barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Nükleer patlamaların sonuçları

Nükleer silahlar tarafından patlamaları sırasında troposfere ulaşan enerji 4 ana kategoriye ayrılır;Buna rağmen, silahın tasarımı ve patlamanın gerçekleştiği çevre koşullarına göre, ortaya çıkan enerjinin dağılımında farklılıklar meydana gelebilir. Büyük miktarda enerjinin salınımıyla ortaya çıkan tahrip etkisi, elektromanyetik spektrumun etrafını yayılır. Patlamanın denizaltı, yüzey, hava, ya da atmosfer dışı bölgelerde meydana gelmesi, üretilen tahrip gücü ve radyasyon miktarını belirleyen bir diğer faktördür. Yoğunluğun daha fazla olduğu bölgelerde (örneğin su) meydana gelen patlamalarda enerji absorbe edildiğinden etki alanı azalırken, patlamanın şiddetinde büyük bir artış meydana gelir.Bir nükleer silahın, geleneksel patlayıcılara kıyasla insanlar üzerindeki asıl etkisi özdeş fiziksel tahribat mekanizmasıdır (identical physical damage mechanisms). Buna rağmen, nükleer bir patlayıcının her gramda ürettiği enerji milyonlarca kat daha güçlü ve ulaştığı sıcaklık derecesi milyonlarca kat daha fazladır.Nükleer bir patlamadan açığa çıkan enerji, birkaç farklı yapıda radyasyonu açığa çıkarır. Patlamayı çevreleyen hava, kaya ya da su gibi bir materyal olduğunda, radyasyon ani olarak bu materyalle etkileşime girer ve patlamanın sıcaklığıyla eşitleyene dek ısıtır. Çevreleyen maddeninse buharlaşarak patlamasıyla sonuçlanır. Patlamanın yarattığı kinetik enerji de bir şok dalgasının oluşmasına katkıda bulunur. Örneğin patlama, denize yakın bir yükseklikte meydana gelirse açığa çıkan enerjinin büyük bir kısmı atmosferle etkileşime girer ve merkezden dışa doğru küresel bir genişleme yaratır. Merkezdeki yoğun termal radyasyonsa bir ateştopu yaratır ve eğer alevlenme yeterince düşükse mantar bulutu oluşur. Hava yoğunluğunun az olduğu yüksek irtifalardaki alevlenmelerde daha çok enerji iyonizan ışın ve x-ray olarak açığa çıkar.1945 yılında, ilk nükleer silahları geliştiren bilim adamlarının yeterince büyük bir nükleer patlamayla Dünya atmosferini tutuşturabileceklerine ilişkin bazı spekülasyonlar vardı. Bu, birer azot ve oksijen atomundan oluşan iki nitrojen atomunun nükleer reaksiyonuyla açığa çıkabilecek bir enerjinin endişesiydi. Bu enerjiyse reaksiyonun devam etmesi için gereken yeteri miktardaki diğer tüm nitrojen atomlarını tükenene dek ısıtacaktı. Fakat, kısa bir süre içerisinde, yapılan bu tezi imkânsız olarak varsaymanın yeterince akıllıca olmadığı belirtildi. Buna rağmen, kavramın yıllardır dedikodu olduğu konusunda ısrar eden çevreler vardır.
Nükleer paylaşım

Nükleer paylaşım, NATO'nun nükleer caydırıcılık politikasında bir konsept. Buna göre nükleer silahı olmayan NATO üyesi ülkeler kendi topraklarında nükleer silahı olan NATO üyesi ülkelerin nükleer silahlarını bulundurmaktadır. NATO'da nükleer silaha sahip ülkeler ABD, Birleşik Krallık ve Fransa'dır; ancak nükleer paylaşıma sadece ABD silah sağlamaktadır. Kasım 2009 itibarıyla Almanya, Belçika, Hollanda, İtalya ve Türkiye ABD'nin nükleer silahlarına ev sahipliği yapmaktadır. Kanada 1984'e kadar, Yunanistan ise 2001'e kadar nükleer silahlara ev sahipliği yapmıştır.U.S. Nuclear Weapons in Europe, Hans M. Kristensen, Natural Resources Defense Council, February 2005NATO Nuclear Sharing and the NPT - Questions to be Answered, joint PENN/BASIC-BITS-CESD-ASPR Research Note 97.3, June 1997Questions of Command and Control: NATO, Nuclear Sharing and the NPT, PENN Research Report 2000.1, Martin Butcher et al., 2000Nuclear Sharing in NATO: Is it Legal? , Otfried Nassauer, Institute for Energy and Environmental Research, May 2001Questions of Command and Control: NATO, Nuclear Sharing and the NPT , Project on European Nuclear Non-Proliferation, March 2000NATO Nuclear Power Sharing and the NPT, Denise Groves, Berlin Information-center for Transatlantic Security, 6 August 2000NATO's Positions Regarding Nuclear Non-Proliferation, Arms Control and Disarmament and Related Issues , NATO, June 2005Statement on behalf of the non-aligned state parties to the Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons, 2 May 2005Opposition to Nuclear Sharing Leads to Proposed Senate Amendment on NATO Expansion, British American Security Information Council, May 1998A Constructed Peace: The Making of the European Settlement, 1945-1963  (Chapter 5: Eisenhower and Nuclear Sharing), Marc Trachtenberg, 1999, Princeton University Press, ISBN 0-691-00273-8Commitment to purpose : how alliance partnership won the cold war , Richard L. Kugler, RAND, MC-190-RC/FF, 1993, ISBN 0-8330-1385-8
Nükleer reaksiyon

Nükleer reaksiyon veya çekirdek tepkimesi, iki atom çekirdeğinin veya bir atom çekirdeğiyle atom dışından bir atomaltı parçacığın çarpışarak bir veya daha fazla yeni nüklide dönüşmeleri. Bu gibi reaksiyonlarda yer alan atomaltı parçacıklar proton, nötron veya yüksek enerjili elektron olabilir. Kimyasal reaksiyondan farkı, kimyasal reaksiyonların atomların elektronları arasında gerçekleşmesidir. Çekirdek tepkimesi sonucunda eğer proton sayısı değişiyor ise farklı bir elemente ait bir tanecik oluşmuş olur. Bir reaksiyonun nükleer reaksiyon sayılabilmesi için en az bir nüklidin başka bir nüklide dönüşmesi gerekir; böyle bir dönüşüm gerçekleşmezse yaşanan çarpışma sürecine saçılma adı verilir. Spontane olarak gerçekleşen radyoaktif bozunma, nüklit değişimine yol açsa da nükleer reaksiyon olarak kabul edilmez.Nükleer reaksiyonların araştırılması nükleer fizik ve parçacık fiziği alanlarının konusudur. Nükleer reaksiyonlar enerji endüstrisinde (nükleer reaktörlerde) ve nükleer tıpta kullanılan radyonüklidleri oluşturmak için kullanılır. Fisyon reaksiyonlarında fisil materyalde zincirleme nükleer reaksiyon yaşanabilir. Doğal olarak gerçekleşen nükleer reaksiyonlar arasında yıldızların enerji üretimini sağlayan füzyon reaksiyonları bulunur.Burada verilen reaksiyon, lityum-6 ve döteryum (hidrojen-2) arasında gerçekleşip iki helyum-4 atomunun oluşmasına yol açmaktadır. Bu ifade şeklinde iki tarafın elektriksel yükü ve baryon sayısı (nihai atomik kütle numarası) korunmalıdır.Nükleer reaksiyonlar enerjinin korunumu yasasıyla sınırlanır. Ekzotermik bir reaksiyonda kinetik enerji salınımı yapılır, endotermik bir reaksiyonun gerçekleşmesi için sisteme kinetik enerji verilmesi gerekir. Bu sürecin hesaplaması parçacıkların duruk kütleleri kullanılarak yapılır. Yukarıdaki örnekte lityum-6 çekirdeğinin duruk kütlesi 6.015 atomik kütle birimidir ("u" olarak kısaltılır), döteryumunki 2.014u ve helyum-4'ünki 4.0026u'dur. Bu durumda:Enerjinin korunumu yasası çerçevesinde buradaki "kayıp" kütle reaksiyon sırasında kinetik enerji olarak salınmış olmalıdır. Bu enerjinin kaynağı nükleer bağ enerjisidir. Kayıp enerji kütle-enerji denkliği prensibi ve Albert Einstein'ın E = mc² formülü kullanılarak hesaplanabilir.
Nükleer reaktör

Nükleer reaktör, zincirleme çekirdek tepkimesinin başlatılıp sürekli ve denetimli bir biçimde sürdürüldüğü aygıtlardır. Nükleer reaktörler bazen nükleer enerjiyi başka bir tür enerjiye (genelde elektrik enerjisine) çevrilen santraller olarak kullanılırlar.2005 itibarıyla dünyada 1100 civarında nükleer reaktör çalışır durumdadır. Bunların yaklaşık 310 tanesi araştırma reaktörüdür. Sanayi ve ilaç için izotop üretiminde kullanılmaktadır. 400'ü aşkın reaktör denizaltılarla ilgilidir. 445 dolayında reaktör ise elektrik enerjisi üretimine yönelik olarak faaliyet göstermektedir.Yeryüzündeki en büyük nükleer güç üreticisi ABD'dir ve 1998 yılı itibarıyla 676.70 TWh nükleer enerji üretmektedir. ABD aynı zamanda çalışır durumda olan 104 santral ile en fazla santrale sahip olan ülke konumundadır. İkinci en büyük üretici Fransa'dır ve 1998 itibarıyla 368.40 Twh nükleer enerji üretmektedir. Bu ülkeleri Japonya 306.94 Twh, Almanya 145.20 TWh, Rusya 95.38 Twh, Birleşik Krallık 91.14 Twh, Güney Kore 85.19 Twh, Ukrayna 70.64 Twh, İsveç 70.00 Twh, Kanada 67.50 Twh izlemektedir.Ülke içinde üretilen enerjinin yüzde dağılımı açısından bakıldığında 1988 itibarıyla Litvanya toplam enerjisinin % 77.21'ini nükleer üretimle karşılarken, bu oran Fransa'da % 75.77'dir. Bu ülkeleri Belçika % 55.16, İsveç % 45.75, Ukrayna % 45.42, Slovakya % 43.80, Bulgaristan % 41.50, Güney Kore % 41.39, İsviçre % 41.07 ile izlemektedir.Yeterli miktarda fisyon reaksiyonu verebilen maddenin, uygun biçimde yerleştirildiği ve bununla da denetim altında zincirleme bir fisyon reaksiyonunun başlatılıp sürdürülebildiği aygıttır. Ağır çekirdeklerin bölünme ürünleri büyük miktarlarda enerji içerirler. Bu enerji ısıya dönüşerek birçok yüksek sıcaklıkta gerçekleştirilebilen işlemler için yararlı olur. Ayrıca, daha önemlisi bu ısıdan aşırı ısınmış ve yüksek basınçlı su buharı elde etmede yararlanılır. Bununla buhar türbini döndürülerek elektrik üretilir. Bu tür tesisler Nükleer Enerji Santralleri adını alırlar. Reaktörlerin çoğu elektrik üretimi için çalışırlar. Bazı küçük boyutlu reaktörler nükleer denizaltılar ve gemilerde kullanılır. Reaktör son derece kusursuz biçimde yalıtılmış ve dışarıya radyasyon sızması önlenmiş olmalıdır.
Nükleer reaktör güvenlik sistemleri

Nükleer reaktör güvenlik sistemleri; nükleer reaktörü kapatmak, kapatma durumunda onu korumak ve radyoaktif madde salınımını önlemek için kullanılan sistemlerdir.Hemen nükleer reaksiyonu sonlandırmak için tasarlanmıştır. Zincirleme tepkime’yi kırarak, ısı kaynağını ortadan kaldırır.Nükleer reaksiyon doğrudan çekirdek içine nötron emici bir sıvı enjekte edilmesi ile durdurulabilir.Endüstriyel soğutma kuleleri, doğalgaz işleme tesisleri, petrokimya tesisleri, petrol rafinerileri, enerji santralleri ve diğer endüstriyel tesislerde sistemde dolaşan soğutma suyunun sistemden aldığı ısıyı soğutma suyundan uzaklaştırmak için kullanılır.Bazı kömürlü ve nükleer enerji santralleri kıyı bölgelerine inşa edilmiştir ve tek geçişli okyanus suyu kullanır. Fakat bu tip tesislerin çevresel riskler yaratmaması için su çıkışının kıyıdan uzakta olması ve tasarımının çok dikkatli yapılması gereklidir.Yüksek basınçlı soğutucu, basınç düşürme sistemi, soğutucu enjeksiyon sistemi, çekirdek püskürtme sistemi, sistem Muhafaza spreyi, izolasyon soğutma sistemi gibi sistemler kullanılır.Engelleme sistemleri çevreye radyoaktif madde salınımını önlemek için tasarlanmıştır. Bazı engelleme sistemleri şunlardır:Nükleer yakıt etrafında koruma tabakası olan ve reaktör soğutma devresi boyunca yakıtı korozyondan korumak için tasarlanmıştırNükleer yakıt etrafında koruyucu ilk katmandır ve genellikle bir nükleer reaksiyon sırasında salınan radyasyonun çoğu yakalamak için yüksek basınçlara dayanacak şekilde tasarlanmıştır. Genelde 625 PSI Basınca kadar dayanabilir.Birincil çevreleme sistemi genellikle reaktör kabını içeren büyük bir metal ve beton yapıdan oluşur. Birincil çevreleme sistemi sızıntı ve güçlü iç basınçlara dayanacak şekilde tasarlanmıştır.Bazı santrallerde, birincil sistem kapsayan ikincil çevreleme sistemi vardır. Türbin dahil buhar sistemlerinin çoğu, radyoaktif malzemeleri içerdiğinden bu sistem çok yaygındır.Tam erime durumunda, yakıt büyük olasılıkla binanın beton zemin üzerine sona erer. Birincil çevrelemede zemin genellikle nükleer erimeye karşı yeterli koruma sağlayan betondan oluşur. Bu büyük bir sıcaklığa dayanabilir. Buna rağmen çekirdek betonu eritecek endişeleri sebebiyle "çekirdek tutucu" icat edilmiştir. Bugün, tüm yeni Rus tasarımı reaktörlerin çevreleme binasının altı çekirdek yakalayıcılar ile donatılmıştır.
Nükleer reaktörler listesi

Bu listede dünya çapında, ticari elektrik üretme maksatlı bütün nükleer santraller vardır. Askeri, deney, araştırma, gemi vb. özel santraller kapsam dışıdır. Listeye, hâlen hizmette bulunanların yanı sıra hizmetten çıkan ve inşaatı sürenler de dahildir.Dünya çapında 2006 yılının sonuna kadar, toplam 31 ülkede 435 adet reaktör ünitesi 210 adet Nükleer santralde toplam 367.398 Megawatt (MW) kapasite ile ticari kullanım için elektrik üretmiştir.39.125 MW toplam kapasiteli 125 reaktör ünitesi hizmet dışına alınıp, 23.641 MW toplam kapasiteli 29 adet reaktör ünitesi yeni inşa halindedir. (Aralarında 10 adetinin inşaat süresi 15 seneyi geçmektedir.)Dünyada ilk kamu elektrik şebekesine elektrik veren santral 26 Haziran 1954'te Rusya'da Obninsk santrali olmuştur.Kashiwazaki Kariwa Japonya'da bulunan 7 reaktör üniteli santral, şu an dünyanın en güçlü santralidir. (8212 MW kapasite)RBMK-Reaktörü (Rusca Реактор Большой Мощности Канальный (Reaktor balschoi moschnosti kanalnui), Rus tipi Hafif su soğutmalı grafit reaktör - (İngilizce: LWGR - Light Water Cooled Reactor)AGR-Reaktörü - (İngilizce: Advanced Gas Cooled Graphite Reactor, AGR); Gelişmiş gaz soğutmalı grafit reaktör
Nükleer santral karşıtı insan zinciri

Nükleer santral karşıtı insan zinciri, 17 Nisan 2011 tarihinde Mersin'nin 140 kilometre (87 mil) batısında Gülnar ilçesinin Büyükeceli' beldesinde Türkiye'nin inşa etmeyi planladığı ilk nükleer santral olan Akkuyu Nükleer Enerji Santrali aleyhine insan zinciriyle yapılan barışçı bir protestodur. Nükleer Santrali’nin yapılmasından vazgeçilmesini isteyen çevreciler 30 ayrı noktadan uzanan 159 kilometrelik insan zinciri oluşturmuştur. Fakat, santrali kuracak olan Rusya ile yapılan sözleşme imzalanmış ve şantiyede ön çalışmaların şimdiden başlanmıştır. Ancak Mersin'liler buna karşı çıkmakta, Türk muhalefeti ise santralin sonunun Fukuşima I Nükleer Santrali kazaları gibi olabileceğini iddia etmektedir.
Nükleer savaş

Nükleer savaş, nükleer silahların kullanıldığı savaşlara denir. Tarihte nükleer silahlar sadece 2 kere ve tek taraflı olarak Amerika Birleşik Devletleri tarafından Japonya'ya karşı kullanılmıştır. Günümüzde ise bu terim nükleer silaha sahip ve karşıt devletlerin birbirleriyle tehditleşmesi durumunda kullanılır.Nükleer silahların savaşlarda kullanılma olasılığı her biri değişik etkilere sahip olan ve değişik silahların kullanıldığı iki alt gruba ayrılır.Birincisi; sınırlı nükleer savaş'''tır. Bu savaş türünde az miktarda nükleer silah kullanılır ve sadece düşman askeri hedef alınır. Yine de bu saldırı sivilleri etkiler ama asıl zarar gören grup askerlerdir. Böyle bir savaşta kullanılmak üzere Soğuk Savaş sırasında birçok ülke tarafından küçük çaplı nükleer silah üretilmiştir.İkinci olarak; büyük-ölçekli nükleer savaş'''tır. Bu savaş türünde büyük miktarlarda nükleer madde kullanılır ve asker de sivil de dahil olmak üzere bütün ülke hedef alınır. Böyle bir saldırıda bir ülkenin ekonomik, sosyal ve askerî yapısı tamamen yok edilmeye çalışılır.Bu iki tür arasında nasıl bir bağlantı olduğu bir tartışma konusudur. İki silahlanmış ülke arasında sınırlı bir nükleer savaşın olabileceğini kabul eden savaş stratejisi uzmanları bile böyle bir savaşın kısa zamanda büyük ölçekli bir nükleer savaşa dönüşebileceğini tahmin etmektedir. Hatta nükleer saldırı tamamen askerî bir bölgeye bile yapılsa, ortaya çıkacak radyoaktif maddeler, rüzgâr gibi doğal etmenlerle başka bölgelere taşınarak sivil nüfusta uzun süreli ve yok edici etkilerde bulunacaktır.En iyimser tahminler bile gelecekteki büyük bir nükleer savaşta kısa sürede milyonlarca insanın öleceğini, daha kötümser olanlar ise insanlığın yok olacağını, ekosistemin çökeceğini ve küresel iklimin tamamen yok olacağını söylemektedir.II. Dünya Savaşı'nın son günlerinde Japonya'ya karşı yapılan nükleer saldırılarla başlayan bir nükleer çağ son yirmi yıl içinde nükleer silahların bırakılması çalışmalarından sonra sanki önemini yitirmiş gibi gözükse de yine de büyük bir tehdit olarak önümüzde durmaktadır.İkinci dünya savaşının son saldırıları olan Hiroşima ve Nagazaki'de yüzbinlerce insan ölmüş ve etrafa yayılan radyasyonun etkileri günümüzde de hala bölgede yaşayanları tehdit etmektedir.
Nükleer serpinti

Nükleer serpinti veya radyoaktif bulut, bir nükleer patlama veya yangın sonucu atmosfere saçılan radyoaktif maddelerden oluşan gaz ve toz kütlesi.Radyoaktif bulut içindeki radyoaktif maddelerde zamanla radyoaktif bozunma (yarılanma) olmakta, radyoaktivite azalmakta, meteorolojik koşullara bağlı olarak radyoaktif maddeler atmosferde dağılmaktadır.
Nükleer silah denemesi

Nükleer deneme, nükleer silahların etkinliğini, verimini ve patlayıcı özelliklerini belirlemek için yapılan denemelerdir. 20. yüzyılda, nükleer silah geliştiren birçok ülke tarafından denemeler gerçekleştirilmiştir. Nükleer silahların test edilmesi, silahların nasıl çalıştığı ve çeşitli koşullar altında silahların nasıl davrandığı ve personel, yapılar ve ekipmanın nükleer patlamalara maruz kaldıklarında nasıl davrandıkları hakkında bilgi verebilmektedir.Nükleer denemeler genellikle bilimsel ve askeri gücün bir göstergesi olarak kullanılmaktadırlar ve birçok deneme açıkça siyasi bir yanıt vermektedir. Çoğu nükleer silahlı devlet, kendi nükleer konumlarını nükleer bir deneme yoluyla kamuya açıklamaktadırlar.İlk nükleer deneme, 16 Temmuz 1945 tarihinde Trinity bölgesinde ABD tarafından yaklaşık 20 kiloton TNT'ye eşit bir güçte patlatılarak gerçekleştirildi. "Mike" kod adlı ilk termonükleer silah teknoloji denemesi, 1 Kasım 1952'de Marshall Adaları'ndaki Enewetak atolünde yine ABD tarafından gerçekleştirildi. Şimdiye kadar test edilen en büyük nükleer deneme, 30 Ekim 1961'de Sovyetler Birliği tarafından Novaya Zemlya'da gerçekleştirilen "Çar Bombası" idi ve yaklaşık olarak 50-58 megaton güce sahipti.1963'te, dört nükleer silahlı devlet (Birleşik Krallık, ABD ve Sovyetler Birliği) ile çok sayıda nükleer silahı olmayan ülkeler Kısmi Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması'nı imzaladılar ve atmosferde, su altında veya uzayda nükleer deneme yapmaktan kaçınacakları sözünü verdiler. Buna karşın antlaşma, yeraltında nükleer denemeye izin veriyordu. Fransa 1974 yılına ve Çin de 1980 yılına kadar atmosferde testlere devam ettiler, ancak antlaşmayı imzalamadılar.1990 yılına kadar Sovyetler Birliği, 1991 yılına kadar ABD ve Birleşik Krallık ve 1996 yılına kadar da Çin ve Fransa yeraltında nükleer denemeleri sürdürdü. 1996'da Kapsamlı Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması'nı imzalarken bu devletler tüm nükleer denemeleri durdurma sözü verdi. Eylül 2016 itibarı ile sekiz ülke tarafından onaylanamaması yüzünden antlaşma henüz yürürlüğe girmedi. İmzacı olmayan devletler olan Hindistan ve Pakistan son olarak 1998'de nükleer deneme gerçekleştirdi. Kuzey Kore ise 2006, 2009, 2013 ve 2016'da nükleer denemeler gerçekleştirdi. En son kaydedilen nükleer deneme Eylül 2016'da Kuzey Kore'de gerçekleşti.
Nükleer silah yapımı

Nükleer silah yapımı, nükleer bir silahın fiziksel paketlerinin patlaması için yapılan fiziksel, kimyasal ve teknik düzenlemelerdir. Dört temel tasarım türü vardır. Sonuncusu hariç hepsinde, yerleştirilmiş cihazlardaki patlayıcı enerji füzyon ile değil, nükleer fisyon ile elde edilir.Saf fisyon silahlar, üretilen ilk nükleer silahlar oldukları gibi şu ana kadar yapılan savaşlarda kullanılmış tek nükleer silah türüdür. Silahın aktif maddesi olan fisil uranyum (U-235) veya plütonyum (Pu-239) patlatılarak zincirleme çekirdek tepkimesiyle kritik kütleye iki yöntemden biri kullanılarak erişir:Tabanca tipi fisyon silah: fisil uranyumun bir parçası normal tabanca kurşunu ateşler gibi, silahın sonundaki diğer fisil uranyum hedefine doğru ateş edilir ve bu parçalar birleşerek kritik kütleyi oluştururlar.İçe doğru patlama: Etrafı güçlü patlayıcılar ile çevrili U-235, Pu-239 veya her ikisinin birleşmesinden oluşan fisil bir kütle sıkıştırılarak kritik kütle elde edilir.İçe doğru patlama metodunda uranyum veya plütonyumdan herhangi biri yakıt olarak kullanılabilir. Tabanca metodunda ise yakıt olarak sadece uranyum kullanılır. Pu-240 bulaşımından dolayı meydana gelen erken tetiklenme ve ani kritik için gerekli zaman sabitinin U-235'ten çok daha kısa olmasından dolayı, plütonyum tabanca metodunda kullanılmaz.Hızlandırılmış fisyon silahlar, içe doğru patlamalı nükleer silahların geliştirilmiş tasarıma sahip olanlarıdır. Yüksek basınç ve sıcaklık ile çevrili patlamaya hazır fisyon silah hidrojenin ağır izotopları trityum ve döteryum gazlarından oluşan bir karışımı sıkıştırır ve ısıtır. Hidrojen füzyona girerek helyum ve serbest nötronları oluşturur. Bu füzyondan ortaya çıkan enerji nispeten kayda değmez bir enerjidir, fakat her bir nötron yeni bir zincirleme fisyon tepkimesi başlatır, fisyonu hızlandırır ve büyük miktarda fisil maddeyi azaltır.İki aşamalı termonükleer silahlar (hidrojen bombası), esasen füzyonla hızlandırılmış fisyon silahlardır. Zincirleme tepkimede genelde iki aşama olur. "İkincil" olarak adlandırılan ikinci aşama, "Birincil" olarak adlandırılan ilk aşamadan elde edilen x-ray enerjisiyle içe doğru patlar. Bu içe doğru gerçekleşen radyasyon patlaması ilk aşamadaki yüksek güçlü patlayıcılardan daha etkilidir. Dolayısıyla, ikincil birinciden daha büyük olmamasına rağmen çok daha güçlü olabilir. İkinci aşama, salınan fisyon enerjisini arttırmak için kullanılabilir, fakat pek çok zaman füzyon ilk aşamada olduğu gibi fisyonu genişletmek veya sürdürmek için kullanılır. Daha fazla aşama da eklenebilir, fakat ortaya multi-megaton gücünde ve mantıklı bir amaca hizmet etmeyecek bir silah çıkar. (ABD 1961 yılında üç aşamalı 25 mega tonluk B41 hidrojen bombası konuşlandırdı. Yine aynı yıl, Sovyetler Birliği de üç aşamalı 50-100 megatonluk Çar bombasını test etti ama konuşlandırmadı.)
Nükleer silaha sahip devletler listesi

Nükleer silahları başarılı bir şekilde kullanmış olan sekiz egemen devlet bulunmaktadır. Bunlardan beşi, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması uyarınca "nükleer silahlı devlet" olarak kabul edilmektedir. Nükleer silah edinme sırası şu şekildedir: ABD, Rusya (Sovyetler Birliği'nin halefi), Birleşik Krallık, Fransa, Çin.
Nükleer silahlardan arındırılmış bölge

Nükleer silahlardan arındırılmış bölge (NWFZ), Birleşmiş Milletler tarafından, bir grup devletin, yükümlülüklerini yerine getirmek için doğrulama ve kontrol mekanizmalarına sahip olan ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından bu şekilde tanınan belirli bir alanda nükleer silahların geliştirilmesini, üretilmesini, kontrolünü, bulundurulmasını, test edilmesini, yerleştirilmesini veya taşınmasını yasaklayan bir anlaşma veya konvansiyonla özgürce kurulan bir anlaşma olarak tanımlanmaktadır. NWFZ'lerin, beş nükleer silahlı devlet de dahil olmak üzere çoğu ülkenin taraf olduğu Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması'na benzer bir amacı bulunsa da bu antlaşmadan farklıdır. Diğer bir terim olan nükleerden arındırılmış bölge, genellikle hem nükleer enerjiyi, hem nükleer silahları ve hem de bazen nükleer atık ve nükleer tahriki de yasaklayan bir bölge anlamına gelir ve genellikle BM tarafından kabul edilen bir uluslararası anlaşma anlamına gelmez.NWFZ tanımı, 1999'da Atomsperrgesetz ile Avusturya gibi, nükleer silahları sadece kendi yasalarıyla yasaklamış ülkeleri veya daha küçük bölgeleri saymamaktadır. Benzer şekilde, Almanya'nın yeniden birleşmesini sağlayan İki Artı Dört Antlaşması, Almanya'nın yeni eyaletlerinde nükleer silahları yasaklamasına karşın resmi NWFZ mekanizmaları olmaksızın yalnızca altı imzacı ülke arasında bir anlaşmaydı.Nuclear-Weapon-Free Zones Around the World site about NWFZs run by OPANAL, the organization which monitors the Treaty of TlatelolcoOceans in the Nuclear Age:Nuclear-Free Zones from the Law of the Sea Institute at Boalt School of Law (University of California, Berkeley). Includes treaty texts.
Nükleer tahrik

Nükleer tahrik, ana güç kaynağı olarak bir tür nükleer reaksiyon kullanan bir tahrik sistemidir. Tahrik için nükleer madde kullanma fikri 20. yüzyılın başlarına kadar uzanmaktadır. 1903'te radyoaktif maddelerin motorlu taşıtlar, uçakları ve tekneleri hareket ettirmesi için uygun bir yakıt olabileceği varsayıldı. H. G. Wells, 1914 tarihli The World Set Free adlı kurgu eserinde bu fikri ele aldı.
Nükleer teknoloji

Nükleer teknoloji atom çekirdeğinin reaksiyonlarıyla ilgilenen bilimdir. Önemli nükleer teknolojiler arasında nükleer enerji, nükleer tıp ve nükleer silah vardır. Duman dedektörleri, nükleer reaktörler ve nişangaha gelen nükleer silah için uygulamalar bu teknolojiye dayanır. Nükleer Teknolojinin temeli, yerkürede bulunan ya da laboratuvarlarda yapılabilen bazı element atomların kendi kendine veya dışarıdan zorlanarak parçalanması veya birleşmesi sonucu ortaya başka elementlerin ve bu sırada da çok büyük miktarda ısı enerjisinin açığa çıkmasıdır. Ortaya çıkan bu büyük ısı enerjisi kontrolsüz kullanıldığında atom bombası veya hidrojen bombası olurken, kontrollü kullanıldığında insanlığın yararına olmaktadır. Kontrol edilebilen bu sistemlere nükleer enerji santralleri denilir.Dünya üzerinde yaygın, doğal olayların büyük çoğunluğu bu dalın içine girer. Onlar pozitif elektrik yükü içermektedir ve bu yüzden birbirlerini iterler. Atom çekirdekleri genellikle ayrı durur. 1896 yılında Henri Becquerel uranyum tuzları fosforesans araştırıyordu radyoaktivitede yeni bir fenomen keşfetti. O, Pierre Curie ve Marie Curie fenomeni araştırmaya başladı. Bu süreç içinde, son derece radyoaktif element olan izole edilmiş radyumla çalıştı. Radyoaktif maddeleri üç ayrı biçimde sıraladı. Yunan Alfabesinden sırasıyla Alfa Beta ve Gama. Bu sıralama için penetran ışınlarını kullandılar.
Nükleer yakıt

Nükleer yakıt, nükleer enerji elde etmek için kontrollü nükleer füzyon ya da nükleer fisyon yapmak amacıyla kullanılan maddelerdir. Nükleer yakıtlar tüm yakıtlar içinde enerji yoğunluğu en yüksek olanlarıdır.Çoğu nükleer yakıt nükleer fizyon yapma kapasitesi olan zincir reaksiyona sebebiyet veren elementlerden oluşur. Bu yakıtların meydana getirdiği zincir reaksiyon nükleer reaktörlerde kontrol altında enerji sağlamak veya nükleer silahlarda kontrolsüz enerji sağlamak için kullanılır.En sık kullanılan nükleer yakıtlar plütonyum-239 (239Pu) ve uranyum-235 (235U)'dur. Nükleer yakıtların maden safhasından sonra rafine edilmesi, saflaştırılması, kullanılması ve nükleer atık haline gelmesi nükleer yakıt döngüsü adını alır.Tüm nükleer yakıtlar nükleer fizyon'dan enerji elde etmez. Plütonyum-238 ve bazı diğerleri radyoaktif bozunma sonucu az miktarda nükleer enerji elde etmekte kullanılabilirler. Ayrıca trityum (3H) nükleer füzyon yoluyla enerji etmek için yakıt olarak kullanılır.Non-Destructive Examination of SiC Nuclear Fuel Shell using X-Ray Fluorescense Microtomography Technique
Nükleer zaman ölçeği

Bazı büyük yıldızların oksijen yanma evresinde olduğu gibi, bir yıldan az veya çok uzun olabileceği gibi ve düşük kütleli yıldızların hidrojen yanma evresinde olduğu gibi çok kısa olabilir. Evrenin yaşından daha uzundur. Güneşte hidrojen yakma için nükleer zaman ölçeği yaklaşık 7 milyar yıldır. Ancak artan yıldız kütlesi ile kısalır. Çünkü büyük yıldızlarda daha fazla yakıt daha hızlı yanma oranıyla dengelenir.
Nükleer çoğalma

Nükleer çoğalma ya da nükleer silahların yayılması, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) tarafından "Nükleer Silah Devletleri" olarak tanınmayan ülkeler tarafından yürütülen nükleer silahların, parçalanabilir materyallerin ve silahlara uygulanabilir nükleer teknoloji ve bilgilerin yayılmasıdır. Hükûmetler nükleer silahlara sahip daha fazla ülkenin nükleer savaş olasılığını artıracağından, uluslararası veya bölgesel ilişkileri istikrarsızlaştıracağından veya ulus devletlerin ulusal egemenliğini ihlal edeceğinden korktuğu için nükleer silaha sahip olan ve olmayan birçok ülke nükleer silahların yayılmasına karşı çıkmaktadır.Beş tanınmış nükleer silah devletinin yanı sıra, Hindistan, Pakistan, Kuzey Kore ve İsrail'in nükleer silah edindiği tahmin edilmektedir. Bu dört ülke de NPT'ye taraf olmadı, ancak Kuzey Kore 1985'te NPT'ye katıldı, ardından 2003'te çekildi ve 2006, 2009, 2013, 2016 ve 2017'de nükleer testler yaptığını açıkladı.
Nükleer üçleme

Nükleer üçleme (en: Nuclear triad), üç bileşenden oluşan nükleer cephane anlamına karşılık gelir. Üç kollu bir nükleer kabiliyete sahip olmanın amacı, herhangi bir düşmanın bir ilk vuruş saldırısında ülkenin bütün nükleer güçlerini yok etmesi olasılığını önemli ölçüde düşürmektir. Öyle ki, karşılık olarak güvenilir ikinci bir vuruş tehdidini sağlar ve böylece bir ülkenin nükleer caydırıcılığını artırır.Geleneksel nükleer strateji saldırıya karşı en iyi derecede caydırıcılığı elinde tutan bir nükleer üçleme olsa da, gerçek dünyada, çoğu nükleer güç tam bir üçleme oluşturacak askeri bütçeye sahip değildir. Nükleer çağın çoğu zamanında yalnızca Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği nükleer üçlemelerini sürdürebilmiştir. Hem Birleşik Devletler hem de eski Sovyetler Birliği, nükleer üçlemelerini şu parçaları içeren aynı plana göre oluşturmuşlardır:
Nükleik asit hibritleşmesi

Nükleik asit hibritleşmesi; birbirine eşlenik iki adet tek sarmal nükleik asit dizisinin çift sarmallı tek bir yapı haline gelmesi işlemidir.Yapay olarak çoğaltılmış ve DNA probları olarak hazırlanmış olan spesifik DNA frangmentlerinin niteliği araştırılacak olan hedef DNA molekülü ile birleştirilmesi işlemine "hibridizasyon" denir.Nükleotitlerin, normal şartlar altında kendilerine karşılık gelen eşlerine bağlanma özellikleri vardır. DNA'da Guanin ile Sitozin ve Adenin ile Timin birbirine komplemanterdir. Bu yüzden birbirine tamamen komplemanter iki adet tek sarmal nükleik asit dizisi kolaylıkla birbirine bağlanır. Buna "yapışma" adı verilir. İki dizilimdeki tek nükleotit farklılığı bile yapışmayı zorlaştırır.Bu işlemin tersine "denatürasyon" ya da "erime" adı verilir. Çift sarmallı bir DNA molekülü ısı veya pH ile denatüre edilebilir. Bu durumda çift sarmal açılıp tek sarmallı iki yapı haline gelir.Günümüzde immünohistokimyasal yöntemlerle, hücrelerin spesifik antijenlerin varlığı ortaya çıkarılabilmektedir. Buna benzer bir şekilde, hücre ya da mikroorganizmalardaki spesifik özelliklerden sorumlu bir genin veya DNA segmentinin varlığı ya da yokluğu ortaya çıkarılabilir. Çeşitli laboratuvarlarda çok kullanılan hibridizasyon yöntemleri şunlardır:
Nükleik asit melezleme yöntemleri

Nükleik asit melezleme yöntemleri, rekombinant DNA teknolojisinde konak hücrelerden rDNA'yı alanların doğrudan bu DNA varlığının saptanmasıyla seçilmesi yöntemleridir. Bu yöntemin moleküler düzeydeki özelliği; tamamlayıcı özellikte olan nükleik asit molekülü zincirleri arasında melez moleküller oluşabilmesidir. Bu amaçla sonda (prob) denilen polinükleotidlerden yararlanılır. Sondalar izlenen genin bir kısmı ya da tamamını içermektedirler.Yöntemde, herhangi bir yolla işaretlenmiş uygun bir tamamlayıcı dizisi bulunan herhangi bir DNA parçası kullanılabilir.
Nükleobaz

Nükleobazlar (veya nükleotit bazları), RNA ve DNA'daki şekerlere bağlı olan, azotlu kimyasal moleküldür. Bunlara adenin, guanin, sitozin, (yalnızca DNA'da bulunan) timin ve (yalnızca RNA'da bulunan) urasil dahildir. Bunlar sırasıyla A, G, C, T ve U olarak kısaltılır. Genetikte bunlara genelde baz olarak değinilir.Bir DNA dizisi RNA'ya kopyalandığında timinin yerini urasil alır. Bu iki baz birbirine çok benzer, timinin 5' konumundaki metil grubu urasilde eksiktir. Adenin ve guanin, pürin olarak adlandırılan çift halkalı bazlar sınıfına; sitozin, timin ve urasil ise pirimidin olarak adlandırılan tek halkalı bazlar sınıfına aittir. DNA ve RNA dizilerinde pürinler R, pirimidinler Y harfi ile gösterilebilir.Bir riboz veya deoksiriboz şekerinin 1' karbonuna bağlı bir baz nükleozit olarak adlandırılır. Bir nükleozitin 5' karbonuna bir veya daha fazla fosfat grubu bağlanmış hali nükleotit olarak adlandırılır.Adenin (A), guanin (G), sitozin (C), timin (T) ve urasil (U) bazlarını taşıyan nükleozitler, sırası ile, adenozin, guanozin, sitidin, timidin ve uridin olarak adlandırılır.DNA ve RNA sentezlendikten sonra yukarıda sayılan bazların bazıları, belli enzimlerin etkisiyle kimyasal değişime uğrayabilir. DNA'da bulunan tek değişik baz, 5-metilsitozin (m5C)'dir. RNA'da pek çok değişim görmüş baz vardır, bu bazların ait oldukları nükleozitler ların arasında psödouridin (Ψ), dihidrouridin (D), inosin (I), ribotimidin (rT) ve 7-metilguanozin (m7G) sayılabilir.Hipoksantin ve ksantin, mutagen etkisiyle meydana gelen pek çok bazdan ikidisir, her ikisi de deaminasyon (bir amin grubunun hidroksil grubu ile değişmesi) ürünüdür. Hipoksantin adeninden, ksantin ise guaninden meydana gelir. Benzer şekilde, sitozinin deaminasyonundan urasil oluşur.En yaygın kullanım alanı fluoresan problardır. bunlar rRNA veya cDNA'nın mikrodizi (mikroarray)'lerde işaretlenmesinde kullanılır.Bazı araştırma grupları genetik kodu genişletmek için isoguanin veya isositozin gibi fazladan bazları kullanmaya çalışmaktadır.  Bazı gruplar ise aynı amaçla 2-amino-6-(2-tienil)pürin ve pirrol-2-karbaldehit gibi fluoresan bazları denemektedir.Tıpta çeşitli nükleozit türevleri antikanser veya antiviral ilaç olarak kullanılmaktadır.  Bu nükleozitler hücre içine alındıktan sonra nükleotitlere dönüşürler, viral polimeraz bu bazları viral nükleik aside dahil edince zincirin uzaması durur, virüs artık kendini çoğaltamaz.
Nükleofil

Nükleofil, kimyasal bağ oluşturmak için elektrofile bir elektron çifti bağışlayan kimyasal tür. En az bir pi bağına sahip veya serbest bir elektron çiftine sahip her molekül veya iyon nükleofil gibi davranabilir. Elektron çifti veren taraf olası sebebi ile nükleofil Lewis bazı olarak tanımlanır.Nükleofil ve elektrofil terimler ilk defa Christopher Kelk Ingold tarafından 1933'te kullanılmıştır. A. J. Lapworth'un 1925'te öne sürdüğü anyonoid ve katyonoid terimlerinin yerini almıştır.Nücleofil kelimesi atom çekirdeği anlamına gelen nükleus ve Yunanca sevgi anlamındaki φιλος, (fil) kelimelerinden türetilmiştir.
Nükleoit

Nükleoit veya nükleoid (çekirdeğimsi anlamında), prokaryotların genetik materyalinin bulunduğu, düzenli bir biçime sahip olmayan, hücre içi bölgeleridir .Prokaryotik canlıların genomu genellikle aynı anda çift zincirli DNA parçalarının çoklu kopyaları bulundurabilen halkasal bir yapıdır. Genomun uzunluğu çeşitlidir fakat genellikle en azından birkaç milyon baz çifti uzunluğundadır. Genomun bir nükleotit içinde saklanması, ökaryotların hücre çekirdeği diye adlandırılan membranla sınırlandırılmış bir organelde bulunan kromatinlerde bulundurdukları genomla tezatlık gösterebilmektedir.Bir "genofor" bir prokaryotun DNA'sıdır. Bu sıklıkla prokaryotik kromozoma karşılık olarak kullanılır. Kromozom terimi genofor için yanlış bir ifadedir çünkü, ökaryotik kromozomlar kromatin proteinleri aracılığıyla paketlenir, prokaryotlarda ise DNA süpersarım yoluyla sıkıştırılır. Genofor çoğu organizmada daireseldir ve ancak ufak bir azınlıkta doğrusaldır. Genoforun dairesel olması, telomerler olmaksızın ikileşmeyi mümkün kılar. Bir canlı organizmanın bilinen en küçük genoforu (Mycoplasma genitalium için)  580.073 baz çiftidir. Çoğu ökaryotlarda bulunan mitokondri ve kloroplastların da genoforları vardır, bu organeller bakterilere çok benzer. Günümüzde genofor nispeten eskimiş bir terimdir, fazla kullanılmaz.Nükleoit elektron mikroskobunda yüksek büyültme ile açıkça görüntülenebilir. Hücreden hücreye fark etmekle beraber, sitozoldan açıkça farklı görünür. Bazen DNA olduğu sanılan iplikler dahi görülebilir. DNA'yı spesifik olarak boyayan Feulgen boyası kullanılarak nükleoit ışık mikroskobu ile de görülebilir. DNA-enterkalasyonu yapan DAPI ve etidyum bromür, fluoresans mikroskopisi ile nükleoitlerin görüntülenmesinde kullanılır.Nükleoit başlıca, yaklaşık %60 oranında, DNA'dan oluşur, kalanı RNA ve proteindir.  Bu son ikisi muhtemelen mesajcı RNA ve bakteriyel genoma bağlanmış durumda olan transkripsiyon faktörleridir. DNA'yı süpersarımlı şekilde tutmaya yardım eden proteinler nükleoit proteinler veya  nükleoit-ilişkili proteinler olarak adlandırılır. Nükleoitteki DNA'ya bağlı proteinler, ökaryotik kromatinde yer alan histonlar gibi nükleozom benzeri yapılar oluşturmazlar. Nükleozomlarda bir protein merkez etrafında DNA sarılıdır, nükleoit proteinleri ise DNA'yı bükerek veya DNA-DNA köprüleri kurarak onu sıkıştırırlar.
Nükleon

Nükleon , nötron  ve protonların ortak ismidir. Nükleon (Kütle numarası), nötron ve protonun toplamıyla bulunur. Nükleonlar, atom çekirdeğinin temel parçalarıdır ve 1960'lara kadar bunların temel parçacıklar olduğu düşünülüyordu. Yine o günlerde etkileşimleri  güçlü etkileşimler olarak adlandırılıyordu. Bugün ise kuark ve gluonlardan oluşan bileşik parçacıklar olarak bilinmektedirler. Nükleonlar, atomaltı parçacıkların baryon sınıfına aittirler.Proton en hafif baryondur ve kararlılığın ölçüsüdür. Zayıf etkileşim nedeniyle nötron bir protona bozunur. Bu ikisi bir izospinin üyesidir. I=1/2 çiftli.Gerald Edward Brown ve A. D. Jackson, The Nucleon-Nucleon Interaction, (1976) North-Holland Publishing, Amsterdam ISBN 0-7204-0335-9Linas Vepstas, A.D. Jackson, A.S. Goldhaber, Two-phase models of baryons and the chiral Casimir effect, Physics Letters B140 (1984) p. 280-284.
Nükleoplazma

Nükleoplazma, hücre çekirdeğini oluşturan bir tür protoplazmadır. Nükleoplazma, kromozomları ve çekirdekçiği içermektedir ve çekirdek zarı ile çevrelenmiştir. Çekirdekçikler ve enzimler gibi birçok madde nükleoplazmada çözülür. Nükleoplazmanın çözünür, sıvı kısmı, nükleosol veya nükleer hiyaloplazma olarak adlandırılır.
Nükleotit

Nükleotit, bir fosfat, beş karbonlu bir şeker ve bir azotlu organik bazdan oluşan bir kimyasal bileşiktir. En yaygın nükleotitler nükleik asitlerin yapı taşlarıdır. Ayrıca koenzim A, flavin adenin dinükleotit, flavin mononükleotit, adenozin trifosfat ve nikotinamid adenin dinükleotid fosfat gibi koenzimler de nükleotittir. Koenzimlerin hücre metabolizması ve sinyal iletiminde önemli rolleri vardır.Nükleotitlerin baz kısmı olan nükleobazlar pürinler ve pirimidinler olarak ikiye ayrılır. Adenin ve guanin birer pürin, sitozin, timin ve urasil ise birer pirimidindir. Nükleotitlerin pentoz kısmı riboz veya deoksiriboz'dur. Şeker kısmı deoksiriboz ise nükleotidin adının başına 'deoksi' eklenir. Nükleotidin fosfatsız kısmına nükleozit denir. Nükleozit kısmına bir, iki veya üç fosfat grubu eklenebilir ve bunlara sırasıyla nükleotit monofosfat, difosfat ve trifosfat denir. Ayrıca nükleotidler dışarıdan hazır olarak alınamaz.
Nükleozit

Nükleozit veya nükleosit, azot içeren halka yapılı bir bileşiğin, bir şeker molekülüne glikosidik bağla bağlanarak oluşturduğu yapı. En yaygın nükleozitlerde şeker genellikle riboz veya deoksiriboz, azot bileşiği ise pirimidin (sitozin, timin, urasil) veya pürin (adenin, guanin) bazlarıdır. Fosforilasyona uğramaları halinde bir nükleotit oluşturan nükleozitler, nükleik asitlerin temel yapıtaşlarından biridir.
Nükleozit trifosfat

Nükleotit trifosfat, üç fosfatlı bir nükleotittir. Doğal nükleotit trifosfatlar arasında adenozin trifosfat (ATP), guanozin trifosfat (GTP), sitidin trifosfat (CTP), timidin trifosfat (TTP) ve üridin trifosfat (UTP) bulunur. Bu terimler riboz içeren nükleotit trifosfatlar için kullanılır. Deoksiriboza içeren nükleotit trifosfatların adında ise deoksi- öneki bulunur: deoksiadenozin trifosfat (dATP), deoksiguanozin trifosfat (dGTP), deoksisitidin trifosfat (dCTP), deoksitimidin trifosfat (dTTP) ve deoxyüridin trifosfat. Nükleotit maddesine bakıp bu bileşiklerin ayrıntılı tanımlarını görebilirsiniz.(d)ATP, (d)GTP, (d)CTP, (d)TTP ve (d)UTP'den başka daha ender NTP'ler de vardır, örneğin nükleotit metabolizmasının ara ürünleri, "ender" NTP'ler ve hatta yapay nükleotitler. Bazı ender NTP'ler doğal olanların totomerik şekilleridir. DNA ikileşmesi sırasında hatalı baz eşleşmesine neden olurlar. Örneğin, sitozinin totomerik şekli adenin ile 3 hidrojen bağı oluşturup sonra spontan olarak orijinal sitozin şekline dönüşür ve bunun sonucu bir bozuk eşleşme meydan gelir. Benzer olarak, sitozinin deaminasyonu sonucu urasil meydana gelir, buna karşın (ökaryotlarda) sıkça görülen 5-metilsitozinin deaminasyonu sonucu timin meydana gelir. Ancak, DNA ikileşmesi sırasındaki hata kontrolü sırasında bu hatalı eşleşmiş bazlar çıkartılır.Bazı nükleotit türevleri DNA sentezinden başka süreçlerde önemli rolleri vardır. ATP hücre için başlıca enerji kaynağı moleküllerinden biridir. GTP enzim ve proteinlerde sıkça kullanılan bir kofaktördür. NTP'ler genelde fosforilasyon için enerji ve fosfat grubu sağlar.Genelde nükleozitler (yani adenin, guanin, sitozin, vs.), fosfatı olmayan nükleotitlerdir. Ancak, teknik terminolojide, nükleotitleri belirtmek için belli bir nükleozit adının sonuna, sahip olduğu fosfat sayısını belirten bir ek eklenir. Örneğin, eğer bir nükleotitte bir fosfat varsa, o bir nükleozit monofosfattır (NMP olarak kısaltılır). Eğer nükleotitte iki fosfat varsa nükleozit difosfat (NDP) olarak adlandırılır, ve üç tane varsa, nükleozit trifosfattır (NTP). Riboz şekeri bulunduran nükleotitler RNA'nın monomerleridir, deoksiriboz bulunduranlar ise DNA'yı oluştururlar.NTP, NDP ve NMP'ler hücre içinde her yerde bulunur. Sahip oldukları pek çok işlevden dolayı, konsantrasyonları sıkı metabolik kontrol altındadır. Nükleotit tiplerinin konsantrasyon oranları, başlıca nükleotit maddesinin konusudur. Trifosfat versiyonların durumunda, ATP'nin tüketildikçe oksidatif fosforilasyonla yenilenir, buna karşın diğer nükleotitlerin fosforilasyon durumu ise NDP kinaz (EC 2.7.4.6) ve NMP kinazlar (EC 2.7.4.9) tarafından düzenlenir, bunlar fosforilasyon kaynağı olarak ATP havuzlarının kullanır.
Nükleozom

Nükleozomlar, kromatin üzerinde bulunan, DNA ipliğinin histonlar üzerine sarılmasıyla oluşan yaklaşık 100 A0 aralıklarla yerleşmiş 4'lü formda bulunan nükleoproteinleridir. Nükleozomlar, histon proteinlerinden oluşurlar. Nükleozomlar birbirinden linker ya da spacer DNA ile ayrılırlar.Organizmalardaki DNA proteinlerle çok yakın ilişkilidir. Proteinler DNA nın sentezinde ve çekirdek içinde düzenlenmesinde görev alırlar. Ökaryotlarda DNA'ya bağlı olarak bulunan proteinler genelde 2 sınıfa ayrılır.Histon proteinleri, histon olmayan proteinlere göre daha küçüktür. Ökaryotlarda 5 tip histon vardır ve bunlar 2 gruba ayrılırlar.Her nükleozomda H2A, H2B, H3 ve H4 histonlarından ikişer tane bulunur. H1 histonu her birinden 2 adet bulunan 4 nükleozomal proteini sarıp bir arada tutan linker DNA ya bağlanarak nükleozomun oluşmasını sağlar. Nükleozomlar üst üste kıvrılarak nükleozom paketlerini oluşturur,kıvrımların artmasıyla kromatin ipliği yoğunlaşır.
Nükte

Nükte veya epigram, her türlü konuda yazılmış kısa manzumelere verilen addır. Ancak epigramlar daha çok kısa ve özlü eleştiriler için kullanılmıştır.Epigramlar, kısa, keskin zekâ ürünü ve düşündürücü ifadelerdir. Epigram kelimesi Yunanca ἐπίγραμμα epigramma yani "yazıt" kökünden gelmektedir. Yazın tarihinde iki bin yıllık bir geçmişleri vardır. Doğu edebiyatlarının temelini oluşturan selâse-i lisâniyye'de (Arapça, Türkçe, Farsça) bu terim nükte olarak karşılık bulmuştur. Nükteler yalnızca manzume olarak yazılmamıştır. Nasrettin Hoca fıkralarında olduğu gibi Doğu edebiyatlarına ait birçok mensur nükte örnekleri de vardır. Nükte, Arapçada: ince manalı, zarif ve şakalı söz anlamına gelir. Nükte, fıkra ve şaka kavramlarıyla bağlantılı olup aynı şeyi ifade etmez. Yalnızca bazı fıkra ve şakalar nüktelidir.İlk epigramlara Eski Yunan'da rastlanmaktadır. Eski Yunan'da sporcu heykelleri dahil olmak üzere; adak sunulan tapınaklara ve mezar taşlarına epigram manzumeler işlenmiştir. Zamanla bu manzumeler, kısa şekil özelliklerinin de etkisiyle küçük ve anlamlı sözler halinde kullanılmaya başlanmıştır. Bu süreç sonucunda, anıştırma yoluyla oluşturulan eleştiri yazıları ortaya çıkmıştır. Bugünkü epigram yazılar daha çok kısa ve üstü kapalı eleştiren yazılar olarak değerlendirilmektedir.
Nürabad

Nürabad (, ); Özbekistan Cumhuriyeti'nin Semerkand ili'nin Nürabad İlçesi'nde bulunan şehirdir. Nürabad İlçesinin merkezi'dir.
Nürata

Nürata (); Özbekistan Cumhuriyeti'nin Nevai ili'nin Nürata İlçesi'nde bulunan şehirdir. Nürata İlçesinin merkezi'dir.
Nürburgring

Nürburgring, kısaca "Ring", Adenau, Almanya'da Köln'ün 90 km güneybatısında, Mainz'in 100 km kuzeybatısında yer alan tarihi yarış pistidir. Pist birçok değişik şekilde kullanılabilmektedir. Formula 1 yarışlarının da yapıldığı GP-Strecke kısmı çok kullanılsa da orijinal pist Nordschleife (Kuzey halkası) en meşhur şeklidir. Bu haliyle pist Nürburg kalesi ve Eifel dağları etrafından dolaşmaktadır.
Nürnberg

Nürnberg, Almanya'nın Bavyera eyaletine bağlı şehir. Bu eyaletin en büyük ikinci şehridir ve endüstri başkenti kabul edilir. Şehir, uluslararası olarak Nuremberg adıyla bilinmektedir. Nüfusunun %4,5'ini Türkler oluşturur. Nürnberg, Kuzey Bavyera'da yer alır ve Almanya'nın meşhur Frankonya (Franken) Bölgesi olarak da bilinir. Fürth ve Erlangen, Nürnberg'in 100.000 ve üzeri nüfuslu komşu şehirleridir.Nürnberg Metropolitan bölgesi (Metropolregion Nürnberg), Orta Frankonya, Yukarı Frankonya, Aşağı Frankonya, Yukarı Pfalz ve Thüringen alt bölgelerinden 23 bölge ve 11 bağımsız şehirden oluşmaktadır. Nürnberg'in Büyükşehir Kenti 21.800 kilometrekarelik bir alanda yaklaşık 3,6 milyon nüfusa sahip, 134 milyar Euro Gayri safi yurtiçi hasıla ve yaklaşık 1,9 milyon kişinin istihdam edildiği Almanya'daki ekonomik açıdan en güçlü bölgelerinden biridir.Tarihsel olarak bu şehir Roma Germen İmparatorluk merkezlerindendir. Orta Çağ'da Alman ressam Albrecht Dürer'in de doğup yaşadığı yerdir.Nürnberg, Almanya'nın en büyük şehirleri arasında olup, günümüzde Orta Çağdan kalma surlarının büyük kısmına sahip olan tek şehirdir. Surların içine dahil olan Nürnberg Kalesi, tarihsel ve mimari açıdan Avrupa'nın en önemli tahkimatlarından biridir.Siemens, Nürnberger Versicherung, DATEV ve MAN gibi birçok büyük Şirketlerin önemli Merkezi konumundadır. Nürnberg Teknoloji, Sanayi, Sanat ve Kültür Kategorilerinde Almanyanın en iyileri arasında yer almaktadır. Ekonomik gücüne rağmen çeşitli Sosyal sebeplerden ötürü Şehirde sadece bir adet Business Tower isimli Gökdelen vardır, Nürnberger Versicherung'un ev sahipliği yaptığı bu Plaza'da HSBC ve Çek Konsolosluğu gibi Kuruluşlar yer almaktadır.Kentte II. Dünya Savaşı öncesi kalabalık Nazi mitinglerinin yapıldığı yerler bugün müzedir. II. Dünya Savaşı sırasında, Nürnberg, Wehrkreis (askeri bölge) XIII. merkezi oldu ve uçak, denizaltı ve tank motorları dahil olmak üzere askeri üretim için önemli bir yerdi. Flossenbürg toplama kampındaki bir yan kampı burada yer aldı. Şehir ciddi şekilde 1943-1945 yılları arasında Müttefik uçaklarının bombalaması ile hasar gördü. 2 Ocak 1945 tarihinde, Orta Çağ'dan kalan şehir merkezi İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri ve ABD Ordusu Hava Kuvvetleri tarafından bombalandı ve şehrin yaklaşık yüzde doksanı sadece bir saat içinde yok oldu. 1.800 kişi öldü ve yaklaşık 100.000 kişi yerinden oldu. ABD 3. Piyade Tümeni, 42. Piyade Tümeni ve 45. Piyade Tümeni tarafından 17-21 Nisan 1945 tarihlerinde süren şiddetli bir savaş ile Alman direnişçilerine karşı kentte ev-ev ve blok-blok ilerleyerek savaşıldı.Tahribatın yoğun derecesine rağmen, şehir savaştan sonra yeniden inşa edildi ve Orta Çağ'dan kalan bazı binaların yeniden inşası da dahil olmak üzere, savaş öncesi görünümünü geri dönüldü. Ancak, eski İmparatorluk kentinin tarihi yapısal durumun büyük bölümü sonsuza kadar ortadan kaybolmuş oldu.Şehir, savaş suçlularının yargılandığı Nürnberg Mahkemesine de ev sahipliği yapmıştır. Hitler'in en sevdiği şehir olarak da bilinir.
Nürnberg (anlam ayrımı)

Nürnberg (film): 2000 yılı yapımı Nürnberg Uluslararası Askeri Ceza Mahkemesi'ni konu alan Yves Simoneau'un yönettiği, başrolünde Alec Baldwin'in oynadığı tarihi film.Nüremberg Duruşması, Stanley Kramer’in yönettiği 1961 ABD yapımı film, özgün adı Judgment At Nuremberg olan film Türkiye'de sinemalarda "Nüremberg Duruşması"(veya "Nuremberg Duruşması") televizyonlarda da "Nuremberg Mahkemesi" adlarıyla gösterildi.
Nürnberg Havalimanı

Nürnberg Havalimanı (, özgün adı: Albrecht Dürer Airport Nürnberg) Almanya'nın Nürnberg kentinin kuzeyinde bulunan bir uluslararası havalimanıdır. Bavyera'nın ikinci büyük havalimanıdır.
Nürnberg Hayvanat Bahçesi

Nürnberg Hayvanat Bahçesi (Almanca: Tiergarten Nürnberg) Almanya'nın güneydoğusunda bulunan Nürnberg'de bir hayvanat bahçesi. Yaklaşık 0.67 kilometrekare (170 dönüm) bir alanı ile 300 hayvan türü hayvanat bahçesinde yaşamaktadır.
Nürnberg Kroniği

Nürnberg Kroniği, Kitâb-ı Mukaddes temel alınarak hazırlanan ve insanlık tarihinin çizimlerle birlikte anlatıldığı yazma. Latince kısımları Hartmann Schedel, Almanca kısımlarıysa Georg Alt tarafından yazılan eser 1493 yılına tarihlenmektedir.