Âl-i İmrân Suresi

Medine'de indirildiğine inanılmaktadır. Kur'an'ın en uzun surelerinden biridir. Sure, adını 33. ayetinde geçen ve ''İmran ailesi'' anlamına gelen ''Âl-i İmrân'' tamlamasından almıştır. İmran, Kur'an'a göre İsa'nın annesi Meryem'in babasıdır ve alemlere üstün kılınan bir ailedir.Şüphesiz Allah; Âdem'i, Nuh'u, İbrahim ailesini (soyunu) ve İmran ailesini (soyunu) birbirinden gelmiş birer nesil olarak seçip âlemlere üstün kıldı. Allah her şeyi hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir. (Kur'an, Âl-i İmrân, 33-34)Kaynaklarda iki ayrı İmran'dan söz edilir. Bunlardan ilki, Musa ile Harun'un babası, ikincisi de İsa'nın annesi Meryem’in babasıdır. 33. ayette adı geçen İmran’ın bu ikisinden hangisi olduğu ihtilaflı ise de, daha sonra gelen ayetlerin özellikle Meryem ve İsa ile ilgili oluşu, burada adı geçen İmran'ın Meryem’in babası olduğunu düşündürtmektedir. Surenin 35. ayetinde İmran'ın karısının doğacak olan çocuğu Rabbe adadığını ve ona Meryem adını verdiğini bildiren kısımdan ve Tahrim Suresi'nin 12. ayetinde kullanılan "İmran kızı Meryem" ifadesinden yola çıkarak, İmran ailesinden kastedilenin Meryem ile oğlu İsa olduğu söylenmektedir.Bunun yanı sıra bazıları, ayette Âdem, Nuh ve İbrahim'den bahsedilerek ulû'l azm peygamberlerin sayıldığını, bundan dolayı da burada bahsi geçen İmran'ın, ulû'l azm peygamberlerden biri olan Musa'nın babasını ve ailesini kastettiğini söylemektedir.Âl-i İmrân ve Meryem sureleri birlikte ele alındığında, Kur'an, Meryem'in annesinden (Hanne) bahsetmemekte, babasından İmran olarak bahsetmektedir. Hristiyan kaynaklarına göre ise Meryem'in babası Joachim, annesi ise Hanna'dır.Hristiyan kaynakları, Eski Ahit'te geçen "Harun'un kız kardeşi Meryem" hitabı sebebiyle Muhammed'in, İsa'nın annesi Meryem ile Musa ve Harun'un kız kardeşi olan ''İmran kızı Meryem''i (Miryam) birbiriyle karıştırmış olduğu tezini ileri sürerler.Bu surenin hâkim konusu, bu ailenin temsil ettiği peygamberlik, İsa, Meryem ve Hristiyanlık inancıdır. Tevrat, İncil ve Kur’an’ın aynı ilahî kaynaktan geldiği, bu ilahî kitapların müteşâbih (benzetmeli) ayetler de içerdiği, fakat bunların din esaslarına zarar vermeyecek tarzda tefsir edilmesi gerektiği vurgulanır.Surenin 61. ayeti, "Mübahele Ayeti" ismiyle meşhur olmuştur. Mübahele Ayeti'nin de içinde bulunduğu Âl-i İmrân Suresi'nin ilk seksen ayetinin iniş sebebi olarak, Necran Hristiyanlarından bir heyetin 631'de Medine'ye gelerek Peygamber Muhammed ile yaptığı tartışma gösterilmiştir. Bu ayete göre Hristiyanlar, Muhammed'in geleceğini haber veren bazı İncil ayetlerini görmezden gelerek Muhammed'in peygamberliğini inkâr etmişler ve Muhammed'e, kendilerinin ondan çok önce Müslüman olduğunu söylemişlerdir. Muhammed de domuz eti yemeleri, haça tapmaları ve İsa'yı Allah'ın oğlu kabul etmeleri sebebiyle Müslüman sayılamayacaklarını söylemiştir. Bunun üzerine bu surenin ilk seksen ayeti inmiştir.Sana gerçek bilgi geldikten sonra, kim seninle İsa hakkında münakaşa ederse onlara de ki: "İddianızda samimi iseniz gelin oğullarımızı ve oğullarınızı, hanımlarımızı ve hanımlarınızı, öz nefislerimizi ve öz nefislerinizi çağıralım, sonra gönülden dua edelim de Allah'ın lânetinin yalancılar üzerine inmesini dileyelim." (Kur'an, Âl-i İmrân, 61)Diğer ayetlerde peygamberliğin esasının tevhid (birlik) olduğu, bu esas üzere dinlerin şirk unsurlarından temizlenmesi gerektiği bildirilir ve ehl-i kitap olanlar (Yahudiler ve Hristiyanlar) diyaloğa ve hakka davet edilir. Daha sonraki ayetlerde ise cihattan ve Uhud Gazası'ndan bahsedilir, bunlardan hareketle bazı ilkeler gösterilir.