın

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Kimi kaynaklara göre adını, harman yerinde rüzgarın etkisiyle savrularak, samanından ayrılmış tahıl yığınına verilen "çeş" sözünden alır; Anadolu'nun pek çok yerinde (Ankara, Aydın, Bartın, Burdur illerinde) "çeş" adıyla anılan yerleşim birimlerinden birisidir. Kimi kaynaklarda köy halkına göre bu ad "Çeşmeli Tepe" anlamına geldiği ve köyde bulunan çok sayıda çeşmeden ötürü bu şekilde adlandırıldığı bilgisi yer almaktadır.Köy, Bartın il merkezine 9 km uzaklıktadır. "Çeştepe Tümülüsü/Acherusian Tümülüsü" ve "Çeştepe Deniz Feneri Kulesi" köyün yakınlarında bulunur. 200 metrelik bir tepe üzerinde bulunan ve Son Devir Bizans mimarisini yansıtan Çeştepe Deniz Feneri'nin ilk kez Helenistik Dönemde yapılmış olduğu, Bizans Döneminde yeniden inşa edildiği düşünülür. Çevresinde bir antik yerleşim bulunduğu sanılmaktadır. Kule, Yener Kulesi olarak da tanınır.
Çeştepe, Efeler

Çeştepe, Aydın'ın Efeler ilçesine bağlı bir mahalledir. Çeştepe mahallesi farklı insan kültürlerinede ev sahipiliği yapmaktadır.Mahalle, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır. Aydın'ın büyükşehir olmasından dolayı 6360 sayılı büyükşehir kanunu ile beldeden mahalleye dönüşmüştür.
Çhala Vadisi

Çhala Vadisi (Lazca ve Gürcüce: Çxala ve ჩხალა), Artvin ilinin Borçka ilçesinde Çhala Deresi ile kollarının oluşturduğu vadidir. Çahala adı, bugünkü Düzköy'ün eski adı olan Çhalazeni yerine de kullanılmaktadır.Çhala Vadisi'ni oluşturan Çhala Deresi, Çoruh Nehri'nin sol kollarından biridir. Lazistan Dağları'nın eteklerinde çıkar ve güneydoğu yönünde akar. Sağdan ve soldan küçük dereleri aldıktan sonra, Borçka kasabasında Çoruh Nehri'ne katılır. 19. yüzyılın son çeyreğinde, vadinin Ruslara geçmesinden dört yıl önce,  1874 yılında bölgeyi gezen Gürcü asker ve coğrafyacı Giorgi Kazbegi,  Çhala Deresi’nin (Çayırsu) Livana ile Lazistan arasında sınır oluşturduğunu yazmıştır. Kazbegi’nin verdiği bilgiye göre, Çhala Vadisin'deki köyler dere kenarında yer alıyordu. Köylerin etrafındaki dağın etekleri komar çalılıklarıyla doluydu. Ağaç türlerinden ise, kestanenin yanında kızılağaç ve meşe gibi ağaçlar bulunuyordu.Çhala Vadisi, tarihsel olarak Laz köylerinin bulunduğu bir bölgedir. Bugünkü idari taksimata göre bu vadide Kale (Makreti), Demirciler (Mamanati), Fındıklı (Sahandro / Başköy), Düzköy (Çhalazeni) ve Çifteköprü (Tskarka). Günümüzde beş muhtarlıkta toplanmış olmakla birlikte Çhala vadisinde başka köyler de bulunmaktadır. Örneğin Demirciler köyü Azure (აზურე), Vaneti (ვანეთი), Kostaneti (კოსტანეთი), Mamanati (მამანათი), Yukarı Mamanati, Pançveti (პანჭვეთი), Sumarcali (სუმარჯალი), Piçheti (ფიჩხეთი) gibi yerleşim yerlerini kapsamaktadır. Bunlardan bazısıı hayli büyük yerleşimler olup zaten geçmişte ayrı köy statüsü taşıyordu. Kale köyü ise, Makreti (მაკრეთი), Toşiduzi (თოშიდუზი), Mervati (მერვათი) ve Çamaketi (ჭარმაკეთი) yerleşimlerini kapsamaktadır.
Çhorotsku

Çhorotsku (), Gürcistan'ın Samegrelo-Zemo Svaneti bölgesinde bulunan bir kasaba ve belediyedir. Yüzölçümü 619.4 km² olan belediyenin nüfusu 2014 yılı itibarı ile 22,309'dur. Çhorotsku, Megrelcede "dokuz su kaynağı" anlamına gelmektedir.
Çhouşi

Çhouşi (Gürcüce: ჩხოუში) Gürcistan'ın batısındaki Samegrelo-Zemo Svaneti bölgesinin Zugdidi ve Tsalenciha kentlerinden geçerek Cumi nehrine karışan bir nehirdir. Toplam uzunluğu 41 kilometredir. Büyük Çhouşi ve Küçük Çhouşi olmak üzere iki kolu vardır.
Çi (roman)

Çi, ilk defa 2014 yılında Azra Kohen tarafından kaleme alınan ve Destek Yayınları tarafından yayınlanan bir Türkçe psikolojik gerilim romanı. Fi isimli romanın devamıdır ve kendisinden sonra gelen roman ise Pidir. Üçleme, uzun bir süre çok satan kitaplar arasında kalmıştır. 2017 yılında ise üçlemeyi Ay Yapım isimli Türk yapım şirketi, bu roman serisini bir internet dizisine uyarlamış ve Fi isimli dizi, puhutv üzerinden yayınlanmaya başlamıştır. Kitapta; Can, Duru, Deniz, Bilge, Eti ve Sadık isimli karakterlerin hayatları ve birbirleri ile olan ilişkileri anlatılır.Can Manay sonunda amacına ulaşmış, Duru'nun aklını çelmiştir. Artık Duru, onun evinde kalmaktadır. Ama Can Manay'ın Duru'ya olan aşkı daha da saplantılı hale gelir ve artık onu kimseye göstermek istemez; başkalarının önünde dans etmesini engellemeye çalışır ve aşırı derecede cinsel bağımlılığı da ortaya çıkmıştır. Her ne kadar başlarda Duru bu ilgiyi sevse de sonraları kendisini hapiste gibi hissetmeye başlar ve Deniz'in ise bu durumu umursamadığını düşünür; fakat bir gece Manay'ın evi gözetlemek için kurduğu kameralardan Deniz'i seyreder ve ağladığını görür. Sonunda Duru ondan nefret etmeye başlar ve Manay, eski sevgilisinde olduğu gibi tekrar aynı hataya düşmüştür ve hastalığının belirtileri tekrar ortaya çıkar. Eti ise onun yanındadır. Duru ile Manay'ın bu halinden sıkılan Deniz ise artık şehirde kendisi için yapılacak bir şey kalmadığını düşünür ve köye işçi olarak yerleşir. Köyde yetişkinler değil, yalnızca çocuklar ile konuşma haline girer. Artık yetişkinlerden tiksinmeye başlamıştır. Çıkardığı Darbe isimli dergisi sansürlenince, Özge bilinmeyen birisinden derginin çalındığı yeri öğrenir. Ama artık dergi işi onun için bitmiş gibi görünür, bu nedenle dergiyi internet üzerinden yayınlamaya kalkar. Karmakarışık sokaklarda eylem yapılan bir günde Özge kalabalık arasında dayak yer ve Sadık Kolhan’la yakınlaşır. Kolhan ona çok garip bir teklifte bulunur. Hem Can Manay'ın son zamanlardaki hallerinden ve kendisine aşık olan Murat'ın polisler tarafından dövülmesinden dolayı Bilge üzüntü üzerine üzüntü yaşamıştır.Çi, ilk olarak Temmuz 2014'te Destek Yayınları tarafından yayınlanmış ve 300'ün biraz üstünde sayfa sayısı ile ilk romanın yarısı kadar uzunluktadır.Azra Kohan, bir görüşmesinde "Çi" kelimesinin, suyun buz hali, yaşam enerjisi anlamına geldiğini belirtmiştir.2017 yılında, üçleme, yapımcılığını Ay Yapım'ın üstlendiği Fi isimli internet dizisine uyarlanmıştır. Dizi, puhutv üzerinden yayınlanmaktadır. Dizide romanın devam serileri de konu edilecektir.Posta gazetesinin yazarı Şirin Sever; Fi, Çi ve Pi serisinin 2016 yılının en çok konuşulan kitap serisi olduğunu söylemiş ve "Bir solukta okumuş, çok da beğenmiştim" yorumunu yapmıştır. Vatan yazarı Oya Doğan ise romanın diğer kişisel gelişim kitaplarından çok daha fazlası olduğunu belirtmiş ve romanın "hayatta tesadüf diye bir şey olmadığını, seçimlerimizin bizi iyi ya da kötüye götürdüğünü, anlamın önemini, kendi tekamülünüzün peşinde koşmanızı" söylediğini de eklemiştir.
Çi börek

Çibörek veya Yarımca; kıyma, soğan ve baharat karışımının açılmış yufkaya konulup yağda kızartılmasıyla yapılan geleneksel bir Kırım Tatar yemeğidir.Yarımca Trakya mutfağının sevilen bir hamur işidir. Yarım ay şeklinde katlanmasından sebep bu ismi almıştır.1860 Kırım Savaşı'nın da etkisiyle, göçmen Tatarlar tarafından Anadoluya getirilmiştir. Bu göçün önemli bir kısmını alan Eskişehir mutfağının parçası olmuştur.Eskişehir Çiğböreği (Çibörek) Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.Böreğin adı konusunda çeşitli görüşler vardır. Çibörek, Kırım Tatarları arasında adı birleşik olarak: Şırbörek, Şuberek, Çiberek, Çuberek, Çiborek şeklinde adlandırılır. Türkiye Türkçesi'nde adlandırılırken yanlış bir anlam kazanarak "çiğ börek" olmuş; ancak daha sonra Türk Dil Kurumu tarafından yiyeceğin adlandırılması "çi börek" şeklinde değiştirilmiştir. Zira bu yemek çiğ köfte gibi çiğ et ihtiva etmez, ancak et böreğe (içli köfte gibi birçok Anadolu yemeğinin tersine) pişirilmeden konur.Bir görüş "şırbörek" adının pişerken çıkan kızarma sesinden geldiğini öne sürerken, diğer bir görüş de Kıpçak lehçesinde lezzetli anlamına gelen "şı", "çi" kelimesinden geldiğini öne sürer. Buna göre, çibörek, "lezzetli börek" demektir.
Çi-çi

Çi-Çi ya da Çi-Çi Yabgu diye bilinen ve Türk-Hun hükümdarı. Mete'den yaklaşık 150 yıl sonra, Büyük Hun İmparatorluğu'nun Aral gölü ve Batı Türkistan bölgesinde kurulan Batı Hun Devleti'nin hükümdarıdır.Çi-çi Kağan (Çiçi Han) MÖ 56-35 yılları arasında kağanlık yapmış Türk hükümdarıdır. Çin kaynaklarında adı Hu-tu Wu-ssu (veya Degroot’un deyimiyle Hun-tunga-su) olarak geçen Hun şehzadesidir. Son Hun tanhusu olan kardeş Ho-Han-Yeh'in, devletin içinde bulunduğu sıkıntılı durumları öne sürerek Çin'in egemenliği altına girmek istemesi üzerine; Çi-çi Yabgu, bir başka ulusun himayesi altına geçmeyi reddetmiş ve kardeşinin hükümdarlığını da tanımamıştır.Bu konuda "Olmaz! Hunların geleneğine göre, esasen güçlü olmak yüceltici, hizmet etmek ise küçültücüdür. Hunlar at üzerinde savaşarak devlet kurmuşlar, dolayısıyla bütün kavimler arasında saygınlık kazanmışlardır. Savaşarak ölmek kahramanların en önemli özelliğidir. Bugün kardeşler devletin başına geçmek için savaşıyor. Büyük kardeş olmazsa küçüğü olur. Biri ölse bile saygınlığı kalacak, oğulları ve torunları her zaman devletlere hâkim olacaktır. Bugün Han (Çin) devleti güçlü olsa bile Hunları kendisine katamaz. Neden atalarımızın eski uygulamalarını bozarak Han (Çin) devletinin hizmetine girelim? Neden eski Çanyü’leri küçük düşürerek diğer devletlere karşı gülünç olalım? Bu şekilde huzura kavuşsak bile bütün kavimler üzerinde nasıl yeniden hâkimiyet kurabiliriz?" sözlerini söylediği aktarılmaktadır. Çi-çi'nin bu sözleri Hunları direnişe sürmüş ve Çi‐çi kardeşini mağlup ederek Orhon Nehri civarındaki başkenti ele geçirmiştir. Bunun üzerine ülke ikiye bölünmüştür (M.Ö. 54). Ho‐han‐yeh’nin yönetimindeki Doğu Hun Devleti Çin egemenliğine girmiştir.Çi‐çi, MÖ 49’da artık ikinci bir Mete gibi hareket etmeye başlamıştır. Çi-çi kardeşi Ho-han-yeh’in Çin’e bağlanmasının ardından bir daha geri dönmeyeceğini ve tehlike oluşturmayacağını düşünerek batıya yönelmiştir. Çi-çi Yabgu, kendine bağlı boyları da batıya çekerek MÖ 54'te Çu-Talas boylarında bağımsızlığını ilan etmiştir.Çi‐çi’nin liderliğindeki Batı Hun Devleti Çu‐Talas havzasında etrafı surlarla çevrili yeni bir başkent kurmuş, MÖ 36 yılına kadar bağımsızlığını muhafaza etmiştir.Fakat Çi-çi Yabgu’nun kurduğu Batı Hun Devleti Çin'den gelen baskılar nedeniyle uzun ömürlü olamamıştır. Çi-çi, Talas nehri boylarında kurduğu şehirde kalabalık Çin ordularının kuşatmasına maruz kalmıştır. Meydan muharebe ve savaşına alışkın olan Hun ordusu, MÖ 35'te kale savunmasında başarılı olamamış, Çin ordusu tarafından imha edilmiştir. Yaşanan muharebede batıdaki Hun devleti yıkılmıştır. Çi-çi Yabgu’nun Çinliler’le savaşa girmeden önce askerlerini cesaretlendirmek için yapmış olduğu konuşması Türk tarihinde unutulmamış, kaynaklarda yerini almıştır. MÖ 35'te yapılmış içlerinde kadın ve çocukların da bulunduğu bu savaşta Çiçi Kağan ile beraber 1518 kişi savaşarak hayatını kaybetmiştir.
Çiatura

Çiatura (), Gürcistan'ın İmereti bölgesinde bulunan bir şehir ve belediyedir. Şehir, Kvirila Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 542 km² olan belediyenin nüfusu 2014 yılı itibarı ile 39,884'tür.Çiatura, önemli bir manganez madenciliği merkezi olup maden işçilerinin ulaşımı için bir teleferik hattı bulunmaktadır.
Çibit (akarsu)

Çibitsu (Altay Türkçesi: Чибитсуу ya da суу Чибит, Rusça: Чиби́тка, İngilizce: Chibit) — anlamı «aşıboyası, toprak boyası, koyu sarı»), sözün birebir karşılığı: "Sarısu")  —  Türklerin ata yurdu Altay Cumhuriyetinde, Katun akarsuyunun Çuya kolunun sağ koludur. Uzunluğu — 39 km .Çibitsu havzasında 20 göl var: Uzunköl, Çeybeköl ve diğerleri. Akarsuyun kuzeydoğu yamaçlarından Akarsu Kuray dağının kuzeydoğu yamaçlarından akar. Sonra da Ulangan platosudan geçer. Sağ kolu da Uzunkölgölünden sonra Aygulak dağı ve Kuray dağını geçer. Çeybekköl gölü de buradadır. Kırmızı kayalıkların oluşturduğu «Kızılkapı» olarak adlandırılan geçitte daralma olur ve bu vadi devamında birkaç köy bulunur  — : Aktaş ve Çibit (köy).
Çibit (köy)

Çibit (Rusça:Чибит) — Altay Cumhuriyetinin Ulagan ilçesinde bir köy. Yine aynı adla anılan Çibit akarsuyu yanındadır. 1801 yılında Türkleri Hıristiyanlaştırmak isteyen Rus misyoneleri tarafından kurulduğu belirtilir.
Çift Anadal Programı

Son dönemlerde birçok üniversite de uygulanmaya başlanılan %50 si ortak ders içeren 2 farklı dalda eğitim mezunu olabilmeye olanak sağlayan YÖK onaylı sistem.En az 3.00 Genel Not Ortalaması (GNO)’na sahip olmak ve anadal lisans programının ilgili sınıfındaki başarı sıralamasında ilk %20’lik dilim içinde yer almak.Başarı sıralamasına göre, başvurulan Çift Anadal Programı (ÇAP) için ayrılan kontenjan içinde kalmış olmak.
Çift Asteroit Yönlendirme Testi

Çift Asteroit Yönlendirme Testi (İngilizce: Double Asteroid Redirection Test (DART)), NASA'nın Dünya'ya yakın cisimlere karşı gezegen savunması yöntemini test etmeyi amaçladığı bir uzay göreviydi. Bu görev, bir uzay aracının bir asteroitle kafa kafaya çarpıştığında momentum aktarımı etkisinin asteroiti ne kadar saptırdığını değerlendirmek için tasarlandı. Seçilen hedef asteroit olan Dimorphos, Didymos asteroitinin uydusudur ve her iki asteroit de Dünya'ya bir çarpma tehdidi oluşturmamaktadır. 24 Kasım 2021'de Dünya'dan fırlatılan DART uzay aracı, 26 Eylül 2022 23:14 UTC'de Dimorphos'a başarılı bir şekilde çarptı ve yörüngesini 32 dakika kısalttı. Bu, önceden belirlenen başarı eşiği olan 73 saniyeden çok daha fazlaydı. DART'ın Dimorphos'u yönlendirmedeki başarısı çarpışmanın kendisinden çok, dışarı fırlatılan enkazın geri tepmesiyle ilişkili olan momentum aktarımı sayesinde oldu.DART, NASA ve Johns Hopkins Uygulamalı Fizik Laboratuvarı arasındaki bir ortak proje olarak gerçekleştirilmiştir. Proje, Marshall Uzay Uçuş Merkezi'ndeki Gezegen Görevleri Program Ofisi tarafından yönetilen NASA'nın Gezegensel Savunma Koordinasyon Ofisi tarafından finanse edildi ve birkaç NASA laboratuvarı ve ofisi teknik destek sağladı. İtalya Uzay Ajansı, çarpışma olayını fotoğraflayan LICIACube adlı bir CubeSat ile katkıda bulunmuş, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ve Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) gibi diğer uluslararası ortaklar ilgili veya sonraki projelere katkıda bulunmaktadır.NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA), asteroit saptırma stratejilerini test etmek için başlangıçta ayrı planlarla başladılar, fakat 2015 yılında iki ayrı uzay aracının sinerji içinde çalışacağı AIDA (Asteroid Impact and Deflection Assessment) adlı bir işbirliği projesini başlattılar. Bu öneriye göre, Avrupa uzay aracı AIM Aralık 2020'de, DART ise Temmuz 2021'de fırlatılacaktı. AIM, daha büyük olan asteroitin yörüngesinde onun ve uydusunun bileşimini incelemek için kullanılacaktı. DART daha sonra 26 Eylül 2022'de Dünya'ya yakın bir yaklaşım sırasında asteroitin uydusuna kinetik biçimde çarpacaktı.AIM yörünge aracı iptal edildi, yerini DART çarpışmasından dört yıl sonra asteroiti gözlemlemeye başlaması planlanan Hera aldı. Bu nedenle DART çarpışmasının canlı olarak izlenmesi, yer tabanlı teleskoplar ve radarlarla gerçekleştirilmek zorunda kaldı.Haziran 2017'de NASA, konsept geliştirme aşamasından ön tasarım aşamasına geçişi onayladı ve Ağustos 2018'de görevin nihai tasarım ve montaj aşamasına başlandı. 11 Nisan 2019 tarihinde, DART'ın fırlatılmasında SpaceX Falcon 9 roketinin kullanılacağı NASA tarafından duyuruldu.Küçük güneş sistemi cismine uydu çarptırılması daha önce zaten gerçekleştirilmişti. NASA'nın  ağırlığındaki Deep Impact uzay sondasının çarpma aygıtı, bir kuyruklu yıldızın yapısı ve bileşimini analiz etmek için farklı bir amaçla kullanılmıştı. Deep Impact çarpma anında 4,8 ton TNT'ye eşdeğer 19 gigajoule enerji yaymış ve  genişliğinde bir krater oluşturmuştu.
Çift Yönlü Ayna (oyun)

Türkçeye Çift Yönlü Ayna olarak çevirilmiştir. Oyun, orijinal adı Elegy For A Lady olan Bir Bayana Ağıt ve orijinal adı Some Kind Of Love Story olan Bir Tür Sevda Öyküsü adlı iki kısa oyunundan oluşmaktadır. Türkiye'de ilk defa 2004 yılında 14. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali kapsamında Tiyatro Stüdyosu tarafından sahnelenmiştir.Oyunun içindeki iki oyunda birbiri ile ilintili değildir. Ancak, ayrı yollardan da olsa, iki yapıtta da yanılsama maskeleri arasından son, keskin bir gerçeğe doğru uzanan tutkulu yolculuklar vardır. Bir Tür Sevda Öyküsü'nde hayallerle yaşayan bir kadının bir yandan gizleyip bir yandan açığa çıkardığı, bir toplumsal gerçek ile adaletin çürümüşlüğüdür. Bir Bayana Ağıt'taki arayış, sevgililerden birinin olası ölümü ile yaklaşan sona erecek olan bir cinsel ilşkinin biçimine ve anlamına yöneliktir. İkisinde de "gerçek olmayan" öylesine acıdır ki, onunla hem baş etmeye çalışılır, hem de yaşamın bir koşulu olarak kabullenilir.
Çift adlandırma

Çift adlandırma, bir yer adının geçmişte kullandığı adla veya yörede konuşulan dildeki adıyla birlikte anılmasıdır. Örneğin; Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkelerde, yerleşim yerlerine verilen İngilizce adlarının yanında aborjinlerin kullandığı isimler eklenmiştir.Avustralya'da yaygın bilinen adı Avrupa kökenli olup aborjinler için önemli olan birkaç yer için çift adlandırma kullanılmaktadır. Örneğin İngilizce adı Ayers Rock olan kayalıkların yerli dilindeki adı Uluru olduğu için Uluru / Ayers Rock olarak isimlendirilmiştir.Cocos (Keeling) Adaları, 1916'dan beri çift isimlidir. 1955'te çıkan yasayla bu durum resmileşmiştir.Finlandiya'daki kentlerin çoğu Fince ve İsveççe olarak adlandırılmaktadır. İki kullanım da doğru kabul edilmesine rağmen birleşik kullanımlar geçerli değildir. Helsinki, İsveççe Helsingfors olarak adlandırılır fakat Helsinki/Helsingfors gibi bir kullanım söz konusu değildir.Alsas'ta ve İsviçre'de kent adları hem Fransızca hem de Almancadır. İsviçre'nin Biel/Bienne şehri buna örnektir. Biel, Almanca; Bienne, Fransızcadır.Yeni Zelanda'da Cook Dağı (Aoraki / Mount Cook) gibi kimi coğrafi oluşumlar çift dilli olarak isimlendirilmiştir. Ülkede çift isim kullanımı 1920'lerde başlasa da 1990'lar 2000'lerde yaygınlık kazandı.İrlanda milliyetçilerinin Derry, Ulster birlikçilerininLondonderry dediği kent, bugün hâlâ anlaşmazlıklara sahne olmaktadır. Bu nedenle kentin resmi adı Derry/Londonderry olarak belirlenmiştir.Romanya'da, komünist hükümet tarafından kentlerin Rumen kökenini vurgulama amacıyla 1972 yılında Turnu Severin kentinin adı Drobeta-Turnu Severin ve 1974 yılında Cluj kentinin adı Cluj-Napoca olarak değiştirilmiştir.Bask Bölgesi'nin başkenti Vitoria-Gasteiz için İspanyolca adı olan Vitoria ile Baskça adı olan Gasteiz birlikte kullanılmaktadır.
Çift bantlı argus

Çift bantlı argus (Argusianus bipunctatus), tanımlaması 1871'de Wood(en) tarafından ve yalnızca bir adet birincil tüyün bir parçasına dayanarak yapılmış ama geçerliliği tartışmalı durumdaki bir kuş türüdür.Söz konusu tüy, günümüzde Britanya Doğa Tarihi Müzesi'nde tutulmaktadır. Nedeni bilinmemek üzere soyu tükenmiş olan bu kuşun,Argusianus cinsi o adalarda bulunmadığı için, Endonezya'nın Java adasında ya da Malezya Yarımadası'nın açıklarındaki Tioman Adası'nda yaşamış olduğu,tanımlanmasına yol açan birincil tüy Argusianus cinsinin geçerliliği kesin olan büyük argus türünün ilgili tüylerinde görülen asimetriden farklı olarak ekseninin iki tarafında da beneklenme gösterdiği için farklı bir tür olduğu,bahsi geçen tüyün sapının büyük argusun ilgili tüylerindekinden daha ince olması nedeniyle uçamayan bir tür olduğu öne sürülmüştür. Buna karşın Kenneth C. Parkes (1992);kuşlarda şekil ve renk anormallikleri gösteren tüylerle karşılaşılabildiği için, bir miktar büyük argus tüyünün içine karışmış bir şekilde Londra'ya getirilmiş olan tartışma konusu tüydeki farklılıkların büyük olasılıkla bir büyük argus bireyindeki gelişimsel bozukluğa bağlı olduğu,eldeki tek kanıt olarak bir tüy parçasının bir tür tanımlamaya yetmeyeceği gerekçeleriyle, A. bipunctatus türünün geçerli bir takson olmadığını savunmuştur.Çift bantlı argus, tavuksular takımının sülüngiller familyasında bulunan Argusianus cinsi içinde sınıflanmaktadır. Ancak, IUCN Kırmızı Listesi ve Wikispecies'de yer verilen bu taksona ADW, IBC, ITIS, NCBI, Taxonomicon ve Zoonomen gibi internet üzerinden ulaşılabilen başka taksonomi kaynaklarında yer verilmemektedir.