Gregorios Pakourianos

Gregorios Pakourianos (Latin alfabesi ile Gregorius Pacurianus) (), Grigol Bakurianis-dze; ; , Grigor Bakurian; ; (ö. 1086)

Hayatı

Arka plan 

Gregorios'ın kökeni, tarihçiler için tartışma konusudur. 1001 yılında Bizans tarafından İberya themasına ilhak edilen Tao ya da Tayk bölgesinden olduğuna inanılmaktadır. Dönemin tarihçisi ve Gregorios'u şahsen tanıyan Anna Komnini'ya göre, "soylu bir Ermeni ailesinden gelmektedir," 12. yüzyıl Ermeni vakanüvis Edessalı Mateos, ise Pakourianos'un dini bağlantılarına bakarak Gürcü (Vrats''') kökenli olduğunu söyler. Gregorios kendisi ise İberya'nın şanlı halkına ait olduğunu söyler ve keşişlerinin Gürcüce bilmeleri konusunda ısrar eder. Ermeni tarihçi Viada Arutjunova-Fidanjan Ermeni vilayetlerinde Bizans idaresi üzerine çalışmasında Gregorios'un Kalkedon Amentüsüne bağlı Ermeni bir ailede doğduğunu söyler.

Pakourianos üzerine mevcut tüm delilleri göz önüne alınca, tarihçi Nina G. Garsoïan, "büyük olasılıkla açıklama şu şekildedir ki bu (Pakourianos ailesi) Tayk/Tao bölgesi sınırında ikamet eden Kalkedon Amentüsüne inanan Ermeni-İberya karması aristokrasisine aittir."

Anna Komnini'ya göre Pakourianos küçük cüsseli fakat muazzam bir savaşçıydı.

 Bizans'a hizmeti 
Gregorios Pakourianos, Selçuklu lider Alp Arslan karşı gerçekleşen başarısız Ani savunmasına katıldı ve müttefikleri, Gürcistan Kralı IV. Bagrat liderliğinde Kafkasyalı Gürcüler ve Kral Goridzhan liderliğinde Albanlar idi. Daha sonra VII. Mihail (1071–1078 arası hükümdar) ve III. Nikiforos'a (1078-1081 arası hükümdar) İmparatorluğun hem batı hem de doğu sınırlarında farklı sorumluluklarda hizmet etti. 1071'den itibaren İberya theması Strategosuydu. Selçuklu ilerleyişi Bizanslıları doğu Anadolunun kalelerinin ve İberya themasını boşaltmaya zorladı, Kars'ın kontrolünü 1072-1073 yılında Gürcistan Kralı II. Giorgi'ye devretti fakat bu şehrin düşmesine engel olmadı.

Daha sonra Gregorios, III. Nikeforos'u indiren bir darbeye katıldı. Yeni imparator I. Aleksios onu "Tüm Batı'nın "megas domestikos" olarak atadı ve ona Balkanlar'da yeni mülkler verdi. Bizans İmparatorluğu'nun çeşitli yerlerinde çok miktarda mülke sahip oldu ve belirli vergi muafiyeti de dahil olmak üzere imparator tarafından kendisine çeşitli imtiyazlar verildi. 1081 yılında Dirrahium Muharebesi'nde Normanlara karşı sol kanadı komuta etti. Bir yıl sonra Moglena'dan Normanları çıkardı. 1086 yılında Beliatoba Muharebesi'nde Peçeneklere karşı savaşırken öldü.

Gregorios ayrıca Hristiyan kültürünü koruyan ve geliştiren birisi olarak kaydedilmiştir. O ve kardeşi Abas (Apasios) beraber 1074 yılında Aynoroz'da Doğu Ortodoks İviron Manastırı'na önemli bir bağış yaptılar ve bu kurum için  düzenlemeler (typikon) yürürlüğe koymuştur. Ermenice Typikon'un Yunanca versiyonunu imzalamıştır.Paul Lemerle. Le Monde Byzantin. Cinq études sur le XIe siècle Byzantin. Le Typikon de Grégoire Pakourianos (Décembre 1083). Édition CNRS. Paris, 1977, p. 157. İmzasında Yunan harflerden ziyade Gürcü ve Ermeni harfler kullanmıştır. Gregorios'un Yunanca bilmediğini kabul edilir.

Gregorios Pakourianos ve kardeşi Abas, Baçkovo Manastırı yakınında bir yeraltı mezar evine gömülmüşlerdir. Her iki kardeşim portreleri evin kuzey duvarına resmedilmişlerdir.

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 
 Gregory_Pakourianos. "Typicon Pacuriani (Regula monasterii Petriconi)" (in Old Georgian, written in 1083) 
 Chanidze, A., "Au sujet du batisseur de monastere de Petritsoni Grigol Bakourianis-dze (en Bulgarie)," BK 38 (1980), 36; idem, "Le grand domestique de l'occident, Gregorii Bakurianis-dze, et le monastere georgien fonde par lui en Bulgarie," BK 28 (1971), 134
  Arutiunova-Fidanian, V. A. Типик Григория Пакуриана. Введение, перевод и комментарий. Ереван, 1978, с. 249 (The Typikon of Gregorius Pacurianus, Yerevan, 1978, p. 249.
 Comnena, Anna, “The Alexiad”, Translated by E.R.A. Sewter, Pengium Books Ltd., London, 1969, (reprinted in 2003), pp. 560.
 Petit, L., Typikon de Grégoire Pacourianos pour le monastère de Pétritzos (Bachkovo) en Bulgarie, texte original, Viz. Vrem., XI, Suppl. no 1, SPB 1904, XXXII+63 p.
 Gautier, P. Le typikon du sébaste Grégoire Pakourianos. - Revue des études byzantines, T. 42 (1984), pp. 5-145
  Marr, Nicholas. Н. Я. Марр. Аркаун – монгольское название христиан в связи с вопросом об армянах-халкедонитах (Византийский временник”, т. XII, С. Петербург, 1905. Отдельный оттиск). (Arkaun, the Mongolian name of Christians in connection with the question of the Armenians-Chalcedonian. Saint-Petersburg, 1905, pp. 17–31 ).
 Obolensky, D., Nationalism in Eastern Europe in the Middle Ages: Transactions of the Royal Historical Society, Fifth Series, Vol. 22, (1972), pp. 1–16
 Ostrogorsky, G., Observations on the Aristocracy in Byzantium: Dumbarton Oaks Papers, Vol. 25, (1971), pp. 1–32
 Shanidze, A., "The Georgian Monastery in Bulgaria and its Typikon: the Georgian Edition of the Typikon" (in Georgian and Russian)," Works 9 (1986), Tbilisi:  Metsniereba. pp. 29-36
 Toumanoff, Cyril. "Caucasia and Byzantium." Traditio'' 27 (1971), pp. 111–152.

Dış bağlantılar 
 Byzantine Monastic Foundation Documents. Typikon of Gregory Pakourianos for the Monastery of the Mother of God Petritzonitissa in Backovo .
 Gregory_Pakourianos. "Typicon Pacuriani (Regula monasterii Petriconi)" (in Old Georgian, written in 1083) .

11. yüzyılda doğanlar
1086 yılında ölenler
Gürcü soylular
Ermeni soylular
Bizanslı generaller
Çatışmada ölen Bizanslılar
Ermeni asıllı Bizanslılar
Gürcü asıllı Bizanslılar
11. yüzyılda Gürcüler
Gürcistan tarihi
I. Aleksios'un generalleri
Domestikos tōn scholōn