barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Orson Welles

George Orson Welles (6 Mayıs 1915, Kenosha - 10 Ekim 1985, Los Angeles), Amerikalı oyuncu, yönetmen, yazar ve yapımcı.George Orson Welles, 6 Mayıs 1915 yılında ABD'nin Wisconsin eyaletinde doğdu. Welles; tiyatro, televizyon ve radyo alanlarında yarattığı eserlerle 20. yüzyıla damgasını vuran bir sanatçıdır.Welles 2 yaşındayken yetişkin bir insan gibi konuşabiliyor, 3 yaşındayken her şeyi okuyabiliyor, 5 yaşındayken Shakespeare'in oyunlarını ezbere biliyor, vasisi tarafından kendisine hediye edilen kukla takımıyla Kral Lear'ı tek başına oynuyordu. 9 yaşındayken babasıyla çıktığı gezide dünyanın dörtte üçünü dolaşmış olan Welles, bu arada resim yapmayı öğreniyor, ünlü büyücü Houdini'den illüzyon dersi alıyordu. 10 yaşındayken Wisconsin gazetelerinden birinde kendisinden "Karikatürcü, oyuncu, şair ve sadece 10 yaşında" diye bahsediliyordu. 18 yaşındayken, okuduğu kolejdeki öğretmeni olan Roger Hill'le birlikte Shakespeare'in yazılmış bütün oyunlarını bir araya getiriyor ve Welles'in resimleriyle süslü olan "Herkes için Shakespeare" adındaki bu baskı özellikle Amerikan kolejlerinde büyük ilgi uyandırarak 90.000 satıyordu. Annesi o sadece 9 yaşındayken, babası ise 15 yaşındayken öldü.Bir süre resim üzerine çalıştıktan sonra oyunculuk yapmaya başladı. Bu yıllarda evlendi. Bir süre radyoda da çalıştı. Sonra, 1938 yılındaki ünlü "Dünyalar Savaşı"nın radyo tiyatrosunda Amerikalıları dünyayı Marslıların istila ettiğine inandıracak yetenekte bir sunum yaptı. 1941'deki ilk filmi "Yurttaş Kane" ileride çok büyük ün yapacak olmasına rağmen, o sıralar Welles'e yüklüce bir para kaybettirdi. Daha bu ilk filmiyle, Welles o zamana kadarki sinema gelişimine yepyeni bir yön vermiş ve yenilikler getirmiştir. Özellikle, sinemanın anlatım potansiyelini ve yollarını farklı bir kompozisyonda kullandığı için bu film önemliydi. Bu nedenlerden ki, "Yurttaş Kane" filmi birçokları tarafından "bugüne kadar yapılmış en iyi film" payesini almıştır. Ayrıca, bu ilk filminde oyuncu olarak da bulunmuş ve performansıyla da beğeni toplamıştır. Yine de, Orson Welles, Hollywood'da tutulmadığı için Avrupa'ya gitmiştir. Her ne kadar sonraki filmleri de Amerika söz konusu olduğunda pek başarılı olamamış olsa da, en azından ticari açıdan, özellikle Avrupa'da çok tutulmuş ve birçok ödül almıştır. 10 Ekim 1985'te Los Angeles'ta meslektaşı Yul Brynner ile aynı günde öldü. Mezarı ise İspanya'nın Endülüs Özerk Bölgesi'nde bulunan küçük bir yerleşim birimi olan Ronda'dadır. Sözleri; "Ben gençliğin ne demek olduğunu bilirim, ama sen yaşlılığın ne demek olduğunu bilemezsin" şeklinde olan I Know What It Is To Be Young adlı şarkısıyla  klasikler arasına yerleşmiştir.Yeres, Artun (derleyen) (2004). "Göstermenin Sorumluluğu". İstanbul: Donkişot Yayınları. s. 497. ISBN 975-6511-25-7
Orsonwelles

Orsonwelles, Linyphiidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir. 2002 yılında Gustavo Hormiga tarafından adlandırılmıştır.Orsonwelles türlerinin tamamı tek bir adaya endemik olup; Kauai'de altı, Oahu'da üç, Molokai'de iki ve son olarak Maui ile Hawaii'de birer tür dağılım göstermektedir. Son olarak 1890'larda rastlanan Orsonwelles torosusun da, Hormiga'ya göre Kauai'ye endemik olduğu düşünülmektedir.Orsonwelles dişilerinin vücut uzunluğu 8,06-14.07 mm, erkeklerinin vücut uzunluğu ise 6,2-11,35 mm arasındadır. Kayıtlara geçen en büyük vücuda sahip tür Orsonwelles malusa aittir. Orsonwelles, Linyphiidae familyasının bilinen en büyük türlerini içermektedir. Türlerin boyutlarının bu derece büyük olması, ada devleşmesine örnek oluşturur. Karapaks ve ophistosoma kısımları koyu kahverengi ya da gri renktedir ve karapaksın ortasından aşağı doğru inen bir şerit bulunur. Oval biçimindeki ophistosomanın sırt kısmında leke veya zikzak şeklindeki işaretler de görülebilmektedir.Cins adı Orson Welles'e atfen verildi ve Hormiga tarafından tanımlanan türler de, Welles'in yönettiği veya yer aldığı sinema veya radyo çalışmalarının adlarına veya Welles'in bu yapımlarda canlandırdığı karakterlere atfen adlandırıldı.Orsonwelles türleri ilk defa 1900 yılında, Fransız doğa bilimci Eugène Simon tarafından keşfedilerek Labulla cinsi altında Labulla torosa ve Labulla graphica adlarıyla tanımlandı. 2002'de, George Washington Üniversitesi öğretim üyelerinden Gustavo Hormiga tarafından keşfedilen yeni türler, Simon tarafından keşfedilen iki tür ile birlikte (Orsonwellesin maskülen isim olması sebebiyle torosa ve graphica sırasıyla torosus ve graphicus adını aldı) Orsonwelles olarak adlandırdığı yeni bir cins altında tanımlandı.
Orta (futbol)

Futbolda orta, sahanın geniş bir bölgesinden rakibin hedefine yakın alanın ortasına doğru atılan orta-uzun menzilli pas. Orta açmanın amacı özellikle, topu doğrudan ileri taşıyıp hücumdaki forvetlerin gol atmasını kolaylaştırmak için onların baş ya da ayaklarıyla şut çekmesini sağlayacak açıyı getirmektir. Ortalar genellikle havadan (yay şeklinde) açılır, ama yerden sert bir şekilde topa vurarak da orta açılabilir. Hızlı ve etkili bir harekettir.Ortalar, öncelikle gol pozisyonu bulmak için yapılır. Kontra-atak taktikleri ve kanat oyunları için önemli bir repertuvar oluşturur. Genellikle kenarda yer alan  kanatlar, kanat bekler ve bekler, orta açarken topu rakibin kalesine yakın olan ceza sahasına doğru gönderir. Forvet gibi merkezî pozisyonlardaki takım arkadaşları, genellikle öne doğru ilerler ve gol bulabilmek için kendilerine teslim edilen topun yüksekliğine bağlı olarak ya kafası ile topa vurur ya da ayaklarıyla vole dener.Hücum için yapılan ortada, oyuncu genellikle rakiplerine doğru koşarken orta açar. Bu yüzden orta açarken "dış" ayağın (yani, eğer sahanın sağ kanadındaysa sağ ayak) iç tabanını kullanmak daha kolaydır. Bu nedenle, baskın ayağıyla aynı kanatta oynayan oyuncular (geleneksel kanat oyuncuları), orta açmaya daha meyillidir. Yetenekli kanat oyuncularının zıt kanatlarda (ters kanat) görülmesi nadir olmamakla birlikte, bu oyuncular orta açabilmek için manevra yaparak (bakınız: Cruyff dönüşü) diğer ayağını kullanabilecekleri konuma geçer.Ortacının amacı ve becerisine bağlı olarak orta, topu tehlikeli bir alana oynayarak yarı şans oluşturma amacıyla veya daha merkezî bir konumda bulunan takım arkadaşına atarak daha garanti bir şekilde açılabilir. Taktikler açısından ortayı açan kişi, daha derindeki bir pozisyondan (hızlı bir atak için daha geriden), veya ilerideki bir pozisyondan (takım arkadaşı gole daha yakındır ancak etrafında daha çok defans oyuncusu bulunur) orta açmayı tercih edebilir. Ortanın açılış şekli topun yüksekliğini, hızını veya falsosunu değiştirebilir. İyi orta açan oyuncularda hız, topa vuruş tekniği ve pozisyon bilinci gibi özellikler aranır. Benzer şekilde iyi pozisyon alma, kafa vuruşu ve vole yeteneği ile beraber fizik olarak güçlü olan oyuncular, gelen ortalarda rakip savunmaya göre daha avantajlı konuma gelir.
Orta Afrika

Merkezi Afrika Afrika kıtasının ana çekirdeği olarak kabul edilip, Burundi,  Orta Afrika Cumhuriyeti, Çad, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Ruanda'yı içerir.Orta Afrika (Birleşmiş Milletler tarafından coğrafi alt bölge sınıflandırmalarında kullanılıyordu) Büyük Rift Vadisi hariç Batı Afrika'nın doğusu, Sahra Çölü'nün güneyini tanımlamak için kullanılan aynı terimi iade eder.  Bölge Kongo Nehri ve onun kollarının egemenliği altında olup, tümüyle herhangi bir nehir sisteminden farklı (Amazon Nehri hariç) daha büyük bir alana akar. Birleşmiş Milletlere göre, Orta Afrika'nın dokuz ülkesi Angola, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Çad, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Kongo Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi, Gabon ve São Tomé ve Príncipe dir. Orta Afrika'nın UN altbölgesindeki bütün bu devletlere eklemelerle toplamda 11 devlete ulaşır ve "Merkezi Afrika Devletleri Ekonomik Birliği"ni içine alır (ECCAS).Merkezi Afrika Konfederasyonu, ayrıca Rodezya ve Nyasaland Federasyonu olarak da adlandırılır ki Malavi, Zambiya ve Zimbabve'den oluşmaktadır.  Benzer şekilde, Angalikan "Merkezi Afrika Bölge Kilisei" Botsvana, Malawi, Zambia ve Zimbabwe'de piskoposluk ruhani dairesini içerir. Bu devletler tipik olarak şimdi Güney Afrika veya Doğu Afrika'nın bir parçası olarak dikkate alınır.Afrika'nın Atlantik sahilinin çoğunun iklimi nemli tropikal iklime sahiptir. Hava büyün yıl rutubetli ve ılıktır. Bu iklim geniş çapta yoğun tropical yağmur ormanlarını besler. Kongo havzasının kuzey ve güneyi tropical savanna iklimli geniş alanlardır. Bu alanlar bütün yıl ılıktır, ayrıca farklı kuru ve nemli mevsimlere sahiptir. Sadece dağların yüksek doğu ucunda dağlık bölge iklimi vardır. Şiddetli step ve çöl iklimi güneyin uzağında bulunur.
Orta Afrika CFA frangı

Orta Afrika CFA frangı (Fransızca: franc CFA; ISO 4217: XAF) Çad, Ekvator Ginesi, Gabon, Kamerun, Kongo Cumhuriyeti ve Orta Afrika Cumhuriyeti'nde kullanılan bir para birimidir. Kamerun'un başkenti Yaoundé'de Orta Afrika Devletleri Bankası tarafından dağıtılır. Bir frank yüz tane centimee bölünür, fakat centime'ler dağıtılmamaktadır.
Orta Afrika Cumhuriyeti Futbol Federasyonu

Orta Afrika Cumhuriyeti Futbol Federasyonu, Orta Afrika Cumhuriyeti futbolunun yönetim organı. Orta Afrika Cumhuriyeti millî futbol takımı ve diğer ulusal organizasyonlardan sorumludur.
Orta Afrika Cumhuriyeti arması

Orta Afrika Cumhuriyeti arması, Afrika ülkesi Orta Afrika Cumhuriyeti'nin resmî olarak kullandığı armadır. Ülkenin bağımsızlığını kazandığı 1960 yılından üç yıl sonra kabul edilerek resmî arma olarak kullanılmaya başlanmıştır.Armanın orta bölümünde bulunan ve alt bölümün ortasındaki dışarıya doğru bulunan küçük çıkıntı hariç kare görüntüsünde olan ve yeşil bir çerçeveye sahip kalkan dört eşit parçaya bölünmüş bir durumda bulunmaktadır. Bu parçalardan heraldik açıdan sağ üstte bulunan bölümde, yeşil zemin üzerine beyaz fil konumlandırılmış, yine heraldik açıdan sol üst bölümde ise beyaz zemin üzerine yörede çok sık bulunan yeşil renkteki Baobab ağacı konumlandırılmıştır. Hem fil hem de baobab ağacı ülkenin doğal zenginliklerini ifade etmektedir. Heraldik açıdan sağ alt bölümde sarı zemin üzerine konuşlandırılmış olan ve görüntü itibarıyla üçgen şeklini oluşturulan üç adet dört köşeli yıldızlar ülkenin pırlanta açısından zenginliğini temsil etmektedir. Sol alt bölümde yer alan ve karenin merkezini işaret eden ve koyu mavi zemin üzerine konuşlandırılan kahverengi el ise, armanın yürürlüğe girdiği dönemde iktidarda olan siyasi partinin işaretini ifade etmektedir. Kalkan içerisinde bu dört küçük karelerin üzerine gelecek şekilde karenin tam ortasına yerleştirilen karede ise kırmızı zemin üzerine konuşlanan beyaz daire içerisine yerleştirilen siyah Afrika kıtası haritası ve kıta haritasının üzerine ise sarı beş köşeli yıldız görüntülenmektedir. Beyaz bir çerçeveye sahip olan kare içerisinde temsil edilen bu durum, Orta Afrika Cumhuriyeti'nin kıtanın merkezinde yer alma gerçeğini simgelenmektedir. Kalkanın hemen arka tarafında çapraz olarak konumlandırılan her iki mızrak dışa dökümlü Orta Afrika Cumhuriyeti bayrağı ile gösterilmiştir. İki bayrak arasında kalan bölümde, kalkanın hemen üst bölümünde yarıdan fazlası görünen doğan bir güneş görünmektedir. Güneşte bulunan 17 ışın, ülkenin 14 bölgesi, 2 ticari bölgesi ve 1 özerk şehrini temsil etmektedir.Armada yer alan slogan bantlarından üst bölümdeki bantta Sango dilinda Her insan bir insandır (Zo Kwe Zo) yazmakta olup, alt bölümde yer alan slogan bandında ise Fransızca Birlik - Onur -  Çalışma (Unité – Dignité – Travail) sloganı yer almaktadır.
Orta Afrika Cumhuriyeti bayrağı

Orta Afrika Cumhuriyeti bayrağı ülkenin bağımsızlığını kazanmadan önce, 1 Aralık 1958 tarihinde göndere çekilerek kullanılmaya başlanmıştır.Bayrakta bulunan mavi, beyaz, sarı, yeşil ve kırmızı ülkeyi uzun yıllar sömürgesi olarak yöneten Fransa bayrağından ve Pan-Afrika renklerinden esinlenmiştir. Her iki durumda da bulunan kırmızı renk bayrağı dikey olarak tam ortadan ikiye bölmektedir. Kırmızı rengin ayırdığı her iki tarafta da sırasıyla mavi, beyaz, yeşil ve sarı renkler yatay olarak konumlandırılmıştır. Bu renkler ile tüm insanların eşitliğine işaret edilirken, yeşil ile ayrıca orman bölgesinde yaşayan halkları, sarı ile de savana bölgesinde yaşayan halkları ifade edilmiştir.Bayrağın gönder çekilen tarafta, en üstte bulunan mavi şeritin üzerinde beş köşeli altın sarısı yıldız bulunmaktadır. Yıldız ülkenin bağımsızlığını ve ülkenin gelecekteki kalkınmasında üstlendiği önderliğini sembolize etmektedir.
Orta Afrika Cumhuriyeti başbakanları listesi

Orta Afrika Cumhuriyeti başbakanı, Afrika ülkesi Orta Afrika Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını kazandığı 1960 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Söz konusu makam 1958 yılında ülkenin özerk bir bölge olarak Fransa koloni bölgesiyken oluşturulmuştur.
Orta Afrika Cumhuriyeti devlet başkanları listesi

Orta Afrika Cumhuriyeti devlet başkanı, Afrika ülkesi Orta Afrika Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını kazandığı 1960 yılından bu yana ülkenin en üst makamında yer alan kişiye verilen unvandır. Ülke 1976-1979 yılları arasında Jean-Bédel Bokassa tarafından ilan edilen Orta Afrika İmparatorluğu olarak anılmış, diğer yıllarda varlığını Orta Afrika Cumhuriyeti olarak sürdürmüştür. Ülkede bu görevde bulunan kişilerin listesi şu şekildedir:
Orta Afrika Cumhuriyeti kadın millî futbol takımı

Orta Afrika Cumhuriyeti kadın millî futbol takımı, Orta Afrika Cumhuriyeti'ni uluslararası kadın futbolu organizasyonlarında temsil eden ve Orta Afrika Cumhuriyeti Futbol Federasyonu tarafından yönetilen millî futbol takımıdır. Takım, ilk uluslararası maçını 2018 yılında Afrika Uluslar Kupası elemelerinde oynadı. Ayrıca genç millî takımın yarı finalde kaybettiği 19 Yaş Altı Dünya Kupası elemeleri de dahil olmak üzere çeşitli maçlarda ve etkinliklerde mücadele etti. Afrika genelinde olduğu gibi, kadın futbolu bazı zorluklarla karşı karşıyadır. Futbol sadece resmî olarak 2000 yılında organize edildi ve ulusal seviyede yalnızca 400 oyuncu vardır.Millî takımın yönetim organı olan Orta Afrika Cumhuriyeti Futbol Federasyonu 1961 yılında kuruldu ve 1964 yılında FIFA'ya üye oldu. Federasyonda kadın futbolu için çalışan ulusal bir federasyon personeli bulunmamaktadır. Aynı şekilde yönetim kurulunda veya yürütme kurulunda da kadın yoktur. Federasyon FIFA'nın yardımıyla 2000 yılından itibaren bir kadın programı geliştirdi. Daha sonra ulusal bir yarışma ile okul yarışması başlatıldı. Futbol, ülkedeki en popüler kadın sporlarından biridir. 2006 itibarıyla ülkede kayıtlı yaklaşık 200 genç oyuncu ve 200 üst düzey oyuncu vardır. 20'si sadece kadın takımı olmak üzere ülkede toplam 80 kulüp mevcuttur.2006 yılında takım haftada beş kez antrenman yaptı. Mart 2020 itibarıyla, yeterince uluslararası maç oynamadığı için FIFA tarafından sıralamaya dahil edilmedi.Ülkenin 20 yaş altı takımı da mevcuttur. Bu takım, 2006'dan önce 19 yaş altı takımının da katıldığı FIFA 20 Yaş Altı Kadınlar Dünya Kupası elemelerinde mücadele etti. Elemeler 2002 yılında, Afrika 19 Yaş Altı Kadınlar Şampiyonası ile başladı. Orta Afrika Cumhuriyeti, ilk turda evinde ve deplasmanda karşılaştığı Ekvator Ginesi'ni her iki maçta da 1-0 ve 2-0'lık skorlarla mağlup etti. Daha sonra çeyrek finalde Zimbabve ile eşleşti ancak rakibi yarışmadan çekildi. Yarı finalde, Güney Afrika ile kendi evinde oynadığı maçı 0-2'lik skorla kaybetti. Güney Afrika'da bir rövanş maçı oynanması planlandı, ancak ev sahibi ülke Orta Afrikalı oyunculara vize vermeyi reddetti ve bu da Güney Afrika'nın turnuvadan diskalifiye edilmesine yol açtı. Güney Afrika kararı temyiz etti ve daha sonra Orta Afrikalı oyunculara vize verildi, ancak takım daha sonra yarışmadan çekildi. 2010 yılında Orta Afrika Cumhuriyeti 20 yaş altı kadın millî futbol takımı Afrika 20 Yaş Altı Kadınlar Dünya Kupası elemelerine katıldı. İlk turda São Tomé ve Príncipe'ye karşı galip geldi ancak daha sonra ikinci ya da üçüncü tura katılmadı.
Orta Afrika Cumhuriyeti pasaportu

Orta Afrika Cumhuriyeti pasaportu Orta Afrika Cumhuriyeti vatandaşlarına yurt dışı seyahatleri için verilen belgedir.Orta Afrika Cumhuriyeti pasaportu koyu yeşil renktedir. Ortasında Orta Afrika Cumhuriyeti arması, bunun yukarısında ülkenin adı ve aşağısında "pasaport" yazısı bulunmaktadır. Pasaportta genellikle ad, fotoğraf, imza ve sahibinin doğum tarihi ve bunu tanımlamak için yardımcı diğer faktörler içerir.Orta Afrika Cumhuriyeti pasaportunun veri sayfası / bilgi sayfası İngilizce ve Fransızca olarak basılmaktadır.Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi'nin 2016 Raporu'na göre Orta Afrika Cumhuriyeti vatandaşları vizesiz veya sınır kapısında vize alarak 48 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Orta Afrika Cumhuriyeti vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 86. sırada yer almaktadır.
Orta Afrika Cumhuriyeti'nde COVID-19 pandemisi

14 Mart: Milano'dan Orta Afrika Cumhuriyeti'ne dönen 74 yaşındaki İtalyan bir adamda virüsün tespit edilmesiyle ülkedeki ilk vaka doğrulandı.
Orta Afrika Cumhuriyeti'ndeki şehirler listesi

Bu listede Afrika ülkesi Orta Afrika Cumhuriyeti 'nde bulunan şehirler listelenmiştir. Orta Afrika Cumhuriyeti'nin en yüksek kentsel yığışımına sahip yeri başkent Bangui bölgesidir. Bölgede 2003 verilerine göre 622.771 kişi yaşamaktadır. Bu sonuçlara göre ülke nüfusunun %20'si başkent ve çevresinde yaşamaktadır. Aşağıda belirtilen listede 8 Aralık 1975, 8 Aralık 1988 ve 8 Aralık 2003 tarihlerinde gerçekleştirilen resmî nüfus sayım sonuçları açıklanmış olup, listeye 2003 sonuçlarına göre nüfusu 6.000 ve üzeri olarak açıklanan şehirler dahil edilmiştir. Bu listede belirtilen nüfusa şehirlerin banliyöleri ilave edilmemiştir.
Orta Afrika Cumhuriyeti'nin bölgeleri

Afrika kıtasının merkezinde bulunan Orta Afrika Cumhuriyeti devleti kendi içerisinde 17 idarî bölgeye ayrılmış durumdadır. Bu idarî bölgelerden 14 tanesi bölge statüsüne sahipken, 2 tanesi ticaret bölgesi, bir tanesi ise özerk şehir konumundadır. İdarî ve kültürel şartlar göz önünde bulundurularak oluşturulan bölgeler kendi içerisinde yine idarî ve kültürel şartlar dikkate alınarak ayrıca toplamda 71 ilçeye ayrılmıştır.
Orta Afrika Cumhuriyeti'nin ilçeleri

Afrika kıtasında bulunan Orta Afrika Cumhuriyeti 17 bölgenin yanı sıra 71 ilçeye de ayrılmış durumdadır. Ülkenin 14 bölgesinin, 2 ticaret bölgesinin ve 1 özerk şehrinin ilçeleri şu şekilde listelenmektedir.
Orta Afrika Cumhuriyeti'nin vize politikası

Vizeden muaf ülkelerden birinden gelmek suretiyle Orta Afrika Cumhuriyeti ziyaretçileri, Orta Afrika Cumhuriyeti'nin veya Fransa'nın diplomatik temsilciliklerinden vize almaları gerekmektedir.Batı Afrika'da Ebola virüsü hastalığı salgını nedeniyle Gine, Liberya, Nijerya ve Sierra Leone'den gelen ziyaretçilerin ülkeye girişi reddedilmektedir.Aşağıdaki 13 ülke vatandaşları, 90 güne kadar vizesiz Orta Afrika Cumhuriyetini ziyaret edebilirler:Üçüncü bir ülkeye aynı uçakla gitmek isteyen gezisi devam eden ziyaretçilere vizesiz geçiş için izin verilebilmektedir.
Orta Afrika Cumhuriyeti-Türkiye ilişkileri

Orta Afrika Cumhuriyeti-Türkiye ilişkileri, Orta Afrika Cumhuriyeti ile Türkiye arasındaki dış ilişkilerdir.Orta Afrika Cumhuriyeti'ne Türkiye'nin Yaounde Büyükelçiliği akreditedir. Türkiye'nin Bangui’de 2003 yılından bu yana faaliyet gösteren bir fahri başkonsolosluğu mevcuttur. Orta Afrika Cumhuriyeti‘nin ise 1995 yılından beri İstanbul’da bir Fahri Başkonsolosluğu bulunmaktadır.
Orta Afrika Devletleri Merkez Bankası

Orta Afrika Devletleri Merkez Bankası (Fransızca: Banque des États de l'Afrique Centrale, BEAC), Orta Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu'na dahil ve Orta Afrika CFA frangını ortak olarak kullanan altı Orta Afrika ülkesinin merkez bankasıdır:
Orta Afrika Futbol Federasyonları Birliği

Orta Afrika Futbol Federasyonları Birliği (Fransızca: L'Union des fédérations de football d'Afrique centrale, UNIFFAC), Orta Afrika ülke federasyonlarını tek çatı altında toplamayı amaç edinen bölgesel bir futbol organizasyonudur.
Orta Afrika Saati

Orta Afrika Zaman Dilimi veya CAT, orta ve güney Afrika'da kullanılan bir saat dilimidir. Eşgüdümlü Evrensel Zaman Diliminden (UTC+02.00) iki saat ileridedir.
Orta Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu

Orta Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu (Fransızca: Communauté Économique des États de l'Afrique Centrale, CEEAC; İspanyolca: Comunidad Económica de los Estados de África Central, CEEAC; Portekizce: Comunidade Económica dos Estados da África Central, CEEAC), bir Afrika Ekonomi Topluluğu'nun Orta Afrika bölgesel ekonomik birliğidir.Afrika Birliği'nin kıtasal işbirliği, kalkınma, dayanışma, mal ve hizmetlerin serbest dolaşımını ve barışı güvence altına almak amacıyla kurulmuştur
Orta Afrika İmparatorluğu

Orta Afrika İmparatorluğu, 1976 yılından 1979 yılına kadar bugünkü Orta Afrika Cumhuriyeti sınırları içerisinde kurulan devlet.Afrika kıtasında bulunan öncel devleti Orta Afrika Cumhuriyeti'nde iktidarda bulunan Jean-Bédel Bokassa'nın yönetim şekli değişikliği ile oluşturduğu krallık, mevcudiyetini günümüzde de var olan ardılı Orta Afrika Cumhuriyeti tekrar kurulana dek sürdürmüştür. 1966 yılında gerçekleştirilen askerî darbe ile Fransa yanlısı tutum izlediği gerekçesiyle devlet başkanı David Dacko görevden uzaklaştırırarak kendisini devlet başkanı olarak ilan eden Jean-Bédel Bokassa, 1976 yılında kendisini I.Bokassa ismi ile imparator ilan ederek ülkenin sistemini monarşiye değiştirmiş, ülkenin ismini de Orta Afrika İmparatorluğu olarak ilan etmiştir.Bokassa'nın 1979 yılına kadar sürdürdüğü bu rejim esnasında ülkeyi diktatör olarak yönetmiş, söz konusu yılda gerçekleştirdiği bir Libya ziyareti esnasında Fransa'nın da desteğini alan eski devlet başkanı Dacko tarafından görevinden uzaklaştırılarak, ülkenin rejimi ve ismi yeniden değiştirilmiş, eski rejim sistemine ve isme dönüş gerçekleştirilmiştir. 21 Eylül 1979 tarihinde gerçekleşen bu olay neticesinde sürgün hayatı yaşamaya başlayan Bokassa, 1986 yılında sürgünden ülkesine geri dönmüş, dönüşü ile birlikte tutuklanmış ve ölüm cezasına çarptırılmış, bu ceza daha sonra mecburi hizmete çevrilmiştir.Reinhart Bindseil: Im innersten Afrika. Ein Botschafter erlebt Bokassa I. und sein Kaiserreich. 2010 (Almanca)
Orta Amerika

Orta Amerika, Kuzey Amerika kıtasının güneyinde yer alan bir bölgedir. Kuzeyden Meksika, güneyden Kolombiya, doğudan Karayip Denizi ve batıdan Pasifik Okyanusu ile komşudur. Bölgede bulunan aktif fay kırıkları sebebiyle sıklıkla sismik aktivite ve volkanik patlamalar görülmektedir. Bu olaylar ölümlü ve yıkıcı bazı afetlerin oluşmasına sebep olmaktadır. Kristof Kolomb'un keşifleri öncesinde bölgede Amerika yerlileri yaşamaktayken daha sonrasında İspanya tarafından kolonileştirilmiş ve uzun süre İspanyol İmparatorluğu tarafından kontrol edilmiştir. Bu sebeple Belize hariç tüm devletlerin resmî dili İspanyolca'dır. Belize'de de büyük ölçüde İspanyolca konuşulmaktadır.
Orta Amerika Futbol Birliği

Orta Amerika Futbol Birliği (İspanyolca: Unión Centroamericana de Fútbol, UNCAF), Belize, Kosta Rika, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nikaragua ve Panama gibi Orta Amerika ülkelerini temsil eden futbol organizasyonudur. UNCAF üyesi federasyonlar aynı zamanda CONCACAF'ın da bir parçasıdır.UNCAF, 1991 yılında başlayan ve her iki yılda bir tekrarlanan Orta Amerika Kupası gibi turnuvalar düzenlemektedir. Kosta Rika bu kupayı 6 kez kazanmış ve en başarılı takım olmuştur. Bu turnuva genellikle CONCACAF Altın Kupa için bir ön eleme niteliğindedir.UNCAF Kulüplerarası Kupa, CONCACAF Şampiyonlar Ligi'ne katılacak 5 Orta Amerika kulübünü belirlemek amacıyla oynanmaktaydı. 2007 yılında sona erdi.
Orta Amerika Kızılderilileri

Orta Amerika Kızılderilileri (İspanyolca Indios «Hintler»), Orta Amerika'daki farklı dil ailelerinde toplanan yerli Kızılderili halklarıdır.
Orta Amerika Ortak Pazarı

Orta Amerika Ortak Pazarı (Central American Common Market - CACM / MCCA olarak da bilinir), 1960 yılında kurulmuş bir uluslararası örgüttür.
Orta Amerika Oyunları

Orta Amerika Oyunları (), dört yılda bir Yaz Olimpiyat Oyunları'ndan bir yıl sonra düzenlenen çok sporlu etkinlik. Oyunlara, Orta Amerika Spor Organizasyonları (Spanish: Organización Deportiva Centroamericana) üyesi olan Orta Amerika ülkeleri girebilmektedir.Oyunlarda, Olimpiyat meşalesine eşdeğer olan ve eski kültürel Maya merkezlerinden biri olan El Quiché, Guatemala'da yer alan Q'umarkaj yakılmaktadır. Ancak bazı kişiler ve organizasyonlar, etkinlikte yapılan sporlar arasında Mezoamerikan top oyunu gibi en eski top sporlarının olmamasını eleştirmiştir.Turnuvanın adını taşıyan ikinci etkinlik olan ve 1926'da başlayan Orta Amerika ve Karayip Oyunları, 1935 yılında ismini genişletinceye kadar Orta Amerika Oyunları adını taşımıştır.
Orta Amerika agutisi

Orta Amerika agutisi (Dasyprocta punctata),  Orta ve Güney Amerika'da Meksika, Ekvador, Kolombiya, Venezuela, Brezilya, Paraguay, Arjantin, Küba, Cayman Adaları gibi geniş coğrafyada yaşayan bir aguti türüdür.
Orta Amerika ve Karayipler Futbol Konfederasyonu

Orta Amerika ve Karayipler Futbol Konfederasyonu (İspanyolca: Confederacion Centroamericana y del Caribe de Futbol, CCCF), CONCACAF'ın öncüsü olan iki organizasyondan biridir. Orta Amerika ve Karayipler'i temsil eden bu konfederasyon 1961'de NAFC ile birleşmiş ve CONCACAF'ı oluşturmuştur.
Orta Amerika Üniversitesi

Orta Amerika Üniversitesi (UCA) (İspanyolca: Universidad Centroamericana), Nikaragua'nın başkenti Managua'da 1960'ta kurulmuştur.
Orta Amerika İşçileri Devrimci Partisi

Orta Amerika İşçileri Devrimci Partisi ( İspanyolca: Partido Revolucionario de los Trajabadores Centroamericanos , PRTC) Orta Amerika'da bir siyasi partidir .PRTC'yi kuran grup, Marksizm-Leninizm, Che Guevara ve Vietnam ulusal kurtuluş mücadelesinin deneyimlerinden ilham aldı. Parti,diğer devrimci gruplar tarafından Troçkizmle suçlandı, parti bu suçlamayı reddetti.PRTC, 1972 seçimlerinden sonra ERP-RN'den ayrılan bir grup tarafından 1975'te kuruldu. 1975'te Kosta Rika, Honduras ve El Salvador'da PRTC'nin kuruluşu için kongre öncesi gizli toplantılar yapıldı Bu ülkelerde geçici 'Bölgesel Liderlikler' oluşturuldu. Parti ayrıca Meksika ve Amerika Birleşik Devletleri'nde hücreler oluşturdu. Belize, Guatemala, Nikaragua ve Panama'daki aktivistlerle temaslar kuruldu. Nisan 1975'te Kurtuluş Birliği, parti için bir cephe örgütü haline gelecek olan çok sektörlü bir kitle cephesi olarak kuruldu. Aralık 1975'te parti kongresinin genel oturumu, Orta Amerika'nın dört bir yanından gelen delegelerle açıldı. PRTC, 25 Ocak 1976'da San José'de resmen kuruldu. Fabio Castillo Figueroa partinin ilk Genel Sekreteri oldu. Parti, örgütsel ilke olarak demokratik merkeziyetçiliği benimsemiştir.1976-1978 döneminde parti, Nikaragua hariç tüm Orta Amerika'da örgütsel yapılar inşa etti. Liderlik Kosta Rika'da bulunuyordu. Guatemala'da parti liderlerinin birçoğu daha sonra ORPA'ya katıldı. El Salvador'da Bölgesel Liderlik Mario López (diğer adıyla Comandante Venancio, Bölge Sekreteri), Manuel Federico Castillo, Luis Díaz, Humberto Mendoza, Nidia Díaz ve Joaquín Morales Chavez'den oluşmaktaydı.PRTC'nin ikinci parti kongresi Nisan 1979'da Tegucigalpa'da yapıldı. Kongre, Dr. José María Reyes Mata'yı partinin yeni Genel Sekreteri olarak seçti. Kongre ayrıca yeni bir parti liderliği olarak bir Orta Amerika Siyasi Komisyonu kurdu. Komisyonun her Orta Amerika ülkesinden bir üyesi vardı.1979'da parti, El Salvador'da bir dizi yeni kitle örgütü kurdu. Kurtuluş Birliği'nin köylü kesimi ayrı bir örgüt olan Brigadas de Trabajadores del Campo'ya (BTC) dönüştürüldü. Diğer yeni kitle örgütleri Brigadas Revolucionarias de Estudiantes de Secundaria ve Comités de Base Obrera idi. Halk Kurtuluş Hareketi (MLP), partinin kitle örgütlerinin şemsiye organı olarak kuruldu. Ocak 1980'de MLP, daha sonra Nisan 1980'de  Coordinadora Revolucionaria de Masas'ı kuran organizasyonlardan biriydi. Coordinadora Revolucionaria de Masas sonradan Devrimci Demokratik Cephe'yi kuracak olan organizasyondur. 1979'da parti ayrıca Fuerzas Armadas de Liberación Popular adlı silahlı bir kanat başlattı.Ekim 1980'de Managua'da bir PRTC Merkez Komitesi toplantısı yapıldı. Toplantı, partinin Orta Amerika yapılarını feshetti ve ulusal parti şubelerini ayrı partilere dönüştürdü. Birleşik PRTC'nin bir devamı olarak, toplantı, bireysel PRTC'nin koordinasyon organı olarak Orta Amerika'da bir Devrimci Partiler Konferansı kurdu. Bu değişim, PRTC'nin Salvador şubesinin FMLN'ye katılabilmesi için gerekliydi. Salvador PRTC, 5 Aralık 1980'de FMLN gerilla hareketinin üyelerinden biri oldu. Honduras PRTC kendi silahlı mücadelesini sürdürdü.
Orta Amerika'daki Dünya Mirasları listesi

Alan – tampon bölgeler hariç, hektar ve acre olarak. Sıfır değeri, UNESCO tarafından hiçbir veri yayınlanmamış demektir
Orta Asya Birliği

Orta Asya Birliği, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan olmak üzere beş eski Sovyet Orta Asya cumhuriyetlerini kapsayan, 26 Nisan 2007 tarihinde Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev tarafından önerilip kurulan bir örgüttür. Bugüne kadar Kazakistan ve Kırgızistan devlet başkanları iki devlet arasında bir "Uluslararası Yüksek Kurulu" oluşturmak için bir anlaşma imzaladı. Buna ek olarak Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan, Ebedi Dostluk Antlaşması imzalamıştır.
Orta Asya Demografisi

Orta Asya, birçok etnik grup, dil, din ve kabilenin yaşadığı çeşitlilik içeren bir ülkedir. Orta Asya'yı oluşturan milletler, eski Sovyet cumhuriyetlerinden beşidir: Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Tacikistan ve Özbekistan, toplam nüfusu yaklaşık 76 milyondur.   Afganistan her zaman bölgenin bir parçası olarak kabul edilmez, ancak dahil ediğildiğinde Orta Asya'nın toplam nüfusu yaklaşık 122 milyon olmaktadır (2016); Moğolistan ve Sincan (Çin'in bir parçası), coğrafi olarak Doğu Asya olmasına rağmen, Orta Asya kültürel bağları ve gelenekleri nedeniyle bazen Orta Asya'nın bir parçası olarak kabul edilir.   Çoğu Orta Asyalı, Sünni İslam, Şii İslam, İsmaili İslam, Tengricilik ve Süryani Hristiyanlığı gibi bölgeye son 1500 yıl içinde tanıtılan dinlere mensuptur. Ancak Budizm, Orta Asya'ya 2.200 yıldan daha uzun bir süre önce, Zerdüştlük ise 2.500 yıldan daha uzun bir süre önce tanıtıldı.Modern Orta Asya popülasyonlarının atası, önemli ölçüde Hint-İran ve Türk yayılmalarından kaynaklanmaktadır. Modern popülasyonların çoğu, etnik sınırlarla iyi bir şekilde örtüşen atalarla, Hint-İran veya Türk kökenli olabilir. Modern Orta Asyalıların çoğunluğu, "Baykal avcı-toplayıcıları" (ortalama ortalama ~%60) ile örneklenen, baskın Doğu Asya ile ilgili soy ile karakterize edilir, tek istisna Taciklerdir (ortalama ortalama ~%18). Onların ataları, daha sonra Türk genişlemesi ile değiştirilen İranî gruplardan oluşmaktadır.Demir Çağı Pazırık mezarlarından kalıntılar üzerinde yapılan arkeogenetik çalışmalar, Hint-İran (İskit ) genişlemesinin sona ermesinden sonra, yaklaşık olarak MÖ 7. yüzyılda, Doğu Avrasya karışımının Batı bozkırlarına kademeli bir doğudan batıya akını vardı, buna Paleosibirya halkları ve daha yeni Kuzeydoğu Asya grupları da dahil oldu.Orta Asya'da çiftçiler ve göçebe pastoralistler Bakır Çağı'ndan (MÖ 4. binyıl) beri bir arada yaşıyorlardı. Çiftçiler, endogami (kuzen evliliği) uygulayan geniş ailelerde örgütlenirken, pastoralistler dış eşli babasoylu klan yapılarında örgütlendiğinden, iki grup soy yapısında belirgin bir şekilde farklılık gösterir. Sonuç olarak, pastoralistler, çiftçilere kıyasla babasoylu soyda (Y-kromozomu) önemli ölçüde azaltılmış bir çeşitliliğe sahiptir.Tunç Çağı Orta Asya'sı, büyük ölçüde Batı-Avrasya'da İranî dilleri konuşan halkların yanı sıra, Doğu Asya ile ilişkili Paleosibirya halklarının daha Doğu'dan bir azınlığı tarafından dolduruldu. Demir Çağı'ndan bu yana, Doğu Asya ve Doğu Sibirya'dan önemli göçler meydana geldi ve çoğunlukla Türk halklarının günümüz Moğolistan'ına karşılık gelen bir bölgeden yayılmasıyla ilişkili olarak Orta Asya'yı büyük ölçüde Batı-Avrasya kökenli bir bölgeden bir bölgeye dönüştürdü. öncelikle Doğu Asya kökenli.Guarino-Vignon, P., Marchi, N., Bendezu-Sarmiento, J. et al. Güney Orta Asya'da Demir Çağı'ndan bu yana Hint-İran konuşmacılarının genetik sürekliliği. Bilim Temsilcisi 12, 733 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-021-04144-4
Orta Asya ardıcı

Orta Asya ardıcı veya Himalaya kalem ardıcı, (Çince: 昆仑多子柏, kun lun duo zi bai) Orta Asya dağlarına özgü bir ardıç türü, kuzeydoğu Afganistan'da, en batı Çin (Sincan)'de, Hindistan'nın en kuzeybatısında, güneydoğu Kazakistan, Kırgızistan, batı Nepal, kuzey Pakistan, Tacikistan ve Özbekistan'da yerli 1,550-4,350 m arası rakımlarda yetişir.Bu ardıcın bir çeşidi olan Juniperus semiglobosa var. talassica Beş-Taş Milli Parkı alanında  yetişir.Juniperus jarkendensis Komarov; Juniperus sabina Linnaeus var. jarkendensis (Komarov) Silba; Sabina vulgaris Antoine var. jarkendensis (Komarov) C. Y. Yang.Kozalakları, basık küresel iki-loplu veya üçgen şeklinde, dut-gibi, 4–6 mm uzunluğunda ve 4–8 mm çapında, mavi-siyah, iki ya da üç tohumu içerir ve yaklaşık 18 ayda olgunlaşır.
Orta Asya artı Japonya

Orta Asya artı Japonya, Japonya ile Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan olmak üzere Orta Asya ülkeleri arasında bir siyasi girişim ve diyalogtur. Diyalog, 28 Ağustos 2004 tarihinde Astana'da ilan edilmiş olup amacı işbirliği için yeni bir çerçeve oluşturmak ve böylece Japonya ile Orta Asya arasındaki ilişkileri yeni bir seviyeye çıkarmaktır. Japonya Dışişleri Bakanlığı'na göre, diyalog aynı zamanda bölgeler arası işbirliğini geliştirmek için bir forum görevi görmektedir. Tarafsızlık politikasını sürdüren Türkmenistan ise sadece gözlemci olarak katılmaktadır.
Orta Asya tarihi

Orta Asya tarihi, Orta Asya coğrafyasında gerçekleşen olayların tarihidir. Tarihi boyunca Türk, Moğol, Tunguz, İrani, Sinitik, Slav ve Arap gibi birçok etniği barındırmıştır. İslam, Tengricilik, Budizm ve Hristiyanlık gibi birçok din varlık göstermiştir. İlk insan yerleşimlerinden günümüze kadar geçen olayları kapsar. Tarihi boyunca Hiung Nunglar’dan, Göktürk İmparatorluğuna ve Moğol İmparatorluğu gibi büyük İmparatorluklara ev  sahipliği yaptı. Rusya ve Çin sömürgesinde kaldı. 1991 yılında SSCB’nin yıkılması ile birlikte modern devletler kuruldu.Bilinen ilk Dinozor yumurtası Moğolistan’da bulundu. 50.000 ila 40.000 yıl öncesinde Orta Asya’ya ulaştı. En eski bilinen Orta Asya kültürü Anav kültürüdür. Ön Türklerin ve Ön Moğolların ilk kez Orta Asya’da görülmüştür. İlk kez at Orta Asya’da evcilleştirimiştir.Antik Çağ’da Orta Asya’ya Hint-Avrupa halkları göçtü. İskit medeniyeti, Orta Asya’ya hakim olmuştu. İskitler göçebe İrani, Türk ve Slav halklarının ortak konfederasyonudur. Özellikle, Orta Asya taraflarında Türk halkları yaşamıştır. Orta Asya’da, İrani göçebeler de yaşamıştır. Orta Asya’nın batılarında Ahameniş hanedanlığı, Makedonya, Selevoskiler, Partlar ve Sasaniler hakimiyet kurmuştur. Çin’in Kuzeyinde Hiung-Nung göçebe halkı yaşamaktaydı. Mete Han tarafından Orta Asya’daki birçok göçebe halk birleştirildi. İnanç olarak genel anlamda Tengricilik hakim olmuştur.Orta Çağ'da Türkler tarafından iki kez Türk kağanlığı kurulmuştur. Özellikle Orta Çağ'da, İpek Yolu için Orta Asya’daki göçebe halklar tarafından ele geçirilmeye çalışıldı. Budizm, Orta Asya’da yayılmaya başladı. İslam’da, Araplar’ın aracılığı ile yayıldı. Belli bir dönem Türkler, İslam  medeniyeti, Çin ve Tibet güç sahibi olabilmek için Orta Asya’da savaştılar. Talas Savaşı ile birlikte Çin, Orta Asya’daki gücünü yitirdi. İslam birliğinin bozulması ile de Araplar. Cengiz Han’nın kurduğu Moğol İmparatorluğu tüm Orta Asya’yı ele geçirdi. Moğol İmparatorluğu parçalandıktan sonra Emir Timur, Asya’da hakimiyet kurdu. Türkler ve Moğolların orduların Orta Çağ'ın en güçlü ordularıydı.Timurlular devleti belli bir süre sonra parçalandı. Özbekler, Orta Asya’ya hakimiyet kurdu. Daha sonrasında Kazaklar, Orta Asya’da belirleyici güç oldu. Ruslar, Orta Asya’yı kolonileştirmeye başladı. Çin ise Moğolistan ve Doğu Türkistan’ı işgal etti. 20. Yüzyılda Sovyet hükûmetleri kuruldu. Sovyetler dağıldıktan sonra Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Moğolistan, Kırgızistan ve Tacikistan kuruldu.
Orta Asya'daki Tang istilası

Orta Asya'daki Tang istilası, Tang Hanedanı'nın MS 7. yüzyılda ve daha az bir dereceye kadar olmak üzere 8. yüzyılda Tarım Havzası'ndaki Gobi Çölü boyunca Orta Asya'ya doğru yayılışıdır. Başta Göktürk Kağanlığı'na ve Seyanto Hanlığı'na karşı olmak üzere aynı zamanda Tarım Havzası'nın diğer devletlerine karşı savaşlar yapıldı. Bu yayılış sabit değildi;  örneğin, Tanglar, 680'lerde Tarım Havzası'nın kontrolünü geçici olarak Tibetlilere kaptırdı ve Gobi'nin kuzeyindeki yayılışları 682'de engellendi. İmparator Taizong'un askeri başarısı, kısmen Çin'de gelişmiş silahlar da dahil olmak üzere ordu içinde başlattığı reformların bir sonucuydu. İmparator süvarinin gelişimine özellikle önem verdi, bu çok önemliydi çünkü Çinli olmayan rakipleri atı savaşta etkin bir şekilde kullanmaktaydılar.Tang hanedanı dönemi, Çin tarihinin Altın Çağlarından biriydi. Geç dönem Sui Hanedanı'nın yıkılışıyla ortaya çıkan Tang imparatorları, Kuzey Çin'e yönelik birincil askeri tehdit olan Göktürkleri yenerek Çin'in sınırlarını güvence altına almaya hevesliydiler.  Sonuç olarak Tang kuvvetleri, bu süreçte Göktürkleri etkisiz hale getirmek ve Çin'in sınırlarını güvence altına almak için çeşitli seferler düzenledi.  Önemli ticaret yollarını içeren Tarım Havzası'nın güvenliğini sağlamak da ikincil bir hedefti.
Orta Atlas Dağları

Orta Atlas Dağları (; ), Fas'ın kuzeydoğusunda bulunan bir sıradağdır. Dağlar, Atlas Dağları'nın bir parçasıdır. En yüksek noktası 3.356 metrelik Cebel Bu Nasır'dir.Orta Atlas, Fas'ın üç ana Atlas Dağları zincirinin en kuzeyi ve ikinci en yüksek olanıdır. Melviye ve Ümmü'r-Rabiya nehirleriyle ayrılan güneyde Yüksek Atlas yer almaktadır. Orta Atlas, doğuda Cezayir'e uzanan geniş bir plato havzasının en batı ucunu oluşturur ve her ikisi de büyük ölçüde Cezayir'de bulunan, kuzeyde Tel Atlas ve güneyde Sahra Atlası tarafından da sınırlanır. Orta Atlas'ın kuzeyinde ve Sebu Nehri ile ayrılmış, İspanya'nın güneyindeki Sierra Nevada'yı da içeren Betika Dağları'nın bir uzantısı olan Rif Dağları uzanmaktadır.Berberi makağı, Orta Atlas'a özgüdür ve başlıca popülasyonlar, yalnızca Fas ve Cezayir'in bazı bölgelerinde sınırlı bir alanda bulunur. Kışın Orta Atlas'ta kar devam eder ve deniz seviyesinden 600 metre yükseklikten başlayarak görünebilir.
Orta Avrupa Basketbol Ligi

Orta Avrupa Basketbol Ligi, (aynı zamanda CEBL), Orta Avrupa'da düzenlenen profesyonel basketbol turnuvası. Slovakya, Çekya, Avusturya, Macaristan ve Romanya'dan takımların katılımıyla organize edilir. CEBL, 2007 yılında kuruldu. 2008-2010 yılları arasında aktif olarak düzenlendi.
Orta Avrupa Saati

Orta Avrupa Saati kısaca OAS +01.00 saatini kullanan Avrupa ve Afrika ülkelerinin kullandığı zaman diliminin adıdır. Avrupa kıtasının neredeyse tamamında kullanılır.
Orta Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması

Orta Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması (İngilizce: Central European Free Trade Agreement veya CEFTA) Avrupa Birliği’ne üye olmayan Merkez ve Güneydoğu Avrupa ülkelerinin arasında imzalanmış bir ticaret anlaşmasıdır.1 Mayıs 2007 tarihinden beri CEFTA üyesi ülkeler şunlardı: Arnavutluk, Bosna-Hersek, Kuzey Makedonya, Moldova, Karadağ, Sırbistan ve Kosova.CEFTA’nın eski üyeleri ise Bulgaristan, Çekya, Macaristan, Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Hırvatistan’dır. Avrupa Birliği’ne üye olduktan sonra CEFTA üyelikleri sona ermiştir.
Orta Avrupa Uluslararası Kupası

Orta Avrupa Uluslararası Kupası, 1927-1960 yılları arasında Orta Avrupa'da bazı millî takımlar arasında düzenlenen uluslararası bir organizasyondur. Profesyonel ve amatör takımlar için müsabakalar yapılmaktadır.Organizasyona Katılan Ülkeler: Avusturya, Çekoslovakya, Macaristan, İtalya, Polonya, İsviçre, Yugoslavya
Orta Avrupa Yaz Saati

Orta Avrupa Yaz Saati (OAYS) UTC+02.00 Zaman dilimi den birinin ismidir, UTC dan iki saat öndedir. Pek çok Avrupa ülkesinde ve Kuzey Afrika ülkelerinden gün ışığından faydalanmak amacıyla kullanılır.Kış zamanında, (+01.00) kullanılır.Merkezi Avrupa Yaz Saati,Orta Merkezi Avrupa Yaz Saati(MEST) veya Merkezi Avrupa Günışığı Saati (CEDT), isimleri adı altında da bilinir,Aşağıdaki ülke ve Karasal yerler yazın Merkezi Avrupa Yaz Saati'ni,1:00 UTC Mart ayının son Pazar günü ve 1:00 Ekim ayının son Pazar günü arası kullanır.
Orta Avrupa göknarı

Orta Avrupa göknarı veya Orta Avrupa köknarı; (Abies alba), çamgiller (Pinaceae) familyasından Güney ve Orta Avrupa'nın dağlık bölgelerinde yetişen bir göknar türü.40-50 metre kadar boylanır. Gençlik devresinde pirimidal, yaşlı halde ise dağınık tepeye sahip bir formu vardır. Gövdesi gri-beyaz ve pürüzsüz, dallar ise gri kahverengi ve tüylüdür. Yaprakları 1,5–3 cm uzunlukta ucu küt, üstü parlak koyu yeşil renkli, altta ise 2 adet beyaz şerit vardır. kozalakları 10–15 cm uzunlukta ucu küt önce yeşil sonra kahverengidir.
Orta Avrupa Üniversitesi

Orta Avrupa Üniversitesi (İngilizce:Central European University (CEU)) Amerikan ve Macaristan lisanslı 1991 yılında kurulmuş özel bir yükseköğretim kurumudur. Üniversite Budapeşte, Macaristan'da yer alır. Üniversitede 110'u lisans, 840'ı master ve 420'si doktora düzeyinde toplam 1,400 öğrencisi bulunmaktadır. Üniversite şehrin içerisinde yer alır.
Orta Banat

Orta Banat İlçesi () Sırbistan'ın idari sisteminde istatistiksel bölgelerin içinde yer alan bir idari birimdir ve ülkenin kudeyinde yer alır. 187.667 nüfusa sahip ilçenin merkezi Zrenjanin'dir.
Orta Bohemya

Orta Bohemya Bölgesi (Merkez Bohemya ili), Çekya'da tarihi Bohemya'da yer alan bir bölgedir. Bölgenin başkenti Prag şehridir.
Orta Bostancı, Suruç

Orta Bostancı; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Orta Caicos Havalimanı

Orta Caicos Havalimanı , Turks ve Caicos Adaları'nın en büyük adası olan Orta Caicos'da (Büyük Caicos olarak da bilinir) bulunan havalimanıdır.
Orta Camii

Orta Camii (Kırım Tatarcası: Orta Cami, Rusça: Мечеть Орта-Джами, Ukraynaca: Мечеть Орта-Джамі), Kırım Özerk Cumhuriyeti'nde Bahçesaray kentinde Hansaray yakınında bulunan tarihi cami.Orta Camii hakkında ilk kaynaklar 1674 tarihlidir (1085 hicri). Kırım Hanlığı’nın en önemli Cuma camileri arasında sayılmaktadır. Caminin tamamen inşa edilmesi 1737 ve 1743 yılları arasında Kırım Hanlığı Hanı Hacı Selim Giray'ın oğulları olan iki kardeş II. Mengli Giray ve II. Selamet Giray'ın desteği ile olmuştur. Tam yapım tarihi bilinmiyor. Fakat 1674, 1701 veya 1710 yılında inşa edildiği varsayılmaktadır. 1881 yılında cami tamir edilmiştir. 1 Ocak 1929'da, Bakçesaray Bölgesi Yürütme Gücü Başkanlığı Orta Camii'ni kapatma kararını kabul etmiştir. Bina kültür evi ve sinema olarak kullanılmıştır. Aynı yıl, tarihi ve kültürel miras olarak korunmaya alınmıştır.16 Temmuz 2001 tarihinde, Bahçesaray Belediyesi Müslümanlara cami olarak verilmesine karar vermiştir. Cami "Mustafa Camii" topluluğuna verilmiştir. Caminin tarihi yeniden inşası 2012-2013 yıllarında gerçekleştirilmiştir. 2013 yılında doksan yıl sonra ilk kez, Cuma namazı kılınmıştır. Cami şehir sakinlerinin tam kullanımına verilmiştir. Camide dini bayramlar kutlanır, cuma namazları kılınır. Caminin bir minaresi bulunmaktadır. Dikdörtgen bir şekle sahiptir. Burada, çocuklara dini ve Kur'an dersleri öğretiliyor. Cami, Ukrayna'da aynı yarımadada Özerk Cumhuriyet topraklarında bulunmasına rağmen, 2014'ten beri referandumla Rusya Federasyonu'na dahil edilmiştir.
Orta Cuba

Orta Cuba (; , Cuba el-Evsat), Somali'nin illerinden biridir. İl ülkenin güneyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 9,836 km² olan ilin nüfusu 2008 yılı itibarı ile 349,000'dir. İlin merkezi Bu'ale'dir.
Orta Cumerka

Orta Cumerka ( Kentrika Cumerka), Yunanistan'ın Epir bölgesinde bulunan bir belediyedir. Adını, Cumerka Dağları'ndan almaktadır. Yüzölçümü 509.2 km² olan belediyenin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 6,178'dir. Belediyenin merkezi Vurgareli'dir.Günümüz Orta Cumerka belediyesi 2011 yerel yönetim reformu ile dört eski belediyenin birleştirilmesiyle kurulmuştur. Birleştirilen belediyeler belediye birimlerine dönüştürülmüştür.
Orta Danimarka Bölgesi

Orta Danimarka Bölgesi (Danca: Region Midtjylland), Danimarka'da 1 Ocak 2007'de kurulmuş bir bölgedir. Bölgenin Danca ismi "Jutland'ın orta bölgesi" anlamına gelmektedir. Bu bölge Yutland yarımadasının ortasında yer almaktadır.
Orta Dağ

Orta Dağ ya da Sredna Dağları (Bulgarca: Средна гора, Sredna Gora) Bulgaristan'da kesintili dağ sırası. Doğu-batı doğrultusunda, Balkan Dağlarına koşut olarak uzanır.
Orta Doğu Arama-Kurtarma, Dağcılık ve Doğa Sporları Derneği

Orta Doğu Arama-Kurtarma, Dağcılık ve Doğa Sporları Derneği veya kısa adıyla ORDOS Türkiye'de faaliyet gösteren bir dernektir.Dernek, ağırlıklı olarak Orta Doğu Teknik Üniversitesi mezunu ve öğretim dönemleri süresince okul bünyesindeki Dağcılık ve Kış Sporları Kolu (DKSK) üyeleri tarafından 1994 yılında kurulmuştur. Derneğin amacı arama-kurtarma, dağcılık ve doğa sporları aktivitelerinin teknik açıdan geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması olarak tanımlanmıştır.Kuruluşundan bu yana Kocaeli (1999), Düzce (1999), Van (2011) depremleri gibi doğa olaylarından kaynaklı arama kurtarma çalışmalarına katılan ORDOS, daha çok dağ ve doğa kazalarına yönelik arama kurtarma faaliyetlerine ağırlık vermektedir.Dernek, bünyesindeki sporcuların yurt içinde ve yurt dışında katıldığı çok sayıda faaliyette önemli başarılar kazanmıştır. Bunların başında 2006 yılında Everest Zirvesine gerçekleştirilen ilk Türk takım tırmanışı sayılabilir. Serhan Poçan liderliğindeki ekibin tamamının zirve yaptığı tırmanışta ayrıca zirveye çıkan dernek üyesi Eylem Elif Maviş, Everest Zirvesindeki ilk Türk kadın dağcı olmuştur. Dernek yüksek irtifa tırmanışları, uzun duvar ve spor rota tırmanışları ve kayak branşlarında sporculara ev sahipliği yapmaktadır. Son dönemde özellikle patika koşusu alanında ORDOS üyeleri yurt içi ve yurt dışındaki yarışlara katılım sağlamaktadır.Aladağlar'da bulunan, kamu kullanımına açık ilk ve tek dağ evi olan Nevzat Öntaş Dağevi de ORDOS'a aittir.
Orta Doğu Barış Süreci

1947 yılında Orta Doğu'da kurulan İsrail devleti ile bölgedeki diğer Arap ülkeleri arasındaki savaş durumunu ve muhtelif savaşlar sonucu ortaya çıkan toprak ve mülteciler sorunlarını çözüme kavuşturmayı hedefleyen barış süreci.
Orta Doğu Dörtlüsü

Orta Doğu Dörtlüsü, Orta Doğu Barış Süreci'ne aracılık etmeyi içeren ulusların ve uluslararası ve uluslarüstü kuruluşların dörtlüsüdür. Dörtlü, Birleşmiş Milletler, ABD, Avrupa Birliği ve Rusya'dan oluşmaktadır. Grup, Orta Doğu'daki artan çatışma sonucunda 1991'de Madrid Konferansı'nı hatırlatarak 2002 yılında Madrid'de kuruldu.2002 yılında, Dörtlü Doğu Kudüs'teki Dörtlü ofisini kurdu ve "Filistin ekonomisini ilerletmek ve iki devlet çözümü olasılığını korumak" için somut adımlar attı. Kito de Boer, Tony Blair'in istifası sonrasında görevini üstlenerek Ocak 2015'ten Haziran 2017'ye kadar ofisin başkanıydı. Ofis başkanının amacı, Dörtlü'nün hukukun üstünlüğü ve ekonomik kalkınmanın yanı sıra hareket ve erişim konularını da içeren Filistin ekonomik ve kurumsal yetkilendirme stratejisini geliştirmektir.President Welcomes Quartet Principals to White House , press release from meeting of the Quartet Principals on 20 December 2002"Tony Blair's UN Role May Conflict with New Job with JP Morgan Chase"  by Matthew Russell Lee, Inner City Press, January 10, 2008
Orta Doğu Enstitüsü

Orta Doğu Enstitüsü (MEI, Middle East Institute), 1946'da Washington DC'de kurulmuş, kâr amacı gütmeyen, partizan olmayan bir düşünce kuruluşu ve kültür merkezidir. "Amerika Birleşik Devletleri vatandaşları arasında Orta Doğu bilgisini artırmayı ve bu iki bölgenin insanları arasında daha iyi bir anlayışı teşvik etmeyi" amaçlamaktadır.
Orta Doğu Medya Araştırma Enstitüsü

Orta Doğu Medya Araştırma Enstitüsü (MEMRI; resmi olarak Middle East Media and Research Institute), eski İsrail askeri istihbarat subayı Yigal Carmon ve İsrail doğumlu Amerikalı siyaset bilimci Meyrav Wurmser tarafından kurulan, kar amacı gütmeyen bir basın izleme ve analiz kuruluşudur. Merkezi Washington DC'dedir. MEMRI Arapça, Farsça, Urduca, Peştuca ve Türkçe medya raporlarının ücretsiz İngilizce çevirilerini yayınlar ve dağıtır.Çalışmanın destekçileri, MEMRI'nin Ortadoğu hakkında normelde bilinmeyecek olan bilgiler hakkında dış dünyayı aydınlattığını söylüyor. Eleştirmenler MEMRI'yi, kendisini "bağımsız" ve "partizan olmayan" olarak göstermesine rağmen güçlü bir İsrail yanlısı savunuculuk grubu olarak tanımlıyorlar,. Bununla beraber diğer eleştiriler, bu kurumun üretim yoluyla Arap ve Müslüman dünyasını olumsuz bir ışık altında tasvir ettiğini, eksik veya yanlış tercümelerin yaygınlaştırılması ve aşırılık yanlılarının görüşlerinin seçici bir şekilde tercüme edilmesini sağladığını ve aynı zamanda ana görüşlerin vurgulanmaması veya yok sayılmasına sebebiyet verdiğini belirtiyor.Enstitü, eski İsrail askeri istihbarat subayı Yigal Carmon ve İsrail doğumlu Amerikalı siyaset bilimci Meyrav Wurmser tarafından ortaklaşa kuruldu. 1 Aralık 1997'de Middle East Media and Research Institute Inc. olarak Washington DC'de kuruldu.