Semiramide

|image            = Gioacchino Rossini, Semiramide eserinin librettosunun Venedik 1823'te ilk basımının ön kapağı}}Semiramis (İtalyanca: Semiramide), Gioacchino Rossini tarafından bestelenen 2-perdelik melodramo tragico janrında bir operadır. Gaetano Rossi tarafından İtalyanca olarak yazılan opera  librettosu, orijinal Voltaire tarafından  Fransızca olarak hazırlanmış Semiramis trajedi oyunundan uyandırılmıştır ve bu trajedi ise "Asurlu Semiramis" mitine dayanmaktadır.Bu opera  eserinin prömiyer temsili 3 Şubat 1823'te La Fenice Tiyatrosu, Venedik'da Antonio Cammerra'nin orkestra şefliği altında yapılmıştır.Bu opera eserinin tümü günümüzde dünya operaevleri tarafından yapımlanıp temsil edilmektedir. Otoriter "Operabase.com" websitesi verilerine göre dünya operaevlerinde 2011 ve 2018 döneminde 6 yeni yapım ve 58 temsil yapılmış veya yapılması planlanmıştır. Bunun yanında eserin uvertürü "Semiramide Senfoniyası" olarak senfonik orkestra konserlerinde konser parçası olarak gayet popüler olarak icra edilmektedir.Semiramide operası için Rossini sırf bu opera eseri için özel bir uvertür hazırlamıştır. Eserin hazırlandığı dönemlerde opera uvertürleri görenek olarak diğer bir opera eseri tarafından da kullanılabilecek şekilde eserin içeriğine pek atıf yapmadan hazırlanmakta idi. Rossini'nin bu eserinin uvertüründe eserin içeriğindeki müziksel öğeleri uvertür içinde de işlemiştir ve böylece bu uvertür sadece ve sadece bu eser için hazırlanmış olduğu vurgulanmıştır. Bu nedenle bu uvertürün ancak eserin hepsinin hazırlanıp bitirildikten sonra bestelendiği anlaşılmaktadır.Bu uvertürde bulunan müziksel öğeler ritimsel nispeten sessizlikle yapılan açılıştan, (opera içeriğindeki nağmelerden alınan) 4 kornonun çaldığı Andantino'ya; yaylı çalgıların parmakla çalınması ile yaratılan kontrmelodilere, gayet canlı ve oynak allegro bölümüne değişmektedir. Böylece Semiramide uvertürü Rossini'nin uvertür janrına yaptığı en iyi katkılardan biri olmakta ve uzun yıllar boyunca dinleyiciler arasında gayet popüler olmayı korumasını hak etmektedir.Baal tanrısı başrahibi Oroe herkesi tapınağa girmeye davet eder. Babilliler (diğer ülkelerden gelmiş, bir Hint kralı olan İdreno gibi, diğer yabancılarla birlikte) Baal tanrısına vermek istedikleri sunuları taşıyarak tapınağa girerler. Assur dul kalmış olan Kraliçe Semiramis'in Babil krallığına uygun olan bir erkek ile evlenmesine ve Babil'i bir erkek idaresine bırakmasına zamanının geldiğini kraliçeye söyler. Bunu yaparken kendinin kahramanlığını, cesaretini övmeği de sözlerine ekler. İdreno Assur'un kendini yüceltme amacını böyle açıkça belirtmesinden çok şaşırmıştır. Assur'u bilen Babilliler ise böyle bir gelişmenin gerçek  olmasından gayet endişelenmekte ve hatta korkmaktadırlar.Semramis de tapınağa girer ve oradakiler tarafından büyük bir alkış ve öykü sesleri ile karşılanır. Fakat İdreno ve Assur tek tek kraliçenin kimi koca ve Babil kralı olarak seçeceği hakkında düşünceye dalmışlardır. Semiramis de böyle bir seçim yapmanın zor ve hatta hiç hata yapmadan seçim yapmanın imkânsız olduğunu düşünmektedir. Fakat Semiramis aynı zamanda kendine koca olmaya ve Babil kralı olmaya aday olabilecek bir başka uygun kişinin gelmesi ihtimalini düşünmektedir. Birdenbire tapınak ışıkları hep birden sönüp tapınak kapkaranlık olur. Tapınaktaki halk bu ışık sönmesinin tapınağın çökmesinin bir emaresi olabileceğini düşünüp kendilerini bundan nasıl kurtarabilecekleri hakkında birden karar alırlar. Tapınak hemen içinde bulunan gayet acele eden tapınan insanlardan  boşalmaya başlar.Bir savaşçı olan Arsace sahneye girer. Ölüm döşeğinde olan babası ona Babil'deki Baal tapınağına biran önce gitmesini istediğini söylemiştir. Ayrıca Arsace kraliçe Semiramis'den acele olarak Babil'e gelip kendini görmesi için bir emir almıştır. Babil'e niçin acil olarak çağrıldığı merak etmektedir. Babil'e gelirken yanında babasının kendisine vermiş olduğu bir ufak sandukayı da birlikte getirmiştir. Arsace Prenses Azema'ya aşık olup onunla evlenmek istediğini bildirmiştir. Prenses Azema'da Arsace'ye sevmektedir. Ama saray saraylılar onun ölmüş kral Nino'nun o zaman kayıplara karışmış oğlu Ninia ile çocukken evlendirilmiş olduğunu bilmektedirler. Arsace, Assur'un kraliçe ile evlenip krallık tahtına çıkması fikrini desteklemediğini Assur'un bu şerefli mevkilere uygun olmadığını düşündüğünü açıkça ilan etmiştir. (Arya: Eccomi alfine in Babılonia... Ah! quel giorno ognor rammento/"Oh, bu saadet ve şeref dolu günü her zaman hatırlayacağım ...").Arsace Başrahip Oroe'ye ile görüşmek ister. Oroe görüşmek için gelir. Arcase ona küçük sandukayı verir. Oroe kendisine Arsace'nin verdiği sandukanın kapağını açar. Sanduka'nın içinde ölmüş kral Nino'dan  gayet kutsal kalıntılar bulunmaktadır. Oroe bunları görünce büyük bir çığlık atar. Bu kutsal kalıntıların eski krala ve Babil'e bir ihanet yapılmış olduğuna bir işaret olduğunu Arsace'ye bildirir. Assur'un tapınağa girip başrahip yanına gelmekte olduğunu gören Oroe hemen sanduka ve içindeki kutsal kalıntıları taşıyarak oradan uzaklaşıp sahneden çıkar.Assur gelip geride kalan Arsace'ye neden burada bulunduğunu sorar. Sonra Arsace ve Assur konuşmaya başlarlar ve konu Prenses Azema'ya gelir. Arsace Azema'ya âşık olduğunu yeniden bildirir. (İkili: Bella imago degli dei/"Güzel ve hatta ilahi bir görüntülü, ben sadece Azema'ya tapıyorum.")  Assur'da kendinin Prenses Azema'yı sevdiğini söyler ve genç Arcase'ye daha genç olduğu için aşkın ne olduğunu bilmediğini iddia eder. Arsace ona karşı gelerek Assur'un kalbinin ve tutumunun yıllar geçtiği için çok sertleşmiş olduğunu ve hassas duyarlı bir aşkı hiç anlayamayacağını ifade eder. (Arya/ikili:D'un tenero amor /Sen gayet sertsin ve hassas ve duyarlı bir aşık olamazsın.Azema sahneye girer. Arsace'nin Babıl'e gelmesinin haberini aldığı için çok mesutttur. İderno onu takip edip sahneye girer ve ona evlenme teklif eder. Azema buna kendinin cevap veremeyeceğini ve bir devlet politikası işi olduğu için kraliçe Semiramis'in bu konu üzerinde karar için son mercii olduğunu söyler. İderno prensesin kalbinde yatan rakibinin Assur olduğunu sandığı için  "Ama kalbin sana diyor?" şeklinde bir soruyu prensese sorar. Azema, onu gayet küçümseyen bir tavırla, kalbinde kim olursa olsun bunun Assur olmadığını İderno'ya açıkça ifade eder. Bu cevap İderno'yu biraz olsun teselli etmekle beraber İderno prensese kendine rakip olan kişiyi bu kötü ruhlu cesareti dolayısıyla cezalandırmak istediğini söyler. İderno Azema ile evlenme isteğinden vaz geçmediğini ve bunu devamlı tekrarlayacağını da ona bildirir. (Arya: E, se ancor libero /Eğer senin iyi kalbinin hürse).Semiramis Arsace'ye âşık olmuştur ve onun da kendini sevdiğini düşünmektedir. Bunun için onun Babıl'e erişmesini dört gözle beklemektedir. (Arya: 'Bel raggio lusinghier/Güzel ve sihirleyici bir parlak ışık hüzmesi gibi ümit ve gönül hoşluğu en sonunda benim içinde en sonunda parlayacak.) Krallık müneccimi yeni bir kehanetini ona iletmiştir; buna göre bir evlenme yeni bir kralın ortaya çıkmasına neden olacaktır. Kraliçe bu kehanetin kendi planlarını ilahların kabul ve teyit ettiklerine bir nişane olduğuna inanır ve hemen yeni bir evlenme için hazırlıklar yapılması emirlerini gönderir.Arsace Babil'e gelip kraliçe huzuruna çıktığında, prenses Azema'nın ismini anmadan, gayet yüksek unvanlı bir asıl kıza âşık olduğunu  kraliçeye söyler. Fakat aynı zamanda eğer gerekirse kraliçe uğruna ölmeye bile hazıtr olduğunu da bildirir. Semiramis hala Arsace'nin kendini sevdiğini ve bunu ifade ettiğini sanmaktadır. Arsace'nin her türlü isteğini hiç sorgu ve sualsiz karşılayacağını ona yemin edip söyler. (Arya: Serbamı ognor sì fido. / Akıldan geçenleri ve sevgilerini her zamanki gibi bana  yönelt.) İkisi sahneden ayrı ayrı çıkarlar.Herkes Semiramis'in gelmesini ve kimin kendine eş olup krallığa çıkarılacağını ilan etmesini sabırsızca beklemektedirler. Arcase, İderno, Oreo ve Assur kraliçenin her emrini her ne karara varırsa varasın hiç itirazsız kabul edeceklerine yemin ederler. (Ansambl: Semiramide, Arsace, İdreno, Oroe ve Assur: Giuri ognuno, a' sommi Dei'/ Her biriniz en yüksek ilahlarının adını anarak benim emirlerimie uymalısınız.)  Kraliçe, seçeceği erkeğe herkesin sadakat göstermesini istemektedir ve bu seçtiği erkeğin kendinin de kocası olacağını bildirir. Sonra Semiramis seçtiği kişinin Arsace olduğunu ilan eder. Bu Assur'u çok kızdırır. İderno ise bunu kabul etmeye hazırdır. Ama aynı zamanda Semiramis'den kendisinin Azema ile evlenmesine izin verilmesini de ister ve bu isteği Semiramis tarafından kabul edilir. Semiramis başrahip Oreo'ya Arsace ile kendinin evliliği için gereken dinsel ve resmi işlemlerin yapması için emir verir. Fakat tam bu sırada herkesin bulundukları mevkiin yakınında olan Karl Nino'nun anıt-mezarından gayet gür gürültüler gelmeye başlar ve bu gürültüler herkesi korkutur. (Arya: Qual mesto gemito Da quella tomba / Mezardan gelen bu melankolik ve korkutucu gürültüler nedir...) Birden ölmüş Kral Nino'nun ruhu ortaya çıkararak herkesi daha da korkutur. Nino'nun ruhu birden orada bulunan herkese hitap ederek konuşmaya başlar. Herkese şimdiye verilen kararlarla büyük suçlar işlenmiş olduğunu ve bu suçların affedilebilmesi için bazı karşılıkların verilmesini ve bunların sonuçlarının ortadan kaldırılmasını istediğini açıklar. Bunun için Arsace'nin kral olarak hüküm sürmesi gerekmektedir. Herkes yüksek rahibin bilgeliğine hürmet göstermelidir. Nino'nun Ruhu başrahibi aydınlatmak için ona anıt içinde bulunan kendi mezarının yanına gelmesini emreder. Bu toplantıda bulunan her karakter bu gelişme üzerine kederli hislerini ve düşüncelerini  açıkça belirtirler.Kısa bir karşılaşma da Mitrade kraliyet muhafızlarına Assur'u yakından kontrol kontrol etmelerini ve onun sarayı terk etmesine izin vermemeleri emrini verir.Sonra, ilkin Semiramis ve onu takiben Assur sahneye girerler. Semiramis Assur'a hitap ederek Nina'ya zehirli kabı sunanın Assur olduğunu ve böylece Assur'un kralın ölmesine neden olan kral katili kişi olduğunu bildirir. Buna karşılık olarak Assur Semiramis'e zehri hazırlayanın Semiramis olduğunu açığa çıkarır ve "Bana kralının ölümüne neden olan kabı vern kim?"der. Semiramis o zaman şimdi kayıplara karışmış olan oğlu Nınia'nın da sarayda yaşadığını ve belki de Nino'yu öldüren kişinin Minia'yı da öldürüp kayıplara karışmasına neden olduğu düşünmeye başladığını itiraf eder. Assur kraliçeye baskı yaparak kendini kral ilan etmesinde ısrar eder. Buna karşılık Semiramis kral katilinin kim olduğunu ifşa edeceği tehdidini savurur. İkisi uzun bir ikili söylemeye başlarlar. (İkili Semiramis ve Asur: Se la vita ancor t'è cara / "Eğer hayatına değer vermekte isen, benim gözümden ayrıl.") Bu ikili de karşılıklı olarak birbirlerine tehdit edip eğer kralı öldürme ifşa edilirse bunun korkulu sonuçlarının neler olabileceğini birbirlerine hatırlatırlar. Semiramis Assur'dan Arcase'yi kral ettiğinde şahsen açıkça ona biat etmesini istediğini bildirir.Uzaktan eğlenen halkın sesleri duyulur. Bunu duyan Semiramise eski mesut havasına biraz olsun girer; Assur ise bir bedbinlikle artık kendinin ne olacağının kaderine kaldığına kendine inandırır.Başrahip Oroe diğer Mecusi rahipler Kral Nino'nun mezarı başında toplanmışlardır. Oroe Arsace'yi da bu toplantıya çağırmıştır ve bu çağırmanın kendine kötü bir haberin resmen verilmesi için olacağını da çağrısına eklemiştir. Arcase'nin gelmesinden sonra Oreo ona Arsace'nin Kral Nino'nun oğlu olduğunu ifşa eder. Arsace Kral Nino öldüğü zaman küçükken bir Mecusi rahibi olan Fradate tarafından gizlice kaçırılmış ve onun oğlu olarak tanıtılarak yetiştirilmiş ve böylece kral katilinin onu da öldürmesinden kurtarılmış olduğunu Oreo ona ifşa eder. Bu ifşaattan Arsace dehşet içinde kalır. Bu ifşaata göre evlenmek üzere olduğu kraliçe Semiramis kendi annesidir. Başrahip Oreo ifşa ettiği gerçeği ispat etmek için Arsace'ye bir parşömen mektup da verir. Bu mektubu Kral Nino ölüm yatağında iken kendisi yazdırtmıştır ve muhtevası başrahibin ifşaatını teyit etmektedir. Bu mektubu okuyan Arsace de bu mektubun içeriğinde babası kendini öldürmekte olan zehrin annesi Semiramis ve Assur tarafından kendini öldürmek için yapılan bir komplo olduğunu da açıklamaktadır. Böylece Arsace'nin evleneceği annesi olan Semiramis aynı zamanda babasının katili ve kral katilidir.Arsace başrahibin kolları arasına yığılıp kalır. Ayılınca ondan kendine yardımcı olmasını ister. (Arya: In sì barbara sciagura /"Bu ne felaket bir barbarlık") Başrahip ve rahipler ondan babasının intikamını hemen almasını önerirler. Ona bir zırh ve kılıç temin edip ona babasını  katledenlerden öç alması gerektiği hakkında ona  tavsiyeler verirler.  (Arya: Si, vendicato, il genitore /"Evet, babamın ölümünün öcünü alacağım.") Kılıcı elinde Arsace sahneden ayrılır..Azema ve Mitrane sahnede yalnızdırlar. Azame kendisinin âşık olduğu ve bundan sonra hayat arkadaşı olacağını kabul ettiği Arsece'nin Kraliçe ile hemen evlenme planından dolayı artık kendisinin değer verdiği her şeyi kaybettiğini söyleyip bundan yakınmaktadır.İdrone onun yakınmalarını duymuştur ve evlenmek üzere olduğu kızın üzüntüsünden gayet endişelidir. Prenses Azema ona devlet nedenleri için kendisiyle evlenebileceğini ama kendisinden onu sevmesini isteyemediğini bildirir. İdrone hala evleneceği kızın kendini sevmesini arzulamaktadır. (Arya: La speranza più soave /"Ruhum bir zamanlar bana biraz sevgi gösterilmesini beklemekteydi.") Saray kızları, saray asilleri ve Hintler korosunun şarkısıyla ikisi tapınak içerisine refakat edilirler.Baal Tapınağı İçerisiArsace Semiramis ile tapınakta karşılaştığı zaman, her şeyi açığa çıkaran babasının son mektubunu kraliçeye sunar. Evlenmek üzere olduğu Arsace'nin kendi oğlu olduğunu anlayan Semiramis gayet büyük bir yeise düşer. Kraliçe ona babası kral Nino'nun annesi olan kendisi tarafından öldürüldüğünü bu mektupta açıklamasını görmüştür. ve bu nedenle Arsace'nin kendinden babasının intikamını almak isteyeceğini anlamıştır. Semiramis geçmişte yaptıklarından büyük vicdan azabı duyduğunu bildirip onun bu öcü almasını kabule hazır olduğu oğluna bildirir. Fakat Arsace hala da annesine karşı aile yakınlığı hissetmektedir ve annesini affettiğini ona  söyler (İkili: Ebben, a te... Giorno d'orrore... Madre, addio!/"Olan oldu... öldür beni ve ilahinin istediğini yap. İlahların bana olan gazaplarını gerçekleştir.!") (İkili: Giorno d'orror! E di contento/"Korkular dolu bir gün .. ve sevinç sonuçlu!")Arsace önce babasının mezarı başına tekrar gideceğini ve orada gereken her türlü harekete yapmaya hazır olacağını bildireceğini annesi Semiramis'e söyler. Onun ne yapmak iztediğini anlayan Semiramis onun seçtiği bu hareket tarzını övüp onu teşvik eder ve "Yaptıklarından muzaffer olarak bana geri dön." der.Assur kendinden gayet emin olarak sahneye girer ve bugün Arsace'nin hayatının son günü olacağını ilan eder. Askerleri ona halkın kendi aleyhine döndüğünü söylerler ama Assur buna rağmen Arsace'yi öldürmeye kararlı olup buna yemin ettiğini onlara söyler. Assur kral mezarına girmeye hazırlanır ama bilinmeyen bir güç, bir ruh, kendini duyurmaktadır. (Arya: Deh ti ferma...Que numi fürenti./" Dur, kendini zorlama ve merhametli ol.") Askerleri onu mezarı girmeye teşvik ederler ama  o ilerleyemez. Askerleri komutanlarının neden ilerleyemediğinden şaşırmışlardır. Assur birden tekrar kendini tekrar toplar ve. askerlerine saldırıya geçmeleri emri verir. (Kabaletta: Que' Numi fürenti, Quell' ombre fremente /"Gazap dolu ilahlar.. Bu titreyen gölgeler.")Yanında başrahip Oroe olarak Arsace anıt-mezar içerine girer ve orada kendine rakip olan kişiyi beklemeye koyulur. Assur da hemen bekleyen Arsçe yanına gelir. Semiramis da kocasının mezarı önüne gelmiştir ve onun mezarı önünde ondan kendini bağışlamasını ve oğlunu korumasını isteyerek dua eder. (Arya: Al mio pregar t'arrendi: il fığlio tüo diffendi/ "Benim duami dinle. Oğlunun savun.")Mezar başındaki karanlık içinde oradaki üç kişi (Arsace, Semiramis ve Assur) neden kendilerinin bu önemli sırada cesaretlerini kaybedip hiçbir şey yapamaz hale dönüştüklerinden şaşırmışlardır. (Üçlü: L'usato ardir/"Benim gayet büyük cesaretim, benim yiğitliğim Nereye gittiler!")Assur, Arsace'nin kral oğlu olduğunu anlamıştır ve onun için ona karşı hiçbir harekete geçememektedir. Karanlıkta Arsace kılıcını Assur'a saplamak üzere hareket geçer. Ama karanlıkta  gözgözü göremediği için, kılıcını sapladığı kişi ikisinin arasına girip çarpışmayı durdurmayı çalışan Kraliçe Semiramis olur ve Semiramis bu kılıç darbesinden ölür.Anit-mezardan çıkan Assur hemen tutuklanır. Halk Arsace'nin kral olmasını heyecanıyla ve  sevinçle isterler. Buna karşı koyamayan Arsace kral olmayi istemeye istemeye kabul eder.No.7 Finale I Ergi omai la fronte altera (Koro, Semiramide, Assur, Arsace, Idreno, Oroe, Azema, Mitrane, Ombra di Nino)No.9 Koro, Escena ve arya: In questo augusto soggiorno arcano - Ebben, compiasi omai - In sì barbara sciagura (Arsace)No.12 Sahne, koro ve arya: Il di già cade - Ah la sorte ci tradì - Deh ti ferma... ti placa... perdona (Assur)Osborne, Richard (1998), "Semiramide", Kaynak:Stanley Sadie  (ed.), The New Grove Dictionary of Opera, Cilt 4, Londra: MacMillan Publishers, Inc. SBN 0-333-73432-7 ISBN 1-56159-228-5.Gossett, Philip ve Brauner, Patricia (2001), "Semiramide" Kaynak: Holden, Amanda (ed.), The New Penguin Opera Guide, New York: Penguin Putnam. ISBN 0-14-029312-4Osborne, Charles (1994), The Bel Canto Operas of Rossini, Donizetti, and Bellini, Portland, Oregon: Amadeus Press. ISBN 0931340713Osborne, Richard, (1990) Rossini, Ithaca, New York: Northeastern University Press. ISBN 1-55553-088-5Senici, Emanuele (ed.) (2004), The Cambridge Companion to Rossini, Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-80736-4 ISBN 978-0-521-00195-3Operabase.com websitesinde Gioachino Rossini'nin "Semiradie" operasinin dunya operaevlerinde 1 Ocak 2011 - 27 Ekim 2018 kadar donemde yapimlanan ve yapimlanmasi planlanan 15 yapimlari ve 58 temsilleri listesi. Online:Imslp.org websitesinde "Semiramide (Rossini, Gioacchino)"' maddesinde sesler için ve tüm eser için partitür notaları, libretto metni ve genel enformasyon, Online:YouTube websitesinde "Gioacchino Rossini, Semiramide" maddesinde 1992 Kasim Venedik, "La Fenice Tiyatrosu" yapimi Rossini "Semiramide" operasının tümünün live-video kaydı. Online:    (Erişim tarihi:20.11.2017).YouTube'' websitesinde "Rossini - Semiramide Con Montserrat Caballé, Horne, Ramey; López Cobos 1980 Aix En Provence" maddesinde 1980 Aix En Provence Festivali'nde Rossini "Semiramide " operasının tümünün live-video kaydı. Online:    (Erişim tarihi:21.11.2017)..