barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
İyidere

Coğrafi yapının yarattığı koşullar dolayısıyla köy ve kasaba arasında bir profile sahiptir. Genel iş kaynakları, tarım, hayvancılık, balıkçılık ve çay tarımıdır. Çay tarımında genellikle kadınlar çalışırken, erkekler de bölge sayısı yaklaşık 15'i bulan çay fabrikalarında çalışmaktadır. Ayrıca ilçenin sahilde bulunması balıkçılık yapılmasına da olanak vermiştir.İyidere yeşilliklerin sonsuz olduğu bir yer gibidir. Yaklaşık yüzölçümüm 25 kilometre karedir. Trabzon sınırına çok yakındır. Rize iline mesafesi 14 km'dir. Doğusunda yine Rize ilinin Derepazarı ilçesi batısında ise Trabzon ilinin Of ilçesi bulunmaktadır. Güneyinde Rize'nin Kalkandere ilçesi kuzeyinde ise Karadeniz sahili vardır. Doğu ve güneye gidildikçe rakım yükselir. Kıyıda iklim iç bölgelerine göre daha ılımandır. Ortalama sıcaklık 14 derece, ortalama yıllık yağış miktarı ise metrekareye 230 kilogramdır.Her ne kadar yağış miktarı Türkiye ortalamasına göre fazla olsa da özellikle sahilleri oldukça ilgi çekicidir.Turistlerin sıklıkla ziyaret ettiği Metropol İlçe İyidere, plajlarıyla namını birkaç sene sonra tüm Türkiye'de duyuracağına kesin gözüyle bakılıyor.Ayrıca son yapılan ölçümlerde deniz suyunun son derece temiz olduğununda altı çiziliyor.MÖ 700'lü yıllarda Miyetoslularca kurulmuş zamanla sırasıyla Roma, Bizans ve Trabzon İmparatorluğu egemenliği altında kalmıştır. Fatih Sultan Mehmet tarafından 1461 yılında Osmanlı topraklarına katılmıştır. Eski adı [Aspet] olarak bilinmektedir. Aspet ismi Eski Yunanca "T'aspeta (Evler)" kelimesinden geldiği sanılmaktadır. İyidere ismi ise ilçenin içinden geçmekte olan eski adı Yunanca "Kalapotamos" çayının Türkçeye tercüme edilmesi ile bugüne gelmiştir. Osmanlı dönemindeyken nahiye durumunda olan ilçe, cumhuriyetin ilanından sonra bucak durumuna gelmiştir.
İyidere Deresi

İyidere Deresi veya İkizdere Çayı (Eski Yunanca adı: Kalapotamos veya Kalo), Rize ilinin İyidere, Kalkandere ve İkizdere ilçeleri ile Trabzon ilinin Of ve Hayrat ilçelerinin arasından geçen ve Karadeniz'e akan bir nehirdir. Rize ilindeki en uzun akarsudur. Ortalama debisi 28,35 m³/s'dir. Kaynağı İkizdere ilçesinin dağlık bölgeleri olan nehir, baskın olarak kuzey-kuzeybatı yönünde akmaktadır. Nehrin kaynağının denizden yüksekliği yaklaşık 3000 metredir ve nehrin uzunluğu yaklaşık 78,4 kilometredir. Nehrin yatak eğimi %38'dir. İspir'den Karadeniz'e giden D 925 kara yolu nehrin yanından geçer. Nehrin havza alanı 1047,4 kilometrekaredir. Kalkandere'nin merkezinden geçmekte olan "Karadere" adlı bir uzantısı vardır. Cimil ve Anzer derelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Nehirde sportif olta balıkçılığı yapılabilmektedir.Nehrin yıl içindeki ortalama yüzey sıcaklığı 11.3 °C'dir. Nehrin yüzey sıcaklığı yıl içinde 0.6 °C (Ocak) ve 27.3 °C (Haziran) arasında değişmektedir. Nehrin yıl içindeki ortalama pH değeri 8'dir. Bu rakam yıl içinde 7.58 (Nisan) ve 9.13 (Haziran) arasında değişmektedir.Nehirde yaşayan balık türleri sırayla, Salmo coruhensis, Salmo rizeensis, Alburnoides fasciatus, Alburnus derjugini, Barbus escherichii, Capoeta banarescui, Chondrostoma colchicum, Rutilus frisii, Squalius sp., Cobitis splendens, Mugil cephalus, Liza aurata, Ponticola rizensis ve Lampetra lanceolata'dır. Nehirde Ephemeroptera, Amphipoda, Tricladida, Coleoptera, Decapoda, Rhynchobdellida, Odonata, Diptera, Trichoptera, Plecoptera, Tubificida ve Arthropoda şubelerinden 27 farklı omurgasız türü tespit edilmiştir.
İyidere, İspir

Mahallenin eski adı 1642 ve 1910 yılı kayıtlarında Karagâvur, 1928 yılı kayıtlarında ise Karakafur olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.1642 tarihli avarız defterinde yerleşimden "Karakafir" adıyla İspir kazasına bağlı bir köy olarak bahsedilmiştir. 1642'de köyde yerleşik hane yoktur ancak Kân köyünden olan Kirkor ve Tordik adında iki Ermeni köyde ziraat ile uğraşmaktadır. 19. yüzyılda sadece Müslümanların yaşadığı yerleşimde, 1835 yılı nüfus sayımına göre 14 erkek nüfus bulunurken, 1896 sayımında 57 erkek nüfus bulunmaktaydı.Mahalle, Erzurum il merkezine 146 km, İspir ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in batısında olup,  numaralı Bayburt-Artvin (Pazaryolu-İspir) devlet yoluna, Akgüney Mahallesi üzerinden, Madenköprübaşı Mahallesinde 10,6 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
İyikomşu, Malazgirt

Köyün eski adı 1916 yılı kayıtlarında, Torakan olup, Kurmanci'de "toraqan" sözcüğü "çökelekçiler" anlamına gelmektedir.
İyiler Siyah Giyer

İyiler Siyah Giyer (İngilizce: Good Guys Wear Black) Chuck Norris'ın oynadığı 1978'de çıkan Amerikan aksiyon filmi. Film gişede 18 milyon dolar hasılat elde etti.
İyileşiyorum

"İyileşiyorum", Sertab Erener'in Sade (2013) albümünden bir şarkı. Sözleri Sezen Aksu ve Turan Sarıbay'a, müziği ise Özgen Akçetin ve Turan Sarıbay'a aittir.
İyileşme

İyileşme ya da şifa, bedensel veya ruhsal bir hastalığın son bulması, hastalıktan kurtulmadır. Hücrelerin hasarlı dokuyu onarması ve yenilemesi olarak iyileşmenin iki farklı yolu vardır: Hasarlı doku aynı türdeki doku ile değiştirilir: Buna yenilenme denir. Hasarlı doku skar dokusu ile değiştirilir: Buna da onarım denir. Çoğu iyileşme süreci her iki iyileşme yolunun bileşimidir.
İyilik (dizi)

İyilik, Medyapım imzalı, ilk bölümü 29 Nisan 2022 tarihinde yayımlanan, yönetmenliğini Murat Öztürk'ün üstlendiği, başrollerini Hatice Şendil, İsmail Demirci ve Sera Kutlubey'in paylaştığı dram türündeki Türk televizyon dizisi. 2 sezondan oluşan dizi, 20 Ocak 2023 tarihinde yayımlanan 27. bölümüyle final yaparak sona ermiştir.
İyilik Bul, İyilik Yap

İyilik Bul, İyilik Yap (İngilizce özgün adıyla: Pay It Forward), Mimi Leder tarafından yönetilen 2000 Amerikan drama filmidir. Film, genel olarak Catherine Ryan Hyde'ın aynı adlı romanına dayanıyor. Film Las Vegas'ta geçiyor ve 11 yaşındaki Trevor McKinney'nin "İyilik Bul, İyilik Yap" olarak bilinen bir iyi niyet hareketi başlatmasını anlatıyor. Trevor rolünde Haley Joel Osment, alkolik bekar annesi Arlene McKinney rolünde Helen Hunt ve fiziksel ve duygusal açıdan yaralı olan sosyal bilgiler öğretmeni Eugene Simonet rolünde Kevin Spacey rol alıyor.Trevor Nevada, Las Vegas'ta 7. sınıfa başlar. Sosyal bilgiler öğretmeni Eugene Simonet, sınıfa dünyayı daha iyi hale getirecek bir plan tasarlama ve eyleme geçirme ödevi verir. Trevor'ın planı, iyilikler ağına dayanan bir hayırseverlik programıdır. Planına "İyilik Bul, İyilik Yap" ismini verir, bu da bir iyilik alan kişinin iyiliği geri ödemek yerine diğer üç kişiye bir iyilik yapması gerektiği anlamına gelmektedir.Romanda Eugene Simonet'in karakteri aslen Reuben St. Clair adında bir Afro-Amerikalıydı. Rol Denzel Washington'a teklif edildi, ancak bunun yerine Unutulmaz Titanlar filmini çevirdiği için rolü kabul etmedi. Ardından Kevin Spacey ile iletişime geçildi ve Eugene Simonet rolünü kabul etti.Film 14 Şubat'tan 18 Nisan 2000'e kadar çekildi. Çekimler Las Vegas, Nevada'da bir yerde ve Los Angeles, California'da stüdyoda yapıldı ve ek çekimler (köprü sahnesi) Portland, Oregon'da yapıldı.
İyilik Meleği

İyilik Meleği (The Mighty), Rodman Philbrick'in Freak The Mighty romanından uyarlanan 1998 yapımı dram filmi. Başrollerinde Sharon Stone ve Kieran Culkin'in paylaştığı film, fiziksel olarak büyümeyen bir çocuk ile ailesi ve okulda sorunlar yaşayan bir gencin arasındaki gelişen olayları konu alır.Kevin (Kieran Culkin), fiziksel olarak büyemeyen fakat buna karşın iç organları fazla büyüyen Morquio hastası bilimsel icatlara ilgi duyan bir çocuktur. Kevin ve annesi Gwen (Sharon Stone) yeni bir eve taşınırlar. Kevin yeni komşusu Max (Elden Hanson ile tanışır. Max disleksi hastasıdır. Bu nedenle öğrenme sorunu yaşamaktadır. Kevin ise Max'a kitap okutmaya başlar. Böylece Kevin ve Max arasında sıkı bir dostluk başlar. Kevin bir gün okulda çok hızlı yemek yediği için nefes alamaz ve bayılır. Sonra  doktorlar Gwen'e oğlunun çok az ömrünün kaldığını söyler. Bunun üzerine Gwen şok geçirir. Max ise Gwen'i teselli etmeye çalışır. Kevin taburcu olunca annesi Gwen ona iyileşeceğinin ve yeni bir bedene sahip olacağını söyler. [[[Bilim]]sel çalışma yeri olarak bir çamaşırhane binasını gösterir. Kevin bunun bir yalan olduğundan habersiz yeni bir bedenin hayalini kurar.
İyinin ve Kötünün Ötesinde

İyinin ve Kötünün Ötesinde: Gelecekteki bir Felsefeye Giriş (Almanca: Jenseits von Gut und Böse: Vorspiel einer Philosophie der Zukunft), Alman filozof Friedrich Nietzsche tarafından yazılmış, 1886 yılında yayınlanmış kitaptır. Nietzsche, fikirlerini bu kitap ile daha geniş bir şekilde ele almış, Böyle Buyurdu Zerdüşt kitabından daha eleştirel bir dil kullanmıştır.
İyisu, Araklı

Yerleşimin eski adı "Kondiyan" olup uzun yıllar Bifera (Tosunlu) köyünün mahallesi olmuştur. 1955 yılı nüfus sayımında yerleşim Araklı'nın köyleri arasında görülmezken, 1960 yılı nüfus sayımdan itibaren İyisu adıyla müstakil bir köy olarak görülmeye başlamıştır.
İyme (köy)

İyme köyü (Tıva Türkçesi: Ийме) – Tıva Cumhuriyetinin Çöönhemçik kojununun (Чөөн-Хемчик кожууннуң) köylerinden biridir. Öteki adları –  Ulaanbıraa (Улаан-Быраа), Kızılçıraa (Кызыл-Чыраа).  «Ulaan-Bıraa» diye Moğolca kökenli sözün Tuva Türkçesinde karşılığı Kızılçıraa diye çevrilebilir.  «İyme» de akarsuyun sol tarafında büyük ala dağı ifade etmektedir.İyme köyü Karadağ diye büyük dağın eteğinde, akarsuyyun sağ ağzına yakın, orman yanında bir köydür.  İymeciler bir de Şeymek kuğu (шөймек-куу) diye de adını vermişlerdir..İyme köyünde şimdi 1000 kişi yaşamaktadır. Sovyetler devrinde köyde 2000 kişinin yaşadığı bilinmektedir. Çoğu Tuva'nın başka yerleşimlerine göçmüşlerdir. Kungurtug'da bile İymeden gidenlerin olduğunu yöre halkının hepsi bilir.İyme köyünün tarihi yerleri ve kalıntıları pek çoktur. Eski taş devrinden beri çok sayıda kalıntılara ev sahipliği yapmıştır. Köjee-şölünde (balbal bozkırında) eski Uygur Türklerinin yerleşim kalıntıları var. İymede yaşayanlar buraya «Balçık ev» (Малгаш-Бажың) diye söylerler. Bunun batı yönünde de, 100 metre yakınında da balbal (көжээ-кижи) da durmaktadır. Buradaki tarihi kalıntıları inceleyenler burada eski Tuvaların da öz alfabesi olan Eski Türk yazısı diye bildiğimiz Turan alfabesi ile yazıları görebilirler. Kayabaşı (Хая-Бажы) denilen yerde de var. Batılı araştırmacılar buraya İyme I runik yazısı diye adlandırmışlardır. Bu köyün çok yerinde bu türden tarihi kalıntılar çıkmaktadır. Buradaki Eski Türk yazısındaki sözleri günümüz Tuva Türkçesine aktarsak şöyledir: «Indıktıg çurtumga maadır  bolganım ujun Uygur Haandan beer keldim» (Ыдыктыг чуртумга маадыр болганым ужун уйгур хаандан бээр келдим).İyme köyünden Pedagoji biliminin doktoru, Tıva'nın sosyal araştırmalar enstitüsünün bibliyotekarı Zoya Monguş (Моңгуш Зоя Мытпыылаевна)'nın annesi Alajık Süsügbeyevna'nın köyle ilgili halk türküsünden bazı dörtlükleri şöyledir:Ондар А. С., Ондар С. Б. Төрээн черим, төрел чонум. Сактыышкыннар. Шүлүктер, чечен чугаалар. Kızıl: Тыва Республиканың башкылар билии бедидер институттуң редакциязы, 2007. 50 s.Ондар А. С., Ондар С. Б. Улуун утпас, угун часпас. (Сактыышкыннар). Kızıl: Tıva Cumhuriyetinin öğretmen enstitüsü redaktiyası (Тыва Республиканың башкылар билии бедидер институттуң редакциязы), 2007. 66 s.
İymir, Kahramankazan

Köy, kuruluşundan bu güne kadar İmir, İymir ve İğmir isimlerini almıştır. İmir ve İymir, resmî olarak kullanılmış isimler olup; İğmir ismi, İymir'le olan benzerlikten dolayı kullanılmıştır. Köyün adının anlamı ve nereden geldiği ile geçmişi hakkında bilgi yoktur.Köyün girişinde yol boyunca sıralanmış iğde ağaçları bulunmaktadır. Alıç ağaçları her tarlanın vazgeçilmez bekçilerindendir.
İyodat

İyodat, kimyasal formülü IO3− olan bir iyodik asit tuzudur. İyodat anyonunda iyot üç oksijen atomuna bağlıdır. İyodatın moleküler geometrisi üç köşeli piramittir.İyodat periyodatın thioether ile indirgenmesi sonucunda elde edilebilir. Bu tepkimenin yan ürünü sülfoksittir.İyodatlar bu grubu içeren bir kimyasal bileşikler sınıfıdır. Sodyum iyodat (NaIO3), gümüş iyodat (AgIO3) ve kalsiyum iyodat (Ca(IO3)2) bazı iyodat örnekleridir.
İyodik asit

İyodik asit, HIO3, beyaz veya kirli beyaz bir katı madde olarak elde edilebilir.  Suda çok iyi çözünür, ancak klorik asit veya bromik asidin aksine saf halde bulunur.  İyodik asit +5 oksidasyon durumunda iyot içerir ve halojenlerin saf halde en stabil okso-asitlerinden biridir. İyot asidi dikkatle ısıtıldığında pentoksit iyice dehidre olur. Daha sonraki ısıtmada, iyot pentoksit ayrıca iyot, oksijen ve düşük iyot oksitleri karışımı vererek ayrışır.İyodik asit, iyotun I2, nitrik asit , klor , klorik asit  veya hidrojen peroksit ,  güçlü oksitleyiciler ile oksitlenmesiyle üretilebilir. Örneğin:İyodik asit 0.75 pKa değeri ile görece güçlü bir asittir. Asidik çözelti içinde kuvvetli, bazik çözeltide az olarak oksitleyicidir. İyodik asit oksitleyici olarak hareket ettiğinde, reaksiyonun ürünü ya iyot ya da iyodür iyonudur. Bazı özel koşullar altında (çok düşük pH veya yüksek klorür iyonları konsantrasyonu- konsantre hidroklorik asit gibi), iyodik asit çözeltide altın sarısı bir bileşik olan iyot triklorüre indirgenir ve daha fazla indirgenme olmaz. Klorür iyonlarının olmaması durumunda, indirgeyici fazla miktarda bulunduğunda, tüm iyodat iyonları iyodüre dönüşür. Aşırı miktarda iyodat olduğunda, iyodatın bir kısmı iyoda dönüştürülür. Alkil halojenürlerin oluşturulması için iyonizasyonun hazırlanmasında kullanılabilir.İyodik asit, analitik kimyada güçlü bir asit olarak kullanılır. PH belirteci olarak metil kırmızısı veya metil turuncusu kullanılarak, hem zayıf hem de güçlü bazların çözeltilerini standartlaştırmak için kullanılabilir.İyodik asit, tuzun iyot içeriğini arttırmak için sodyum veya potasyum iyodat sentezlemek için kullanılabilir.
İyodoksamik asit

İyodoksamik asit, kontrast madde olarak kullanılan bir organoiyodin bileşiğidir. Hem yüksek iyot içeriğine hem de birkaç hidrofilik gruba sahiptir.
İyodometri

Yükseltgen bir maddenin iyodür ile reaksiyonundan oluşan iyodun tiyosülfat çözeltisi ile titrasyonuna dayanır. Titrasyona elementel iyottan ileri gelen kırmızı-kahve renk açılıncaya kadar devam edilir. Bu sırada eşdeğer noktayı daha iyi gözlemek için çözeltiye birkaç damla nişasta çözeltisi katılır. Elde edilen mavi-mor renk yok olduğunda titrasyona son verilir.
İyodöz asit

İyodöz asit, HIO2  formülüne sahip kimyasal bileşiktir. Tuzları iyoditler olarak adlandırılır; oldukça kararsızdır ve hiçbir zaman izole edilmemiştir.  Moleküler iyot ve iyodatlara hızlı şekilde ayrışır.
İyodür

İyodür, iyot elementinin -1 yüklü halidir ve alkali elementlerle tuzlar oluşturur: Potasyum iyodür, sodyum iyodür gibi. Klorür ve bromürler de olduğu gibi aynı adlandırma sistemi kullanılan ve iyodür ile oluşan bileşiklere iyodürler adı verilir.
İyolit

İyolit, nefelin ile bir alkali piroksenden (çoğunlukla æjirinojitten) oluşan plütonik derinlik kayacıdır. Volkanik nefelinitlerin ve nefelinli diyabazların (dolerit) plütonik eşdeğeridir.İyolitteki piroksen iyi kristalleşmiş ve çevresi nefelinle çevrilmiştir. Ayrıca siyah grena, titanit, perovskit, apatit, kankrinit ve kalsit gibi eklenti mineraller içerir.İyolitler, kalbonatit-alkali korkayaç komplekslerinin tipik üyelerini oluştururlar. Bunun örneklerine, İsveç'teki Alno'da, Norveç'teki Fen'de, Rusya'daki Kola Yarımadasında (Buradakiler bol miktarda vollastonit içerir)  ve ABD'de Kolorado'daki Iron Dağı'nda rastlanır. Arkansas'taki Magnet Cove'da, İngiliz Kolumbiyası'ndaki Ice Irmağı'nda ve Transvaal'daki Sekukuniland'da görülen iyolitler, kayaç katmanlarında rastlananların en iyi örneklerini oluştururlar. Urtit (Kola Yarımadası) ve melteyijit (Fen yakınları) olarak bilinen bu kayaçlar, temelde benzer topluluklardır; birincisi bol miktarda nefelin içerir, buna karşılık ikincisinde piroksen egemendir.
İyon

İyon ya da yerdeş (Fransızca kökenli ion), bir veya daha çok elektron kazanmış ya da yitirmiş bir atomdan (veya bir atom grubundan) oluşmuş elektrik yüklü parçacıktır. Atomlar kararsız yapılarından kurtulmak ve kararlı hale gelebilmek için elektron alırlar ya da kaybederler. Bunun için de başka bir atomla ya da kökle bağ kurarlar. Pozitif (+) elektrik yüklü iyonlara katyon, negatif (–) elektrik yüklü iyonlara anyon denir. Anyon ve katyon iyonların bağ yapma şekilleri farklı olabilir. Anyonlar elektron ortaklaşmasıyla ve elektron alış-verişiyle bağ kurarken katyon olan iyonlar yalnızca elektron alış-verişiyle bağ kurar. Bir hidrojen atomu kararlı hale geçmek istediğinde 1 elektron alarak anyon haline gelir. Fakat Lityum atomu ise kararlı hale geçerken 1 elektron vererek katyon haline gelir.
İyon Adaları

İyon Adaları ( Ionia nisia; Antik Yunanca: Ιόνιοι Νήσοι Ionioi Nesoi), aynı zamanda Yediadalar ( Heptanēsa ya da  Heptanēsos; ) olarak da geçen adalar grubu.İdare olan İyon Adalarıyla karıştırılmamalıdır. Yunanistan'ın Osmanlı egemenliğine girmeyen az sayıdaki topraklarındandır. Venedik Cumhuriyeti ve İyon Adaları Birleşik Devletleri olarak İngiliz idaresinde kalmıştır. 1864 yılın İngiltere tarafından Yunanistan'a hediye edilmiştir.Bu adalardan sadece Çuha Adası, Uluslararası Hidrografi Örgütünce belirlenen deniz sınırlarına göre İyon Denizi dışında kalır. Çuha Adası Attika idari bölgesine bağlıyken, diğer adalar Korfu Merkez olmak üzere ayrı bir idari birime bağlıdır.
İyon Adaları (bölge)

Bölge, Çuha Adası dışında tüm İyon Adaları'nı kapsamaktadır. Yüzölçümü 4,167 km² olan birimin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 210,815'tir. Bölgenin merkezi Korfu'dur.
İyon Adaları Birleşik Devletleri

İyon Adaları Birleşik Devletleri (Yunanca: Ἡνωμένον Κράτος τῶν Ἰονίων Νήσων Inoménon-Krátos ton Ioníon Níson; İtalyanca: Stati Uniti delle Isole Ionie), 1815 yılında kurulan ve 1864'te Yunanistan Krallığı'na hediye edilene kadar varlığını sürdüren İngiliz himayesindeki devlet.1815 yılında Viyana Kongresi ve Paris Antlaşması ile Yedi Ada Cumhuriyeti tarih sahnesinden çekildi ve bu adalar üzerinde İngiliz himayesi tesis edildi. İngiltere ise burada İyon Adaları Birleşik Devletleri'ni kurdu. Osmanlı ile İngiltere arasındaki sınır ve toprak sorunları ise 24 Nisan 1819 tarihinde bir anlaşma ile giderildi. Buna göre Yedi Ada bölgesinin İngiltere'ye devri ve tanınan imtiyazların iptali kabul edilirken, İngiltere de Parga, Preveze, Voniça ve Butrinto'nun Osmanlı egemenliğinde kalmasını onaylıyordu. İngiliz hamiliğindeki yeni dönemde 1821 Yunan İsyanı sırasında bu devlet üzerinden ve özellikle Çuha Adası'ndan isyana destek verilmesi nedeniyle de Osmanlı ile İngiltere arasında sorunlar çıkmıştır. 13 Temmuz 1863'te İngiltere, adalar devletini I. Georgios'un tahta çıkması onuruna Yunanistan Krallığı'na devretme kararı aldı.
İyon Denizi

İyon Denizi (Yanya Denizi veya İyonya Denizi olarak da bilinir, Yunanca: Ιόνιο Πέλαγος Iónio Pélagos, İtalyanca: Mare Ionio, Arnavutça: Deti Jon - "Bizim Deniz"), Adriyatik Denizi ile Akdeniz arasında deniz.Kuzeyinde İtalya'nın güneyindeki Kalabriya, Salento, Sicilya, doğusunda Peloponez Yarımadası ve Yunanistan'a bağlı Korfu, Zakintos, Kefalonya, İthaka, Levkas olarak bilinen İyon Adaları ile Arnavutluk yer alır.
İyon düzeni

İyon düzeni, sütun başlarının iki yana doğru volüt adı verilen yuvarlaklar yaparak bir kaide üzerine oturtulduğu, klasik mimarlıktaki üç düzenden biri. Adını, bu düzenin ilk kullanıldığı yer olan İyonya'dan almıştır.İlk olarak MÖ. 6. yüz yılın ortalalarında günümüz İzmir civarında bulunan İyonya'da kullanılmıştır. MÖ. 5. yüzyılda Yunanistan'da da uygulandığı görülmüştür. Arkaik Dönem'de (MÖ. 750-480) kullanım açısından oldukça popülerdi. Mimar Rhoikos tarafından MÖ. 570-560 civarında inşa edilen ve deprem nedeniyle yaklaşık 10 yıl ayakta kalabilen büyük İyon tapınaklarından Samos'taki Hera Tapınağı'nda da kullanılmıştır. Antik Dünya'nın Yedi Harikası'ndan biri kabul edilen Efes'teki Artemis Tapınağında'da görmek mümkündür. Saf iyon tarzı örneği olarak Atina Akropolü'ndeki Erehteyon  verilebilir.Büyük İskender'in doğuda yaptığı fetihlerin ardıdan İyon düzenine Pakistan'da bulunan Taksila yakınlarındaki Jandial Tapınağı'nda da ve Hindistan'ın Patna kentinde görülmüştür.Augustus zamanında çalışan Mimar Vitruvius, Dor sütunlarının temel kısımları erkek bedeninin vücut oranlarından oluştuğunu ancak İyonik sütunların tasarımında kadın bedeninin "inceliğinden" ilham aldığını belirtmiştir.17. yüzyıldan itibaren İyonik tasarım oldukça beğenilen ve taklit edilen bir yaklaşım olmuştur. Bu taklitlerin ilkine Roma'daki Fortuna Virilis Tapınağı'nda ulaşmak mümkündür.
İyon hareketlilik spektrometrisi-kütle spektrometrisi

İyon hareketlilik spektrometresi-kütle spektrometrisi (IMS-MS), aynı zamanda iyon hareketlilik ayırma kütle spektrometrisi olarak da bilinir, gaz fazı iyonlarını çarpışma gazı ve kütleleri ile etkileşimlerine göre ayıran bir analitik kimya yöntemidir. İlk aşamada iyonlar, bir iyon hareketlilik spektrometresi kullanılarak bir milisaniye zaman ölçeğinde bir tampon gaz aracılığıyla hareketliliğine göre ayrılır. Ayrılan iyonlar daha sonra ikinci bir adımda bir kütle analizörüne verilir ve burada kütle/yük oranları mikrosaniye zaman ölçeğinde belirlenebilir. Bu yöntemle elde edilen analitlerin etkili bir şekilde ayrılması, proteomik ve metabolomik örnekleri gibi karmaşık örneklerin analizinde bu yöntemi geniş ölçüde uygulanabilir hale getirir.
İyon kanalları

İyon kanalları hücre zarında gözenek oluşturan, fonksiyonları istirahat membran potansiyeli oluşturmak, aksiyon potansiyelini şekillendirme ve diğer elektriksel sinyalleri iletmek olan membran proteinleridir. Ayrıca hücre hacmini kontrol etmek amacıyla salgı ve epitel hücrelerinde iyonların hücre membranı boyunca akışını düzenleyici rolleri vardır. Tüm hücrelerin  hücre zarında iyon kanalı bulunur. İyon kanalları iyonofor proteinlerin iki geleneksel sınıfından biri kabul edilir. Diğer sınıf olan iyon taşıyıcı proteinler ise sodyum-potasyum pompası, sodyum -kalsiyum değiştiricisi ve sodyum-glukoz nakil proteinleri olarak sayılabilir.İyon kanalları genellikle biyofizik ve elektrofizyoloji çalışmalarıyla gerilim kelepçe, yama kelepçe, immünhistokimya ve RT-PCR teknikleri kullanılarak incelenmektedir.
İyon kaplama

İyon kaplama, vakum kaplama işlemlerinin bir versiyonudur. İyon kaplama, substrat yüzeyinin periyodik bombardımanı ile, atomik boyuttaki partiküllerin yüzeyde biriktirilmesi ile gerçekleştirilir. Vakum iyon kaplama, reaktif iyon kaplama, kimyasal iyon kaplama gibi çeşitli teknikleri bulunur.İyon kaplama, saçtırma işlemindeki gibi, soy gaz deşarj sistemleri ile kullanılabilir. Bu yöntemde substrat yüzeyinin şekillenmesi için substrat öncelikle inert gaz bombardımanına maruz bırakılır. Film katmanlama işlemi, iyon bombardımanına ara verilmeksizin devam eder. Filmin oluşturulması için, katmanlama oranının, saçtırma oranından fazla olması şartı vardır. İyon kaplama, genellikle yüzey ile film arasında yüksek bir adezyon kuvveti istenilen durumlarda uygulanır.Yüksek hata konsantrasyonu verilmesi ile, yüzey ve arayüzey yapısından sonra film ve substrat malzemesinin fiziksel olarak bağlanmasıSadece yüzeyde oluşan yüksek sıcaklık ile substrat yüzeyine doğru yüksek enerji akışını sağlayabildiği için, kütlenin ısıtılmasına gerek kalmadan kimyasal reaksiyonların ve difüzyonun oluşabilmesi bir avantajdır.Büyüyen filmin iyon bombardımanı, biriktirilen filmin morfolojisinde, iç gerilimde ya da diğer fiziksel ve elektriksel özelliklerde değişikliklere sebep olabilir.
İyon kaynağı

İyon kaynağı, atomik ve moleküler iyonlar oluşturan bir cihazdır. İyon kaynakları, kütle spektrometreleri, optik emisyon spektrometreleri, parçacık hızlandırıcılar, iyon implante ediciler ve iyon motorları için iyon oluşturmak üzere kullanılır.Elektron iyonizasyonu, özellikle organik moleküller için kütle spektrometrisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Elektron iyonlaşmasını üreten gaz fazı reaksiyonu aşağıdaki gibidir;Bir elektron ışını iyon kaynağı (electron beam ion source-EBIS), atomları güçlü bir elektron ışınıyla bombardıman ederek yüksek yüklü iyonlar üretmek için atom fiziğinde kullanılır. Çalışma prensibi elektron ışını iyon tuzağı ile ortaktır.Elektron yakalama iyonizasyonu (Electron capture ionization-ECI), bir gaz fazı atomunun veya molekülünün, A - • şeklinde bir iyon oluşturmak için bir elektronun bağlanmasıyla iyonlaşmasıdır. Tepkime:ok üzerindeki M, enerji ve momentumu korumak için üçüncü bir cismin gerekli olduğunu belirtir (bu reaksiyonun molekülerliği üçtür).
İyon motoru

İyon motoru, uzay aracı itki sistemi için kullanılan bir elektrikli itki sistemidir. İyon motoru elektrik iyonlarını hızlandırarak itme oluşturur.İyon motorları, 1-7 kW kapsayan bir giriş gücü, 20–50 km/s egzoz hızı, 25-250 milinewton itiş ve %65-80 verimliliğe sahiptir. İyon motorları SMART-1 (ESA), Deep Space 1 (NASA) ve Hayabusa (JAXA) ve Dawn gibi uzay sondalarında kullanılmıştır.
İyon siklotron rezonansı

İyon siklotron rezonansı, iyonların manyetik bir alandaki hareketiyle ilgili bir olgudur. Bir siklotrondaki iyonları hızlandırmak ve özellikle Fourier dönüşümü iyon siklotron rezonans kütle spektrometreleri ile kütle spektrometresinde iyonize bir analitin kütlelerini ölçmek için kullanılır. Ayrıca yüklü türler içermesi koşuluyla, seyreltik bir gaz karışımındaki kimyasal reaksiyonların kinetiğini izlemek için de kullanılabilir.İyon siklotron rezonans ısıtma (veya ICRH), bir plazmayı ısıtmak için iyon siklotron frekansına karşılık gelen frekanslara sahip elektromanyetik dalgaların kullanıldığı bir tekniktir. Plazmadaki iyonlar elektromanyetik radyasyonu emer ve bunun sonucunda kinetik enerji artar. Bu teknik, tokamak plazmalarının ısıtılmasında yaygın olarak kullanılmaktadır.8 Mart 2013'te NASA (WIND adlı güneş sondası uzay aracı ile), iyon siklotron dalgalarının, güneş yüzeyinden yükselen güneş rüzgârının ısınmasının ana nedeni olarak tanımlandığı bir makale yayınladı. Bu keşiften önce, güneş rüzgarı parçacıklarının güneş yüzeyinden hızla uzaklaşırken soğumak yerine neden ısındığı belirsizdi.
İyon tabancası

Manyetik olarak desteklenmiş düşük voltajlı deşarj sistemi ile 250 eV-2000 eV arasındaki enerjilerde iyon koparılmasını sağlayarak vakum çemberi içinde hareket etmesini sağlar. Koparılmanın ardından iyonlar, vakum sisteminde, çok delikli, eleğe benzer bir ekran üzerinden substrat üzerinde etkili olurlar. Ticari olarak kullanılan iyon tabancası sistemleri, 2000 eV enerjide 1 mA/cm2 akım yoğunluğunda ve 10 inch çapında argon iyon demeti sağlayacak kapasitede sistemlerdir. İyon tabancası sisteminin en büyük avantajı, katmanlama parametrelerinden bağımsız olarak iyon bombardımanı parametrelerinin kontrol edilebilmesidir. Diğer bir iyon bombardımanı tekniği olan gaz deşarjlı saçtırma işlemleri için bu bir dezavantajdır.
İyon tuzağı

İyon tuzağı ya da iyon kapanı, genel olarak dış çevreden izole edilmiş bir sistemde, yüklü parçacıkları yakalamak için kullanılan elektrik veya manyetik alanların bir kombinasyonudur. Kütle spektrometrisi, temel fizik araştırmaları ve kuantum durumlarının kontrolü gibi çeşitli alanlarda kullanılır. En yaygın türleri, Penning tuzağı ile Paul tuzağıdır.
İyon-foton detektörü

İyon-foton detektörü (ion-to-photon detector-IPD), kütle spektrometresinde iyonları tespit etmek için kullanılan bir bileşendir.Bir iyon-foton detektöründe, bir fotomultipler tüp, Rodamine B veya CsI gibi bir sintilatör bileşiği tabakası ile kaplanır. İyonlar, spektrometrenin kütle analizöründen geçerken sintilatör bileşiğine çarpar ve fotonların salınmasına neden olurlar. Bu fotonlar daha sonra fotomultipler tüp tarafından tespit edilir. Sinyali artırmak için iyon ışını ve sintilatör arasında bir mikrokanal plaka (MCP) gibi bir dönüşüm dinodu da kullanılabilir. Bir MCP, bir iyon tarafından vurulduğunda, elektronları serbest bırakacak ve daha sonra sintilatöre çarpacaktır.İyon-foton dedektörleri için birincil uygulama, MALDI kütle spektrometrisinde dedektör görevi görmektir. Teorik olarak, diğer kütle spektrometresi türleri için de kullanılabilirler.
İyonik bileşik

İyonik bileşik; iyonların, iyonik bağların oluşturduğu elektrostatik kuvvetlerle bir arada tutulmalarıyla oluşan bir bileşik türüdür. Bu tür bileşikler, katyon olarak adlandırılan pozitif yüklü parçacıklar ile anyon olarak adlandırılan negatif yüklü iyonlardan oluşmakla birlikte genel anlamda yüksüzdürler.
İyonik sıvı

İyonik sıvı, terimi ile kastedilen 100 0C  sıcaklığın altında sıvı olabilen tuzlardır, İngilizce olarak molten salts (sıvı tuzlar) ifadesi 300 ile 600 0C  aralığında sıvı olarak bulunabilen inorganik tuzlar için kullanlırken iyonik sıvılar -96 0C kadar düşük sıcaklıklarda bile sıvı halde örnekleri bulunabilen sıvılardır. İyonik sıvılar da sofra tuzu NaCl gibi bir anyon ve bir katyon çiftinden oluşmuştur ancak anyon ve katyonlar NaCl deki gibi atomik iyonlar değil, bunun yerine asimetrik yapılı moleküler iyonlardır. Bu nedenle, iyonlar kolayca bir araya gelip kristal paketlenmesi yapamazlar, dolayısıyla erime noktaları daha düşük sıcaklıklara kayar.İlk iyonik sıvı Paul Walden tarafından 1914'te keşfedilmilş Etil Amonyum nitrat([EtNH3][NO3], mp 13-14 0C) dır.  İyonik sıvıların öne çıkan en önemli özeellikleri ihmal edlebilir düzeyde buhar basıncına sahip olmaları ve bu yüzden atmosfere karışmasının çok az olması ve geleceğin ''yeşil kimya'' sı için bir çözüm olarak görülmesi, termal dayanıklılığı, geniş elektrokimyasal pencereye sahip olması ve anyon katyon alternatiflerinin milyonu bulması nedeniyle istenilen özellikle iyonik sıvılar sentezlenebileceği göz önünde bulundurularak dizayn edilebilir çözücüler olarak görülmesidir.
İyonlaşma

İyonlaşma veya iyonizasyon, bir atom veya molekülü iyona dönüştürme sürecidir. Bu süreç, elektron alarak ya da vererek gerçekleşir. Üretilen iyonun elektriksel yükünün artı veya eksi olmasına göre, süreç farklı işler. Artı yüklü bir iyon için, atomdaki elektronun onu kısıtlayan elektriksel gerilimden kurtulmasına yetecek miktarda enerjiyi (erkeyi) dış kaynaktan soğurması gerekir. Bu enerji miktarına iyonlaşma gerilimi veya iyonlaşma enerjisi denir. Eksi yüklü bir iyon için ise, bir elektronun atom ile çarpışıp, elektriksel gerilimine kapılması gerekir.
İyonlaşma derecesi

İyonizasyon derecesi, örneğin gaz ya da sulu çözeltilerdeki nötr parçacıkların, yüklü parçacıklara iyonize olmasının oranına denir. Düşük iyonizasyon derecesine kısmi iyonizasyon ve yüksek iyonizasyon derecesine de tam iyonizasyon adı verilir.İyonizasyon (ya da iyonlaşma), bir atom veya molekülün elektron kaybetmesiyle, iki ters yüklü iyon oluşmasıdır.Gaz ve plazmalarda, iyonizasyon derecesi nötr parçacıkların, yüklü parçacıklara iyonize olması oranına denir. Örneğin elektrik, bir plazma topundan geçerken, içindeki gazın belki %1'i iyonlaşır. Güneş ve yıldızlar da içerisinde çok büyük miktarda hidrojen ve helyum barındırırlar, atomlar da elektron, proton (H+) ve helyum iyonları (He++) şeklinde iyonlaşmışlardır.
İyonlaşma enerjisi

İyonlaşma enerjisi ya da iyonizasyon enerjisi, gaz halindeki bir atomun son temel enerji seviyesindeki çekirdek tarafından en az kuvvetle çekilen bir elektronu koparmak için verilmesi gereken en az enerji miktarıdır. Elementlerin elektron alış verişi sonucu oluşturdukları katyon ve anyonların oluşturduğu tepkimelerdir.Asitlerin iyonlaşması demek, kendini oluşturan (+) ve (-) yüklü iyonlarına ayrışması demektir.Asitler, saf haldeyken elektrik akımını iletemeyip sadece suda çözündüklerinde elektrik akımını iletebilirler. (Asitlerin elektrik akımını iletebilmesi için iyonlaşması gerekir. Çünkü çözeltilerde elektrik akımının iletilmesini (+) ve (-) yüklü iyonlar sağlar.) Mesela;1. iyonlaşma enerjisi, 2. iyonlaşma enerjisinden daima daha azdır. Yani bir sonraki elektronu koparmak için daha fazla enerji gerekir.Nötr hâldeki bir atomun son katmanındaki bir elektronu koparmak için harcanan enerji, 1. iyonlaşma enerjisidir. İlk elektron koparıldıktan sonra ikinci elektron için, yani +1 iyonunu +2 yapmak için gereken enerji ise 2. iyonlaşma enerjisidir.
İyonlaştırıcı radyasyon

İyonlaştırıcı radyasyon, iyonlaşabilen atomlardan veya iyonlaşabilen moleküllerden elektron koparmak için yeterli enerji taşıyan kuantumlara sahip olan herhangi bir elektromanyetik radyasyon türüdür.Bununla birlikte, İyonlaştırıcı radyasyonun farklı türlerinin farklı biyolojik etkileri gözlemlenmiştir ve yüksek biyolojik zararlar verebilirler. İyonlaşma derecesi ve niteliği, onların sayısına (yoğunluk) ve taneciklerin (fotonlar dahil olmak üzere) her birinin enerjilerine bağlıdır. Genel olarak, ne olursa olsun şiddeti, yaklaşık 10 elektron volt (eV) ve daha yüksek enerjili tanecikler veya fotonlar, iyonlaştırabilir olarak kabul edilir. Bu enerji, elektromanyetik dalgalar halinde yayılan yüksek frekanslı ultraviyole ışınlarında ve ötesinde (X-ışınları ve gama ışınları) bulunur. Ancak, en iyonlaştırıcı radyasyonlar Dünya'nın atmosferi tarafından filtre edilir.İyonlaştırıcı radyasyona örnekler: X-ışınları, gama ışınları, alfa, beta radyasyonları, kozmik ışınlar, nötronlar...
İyonosfer

İyonosfer, atmosferin elektromanyetik dalgaları yansıtacak miktarda iyonların ve serbest elektronların bulunduğu 70 km ile 400 km lik kısmı. Termosferi tamamen kapsarken, mezosfer ve ekzosferin bir kısmını kapsar.</div>Güneş'ten ya da yıldızlararası uzaydan gelen ışımalar, burada atmosfer gazlarının atom ve moleküllerini iyonlar ya da elektrikle harekete getirir. İyonosferin yüksekliği zamana ve mevsime göre değişir yalnız sınırının 25-50 mil arasında olduğu var sayılır. Işıma ve yansıtma özelliklerine göre çeşitli katmanlara ayrılır. Karakteristik bir olay, bazı radyo dalgalarını yansıtmasıdır. Bu katmanda gazlar iyon halinde bulunur. Bu yüzden radyo dalgaları çok iyi iletilir. Sıcaklık yüksektir, ancak gazlar çok seyrek olduğu için sıradan bir termometreyle ölçülen sıcaklık düşüktür.Bir radyo dalgası iyonosfere ulaştığında, elektromanyetik dalganın elektrik alan birleşeni iyonosferdeki elektronları radyo frekansı ile aynı frekansta titreşime zorlar. Titreşim enerjisi, elektronların yeniden düzenlenmesini ya da elektronların orijinal radyo frekansını yeniden oluşturmasını sağlar. İyonosferin çarpışma frekansı radyo frekansından düşük ve elektron yoğunluğu yeterli ise tam yansıma gerçekleşir.Eğer gönderilen radyo dalgasının frekansı iyonosferin plazma frekansından büyük ise elektronlar yeterince hızlı dönüt veremez ve sinyal geri yansımaz. Bu durum şu şekilde formülize edilir:  Burada N = cm³ teki elektron yoğunluğudur.
İyonya Okulu

İyonya Okulu veya İyonya ekolü Sokrates öncesi felsefe okuludur. Özellikle, Miletos ve çevresi, zamanın güncel fikirlerinin gelişen bir ticari eritme potasıydı. İyonyalı düşünürler ifadesi Thales, Anaksimandros, Anakismenes, Herakleitos, Anaksagoras ve  'a gönderimde bulunur. Aristoteles, bu grubun üyelerini fizyolog (φυσιολόγοι) yani 'doğa üzerine konuşanlar' olarak adlandırdı. İyonya Okulu'nun tek başlık altında incelenmesi, ikinci yüzyıl felsefe tarihçisi Sotion'a kadar gider. Maddenin doğasını açıklamaya çalışan büyük ölçüde fizikçiler oldukları için bazen kozmologlar olarak anılırlar.Miletoslu Thales (Yun. Θαλῆς), geleneksel felsefe tarihi anlatısına göre ilk filozof kabul edilir. Ondan önce doğal olayları efsaneler ile açıklanıyordu. Şimşek ve deprem gibi olaylar tanrılara atfedildi. Thales, bunun tersine, doğaüstü olanlara atıfta bulunmadan dünyanın doğal açıklamalarını bulmaya çalıştı. Depremleri, Dünya'nın su üzerinde yüzdüğünü ve Dünya'nın dalgalar tarafından sallandığı zaman depremlerin meydana geldiğini hayal ederek açıklamıştır. Thales'in görüşü, dünyanın sudan kaynaklandığıydı.Anaksimandros'tan (Yun. Ἀναξίμανδρος) çok az eser günümüze ulaşmıştır. Buna dayanarak onun arkhesinin apeiron olduğunu çıkarsayabiliriz.Miletli Anaksimenes (Yun. Ἀναξιμένης), diğerleri gibi Milet Okulunun bir parçasıdır. O, arkhenin  hava olduğunu düşünüyordu.Efesli Herakleitos (Yun. Ἡράκλειτος), kendinden öncekilerin tersine her şeyin özünün ateş olduğunu düşünüyordu. Bu da, sadece değişimin gerçek olduğu iddiasına dayanıyordu. Herakleitos'a göre "Her şey akar, hiçbir şey aynı kalmaz" ve "Aynı nehire iki kere girilemez."Klazomenai kentinde dünyaya gelen Anaksagoras (Yun. Ἀναξαγόρας), arkhenin maddi bir şey değil akıl (nous) olduğunu düşünüyordu.Arkhelaos (Yun. Ἀρχέλαος) MÖ 5. yüzyılda yaşamış bir filozoftu. Muhtemelen Atina'da doğdu. Anaksagoras'ın öğrencisiydi ve Diogenes Laertios'un aktardığına göre Sokrates'in hocasıydı. Bazı araştırmacılar bunun İyonya Okulu ile Sokrates'i birleştirme çabası olarak görür. Arkhelaos'un etik anlayışına ilişkin benzer görüş farklılıkları vardır. Genelde Anaksagoras'ı takip etti ancak kozmolojisinde daha önceki İyonyalılara geri döndü.
İyonya Uygarlığı

İyonya Uygarlığı Yunanlar tarafından M.Ö 1200'de Batı Anadolu'da kurulan bir medeniyettir. Batı Anadolu'da kabaca Gediz Nehrinden, Küçük Menderes Nehir'ine kadarki kıyı bölgesine kurmuş ve İyonya adını vermişlerdir.Şehir devletleri halinde yaşamışlardır. 12 şehir devletinden oluşan bir birlik oluşturmuşlardır. Bu şehirler sırasıyla Miletos, Myos, Priene, Efes, Kolophon, Lebedos, Teos, Erithrai, Klazomenai, Phokaia, Samos ve Khios'dur. Smyra aslında Aiol birliğinde iken daha sonradan iyonlaşmıştır. Halikarnos ise Dor birliğinden atılınca, İyonya birliğine girmiştir.Ticaret yollarının bitiş noktasında bulunmaları, tarım ve deniz ticareti sayesinde zenginleş­meleri sonucunda kültürel ve bilim yönüyle Anadolu medeniyetlerinin en gelişmişini oluştur­muşlardır. Yerleşme amacıyla özellikle Marmara ve Karadeniz kıyılarından pek çok koloni kurmuşlardır. Şehir devletleri halinde yaşamaları, bilim insanlarının yetişmesine uygun hür ve bilimsel düşünceyi desteklemişlerdir. Bazı ünlü İyonyalılar; tıpta Hipokrat, tarihte Herodot, felsefe'de Diyojen, matematikte Pisagor, Tales gibi bilim insanları yetişmiştir.İnsan şeklinde düşündükleri çok tanrılı din anlayışı vardır. Özellikle Efes kentinde bir ana tanrıça figürü olan Artemis önemli tanrıçalardadır.Persler tarafından İyonyalılar'a son verilmiştir. Perslere teslim olan Miletos hariç diğer birçok İyonya kenti yağmalanmıştır. Atina'nın desteklediği bazı isyan girişimleri olduysa da bu girişimler sonuçsuz kalmıştır.
İyot eksikliği

İyot eksikliği, kalbin hareketlerini, uyarılan sinirlerin verdiği yanıtı, canlının büyüme hızını ve metabolizmayı denetleyen tiroit bezi salgısını doğrudan etkileyen iyot elementinin vücuda yeterli miktarda alınamaması durumudur.İyot eksikliğinin yol açtığı hastalıkların en yaygınlarından biri basit guatrdır. Özellikle dağlık bölgelerde ve denizden uzak bölgelerde görülür. Deniz kıyılarında çok ender rastlanır. Eksikliği orta derecedeyse tiroid bezi normal miktarlarda hormon bireşimlemek için daha fazla çalışır; böyle durumlarda guatr oluşmasına karşın bireyin sağlığı bozulmamış olabilir. Öte yandan uzun süren ağır eksiklik durumlarında tiroit hormonlarının yetmezliği ortaya çıkar. Cilt kurur, saçlar dökülür, yüzde şişkinlik, kaslarda gevşeklik ve güçsüzlük, kilo artışı, güçte azalma ve zihinsel tembellik gibi belirtileri olan miksödem görülür. Sporadik guatrın nedenleri anlaşılamamıştır; bu durum yeterli miktardan fazla iyot alınan bölgelerde ortaya çıkar. Lahana ve şalgam gibi sebzeler, iyotun vücut dokularına girmesine engel olduğu düşünülen, ama pişirme sırasında ısı etkisiyle yıkıma uğrayan tehlikeli bir enzim içerir.İyot eksikliğini önlemenin ne basit yolu düzenli olarak deniz ürünleri yemek ya da iyotlu sofra tuzu kullanmaktır. Bebeklik döneminde iyot eksikliği ruhsal ve bedensel gelişimi ağır bir biçimde kesintiye uğratan kretinizme yol açar. Anne gebelikte iyotça zengin besinler alırsa bu durumu engelleyebilir. Lahana ve şalgam gibi sebzeler, iyotun vücut dokularına girmesine engel olduğu düşünülen, ama pişirme sırasında ısı etkisiyle yıkıma uğrayan tehlikeli bir enzim içerir.Afrika 2000 yılına iyot eksikliği bozukluklarının ortadan kaldırılması hedefini karşılayabilecek mi?  (İngilizce)
İyot heptaflorür

İyot heptaflorür, diğer adıyla iyot(VII) florür ya da iyot florür, IF7 kimyasal formülüne sahip interhalojen bileşiktir.  VSEPR teorisinde öngörüldüğü gibi alışılmadık bir beşgen bipiramidal yapıya sahiptir.  Molekül, Berry mekanizmasına benzeyen ancak heptakoordineli bir sistem için kullanılan sahte bir Bartell mekanizması isimli bir yeniden düzenlemeye tabi tutulabilir.  4.5 °C'de eriyen renksiz kristallerden oluşur: sıvı aralığı son derece dardır, kaynama noktası 4.77 °C'dedir. Yoğun buhar, küflü ve buruk bir kokuya sahiptir. Molekül D5h simetriye sahiptir.IF7 sıvı IF5'ten 90 °C'de F2 geçirilerek hazırlanır, sonra buhar 270 °C'ye ısıtılır. Alternatif olarak, bu bileşik, hidrolizden kaynaklanan bir safsızlık olan IOF5 oluşumunu en aza indirmek için flor ve kurutulmuş paladyum veya potasyum iyodürden hazırlanabilir.  İyot heptaflorür aynı zamanda, dioksijenil hekzafloroplatinat, iyot pentaflorür çözeltisi içinde potasyum florür kullanılarak potasyum heksafloroplatinat (V) gibi diğer platin(V) bileşiklerinin hazırlanması için kullanıldığında yan ürün olarak elde edilir.IF7 hem cildi, hem de mukoza zarını tahriş edicidir. Aynı zamanda güçlü bir oksitleyicidir ve organik malzeme ile temasında yangına neden olabilir.
İyot monobromür

İyot monobromür, IBr kimyasal formülü ile gösterilen bir interhalojen bileşiktir. Oda sıcaklığına yakın eriyen koyu kırmızı bir katıdır. İyot monoklorür gibi, IBr de bazı iyodometri türlerinde kullanılır.  I + kaynağı olarak işlev görür.
İyot monoflorür

İyot monoflorür, IF formülü ile gösterilen, iyot ve flordan oluşan bir interhalojen bileşiktir. 0 °C'de çikolata-kahverengi bir renge sahip katıdır, elementel iyot ve iyot pentaflorür'e disproporsiyonlaşır.Moleküler özellikleri hala kesin olarak spektroskopi ile belirlenebilir: iyot-florin mesafesi 190.9 pm ve I − F bağ ayrışma enerjisi yaklaşık 277 kJ mol −1'dir.  298 K’de, standart entalpi oluşum değişikliği ΔHf ° = −95.4 kJ mol−1 ve Gibbs serbest enerjisi ΔGf° =117.6 kJ mol −1'dir .CCl3F'deki elementlerin −45 °C'de reaksiyona girmesiyle, sadece kısaca süreliğine olsa da üretilebilir:
İyot monoklorür

İyot monoklorür ICl formülü ile gösterilen bir interhalojen bileşiktir. Oda sıcaklığına yakın eriyen kırmızı-kahverengi renge sahip bir kimyasal bileşiktir.  İyot ve klorun elektronegatifliği arasındaki fark nedeniyle, ICl oldukça kutupsaldır ve  kaynağı olarak davranır.Klor gazı iyot kristallerinden geçtiğinde, iyot monoklorürün kahverengi buharı gözlemlenir. Koyu kahverengi iyot monoklorür sıvısı toplanır. Aşırı klor, geri dönüşümlü bir reaksiyonda iyot monoklorürü iyot triklorüre dönüştürür:iki polimorf içerir; 27.2 °C erime noktasına sahip siyah (geçen ışık ile kırmızı) iğneler olarak bulunan  ve erime noktası 13.9 °C olan siyah  (iletilen ışıkla kırmızı-kahverengi) trombositler olarak mevcut olan    .Her iki polimorfun kristal yapılarında, moleküller zik-zak zincirlerinde düzenlenir.  , P21/c uzay grubuyla monokliniktir.İyot monoklorür HF ve HCl gibi asitlerde çözünür, ancak HCl ve HI oluşturmak üzere saf su ile reaksiyona girer:organik sentezde yararlı bir reaktiftir.  Bazı aromatik iyodürlerin sentezinde bir elektrofilik iyot kaynağı olarak kullanılır. Aynı zamanda C-Si bağlarını da keser.Bu tür reaksiyonlar sodyum azit varlığında gerçekleştirildiğinde, iyodo azit RCH(I)-CH(N3)R'elde edilir.Wijs çözeltisi, yani asetik asit içinde çözülmüş iyot monoklorür, bir maddenin iyot değerini belirlemek için kullanılır.Aynı zamanda, bir klorat ile reaksiyona girerek ve yan ürün olarak klor gazı serbest bırakarak saf iyodürler yapmak için de kullanılabilir.
İyot pentaflorür

İyot pentafluorür, IF5 kimyasal formülüne sahip florür ve iyottan oluşan bir interhalojen bileşiktir. 3.250 g cm−3 yoğunluğa sahip, renksiz veya sarı bir sıvıdır.  İlk olarak 1891'de Henri Moissan tarafından flor gazı içinde katı iyot yakılarak sentezlendi.  Bu ekzotermik reaksiyon, reaksiyon koşulları iyileştirilmiş olmasına rağmen hala iyot pentaflorür üretmek için kullanılır.İyot pentaflorür güçlü bir florlama ajanıdır ve yüksek oksidatiftir. Su ile şiddetli tepkimeye girerek hidroflorik asit, iyodik asit, ve daha fazla flor içeren iyot heptaflorür oluşturur.İyot pentaflorür, 1979 filmi Alien'in terminal sekansındaki kaçış mekiğinin atmosferine su basması için "Özel Gaz" olarak kullanılmıştır.Lord, RC; Lynch, MA; Schumb, WC; Slowinski, EJ (1950). "Titreşimli Spektrumlar ve İyot Pentaflorür ve Heptaflorür Yapıları". Amerikan Kimya Derneği Dergisi . 72 (1): 522-527. doi : 10.1021 / ja01157a135 .Rogers, MT; Speirs, JL; Thompson, HB; Panish, MB (1954). "İyot Pentaflorür, Donma ve Kaynama Noktası, Buharlaşma Sıcaklığı ve Buhar Basınç-Sıcaklık İlişkileri" Amerikan Kimya Derneği Dergisi . 76 (19): 4843-4844. doi : 10.1021 / ja01648a022 .Rogers, MT; Thompson, HB; Speirs, JL (1954). "Sıvı Klor Trifluorür ve İyot Pentaflorürün Dielektrik Sabitleri". Amerikan Kimya Derneği Dergisi . 76 (19): 4841 - 4843. doi : 10.1021 / ja01648a021 .Booth, HS; Pinkston, JT Jr. (1947). "Halojen Florürler". Kimyasal İncelemeler . 41 (3): 421-439. doi : 10.1021 / cr60130a001 .
İyot pentaoksit

İyot pentaoksit I2O5 formülü ile gösterilen kimyasal bileşiktir. Bu iyot oksit, iyot asidinin anhidriti ve iyotun tek kararlı oksididir. 200 °C'de kuru hava akımında iyodik asidi kurutmak suretiyle üretilir:I2O5 139.2°'lik I-O-I açısı ile açısal şekle sahiptir, ancak molekülün bir ayna düzlemi yoktur, bu yüzden simetrisi C2v yerine C2'dir. Terminal I-O mesafeleri 1,80 Å ve köprüleme IO mesafeleri 1,95 Å civarındadır.I2O5, SO3 ve S2O6F2 ile [+IO2] iyodil tuzları oluşturur, konsantre sülfürik asit ile ise [IO+] iyodosil tuzları oluşturur.
İyot siyanür

Siyanojen iyodür veya iyot siyanür (ICN), iyot ve siyanür grubundan oluşan bir psödohalojendir. Nispeten uçucu ve oldukça toksik bir inorganik bileşiktir.  Hidrojen siyanür oluşturmak üzere suyla yavaşça reaksiyona giren beyaz kristaller halinde ortaya çıkar.Siyanojen iyodür, I2 ve siyanürün birleştirilmesiyle elde edilir, en yaygın olarak sodyum siyanürün buz soğukluğunda su içerisinde birleştirilmesiyle hazırlanır.  Ürün eter ile ekstre edilir.Siyanojen iyodür, tahnitçilikte koruyucu olarak kullanılmıştır.  Genel olarak, siyanojen iyodür, tüm alt yaşam formlarını yok etmek için kullanılır.Siyanojen iyodür ilk olarak 1824 yılında Fransız kimyager Georges-Simon Serullas (1774-1832) tarafından sentezlendi.Siyanojen iyodür, 1930'lardan önce ticari olarak satılan iyottaki safsızlıklardan biri olarak kabul edildi.Siyanojen iyodür solunması veya yutulması hâlinde toksiktir ve cilt yoluyla emildiğinde veya yutulduğunda ölümcül olabilir. Siyanojen iyodür kasılmalara, felce ve solunum yetmezliğinden ölüme neden olabilir. Güçlü bir tahriş edicidir ve temas hâlinde göz ve cilt yanmalarına neden olabilir. Eğer siyanojen iyodür tamamen ayrışmaya uğrayacak kadar ısıtılırsa toksik azot oksit, siyanür ve iyodür dumanı açığa çıkarabilir. Siyanojen iyodür asitler, bazlar, amonyak, alkoller ve ısıtmayla temas ettiğinde ayrışır. ICN, hidrojen siyanür vermek için su veya karbon dioksit ile yavaş yavaş reaksiyona girer.ABD Acil Durum Planlama ve Topluluk Bilme Hakkı Yasası'nın (42 USC 11002, Emergency Planning and Community Right-to-Know Act) 302. Maddesinde tanımlandığı üzere ABD'de son derece tehlikeli bir madde olarak sınıflandırılmıştır ve üreten, depolayan, veya önemli miktarlarda kullanan tesisler katı raporlama şartlarına tâbidir.Piridin içindeki siyanojen iyodür çözeltileri elektrik akımını iletir. Piridin içindeki ICN'nin seyreltik çözeltileri ilk başta renksizdir, ancak durduktan sonra sırasıyla sarı, turuncu, kırmızı-kahverengi ve koyu kırmızı-kahverengi olur. Bu etki, iletkenlikteki bir değişimden kaynaklanır ve bu da bir elektrolit oluşumundan kaynaklanır. ICN'nin elektrik iletkenliği iyot-piridin çözeltileriyle karşılaştırıldığında, ICN'de elektrolit oluşumu çok daha yavaş ilerler. Sonuçlar, siyanitlerin, piridin içerisinde iyodürlerden çok daha zayıf tuzlar olduğunu doğrulamaktadır, ancak siyanojen iyodür çözeltileri piridin içinde çözülebilmektedir, ancak zamanla artan ve elektriksel iletkenliği olan çözeltiler vererek, maksimum değerler ortaya çıkmaktadır.
İyot triflorür

İyot triflorür IF3 kimyasal formüllü interhalojen bileşiktir. −28 °C'nin üzerinde bileşenlerine ayrılan sarı renkli bir katıdır.  Kendisini oluşturan elementlerden sentezlenebilir fakat IF5 oluşumundan kaçınılmasına dikkat edilmelidir.F2 ve I2, IF3  bileşiğini oluşturmak için, −45 °C'de CCl3F içinde tepkime verir. Alternatif olarak, düşük sıcaklıkta, I2 + 3XeF2 → 2IF3 + 3Xe florisnasyon tepkimesi kullanılabilir. İyot florürün çok kararsız olmasından dolayı bu bileşik hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır.İyot triflorür 5 elektron çiftine sahiptir ve VSEPR Teorisine uygun olarak T harfi şeklinde şekillenmiş klor triflorüre benzer.
İyot triklorür

İyot triklorür, iyot ve klorden oluşan bir interhalojen bileşiktir. Bu parlak sarı ve katı halde bir düzlemsel olarak mevcut olan dimer , iki köprü  atomlarına sahip  tir.İyotun fazla sıvı klor ile −70 °C'te reaksiyona sokulmasıyla hazırlanabilir. Erimiş halde iletkendir, bu da ayrıştığını gösterir.