Teneke Trampet (film)

Teneke Trampet  1979 Almanya, Fransa, Polonya ve Yugoslavya ortak yapımı bir dramatik savaş filmdir. Özgün adı Die Blechtrommel olan film İngilizce konuşulan ülkelerde  The Tin Drum adı ile gösterilmiştir.Nobel ödüllü Alman edebiyatçı Günter Grass'ın 1959 yılında yazdığı aynı adlı alegorik romanından senaryosunu Jean-Claude Carrière'in yazdığı filmin yönetmeni Volker Schlöndorff'tür. Schlöndorff aynı zamanda filmin senaryosuna da katkıda bulunmuştur. Başlıca rollerinde David Bennent, Mario Adorf, Angela Winkler ve Charles Aznavour'un oynadıkları filmin orijinal müzikleri Maurice Jarre'a aittir. Film büyüklerin yozlaşmış dünyasına katılmamak için büyümemekte direnen bir çocuğun öyküsünü anlatır.Teneke Trampet, aralarında Yabancı Dilde En İyi Film Akademi Ödülü ve Cannes Film Festivali'nin büyük ödülü Altın Palmiye'nin de olduğu 13 ödül kazandı.Film 1920'li yıllarda Almanların Polonyalılar ve diğer azınlıklarla birlikte uyum içinde yaşadıkları yoksul kent Danzig'de başlar. Annesi ve hangisinin babası olduğunu bilmediği iki erkekle birlikte yaşayan Oskar'a (David Bennent) üç yaşına bastığı doğum gününde teneke bir trampet hediye edilir. Bu andan itibaren çevresinde gözlemlediği erişkinlerin mutsuz ve acınılacak dünyalarına katılmaktansa hep çocuk olarak kalmaya karar verir. Gerçekten de yıllarca fiziksel olarak bir gelişme göstermez. Çevreye karşı tek protestosu büyümeyi reddetmek değildir, aynı zamanda teneke davuluna şiddetle vururken çıkardığı cam eşyaları bile parçalayan tiz çığlığı da II. Dünya Savaşı yaklaşırken ülkede olup bitenlere duyarsız kalan orta sınıf Alman toplumunu bir yadsıma biçimidir, gitgide çıldıran dünyaya karşı bir protestodur.1997 yılında ABD'nin Oklahoma eyaletinde, Hristiyan radikal grupların baskısı üzerine bölge mahkemesi pornografik olduğu gerekçesiyle filmin tüm videolarının toplatılması kararını aldı, hatta yetkililer ev ev dolaşarak kiralanmış videoları bile topladılar. Bölge savcısı üzerinde veya evinde filmin kopyasını bulunduranların tutuklanacağını ilan etti. Daha sonra federal mahkemeler bu kararların anayasaya aykırı olduğu kararına vardı. El konan videolar iade edildi. 2001 yılına gelindiğinde Oklahoma'da filmin satışı tekrar legal hale gelmişti.Başta Ontario olmak üzere Kanada'nın bazı bölgelerinde de film aynı yasaklarla karşı karşıya kalmıştı.Film genel yapısı ile Alman sinemasının karakteristikleri yerine, coşkusu ve barok anlatımı ile Latin sinemacılarının özelliklerini taşır. Özellikle de Fellini filmlerinin etkisi çok belirgin bir şekilde görülebilir.Genelde edebiyat eserlerinin sinemaya aktarılması her zaman zor olmuştur. Bu durum Günter Grass'ın Nobel ödüllü bu romanı için de geçerli idi. Sinemaya aktarılması çok zor gözüken bu eserin senaryosunu yazarken Jean-Claude Carrière'e hem Günter Grass hem de Volker Schlöndorff yardımcı olmuşlardı.İlk kez 1959'da Almanya'da yayımlanan Günter Grass'ın kitabı Türkiye'de önce "Cem Yayınevi" tarafından 1972 - 1973 yıllarında 3 cilt halinde, sonra da "Gendaş Yayınları" tarafından da 2000'de basıldı (ISBN 9753081782). Her ikisinin de çevirisini Kamuran Şipal yapmıştır. Roman yazarın Danzig Üçlemesi adıyla anılan üç romanından ilkidir. Günter Grass'ın Danzig Üçlemesi'ni oluşturan romanlar şunlardır: