barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Tsilla Chelton

Tsilla Chelton (21 Haziran 1919; Kudüs, Filistin - 15 Temmuz 2012, Brüksel, Belçika), Fransız oyuncu.71 yaşındayken, 1990 yapımı Danielle Teyze (Tatie Danielle) filminde canlandırdığı rol ile meşhur oldu.  90 yaşındayken, Yeşim Ustaoğlu'nun 2008 yapımı Pandora'nın kutusu filminde Zongudaklı alzhemier hastası yaşlı kadın karakterini (Nusret Teyze) canlandırdı ve bu rolüyle uluslararası ödüllere değer görüldü.Yahudi kökenli Fransız bir ailenin kızı olarak Kudüs'te doğdu. Annesini 6 yaşında kaybetti ve babasıyla birlikte  Antwerp'e gitti.  II. Dünya Savaşı sırasında İsviçre'ye taşındı. Daha sonra Paris'e yerleşti. Set dekoratörü Jacques Noël ile evlendi ve 4 çocuğu oldu.Kariyerine 1948 yılında Fransız mim oyuncusu Marcel Marceau ile çalışarak başladı. Oyunculuk kariyerinin büyük kısmında, tiyatro oyunculuğu yaptı. İleri yaşlarında,  televizyon ve sinemada da yer aldı.Tiyatro kariyerine 1950'de, Eugène Ionesco'nun eserlerinde rol alarak başladı. Ionesco'nun toplam 11 eserinde rol aldı ve onun The Chairs adlı oyunundaki rolüyle 1994' en iyi komedyen dalında Molière Ödülü kazandı. Bu oyunu ilk oynadığında 32 yaşındaydı ve 94 yaşında bir kadın karakteri canlandırıyordu. Yıllar geçip kendisi bu karakterin yaşına yaklaşana dek çeşitli kereler aynı rolde sahneye çıktı. Oyunculuk kariyeri boyunca çoğu zaman yaşı kendinden büyük olan kadınları canlandırdı.  Çoğunlukla Arthur Adamov, Samuel Beckett, Jacques Audiberti, Bertolt Brecht gibi çağdaş yazarlarca yazılmış oyunlarda rol aldı. Bertolt Brecht'in oyunlarının Fransa'daki prömiyerini Michel Serrault, Michel Piccoli ve Laurent Terzieff ile birlikte yaptı. 1964'ten itibaren Le Splendid tiyatrosunda oyunculara komedi eğitimi verdi.71 yaşındayken, yönetmen  Étienne Chatiliez'in  1990 yapımı Danielle Teyze (Tatie Danielle) filmindeki huysuz büyükanne Danielle Billard karakterini canlandırmasıyla meşhur oldu.  90 yaşındayken, Yeşim Ustaoğlu'nun 2008 yapımı Pandora'nın kutusu filminde Zongudaklı alzhemier hastası yaşlı kadın karakterini (Nusret Teyze) canlandırdı ve bu rolüyle 57. San Sebastian Uluslararası Film Festivali’nde ve 28. Amiens Film Festivali'nde en iyi kadın oyuncu ödüllerini kazandı.15 Temmuz 2012'de Brüksel, Belçika'da 93 yaşında ölmüştür. Oyuncunun naaşı yakılarak külleri Paris'te Pere Lachaise Mezarlığı'nda defnedilmiştir.
Tsim Sha Tsui

Tsim Sha Tsui (), Hong Kong'un Yau Tsim Mong semtinde bulunan bir bölgedir. Kowloon'un güneyinde yer almakta olup kuzeyde Austin Road ve doğuda Hong Chong ile Cheong Wan yolları tarafından sınırlandırılmıştır.Coğrafi olarak Tsim Sha Tsui, Kowloon Yarımadası'nın ucunda, Merkez'in karşısında Victoria Limanı'na doğru bir burundur. Kowloon'un 1860 yılında İngiliz İmparatorluğu'na devredilmeden önce bu yerde birkaç köy kurulmuştur. Çincede Tsim Sha Tsui, keskin kum örtüsü anlamına gelmektedir. Ayrıca Heung Po Tau, yani tütsü ağacının ihracatı için bir liman olarak bilinmekteydi.Tsim Sha Tsui, turistlere hitap eden çok sayıda üst düzey mağaza ve restoran ile Hong Kong'un önemli bir turizm merkezidir. Ayrıca Hong Kong'un müzelerinin çoğu bölgede yer almaktadır.
Tsimafei Zhukouski

Tsimafei Zhukouski (d. 18 Aralık 1989, Minsk), pasör mevkiinde görev yapan Hırvat profesyonel voleybolcudur.
Tsimafey Kalaçou

Tsimafey Kalaçou (d. 1 Mayıs 1981), Chayka Peschanokopskoye takımında orta saha pozisyonunda görev yapmış yapmış Beyaz Rus millî futbolcu ve teknik direktördür.
Tsimlyansk

Tsimlyansk (), Rusya'nın Rostov Oblastı'na bağlı Tsimlyansk rayonunun merkezi olan şehirdir. Şehir, Don Nehri ve Tsimlyansk Baraj Gölü'nün kıyısında yer almaktadır. Şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 15,028'dir.
Tsimlyansk Baraj Gölü

Tsimlyansk Baraj Gölü ( Tsimlyanskoye vodohranilişçe), Rusya'da Rostov ve Volgograd oblastları arasında Don Nehri üzerinde bulunan bir baraj gölüdür. 1952 yılında tamamlanmış olup Rusya'nın en büyük baraj göllerinden biridir ve Tsimlyansk Hidroelektrik Santrali'ne hizmet vermektedir.
Tsinandali

Tsinandali, Gürcistan'ın Kaheti bölgesinde Telavi kentine bağlı bir köy. Tiflis'e 168 kilometre uzaklıktadır.Gürcistan'da romantizm akımının öncüsü bir şair ve asker olan aristokrat Alexander Çaçavadze'nin sarayı, sarayın bahçesi ve  Gürcistan'ın Avrupa tarzı şaraplar üreten en eski şaraphanesi olan tarihi yapı ile tanınır.Yapı, şair Çaçavadze'nin ailesi tarafından yazlık saray olarak inşa edilmiş ve Çaçavadze'nin Rusya büyükelçiliği yapmış olan  babası Kaheti prensi Garsevan Çavçavadze burada Avrupa teknolojilerine göre üretim yapan ilk şarap fabrikasını yaptırmıştı. Tsinandali şarapları halen üretime devam etmektedir.Bahçesi Avrupa'dan getirilen peyzaj mimarları tarafından ülkenin ilk Avrupa tarzı parkı olarak düzenlenmiştir.Alexander Çaçavadze askerî harekâtlardan yorgun düşmeye başlayınca kendi ailesiyle birlikte buraya taşınıp şiirle meşgul olmuş; Alexandre Dumas ve Aleksandr Puşkin gibi birçok ünlü Fransız, Rus yazar ve şairi evinde ağırlamıştır.Yapı, 2 Temmuz 1854'te Şeyh Şamil'in birlikleri tarafından saldırıya uğradı. Ailenin, Kafkas Savaşı'nda Rusya'ya desteğinin öcünü almak isteyen Şeyh Şamil, Kartli-Kaheti Krallığı'nın son kralı XII. Giorgi'nin kızı olan gelini ile gelinin kız kardeşinin de bulunduğu 23 kişiyi kaçırmış, rehinelerin fidyelerini ödeyebilmek için ev ipotek ettirilmiştir. Borç ödenemediğinden ev daha sonra kraliyet ailesine geçti ve ilerleyen yıllarda müzeye dönüştürüldü.Tsinandali, 2019 yılından itibaren Gürcistan hükûmeti ve "Silk Road Group" adlı özel sektör kuruluşunun ortak projesi olarak bir müzik festivaline ev sahipliği yapmaya başlamıştır.
Tsinandali Parkı

Tsinandali Parkı veya Aleksandre Çavçavadze Kompleksi, Gürcistan'ın başkenti Tiflis'ten 80 km uzaklıkta, Telavi belediyesindeki Tsinandali köyünde yer alan tarihi ve mimari anıttır. Alexandre Çavçavadze kompleksi, 2006 yılında Gürcistan Cumhurbaşkanının kararnamesiyle, Gürcistan'ın Ulusal Öneme Sahip Kültür Anıtları kategorisine eklenmiştir.Tsinandali Chavchavadze kompleksinin tarihi, I. Herakleios'un, köyü güçlendirmek için 17. yüzyılda Chavchavadze köylülerini buraya yerleştirmesiyle başlamıştır. Köylüler, 1680'de Tsinandali'ye yerleştiler. 1797'de II. Herakleios, Garsevan Chavchavadze'ye (Gürcistan'ın Rusya Büyükelçisi) Tsinandali ile birlikte, Zegaani, Napareuli ve Muganlo köylerini bağışlamıştır. İlk bina 1818'de, ikincisi ise 1831'de inşa edilmiştir. 1829 yılında inşa edilen su pompasıyla 12 hektarlık ormanlık alan elde edilmiştir. Bu alan, 1835 yılında Avrupalı dekoratörler tarafından bahçe parkına dönüştürülmüştür. 1840'ta, Alexander Çavçavadze bir şaraphane inşa etti. Yeni üzüm asmalarının tanıtımı ve şarap yapımındaki teknolojik yeniliklerin uygulanması parka adını vermiştir. Beyaz Tsinandali şarabı halen daha burada üretilmektedir. Günümüzde, Gürcistan ve Avrupa kültürlerinin ana buluşma noktalarından biri konumundadır.1846'da Alexander Çavçavadze'nin ölümünden sonra, Tsinandali bölgesi oğlu Davit'e miras kalmıştır. 1854 yılında Şeyh Şamil'ın Tsinandali'ye yaptığı  saldırısı sırasında, saray, kütüphane ve parkın bir kısmı yıkılmış, Aleksandre Çavçavadze'nin aile üyeleri kaçırılmıştır. Bu olay sadece Rusya'yı değil, Batı'yı da şok etmiştir. 22 Mart 1855 tarihinde, yapılan müzakerelerin ardından, rehin değişimini içeren bir anlaşmanın bir parçası olarak, Şamil'in tutsak oğlu Camal el-Din ve 40.000 ruble gümüş karşılığında tutsak takası yapılmıştır. Davit Çavçavadze mülkünü restore ettikten sonra, 1886'da Rus İmparatorluk Evlerini satın almış ve yeniden inşa etmiştir. Arazinin P. Bacauut tarafından yönetildiği dönemde mevcut saray inşa edilmiştir. 1886-1887'de, bölgeye, o dönemin Rus İmparatorluğu'ndaki en büyük şarap fabrikası ve yeni bir su kaynağı inşa edilmiştir.1946'da şairin müzesi, Alexander Çavçavadze'nin ölümünün yüzüncü yılını kutlamak için Gürcistan Bilimler Akademisi'nde bir akademisyen olan Giorgi Leonidze tarafından açılmıştır.
Tsing Ma Köprüsü

Tsing Ma Köprüsü (), Hong Kong'da Ma Wan ve Tsing Yi adalarını bağlayan bir çift katlı asma köprüdür. Köprü, dünyanın 11. en uzun asma köprüsüdür ve tamamlandığında ikinci en uzun köprüsüydü.
Tsing Yi

Tsing Yi (), Hong Kong'un Kwai Tsing semtinde bulunan bir adadır. Ada, Kowloon Yarımadası'nın yanında Victoria Limanı'nın kuzeybatısında Tsuen Wan'ın güneyinde yer almaktadır.Adanın kuzeydoğu çeyreği yerleşim alanı, güneydoğusunda Tsing Yi Town, güneybatısı ağır sanayi merkezi ve kuzeybatısı tersanelerin bulunduğu bir ulaşım merkezidir.
Tsinghua Üniversitesi

Tsinghua Üniversitesi (), Çin'in başkenti Pekin'de bulunan, elit C9 Ligi'ne üye olan araştırma üniversitesidir. 1911'de kurulan Tsinghua Üniversitesi, Çin'deki en seçici ve en saygın üniversitelerinden biri sayılır ve uluslararası sıralamalara göre Pekin Üniversitesi'yle beraber Çin'deki en iyi iki üniversiteden biridir.Tsinghua Üniversitesi, Pekin'in kuzeybatısındaki Haidian semtinde bulunur ve Pekin Üniversitesi kampüsünün tam yanındadır. Günümüze kadar kendi ismi için üniversite tarafından kullanılan yazılış şekli, Pinyin'in kullanıma girmesinden önceki döneme dayanır ve kendi geleneğini muhafaza etmek için Pinyin'in kullanıma girmesinden sonra bu eski yazılış şeklini kullanmaya devam etmeye karar verdi. "Özdisiplin ve sosyal sorumluluk" mottosuyla Tsinghua Üniversitesi kendini akademik mükemmellik, Çin toplumunun iyiliği ve küresel kalkınmaya adanmış olarak tanımlar.
Tsingtao (bira)

Tsingtao Brewery Co., Ltd.  (), Çin merkezli bir biracılık şirketidir. Şirket, 1903 yılında Alman yerleşimciler tarafından kurulmuş olup Çin'in ikinci büyük bira üreticisidir ve %15'lik bir pazar payına sahiptir. Şirketin merkezi Qingdao'da yer almaktadır.II. Dünya Savaşı'ndan sonra kamulaştırılan şirket 1993 yılında yeniden özelleştirildi. Ocak 2017 tarihinde Japonya merkezli Asahi Breweries şirketteki %20'lik hissesini geri sattı.
Tsingy de Bemeraha Millî Parkı

Tsingy de Bemaraha Millî Parkı, Madagaskar'ın kuzey batısında yer alan Melaky Bölgesi'nde yer alan bir ulusal parktır. Milli park, iki jeolojik oluşumu barındırmaktadırː Büyük Tsingy ve Küçük Tsingy. Her iki alan birleşerek Tsingy de Bemaraha Doğa Rezervi'ni oluşturmaktadır. Milli Park, UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.Tsingyler, yeraltı sularının yüksek yaylaları aşındırması sonucu oluşmuş karstik platolardır. Aşınmanın etkisi ile kireçtaşında büyük yarıklar ve mağaralar meydana gelmiştir. Yerel şartların etkisi nedeni ile, erozyon hem dikey hem de yatar doğrultuda aşınmaya neden olmuştur. Aşındırmanın etkisi ile kireçtaşındaki oluşumlar benzersiz bir kireçtaşı ormanı görüntüsü vermiştir.Tsingy kelimesinin Malgaşça'daki anlamı, karstik kırgıbayırlardır. Türkçeye, çıplak ayakla yürünemez topraklar olarak çevrilebilir.Tsingy de Bemaraha Dünya Mirası Alanı'nın benzersiz jeomorfolojisi, büyük miktarda endemik türde bitki ve hayvana ev sahipliği yapmaktadır. Bu ender türler, tsingylerin küçük bir bölümünde gözlemlenebilmektedir. Örneğin, tsingylerin zirvesi, yamaçları ve tabanı birçok farklı türe ev sahipliği yapmaktadır.
Tsinubani

Tsinubani (Gürcüce: წინუბანი; okunuşu:  "ts'inubani"), Gürcistan’ın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Ahaltsihe Belediyesi sınırları içinde bir köydür. Tsinubani Deresi'nin sol kıyısında, deniz seviyesinden 1.000 metre yükseklikte yer alır. Ahaltsihe kentine 19 km uzaklıktadır. Kükürtlü kaplıca sularıyla ünlüdür.Tsinubani, Gürcüce "tsin" (წინ: ön) ve "ubani" (უბანი: mahalle, köy) kelimelerinden meydana gelen bir yer adıdır ve ön mahalle anlamına gelir. Tsinubani'nin Tsinubani vadisinde daha yukarıda bulunan Gurkeli köyünün ön tarafında eski bir mahallesi olduğu, daha sonra ayrı bir köye dönüştüğü ve adının da buradan geldiği tahmin edilmektedir.Tsinubani ve Gurgekli köyü yakınında 14. yüzyıldan kalma kilise buranın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Osmanlılar köyü 16. yüzyılın son çeyreğinde Gürcü atabeg sülalesi Cakelilerin yönettiği Samtshe-Saatabago'dan ele geçirdi. Osmanlı idaresinin 1595 tarihli mufassal defterde Zinuban (زنوبان) olarak kaydettiği köy, Ahısha livasının Azğur nahiyesine bağlıydı. Köyde ispenç vergisi vermekle yükümlü 23 hane yaşıyordu. Hane reisleri Manvel, Demetre, Giorgi, Ğvinia, Pavela, Badura, Ağdgomel, Grigol gibi adlar taşıyordu. Bu kişilerin ve babalarının adlarına bakarak Tsinubani'nin Hristiyan Gürcü köyü olduğu söylenebilir. Köyde buğday, arpa, çavdar, darı, mercimek, keten tohumu tarımı ve arıcılık yapıldığı, sebze yetiştirildiği, koyun ve domuz beslendiği vergi kayıtlarından anlaşılmaktadır. Tsinubani'de Gürcülere ait özel bağ ve bahçeler Osmanlı devlet görevlilerine verilmişti.Yaklaşık 250 yıl Osmanlı egemenliğinde kalan Tsinubani, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Edirne Antlaşması’yla Çarlık Rusyası’na bırakıldı. Böylece bu imparatorluğun bir parçası olan Gürcistan’a yeniden katılmış oldu.Tsinubani'nin yaklaşık 3 km uzağındaki Bieti Kilisesi yarım haç planlı ve kubbeli bir yapıdır. 14. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilmiş olan kilise, zaman içinde büyük ölçüde yıkılmıştır. Bieti Kilisesi 2006 yılında Gürcistan'ın Ulusal Öneme Sahip Taşınmaz Kültür Anıtları listesine eklenmiştir.
Tsiolkovski (şehir)

Tsioklovski (), Rusya'nın Amur Oblastı'nda bulunan bir kapalı şehirdir. Şehir, Çin sınırının 110 km uzakta Bolşaya Pyora Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 63.3 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 5,892'dir.Tsiolkovski, 1961 yılında kurulmuş olup 1969-1994 yılları arasında Uglegorsk (Углего́рск) adıyla Sovyet Silahlı Kuvvetleri'nin kıtalararası balistik füze üssü olarak hizmet vermiştir. 2013 yılında Vostoçni Uzay Üssü'ne hizmet vererecek şehir olarak seçildi ve 2015 yılında Rus bilgin Konstantin Tsiolkovski'nin anısına Tsiolkovski olarak değiştirildi.
Tsira

Tsira (Gürcüce: წირა; okunuşu: "ts'ira"), Gürcistan’nın Samtshe-Cavaheti bölgesinde (mhare), Ahaltsihe Belediyesi sınırları içinde bir köydür. Ahaltsihe Havzası'nda, deniz seviyesinden 1.250 metre yükseklikte yer alır. Ahaltsihe kentine 8 km uzaklıktadır.Tsira, Gürcistan'ın önemli tarihsel bölgelerinden biri olan Mesheti'nin köylerinden biridir. Osmanlılar köyü 1578 yılında, birleşik Gürcistan Krallığı'nın ardından bu bölgeyi yöneten ve bir Gürcü devleti olan Samtshe Atabeyliği'dan ele geçirdi. Osmanlı idaresinin 1595 tarihli mufassal defterde "Zira" (زیرا) olarak kaydettiği köy, Ahasihe livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Tsira'da Osmanlıların Hristiyan köylülerden tahsil ettiği ispenç vergisi vermekle yükümlü 8 hane yaşıyordu. Köyde buğday, arpa, mercimek, nohut, keten tarımı ile arıcılık ve şarapçılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.Tsira, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan Edirne Antlaşması'yla Rusya'ya bırakıldı. Köy bu şekilde yeniden Gürcistan'ın bir parçası haline geldi. Köydeki Ermeni nüfusu, 1830 yılında Erzurum Vilayeti'ndeki Seyitli köyünden göç etmiştir.Tsira köyünde 2014 yılı verilerine göre 452 kişi yaşıyordu. Nüfusun çoğunluğu köye 19. yüzyılda yerleşmiş olan Ermenilerden oluşuyordu.
Tsirkoli Meryem Ana Kilisesi

Tsirkoli Meryem Ana Kilisesi (), Ksani nehri vadisindeki Tsitkoli köyünün yanında konumlanmış bir 8-9. yüzyıl Gürcü Ortodoks kilisesidir. Kubbesiz ve kubbeli kilise tasarımlarının özelliklerini birleştiren kilise, Orta Çağ Gürcü mimarisinin "geçiş dönemine" ait olarak sınıflandırılmaktadır. Kilisenin bulunduğu bölge, Ağustos 2008'deki yılındaki Rus-Gürcü Savaşı savaşında Rus ve Güney Oset birliklerinin kontrolü altına giren Ahalgori belediyesinin parçasıdır. Savaşla beraber, Gürcü din adamları ve kilise cemaati kiliseye erişimlerini kaybetmiştir. Kilise, Gürcistan'ın Ulusal Öneme Sahip Kültür Anıtları listesine eklenmiştir.Tsirkoli Meryem Ana Kilisesi, Ksani Nehri'nin sağ kıyısında, Tsirkoli köyünün kuzeybatısında konumlanmıştır. Tarihi kayıtlarda Tsirkvali olarak da bilinen köy, ilk kez 975'teki olaylarla ilgili olarak Orta Çağ Gürcü kroniklerinde kendine yer bulmuştur. Köy, aynı zamanda Geç Orta Çağda yapılmış Aziz Yorgi kilisesi ve yakınlarda bulunan yıkık bir kaleye ev sahipliği yapmaktadır.Meryem Ana Kilisesi, gözenekli tüflerden inşa edilmiştir. Kilise, tamburu olmayan ve tonoz bingi üzerinde duran merkezi bir kubbeye sahiptir. Tonozlu beşik çatısı, dışarıya tek nefli bir yapı izlenimi vermektedir. İç kısmın doğu ucunda, yarım daire biçimli apsisi ve yan bölmeleri olan bir sığınak vardır. İç kısmın batı kısmı iki katlı olup, her kat merkez meydana bir çift kemerli açıt ile bağlanmıştır. Doğu cephesinde, basit bir korniş tarafından taçlandırılmış alınlık vardır. Alınlık ve çift kemerli pencerenin arasında kalan bölgenin aşağısında, büyük ve dikdörtgen bir girinti bulunmaktadır. Girinti, muhtemelen üzerine bir yazıt konulması için yapılmıştı. Güney cephenin merkezinde, zarif taş oymalar ile süslenmiş, çift camla çevrelenmiş üç adet birbirine bağlı kemerli niş bulunmaktadır. Merkezi niş binaya açılan bir kapı görevi görmektedir. Orta Çağ Gürcü alfabesi asomtavruli ile yazılmıi ve Abhazya Kralı III. Leon'dan bahseden taş yazıt, 957 ve 967 yılları arasında tarihlenmiştir. Yazıt, günümüzde Tiflis'teki Gürcistan Ulusal Müzesi'nde sergilenmektedir. Kubbe ve doğu cephesinin planı, Orta Çağ Gürcü kilise mimarisinde olağandışıdır.İç kısım, 10 ve 11. yüzyıldan kalma fresklerin parçalarına ev sahipliği yapmaktadır. Daha iyi korunmuş ve Gürcüce yazıtlarla tanımlanmış olan, azize Febronia ve Marianus'un tasvirleri, merkez dikmede yer almaktadır. Ayrıca kiliseye, paleografik olarak 14 ve 17. yüzyıl arasında tarihlenen bir dizi grafiti çizilmiştir. Bu grafitiler ya hatıra olarak, ya da kiliseye gelen hacılar tarafından çizilmiştir.Depremden belirgin ölçüde hasar gören Tsirkoli Meryem Ana Kilisesi, 2006 ve 2008 yılları arasında Gürcistan hükûmeti tarafından büyük ölçüde onarılmıştır. Ağustostaki Gürcü-Rus Savaşından sonra, Gürcülerin kiliseye olan erişimleri kesilmiştir. Ağustos 2009'da, Gürcistan hükûmeti, Rusya'yı bölgeye askeri tesis kurarak Tsirkoli'deki tarihi eserleri tehlikeye atmakla suçlamıştır.
Tsitureti

Tsitureti, tarihsel Klarceti bölgesindeki yerleşimlerden biriydi. Artvin ilinde, bugünkü Borçka kasabasının yakınlarında yer alan bu yerleşim, Rus idaresi sırasında köy halkının tamamının Osmanlı ülkesine göç etmesiyle ortadan kalkmıştır.Gürcüce bir yer adı olan Tsitureti (წითურეთი), “kızılca” anlamına gelen “tsituri” (წითური) kelimesinden türemiştir. Öte yandan köyün adının aile adı olan Tsituridz'den (წითურიძე) geliyor olma ihtimali de bulunmaktadır. Köyün adı Türkçeye “Kızılcaköy” olarak çevrilebilir. Tsitureti Türkçeye Zituret olarak girmiştir.Tsitureti, orta çağda Gürcistan’ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti’de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda Gürcülerden ele geçirmiştir. Tistureti, 19. yüzyılın ilk yarısında Batum sancağının Borçka nahiyesine bağlıydı. Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Tsitureti’de 60 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 120 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Tsitureti, 19. yüzyılın ikinci yarısında Lazistan sancağının Gönye (Gonio) nahiyesinin sınırları içinde yer almasına karşın, 1876 Trabzon vilayeti salnamesinde geçmemektedir.Tsitureti 1886 Rus nüfus tespitinde de bir köy olarak kaydedilmemiştir. Bununla birlikte Klarceti bölgesini gezen Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze Tsitureti’yi Livana’nın Gürcü köyleri arasında saymıştır. Çiçinadze’nin 1893 yılında verdiği bilgiye göre Borçka köyünün yakınında bulunan Tsitureti köyünün halkı Rus idaresi sırasında Osmanlı ülkesine göç etmiş, köyde kimse kalmamıştı. Göçten önce köyün nüfusu yaklaşık 60 haneden oluşuyordu.Nitekim Gemlik ilçesi hakkında bir çalışmada Tsitureti köyü sakinlerinin 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından göç etmiş ve 1882 yılında Gemlik ilçesine bağlı Hamidiye köyüne yerleştirildiği belirtilmiştir. Tsitureti köyünün ön tarafında, Çoruh Nehri kıyısındaki küçük bir kayalığın üzerine büyükçe bir kule bulunuyordu. Bu kule halk tarafından Kraliçe Tamar Kulesi olarak adlandırılıyordu. Çiçinadze ayrıca Murgul vadisinin Borçka’nın üst tarafında, Tsitureti köyünün yakınında, Murgul Çayı’nın Çoruh Nehri’ne karıştığı yerde başladığını belirtmiştir. Bu tarif, Tsitureti köyünün Borçka kasabası ile Civan köyünün arasında bir yerde bulunduğunu göstermektedir.
Tsivi

Tsivi (Megrelce: ცივი veya ცივა) Gürcistan'ın Martvili ve Senaki kentlerinden geçerek Rioni Nehri'ne karışan bir nehirdir. Egrisi Dağları'ndan doğan nehrin uzunluğu 60 km, havza alanı 199 kilometrekaredir. Yağmur, kar ve yeraltı suları ile beslenir. Tüm yıl boyunca, özellikle yazın ve sonbaharda sel baskınlarına neden olmasıyla bilinir. Nehrin suyu eskiden su değirmenlerinde kullanılmaktaydı.
Tsivilsk

Tsivilsk (;  Śĕrpü), Rusya'nın Çuvaş Cumhuriyeti'ne bağlı Tsivilsk rayonunun merkezi olan şehirdir. Şehir, cumhuriyetin başkenti Şupaşkar'dan 37 km uzakta yer almaktadır. Yüzölçümü 8.62 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 13,479'dur.
Tskaltbila

Tskaltbila (Gürcüce: წყალთბილა; okunuşu: "ts'q'altbila"), Gürcistan'ın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Ahaltsihe Belediyesi'nde bir köydür. Potshovi vadisinde, deniz seviyesinden 1.300 metre yükseklikte yer alır. Ahaltsihe kentine 15 km uzaklıktadır.Tskaltbila, Abathevi, Naohrebi, Tsinubani ve Culğa köyleriyle birlikte Tskaltbila temini oluşturur ve bu teminin merkezidir.Tskaltbila, Gürcüce "tskali" (წყალი: su) ve "tbili" (თბილიი: ılık) kelimelerinden oluşan bir tamlamadır ve "ılık su" anlamına gelir. Köy bu adını, köyün merkezindeki kaplıcadan almıştır. Tskaltbila'da ayrıca maden suyu kaynağı bulunmaktadır.Tskaltbila, tarihsel Gürcistan’ın güneybatı topraklarını oluşturan Mesheti bölgesinin köylerinden biridir. Osmanlılar köyü 16. yüzyılın ortasında, birleşik Gürcistan Krallığı’nın ardından bu bölgeye hakim Gürcü devleti olan Samtshe-Saatabago‘dan ele geçirdi.Tskaltbila, 1595 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre, Gürcülerden ele geçirildiği için Gürcistan Vilayeti olarak adlandırılmış olan bölgenin sınırları içindeki Poshov livasının Kuzay nahiyesine bağlıydı. Köyde, ispenç vergisi vermekle yükümlü 9 hane yaşıyordu. Hane reisleri Aleksan, Elia, Maharabel, Merhaba, Batata, Vardzel gibi adlar taşıyordu. Bu kayıttan o tarihte Hristiyan Gürcü köyü olduğu anlaşına Tskaltbila, Osmanlı idaresi tarafından Zğaltbila (زغالتبلە) biçiminde kaydedilmiştir. Köyde arpa, darı tarımı, şarapçılık ve arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu.Tskaltbilia , yaklaşık 250 yıl Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Edirne Antlaşması’yla Çarlık Rusyası’na bırakıldı. Böylece bu imparatorluğun bir parçası olan Gürcistan’a yeniden katılmış oldu. Günümüzde köyün sakinleri olan Katolik Ermenilerin ataları 1830 yılında Erzurum vilayetine bağlı Tortum kazasının Norşen (bugün Karlı) ve Rabat (bugün Kemerkaya) köylerinden gelip yerleşmiştir. Ermeniler Tskaltbila'yı bundan dolayı Norşen olarak adlandırmaktadır. Köyün nüfusu 1870 yılından 5 haneden oluşuyordu. Rus idaresinin Ermenileri yerleştirdiği sırda köyde bulunan Müslüman nüfus, 1944 yılında Stalin yönetimi tarafından Orta Asya'ya sürülmüştür.Tskaltbila köyünde varlığı bilinen tek tarihsel yapı, Gürcü kilisesidir. Tskaltbila Kilisesi adlı yapı günümüze büyük ölçüde yıkık halde ulaşmıştır. Kilisenin yıkıntılarının ortasına bir Ermeni kilisesi inşa edilmiştir. Kilise 2013 yılında Gürcistan'ın Ulusal Öneme Sahip Taşınmaz Kültür Anıtları listesine alınmıştır.Tskaltbila köyünde, 2014 yılı verilerine 883 kişi yaşıyordu. Nüfusun çoğunluğu Ermenilerden oluşuyordu.
Tskaltubo

Tskaltubo (), Gürcistan'ın İmereti bölgesinde bulunan bir şehir ve belediyedir. Yüzölçümü 632.3 km² olan belediyenin nüfusu 2014 yılı itibarı ile 56,883'tür.Tskaltubo, özellikle radon karbonat maden suyu kaynakları ile bilinmektedir ve önemli bir termal turizmi merkezidir.
Tskarostavi

Tskarostavi - Artvin ili Ardanuç ilçesinde, eski adı Çedila olan Bağlıca köyü sınırları içindeki Gürcü manastırı.
Tskarostavi Kilisesi

Tskarostavi Kilisesi (Gürcüce: წყაროსთავის საეპისკოპოსო ტაძარი), tarihsel Cavaheti bölgesinde erken orta çağda inşa edilmiş olan Gürcü piskoposluk kilisesidir. Günümüzde Ardahan ilinin Çıldır ilçesinde kalan ve eski adı Tskarostavi olan Öncül köyünde bulunuyordu.Tskarostavi köyü, Gürcü piskoposluk merkezlerinden biriydi. Tskarostavi’de piskoposluk kilisesinin ilki 6. yüzyılda inşa edilmiştir. 10. yüzyılda yeniden inşa edilen Tskarostavi Kilisesi, kubbeli bir yapıydı. 1900’lerin başlarında büyük ölçüde sağlam olan kilise 1970’lerde dinamitle yıkılmış ve yerine cami inşa edilmiştir. Kilisenin taşları köyde değişik yapılarda kullanılmıştır. Bu yapılardan biri olan camide kilisenin motifli taşları bulunmaktadır. Motifli taşlardan biri de köydeki bir evin duvarında tespit edilmiştir. Yıkılmadan önce Tskarostavi Kilisesi'nin cami olarak kullanıldığı Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ardahan sancağını gezen Konstantine Odişaria'nın gezi notlarından anlaşılmaktadır.
Tskarostavi Manastırı

Tskarostavi Manastırı (Gürcüce: წყაროსთავის მონასტერი; okunuşu: "ts'q'arostavis monast'eri"), tarihsel Klarceti bölgesindeki Gürcü manastırlardan biridir. Karçhali vadisinde, aynı adlı derenin sağ kıyısında yer alır. Günümüzde Artvin ilinin Ardanuç ilçesinde, eski adı Çedila olan Bağlıca köyü sınırları içindedir.Tskarostavi Manastırı adını “pınar başı” anlamına gelen Tskarostavi’den alır. Tskarostavi ise, bugün birkaç evin bulunduğu bir yerdir ve Bağlıca köyünün yaylasıdır. Günümüzde Çedila köyünde kaldığı için manastırın bulunduğu yer Çedila ya da Çidil olarak da anılır.Tskarostavi, Klarceti’deki en önemli ve en eski manastırlardan biridir. İlarion tarafından 830-840’larda kurulmuştur. İlarion daha sonra Mtsheta katolikosu olarak görev yapmıştır. Yazılı kaynaklara göre Tskarostavi Manastırı bölgenin en önemli ruhani merkezlerinden biriydi. 11. yüzyılda burada önemli Gürcü din adamları görev yapmıştır. Manastır önemli el yazmalarının korunduğu ya da elyazmaların kopyalandığı yer olarak da bilinir. Bular arasında, Tskarostavi İncili, Tsalka İncili olarak da bilinen Ança İncili (1193-1207) sayılabilir.[[Dosya:წყაროსთავის I ოთხთავი.png|küçükresim|upright=1.36|sol|Çedila köyündeki Tskarostavi Manastırı'nda yazıya geçirilmiş olan Gürcüce Tskarostavi İncili'''nde Matta, Markos, Luka ve Yuhanna'nın minyatürleri.]]Tskarostavi Manastırı araştırmacılar için Niko Mari sayesinde bilinir hale gelmiştir. Niko Mari, Grigol Hantsteli’nin Yaşamı adlı elyazmasını yayımlamasının ardından, 1904 yılında Klarceti ve Şavşeti bölgelerini gezmiş, günlüklerinde bu manastır hakkında ayrıntılı bilgiler vermiştir. Niko Mari Tskarostavi’ye giderek manastırın ana yapılarını tespit etmiştir. Manastırın ana kilisesi ve yemekhanesi bu tarihten sonra tahrip edilmiştir.Tskarostavi Manastırı, ana kilise, üç küçük kilise, yemekhane ve başka yapılar oluşur. İoane Okropiri’nin Matta İncili''’ni çevirisi elyazmasına (1083-1089) düşülen nota göre Tskarostavi Manastırı Hz. İsa ya da Diriliş Günü'ne adanmıştır. Günümüze ulaşan kalıntılar manastırın hayli büyük olduğunu göstermektedir. Tskarostavi Manastırı’nın aşağısında, Karçhal vadisinde bulunan Nuka-Sakdari'nin bu manastırın bir parçası olduğuna dair görüşler vardır.Manastırın ana kilisesi kubbeli bir yapıdır ve 9-10. yüzyılda inşa edilmiştir.  Günümüze yıkıntıları kalmış olan kilise Karçhali vadisinin sol kıyısındaki yamaçta bulunmaktadır. Manastırın küçük kiliselerinden olan bir numaralı şapel, tek nefli bir yapıdır. 9. yüzyılda inşa edilmiş olan yapı, ana kilisenin batı tarafında, kayalık küçük bir tepede yer alır.  Bu yapıdan geriye sadece yıkıntıları kalmıştır. İki numaralı şapel de 9. yüzyıla ait tek nefli bir kilisedir. Yıkıntıları kalmış olan bu kilise de ana kilisenin batı tarafında, kayalık küçük bir tepede yer alır. Manastırın üç numaralı şapeli de diğer şapellere yakın bir yerdedir. Aynı yüzyıla ait tek nefli bu yapı bugün büyük ölçüde ayaktadır.
Tskarostavi İncili

[[Dosya:წყაროსთავის I ოთხთავი.png|küçükresim|upright=1.36|sağ|Çedila köyündeki Tskarostavi Manastırı'nda çoğaltılan Gürcüce Matta İncilinde Matta, Markos, Luka ve Yuhanna'nın minyatürleri.]]Tskarostavi İncili (Gürcüce: წყაროსთავის ოთხთავი; okunuşu: "ts'qarostavis oth'tavi" ), 9. yüzyılın sonlarına ait elyazması Gürcüce İncil’dir. Klarceti ekolünün en önemli yazmalarından biri kabul edilir. Tskarostavi İncili, bugün Artvin ilinin Ardanuç ilçesindeki Çedila köyünde bulunan Tskarostavi Manastırı’nda yazıya geçirilmiştir.İncil iki sütun halinde, altın varak, mürekkep ve boya kullanılarak parşömen üzerine yazılmıştır. Elyazması, daha önceki bir kitaba ait olduğu saptanan deri bir cilt ile kaplanmıştır. Elyazmasındaki minyatürlerin de kitabın yazarına ait olduğu sanılır. Minyatürler  sekiz kanonun yanı sıra, geometrik motiflerle bezeli bir çerçeve içine alınmış, iki ayır ikili biçimde ayakta duran ve ellerinde İncil'''ler tutan dört İncil yazarının figürlerinden oluşmaktadır. Başlarının çevresinde haleler taşıyan, sivri sakallı, badem gözlü kalın kaşlı figürler mürekkeple çizilmiştir. Çizimler sarı, kırmızı ve yeşilimsi gri renklerle boyanmıştır. Sol ellerinde tuttukları kitapların adları da kırmızı boya ile yazılıdır.Gürcü Nushuri alfabesiyle yazılmış olan İncil, 216 yapraktan oluşur ve  22 × 19 cm ebatlarındadır. Resimlenmiş olan İncilin yazarı Gabriel Pataray'dır.  Tskarostavi İncili'' Gürcistan’da Korneli Kekelidze Elyazmaları Ulusal Merkezi’nde korunmaktadır.
Tskordza

Tskordza (Gürcüce: წყორძა; okunuşu: “ts'q'ordza”), Gürcistan’nın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Ahaltsihe Belediyesi’nde bir köydür. Ahaltsihe Havzası'nda, deniz seviyesinden 1.100 metre yükseklikte yer alır. Ahaltsihe kentine 16 km uzaklıktadır.Tskordza'da 12-13. yüzyıldan kamla, kayaya oyulmuş ve Baiebi (ბაიები) adını taşıyan yapı kompleksi, buranın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarında yer alan Tskordza, bu dönemde birleşik Gürcistan Krallığı sınırları içinde yer alıyordu. Daha sonra, Gürcü devletlerinden biri olan Samtshe-Saatabago'nun yönetimi altındayken bu bölge 1578'de Osmanlılar tarafından ele geçirildi. Osmanlı idaresinin Zoğorza (زوغورزە) adıyla kaydettiği köy, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Ahısha livasının Çeçerek nahiyesine bağlıydı. Osmanlı idaresinin Müslüman olmayan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü 40 hane kaydedilmişti. Hane reislerinin adlarına bakınca, Tskordza'nın Hristiyan Gürcü köyü olduğu anlaşılmaktadır. Bu defterde büyükçe bir köy olarak yer alması da Tskordza'nın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Sözkonusu deftere göre köyde buğday, arpa, darı, çavdar, mercimek, nohut, keten tohumu tarımı, arıcılık ve şarapçılık yapılıyor, domuz besleniyordu.Tskordza, uzun süre Osmanlı egemenliğinde daldıktan sonra, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan Edirne Antlaşması'yla, o tarihte Gürcistan'ı da kapsayan Rusya İmparatorluğu'na bırakıldı. Tskordza'nın nüfusu 1870 yılında 9 haneden oluşuyordu.Kaya yapı kompleksi Baiebi, Tskordza köyünün batısında, Uraveli Deresi vadisinde yer alır. 12-13. yüzyıla tarihlenen tarihsel yapılardan günümüze yıkıntı halinde kiliseler, surlar, evler ve sığınaklar ulaşmıştır. Yazı ve kabartmalarla bezenmiş olan kiliselerin kayanın içinde gömüldüğü anlaşılmaktadır. Bu kompleksinin adının kişi adı olan Baia'dan geldiği sanılır ve Baiebi (Baia'lar) demektir.2014 verilerine göre Tskordza'da 95 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamına yakını Gürcülerden oluşuyordu.
Tskruti

Tskruti (Gürcüce: წყრუთი; okunuşu: "ts'q'ruti"), Gürcistan’nın Samtshe-Cavaheti bölgesinde (mhare), Ahaltsihe Belediyesi sınırları içinde bir köydür. Ahaltsihe Havzası'nda, deniz seviyesinden 1.130 metre yükseklikte yer alır. Ahaltsihe kentine 6 km uzaklıktadır.Tskruti'nin kuruluşuna ilişikin bilgi yoktur. Birleşik Gürcistan Krallığı'ndan bağımızlığını alan Samtshe Atabeyliği sınırları içindeyken köyü 1578'de Osmanlılar ele geçirdi. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde büyük bir köy olarak yer almış olması Tskruti'nin eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Osmanlı idaresinin "Zuğurt" (زوغورت) olarak kaydettiği Tskruti, Ahısha livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Köyde Osmanlıların Hristiyan köylülerden tahsil ettiği ispenç vergisi vermekle yükümlü 32 hane yaşıyordu. Hane reisleri Azara, Vardzel, Ahala, Grigol, Matata, Maharebel, Manvel, Kvirike, Gogiça, İvane, Revaz, Grigol gibi Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar, darı, mercimek, nohut, keten tarımı ve arıcılık yapıldığı, koyun ve domuz beslendiği defterdeki vergi kayıtlarından anlaşılmaktadır.Uzun süre Osmanlı egemenliğinde kalan Tskruti, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan Edirne Antlaşması'yla Rusya'ya bırakıldı. Köy bu şekilde yeniden Gürcistan'ın bir parçası haline geldi. Bugün Tskruti'de yaşayan Ermeniler Erzurum vilayetine bağlı Ilıca'dan göç etmiştir.
Tsna Nehri (Mokşa)

Tsna Nehri (), Rusya'nın Tambov ve Ryazan oblastlarında bulunan bir nehirdir. Nehir, 451 km uzunluğunda olup Mokşa Nehri'nin sol koludur ve Sampur rayonundan başlayarak Mokşa Nehri'ne dökülmektedir.
Tsna Nehri (Mstino)

Tsna Nehri (), Rusya'nın Tver Oblastı'nda bulunan bir nehirdir. Nehir, 160 km uzunluğunda olup Valday Tepeleri'nden başlayarak Mstine Gölü'ne dökülmektedir.
Tsnisi

Tsnisi (Gürcüce: წნისი; okunuşu: “ts'nisi”), Gürcistan’nın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Ahaltsihe Belediyesi’nde bir köydür. Ahaltsihe Havzası'nda, Kura Nehri'in sol yakasında, deniz seviyesinden 935 metre yükseklikte yer alır. Ahaltsihe kentine 8 km uzaklıktadır.Tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarında yer alan Tsnisi'de 12. yüzyıldan kalma kilise ve kale, buranın eski bir yerleşme olduğuna işaret etmektedir. Söz konusu kilisenin inşa edildiği dönede köy birleşik Gürcistan Krallığı sınırları içinde bulunuyordu. Tsnisi, Mesheti bölgesinde bu karllığın yerini alan ve bir Gürcü devleti olan Samtshe-Saatabago'nun yönetimi altındayken, 1578'de Osmanlılar tarafından ele geçirildi. Osmanlı idaresinin Znis (زنیس) adıyla kaydettiği köy, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, Ahısha livasının Güney nahiyesine bağlıydı. Ancak köy bu tarihte tamamen boştu. Müslüman bir devletin eline geçmiş olmasından dolayı Tsnisi'nin Hristiyan nüfusu evlerini terk etmiş olabilir.Tsnisi, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kalan Klde, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan Edirne Antlaşması'yla, o tarihte Gürcistan'ı da kapsayan Rusya İmparatorluğu'na bırakıldı. Köyün Osmanlı idaresi sırasında yeniden meskun hale geldiği anlaşılmaktadır.Tsnisi Kilisesi, köyün kuzeyinde 12. yüzyılda kesme taşlarla harç kullanılarak inşa edilmişti. Bu kiliseden geriye sadece yıkıntılar kalmıştır. Köyd 2009 yılında ise, yeni bir kilise inşa edilmiştir. Tsinisi Aziz Nikoloz Kilisesi, tek nefli küçük (5,52X10,98 m) bir yapıdır.
Tsodilo

Tsodilo Tepeleri, Botsvana'nın Ngamiland kenti yakınlarında yer alan bir Dünya Mirası alanıdır. Sit alanı içinde kaya barınakları ve bu barınaklar içinde kaya sanatı örnekleri gözlenmektedir. Tsodilo, 2001 yılında, yerel halkların manevi ve dini öneminin yanı sıra binlerce yıllık insan geçmişinin benzersiz bir örneğini sunması nedeniyle UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir. UNESCO, bölgede 4,500 adet kaya boyaması olduğunu ortaya çıkardı. Bölgede yer alan önemli tepeler, Male Hill (Erkek Tepe), Female Hill (Kadın Tepe) ve Child Hill (Çocuk Tepe) olarak gösterilebilir.
Tsolikouri

Tsolikouri (Gürcüce:  ცოლიკოური) ağırlıklı olarak Gürcistan'ın Batı İmereti bölgesinde yetişen açık sarı renkli üzüm çeşididir. Üzüm, Kolhis Ovası'nda ve 160 metre rakımda yetişmektedir.Tsolikouri, ülkedeki 400 üzüm çeşidi arasında en yaygın olanlardan biridir. Batı Gürcistan'daki bağların yaklaşık %90'ında Tsolikauri yetiştirilmektedir. Bu tür genellikle Ekim ayının ortalarında olgunlaşır. Gürcistan'daki Sovyet yönetimi sırasında, Orjonikidze üzüm bağlarında yetişen tsolikouri, çhaveri ve izabella üzümleri yüksek kaliteli üzümlerden kabul edilirdi. Tsolikouri, premium kuru, yarı tatlı ve yarı kuru şarapların üretiminde kullanılmaktadır. Tsolikauri, Kolheti, Lelo ve Tvişi şarapları Tsolikouri üzümlerinden üretilmektedir. Eski Sovyet devlet adamı Vyaçeslav Molotov'a göre, Tsolikouri Sovyet lider Josef Stalin'in favori şaraplarından biriydi.
Tsongaca

Tsonga dili (Xitsonga), Bantu dil ailesine ait olan bir dil. Güney Afrika bölgesinde Tsonga halkının dilidir ve yaklaşık 3 milyon kişi tarafından konuşulur. Güney Afrika Cumhuriyeti'nin resmî dillerindendir ve en çok ülkenin Limpopo ve Mpumalanga bölgelerinde konuşulur. Mozambik, Esvatini ve Zimbabve'de Tsonga konuşanlar da var.
Tsotsi

Tsotsi, Gavin Hood tarafından yönetilen 2005 Güney Afrika yapımı film. Film, Athol Fugard tarafından yazılan aynı isimli romandan uyarlanmıştır.2005 yılında Yabancı Dilde En İyi Film Akademi Ödülü kazanan film 2006 yılında da Yabancı Dilde En İyi Film Altın Küre Ödülü'ne aday gösterilmiştir.Filmin başkişisinin adı (aslında lakabı) olan "Tsotsi" sözcüğü Afrikaans dilinde "serseri" veya "kabadayı" anlamına gelmektedir. Bu kelime aynı zamanda bir Güney Afrika Cumhuriyeti'nde konuşulan bir dilin de adıdır. Tsotsi karma bir dil olup yerel Afrika dillerinden Tswanaca'dan kaynaklanır fakat Afrikaans başta olmak üzere Avrupa kökenli dillerden de çok sayıda sözcük hatta gramer yapısı aktarılmıştır. Kendiliğinde oluşmuş bir dildir ve ülkenin bazı bölgelerindeki varoşlarında yaşayan siyahiler arasında yoğun olarak kullanılmaktadır.Johannesburg’da yaşayan ve küçük suçlar işleyen Tsotsi adındaki genç, bir gün bir soygun işinde bir adamı vurur ve kaçmak isterken arabasını almak istediği bir kadını da vurarak yaralar ancak arka koltukta bir bebekle karşılaşır. Bebeği de alıp kaçan Tsotsi'nin hayatı değişecektir.Tsotsi (United Kingdom/South Africa, 2005) , Reelviews, James Berardinelli , Erişim Tarihi: 31 Mayıs 2022From South Africa, a Tough Thug Shows His Big Heart , The New York Times, Manohla Dargis, 24 February 2006
Tsou

Tsou halkı (Tsou: Cou, Çince: 鄒) Tayvan'ın güneyinde yaşayan yerli insanlardır. Tsoular, Tayvan aborjinlerinin bir kabilesi olarak Avustronezyalı bir etnik gruptur. Tayvan'ın iki idari birimine yayılmışlardır: Nantou İlçesi ve Chiayi İlçesi. Bazen Sun Moon Gölü'nün yakınında yaşayan Thao halkı ile karıştırılırlar.2018'de Tsou nüfusu 6.641 olarak sayıldı. Bu, Tayvan'ın yerli nüfusunun %1.19'unu oluşturuyordu ve bu da onları yedinci en büyük yerli grup haline getirdi.
Tsovagyuğ

Tsovagyuğ, Ermenistan'ın Geğarkunik iline bağlı bir belediyedir. Tsavagyuğ Ծովագյուղ "gölköy" manasına gelmektedir. Türkçe ve Azerice adı Çubuklu'dur.Rayon merkezinden 15km mesafede Sevan Gölünün yanında, Erivan-Dilican yolunun üstünde bulunan bir köydür.
Tsromi Kilisesi

Tsromi Kilisesi, Gürcistan'ın Haşuri bölgesindeki Tsromi köyünde yer alan bir Erken Orta Çağ kilisesidir. Köyün merkezinde, Mtkvari nehrinin sağ kıysında konumlanmıştır.Kubbeli kilise, Gürcü mimarisindeki anıtlara güzel bir örnektir. Güney cephedeki yazıta göre, kilise 626 ve 634 yılları arasında Kral II. Stepanos tarafından inşa ettirilmiştir. Mevcut kilise inşa edilmeden önce, kilisenin bulunduğu köyde, Aziz Raşden'in öldürüldüğü, 4. yüzyılda inşa edilmiş önemli bir kilise binası vardı. Aynı zamanda, kilisenin Orta Çağ Gürcü kilisesi mimarisinin gelişmesinde rol oynadığını gösteren işaretler vardır. Kilise dekorasyon bakımından fakirdir. Kilisedeki sunağının kubbeli kısmı, zarar görmemiş parçaları Gürcistan Sanat Müzesi'nde tutulan çağdaş mozaiklerle süslenmiştir. Tsromi kilisesi, Orta Çağ döneminde hasar görmüş ve yeniden yapılandırılarak inşa edilmiştir. Anıt, 1940'ta meydana gelen depremden ciddi bir şekilde etkilenmiş ve kubbesi çökmüştür. 1970'lerde, kiliseye yeni bir kubbe eklenmiştir. Günümüzde kilise güçlendirilmiştir. 2006'da, Gürcistan Cumhurbaşkanının kararnamesiyle beraber, Tsoromi kilisesi, Ulusal Öneme Sahip Taşınmaz Kültür Anıtları listesine eklenmiştir.
Tsu

Tsu ( Tsu-shi), Japonya'nın Mie prefektörlüğünün merkezi ve ikinci büyük şehridir. Yüzölçümü ise 711.11 km² olan şehrin nüfusu Ağustos 2015 tarihi itibarı ile nüfusu 279,304'tür.
Tsu (kana)

Tsu (hiragana: つ, katakana: ツ), Japoncadaki kanalardan biridir. つ, 川 kanjisinin soshō stiline dayanırken ツ, aynı kanjinin köküne dayanır ve [t͡sɯ] olarak telaffuz edilir.Tsu, hiraganada づ, katakanada ヅ ve Hepburn romanizasyonunda zu oluşturmak için bir dakuten eklenebilir.つ hiraganası, 川 kanjisinin basitleştirilmiş bir versiyonu olup ツ katakanası, aynı kanjinin sol öğesinden türetilmiştir.
Tsu (sosyal ağ)

TSU, 2008 Yılında New York'ta kurulan bir İnternet Kuruluşudur. Kurucuları:Sebastian Sobzcak,Drew Ginsburg,Thibault Boullenger'dir TSÜ,Facebook gibi gücünü kullanıcılarından alan bir site bu sitenin Facebook'tan en bariz farkı ise siz içerik yarattıkça,beğeni kazandıkça ve TSÜ'ye kullanıcı kazandırdıkça TSÜ'size bunun karşılığında bir ödeme yapıyor ve ödemeler her geçen gün artıyor büyük bir kitleye ulaşırsanız daha da büyük işler yapabilirsiniz.
Tsubakuro Dağı

Tsubakuro Dağı (Japonca 燕岳 Tsubakuro-dake?), 2.763 metre yükseklikteki Japonya'nın Nagano Bölgesi Azumino bölümünde bulunan dağ. Japonya'daki Hida Sıradağları'nın Nagano bölgesinde yer alır. 4 Aralık 1934 yılında, Chūbu-Sangaku Ulusal Parkı olarak belirlenmiştir.
Tsubame

Tsubame ( Tsubame-shi), Japonya'nın Niigata prefektörlüğünde bulunan bir şehirdir. Şehir 31 Mart 1954 tarihinde kurulmuştur. Yüzölçümü 110.88 km² olan şehrin nüfusu 30 Nisan 2011 tarihi itibarı ile 83,176'dır.
Tsubasa Aoki

Tsubasa Aoki (d. 17 Kasım 1993), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2015 yılında FC Gifu kulübünde başladı.
Tsubasa Oshima

Tsubasa Oshima (d. 9 Aralık 1983), Japon eski futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2007 yılında Ventforet Kofu kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Fagiano Okayama, Matsumoto Yamaga FC, Kamatamare Sanuki kulüplerinde oynadı.
Tsubasa Oya

Tsubasa Oya (d. 13 Ağustos 1986), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2009 yılında Vissel Kobe kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Fagiano Okayama, Omiya Ardija kulüplerinde oynadı.
Tsubasa Shibuya

Tsubasa Shibuya (d. 27 Ocak 1995), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2013 yılında Yokohama FC kulübünde başladı.
Tsubasa Takeuchi

Tsubasa Takeuchi (d. 20 Mayıs 1991), Japon eski futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2010 yılında Fagiano Okayama kulübünde başladı.
Tsubasa Watabe

Tsubasa Watabe (d. 13 Aralık 1986), Japon eski futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2005 yılında Shonan Bellmare kulübünde başladı.
Tsubasa Yokotake

Tsubasa Yokotake (d. 30 Ağustos 1989), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2008 yılında Sanfrecce Hiroshima kulübünde başladı. Daha sonra Gainare Tottori kulübüne transfer oldu.
Tsubasa Yoshihira

Tsubasa Yoshihira (d. 5 Ocak 1998), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2015 yılında Oita Trinita kulübünde başladı.
Tsuchimikado (imparator)

Tsuchimikado ( Tsuchimikado-tennō; 3 Ocak 1196 - 6 Kasım 1231), Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 83. imparatorudur. Saltanatı 1198'den 1210 yılına kadar sürmüştür.
Tsuchinoko

Tsuchinoko (; "çekiç çocuğu" veya "çakıl çocuğu"), Japon folklorunde yılan benzeri bir yōkaidir. Tsuchinoko ismi Batı Japonya'da yaygınken, Kuzeydoğu Japonya'da bachi hebi (バ チ ヘ ビ) olarak bilinmektedir.
Tsuchiura

Tsuchiura ( Tsuchiura-shi), Japonya'nın Ibaraki prefektörlüğünde bulunan bir şehirdir. Şehir Kasumigaura Gölü'nün sol kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 122.89 km² olan şehrin nüfusu Eylül 2015 tarihi itibarı ile 141,181'dir.
Tsuen Wan

Tsuen Wan (), Hong Kong'un 18 semtinden biridir. Semt, Yeni Bölgeler'de yer almaktadır. Yüzölçümü 60,70 km² olan semtin nüfusu 2006 yılı ile 288.728'dir.Tsuen Wan New Town, Tsuen Wan semtinde yer almaktadır. Semtin topraklarının bir kısmı Lantau Adası'nın kuzeydoğusunda yer almaktadır. Ayrıca Tsuen Wan Yeni Bölgeler'in en yüksek gelire sahip semtidir. Semte Hong Kong metrosunun Tsuen Wan Hattı hizmet vermektedir.
Tsugaru

Tsugaru ( Tsugaru-shi), Japonya'nın Aomori prefektörlüğünde bulunan bir şehirdir. Şehir Tsugaru Yarımadası'nın batı kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 253.55 km² olan şehrin nüfusu 1 Eylül 2015 tarihi itibarı ile 34,301'dir.Tsugaru, 11 Şubat 2005 tarihinde Kizukuri kasabası ile Inagaki, Kashiwa, Morita ve Shariki köylerinin birleştirilmesiyle kurulmuştur. Şehrin ekonomisi tarım ve balıkçılığa dayanmaktadır.
Tsugaru Boğazı

Tsugaru Boğazı ( Tsugaru Kaikyō), Japon Denizi ve Büyük Okyanus'u birbirine bağlayan, Japonya'nın kuzeyindeki Honshū ve Hokkaidō adalarının arasındaki bir boğazdır. Bu boğaz, adını Aomori prefektörlüğünün batı bölgesinden almıştır. Honshū adasındaki Tsugaru Yarımadası'nda bulunan Tappi Misaki ve Hokkaidō adasındaki Matsumae Yarımadası'nda bulunan Shirakami Misaki, boğazın en dar noktasıdır (19.5 km) ve altından Seikan Tüneli geçer.Nükleer silahlar taşıyan Amerika Birleşik Devletleri Deniz Kuvvetleri'ne ait gemilerin ve denizaltıların, Japonya sınırları içindeki nükleer silah yasağını ihlal etmemesi için, Japonya'nın normal şartlardaki 12 deniz mili olan karasuları sınırı, bu boğazlar için 3 deniz miline (5,6 km) düşürülmüştür.Tsugaru Boğazı'nın, aralrında ortalama 20 km bulunan ve maksimum derinliği 200 ila 140 m arasında değişen doğu ve batı yakalarına sahiptir.Geçmişte yolcular ve navlun, çoğu zaman boğazdan yaklaşık 4 saatlik feribot yolculuğu vasıtasıyla geçerdi. Günümüzde Seikan Tünel'i, daha pratik; ancak daha pahalı bir alternatif sağlar, bu tünel sayesinde boğazı geçiş süresi, feribota kıyasla yarı yarıya azalmaktadır. Shinkansen trenleri Hakodate'yi boylu boyunca geçeceği zaman (projenin 2015'te tamamlanması düşünülmektedir), yolculuk süresinin 50 dakikaya düşeceği düşünülmektedir.İngiliz kâşif ve doğabilimci Thomas Blakiston, Hokkaido'daki hayvanların kuzey Asya türleriyle ve Honshu'dakilerin ise güney Asya türleriyle akraba olduğunu fark etmiştir. Bu yüzden Tsugaru Boğazı etrafında, "Blakiston Line" olarak bilinen temel zoocoğrafik bir sınır kurulmuştur.
Tsugumi Oba

, Tokyo doğumlu, Japon millî bir gensakuşa (manga yazarı). En bilinen eseri, kendisinin yazarlığını, Takeşi Obata'nın çizerliğini yaptığı Death Note adlı manga serisidir. 2003 ile 2006 yılları arasında yayınlanmış olan bu eser, 30 milyondan fazla satmıştır. İkilinin ikinci serisi Bakuman (2008–2012) da 15 milyon satarak başarılı olmuştur.Gerçek adı bir sır olarak saklanmaktadır. Hiroşi Gamo isimli Haftalık Shonen Jump ile çalışan bir mangaka olduğu sanılmaktadır.
Tsugumi Sakurai

Tsugumi Sakurai (d. 3 Eylül 2001), dünya şampiyonu Japon güreşçidir. Serbest stil 55 kiloda kariyerini sürdürmektedir.Norveç'in Oslo kentinde düzenlenen 2021 Dünya Güreş Şampiyonası'nda kadınlar serbest stil 55 kg final maçında Alman rakibi Nina Hemmer'ı 10-0 teknik üstünlükle yenerek altın madalyanın sahibi oldu.
Tsui Sing Lau Pagodası

Tsui Sing Lau Pagoda (zh|t=聚星樓|j=zeoi6 sing1 lau4|l=The Pagoda of Gathering Stars), Hong Kong'da MTR Tin Shui Wai istasyonu ve Hafif Raylı Tin Shui Wai durağı yakınında ayaktaki tek antik pagoda’dır.
Tsukasa Masuyama

Tsukasa Masuyama (d. 25 Ocak 1990), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2008 yılında JEF United Ichihara Chiba kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Oita Trinita, Matsumoto Yamaga FC, FC Gifu kulüplerinde oynadı.
Tsukasa Nishikawa

Tsukasa Nishikawa (d. 22 Mayıs 1985), Japon eski futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2004 yılında Nagoya Grampus Eight kulübünde başladı.
Tsukasa Ozawa

Tsukasa Ozawa (d. 8 Mayıs 1988), eski Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2011 yılında Mito HollyHock kulübünde başladı.
Tsukasa Shiotani

Profesyonel kariyerine 2011 yılında Mito HollyHock kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Sanfrecce Hiroshima, El-Ayn ve Sanfrecce Hiroshima kulüplerinde oynadı.
Tsukemono

Tsukemono (; "turşu"), Japon mutfağında genellikle tuz ve salamura içinde turşulanmış veya yatırılmış pirinç kepeğinden yapılan korunmuş sebzelerdir. Genellikle pirinç ile birlikte bir okazu (yan yemek), içecekler ile birlikte bir otsumami (aperitif), yemekte süsleme olarak ve Japon çay seremonisinin kaiseki bölümünde bir öğün olarak servis edilir.