barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Çağrışım

Psikoloji ve pazarlamada iki kavram veya stimuli, bir olay başka bir olaya birkaç kez sebep olursa çağrıştırır. Bu fenomene bazen İvan Pavlov'un klâsik koşullandırma konusundaki öncü çalışmalarından dolayı Pavlov çağrışımı da denmektedir.Çağrışım, çok kullanılan bir mekân yöntemidir. Yeni bir (nesneyi, resmi, kokuyu veya bir kişinin hatırlamak istediği sair bir) şeyi daha kolay hatırlanabilecek başka bir şeye çağrıştırmak, her ikisini birden hatırlatabilir.
Çağrışımcılık

Çağrışımcılık (en:associativism), felsefede ve spiritüalizmde, aklın genel işleyişini düşünce çağrışımlarına indirgemeye çalışan doktrinlere verilen genel addır. Düşün çağrışımı, aklımızın içinde, bir imge veya düşüncenin başka bir şeyi çağırması, anımsatması anlamına gelir. Bu düşüncelerin ve imlerin, hangi sebeplerden ötürü ve hangi bağlantılar dolayısıyle zihnimizde meydana geldikleri sorusunu ilk ortaya atan Aristoteles, hatırlatmaya yardımcı olan 3 çeşit çağrışım bağıntısını ayırt etmiştir: Benzerlik, bitişiklik ve karşıtlık.Çağrışımcı filozoflar için, düşüncelerin çağrışımı, tekı düşünsel yenidir. Algılama, duyumların bir çağrışımıdır. Karakter (kişilik), hatıraların bir çağrışımıdır; genel bir kavram (sözgelimi genel bir düşün) benzerliklerinin birbirine yaklaştırdığı (bir sıralı) tikel tasarıdır. Özellikle Hume, sebep ve sonuç arasında hiçbir düşüncelilik gereklilik bulunmadığını söyler ve gerekliliğin, alışkanlıkla pekişmiş ve bitişikliğe dayanan yalın bir çağrışım olduğunu iddia eder. Bu yüzden Hume'ye göre, soğuğun, don olayının sebebi olduğunu göstermek, "soğuk" ve "don" düşünceleri arasında  önemli bir bağlantı bulunduğunu ve bunlardan birincisi zihnimizde medyana çıkınca, ikincisinin de onun ardından, hemen geldiğini söylemekten başka bir şey değildir. (Kant ise, tam ters yönde olarak, "her sonucun bir sebebi vardır." önermesinin, tümelliği ve zorunlu olması sebebiyle, arı bir çağrışıma basitlenemeyeceğini ve anlayış gücünün mutlak bir gerekliliği olduğunu göstermeye çalışmıştır.)Çağrışımcılık, 19 .yüzyılın sonlarında, ruhbilimsel alanda yeniden gelişme göstermiş, düşünce çağrışımlarının, fizik alanındaki evrensel çekim ve biyolojinin hücreler arası etkileşmesi gibi, öncelikli bir ilke olduğu öngörülmüştür. Fransız filozof Hippolyte Taine, "De l'intelligence" isimli eserinde "canlı bedenin, karşılıklı olarak birbirlerine bağımlı bir hücreler öbeği oluşu gibi, etkin zihin de, karşılıklı olarak bağımlı imgelerin bir öbeğidir ve her iki durumda da birlik, bir uyum ve sonuçtan başka bir şey değildir." demiştir.  Freud ise, yaygın olarak benimsenmiş olan çağrışımdan, gözüpek bir varsayımla değişikliğe uğratarak faydalanmıştır. Ona göre, zihnimizdeki çağrışımsal zincirlenmeler kısmen bilincin yüzeyinde yayılan ögelerden oluşurlar, ancak bilinçaltına bastırılmış diğer ögelere bağlıdırlar ve birincilerden yola çıkılarak, psikanaliz uygulaması yoluyla ikincilere ulaşılabilir. Lakin Freud, söz konusu zincirlenmeleri, bireyin savunma mekanizmasına uyarak oluşan ve çözülen, karmaşık ve esnek zincirler olarak görmektedir. Modern ruhbilim, çağrışımcılığın önemine vurgu yapmak ile birlikte, indirgemeci adıyla nitelediği bakış açısını eleştirmektedir. Reddedilmesi olanaksız bir olay olan çağrışım, zihinsel aktivitenin tümünü açıklayamaz. Çağrışım, davranışın ilk basamağıdır ve buna dayanılarak kurulan yapılar, gelişme hallerinde ondan uzaklaşırlar. Hayal kurmayı seven bir kişinin, kendini düşüncelerine bırakması ile zor bir sorunun çözümüne dikkatle yönelen bir kimsenin düşüncesi arasındaki fark, bunu açıkça gösterir. Sade çağrışımın yerine, zihin geçer.
Çağtay Kurukalıp

Çağtay Kurukalıp (d. 24 Şubat 2002; Gaziosmanpaşa, İstanbul) sol bek mevkiinde oynayan Türk futbolcudur. 2. Lig ekiplerinden İskenderunspor'da forma giymektedir.2014-2020 yılları arasında Kasımpaşa altyapısında oynadı. 5 Ağustos 2021'de Fenerbahçe'ye transfer oldu ve 3 yıllık sözleşme imzaladı.
Çağıl Özge Özkul

Çağıl Özge Özkul (d. 27 Eylül 1988; Çankaya, Ankara), Türk sunucu, eski manken ve güzellik kraliçesi. Şu anda S Sport'ta ve Socrates'te sunuculuk yapmaktadır.Atılım Üniversitesi İktisat Bölümünden mezun oldu. 2012 yılının Mayıs ayında düzenlenen Miss Turkey 2012 güzellik yarışmasında "Miss Universe Turkey" seçilmiştir. ABD'nin Las Vegas kentinde yapılan Miss Universe 2012 güzellik yarışmasında ilk 16 arasına kalmıştır. Özkul, TV sunuculuğu yapmaktadır. Bir dönem Galatasaray Spor Kulübünün özel televizyon kanalı GS TV'de sunuculuk yapmıştır. 2016'da beIN SPORTS Türkiye'ye geçmiştir. 2020'de ayrılan Özkul, şu anda S Sport'ta ve Socrates'te sunuculuk yapmaktadır.
Çağıl, Cizre

Köy, Şırnak il merkezine 58 km, Cizre ilçe merkezine 12 km uzaklıktadır. Köy, Cizre'nin batısında olup,  numaralı İdil-Cizre devlet yoluna 3,5 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Çağıl, Kızıltepe

Şu anda Kîkan aşiretinin Simêla kabilesi oturmaktadır. Yaklaşık 400 sene önce Diyarbakır, Kulp bölgesinden geldiler.Mahallede ilköğretim okulu vardır. Mahallenin içme suyu şebekesi vardır. Kanalizasyon şebekesi vardır. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik ve sabit telefon vardır. Mahallede tarbil projesi kapsamında uydu sistemleri kurulmuştur. Bu sistemler sayesinde günlük iklim verileri alınabilmektedir. Kamera algılayıcılar sayesinde bitkiyi gözleme imkânı sunmakta ve gelecek yıllarda modern tarım için altyapı oluşturmaktadır. Bitkiye verilecek su miktarıdan, gübreleme, zararlı ve hastalıklarla mücadelede bu uydulardan yararlanılacaktır.
Çağıl, Şiran

16. ve 17. yüzyıl Osmanlı kayıtlarında yerleşimden bahsedilmemiştir. 1839-1861 yılları arasında köye, Gümüşhane genelinden köye 22 Hristiyan göç etmiştir. 1876 yılı Trabzon Salnamesine göre Çağıl adıyla kaydedilen köyde 5'i Müslüman, 8'i Hristiyan olmak üzere toplam 13 hane yaşamaktadır. Yerleşim, Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla da Şiran'a bağlı bir köy konumunu sürdürmektedir.
Çağıllı, Demirözü

Köyün eski adı Hanzar'dır. Yerleşim 1530 yılı Osmanlı tahririnde Hanzar adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1591 yılı tahririnde köyde tamamı Müslüman 33 nefer yaşamaktadır. 1642 yılı avarız defterine köyde avarız vergisine konu sadece Müslümanlardan oluşan 7 hane görülmektedir. 1835 yılı Osmanlı kayıtlarında sadece erkek nüfus yer almakta olup yerleşimde sadece Müslümanlardan oluşan 7 hanede 22 erkek yaşamaktadır. Ayrıca köyde 1530 yılı kayıtlarında da yer alan zaviyenin varlığını sürdürdüğü görülmektedir.Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla da Hanzar olarak görülen köyün adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Çağıllı olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Çağıllı, Hilvan

Çağıllı; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Çağırgan, Tavas

18 Ekim 1995 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.
Çağırkan, Kaman

Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır. 27 Şubat 1971'de belediye statüsü alarak beldeye çevrilen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.
Çağırma Beni

Çağırma Beni, 1 Ağustos 1988'de Ali Tekintüre'nin Elenor Plak firmasından çıkardığı, 5. stüdyo albümdür.
Çağşak, Sarız

Mahalle, 19. yüzyılın ikinci yarısında Koçgiri bölgesinden (Dersimden) göçen Alevi-Kürt aşiretler ile Türkmen Afşar aşiretinin yerleşimiyle kurulmuştur. 1865 tahrir kayıtlarına göre "Şakşak" adıyla belirtilen köyde yerleşik yaşayan 32 hane bulunmaktaydı. 1892 yılında Aziziye kazasına bağlı olan nahiye olarak bahsedilmekte ve 8 köyü bulunmaktaydı. 1909 kayıtlarına göre ise yerleşimde 40 hane bulunmakta olup, halkının tamamı Kürtler' den oluşmaktaydı. 1945 yılı sayımında köyde 866 kişi yaşamakta olup, nahiye merkezi olan Köyyeri (Sarız nahiye merkezi) yerleşiminden daha fazla nüfusa sahipti.
Çaşka

Čaška Kuzey Makedonya Cumhuriyeti'nde bir köydür. Čaška Belediyesi'nin merkezidir. Köyün yakınında, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti'nden tarihçiler "Küresel Flüt" adı verilen 6.000 yıllık bir flüt buldular.
Çaşka Belediyesi

Čaška, Kuzey Makedonya'nın orta kesiminde bir belediyedir. Belediye merkezi Çaşka köyüdür. Bu belediye Vardar Bölgesi'nin bir parçasıdır.Belediye kuzeyde Zelenikova Belediyesi ve İstudeniçan Belediyesi, doğuda Köprülü Belediyesi ve Gradsko Belediyesi, batıda Makedonski Brod Belediyesi, güneybatıda Dolnen Belediyesi, güneyde Prilepe Belediyesi ve güneydoğuda Kavadar Belediyesi ile komşudur. Čaška belediyesi 42 yerleşim birimini içermektedir.Çaşka Belediyesi 1996 yılında kurulmuştur. 2004 yılına gelindiğinde Cumhuriyetin yeni bölgesel bölünmesine göre, kırsal Bogomila Belediyesi ve Izvor Belediyesi ile Köprülü Belediyesi'nin en batı kısmı Çaşka Belediyesi'ne bağlandı.
Çaşnigirbaşı

Çaşnigirbaşı, Osmanlı saray teşkilatında sofra hizmetlerini gören garsonlar için kullanılan bir tabirdir. Bazıları yemeklerin malzemelerini temin eder, bazıları da pişen yemeklerin dağıtımında hizmet görürlerdi. Bunlara "Zevvakin-i hassa" da denirdi. Divan-ı Hümayun toplantılarında çaşnigirbaşı, çaşnigirlerin önlerine düşüp yemeklerin dağıtımına nezaret ederdi.Has odaya verilecek yemeklerde de çaşnigirbaşı önde bulunduğu halde çaşnigirler yemekleri getirirlerdi. Devlet büyüklerinin sofrasını çaşnigirler kurar, kendilerine mehter eşlik ederdi. Böyle günlerde başlarına mücevveze ve çatma üst elbisesi giyerek matbah-ı amire tarafında oturup sırası gelince vezirlere yemek verirlerdi.Çaşnigirbaşlarına bayram yemeklerinden sonra birer kaftan giydirilmesi adet olunduğundan, bu yemek sırasında arkalarındaki çatmaları çıkarır, orta kuşağıyla hizmet ederlerdi. Çaşnigirliğe, has oda ile hazine ve kiler odalarında hizmet eden iç oğlanlarından gelinirdi. Sayıları, önceleri kırk iken daha sonra 117'ye kadar yükselmişti. XVIII. yüzyılın son yarısında 50'ye yakın yaşlı çaşnigire bölük ağalığı verilmiştir. Çaşnigirlerin kademelerine göre yevmiyeleri vardı. Yevmiye XVII. yüzyılda kırk akçe idi ve küçük ruznamçeden ödenirdi. Ayrıca, iki yılda bir laciverdi kuşak ve pamuklu kaftan ücreti verilirdi.
Çaşır kavurması

Çaşır kavurması bir çeşit ot yemeğidir. Malzemeleri ; ferula (çaşır), tere yağı, yumurta,  karabiber, tuzdur.Erzurum Çaşır Kavurması 06.06.2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Çe (Ermeni alfabesi)

Çe (Ճ, ճ; tam ismiyle "ճէ" ya da "ճե", ) ya da Batı Ermenicesi'nde ce (), Ermeni alfabesinin 19. harfidir. Klasik Ermenice'de , Doğu Ermenicesi'nde , Batı Ermenicesi'nde ise  sesi yapar. Harfin Unicode kodları:
Çebarkul

Çebarkul (), Rusya'nın Çelyabinsk Oblastı'nda bulunan bir şehirdir. Şehir, Çebarkul Gölü'nün kıyısında yer almakta olup aynı zamanda Çebarkul rayonunun merkezidir. Yüzölçümü 71.13 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 42,844'tür.
Çebiş, Çeltikçi

Burdur il merkezine 38 km, Çeltikçi ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Köyün 3.550 dekar tarım arazisi mevcuttur.
Çebişev'in eşitsizliği

Olasılık kuramı ve istatistik bilim dallarında Çebişev'in eşitsizliği veya Bienaymé-Çebişev'in eşitsizliği özellikle olasılık ve daha nadiren gerçek veri setleri için bir teori sonucu olarak kullanılır.Bu eşitsizliğin önemi herhangi bir örneklem verisi veya olasılık dağılımı için veri değerlerinin "hemen tümü"nün ortalama değerine "yakın" olduğunu sağlamasındandır. Daha matematiksel bir ifade ile bir veri veya olasılık dağılımı değerlerinin (1/k2) oranından daha büyük olmayan oranının ortalamadan artı ve eksi k standart sapma açıklığı dışında bulunamayacağını bildirir. Bu eşitsizliğin geniş bir kapsamı vardır; zira sadece ortalama ve standart sapma verilirse, diğer her türlü niteliği hiç bilinmeyen veri veya olasılık dağılımlarına uygulanabilir.Beklenen değeri μ ve sonsuz olmayan varyansı σ2 olan bir rassal değişken olan X değişkenini ele alalım. O zaman, herhangi bir gerçel sayı olan k > 0, içinolur. Burada sadece k > 1 koşuluna uyan değerler kullanışlı bilgi sağlamaktadır. Bunun diğer eşit bir şekilde ifade edilmesi şöyle olur:Örnek olarak k = √2 değerini alırsak; değerlerin asgari yarısının şu açıklık içinde bulunduğunu bu eşitsizliğe göre kabul ederiz:Sadece ortalaması ve standart sapması bilinen ve her türlü diğer nitelikleri hiç bilinmeyen dağılım veya verilere uygulandığı için ortaya çıkan sonuç, dağılımı daha tam olarak bilinen veri dağılımlardan ortaya çıkarabileceğimiz sonuçlardan daha fena sınırlar şeklinde olmaktadır.Örneğin, elle yapılan dolum ortalama olarak 1.000 gram ağırlık vermektedir ve dolum ağırlığının standart dağılımı da 200 gramdır. O zaman bu tip bir dolum ağırlığını 600 ile 1400 gm arasında (yani ortalamadan artı eksi k = 2 SDs açıklıkta) olması oranının (3/4)den daha küçük veya ( den daha büyük olamayacağı Çebişev'in eşitsizliği dolayısıyla bilinir. Fakat bu bir dolum ağırlığının dağılımının normal dağılım olduğunu bilirsek o zaman dolumlardan %75'inin 770 ile 1230 gm arasında olduğu bilinir. Görülmektedir ki ekstra bilgi, verilen sınırları daha da sıkılaştırmaktadır.Örneğinde de görüldüğü gibi bu eşitsizlik tipik olarak gevşek sınırlar ortaya çıkartmaktadır Fakat bilinmektedir ki Çebişev'in eşitsizliği ortaya çıkan sınırlar fazla değişemez. Örneğin herhangi bir k ≥ 1, için σ = 1/k olan bir örnek için sınırlar tamamıyla tarif edilmiştir:olur. Bu dağılımın bir doğrusal dönüşümü olan herhangi bir dağılım için de aynen uygulanır. Eşitsizlik verilen dağılımın doğrusal dönüşümü olmayan herhangi bir dağılım için aynen uygulanır.(X, Σ, μ) bir ölçme uzayı olsun ve f ise X üzerinde tanımlanan bir genişletilmiş gerçek değerli ölçülebilir fonksiyon olsun. O zaman, herhangi bir t>0 gerçek sayısı içinolur. Daha genel olarak, eğer g, f açıklığı içinde, negatif-olmayan genişletilmiş gerçek değerli ölçülebilir fonksiyon olsun; o zamanA. Papoulis (1991), Probability, Random Variables, and Stochastic Processes, 3. ed. McGraw-Hill. ISBN 0-07-100870-5. pp. 113–114.Geoffrey Grimmett ve D. Stirzaker (2001), Probability and Random Processes, 3. ed. Oxford. ISBN 0-19-857222-0. Bölüm 7.3.
Çebişler, Akpınar

Köyün adı, 1925 yılı kayıtlarında Türkçede "keçi yavruları" anlamına gelen Çepişler olarak geçmektedir. Köy, daha önceleri Çiçekdağı ilçesine bağlıyken 8 Mart 1990 tarihinde Akpınar ilçesine bağlandı.
Çeburaşka

Çiburaşka (Rusça: ), Sovyet yazar Eduard Uspenskiy'in 1966 tarihli hikâye kitabından çocuk edebiyatında bir karakter. Aynı zamanda ilk filmi 1969 yılında Roman Kachanov tarafından yapılan stop motion animasyon film kahramanı.Çiburaşka, çok büyük kulakları olan samimi ifadesi ve hafif hüzünlü gözlerle, oyuncak bir ayıya benzeyen küçük bir hayvandır. Yanlışlıkla yemek yerken portakal sandığının içinde uykuya dalar ve sandığının içinde hikâyenin geri kalanının geçeceği isimsiz bir Rus şehrindeki bir bakkala teslim edilir.Sandığı açan mağaza müdürü içinde yaratığı görünce şaşırır ve onu alıp masaya oturtur. Uzun süre sandıkta kaldıktan sonra uyuşan yaratık  yere yuvarlanır ("Чебура́шка"  cheburakhnulsya, Rusça konuşma dili sözcüğü anlamı "yuvarlandı"). Başlangıçta hayvanat bahçesine götürülen Çiburaşka bilinmeyen bir tür olduğu için oraya kabul edilmezGena hayvanat bahçesinde timsah olarak çalışan bir timsahtır.  Dışardayken boş zamanlarında akordeon çalar. En sevdiği şarkılardan biri: "Ne yazık ki doğum günü yılda bir kere". Yalnız olduğu için arkadaş ararken Çiburaşka ile karşılaşır. İkisi diğer arkadaşlarıyla ev yapmaya karar verirler ama Yaşlı Bayan Shapoklyak onlara engeller çıkarır.
Çedar Adamı

Çedar adamı, Cheddar Gorge (Çedar Kanyonu), İngiltere'de Gough's Mağarası'nda bulunmuş olan bir erkek insan kalıntısına verilen isimdir. Kalıntı Mezolitik çağa, yaklaşık olarak MÖ 7150 yılına aittir ve bir saldırı sonucu, zorlu bir şekilde öldüğü anlaşılmıştır. Britanya’nın en eski, parçaları bütün olan insan iskeletidir.1903 yılında yapılan kazılar sonucu çıkarılmıştır, kalıntılar Londra’daki Doğal Tarih Müzesi (Natural History Museum)’nde tutulmaktadır fakat bu günlerde sergilenmemektedir. İskeletin bir kopyası Cheddar kasabasındaki “Çedar Adamı ve yamyamlar” müzesinde sergilenmektedir. Çedar Adamının ölümü bir merak konusudur. Kafatasındaki delik bir zorbalık olduğunu işaret eder ve Gough’s Mağarası tarih öncesi insanları tarafından yamyamlık,avcılık için veya ikinci mezar (Secondary burial) olarak kullanılmıştır. Bu erken dönem süresince bilimsel olarak araştırılmış, var olduğu bilinen savaş durumu ve ritüel spekülasyonları kesin değildir.İlk kez Oxford Üniversitesi'nden Bryan Sykes 1996’da Çedar Adamı’nın azı dişlerinden birinden ekstrakte edilmiş DNA ile Çedar Adamı’nın mitokondriyal DNA’sını dizilemiştir. Çedar Adamı’nın diğer Mezolitik insan kalıntılarında da bulunan mitokondriyal Haplogrup U dallarından Haplogrup U5’e ait olduğu belirlenmiştir. Sykes  9000 yaşındaki Çedar Adamı’nın dişinden DNA ve yine aynı mağaradan 12.000 yıllık Çedar dişi elde etmiştir.Bryan Sykes’ın Çedar üzerinde yaptığı araştırmalar film yapılmış ve 1997’de sergilenmiştir. Halen yaşayan Cheddar kasabası sakinlerinin Çedar Adamı ile bir bağlantısı olabileceği düşüncesi ile kasabada yaşayan 20 kişiden aldığı mitokondriyal DNA (mtDNA) ile Çedar Adamı’nın azı dişinden ekstrakte ettiği örneği karşılaştırmıştır. Avrupalıların % 10’unun Haplogrup U5’e ait olduğu gerçeği çerçevesinde kasabada Çedar Adamı ile aynı mtDNA’yı paylaşan 2 kişi bulmuştur. Onlar -tıpkı bugün haplogrup U5 taşıyan diğer birçok kişi gibi- anne tarafından olan akrabalıkları üzerinden binlerce yıl öncesinin Çedar Adamı ile ortak bir ataya sahiplerdir. Bunun nedeni mitokondriyal DNA’nın yalnızca anasoylu yani anneler aracılığıyla bir sonraki kuşağa aktarılmasıdır. Anne ve babadan ortak gelen çekirdek DNA’sının tersine mtDNA yalnızca anneden çocuğa geçmekte ve bu nedenle bulunan insan kalıntılarının genetik incelemeleri sonucunda soyundan geldiği kadınlar ile onunla aynı soydan gelen ve şu anda yaşamaya devam eden kadınlar belirlenebilmektedir.
Çeder göl

Çeder göl (Tıva Türkçesi: Чедер хөл, Çeder-Höl) - Tıva Cumhuriyetinde Tandı bölgesinde yer almaktadır. Başkent Kızıl şehrinin 45 km güneyindedir.Çeder sözü Tıva Türkçesinde yeter, yetişmek, varmak, ulaşmak  demektir. Göl'e ise Tıva Türkleri höl demektedirler.Göl, tuzlu ve şifalı çamurlarıyla ziyaretçileri kendine çeker. Mineral özellikleri ile Hakasya'daki Şira Gölü ile benzerlik gösterir. 1932 yılından beri turizme açıktır.Turistik tesistleriyle turistlere yönelik çok sayıda hizmetleri vardır..Пиннекер Е. В. Минеральные воды Тувы. — Кызыл: Типография управления по печати при Совете Министров Тувинской АССР, 1968. — 110 с. — 15000 экз.
Çedi-Göl (il)

Çedi-Höl (Yedigöl) İli (Tuva Türkçesi: Чеди-Хөл кожуун/Çedi-Höl kojuun) —  Tuva Cumhuriyetinde 17 idari bölgeden biridir. İdari bölgenin yönetim merkezi — Hovu-Aksı. Eski bir şehir yerleşimi üzerindedir.Çedi-Höl kojuun, sözünün anlamı bölük halinde şöyledir. Çedi, sayılardan yedi (7)  anlamına gelir, Türkçe kökenlidir. Bilindiği üzere Eski Türkçedeki Y ile başlayan kelimeler zamanla değişikliğe uğrayıp Tuva ve Hakasya dolaylarında Ç olarak söylenegelmiştir. Höl, göl anlamına gelir, Türkçe kökenlidir. Eski Türkçedeki ince sözlerin başında kullanılan K sesi Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan gibi Batı Türkleri'nde G ile başlarken Tuva'da H olarak değişime uğramıştır (Misal: Köl| göl/höl;). Kojuun ise bölgelik yönetim merkezi anlamında kullanılır.Bölge, ülkenin orta bölümünde yer alır. Kuzeyden Kızıl bölgesi, kuzeydoğu ve doğudan Tandı bölgesi, güneyde Tes-Hem, batıda ise Ulug-Hem bölgeleri ile çevrelenmiştir. Bölgenin alanı 3800 km²dir.Tarım ve özellikle hayvancılık odaklı bir ekenomik gelir odaklıdır. Çiftlik hayvanlarının toplam sayısı: 17000 küçük baş, 1000 büyük baş hayvan.
Çegabel

Eyaletin Kuhdeşt şehristanı'ndaki, Rumeşkan bahşı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 4.801 kişi ve 1.037 hanedir.
Çegar Muharebesi

Çegar Muharebesi (31 Mayıs 1809), Osmanlı İmparatorluğu ile Sırp isyancılar arasında yaşanmış muharebedir.Bu çarpışma daha önce yapılan İvankovaç, Mişar ve Deligrad muharebelerinin devamı niteliğindedir. Sırplar, Osmanlı ordusuna karşı arka arkaya zaferler elde etmesine rağmen rağmen Türkleri bu bölgeden kovarak tam bağımsızlıklarını kazanma amaçlarına ulaşamamışlardır. Ayrıca Osmanlı hükûmetinin de ayaklanmanın daha da büyümesini önlemek için ihtilalcilerin ezilmesi gerektiğini düşünmesi, bir çatışmanın yaşanmasını kaçınılmaz kılmıştır.Osmanlı kuvvetlerinin tekrar Sırp isyancıların üzerine yürümesi üzerine Çegar tepesine hendek kazdıran Stevan Sinđelić, emrindeki askerlerle Osmanlıları beklemeye başladı. Türkler, 31 Mayıs günü asiler üzerine doğru saldırıya geçti. Çok şiddetli geçen çatışma tüm gün boyunca sürdü. Ardı ardına yapılan beş Türk saldırısına Sırplar büyük bir direniş göstererek her defasında Türklere büyük kayıplar verdirdiler.Arka arkaya yapılan saldırılardan bir sonuç alamayan Türk ordusu yeniden toparlanarak şiddetli bir genel saldırıya geçti. Bu saldırı karşısında Sırp ordusu çözülmeye başladı. Hendeklere giren Osmanlı askerleri Sırp asilerle boğaz boğaza mücadeleye başladılar. Tam bu sırada Stevan Sinđelić, barut fıçılarının olduğu depoyu ateşe verdi ve sonrasında korkunç bir patlama meydana geldi. Pek çok Sırp ve Türk askeri bu patlama sonrası yaşamını yitirdi. Muharebenin sonunda asilerin kayıpları üç bine ulaşırken Osmanlı kuvvetlerinin kaybı daha fazlaydı.Sırp komutanlar arasındaki anlaşmazlık sonucu Sırp ordusunun mücadele azminin kaybolması ve 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nın olumlu bir seyre girmesi ile Osmanlıların Sırbistan'a daha büyük kuvvetler yollayabilme imkânına kavuşması savaşın Sırplar için yenilgiyle sonuçlanmasına sebep olmuştur.Sırbistanlı asilerin imha edilmesinden sonra Niş'teki Osmanlı ordusu kumandanı Hurşid Ahmed Paşa, Sırp halkına ve asilere gözdağı vermek ve ibret olsun diye 952 Sırp askerinin kafatasından bir kule inşa ettirmiştir.
Çegem

Çegem (;  Şecem), Rusya'nın Kabardey-Balkarya Cumhuriyeti'ne bağlı Çegem rayonunun merkezi olan şehirdir. Şehir, cumhuriyetin başkenti Nalçik'in 10 km kuzeyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 73 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 18.019'dur.
Çeharbağ

Eyaletin Savucbulag şehristanı'nın aynı isimli Çeharbağ bahşı'nda bulunan ve bu bahşın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 5.577 kişi ve 1.448 hanedir.
Çeharbağ bahşı

Çeharbağ bahşı (Farsça: بخش چهارباغ‎‎), İran'ın Elburz Eyaleti'nde bulunan Savocbolag şehristanı'nın 3 bahşından birisidir.Bahşın 2006 yılı nüfusu 61,135 kişi ve 15,380 hanedir. Bahşın ismi Türkçedir ve 'dört bağ' anlamına gelir.
Çeharburç

İdari olarak Miyanduab şehristanı'na bağlıdır. Urmiye Gölü'nün 23 km. güneyinde, şehristanın idari merkezi olan Miyandoab'ın 21 km. kuzeybatısında yer alır. Nüfusu Azerilerden oluşur. 2006 yılı nüfusu 7.940 'dir.
Çehardange

Eyaletin İslamşehr şehristanı'nın aynı isimli Çehardange bahşı'nda bulunan ve bu bahşın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 42.159 kişi ve 10.791 hanedir.Şehir, Tahran'ın güneybatı metropol alanı içindedir. Tahran'a 17 km., bağlı olduğu İslamşehr'e 10 km. uzaklıktadır. Tahran'ı Fars Körfezi'ne bağlayan 65 numaralı kara yolu şehirden geçmektedir.
Çehel Sütun Sarayı

Çehel Sütun Sarayı, genellikle sadece Çehel Sütun (Farsça: چهل ستون, Türkçe tam karşılığı: Kırk Sütun) olarak anılan ve İran'ın İsfahan kentinde bulunan bir saraydır. Safevi şahı I. Abbas tarafından, içine Çehel Sütun'u da alan geniş bir saray ve botanik bahçeler kompleksinin bir parçası olarak inşa ettirilmiştir.Sarayın ismindeki çehel sözcüğü Farsça "kırk" anlamına gelmektedir ki saray ismini ("Kırk Sütun") giriş kısmını destekleyen yirmi ince ahşap sütundan alır; girişin önündeki havuzun suyuna yansımasıyla ahşap sütunların sayısının 40'a çıkması, sarayın bu adı almasına neden olmuştur.Büyük bir havuzun sonunda, bir parkın ortasında yer alan saray Şah I. Abbas tarafından, şahın eğlencesi ve kabul törenlerinde kullanılmak amacıyla yaptırılmıştır. Nitekim I. Şah Abbas ve ardılları mevkî sahibi kişileri ve elçileri bu sarayda, ya sarayın terasında ya da kabul salonlarında kabul etmişlerdir.Saray seramik üzerine fresk ve tablolarla süslenmiş; zaman içerisinde sarayın seramik panellerinden birçoğu yerinden çıkarılmış ve Batı'daki büyük müzelerin koleksiyonuna dâhil olmuştur. Bu seramik fresk ve tablolar belirli tarihsel olayları betimlemektedir. Bu tarihsel olaylardan bazısı şunlardır: 1646 yılında gerçekleşen Özbek Kralı için yapılan bir resepsiyon, 1611 yılında Buhara Emiri onuruna yapılan bir şölen, 1514'te Osmanlı Sultanı I. Selim ile yapılan Çaldıran Muharebesi gibi... Tarihsel olayları betimleyenlerin yanı sıra, içeriği pek tarihsel olmayan, geleneksel minyatür tarzında yapılmış daha estetik kompozisyonlar da bulunmaktadır.
Çehov Anıtı

Çehov Anıtı (Rusça: Памятник А. П. Чехову), G. A. Zakharov tarafından tasarlanan, Taganrog'daki Çehov Meydanı'nda yer alan, Anton Çehov anısına dikilemiş anıt. 29 Ocak 1960 tarihinde, yazarın 100. doğum yıldönümü vesilesiyle açılışı gerçekleşmiştir.Anton Çehov anısına bir anıt dikme fikri ilk olarak Rus İmparatorluğu döneminde 1910 yılında gündeme gelmiştir. Ardından SSCB döneminde 1944'te Halk Komiserleri Konseyi, yazarın ölümünün 40. yıl dönümünü anmak için bir anıt dikmek kararı aldı. Ekim 1954'te heykel için 18 proje sunuldu ve tamamı Taganrog'daki yerel müzede halka açıklandı. Üç yıl sonra Moskova'da düzenlenen bir etkinlikte heykele dair 30 proje sunuldu. İkinci turdan sonra Taganrog'a en iyi eserler gönderildi ve burada İulian Rukavişnikov'un heykelinde karar kılındı.29 Ocak 2010 tarihinde, dönemin Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev, Çehov'un 150. doğum günü vesilesiyle anıta çelenk bırakmıştır.Anıt granit bir kaideden oluşur. Heykel bronzdan yapılmıştır. Çehov giysileriyle birlikte taş üzerine oturarak uzağa bakar şekilde, sağ elinde bir kitap tutarak işaret parmağını sayfalar arasında gezdirir vaziyette tasarlanmıştır. Anıtın yüksekliği 3 metredir (9,84 f.).
Çehov'un silahı

Çehov'un tüfeği veya Çehov'un silahı (), bir hikâyedeki her ögenin zorunlu olması gerektiğini ve ilgisiz unsurların kaldırılması gerektiğini belirten dramatik bir ilkedir. Bu unsurlar, oyunun içine hiçbir şekilde girmeyerek "hatalı vââtler" vermemelidir. Bu durum, Anton Çehov tarafından birkaç kez mektuplarında açıklanmıştır:"Hikâye ile alakalı olmayan her şeyi kaldırın. Eğer ilk bölümde 'duvarda bir tüfek asılı' diyorsanız ikinci veya üçüncü bölümde o silah patlamalıdır. Eğer ateşlenmeyecekse o silah orada asılı olmamalıdır.""Patlamayacaksa sahneye asla dolu bir tüfek yerleştirmeyin. Tutamayacağınız sözler vermek yanlıştır." Çehov'un Aleksandr Semenoviç Lazarev'e mektubu (A.S. Gruzinsky'nin takma adı), 1 Kasım 1889. Burada "tüfek", Çehov'un gereksiz ve oyunun geri kalanıyla ilgisiz olduğunu düşündüğü bir monologdur."Eğer birinci perde açıldığında duvarda bir tüfek asılıysa takip eden sahnede tüfek mutlaka patlamalı. Aksi takdirde oraya koymayın." Gurlyand'ın Reminiscences of A. P. Chekhov çalışmasından, Teatr i iskusstvo 1904, No. 28, 11 Temmuz, s. 521.
Çehov, Moskova Oblastı

Çehov (), Rusya'nın Moskova Oblastı'na bağlı Çehov rayonunun merkezi olan şehirdir. Yüzölçümü 29.84 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 60,720'dir.İlk olarak Lopasnya adıyla kurulmuş olup 1954 yılında yazar Antov Çehov'un onuruna Çehov olarak değiştirilmiştir.
Çehrin

1648'den 1669'a kadar Kazak Hetmanlarının ikametgâhı olan Çehrin kenti ve kalesi anılan tarihten itibaren Kazak Hetmanlığı'nın başkenti oldu. 1676 yılında Rusya Çarlığı'nca ele geçirilen kale, 1678 yılındaki kuşatma sonucunda Osmanlı İmparatorluğu'nun eline geçti. 1793 yılında Rusya İmparatorluğu tarafından ilhak edildi.İkinci Dünya Savaşı sırasında 7 Ağustos 1941 ile 12 Aralık 1943 arasında Almanya'nın işgaline uğradı.
Çek (bankacılık)

Çek, kıymetli evrak niteliğine sahip bir kambiyo senedi olup, bir havalenin ödenmesi için çıkarılan teyit emri. Çek, bir borç senedi ya da senetlerde olduğu gibi belli bir süre sonunda senet bedelinin ödenmesi vaadi değildir. Çekler, ancak bankalar üzerine keşide edilebilir ve çek olarak bankalarca çıkarılan çek karneleri kullanılabilir.Bankalar dışında bir kimse üzerine çek keşidesi, havale niteliğindedir ve bu durumda çeklere ilişkin kurallar uygulanmaz. Çek düzenleyen sahibine "keşideci", çekin muhatabı ve meblağı alacak kişiye "lehdar", ödeme yapacak olan tarafa da "muhatap" denir. Bankada bir karşılığı olmadan düzenlenen çeklere "karşılıksız çek" denir. Çekin üzerinde lehdarın adı yazılı ise "nama yazılı çek", lehdarın adı bulunmuyorsa "hamiline çek" denir. Hamiline çek, (hamil: taşıyıcı) çeke sahip olan kişiye ödenir. birçok Avrupa Birliği ülkesinde, çekin karşılığının hesapta bulundurulmaması idari yaptırıma bağlanmıştır.Bir kişinin çek tanzim edebilmesi için banka ile çek sözleşmesi imzalaması gerekmektedir. Ayrıca çekte vade olmadığı için çekler görüldüğünde ödenir.5941 Sayılı Çek Kanunu gereğince çek, ticari bir ilişkiden kaynaklı tacirler arasında borç ödeme aracıdır. Türkiye'de çek, "ileri vadeli çek uygulaması" nedeniyle fiilen bir "ödeme aracı" olmaktan uzaklaşmış, bono gibi kullanılan bir kıymetli evrak haline gelmiştir. Türkiye'de çekin karşılığının hesapta bulundurulmaması halinde cumhuriyet savcılıkları tarafından “çek düzenleme yasağı” ve “çek hesabı açma yasağı" yaptırımları uygulanmaktadır. Çek Kanunu'ndaki son değişikliklerle karşılıksız çek keşide etmek, hapis cezasını gerektiren bir suç olmaktan çıkmıştır.
Çek Cumhuriyeti Millî Kütüphanesi

Çek Cumhuriyeti Millî Kütüphanesi (Çekçe: Národní knihovna České republiky) Çek Cumhuriyeti'nin merkez kütüphanesidir. Çek Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı tarafından yönetilmektedir. Kütüphanenin ana binası ve kitaplarının yaklaşık yarısı Prag'ın merkezindeki tarihi Clementinum binasındadır. Koleksiyonun diğer yarısı Hostivař bölgesinde bulunuyor. Millî Kütüphane, yaklaşık 6 milyon belgeye ev sahipliği yapan Çek Cumhuriyeti'ndeki en büyük kütüphanedir. Kütüphanenin şu anda yaklaşık 20.000 kayıtlı okuyucusu bulunmaktadır.  Çoğunlukla Çekçe metinlerden oluşmasına rağmen kütüphane, Türkiye, İran ve Hindistan'dan daha eski materyalleri de saklamaktadır. Kütüphane Prag'daki Charles Üniversitesi için de kitaplar barındırıyor.
Çek Koridoru

Çek Koridoru, I. Dünya Savaşı sonrası 1919 Paris Barış Konferansı'nda önerilen bir tekliftir. Öneride Yugoslavya Krallığı ve Çekoslovakya'yı birbirine bağlayacak bir koridor açılması planlanmıştır. Çek-Yugoslav Toprak Koridoru olarak da adlandırılan teklif Yugoslavya'nın konferansta elde edilecek toprakların Çekoslovakya'ya verilmesini istemesi üzerine daha çok Çek Koridoru olarak anılmıştır. Teklif konferansta kabul görmemiştir.Burgenland ile Avusturya ve Macaristan'dan koparılacak topraklarından oluşturulması düşünülen koridor için Tomáš Garrigue Masaryk 1916'da Fransa hükûmetine yönelik bildirisinde koridorun Macaristan'ın 9. yüzyıldaki istilası üzerine yaşanan "Yugoslav ve Çekoslovaklar'ın bölünmesi" yanlışlığını gidereceğini belirtmiştir.200 kilometre uzunluğunda ve 80 kilometre genişlikte olması planlanan koridor ile Macaristan'ın Moson, Sopron, Vas and Zala  illerinin elden çıkması söz konusu olmuşsa da hazırlanan diğer alternatif tekliflerde önemli derecede daha büyük toprak parçalarının istenmesi de gündeme gelmiştir.İki Slav ülkesinin self determinasyon ilkelerin kullanarak planı kabul ettirememesinin nedeni bölgede yaşayan yaklaşık 1.170.000 kişinin 662.000 kadarının Macar, 220.000'inin Slav ve 289.000'inin çoğunluğu Alman olmak üzere diğer etnik gruplardan oluşmasıdır. Çekler koridor sayesinde Almanları Orta ve Doğu Avrupa'dan  ayırmanın mümkün olacağını düşünmüş, bunun Fransa için de olumlu olacağını belirtmişlerdir. Birçoklarına göre bu adımla Çekoslovakya'nın Tuna'dan daha çok pay alarak Bratislava'yı büyük bir limana dönüştürmesi ve bu yolla Macaristan'ı daha da izole etmesi düşünülmüştür. Çekoslovak delegeleri Bratislava'nın antik Slovakya'nın başkenti olduğunu iddia ederlerken kentin dört yüzyıl boyunca Macaristan'ın başkenti olduğu gerçeğini belirtmemişlerdi.Bu teklif Panslav ideoloji taraftarları tarafından iki Slav toplumu birbirine yaklaştıracak bir sınır oluşturması nedeniyle desteklemişlerdir. Hatta bir adım ileriye gidenler bunu kuzey ve güneydeki Slavları birleştirebilecek bir adım olarak görmüşlerdir. Öneri Burgenland'da yaşayan Hırvatlar ve Slovakya'da bazı köylerde yaşayan Hırvatlar'ın Yugoslav devletine dahil olmasını isteyen Hırvat milliyetçileri tarafından da desteklenen proje Avusturya-Macaristan'ın dağılması üzerine Avusturya ve Macaristan ülkelerinin ortak bir sınıra ihtiyaç duymadığını belirtenlerin de desteğini kazanmıştır.Margaret MacMillan, Richard Holbrooke: Paris 1919: Six Months that Changed the World, Random House, 2002. ISBN 0-375-76052-0Oskar Krejčí, Martin C. Styan: Geopolitics of the Central European Region, 2005, ISBN 80-224-0852-2, ISBN 978-80-224-0852-3Janko Bekić: Die Entstehung der Ersten Tschechoslowakischen Republik und die Pläne zur Errichtung eines "Slawischen Korridors", Wien, Univ., Dipl.-Arb., 2006, AC05316414
Çek Korsan Partisi

Çek Korsan Partisi (), Çekya'da bir korsan siyasi partidir. Parti, 17 Haziran 2009 tarihinde siyasi şeffaflık, sivil haklar ve doğrudan demokrasi için kampanya yürüten, öğrenci odaklı bir taban hareketi olarak kuruldu.Partinin programı, hükûmetin şeffaflığı ve demokratik karar alma süreçlerine halkın katılımı yoluyla sivil özgürlüklerin devlet veya şirket gücünden korunmasına odaklanmaktadır. Parti ayrıca telif hakkı, finansal piyasalar ve bankacılık, çok uluslu şirketlerin vergilendirilmesi ile ilgili yasalarda reform yapmayı hedeflemektedir.
Çek Sosyalist Cumhuriyeti

Çek Sosyalist Cumhuriyeti (, ČSR), Çekoslovakya'nın bir cumhuriyetiydi. 1969 yılında liberalizasyon reformları kapsamında kurulmuş olup 1993 yılında Çekoslovakya'nın dağılmasıyla bağımsız bir devlet olmuştur.
Çek Teknik Üniversitesi, Prag

Çek Teknik Üniversitesi (Çekçe: České vysoké učení technické v Praze – ČVUT), Çekya'nın en büyük üniversitelerinden biridir. 1707 yılında kurulmuş olmakla beraber Avrupa'nın en eski teknik üniversitesidir. Yaklaşık 23.000 öğrencisi bulunmaktadır.
Çek Toprakları ve Slovakya Ortodoks Kilisesi

Çek Toprakları ve Slovakya Ortodoks Kilisesi (; ) Doğu Ortodoks Kilisesi'ni oluşturan otosefal kiliselerden biri. Günümüzde Rastislav tarafından yönetilmektedir.
Çek Ulusal Senfoni Orkestrası

Çek Ulusal Senfoni Orkestrası (), 1993 yılında kurulmuş Prag merkezli bir senfoni orkestrasıdır. Orkestra esas olarak Smetana Salonu ve Prag Belediye Binası'nda konserler verir . Orkestera ayrıca tarihi bir sanat galerisi olan Rudolfinum'da da performans sergiliyor. Orkestra, 1993 yılında trompetçi Jan Hasenöhrl tarafından kuruldu ve ilk yıllarında uluslararası üne sahip Çek şef Zdeněk Košler'den destek aldı .1996'da Amerikalı Paul Freeman orkestranın baş şefi oldu ve on yıl bu pozisyonda kaldı. 2007'den beri Libor Pešek topluluğa yeniden liderlik ediyor. Çek Ulusal Senfoni Orkestrası, klasik müziğin yanı sıra film müziği, caz ve müzikaller gibi modern türleri de kapsayan programındaki çok yönlülüğü nedeniyle hem Çek Cumhuriyeti hem de Avrupa'daki en ünlü orkestralardan biridir . Orkestra aynı zamanda, her yıl dünyanın her yerinden çok çeşitli sanatçılara ve stillere ev sahipliği yapan Prag Proms müzik festivalinin de kurucusudur.
Çek defteri diplomasisi

Çek defteri diplomasisi ya da çek karnesi diplomasisi, ülkeler arasındaki ekonomik yardım ve yatırımları diplomatik menfaat sağlamak için açıkça kullanan bir dış politikayı tanımlamak için kullanılır.Doğu Asya'da bu terim genellikle Çin Halk Cumhuriyeti (Çin anakarası'nda) ve Çin Cumhuriyeti (Tayvan'da) arasındaki dünya çapında özellikle Pasifik'te "tanınma" rekabetini tanımlamak için kullanılmıştır.Daha yakın zamanlarda bu terim, ayrılıkçı Güney Kafkasya devletleri Abhazya veya Güney Osetya'nın bir dizi Pasifik ada ülkeleri tarafından diplomatik olarak tanınmasıyla ilgili olarak ortaya atılmıştır. Nauru, Rusya'dan 50 milyon ABD doları yardım karşılığında her iki ülkeyi de tanımıştır. Tuvalu, Abhazya'dan gelen tatlı su sevkiyatı ve Rusya'dan gelen yardım teklifinin ardından Abhazya ve Güney Osetya'yı da tanıdı. Vanuatu Abhazya'yı (ancak Güney Osetya'yı değil) Nauru'ya verilene eşdeğer miktarda Rus yardımı yapıldığından şüphelenilmesinin ardından tanıdı. Tuvalu ve Vanuatu o zamandan beri kendi tanımalarını geri çektiler ve Gürcistan ile ilişkilerini yeniden kurdular. Nauru şu anda Abhazya veya Güney Osetya'dan en az biriyle diplomatik ilişkileri olan tek Pasifik ada devletidir.Bu terim Almanya ve Japonya'nın I. Körfez Savaşı sırasında ve sonrasında uluslararası katılımını tanımlamak için kullanılmıştır. Her iki ülke de İkinci Dünya Savaşı sonrasında Müttefik işgali altında hazırlandıklarında anayasalarına konulan kısıtlamalar nedeniyle koalisyona asker gönderememiştir (bkz. Japonya Anayasası'nın 9. maddesi ve Almanya Federal Cumhuriyeti için Temel Yasa 87a). Bunun yerine savaş çabaları için büyük miktarda finansmanı gönüllü olarak sağladılar. Bununla birlikte, Almanya diğer bölgelerde ilave NATO donanma birimleri de bulundurmaktaydı.Katar, Fransa ile ilişkilerini düzeltmek için bu politikayı Nicolas Sarkozy döneminde uygulamıştır. Katar, dış dünya ile ilişkileri düzeltmek için  Fransa'dan ihtiyacı olmadığı halde 80 Airbus almış, Libya ile Bulgaristan arasındaki Bulgar hemşire sorununda arabuluculuk yapıp fidye parasını ödemiş, çeşitli Fransız şirketlerine ortak olmuş, yine Katar diplomatik krizi sırasında ABD'nin kendi yanında durması için 72 adet F-15 alıp üstüne Boeing firması ile 36 adetinin üretimini de sağlamıştır.
Çek korunası

Çek Korunası işareti Kč; kısaltılmıışı CZK 8 Şubat 1993'ten bu yana Çekoslovakya korunasının yerine Çekya'da kullanılan para birimidir. Ülkenin ekonomisinin iyi olmasından dolayı, ülkede euroya geçilmesine karşı çıkan hareketler bulunmaktadır.
Çek pasaportu

Çek pasaportu herhangi bir yaşta olan Çek vatandaşlarına ve Çekya tarafından verilen uluslararası seyahat belgesidir. Çek Ulusal kimlik kartı ile birlikte pasaport Avrupa Birliği ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği ülkelerinin herhangi birine seyahat ve ikamet hakları sağlar. Pasaportun veri sayfası, Çekçe, İngilizce ve Fransızca basılmış, kalan sayfaları tüm resmi AB dilleri ile Rusçadır.Pasaport İçişleri Bakanlığı (Ministerstvo vnitra) tarafından verilir ve Çek Cumhuriyeti'nin mülkiyetinde olmakla beraber her an geri alınabilir. Çek vatandaşlık hukukuna göre Vatandaşlık belgesinin geçerli bir kanıtıdır. Vatandaşlar, aynı anda birden fazla pasaport alabilirler. Buna çocukların pasaportu dahil edilebilir.Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi 2016 Raporu'na göre Çek vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 167 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Çek vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 10. sırada yer almaktadır.
Çek valf

Çek valf, çek vana veya tek yönlü valf, normalde sıvı veya gaz gibi akışkanların tek yönlü geçişine izin veren mekaniksel bir kontrol valfidir. Bazı yerlerde gaz akışkanı için de kullanılır. İşletme emniyeti yüksektir ve duruma göre komplike armatürlerin yerine geçebilirler.Çek valflerin çalışan parçası menteşeli bir disktir. Bu disk, tek yönde menteşe pimi üzerinde serbestçe hareket edebilir. Otomatik olarak akışkan hareketi ile çalışır. Akışkan bir yönde akarken, disk açılarak geçişe müsaade eder. Ters yönde akış halinde ise disk kapanır. Böylece çek valfin takıldığı hat üzerinde akış tek yönlü olur.Çek valfler bazı pompa türleri ile birlikte kullanılır. Kromatografide kullanılan pompaların giriş ve çıkışlarında genellikle küresel çek valf kullanılır. Bu valfler pompaya bağlanan küçük silindir gibidir. Pompaya benzer çoğu mekanizmalarda sıvının akışını kontrol etmek için çek valf kullanılır.Sulama, fıskiye, damlama sulama emitörlerinin bazılarında küçük çek valf bulunur. Bunlar suyun sistemden tazyikli çıkmasını sağlar.Çek valfler ayrıca ev ısıtma sistemlerinde düşey aktarımı engellemek için kullanılır. Ayrıca güneş enerjisi sistemlerinde de kullanılır.
Çek ve Slovak Federal Cumhuriyeti

Çekoslovakya Sosyalist Cumhuriyeti sosyalizm'i bıraktıktan sonra 23 Nisan 1990 dan  31 Aralık 1992'ye kadar sürmüş federal cumhuriyet'tir. 1992'de Devlet, Slovakya ve Çekya olarak ikiye ayrılmıştır.
Çek-Polonya Bağlantılı Gaz Boru Hattı (CPI)

Stork II olarak da bilinen Çek-Polonya Bağlantılı Gaz Boru Hattı (CPI), Çekya ve Polonya arasında önerilen çift yönlü bir gaz boru hattı projesiydi. Temmuz 2020'de rafa kaldırıldı.Boru hattı, Çek Cumhuriyeti'ndeki Libhošť ve Hať bölgeleri ve Polonya'nın Kędzierzyn kentinden geçmesi planlanıyordu."Stork II" olarak bilinen proje kapsamında önerilen Çek-Polonya Gaz Bağlantısı, Çekya ve Polonya'nın mevcut iletim sistemlerini birbirine bağlayacak boru hattının inşasından oluşuyordu. Projenin 2022 ile 2023 arasında hizmete girmesi bekleniyordu.Pipeline & Gas Journal 16 Temmuz 2020'de NET4GAS 2021-2030 geliştirme planında şirketin "2023'ten itibaren Polonya ile sınır ötesi kapasitesini artıracak olan Çek-Polonya boru hattı projesi STORK II'yi rafa kaldırdığını" bildirdi. Enerdata, projenin "küçültüleceğini ve artık 2027-2028'den önce beklenmediğini" belirtti. STORK II'nin bir parçası olan Avusturya ve Slovak sınırındaki Tvrdonice ile Polonya yakınlarındaki Libhošť arasındaki Moravia doğalgaz boru hattı da rafa kaldırıldı.NET4GAS, Reuters'e verdiği demeçte, "10 yıl içerisinde BACI ve STORK II projelerinin daha önceki planlanmış biçimlerinde beklemiyoruz, çünkü esas olarak şu anda Avrupa ortak çıkar projeleri listesinde yer almıyorlar."
Çekalin

Çekalin (), Rusya'nın Tula Oblastı'na bağlı Suvorov rayonunda bulunan bir şehirdir. Şehir, Oka Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 5.42 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 994'tür.
Çekdar Orhan

Almanya'da 1. FC Mönchengladbach altyapısında futbola başlayan oyuncu, daha sonra Antalyaspor altyapısına, oradan da Galatasaray altyapısına transfer oldu. 2018-2019 sezonunda Galatasaray U21 takımında 13 gol atarak takımıyla U21 Süper Lig Şampiyonluğu kazandı. 2019-2020 sezon başında 1. Lig takımlarından Akhisarspor'a transfer oldu.
Çekem, Şarkışla

Köyün tarihinin çok eski zamanlara kadar dayandığı tarihi kalıntılardan ve köyde bulunan üç ayrı mezarlıktan anlaşılmaktadır. Hititlerden kaldığı iddia edilen  mağarada oyma odalar ve geçitler bulunmaktadır. Köyün güney cephesini oluşturan tepenin en üst kısmında kar sularının bir dehlizde birikmesini sağlayan sarnıç girişi vardır. Hacettepe Üniversitesi'nce yapılan ön inceleme sonucunda, köyün tarihinin en az 6.000 yıllık olduğu tahmininde bulunulmuş, köyün tamamı ve yakın çevresi sit alanı ilan edilmiştir.
Çeker ocak

Çeker ocak ya da çekerocak; insan sağlığına zararlı gaz, duman veya tozları emerek havalandırmayı sağlayan bir cihazdır. Modern anlamda bu mantıktaki cihazın ilk kullanımı Thomas Edison tarafından gerçekleştirilmiştir.
Çekerek Çayı

Çekerek Çayı, Yeşilırmak'ın kollarından biri. Sivas Çamlıbel Dağları'ndan doğar, Akdağ'dan gelen dereleri alır. Sulusaray'da ovada akarken Alan Dağı'nı geçtiği yerlerde dar derin vadiler oluşturur. Çorum Çayı'nın katılmasıyla iyice büyür. Kayabaşı Ovası'nda Tokat tarafından gelen Yeşilırmak'ın ana kolu (Tokat Irmağı) ile birleşerek Yeşilırmak'ı oluşturur. İlkbahar ve sonbaharda taşıdığı su artmakta ve nehir kabarmaktadır.Çay, Çekerek ilçesinden geçerken kendisine; Karadere, Göndelen, Akdağmadeni, Görmügöz Dere'leri katılır. Sabıköz, Başöz, Bakır Çay alanda çaya katılan diğer akarsulardır. Kendisine katılan kollarıyla güçlenen akarsu araziyi derince parçalar, boğaz vadiler oluşturur: Güplüce-Yapalak Boğazı, İncesu Bağazı, Kale Boğazı.Çekerek üzerinde Süreyyabey Barajı ve Hidroelektrik Santrali inşa edilmiştir. Asıl olarak taşkın ve sel koruma amaçlı yapılan barajdan elektrik de elde edilir.
Çeki yayları

Çeki yayları, kuvvetin uygulama şekline göre çekme kuvvetlerinin etkisinde kalan yaylardır. Helisel silindirik yaylar dışında kalan tüm yaylar bası yaylarıdır.Çeki yayları diye buna denir.
Çekici

Çekici, kazalı, çalışmayan veya yanlış park edilmiş motorlu taşıtları taşıyan bir araçtır. Çekiciler, kazada hasar gören bir aracın iyileştirilmesini, aksilik durumunda ya da sert havalarda sürülebilecek bir yüzeye geri döndürülmesini ya da bir arabayı çekme aracıyla bir tamir atölyesine ya da başka bir yere çekmesi ya da nakletme gibi görevleri yerine getirmektedir.
Çekilemezlik

Çekilemezlik (Unfilmability), bir edebiyat eserinin başarılı bir film uyarlamasından geçmesini engelleyen bir tür ortam özgüllüğüdür. Çok çeşitli düşünceler, bir çalışmanın filme alınamaz olarak görülmesine yol açabilir. Bunlara estetik gelenekler, izleyici beklentileri, teknolojik sınırlamalar ve etik veya politik düşünceler dahildir.21. yüzyılda Televizyonun Altın Çağı olarak kabul edilen prestijli ve iyi finanse edilen TV dizilerinin yükselişiyle, daha önce çekilemez olarak kabul edilen bazı eserler görsel uyarlamalardan geçti. Sonunda başarıyla filme alınan, sözde filme alınamayan eserler arasında Yüzüklerin Efendisi, Gözcüler ve Oyun yer alıyor.
Çekili obüs

Çekili obüs,  yaygın  ağır silahlar'dan biridir. Savaş alanında diğer birliklerle birlikte hareket eder. Bu silahlar hareketlilik, taktik yeterlilik, kısa menzilli ve son derece uzun menzilli hedef nişanı için uzmanlaşmıştır. Teknolojinin gelişmesi ile sonradan yerini kundağı motorlu topçu almıştır. Modern obüsler ayrıca hızla konuşlandırılabilen tekerlekli ve paletli araçlara kadar ilerlemiştir.
Çekilmez Çileler

Çekilmez Çileler bir Gökhan Güney albümüdür. 1983'de Uzelli Müzik'ten çıkarılmıştır. Bu albümde Günah Defteri, Gel Kabrime, Günahkar şarkıları öne çıkan şarkılardandır.Öncü Plak'tan 1980'de "Sevgi Dünyası" ismi ile yayınlanan LP ve 1981'de "Günahkar" ismi ile yayınlanan kasetin, "Çekilmez Çileler" ismi ile Uzelli Müzik'den yayınlanan versiyonudur.
Çekim (film)

Çekim, filmde, zamanın aralıksız dönemlerinin devam süresi olan yaratılmış sinema filminin çerçeveler serisinin devamlı şerididir. Çekimler genelde herhangi bir sürede olabilir ve yalnız bir kamera ile filmleşir. Bir çekim her harfi çerçevelerden oluşan bir kelime, bir sahne ise tüm cümle ve bir sekans bütün bir paragraf veya bölüm ile karşılaştırılabilir.Daha özgü örnekler olarak aşırı uzun çekim, anten çekim, kuş gözü çekim, vinç çekim, saptanmış çekim, donuk çerçeve çekim, ara çekim, mastır çekim, omuz üstü çekim, bakış açısı çekim ve ikili çekim ve hatta 1930 ve 1940'larda Amerikan filmlerinde Fransız film eleştirisinin karakterize ettiği çekim türü olan Amerikan çekim verilebilir.
Çekim eki

Çekim ekleri, gerek isim soylu gerekse fiil soylu kelimelerin sonuna eklenerek cümle içinde diğer kelimelerle anlam bağlantısı kurmalarını sağlayan ekler. Kendi başlarına bir anlam ifade etmezler.Çekim ekleri kelimelerin cümle içinde zaman, yön, aitlik, tekil ya da çoğulluk gibi anlamları üstlenmelerini sağlar.Çoğul ekleri cümlede bahsi geçen varlıkların birden fazla sayıda olduğunu belirtirler. Türkçedeki çoğul ekleri "-ler" ve "-lar"'dır.Türkçede ismin başlıca beş hâli vardır: yalın hâl (eksiz), belirtme hâli (-i), yönelme hâli (-e), bulunma hâli (-de), ayrılma hâli (-den).Bunların haricinde eşitlik eki "-ce" ve vasıta eki "-le" de bazı kaynaklarda hâl eki olarak adlandırılır.İyelik ekleri isim tamlamalarında tamlanan kelimeye eklendikleri için "tamlanan eki" olarak da bilinirler:İlgi ekleri "ın, in, un, ün" biçimindedir. Belirtili isim tamlaması kurarken, tamlayan görevindeki kelimeye eklenirler.Vasıta eki olan -le, "ile" edatının kelimeye birleşik yazılan hâlidir. "vasıta, durum ve birliktelik" anlamları katar:Konuşmacının cümlenin eylemi ile ilgili duygu ve düşüncelerini bildiren gereklilik, dilek-şart ve istek kipi ekleridir (Emir kipinin eki yoktur.):Ek-fiiller, İsim cümlelerinde yüklem yapma görevinde kullanılan -idi, -imiş, -ise ve -dir ekleridir. Bunun yanı sıra basit zamanlı fiillerden bileşik zamanlı fiil yapmaya yararlar.
Çekim programı

Çekim programı bir film üretimi için her günün çekiminin bir proje planıdır. Üretim yöneticisine üretim programını idare etmesi için rapor eden asistan yönetmen tarafından yaratılır ve idare edilir. İki programda nerede ve ne zaman üretim kaynaklarının kullanıldığını belirterek bir zaman çizgisini gösterir.
Çekim tahtası

Çekim tahtası, hareketli resim ve video üretiminde resimleri ve sesleri senkronize etmek için kullanılan bir alettir. Özel sahneleri ve üretim süresinde alınan kayıtları işaretlemek ve belirtmek için kullanılır.