barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Çinili Camii

Çinili Camii, Orta Valide Camii ya da Mahpeyker Kösem Valide Sultan Camii, İstanbul'un Üsküdar ilçesinin Murat Reis Mahallesi'nde yer alan, Osmanlı Dönemi'nden kalma tarihi bir cami. I. Ahmet'in eşi olan Mahpeyker Kösem Valide Sultan tarafından yaptırılmıştır. Yapımına 1638 yılında başlanan cami, 2 yıllık inşaat sürecinden sonra 1640 yılında ibadete açılmıştır. Cami mimari olarak Osmanlı esintilerini yansıtmaktadır.Özgün planda bir cami olarak inşa edilmiştir. Daha sonra medresesi, şadırvanı, sebili, mektebi, çeşmesi ve hamamı yapılmıştır. Caminin bulunduğu bölge Murat Reis Mahallesi olarak anılmaktadır. Caminin banisi Mahpeyker Kösem Valide Sultan, I. Ahmet Türbesi'nde medfundur.
Çinili Köşk

Çinili Köşk, Topkapı Sarayı'nın dış surlarının içinde yer alan, 1472 yılından kalma bir köşktür. Osmanlı sultanı II. Mehmed tarafından yazlık saray ya da köşk olarak yaptırılmıştır. Mimarı kesin olarak belli olmasa da bazı kaynaklar Mimar Atik Sinan tarafından yapıldığını belirtmektedir. Sırça Köşk ya da Sırça Saray olarak da adlandırılır.1875 ile 1891 yılları arasında Müze-i Hümayun (İmparatorluk Müzesi) olarak hizmet vermiştir. 1953 yılında Türk ve İslam Sanatları Müzesi olarak kamuya açılmıştır. Daha sonra İstanbul Arkeoloji Müzesi'nin bünyesine katılmıştır. Müzede Selçuklu ve Osmanlı devirlerinden kalma İznik çinisi ve seramik örnekleri sergilenmektedir.Gülru Necipoğlu. 15. ve 16. Yüzyılda Topkapı Sarayı – Mimari, Tören ve İktidar. 2007. ISBN 975-08-1155-0
Çinili baskı

Çinili baskı büyük ebatta alanları süsleme ve kaplama amacıyla kullanılan bir yöntemdir. Özellikle kopya baskılarda basılan görsel imgenin daha geniş bir alanda görülebilmesi amacıyla mevcut baskı yöntemlerini kullanarak bir kerede basılamayacak ebatta görsel resmi oluşturma yöntemidir.
Çiniliköy, Kemalpaşa

Çiniliköy, İzmir'in Kemalpaşa ilçesine bağlı 48 mahalleden biridir. Kemalpaşa ilçe merkezine 2 km uzaklıktadır. 5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Yasası kapsamına girmeden önce köy statüsünde olan bölge, mahalle hâline getirildi.
Çiniyeri, Tire

Çiniyeri; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Çinka

Çinka (Gürcüce: ჭინკა; okunuşu: "ç'ink'a"), Gürcü ve Laz-Megrel mitolojisinde karada yaşayan küçük yaratıklardır. Hem erkek hem de dişi olabilen Çinkalar, ormanlarda ve ıssız yerlerde yaşarlar.Latincede ruh cin anlamına gelen genius, Arapçaya cin olarak çevrilmiştir. Gürcücede kelimeye küçüklük, yavruluk anlamı katan -ka ekinin cin kelimesine eklenmesiyle çinka türemiştir.Fransız profesör Georges Dumézil, çinkayı şöyle tanımlamaktadır:  Kamparna'daki (Dikyamaç) çinka tanımı ise şöyledir:  Bununla beraber Pazar'daki (Atina) çinka tanımında çinkanın uzun suratlı, uzun boylu, ince yapılı ve ayaklarının ters olduğu yazar. Çinkaların yaşam ortamı ırmaklardaki büyük taşların arasındaki mağaralardır. Akşam ezanından sonra değirmenlerin çevresinde ortaya çıkan çinkalar, horozların ötüşünü takriben yok olurlar. Fırtına Deresi çevresindeki Laz köylerinde yaşayanlar ise çinkayı germakoçi ile ilişkilendirir ve çinkaya çika derler. Zğemi (Aşağıdurak) köyünde ise çinka diğer yerlerdekinin aksine iyi bir ruhtur. İnsanlara kötülüğü dokunmayan, uzun saçlı ve güzel bir kadın olarak tasvir edilir. Güneşli günlerde gölün etrafından açığa çıkan güzel ruh, bebeğinin altın beşiğini gölün üstünde sallar.Arhavi'de çinkanın saçını koparan kişinin çok zengin olacağına inanılır. Pazar'da ise akşamları değirmenlerin yanından yalnız başına geçmek çinka çıkacağı korkusuyla tercih edilmez. Kazayla çinkalarla konuşulması halinde çinkaların insanları mağaralarına götürüp boğduğuna inanılır. En olumlu olasılık ise insanın konuştuğu şeyin çinka olduğunu idrak etmesidir. Bu durumda kişi çarpılır (elipardalen). Çinka insan tarafından tanındığını fark ederse insanı anında öldürür. Altın madenlerini bulan kişilere çinkaların musallat olacağı ise bir başka inanıştır. Çinkayı germakoçi ile ilişkilendirenler ise çinka ile karşılaştıklarında başparmaklarını saklarlar. Çünkü başparmağı olmayan ve başparmağı olan insanları kıskanan germakoçi, başparmağı fark ederse ısırarak kopartır. Çinka doğum yaparken ona yardım eden kişilerin çinka tarafından altınla ödüllendirildiğine dair bir söylenti vardır. Zğemi (Aşağıdurak) köyündeki bir söylenti, çinkanın yüzünü görenin köşeyi döneceği yönündedir.
Çinkadzeebi Camii

Çinkadzeebi Camii (Gürcüce: ჭინკაძეების მინარეთიანი ჯამე), Gürcistan'nın Acara bölgesindeki iki katlı ahşap bir camidir. 19. yüzyıla tarihlenmektedir.Cami günümüzde terk edilmiş vaziyettedir. 1981 tarihli kayıt kartına göre, o tarihte caminin bodrumunda bir medresenin faaliyet gösterdiği bilinmektedir. Aynı kartta, düzleştirilmiş taş bloklar ve muhtemelen bir bacadan oluşan kapalı ve dar bir ek binanın olduğu yazmaktadır. Caminin mimari görünümü, yapı malzemelerinin özellikleri, planı ve dekoru bölgedeki diğer yapılarla benzerlik göstermektedir. Dikdörtgen planlı iki katlı ahşap yapı, taş temel üzerine inşa edilmiştir. Caminin iç tasarımını Laz ustalar yapmıştır.
Çinko bromür

Çinko bromür (ZnBr2), ZnBr2 kimyasal formülüne sahip bir inorganik bileşiktir. Renksiz bir tuzdur ve çinko klorür (ZnCl2) ile pek çok ortak özellik taşır; organik çözücüler içinde çözünürler ve asiditesi yüksek çözeltiler oluşturmak üzere, su içinde yüksek çözünürlüğe sahiptirler. Higroskopiktir ve 2H2O·ZnBr2 dihidratını oluşturur.Susuz malzeme, dihidratın sıcak CO2 ile dehidre edilmesiyle ya da çinko metali ve bromun reaksiyonu yoluyla üretilebilmektedir.Kristal ZnBr2, Znl2 ile aynı yapıyı benimser: {Zn4Br10}2- “süper tetrahedral” norminal formunu oluşturmak üzere üç köşesini ortak kullanan dört dörtyüzlü Zn merkezi, üç boyutlu bir yapı oluşturacak şekilde köşelerinden bağlanır.  Dihidrat olan ZnBr2·2H2O de olağan bir yapıya sahiptir ve (H2O)6Zn2Br6 olarak  tarif edilmelidir, Zn2Br62- iyonu çinko atomlarına bağlanan brom köprülerine sahiptir. Benzer bir yapı dimerik formda bulunan alüminyum bromür (Al2Br6) bileşiğinde de görülür.Petrol ve doğal gaz kuyularında, çinko bromür içeren çözeltiler, delme fazından bitirme aşamasına geçerken veya kuyu workover işlemlerinde sondaj çamurunun yerini almak için kullanılır. Son derece yoğun tuzlu su çözeltisi, sıvıya 20 kilo/galon ağırlığını verir, bu da özellikle yanıcı yağ ve gaz parçacıklarını yüksek basınçlı kuyularda tutmada faydalıdır. Bununla birlikte, yüksek asitlik ve ozmolarite, korozyon ve kullanım problemlerine neden olur. Mürettebata daha yumuşak kıyafetler ve lastik çizmeler verilmesi gerekir, çünkü akışkan çok dehidre olur.Çinko bromür çözeltileri radyasyona karşı şeffaf bir kalkan olarak kullanılabilir. İki cam bölme arasındaki boşluk, sıcak bir hücrede pencere olarak kullanılmak üzere çok yüksek yoğunluklu, güçlü bir sulu çinko bromür çözeltisi ile doldurulur. Bu pencere türü, radyasyona maruz kalmanın bir sonucu olarak kararmayacağı için kurşun cama göre avantajlıdır. Tüm cam radyasyon nedeniyle zamanla yavaşça kararır, ancak bu özellikle istisnai radyasyon seviyeleri bulunan sıcak bir hücrede geçerlidir. Sulu bir tuz çözeltisinin avantajı, radyasyon hasarının milisaniyeden daha az dayanması ve bu yüzden ekranın kendiliğinden onarılacağıdır.
Çinko külü

Çinko külü, galvaniz kaplama sektöründen kaynaklanan atıklardan biridir. Sektörden kaynaklanan atıklar 3 ana sınıf altında incelenebilir:Atık kodu 11 05 02 olan çinko külü proses atıkları içerisindedir. Proses atıkları galvanizleme prosesinin doğası gereği, sektörden çıkan atıklardır. Çinko külü sıcak galvanizleme işlemleri sonucu oluşan tehlikesiz bir atıktır.
Çinko nitrat

Çinko nitrat, formülü Zn(NO3)2 olan bir çinko bileşiğidir. Bu beyaz, kristal katı bileşik havadan çok nem çekerek sulanır ve genellikle hekzahidrat Zn(NO3)2•6H2O formunda bulunmaktadır. Çinko nitrat su ve alkolde çözünür.Çinko nitrat genellikle çinkonun nitrik asitte çözündürülmesiyle elde edilir. Asitin derişimine bağlı olan bu reaksiyonda, derişik asit kullanılırsa amonyum nitrat oluşur:Çinko nitrat ısıtıldığında termal bozunmaya uğrayarak çinko oksit, azot dioksit ve oksijen oluşturur.Çinko nitratın büyük ölçüde kullanımı olmasa da laboratuvarlarda koordinasyon polimerlerinin elde edilmesinde kullanılmaktadır, Kontrollü bozunmayla çinko oksite dönüşen çinko nitrat nanoteller içeren değişik ZnO esaslı yapıların üretimi için kullanılmıştır.Çinko nitrat kumaş boyamada mordan olarak kullanılabilir. Bu reaksiyona örnek olarak, çinko karbonat çökeleğinin reaksiyonu verilebilir:
Çinko parmak

Çinko parmak, ait olduğu proteindeki katlanmayı stabilize etmek için bir veya daha fazla çinko iyonunun (Zn2+) koordinasyonu ile karakterize edilen küçük bir protein yapısal motifidir. Genellikle çok domainli proteinlerde metal bağlayıcı bir alan olarak görülür.Çinko parmakları içeren proteinler (çinko parmak proteinleri) birkaç farklı yapısal familyada sınıflandırılır. Yunan anahtarları veya β saç tokaları gibi açıkça tanımlanmış diğer ikincil yapıların aksine, her biri benzersiz bir üç boyutlu mimariye sahip bir dizi çinko parmak türü vardır. Belirli bir çinko parmak proteininin sınıfı bu üç boyutlu yapı tarafından belirlenir, ancak proteinin birincil yapısına veya çinko iyonunu koordine eden ligandların kimliğine dayanarak da tanınabilir. Bununla birlikte, bu proteinlerin büyük çeşitliliğine rağmen, büyük çoğunluk tipik olarak DNA, RNA, proteinler veya diğer küçük, faydalı molekülleri bağlayan etkileşim modülleri olarak işlev görür ve yapıdaki varyasyonlar öncelikle belirli bir proteinin bağlanma spesifitesini değiştirmeye yarar.Orijinal keşifleri ve yapılarının aydınlatılmasından bu yana, bu etkileşim modülleri biyolojik dünyada her yerde bulunduğu ve insan genomunun genlerinin % 3'ünde yer aldığı kanıtlandı. Ek olarak, çinko parmaklar çeşitli terapötik ve araştırma kapasitelerinde son derece yararlı hale gelmiştir. Çinko parmakların belirli bir sekans için afiniteye sahip olmasını sağlamak aktif bir araştırma alanıdır ve çinko parmak nükleazları ve çinko parmak transkripsiyon faktörleri, bugüne kadar gerçekleştirilmiş en önemli çinko parmak uygulamalarından ikisidir.
Çinko siyanür

Çinko siyanür, Zn(CN)2 formüllü ile gösterilen bir inorganik bileşiktir. Esas olarak çinko kaplamada kullanılan beyaz renkli bir katıdır, ancak organik bileşiklerin sentezi için daha özel uygulamalara da sahiptir.Zn(CN)2'de çinko, tümü siyanür ligandlarının köprülenmesiyle bağlanmış olan tetrahedral koordinasyon ortamını benimser. Yapı iki "iç içe geçmiş" yapıdan (yukarıdaki resimde mavi ve kırmızı) oluşmaktadır. Bu tür motiflere bazen "genişletilmiş diamondoid (elmassı)" yapılar denir. Bazı SiO2 formları, benzer bir yapı kabul eder, tetrahedral Si merkezleri oksitler ile bağlanır. Siyanür grubu, bir ile dört karbon komşusu olan çinko atomu ve kalanları azot atomları olmak üzere baş-kuyruk bozukluğu gösterir.  En büyük termal genleşme katsayılarından birini gösterir (önceki rekor sahibi, zirkonyum tungstat'ı aşarak).Tipik bir inorganik bir polimer gibi Zn(CN)2, çoğu çözücüde çözünmez. Katı, anyonik kompleksler verecek şekilde hidroksit, amonyak ve ilave siyanür gibi bazik ligandların sulu çözeltileri içinde veya daha kesin olarak çözünür.Zn(CN)2, siyanür ve çinko iyonlarının sulu çözeltileri birleştirerek yapmak oldukça kolaydır, örneğin  çift değiştirme reaksiyonu ile KCN ve ZnSO4:Ticari uygulamalarda, asetat çinko tuzları kullanılarak halojen yabancı maddeler önlenmeye çalışılır:Çinko siyanür ayrıca, bazı altın çıkarma yöntemlerinin bir yan ürünü olarak üretilir. Altınları sulu altın siyanürden ayırma prosedürleri bazen çinko ilavesi gerektirir:Zn(CN)2 formil için grubunun, aromatik bileşiklere Gatterman reaksiyonu yoluyla eklenmesinde kullanılır. HCN bu işlem için uygun, daha güvenli ve gaz halinde olmayan bir alternatif sunmaktadır.  Reaksiyonda HCI kullandığı için, Zn(CN)2 ayrıca in situ koşullarında, bir Lewis asidi katalizörü olan ZnCI2 çıkarır. Bu şekilde kullanılan Zn(CN)2 örnekleri, 2-Hidroksi-1-nafthaldehit ve Mesitaldehitin sentezini içerir.
Çinko sülfat

Çinko sülfat, bir inorganik bileşiktir. Çinko eksikliğini tedavi etmek ve yüksek risk altındakilerde eksikliği önlemek için besin takviyesi olarak kullanılır. Aşırı kullanımı durumunda karın ağrısı, kusma, baş ağrısı ve yorgunluk görülebilir.Doğada en yaygın  kristali (heptahidrat) hâline bulunur. Tarihte "beyaz vitriol" olarak biliniyordu. Çinko sülfat ve hidratları renksiz katılardır.
Çinko sülfür

Çinko sülfür (veya çinko sülfit), ZnS kimyasal formülüne sahip bir inorganik bileşiktir. Çinko elementi doğada esas olarak çinko kükürt şeklinde bulunur ve sfalerit mineralinde görülür. Bu mineral, çeşitli safsızlıklar nedeniyle genellikle siyah olmasına rağmen, saf hâli beyazdır ve yaygın bir şekilde pigment olarak kullanılır. Çinko sülfür yapay biçiminde şeffaf olabilir ve görünür ışık optikleri ve kızılötesi optikler için birer mercek olarak kullanılır.
Çinko-hava pili

Çinko-hava pili, (veya çinko-hava yakıt hücresi), tekrar doldurulamayan piller grubunda olup, çinkonun, havanın oksijeni ile oksidasyonu yoluyla çalışırlar. Yüksek enerji yoğunluğuna sahiptirler ve üretilmeleri ekonomiktir. İşitme cihazlarında ve elektrikli araçlarda kullanılırlar.Bu yakıt hücrelerinin üzerinde çinko tozunu oksitleyecek havanın gireceği bir delik bulunur. Satın alındığında bu delik bir bant ile kapanmıştır. Bant kaldırıldıktan birkaç dakika sonra hücre elektrik üretmeye başlar ve yaklaşık olarak 1 ay süre ile enerji üretmeye devam eder.Bu hücrelerin ömürleri harcanan elektrikten ziyade üzerlerindeki deliğin açılarak hava girişine izin verlimesi ile ilgilidir. Yani delik açıldıktan sonra hiç kullanılmasa bile 1 ay kadar sonra tükenecektir. Hücreden akım çekmek, ömrünü çok fazla etkilemeyecektir. Zaten istense de çok fazla akım çekilemez, zira derhal iç direnci yükselir.Araçlarda kullanılan türleri şarj edilemese bile, içerisinde oksitlenmiş olan çinko tozu kimyasal / fiziksel yollarla oksitlenmemiş hale getirerek tekrar kullanmak mümkündür. Bu yenileme işlemi "şarj etmek" olarak düşünülebilir.Piller içerisinde enerji yoğunluğu (enerji/kütle oranı) en yüksek olanıdır. Zira teknik olarak bir pil değil, yakıt hücresidir.
Çinkografi

Çinkografi, fotoğraflar için kullanılan bir gravür tekniğidir. Öncelikle hedef nesnenin fotoğrafı çekilir ve görüntü duyarlı bir metal tabaka üzerine konulur. Daha sonra asitle banyo edilen görüntü, renk değişiminin çok keskin olduğu durumlarda çinkoyla yıkanır. Renk değişiminin bu denli belirgin olmadığı durumlarda ise bakır kullanılır.
Çinli Bir Bahisçinin Ölümü

Çinli Bir Bahisçinin Ölümü,  1976 ABD yapımı dramatik suç filmidir. Özgün adı The Killing of a Chinese Bookie olan filmin Türkiye'de sinemalarda gösterildiğine dair bir kayıt bulunmamaktadır.Bağımsız sinemacı John Cassavetes 'in senaryosunu yazıp yönettiği bu düşük bütçeli filmin başrolünde Cassavetes'in değişmez fetiş aktörlerinden biri olan Ben Gazzara rol almaktadır.Hazır kalıplara sokulamayan, kendine has özgün yapısı ile büyüleyici bir film olan "The Killing of a Chinese Bookie", başlarda bir ganster filmi gibi dursa da ilerleyen dakikalarında derinlemesine karakter tahlilleri yapan bir psikolojik drama dönüşür.Özgün hali 135 dakika olan film 1976'da gösterime verildiğinde gişede ticari başarısızlığa uğradı ve bir hafta içinde gösterimden kaldırıldı. 1978'de John Cassavetes filmin yeni bir kurgusunu yaparak 108 dakikaya indirdi ve bu hali ile yeniden gösterime verildi.Cosmo Vitelli (Ben Gazzara ) Kaliforniya 'da orta hâlli bir striptiz kulübünün hem sahibi hem de işletmecisidir.Eski bir Kore gazisi, pek de konuşkan olmayan, iflah olmaz bir kumarbazdır. Zaten filmin hemen başında bir süredir düzenli olarak ödemekte olduğu kumar borçlarının son ödemesini de yapar ve uzun zamandır beklenen özgürlüğünü kutlamak için en gözde striptiz dansçılarını da yanına alarak eğlenmeye gider ama bir gecede tekrar çok yüklü bir borcun altına girer.Bu kez borçlandığı gansterler çok daha hoşgörüsüz davranırlar. Gansterler Vitelli'ye rakiplerinden birini ortadan kaldırması için baskı yapmaya başlarlar.Film şekil olarak Martin Scorsese 'nin Mean Streets adlı filmini andırmaktadır.Zaten "The Killing of a Chinese Bookie" John Cassavetes ve  Martin Scorsese 'nin yıllar öncesinde birlikte oluşturdukları bir senaryo projesine dayanmaktadır.Birlikte eğitim aldıkları sinema okulu Actors Studio'daki yıllarından beri dost olan Ben Gazzara ve John Cassavetes birlikte toplam beş film yapmışlardı. Bu filmler If It's Tuesday, This Must Be Belgium (1969), 1970 tarihli Husbands (Kocalar), Capone (1975), The Killing of a Chinese Bookie (1976) ve Opening Night (1977)'tır. Cassavetes bu filmleri hem yönetmiş hem de oynamıştır.Film 1976 yılında gösterime çıktığında gişede büyük bir başarısızlığa uğradı ve hemen gösterimden çekildi.1978'de Cassavetes 135 dakikalık filme yeni bir kurgu yaptı.Oldukça değişiklik gösteren bu 108 dakikalık ikinci versiyon da sinemalarda pek fazla gösterilemedi.Yönetmenin ölümünden sonra video olarak diğer filmleri ile birlikte piyasaya tekrar verildi (DVD Box).Hollywood 'un alışıldık kalıplarının dışında bir forma sahip olan film çevrildiği yıl Cassavetes'in hayranları tarafından bile anlaşılmaz,karmaşık bulunmuş eleştirmenlerce de önemsenmemişti.Bugün ise tam tersine eleştirmenler ve hayranları filmi açık ve duru anlatım'ın bir örneği olarak kabul ediyorlar.
Çinli karşıtlığı

Çinli karşıtlığı veya sinofobi, Çin halkına ve Çin kültürüne yönelik korku, nefret, güvensizlik, düşmanlık, aşağılama gibi duygulardan beslenen ayrımcı ve ırkçı yaklaşımdır. Türkiye'de sıkça görülmektedir. Bunun başlıca sebeplerinden birisi Çin Devleti'nin Doğu Türkistan halkına işkence ve zulüm uyguladığı iddiasından kaynaklanmaktadır.
Çinliler Geliyor

Çinliler Geliyor, 2006 yapımı bir Türk filmi. Yönetmen Zeki Ökten'in Güle Güle ve Gülüm adlı filmlerinden sonra, senarist Fatih Altınöz ile birlikte gerçekleştirdiği üçüncü, yönetmen olarak dahil olduğu kariyerindeki son sinema projesidir. Filmin çekimleri İzmir’in Seferihisar ilçesinde ve Seferihisar’ın
Çinlileştirme

Çinlileş(tir)me ( "Hanleşme" veya ), Çinli olmayan toplumların Çin kültürünün etkisi altında olması; bu kültürel etki esasen Han Çinlilerine ait kültür, lisan, toplumsal normlar ve etnik kimlik gibi unsurlar kapsar. Çinlileş(tir)me sürecinin etkisi altında olan alanların arasında yemek alışkanlıkları, yazım, sanayi, eğitim, dil, hukuk, hayat düzeni, siyaset, felsefe, din, bilim, teknoloji, kültür ve değer sistemleri mevcuttur. "Çinleş(tir)me", daha gevşek anlamıyla Çin'in komşu Doğu Asya ülkelerine veya Çin içerisindeki etnik azınlıklara uyguladığı kültürleşme, asimilasyon veya kültürel emperyalist politikalarına atfen kullanılır.
Çinuk dilleri

Çinuk dilleri ya da Şinuk dilleri (), Kuzey Amerika'nın batısında ABD'ye bağlı Washington ileOregon eyaletlerinde Kolumbiya Nehri Vadisinde Çinuklar (Şinuklar) tarafından konuşulan üç dilden oluşan Kızılderili dil ailesi.
Çinuklar

Çinuklar ya da Şinuklar (, ok. /ʃɪˈnʊk/), Amerika Birleşik Devletleri'nin Washington ile Oregon eyaletlerinde Kolumbiya Nehri Vadisinde yaşayan, Pasifik Kuzeybatısı Kızılderilileri kültür grubundan bir Kızılderili halkı. Çinuk dilleri ailesine giren üç dili konuşurlar. Diğer ABD Kızılderilileri gibi Çinuklar da yasal olarak Kızılderili rezervasyonu adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar. Geçmişte deniz kürk ticaretinde aktif olan halklardan biriydi.Çinuk halklarından bazıları ABD hükûmetince federal olarak tanınmak için çaba harcamaktadırlar. İlk kez 2001 yılında ABD İçişleri Bakanlığı tarafından "tribe" nitelemesiyle federal olarak tanınmışlar, fakat 2002 yılında bu karar iptal edilmiştir
Çinvat Köprüsü

Çinvat Köprüsü, Zerdüştlük'teki dînî kaynaklara göre (Zentçe Cinvatô Peretûm, "yargılama köprüsü" veya "ışın şeklinde köprü"), yaşayanların dünyasını ölüler dünyasından ayıran köprüdür. Bütün ruhlar bu Köprü'den ölümden sonra geçmek zorundadır.Çinvat Köprüsü'nün görünümü geçen kişinin aşasına veya dürüstlüğüne göre değişir. Bundahişn adlı dînî kaynaklarında yazılı olduğu üzere kötü bir kişiye bu Köprü dar görünecek ve Vizareş adlı insanüstü varlık karşısına dikilecek ve bu kişinin ruhunu druc-demana 'ya, yani Yalanlar Evi 'ne itecek ki, burası ebedî ceza ve acı çekme yeridir ve bu yer çeşitli inançlardaki Cehennem tanımına benzer Fakat iyi düşünce, söz ve amelleriyle gelen bir insana Köprü geçilebilecek kadar geniş görünecek ve vahiy getiren ruh olan Daena ona görünüp bu ruhu Şarkılar Evi 'ne götürecek. Köprü'den kazâsız geçen ruhlar, Ahura Mazda'da buluşacaktır. Çoğu zaman Çinvat Köprüsü, Professor C. P. Tiele's Dinler Tarihi (İng. History of Religion) eserinde olduğu gibi gökkuşağına ya da Samanyolu'na benzetilir. Fakat C. F. Keary ve Ferdinand Justi gibi başka bilginlere göre bu yorum yanlış olup bu Köprü'nün dosdoğru yukarıya gittiğini, eğrili olmadığını ifade eder.Üç tanrının Çinvat Köprüsü'nün koruyuculuğunu üstlendiğine inanılır: Sraoşa (İtaat), Mithra (anlaşma) ve Raşnu (adâlet).
Çinçin Bağları

Çinçin Bağları veya Çinçin, Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan bir semt. Resmi olarak Altındağ'a bağlı Gültepe ve Örnek mahallelerinden oluşmaktadır.Kale Mahallesi ve Yenidoğan semtleriyle çevrelemekte olan semtte 2005 yılında başlatılmış ve hâlâ devam etmekte olan kentsel dönüşüm projeleri sonucunda gecekonduların büyük çoğunluğu yıkılmıştır. Bölge kentsel dönüşüm öncesinde Altındağ Belediye Başkanı Asım Balcı tarafından "başta uyuşturucu olmak üzere, suç örgütlerinin yoğun olarak yaşadığı ve faaliyetlerini sürdürdüğü bir bölge" olarak tanımlanmıştır. Radikal Gazetesi ise semtten "Türkiye'nin San Andreas'ı" olarak söz etmiştir.Daha önceleri çoğunlukla Romanların yaşamış olduğu semt, günümüzde memur ailelerin yerleşmiş olduğu bir bölge haline gelmiştir. Kentsel dönüşüm sonrasında Roman aileler Sincan'ın Saraycık mahallesi ile Mamak'ın Hüseyingazi mahallesine taşınmışlardır. Altındağ Emniyet Müdürlüğü'ne ve hastanelere yakın olması sebebiyle emniyet ve sağlık mensuplarının aileleri yerleşmişlerdir.Yolunda A.Ş: Çinçin Bağları Hikayesi, Çinçin Mahallesi'nde çekilmiş olup, bölgedeki kentsel dönüşümü irdeleyen bir seneryoya sahiptir.
Çipo

Çipo, Admiralti demirinde kolların düzlemine dik bir düzlem de bulunan, atıldığında tırnakların dibe saplanması için tırnakları dibe saplayacak hareketi veren kısımdır. Çıpo bazı tip demirle de hareketli olup beden üzerinde yatırıldığı gibi bazılarında ise demirin en alt kısmında bulunur.
Çiprofça

Çiprofça veya Çiprovtsi ( Chiprovtsi), Bulgaristan'ın Montana ilinde bulunan bir şehir ve belediyedir.Şehir, Balkan Dağları'nın batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 286.881 km² olan şehrin nüfusu 2015 yılı itibarı ile 3,546'dır.
Çiprovtsi Ayaklanması

Çiprovtsi Ayaklanması (Bulgarca: Чипровско въстание) kuzeybatı Bulgaristan'da Roma Katolik Bulgarlar tarafından organize edilen, aynı zamanda birçok Doğu Ortodoks Hristiyanıda içeren Osmanlı yönetimine karşı bir ayaklanmaydı. 6 Eylül 1688'de Avusturya'nın Belgrad'ı ele geçirilmesinden sonra patlak verdi ve isyan faaliyetinin merkezi olan Çiprovtsi'nin Osmanlı kuvvetleri tarafından tamamen tahrip edilmesiyle başarısızlıkla sonuçlandı.
Çipuro

Tsipouro () veya çipuro, yaş üzüm cibresinden üretilen Yunanistan'a özgü rakıdır. Uzo'dan farklı olarak suma üretiminde üzümün şırası değil, şırası alınmış ancak hâlâ bir miktar şıra barındıran üzüm posası kullanılmaktadır. (Bu yönüyle Türkiye'nin Trakya bölgesindeki Hardaliye üretimine benzemektedir.) %45 alkol derecesiyle Uzo'dan yüksek olan Tsipouronun anason içeren çeşitleri kuru üzüm sumasından yapılan Türk rakısına epey benzemektedir.
Çipça dilleri

Çipça dilleri (İngilizce Chibchan, Chíbchan, Chibchano), Kosta Rika, Panama ve Kolombiya'da Çipçalar tarafından konuşulan Kızılderili dil grubu
Çira İlçesi

Çira İlçesi (Uygurca: چىرا ناھىيىسى, Çira Nahiyisi, Qira Nah̡iyisi, Çince: 策勒县/策勒縣, Cèlè Xiàn), Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin güneyinde, Hotan İli'inde bir ilçedir.Batısında Lop İlçesi, güneybatısında Hotan İlçesi, kuzeyinde Aksu şehri, doğusunda Keriye İlçesi ve güneyinde Tibet Özerk Bölgesi ile sınırdır.Çira Nahiyesi, bir kasaba (镇 zhèn), yedi kırsal belde (乡 xiāng) ve bir özel kırsal belde (虚拟乡) gibi yerleşim birimlerinden oluşur.Diğer verilen isimler: Tjira, Ts'e-le, Ts'e-lo-ts'un, Chira, Ts'e-lo, Ts'e-lo-chen, Tsehletsun, Tsehleh, Ts'e-lo-shih-ch'ang, Ts'e-lo-hsien ve Chira-Bazar.Bir zamanlar İpek Yolu'da bulunan Dandan Uilik (丹丹乌里克遗址, Dāndān Wūlǐkè yízhǐ) harabe şehir burada bulunur.
Çirek peyniri

Çirek peyniri (Penire çırık veya Penire çırkırı) bir çeşit  peynirdir.Çirek peyniri koyun sütünden üretilmektedir. Yüksekova Çirek Peyniri 18.04.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Çirgilçin

Çirgilçin, 1996 yılında Tıva'da gelenekçi müzisyenlerce kurulmuş müzik grubu.   Sahnede höömey adlı boğaz şarkısının da söylenmesi müziğe ayrı bir güzellik katar."Çirgilçin" bölüğünün (müzik grubunun) adı, mucize, harika, serap, ılgım, ılgın, yalgın, pusarık  anlamlarına gelir. Günün ısısında havanın dansı olarak yorumlanıyor.İgor Köşkendey, Möngünool Ondar, Aldar Tamdın, Aydısmaa Köşkendey gibi höömeycilerinin bulunduğu Tuva (Türk) etnik müzik grubu.İgor Köşkendey - (1998, 2000, 2002 yıllarında) boğaz şarkısında Uluslararası yarışmalarda Grand Prix ödülü sahibidir. Şarkıcı Vladimir Oyunoğlu Oydupaa'ya özgü kargıraa türü olan Oydupaa stilini en iyi şekilde seslendirir.Möngünool Ondar 1992 yılında Grand Prix ödülünü  kazanmıştı. O, altı ayrı boğaz şarkısı türüne hakimdir.  Oleg Kuular'ın öğrencisidir.Aldan Tamdın, iyi bir müzik gerekseli yapımcısıdır. Grubun kullandığı bütün müzik aletlerini bizzat kendisi yapmaktadır. Tıva Uluslararası Halk Müziği Festivalinde en iyi çalgıcı seçilmiştir. Şimdi o Tıva Orkestrası'nda Tıva Geleneksi Enstrümanlar bölümünün müdürüdür.Aydısmaa Köşkendey, Tıva'da yapılan farklı ses yarışmalarını kazanan kadın sanatçıdır. Laurie Anderson ile birlikte çalışmıştır.Bu grubun yönetmenleri ise Hünhürtü Tıva müzik grubunun üyelerinden Aleksander Bapa ve kardeşi Sayan Bapa'dır.Boğaz şarkısında usta olan Çirgilçin Müzik topluluğu. "Aldın-Bulak"  Etnokültürel kompleksi, Tıva Cumhuriyeti. 13 Ağustos 2013
Çiriş pilavı

Van Çirişli Bulgur Pilavı, 03.05.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumuna tescillenmesi ve coğrafi işaret alması için başvuru yapılmıştır.
Çirişli, Çat

Mahalle, 1916 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Çat Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.Mahalle, Erzurum il merkezine 68 km, Çat ilçe merkezine 26 km uzaklıktadır. Mahalle, Çat'ın güneyinde olup,  numaralı Erzurum-Bingöl (Çat-Karlıova) devlet yolu üzerindedir.
Çiriştepe, Tarsus

Daha önceleri Sarıveli köyüne bağlı bir mahalle iken, 21 Haziran 1955'te köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.
Çirkin (oyun)

Çirkin (Der Häßliche), Alman oyun yazarı ve dramaturg Marius von Mayenburg'un 2007 yılında yazdığı tiyatro oyunu.Oyun, insanların fiziksel özelliklerine göre değerlendirildiği, güzelliğin başarının olmazsa olmaz ilk şartı olarak nitelendirildiği günümüz toplumuna ilginç bir eleştiridir. Oyunda, "Günün birinde tüm dünyanın imreneceği bir güzelliğe sahip olsanız neler olurdu?", "Kariyeriniz, eşiniz ile ilişkileriniz, sosyal yaşamınız bundan ne derece etkilenirdi?", "Herkesin sahip olmak için pek çok şeyi feda edeceği bu durum aslında gerçekten o kadar da iyi mi?" sorularının yanıtları aranmaktadır.
Çirkin Dünya

Çirkin Dünya 1975 yılında İtalya'da gösterime girdi. Filme Stanley Kubrick'in Otomatik Portakal filminden esinlenilerek İtalyanca "Otomatik Portakal Çetesi" anlamına gelen La gang dell'arancia meccanica adı koyuldu. Künyede oyuncuların gerçek adları yerine İtalyanca ve İngilizce uydurma isimler kullanılmış, yönetmen Osman Seden'in adı da "Rowland Kramer" olarak değiştirilmiştir.
Çirkin Kral

Çirkin Kral, başrolünde Yılmaz Güney'in oynadığı yönetmenliğini ise Yılmaz Atadeniz'ın yaptığı 1966 yapımı Türk filmidir.Gece yarısı bir gazinoda, bir grup belalı kabadayı mekanın altını üstüne getirir. Amaçları, gazinonun sahibi Cahit hapisteyken ve işletmeyi karısı yürütürken mekanı ele geçirmektir. Ahmet'in adamları, bu esnada hızlarını alamayıp gazino sahibin kızını kaçırmayı dahi denerler, ancak tam da bu sırada karşılarına daha önce görmedikleri cesur bir delikanlı çıkar. Başlangıçta hafife aldıkları bu delikanlı, hikâyeyi tamamıyla değiştirecektir.
Çirkin Kral Affetmez

Çirkin Kral Affetmez, başrollerinde Yılmaz Güney ve Nebahat Çehre'nin oynadığı yönetmenliğini ise Yılmaz Atadeniz'in yaptığı 1967 yapımı Türk filmidir.
Çirkin ve Cesur

Köy yaşamının sıkıntıları konu alır. Köy ağasının köylülere yaptığı kötülükleri anlatmaktadır. Bu sıkıntılara karşın Yabancı lakabında ki delikanlının verdiği mücadeleyi anlatmaktadır.
Çirkin Ördek Yavrusu

"Çirkin Ördek Yavrusu" (Danca: Den grimme ælling), Danimarkalı şair ve yazar Hans Christian Andersen tarafından yazılmış edebi masal. İlk defa 11 Kasım 1843 tarihinde, Andersen tarafından yazılmış üç farklı hikâye ile birlikte Kopenhag, Danimarka'da yayınlanmış ve daha sonra pek çok defa opera, müzikal ve animasyon filmlere uyarlanmıştır.
Çirkinler de Sever

Çirkinler de Sever, Sinan Çetin'nin yönettiği, İlyas Salman ve Müjde Ar'ın rol aldığı, 1981 yapımı Türk filmidir.Hikâye; Anadolu'nun ücra bir köyünde (Eski Kahta) sinema filmi çekmek için gelen film ekibi ile köylüler arasında geçen gelişmeleri anlatan kurgu üzerine yazılmıştır. Köylü genç Mazlum'un (İlyas Salman) film aktrisi Müjde'ye (Müjde Ar) duyduğu saf ve temiz duyguyu anlatmaya çalışmaktadır. Filmcilerin işi bitip, ekip İstanbul'a döndükten sonra Mazlumun Müjde´ye duyduğu özlemi nedeniyle peşinden İstanbul'a gelişi ve yaşanan ilginç gelişmeleri içermektedir.
Çirleme yemeği

Çirleme yemeği bir çeşit etli kurusu kayısı yemeğidir. Malzemeleri kuşbaşı dana eti, gün kurusu kayısı, nohut (önceden ıslatılmış), üzüm pekmezi, kuru soğan, tereyağı, domates salçası, tuz, pul kırmızı, biber, karabiberdir. Kırşehir Çirleme Yemeği 15.11.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Çirli

Malzemeleri ; ufak parçalanmış kuzu kaburgası, kuzu kuşbaşı, tereyağı, sıvı yağ, iç yağı veya kuyruk yağı, toz biber, salça, soğan, siyah çekirdekli üzüm, karabiber, şekerdir. Konya Çirli  10.03.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Çirmen

Çirmen ( - Ormenio,  - Çernomen), Yunanistan'ın Doğu Makedonya ve Trakya bölgesinin Evros bölgesel birimine bağlı Orestiada belediyesi sınırlarında yer alan köy. Meriç kıyısında, Bulgaristan sınırına yakın bir bölgede yer alır. Yaklaşık 6 km kuzeyinde Bulgaristan'ın Svilengrad kasabası bulunmaktadır. 2011 sayımına göre nüfusu 557'dir.
Çirmen Muharebesi

Çirmen Muharebesi veya diğer adıyla İkinci Meriç Muharebesi, 1364 yılında yapılmış olan Sırpsındığı Muharebesi'nde yenilen taraf olan Sırpların, Osmanlı Devleti ile Meriç kıyısındaki Çirmen yakınlarında (günümüzde Ormenio), 26 Eylül 1371 tarihinde yapılan muharebedir. Osmanlıların zaferiyle sonuçlanmıştır.Sırp kral Jovan Uglješa, I. Murad Anadolu'dayken Edirne yönüne saldırıp Osmanlı Devleti'ni hazırlıksız yakalamak istedi. Sırp ordusunun mevcudu 70.000 kadar asker idi. Karşısına çıkan Lala Şahin Paşa yönetimindeki Osmanlı ordusu sayıca çok az, 800 kişi öncü birliktir ancak taktiksel yönden bu kuvvet yüksek manevra kabiliyetine ve daha üstün taktiklere sahipti. Sırp ve Makedon birliklerinin ilerlemesine izin veren Osmanlı kuvvetleri, Çirmen mevkiinde geceleyin düşman ordusuna saldırdı. Ne olduğunu anlayamadan hazırlıksız yakalanan ve panikleyen düşman ordusu, hatlara sızan Osmanlı atlılarının, Sırp ve Makedon komutanlarını öldürmesi ile darmadağın edildi. Savaş, Osmanlı Devleti'nin zaferi ile sonuçlandı. Sırp tarafı binlerce zayiat verdi ayrıca binlerce Sırp askeri kaçmak isterken Meriç nehrinde boğuldu. Muharebeden sonra Meriç Nehrinin rengi ölü Sırp askerlerinin kanlarından kırmızıya döndü. Bu zafer ile Osmanlılara Makedonya'nın yolları açıldı. Osmanlılar Drama, Kavala, Serez gibi yerleri, Yunanistan'daki belli bölgeleri de ele geçirdiler.Makedonya'daki Sırp Prensleri, Bulgar Kralı ve Bizans İmparatoru Osmanlı hakimiyetini tanıdılar. Böylece Osmanlı'nın Balkanlardaki fetihleri kolaylaştı. Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki ilerleyişi hız kazanmış oldu.
Çirmen Sancağı

Çirmen Sancağı, Edirne’nin kuzeybatısında, bugün Yunanistan sınırları içinde yer alan bir Osmanlı kasabası ve sancağıydı. Sancağın merkezi ilk başta Çirmen olup daha sonra Edirne'ye taşınmıştır. 1829 yılında lağvedilerek yerine Edirne sancağı kuruldu.Çirmen 1371 yılına kadar Bizans İmparatorluğu'na bağlıyken bu tarihte Osmanlı tarafından fethedilmiştir. Çirmen, bazı aralıklarla Rumeli eyaletinin ve 17. yüzyılın başlangıcından sonra da Silistre eyaletine bağlı bir sancak oldu. Sancağın sınırları, zaman zaman eski başkent Edirne de dahil olmak üzere, Rodop Dağları'nın çoğunu, Meriç'in ortasını ve Tunca'nın yukarısını kapsamaktaydı. 1829'da Çirmen Sancağı lağvedildi ve Edirne sancağına bağlandı.
Çirmişler

Çirmişler - (öz adı Mari) - esasen Rusyada yaşayan Fin-Ugor halklarından biridir. Sayıları 604.000 kişi (2002), bu cümleden Mari El Cumhuriyetinde 324.400, Başkurdistanda 105.829, Tataristan'da 19.500 kişi.Çirmiş halkı dört kavimden ibarettir: Dağ Çirmişleri (İdil özeniñ oñ kenarında), Toğay Çirmişleri (İdilniñ sol yalısında), Şarq Çirmişleri (Başkurdistan, Tataristan, Uralda) ve Şimal-Ğarp Çirmişleri (Nijni Novgorod vilâyetinde). Bu kavimlerin her birisinin kendi şivesi vardır, yani Çirmiş dili dört şivesine ayırılır. Başkurdistan ve Tataristan'da yaşayan Çirmişler'in büyük bir bölümü Tatar dilinde de konuşur.Mariytsı // Etnoatlas Krasnoyarskogo kraya / Sovet administratsii Krasnoyarskogo kraya. Upravlenie obşçestvennıh svyazey ; gl. red. R. G. Rafikov ; redkol.: V. P. Krivonogov, R. D. Tsokaev. — 2-е izd., pererab. i dop. — Krasnoyarsk: Platina (PLATINA), 2008. — 224 s. — ISBN 978-5-98624-092-3.Narodı Rossii: jivopisnıy albom, Sankt-Peterburg, tipografiya Tovarişçestva «Obşçestvennaya Polza», 3 dekabrya 1877, st. 161M. V. Penkova, D. Yu. Efremova, А. P. Konkka. Materialı po duhovnoy kulture mariytsev // Sbornik statey pamyati Yugo Yuleviça Surhasko. — Petrozavodsk: KarNTs RAN, 2009. C. 376—415.S. V. Starikov. Mariytsı (çeremisı) Srednego Povoljya i Priuralya na rubeje XIX—XX vekov. — Filokartiya, 2009, № 4(14) — s. 2—6.
Çiroz (mutfak)

Çiroz, uskumru ve mersinbalığı balığının tuzlanarak güneşte kurutulmasıyla yapılan bir yiyecektir. Uskumrudan çok mersinbalığına benzer ve yumurtasından havyar adlı bir besin maddesi elde edilir.Uskumru balığı Türk sularında kış aylarını Marmara Denizinde, yaz aylarını ise Karadeniz'de geçiren bir balıktır. Kış aylarında Marmara Denizi'nde yumurtladıktan sonra Karadeniz'e göç etmeğe başlayan Uskumru balıkları iri ve yağsız olurlar. Bu mevsim uskumru balığının çiroz yapmağa en eleverişli zamanıdır. İlk önceleri bu mevsimdeki uskumru balığına çiroz denmiş, kurutulmuş uskumru balığına da çiroz kurusu adı verilmiştir. Ancak zamanla bu isim kısaltılarak kurutulmuş uskumru balığına sadece çiroz denilmeğe başlanmıştır.Uskumru balıklarının içleri temizlendikten sonra tuzlanır ve 12 saat bekletilir. Daha sonra bir süzgeçte yıkanıldıktan sonra ipe dizilerek kurutulur. Eski İstanbul'da uskumru balığı bolca yakalandığı zamanlarda çirozlar Nisan veya Mayıs aylarında kurutulurdu. İstanbul'un sahil kenarlarında kurutulmakta olan çirozlar kentin görünümünün vazgeçilmez bir parçasıydı. Genellikle Rum balıkçıların yakaladıkları Uskumru balıklarıyla yaptıkları çiroz, Rumların 1950 yıllarında İstanbul'dan ayrılması ve Marmara Denizi'nde yakalanan balıkların azalması sonucu yaygınlığını kaybetti. Eski İstanbul'da çok yaygın olarak tüketilen çiroz günümüzde çok nadir olarak masalarda görülmektedir.Çirozun en yaygın yenilme biçimi çiroz salatasıdır. Çirozlar ızgara yapılarak ve kızartılarak pişirildikten sonra düz ve sert bir yüzeyde tokmakla dövülerek başları, derisi ve kılçıkları ayrılır. Didiklendikten sonra zeytinyağı, sirke ve limon suyu eklenerek servis yapılır.
Çiroz Mehmed Ağa

Çiroz Mehmed Ağa, bir Klasik Türk Musikisi bestekârıdır. Hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Çiroz Mehmed Ağa'nın 18. yüzyılın son çeyreği ile 19. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı sanılmaktadır. Günümüze kadar ulaşmış olan tek eseri Hisar makamındaki murabba' bestesidir. Eserin parlak nağmelerle örülmüş olması ve Zencîr gibi Klasik Türk Musikisi'nin en büyük usulü ile ölçülmüş olması, sanatçının önemli bir bestekâr olduğunu göstermektedir. Başka eserler de bestelemiş olduğu, fakat nota kullanımının yaygın olmaması sebebiyle bunların günümüze ulaşamadığı düşünülmektedir.Çiroz Mehmed Ağa'nın TRT Türk sanat müziği repertuvarında 5542 no ile kayıtlı olan Hisar murabba' bestesinin kime ait olduğu bilinmeyen sözleri şöyledir:
Çirpan

Bulgaristan'ın otoyol ağı içinde Türkiye sınırına uzanan Meriç Otoyolu'nun başlangıcı Çırpan'ın hemen batısıdır.Hâlen bir yerleşim yeri olma özelliğini koruyan Çırpan kasabası, 1877-1878 (93 Harbi, Rumi 1293) Osmanlı-Rus Harbinde büyük miktarda göç vermiş ve bu bölgedeki Türkler, Anadolu'nun çeşitli yerlerinde, özellikle Güney Marmara 'ya iskan edilmişlerdir. Bu bölgedeki halk, göç edilmeye karşı çıkıp, harp zamanında da orada kalmak istemişlerdir. İskan edilen bu topluluklar, yeni yerleşim yerlerine de aynı ismi vermişlerdir. Balıkesir ili Gönen ilçesi Gökçesu Çırpan köyü ve Bursa ili Mustafakemalpaşa ilçesi Çırpan Mahallesi olarak örnek gösterilebilir.
Çiruhistskali

Çiruhistskali (Gürcüce: ჩირუხისწყალი, მარითისხევი), Gürcistan'a bağlı Acara Özerk Cumhuriyeti'ndeki Şuahevi sınırları içerisinde yer alan, Açaristskali Nehri'nin sol koludur. Şavşeti Dağları'nın kuzey yamcında, 2220 metre rakımlı tepelerde doğar. 32 kilometre uzunluğundaki nehrin havza alanı 329 kilometrekaredir. Yağmur, kar ve yeraltı sularından beslenir. İlkbahar ve sonbaharda taşkınlara sebep olan nehirden diğer aylarda görece az su akar. Nehir ağızında yıllık ortalama su akışı 10.9 mW/saniyedir.
Çirçig

Aynı isimli Çirçik Nehri kıyısında kurulu şehir, Taşkent'in 32 km kuzeydoğusunda yer alır. 1935 yılında nehir üzerinde kurulan bir hidroelektrik santralinin çevresinde gelişmiştir. 1999 nüfusu 145.600'dür. Şehirde kış turizmi gelişmiştir, büyük kayak tesisleri vardır.
Çisenti

Çisenti ya da çiseleme, çok küçük su damlaları halindeki bir yağış türü. Çoğunlukla 0,2-0,5 mm çapında olan damlacıklar hava akımları nedeniyle bazen uçuyor gibi görünür. Büyük damlalar yağmur damlası, daha küçük olanlar ise genellikle bulut veya sis damlacıklarıdır. Meteorolojik sembolü DZ'dir.Çiseleme yağış türü, damlacıkların genellikle çapı  0,5 mm den küçük olup su moleküllerinden oluşmaktadır. Bu yağış türü genellikle stratus ve stratokümülüs bulutlarından yağar. Bu damlacıkların çok küçük olmasından dolayı çok büyük bir kısmı daha yere düşmeden buharlaşıp su buharı döngüsüne katılmaktadır. Bu nedenle tamamı gözlenemez.Çiseleme genellikle insan üzerinde çok küçük etkilere sahip olmasına rağmen daha şiddetli hava olaylarına öncülük yapabilir. Donma noktası sıfırın altındayken çiseleme yine de yeryüzüneokyanus yüzeyindeki havanın yükselmesine bağlıdır. Yüksek çiseleme miktarı,  bulut damlacıklarının düşük konsantrasyonlu
Çistay

Çistay (Rusça; Чи́стополь, Tatarca; Çistay), Rusya'da, Tataristan Cumhuriyeti'ndeki Çistay ilçesinin (rayon) yönetim merkezi. 1781'de Çistoye Pole kasabasının Çistopol adını almasıyla kuruldu.Bugün İdil Nehri'nin  kollarından Çulman Irmağı (Kama) üzerindeki Kuybışev Baraj Gölü kıyısında bir limandır. Nüfusu 2002 yılı itibarıyla 63,029'dur.
Çit

Çit, tipik olarak açık havada bir alanı çevreleyen duvar veya bariyerdir. Genellikle tahtalar, teller, raylar veya ağlarla birbirine bağlanan direklerden inşa edilir. Metal, bronz, dökme demir, çelik, plastik, kil, taş, ahşap veya başka bir malzemeden yapılabilir. Çitler çok kısa ve hündür boyutlarda mevcuttur.
Çit Kasrı

Sultan Abdulaziz döneminde elçilerin ağırlanmasında ve yüksek düzeydeki yöneticilerin toplantı salonu olarak düzenlenmiştir. Tek katlı kâgir bina 60 metre uzunluğunda ve 10 metre genişliğindedir. Köşkün ön kapısındaki camekanlı girişten içeriye geçilmektedir. Bu girişin sağında bir odaya ve bu odadan kasrın salonuna, solunda ise iç içe beş odaya girilmektedir. Günümüzde İslam Konferansı Teşkilatı'na (İKT) bağlı olan IRCICA yani İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi tarafından kullanılmaktadır.
Çit sarmaşığı

Çit sarmaşığı, bilimsel adıyla Calystegia sepium  (eski adıyla Convolvulus sepium) Kahkahaçiçeğigiller familyasından bir türdür ve kısmen kozmopolit bir dağılıma sahiptir.Diğer bitkilerin etrafında saat yönünün tersine, 2–4 m, nadiren 5 m yüksekliğe kadar kıvrılan çok yıllık otsu bir bitkidir . Soluk mat yeşil yapraklar spiral olarak düzenlenmiştir, basit, ucu sivri ve ok başı şeklinde, 5–10 cm uzunluğunda ve 3–7 cm genişliktedir.Çiçekler, ilkbaharın sonundan yazın sonuna kadar gelişebilir ve beş koyu çizgiye sahip beyaz veya soluk pembe renktedir. Açık çiçekler trompet şeklindedir, 3–7 cm çapında, beyaz veya beyaz çizgili soluk pembe renkte. Çiçeklenmeden sonra meyve neredeyse küresel bir kapsül olarak gelişir. Dörde bölünmüş portakal şeklinde olan iki ila dört büyük siyah tohum içeren 1 cm çapında bir meyveye sahiptir. Tohumlar tarlalarda, sınırlarda, yol kenarlarında ve açık ağaçlarda dağılır ve gelişir.Calystegia sepium, gösterişli beyaz çiçekleri olan bir bitkidir. Bununla birlikte, hızlı büyümesi, sarmaşıkları olması ve geniş yaprakları nedeniyle, çalılar ve küçük ağaçlar dahil olmak üzere ekili bitkileri boğabilir ve aşağı çekebilir. Agresif bir şekilde kendi kendine tohumlanır (tohumlar 30 yıl kadar canlı kalabilir) ve sürünen rizomlarının başarısı (3–4 m kadar uzun olabilir), kalıcı bir ot olmasına neden olur ve zararlı bir bitki olarak kabul edilir.
Çita

Çita (Acinonyx jubatus), kedigiller familyasının bir üyesi olup, diğer memelilerden daha hızlı koşabilmesiyle bilinir. Günümüzde türün çoğunluğu Güney ve Doğu Afrika'da yaşar. Çok küçük bir topluluk da İran'ın Horasan bölgesinde yaşamaktadır. 15, 16 ve 17. yüzyıllara ait Padişahların av sahnelerini gösteren minyatürlerde av yapan çitalar görülmektedir. Anadolu ve Ortadoğu’da zoolojik araştırmalar yapan İngiliz araştırmacı Charles Danford'un 1879 yılına ait notlarında Birecik'in güneyinde bir şeyh tarafından kendisine canlı bir çita hediye edildiği belirtilmektedir. Türkiye'de 19. yüzyıla kadar yaşamıştır.Vücudunda benekler ve gözlerinin altından ağzına ve çenesine inen siyah çizgiler vardır. Bu çizgiler güneş ışınlarını çeker ve böylece diğer yırtıcıların aksine günün en sıcak saatlerinde bile daha rahat bir görüş ile avlanabilirler. Dünyanın en hızlı koşan kara hayvanıdır. İsmi Sanskritçede benekli anlamına gelen "Çitraka" sözcüğünden gelir.Aslanlar gibi sürü halinde veya saklanarak avlanmak yerine, yüksek hızının avantajını kullanarak avlanan bir hayvandır. Sıfırdan 108 km/saat hıza sadece 3,1 saniyede erişebilmektedir. 460 metreden fazla koştuğu durumlarda vücut ısısı 46 derecenin üstüne çıkar ve bu da çitanın beynine zarar verebilir. Bu yüzden avlanma sırasındaki koşusu genellikle bir dakikadan daha kısa sürer. Uzmanlar dünyada 10.000'den az vahşi çita olduğunu düşünmektedir.Dişi çitalar yirmi ile yirmi dört aylıkken ergenliğe erişirler. Öte yandan erkek çitalar bu sürece on iki aylıkken ulaşırlar. Buna karşılık cinsel birleşme üç yaşından evvel nadiren gerçekleşir. Çita yavrularında ölüm oranı %90'dır. Genellikle sırtlan ve kartalların saldırılarına maruz kalırlar. Yavrular genellikle 13-20 aylıkken annelerinden ayrılırlar. Çitalar 20 yıldan daha uzun süre yaşayabilirlerse de çoğu zaman ilerleyen yaşla birlikte azalan süratleri dolayısıyla daha kısa yaşarlar.Çitalar hızlı koşsa da, av girişimlerinin yalnızca yarısında başarılı olur. Çitalar sahip oldukları hızlı koşma yeteneğini hafif, ince kemiklerine borçludur. Bu nedenle çitalar avını bir yerde yerken, aslan ve sırtlan gibi yırtıcı hayvanlar gelirse o bölgeden çekilerek avını orada bıraktığı görülmüştür. Çünkü sırtlanların çeneleri çok kuvvetlidir. Çitanın ince kemikleri ise güçlü çenelere karşı daha dayanıksızdır. Çitaların hızlı koşma sebeplerinden birisi de kuyruklarının uzun olmasıdır. Çitalar için kuyruk koşu esnasında da yardımcı olur. Çitalar, ceylan ve impala gibi otobur hayvanları avlarlar. Ancak ceylan ve impalalar dünyanın en hızlı manevra yapan hayvanlarıdır, çitalar da yüksek hızlarına rağmen kuyruklarını bir dümen gibi kullanarak keskin dönüşler yapabilirler, çitaların maksimum hıza eriştiklerinde her adım arası mesafesi yaklaşık 15 metreye ulaşabilmektedir. Bu uzun adımları onlara sürat kazandıran bir etkendir.
Çita Oblastı

Çita Oblastı ( Çitinskaya oblast), Rusya'nın oblastlarından biriydi. Yüzölçümü 431,500 km² olan oblastın nüfusu 2002 yılı itibarı ile 1,155,346'ydı. Oblastın merkezi Çita idi.Çita Oblastı, 11 Mart 2007 tarihinde düzenlenen bir referandum sonucu 1 Mart 2008 tarihinde Agin-Buryat Özerk Okrugu ile birleşerek Zabaykalski Krayı adını aldı.
Çita, Rusya

Yaklaşık 310.000 nüfusa sahip şehirden Trans Sibirya Demiryolu geçmektedir. 52.03 enlem, 113.55 boylamındadır. 1653'te kurulan şehir, 1851'de resmen şehir olarak ilan edilmiştir.Çita Bölgesi (Oblast) Yakutsk Zaman Dilimindedir (YAKT/YAKST). UTC saat farkı +0900 (YAKT)/+1000 (YAKST).
Çitab

Eyaletin Dena şehristanı'ndaki, Kabgiyan bahşı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 1,561 kişi ve 328 hanedir.
Çitagong

Çitagong ( Chôṭṭôgram; tarihi isimleri: Porto Grande De Bengala ve İslamabad) Bangladeş'in ikinci en büyük şehri ve ana liman şehridir. Güneydoğu Bangladeş'te Karnaphuli Nehri'nin haliçi üzerinde bulunmaktadır. Batısında Bengal Körfezi'ne bakmaktadır. Şehir 6,5 milyonluk nüfusu ile Chittagong Bölgesi'nin yönetimsel merkezi ve Chittagong Bölümü'nün ana şehridir.Şehir doğal bir liman olarak antik çağlardan beri Bengal için bir geçiş kapısı görevi görmektedir. Romalı coğrafyacı Claudius Ptolemy tarafından Asya'nın en büyük limanlarından biri olarak tarif edilmiştir. Yüzyıllardır deniz İpek Yolu üzerinde önemli bir liman olan kent Arabistan, Pers, Çin ve Güneydoğu Asya'dan seyyahları kendisine çekmiştir. Orta Çağda Bengal Sultanlığı ve Arakan Krallığı tarafından yönetilmiştir. 16. yüzyılda bu bölge Portekizliler tarafından Porto Grande De Bengala ismiyle yönetilmiştir. 1666'da Babür İmparatorluğu tarafından fethedilmesiyle İslamabad ismini almıştır. 18. yüzyılın sonlarında İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'ne bağlanmıştır.
Çitdere Tabiat Koruma Alanı

Çitdere Tabiat Koruma Alanı, Karabük il merkezinin güneybatısında yer alır ve toplamda 730,5 hektarlık iki ayrı parçadan oluşur. Çalışmalar, bu alanda 5 amfibi ve 8 sürüngen türü olduğunu belirlemiştir. Özellikle Batılı Kuzey Şeritli Semender, Tosbağa ve Kafkas Burunlu Engerek, korumaya öncelikli türler arasındadır.Bu alanda, 34 farklı familyaya ait 89 kuş türü bulunmaktadır. Bu kuş türlerinin çoğunluğu yerli olup, geri kalanı göçmen, transit göçer ve kış ziyaretçisidir. Özellikle Üveyik, koruma önceliği olan bir kuş türüdür.Çitdere Tabiat Koruma Alanı, 23 memeli türüne ev sahipliği yapar ve bu konuda zengin bir faunaya sahiptir. Kızıl Geyik ve Vaşak, özellikle koruma önceliği olan memeli türleridir.
Çitdibi, Konyaaltı

Mahallenin kuzeyinde MS 21 yılı kayıtlarında geçen Typallia antik kenti bulunur. Mahalle, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır.
Çitgöl, Simav

Kasabanın ilk kurulduğu yer, bugünkü "Tokurun Kuyusu" adıyla anılan yerdir. Bu yerleşim bölgesinin etrafı o dönemler su ile çevrili olduğundan su kenarlarında yetişen kelempe ağaçlarının dallarından yapılan çitlerle çevirdikleri için adını çitköy olarak aldığı tahmin edilmektedir.Çitgöl 1956 yılında Kasaba statüsüne kavuşmuş ve o dönem Belediye Meclisinin almış olduğu bir kararla "Çitköy" adı, gölden esinlenerek "Çitgöl" adını almıştır. 8 Mayıs 1957'den itibaren Çitgöl adı resmileşmiştir.Simav ilçesine bağlı olan Çitgöl Kasabası Kütahya il merkezine 145, Simav ilçe merkezine 3 km mesafededir.
Çitköy, Bergama

Çitköy; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.