Osmanlı İmparatorluğu kronolojisi

Bu madde, 1299–1922 yılları arasında altı asır boyunca hüküm sürmüş olan Osmanlı İmparatorluğu'nun tarihinden önemli olayların bir kronolojisini vermektedir.1302 — İlk Bizans–Osmanlı savaşı olan Koyunhisar (Bafeus) Muharebesi ile Osman Gazi Bizans'ı mağlup etti.1308 - Ulubat gölü üzerindeki Alyos adası, Aygut Alp’in oğlu Kara Ali tarafından barış yoluyla teslim alındı.1313 - Harmankaya Tekfuru Köse Mihal'in Müslüman olması, kalesi ve taraftarları ile birlikte Osmanlılara katılması.1349 -1352 - Bizans'a yardım için Süleyman Paşa'nın Rumeli'ye geçişi ve Çimpe Kalesi'nin Osmanlılar tarafından üs olarak alınışı1357 - Orhan Gazi'nin esir düşen oğlu Halil'in kurtarılması karşılığında Osmanlı-Bizans savaşında ateşkes1359 - Bizans'ın kışkırtmasıyla düzenlenen Lapseki Haçlı Seferinin yenilgiye uğratılması, Bizans'la savaşın yeniden başlaması1366 - Osmanlı-Bizans Savaşının yeniden başlaması, Çirmen, Ferecik, İncüğez, Çatalca ve Küçükçekmece'nin fethi1369 - Bulgar Krallığı'ndan Kızılcaağaç Yenicesi, Yanbolu, İslimiye, İhtiman ve Samokov'un fethi, Sırplara karşı Çamurluova zaferi1381 - Bursa Düğünü, Germiyan Beyliği'nden Kütahya, Simav, Emet, Tavşanlı ve Gediz'in devralınması, Hamid Beyliği'nden Akşehir, Beyşehir, Seydişehir, Yalvaç, Karaağaç ve Isparta'nın satın alınması1383 - Bizanslı Selanik Tekfurunun Kavala ve Serez'i işgali, Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa'nın Selanik'i kuşatması, Kavala ve Serez'in geri alınması1385 - Timurtaş Paşa'nın Sırp Zeta Prensliği'ne karşı Savra zaferi, Arnavutluk'un doğusunda Osmanlı egemenliği1386 - I. Murad'ın Karaman Seferi, Frenkyazısı zaferi, Karaman Beyliği'nin işgal ettiği yerlerden çekilmesi1386 - Karaman Seferinde Osmanlı ordusunda yer alan Sırp askerlerin Konya'yı yağmalamaları nedeniyle idam edilmeleri üzerine Sırbistan'la savaşın yeniden başlaması1387 - Dört yıldır kuşatılan Selanik'in Çandarlı Kara Halil Hayreddin Paşa'ya teslimi, Bizans'la barış1388 - Çandarlı Ali Paşa'nın Bulgarlardan Şumnu, Hirşova, Razgrad, Silistre, Ziştovi ve başkent Tırnova'yı fethi, Bulgar Krallığı'nın tâbiyeti karşılığında Tırnova'nın iadesi, Dobruca Prensliği yeniden tâbiyet altına alınması1389 - I. Murad'ın muharebe meydanında ölümü, Yıldırım Bayezid'in tahta geçişi  1389 - Şehzade Yakub'un Şehzade Bayezid tarafından katli.1394 - Selanik'in doğrudan Osmanlı yönetimine alınması, Yıldırım Beyazıt'ın Teselya seferi ve Tırhala, Çatalca, Dömeke ve İzdin ile Attika'daki son Katalan devletçikleri Salona ve Neopatras'ın ilhakı1400 - Bursa'da I. Beyazıt tarafından Ulu Cami'nin yaptırılması; İlk Osmanlı Darü'ş-şifa'sının Yıldırım Bayezid tarafından inşa edilmesi1402 - 1413 - Fetret Devri, iç karışıklıklar  1406 - Saltanat için Emir Süleyman ile Çelebi Mehmed'in savaşı.  1410 - Emir Süleyman'ın Çelebi Musa'ya karşı Rumeli'de ki zaferi.  1411 - Çelebi Mehmed'in Çelebi Süleymanı bertaraf edip Konstantinopolis'i kuşatması.1439 - II. Murad'ın Sırbistan Seferi,Semendire'nin fethi (16 Ağustos), İshak Bey'in Nobırda zaferi (6 Ağustos)1442 - Mezid Bey'in Santimbru zaferi (18 Mart) ve Hermannstadt hezimeti (22 Mart), Şehabettin Paşa'nın Vazag hezimeti (2 Eylül)1443 - Macar-Haçlı ordusunun Sırbistan ve Bulgaristan'ı istilası, Niş Muharebesi (3 Kasım), İzladi Derbendi zaferi (16 Aralık)1444 - Macaristan Krallığı'yla Edirne-Segedin Antlaşması (12 Haziran), Karaman Beyliği'yle Yenişehir Sevgendnamesi1454 - Hamza Bey'in Abhazya Seferi'yle Sohumkale'nin fethi ve Abhazya Prensliği'nin Osmanlı Devleti'ne bağlanması1460 - II. Mehmed'in II. Mora seferi, Mora'nın fethinin tamamlanması, Atina Dükalığı'nın ilhakı, Angelokastro'nun fethi1461 - Trabzon'un Fethi, Trabzon Rum İmparatorluğu'nun sonu, Batum'a kadar Karadeniz kıyılarının ilhakı1464 - II. Mehmed'in II. Bosna seferi, başarısız Yayçe Kuşatması, Mahmud Paşa'nın İzvornik zaferi, Mihaloğlu Ali Bey'in Semendire zaferi1475 - Kırım hanı Mengli Giray Han'ın Cenevizlilerin elinden kurtarılması ve Kırım'ın Osmanlı'ya bağlanması1476 - II. Mehmed'in Boğdan seferi, Akdere zaferi, Boğdan kesin olarak Osmanlı Devleti'ne bağlanması1477 - II. Mehmed'in Sırbistan Seferi (Ocak) sonucunda Macarlarca Sırbistan'da inşa edilen Haram (Hram) ve Koyluca (Kulic) kalelerini fethi1508 - Şehzade Selim'in seferleri sonucu Gürcü Güriyel ve Açıkbaş Hanlıklarının Osmanlılara tâbi olması1513 - I. Selim'in kendisine karşı ayaklanan Şehzade Ahmed'i Yenişehir muharebesinde bozguna uğratması1515 - Bıyıklı Mehmed Paşa'nın Ovacık zaferi, Kemah, Harput, Tunceli ve Diyarbakır'ın alınması, Safevilerin başarısız Diyarbakır Kuşatması1516 - Memlûk Devleti'yle savaş, I. Selim'in Mercidabık zaferi (26 Ağustos) ve Halep'e girmesi (28 Ağustos), Suriye'nin Osmanlı topraklarına katılması, Han Yunus zaferiyle Filistin'in ilhakı1517 - Ridaniye zaferi ve Mısır'ın alınması, Hicaz Şerifliği'nin (6 Temmuz) ve Yemen'in Osmanlılara bağlanması1529 - Barbaros Hayreddin Paşa'nın Cezayir Adası'nı fethi, Aydın Reis'in İspanyol filosuna karşı Formentera zaferi1537 - Barbaros Hayreddin Paşa'nın Ege'deki harekatı sonucu Kiklad Adaları'nın Osmanlılara bağlanması1538 - Barbaros Hayreddin Paşa'nın Ege'deki harekatı sonucu Venedik'e ait Şeytan, İskiri, Kerpe ve Çoban adalarını Osmanlı Devleti'ne katması1548 - I. Süleyman'ın İran seferi, Tebriz'in işgali, Van'ı fethi, Çerkez Osman Paşa'nın Kemah zaferi1549 - İskender Paşa'nın Hoy'u fethi, Kara Ahmed Paşa'nın Gürcülerden Tortum, Oltu, Yusufeli ve Artvin'i fethi1551 - Turgut Reis'in Cerbe ablukasından (12-30 Nisan) kurutuluşu, Sinan Paşa'yla birlikte Gozo'yı istilası ve Trablus'u fethi1552 - Macaristan'da Segedin ve Palast zaferleri, Temeşvar, Seçen, Dregeli, Solnok ve Lippa'nın fethi, sonuçsuz Eğri kuşatması1553 - 1554 - I. Süleyman'ın Nahcıvan Seferi, Revan (18 Temmuz) ve Nahcıvan'ın (28 Temmuz) zaptı, Karabağ'ın istilası, Taht-ı Süleyman zaferi (22 Temmuz)1554 - Cezayir Valisi Salih Paşa'nın Vattâsîler lehine Fes'i zaptı (Ocak), Saadiler'in Fes'i geri alması1555 - Toygun Paşa'nın Kapoşvar (17 Eylül), Babofça ve Berzence'yi (Eylül sonu) fethi. Veli Paşa'nın Macar-Alman ordusuna Panto zaferi (4 Ekim)1566 - Piyale Paşa tarafından Sakız Adası'nın Fethi (15 Nisan), Nakşa Seferi sonucu Nakşa Dükalığı'nı ilhakı1566 - Kanuni Sultan Süleyman'ın son seferi: Zigetvar Savaşı ve Sultanın vefatı, II. Selim'in tahta geçişi1575 - Bosna Sancakbeyi Gazi Ferhad Paşa'nın Alman-Hırvat kolordusuna karşı Budaçki zaferi (22 Eylül)1577 - Takiyüddin'in gözlemlerine, kısmen tamamlanan Daru'r-Rasadü'l-Cedid'de (İstanbul Rasathanesi) devam etmesi1577 - İspanya Krallığı ile 1515'ten beri süregelen savaş halini sona erdiren ateşkes ve barış müzakereleri1578 - Osmanlı-İran Savaşı'nın başlaması, Çıldır zaferi (9 Ağustos), Tiflis'in Zaptı (24 Ağustos) ve Gürcistan'ın fethi, Koyungeçidi (9 Eylül) ve Aras Han zaferleriyle (11 Kasım) Osmanlı hakimiyetinin Şirvan'a genişlemesi, Şahoğlu Muharebesi (24-26 Kasım)1583 - Safevîlere karşı Dizful zaferi ve Huzistan, Luristan, Kirmanşah ve Ardelan'ın fethi, Meşale zaferiyle Şirvan'da Osmanlı egemenliğinin pekişmesi, Revan'ın Zaptı1584 - Kılıç Ali Paşa komutasındaki donanmanın da yardımıyla Özdemiroğlu Osman Paşa II. Mehmed Giray'ın isyanını bastırarak Kırım Hanlığında Osmanlı hakimiyetini yeniden kurdu1585 - Safevîler'e karşı Alvar Zaferi (21 Eylül), Tebriz'in ele geçirilmesi (25 Eylül) ve Şenbigazan zaferi (28 Ekim), Mayan zaferi (30 Ekim)1597 - Satırcı Mehmed Paşa'nın aynı yıl kaybedilen Tata'yı geri alması (12 Ekim), Vaç yenilgisi (1 Kasım)1599 - Hadım Cafer Paşa'nın ayaklanan Kartli Kralı I. Simon'u Nahiduri Muharebesi'nde yenerek esir etmesi1601 - İstolni Belgrad'ın kaybı (20 Eylül), Tiryaki Hasan Paşa komutasında Kanije Savunması (9 Eylül-18 Kasım)1602 - Yemişçi Hasan Paşa'nın İstolni Belgrad'ı geri alması (29 Ağustos), Peşte'nin kaybı, Budin'i kuşatan Almanların Lala Mehmed Paşa tarafından püskürtülmesi1603 - Peşte yenilgisi (28 Eylül), Osmanlı ordusunun Almanlara karşı Budin önündeki zaferleri (13-20 Ekim)1604 - Lala Mehmed Paşa'nın Pește (25 Eylül), Vaç (15 Ekim) ve Papa'yı Alman işgalinden kurtarması, sonuçsuz Estergon Kuşatması (18 Ekim-19 Kasım)1605 - Lala Mehmed Paşa'nın Estergon'u Alman işgalinden kurtarması (4 Ekim), Tiryaki Hasan Paşa'nın Veszprém ve Polata'yı geri alması (Ekim sonu)1605 - Erdel Prensi Boçkay'ın Hüsrev Paşa'nın yardımıyla Uyvar'ı zaptı (17 Ekim), Peşte'de Prens Boçkay'a Orta Macar tacının takılması (11 Kasım)1606 - Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ile mütareke (15 Haziran) ve Zitvatorok Antlaşması (11 Kasım)1609 - Damat Halil Paşa'nın Baf açıklarında Kara Cehennem Cengi'nde Malta filosunu yenilgiye uğratması (Ağustos)1616 - Öküz Mehmed Paşa'nın sonuçsuz Revan Kuşatması (11 Eylül-5 Kasım), Tekeli Mehmed Paşa'nın Salmas zaferi1619 - Osmanlılara tâbi Erdel Prensliği'nin Otuz Yıl Savaşları'na dahil olarak Kutsal Roma İmparatorluğu'yla savaşa girmesi1628 - Asi Abaza Mehmed Paşa'nın Erzurum Kușatması'nda yenilmesi, Kars zaferi sonrasında Ahıska'nın geri alınması1630 - Hemedan Seferi, Mihriban zaferi, Çemhal zaferi ve sonuçsuz Bağdat Kușatması, Çınargediği yenilgisi1638 - Osmanlı donanmasının Kazaklara karşı Çoçka Burnu (26-28 Temmuz) ve Temrük zaferleri (16 Ağustos)1645 - Osmanlılara tâbi Erdel Prensliği'nin Otuz Yıl Savaşları'na dahil olarak Kutsal Roma İmparatorluğu'yla yeniden savaşa girmesi1648 - İbrahim'in tahttan indirilmesi ve IV. Mehmed'in tahta çıkışı (8 Ağustos), İbrahim'in katli (18 Ağustos)1655 - Venediklilere Çanakkale yenilgisi (21 Haziran), Benefşe'yi kuşatan Venediklilerin püskürtülmesi (18 Ağustos)1656 - Çanakkale Boğazı'nın Venedik ablukası altına alınması, Venediklilere Çanakkale yenilgisi, Limni ve Bozcaada'nın kaybı1657 - Venediklilere karşı Çanakkale zaferi (19 Temmuz), Bozcaada (31 Ağustos) ve Limni'nin (12 Kasım) geri alınması1658 - Erdel Kralı Rakoçi'nin başına buyruk hareket etmesi neticesinde Köprülü Mehmed Paşa'nın Erdel seferi, Yanova'nın fethi1664 - Zerinvar'ın fethi (7 Temmuz), St. Gotthard Muharebesi (1 Ağustos) ve Avusturya ile Vasvar Antlaşması (10 Ağustos)1671 - Cezayir'de denizci kökenli Dayıların Yeniçeri Ağalarının yönetimini sonlandırmaları, Osmanlı otoritesinin sembolik hale dönüşmesi1676 - Rusya'nın Çehrin'i ele geçirerek Osmanlı himayesindeki Kazak hatmanını esir etmesi (18 Ağustos)1676 - Lehistan Krallığı'yla İzvança Muharebesi (25 Eylül-14 Ekim) ve sonucunda İzvança Antlaşması (17 Ekim)1683 - II. Viyana Kuşatması, peşinden Ciğerdelen Savaşı ve Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları, Estergon'un kaybı1686 - Venedik'in Navarin (14 Haziran), Modon (7 Temmuz), Argos (7 Ağustos), Anabolu (29 Ağustos) ve Pire'yi (Ekim) ele geçirmesi1687 - Başta Eğri Kalesi olmak üzere Macaristan'da Avusturyalılara büyük toprak kayıpları, Mohaç Muharebesinde yenilgi1687 - Bir yıl önce Kutsal İttifak'a dahil olan Rusya Çarlığı'nın Kırım Seferi'nin Rusların hezimetiyle sonuçlanması (17 Haziran)1687 - Venedik'in Patras (24 Temmuz) ve İnebahtı'yı (25 Temmuz) ele geçirmesi, kuşatılan Benefşe hariç Mora'nın tamamen kaybı, Atina'nın teslim olması (28 Eylül)1688 - Venedik'in Osmanlıların karşı taarruzundan çekinerek Atina'yı boşaltması (10 Nisan), Eğriboz kuşatmasında büyük bir yenilgiye uğraması (22 Ekim)1689 - Avusturyalıların Bosna'dan çıkarılması, Batoçine yenilgisi, Niş'in kaybı, Avusturyalıların Eflak'ı ve Kosova'yı istilası, Sırp asilerin Makedonya'yı istilası1689 - Rusya Çarlığı'nın II. Kırım Seferi'nin Rusların daha büyük bir hezimetiyle sonuçlanması (30 Mayıs)1695 - Sakız Adası'nın kaybı ve hemen geri alınması, Mezamorta Hüseyin Paşa'nın Venedik donanmasına karşı Koyun Adaları (9 ve 19 Şubat) ve Zeytinburnu (18 Eylül) zaferleri1695 - II. Mustafa'nın 1. Macaristan seferi, Lugoş zaferi (25 Eylül), Lugoş ve Lippa'nın geri alınışı1697 - Mezamorta Hüseyin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Venedik donanmasına karşı Bozcaada (6 Temmuz), Andıra (1 Eylül) ve Mürted (20 Eylül) zaferleri.1699 - Karlofça Antlaşması'yla (26 Ocak) Macaristan'ın Avusturya'ya, Podolya ve Ukrayna'nın Lehistan'a, Mora'nın Venedik'e kaybı1711 - Rusya'ya karşı Prut Zaferi ve Prut Antlaşması, Osmanlı donanmasının Azak seferi ve Purt Antlaşması uyarınca Azak ve Taygan kalelerinin geri alınışı1715 - Anabolu'nun fethi, Mora'nın geri alınışı, Girit'teki son Venedik kaleleri, Çuha, İstendil ve Egina adalarının fethi1718 - Pasarofça Antlaşması (21 Temmuz), Banat, Sırbistan ile Bosna'nın kuzeyi ve Eflak'ın batısının kaybı1724 - İstanbul’da Rusya'yla İran topraklarının paylaşımını öngören İran Mukasemenamesi'nin imzalanması1724 - Hoy, Revan, Nahcivan, Kirmanşah, Hürremabad ve Hemedan'ın zaptı, Aleşter ve Akçakal zaferleri, Tebriz ve İkdeli zaferleri sonrası sonuçsuz Tebriz Kuşatması1726 - Osmanlıların Arpaçay, Naka ve Ordubad zaferleri, İran'de yönetimi ele geçiren Afgan Hotakîlere karşı Ancedan yenilgisi1730 - Nadir Şah'ın taarruzuyla 1730-1732 Osmanlı-İran Savaşı'nın başlaması, Melayer Muharebesi'nde mağlup olan Osmanlı ordusunun Batı İran'ı terki (Temmuz)1730 - Patrona Halil isyanı (28 Eylül-1 Ekim), III. Ahmed'in tahttan indirilmesi, I. Mahmud'un tahta çıkışı, Lâle Devri'nin sona ermesi1731 - Revan'a saldıran İran Şahı II. Tahmasb'ın püskürtülmesi, Hekimoğlu Ali Paşa'nın Batı İran'ı geri alması, Kürican zaferi1732 - İran'la Ahmed Paşa Antlaşması (10 Ocak), Batı İran'ın Safevîlere iadesine karşılık Güney Kafkasya'daki Osmanlı kazanımlarının tanınması1732 - İran Şahı II. Tahmasb'ı tasfiye eden Nadir Şah'ın Ahmed Paşa Antlaşması'nı tanımaması ve 1732-1736 Osmanlı-Safevî Savaşı'nın başlaması, Kerkük'te püskürtülen İran ordularının Bağdat'ı kuşatması1733 - Topal Osman Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun Ducum zaferi (19 Temmuz) ve Bağdat'ı kurtarması, kışlaklarına çekilmeye başlayan Osmanlı ordusunun yeniden toparlanan Nadir Şah'ın ordusuna Leylan yenilgisi (26 Ekim), Kerkük'ün kaybı1735 - Nadir Şah'ın Kars Kuşatması'nın yenilgiye uğratılması (25 Mayıs), Osmanlı ordusunun Arpaçay yenilgisi (18 Haziran), Gence ve Tiflis'in kaybı1736 - İstanbul Muahedesi'yle 1732-1736 Osmanlı-Safevî Savaşının sonlanması, Osmanlıların Güney Kafkasya'yı terki1737 - Rusya'nın Özi'yi zaptı, Kırım'da ise yeniden ağır kayıplara uğraması, Osmanlı donanmasının Lori Burnu zaferi1737 - Avusturya'nın Niş'i ve Eflak'ı istilasının püskürtülmesi, Banyaluka (4 Ağustos) ve Vidin zaferleri (28 Eylül), Bosna'nın kuzeyinin geri alınması1738 - Rusya'nın Bender ve Hotin'e yönelik saldırıları püskürtüldü, Özi Osmanlılarca geri alındı, 3. kez Kırım'ı istila etmeye çalışan Ruslar ağır kayıplar vererek çekildiler1739 - Avusturya'yla Niş Antlaşması, Banat hariç Pasarofça'da (1718) kaybedilen yerlerin geri alınması1743 - Nadir Şah'ın Kerkük ve Erbil'in işgali, Musul Kuşatması'nın (13 Eylül-23 Ekim) ise Abdülcelilzade Hüseyin Paşa tarafından püskürtülmesi, Serine Boğazı zaferi, Kerkük ve Erbil'in geri alınması1745 - Yeğen Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun Revan Muharebesi'nde yenilgisi (21 Ağustos)1768 - Lehistan'ı işgal eden Rusya'ya karşı kurulan Bar Konfederasyonu'nun Osmanlılardan yardım ve korunma istemesi (Mart)1768 - Rus ordusunun yenilgiye uğrattığı Bar Konfederasyonu'nun sığındığı Osmanlı topraklarına girerek Balta'yı yakması,Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması1769 - Rusların Hotin kuşatmasının püskürtülmesi (2 Mayıs ve 12 Ağustos), Kamaniçe yenilgisi (17 Eylül)  ve Hotin'in kaybı, Boğdan ve Eflak'ın Rus ordusunca işgali1770 - Rus donanmasının İngilizlerin yardımıyla Akdeniz'e girmesi, Çeşme bozgunu (7 Temmuz), Osmanlı ordusunun Hantepesi (7 Temmuz) ve Kartal Ovası'nda (1 Ağustos) yenilgileri, Limni'yi kuşatan Rus donanmasının Cezayirli Gazi Hasan Paşa tarafından püskürtülmesi (22 Ekim)1770 - Açıkbaş Hanlığı'nın Kartli-Kaheti Krallığı'yla yakınlaşması sonucunda Gürcistan'da Rus nüfuzunun başlangıcı1771 - Rusya'nın Kırım'ı işgali, Osmanlı ordusunun Yergöğü zaferi (12 Eylül) ve başarısız Bükreş taarruzu (10 Ekim)1772 - Rusya'yla Avusturya, Prusya ve Birleşik Krallık'ın aracılığıyla ateşkes (22 Ocak) ve Yergöğü Mütarekesi (10 Haziran)1773 - Rusya'yla çarpışmaların yeniden başlaması, Dobruca ve Bulgaristan'a sarkmak isteyen Rus ordularının Rusçuk (15 Mayıs), Silistre (29 Haziran) ve Varna'da püskürtülmesi1774 - Rus ordusuna karşı Kozluca yenilgisi, Küçük Kaynarca Antlaşması'yla Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonlandırılması, Kırım Hanlığı'nın bağımsız olması, Dinyeper ve Bug Nehri arasındaki toprakların terki, Kabartay'ın Ruslarca ilhakının tanınması, Ruslara Karadeniz'de seyrüsefer hakkı tanınması1774 - İran'da iktidara gelen Zend Hanedanı'yla 1774-1779 Osmanlı-İran Savaşı'nın başlaması, Babanlı Ahmed Paşa'nın Ali Murad Han komutasındaki İran ordusuna karşı Çemçemal zaferi (Kasım)1775 - Cezayirli Hasan Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Filistin seferiyle Zâhir el-Ömer önderliğindeki isyanı bastırması (12-24 Ağustos)1777 - Babanlı Mehmed Paşa'nın İran'ın Bane ve Senendec valilerine karşı Bane (22 Nisan) ve Sine (5 Mayıs) zaferleri1786 - Cezayirli Gazi Hasan Paşa'nın Mısır'da Memlûkların çıkardığı karışıklıkları bastırması (Ağustos)1787 - Osmanlıların başarısız Kılburun çıkarması (12 Ekim), Özi Deniz Muharebesi (14-15 Ekim), Hotin ve Yaş'ın Ruslara kaybı (Eylül-Ekim)1788 - Rusya'nın müttefiki olarak Avusturya'nın da savaşa girmesi (9 Şubat), Osmanlıların Lazarethane (7 Ağustos), Muhadiye (29 Ağustos) ve Şebeş (22 Eylül) zaferleri1788 - Yılan Adası Deniz Muharebesi (14 Temmuz), Özi Kalesi'nin 6 aylık bir kuşatmadan sonra Ruslar tarafından zaptı (6 Aralık)1789 - Birleşik Rus-Avusturya ordularına Focşani (21 Temmuz) ve Boze yenilgileri (22 Eylül), İsmail zaferi, Belgrad'ın kaybı (8 Ekim)1790 - Avusturya'nın Prusya tarafından barışa zorlanması, Reichenbach Konvansiyonu (27 Temmuz), Avusturya'yla Yergöğü Mütarekesi (18 Eylül)1795 - Mühendishane-i Berr-i Hümâyun'un açılışı; Osmanlı sarayında ilk yabancı bando (Napolyon'un III. Selim'e gönderdiği)1799 - Napolyon'un El-Ariş ve Gazze'yi ele geçirmesi (Şubat), Akka'da Cezzar Ahmed Paşa tarafından mağlup edilmesi (Mayıs), Napolyon'un Fransa'ya dönmesi1802 - Fransız ve İngiliz gemilerinin kendi bayrakları altında Karadeniz'e çıkmalarına müsaade edilmesi1807 - İngiltere'nin Rusya'nın yanında Osmanlı savaşına iştiraki ve İngiliz filosunun İstanbul önlerine gelmesi (20 Şubat), sıkışan filonun Marmara'yı terki ve Çanakkale çıkışında hasara uğratılması (2 Mart)1807 - Bir başka İngiliz filosunun İskenderiye'ye çıkarması ve işgali (17-20 Mart), Selanikli Ali Bey'in İngilizleri Raşid'de (21 Mart) ve Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın ise Hammad'da (21 Nisan) mağlup etmeleri, İngilizlerin İskenderiye'yi tahliyeleri (25 Eylül)1807 - Osmanlı donanmasının Rus donanmasına karşı sonuçsuz Çanakkale muharebesinden (22 Mayıs) sonra Limni muharebesinde (2 Temmuz) yenilgisi1807 - Kabakçı Mustafa İsyanı, III. Selim'in tahttan indirilmesi ve Nizam-ı Cedid'in ilgası (25-29 Mayıs)1807 - Osmanlı ordusunun Rusya'ya Obileşti (2 Haziran) ve Arpaçay muharebelerinde (18 Haziran) yenilgileri, Yergöğü Mütarekesi (24 Ağustos)1808 - Alemdar Paşa Baskını, IV. Mustafa'nın tahttan indirilmesi, III. Selim'in katli, II. Mahmud'un tahta çıkması (28 Temmuz)1810 - Hacıoğlu Pazarcık ve Silistre'nin Ruslarca işgali (22-30 Mayıs), Batin yenilgisi ve Rusçuk'un teslimi, (9 Eylül), Vidin yenilgisi (26 Ekim)1811 - Osmanlıların Rusçuk saldırısının püskürtülmesi (22 Haziran), Slobozia Muharebeleri'nde Osmanlıların yenilgisi (25 Ekim) ve ateşkes istemeleri (14 Kasım)1811 - Vehhabiler'in işgalindeki Mekke ve Medine'nin Kavalalı Mehmed Ali Paşa tarafından kurtarılması1812 - Rusya'yla savaşın sonu: Bükreş Antlaşması, Besarebya'nın kaybı, Sırbistan'a özerklik verilmesi (28 Mayıs)1826 - Vaka-i Hayriye/Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması (16 Haziran), Asakir-i Mansure-i Muhammediyye'nin kurulması (14 Haziran)1827 - İngiltere ile Rusya arasında Yunanistan'ın bağımsızlığına dair Petersburg Protokolü (4 Nisan)1827 - Mısır kuvvetlerinin (Kavalalı Mehmet Ali Paşa) Yunan İsyanını bastırmaları, Atina'nın teslimi (Temmuz)1828 - Rus ordusunun Boğdan ve Eflak'ı işgali, İbrail (23 Haziran) ve Varna'yı (10 Ekim) zaptı, Hacıhasanlar ve Kurttepe zferleri (24-30 Eylül), Rusların Şumnu (16 Ekim) ve Silistre'de (8 Kasım) püskürtülmesi1828 - Kafkas cephesinde Rus ordusunun Anapa (24 Haziran), Kars (15 Temmuz), Ardahan, Poti (27 Temmuz) ve Ahilkelek'i (5 Ağustos) işgali, Ahıska yenilgisinden (21 Ağustos) sonra Ahıska (28 Ağustos), Beyazıt (5 Eylül) ve Eleşkirt'in kaybı.1830 - Mühendishane-i Bahri'nin Heybeliada'daki kışlaya taşınması; İshak Efendi'nin Mühendishane başhocalığına getirilmesi; Avrupa'ya talebe gönderilmeye başlanması1831 - Ali Rıza Paşa komutasındaki ordunun Memlûk idaresine son vererek Bağdat'ta doğrudan Osmanlı egemenliğini yeniden kurması1832 - Topkapı Sarayı'na bitişik Gülhane bahçesinde mevcut binalarda Cerrahhane-i Amire'nin açılması (29 Ocak)1833 - Rus kuvvetlerinin yardım amacı ile Beykoz'a asker çıkartmaları ve Rus filosunun İstanbul'a gelmesi (5 Nisan)1833 - Kavalalı Mehmed Ali Paşa'ya karşı Osmanlı-Rus ittifakı: Hünkar İskelesi Antlaşması, Boğazlar'ın diğer devletlere kapatılması (8 Temmuz)1834 - Musul'daki Celilî Hanedanı yönetimine son verilerek bölgenin yeniden doğrudan Osmanlı idaresine bağlanması1835 - Osmanlı Donanması'nın Trablusgarp'ta Karamanlı Hanedanı'na son vererek yeniden doğrudan Osmanlı idaresini kurması1839 - Kavalalı Mehmed Ali Paşa ile Osmanlı-Mısır Savaşı|savaşın tekrar başlaması, Nizip yenilgisi (24 Haziran)1839 - II. Mahmud'un vefatı üzerine Abdülmecid'in tahta çıkması, Osmanlı donanmasının Kavalalı Mehmed Ali Paşa'ya teslimi (1 Temmuz)1840 - Londra Antlaşması'yla Osmanlı-Mısır Savaşı'nın sonlandırılması koşullarının belirlenmesi (15 Temmuz)1840 - Suriye ve Lübnan'daki Mısır idaresine karşı Osmanlı-İngiliz harekâtı, Beyrut (3 Ekim) ve Akka'nın (4 Kasım) geri alınması, İskenderiye'nin ablukası (25 Kasım), Osmanlı-Mısır Savaşı'nın  sonu (27 Kasım)1845 - Bahriye Mektebi'nin Heybeliada'daki binasına taşınması; Kadı yetiştirmek için Süleymaniye'de Muallimhane-i Nüvvab medresesinin kurulması; Rüşdiyelerin Darü'l-fünun'a öğrenci yetiştiren orta dereceli mektepler olarak kabul edilmesi1846 - Meclis-i Maarif-i Umumiye kurulması; Mekatib-i Umumiye Nezareti'nin kurulması; Başhoca Seyyid Ali Paşa'nın ölümü1847 - İstanbul'da ilk piyano resitali (Liszt Abdülmecid'e Donizetti'nin Mecidiye Marşı'nı çalıyor); Yeşilköy'de bulunan Ayamama Çiftliğinin ziraat talimhanesi şekline getirilerek ilk pamuk ziraati uygulama eğitiminin burada verilmeye başlanması1848 - Avrupa'da 1848 Devrimleri'nin Osmanlılara tâbi Boğdan'a (Nisan) ve Eflak'a (Haziran) sıçraması, Ömer Lütfü Paşa'nın Eflak'taki isyanı bastırması (15 Eylül), Osmanlıların muvafakatıyla Boğdan'ı işgali1849 - Avrupa'da 1848 Devrimleri bağlamında Avusturya’ya karşı bağımsızlık mücadelesi veren Lajos Kossuth liderliğindeki Macar milliyetçilerin Osmanlı Devleti'ne sığınması1849 - Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan Baltalimanı Sözleşmesi'yle (1 Mayıs) Eflak ve Boğdan'da ortak Osmanlı-Rus himayesi1850 - 1847'den geçerli sayılmak üzere gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında ithalatta %20, ihracatta %16 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tespit edilmesi kararı1853 - Kırım Savaşı'nın patlaması, Rusya'nın Eflak ve Boğdan'ı işgali (Mayıs), Ömer Lütfi Paşa'nın Oltenitsa zaferi (11 Kasım)1856 - Arap alfabesinin Mors alfabesine uyarlanmasıyla telgrafların Türkçe olarak çekilmeye başlanması1857 - Gümrük resminin, eşyanın vardığı değil çıktığı yerde alınması usulünü getiren Mahrec Nizamnamesi'nin yayımlanması1859 - Abdülmecid'i devirip Abdülaziz'i tahta geçirmek için başarısız darbe girişimi (Kuleli Olayı-14 Eylül)1861 - Cebel-i Lübnan mutasarrıflığı'nın hususi statüsünün tespiti ve Cebel-i Lübnan nizamnamesi (9 Haziran)1861 - Fransız ve İngilizlerle Kanlıca Ticaret muahedelerinin yapılması. Bu muahede dış ticarette gümrük resmi oranının %8'e yükseltilmesi ve esnaflıkta inhisar sisteminin kaldırılması (29 Nisan)1862 - Gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resmi alınmaya başlanması1862 - Roman türünde Batıdan yapılan ilk tercüme, Fenelon'dan Tercüme-I Telemak'ın Yusuf Kamil Paşa tarafından yayınlanması; Cemiyet-I Tıbbiye-i Osmaniye'nin kurulması1862 - Mekteb-i Maarif-i Adliye'nin, "Mekteb-i Aklam" adı altında yeni bir şekle sokulması (20 Temmuz)1863 - İstanbul Eczacılık Cemiyeti'nin (Société de Constantinople) kurulması; Protestan Robert Koleji'nin açılması1864 - İyonya adalarının (Yedi Ada Cumhuriyeti'ni oluşturan adalar) İngiltere tarafından Yunanistan'a verilmesi1866 - Ahmed Süreyya Emin Bey'in modelini hazırladığı seri ateşli topla Osmanlıların topçulukta hamle yapması1867 - Rüşdiyelere gayrimüslim talebe alınmaya başlanması; Beyrut Amerikan Üniversitesi'nin kurulması1868 - Darü'l-Muallimin-i Sıbyan'nın açılması; Mekteb-i Hiref ve Sanayi'nin kurulması; Sanayi Mektebi'nin kurulması1868 - Şura-yı Devlet'in teşekkülü ve Divan-ı Ahkam-ı Adliyye'nin ayrı bir temyiz organı olarak ayrılması (1 Nisan)1869 - İkinci Darü'l-Fünun binasının inşasının tamamlanması ve Darü'l-Fünun-ı Osmani'nin kurulması (8 Nisan)1870 - Müstakil Bulgar Kilisesinin kurulması ve Bulgarların Rum Patrikhanesi'nin nüfuzundan çıkmaları1870 - Cenab Şehabeddin'in doğumu; Batılı tarzda ilk roman hikâye türünde, Ahmed Mithat'ın Su-i Zan-Esaret adlı kitabının neşri; Mühendishane'nin Maçka Harbiye Mektebi içerisinde topçu ve istihkam sınıflarında eğitim faaliyetlerine devam etmesi; Sıbyan mekteblerinin ıslahı ve iptidai adı altında yeni mekteplerin açılması; Darü'l-Fünun'ı Osmani'yi teşkil eden şubeler arasında "İlm-i hukuk" şubesinin de yer alması; Tıp eğitiminin Türkçe yapılmaya başlanması1870 - Karadeniz'in tekrar silahlandırılması ve Rusya'nın Paris Antlaşması'nın hükümlerini tanımaması1871 - Midhat Paşa'nın Lahsa seferiyle El-Ahsa'da (yeniden) ve Katar Harekâtı'yla Katar'da Osmanlı egemenliğinin kurulması (20 Nisan-Aralık)1874 - Hukuk Mektebi, Mülkiye Mühendis Mektebi ve Edebiyat Mektebi'nden oluşan Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin açılması; İstanbul Darü'l-Muallimi'nin açılması1874-1875 - Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin eğitime başlaması; Osmanlı İmparatorluğu'nda sivil mühendislik eğitiminin başlaması1876 - Sırbistan'ın Osmanlılara savaş ilanı (27 Haziran), Abdülkerim Paşa'nın Aleksinaç zaferi (1 Eylül), Adil Paşa'nın Djunis zaferi (19 Ekim)1876 - Abdülaziz'in tahttan indirilmesi, V. Murad'ın tahta çıkması, hal'i ve II. Abdülhamid'in cülusu1876 - İstanbul'da Balkan krizini görüşmek üzere enternasyonal bir konferansın toplanması: Tersane Konferansı1876 - Edebi roman hüviyetinde ilk eser olan, Namık Kemal'in İntibahı'nın neşri; İzmir ve Manastır'da yatılı idadiler açılması1877 - Rus-Romen ordusunun Ziştovi (26 Haziran), Tırnova (1 Temmuz) ve Niğbolu Muharebesi'yu (16 Temmuz) işgali, Elena Muharebeleri (12 Temmuz-14 Aralık), Şıpka Muharebeleri (17 Temmuz-9 Ocak), Plevne kuşatması (19 Temmuz-10 Aralık), Lofça yenilgisi (3 Eylül)1878 - Sofya (4 Ocak), Filibe (17 Ocak) ve Edirne'nin (20 Ocak) Ruslarca işgali, Osmanlıların ateşkes istemesi ve Edirne Mütarekesi (31 Ocak), Ayastefanos Antlaşması (3 Mart)1880 - İlk köy romanı, Ahmed Mithat'ın Bahtiyarlık'ının neşri; Darü'l-Fünun-ı Sultani Turuk u Maabir Mektebi'nin ilk mezunlarını vermesi1880 - Darü'l-Fünun-ı Sultani'nin ilk mezunlarını vermesi; Journal de la Société de Pharmacie de Contantinople'un yayınlanması; Cemiyet-i İlmiye'nin kurulması (20 Aralık)1881 - Osmanlı maliyesinin borçlarını ödeyemez hale gelmesi, Muharrem Kararnamesi (15 Ekim) ve Düyûn-ı Umûmiye İdaresinin kurulması (20 Aralık)1884 - Mülkiye Mühendis Mektebi'nin Mühendishane-I Berri-I Hümayun'un bir odasında eğitimine başlaması (1 Kasım)1885 - Doğu Rumeli eyaleti valiliğinin Bulgaristan prensine verilerek bu bölgedeki kontrolün zayıflaması (18 Eylül)1886 - Maarif Nezareti'ne bağlı olarak Mekatib-i Gayrimüslime ve Ecnebiye Müfettişliği'nin kurulması1888 - Beyrut'ta Saint Joseph Katolik Tıp Mektebi'nin açılması; Baytar sınıfının tekrar Harbiye Mektebi bünyesine alınması1895 - Sadrazam Said Paşa'nın beş fakülteden "darülacaze" oluşan bir darül-fünun kurma teklifi (14 Şubat)1896 - Tevfik Fikret'in Servet-i Fünûn dergisinin edebi sayfalarının idareciliğini yüklenmesiyle Edebiyat-ı Cedide devrinin başlaması1897 - Yunan kuvvetlerinin Girit'e çıkması, Yunan çetelerinin Rumeli'deki Osmanlı sınırlarına saldırmaları1898 - Girit meselesinin devam etmesi; adaya muhtariyet verilmesi, Osmanlı kuvvetlerinin geri çekilmesi, Yunan prensi Yorgi'nin vali olarak kabul edilmesi1902 - Hüseyin Hilmi Paşa'nın geniş yetkilerle "umumi müfettiş" olarak Makedonya'ya tayini (8 Aralık)1908 - Osmanlı Eczacı İttihat Cemiyeti'nin kurulması; Osmanlı Cemiyet-i İlmiye-i Baytariyesi'nin açılması; Osmanlı Mühendis ve Mimar Cemiyeti'nin kurulması1909 - Hareket Ordusu'nun Yeşilköy'e varması, İstanbul'daki kargaşaya son vererek düzeni sağlaması (19 Nisan)1912 -1913 - Balkan devletlerinin Osmanlı-İtalyan Savaşı'ndan istifade etmek istemeleri: Balkan Savaşı1912	 - Trablus ve Bingazi'nin İtalya'ya terki: Uşi Antlaşması, Rodos ve Oniki Ada'nın İtalya elinde kalması (15 Ekim)1914	 - Türk Bilgi Derneği'nin kurulması; Medreset'ül-Hattatin'in kurulması; Dar'ül-Hilafeti'l-Aliyye Medreseleri'nin kurulması1914	 - Avusturya-Macaristan veliahdı Arşidük Franz Ferdinand Saraybosna'da öldürülmesi (28 Haziran)1914	 - Almanya'nın Fransa'ya, İngiltere'nin Almanya'ya savaş ilanı: I. Dünya Savaşı'nın başlaması (4 Ağustos)1914	 - Alman savaş gemilerinin (Yavuz ve Midilli) Boğazlardan geçmelerine izin verilmesi (10 Ağustos)1914	 - Mısır'ın İngiltere himayesinde bir "krallık" haline getirilmesi, Osmanlı Devleti'nin hukukuna son verilmesi (18 Aralık)1915	 - Mekteb-i Tıbbiye'nin Darü'l-Fünun'a bağlanarak bugünkü İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne dönüşmesi1915	 - Doğu Anadolu Bölgesi'nde Ruslarla işbirliği yapan Ermeni nüfusun iç bölgelere taşınması: Tehcir Kanunu (27 Mayıs)1916	 - Dar'ül-Hilafeti'l-Aliyye Medreseleri üstünde Medresetü'l-Mütehassısın adı altında bir ihtisas medresesi kurulması; İlk Musiki cemiyeti (Darü't-Talim-i Musiki)1918 - Şam Mekteb-i Tıbbiyesi'nin Beyrut'un işgali neticesinde kapanması; Gazi Ahmed Muhtar Paşa'nın ölümü (6 Nisan)1920 - Mekteb-i Harbiye'nin Ankara'da "Sunuf-ı Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı" olarak açılması1920	 - İtilaf işgal kuvvetlerinin İstanbul'daki resmi binalara girmeleri, Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nın dağıtılması ve kapanması1921 - Londra Konferansı: Anadolu için söz söyleme hakkının Ankara Hükûmeti'nde olduğunun tespiti (27 Ocak - 12 Şubat)1922   - Mehmed Vahidettin'in yurt dışına çıkması (17 Kasım) ve Abdülmecid Efendi'nin halife seçilmesi (19 Kasım)1924   - Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kararıyla Osmanlı Hanedanı elindeki İslam hilâfetinin kaldırılması ve hanedanın Türkiye'den sürgün edilmesine hükmedilmesi (3 Mart)