barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Çarpıştırıcı

Çarpıştırıcı, yönlendirilmiş parçacık ışınlarını içeren bir tür parçacık hızlandırıcıdır. Çarpıştırıcılar, halka hızlandırıcı veya doğrusal hızlandırıcı olabilir ve tek bir parçacık ışınını durağan bir hedefe veya başka bir ışına çarpıştırabilirler.Çarpıştırıcılar parçacık fiziği araştırmalarında, parçacıkları çok yüksek kinetik enerji seviyesine hızlandırarak  ve bu hızlanmış parçacıkların diğer parçacıklar ile çarpışmasına izin vererek kullanılır.  Bu çarpışmaların yan ürünlerinin analizi, bilim insanlarına, atom altı dünyanın yapısı ve onu yöneten doğa yasaları hakkında veri ve kanıtlar verir.  Bu veriler sadece yüksek enerjilerde ve küçük zaman aralıklarında belirgin hale geldiğinden ötürü çarpıştırıcı kullanmadan araştırma yapmak zor veya imkânsız olabilir.Çarpıştırıcı inşası için ilk ciddi teklif, Orta Batı Üniversiteleri Araştırma Derneği'ndeki (MURA) bir gruptan gelmiştir.  Bu grup iki teğet radyal sektör FFAG hızlandırıcı halkası oluşturmayı önerdi. İlk çalışmaları yürüten gruptan olan Tihiro Ohkawa, tek bir mıknatıs halkası içinde iki tane birbirinden farklı parçacık ışınını hızlandırabilecek radyal sektör FFAG hızlandırıcı tasarımı geliştirmeye devam etmiştir.  MURA grubu tarafından yapılan üçüncü FFAG prototipi 50 MeV elektron makinesi 1961 yılında, bu konseptin uygulanabilirliğini göstermek için, inşa edilmiştir.Gerard K. O'Neill, parçacıkların bir çift teğet depolama halkasına enjekte edilmesi için tek bir hızlandırıcı kullanılmasını önerdi.  Orijinal MURA önerisinde olduğu gibi, teğet kısımda çarpışmalar meydana gelmesi planlandı.Kaynaklar: Particle Data Group  web sitesinden ve hızlandırıcı fizik ve mühendislik el kitabından bilgi alındı.
Çarseda

Çarseda (Peştuca: چارسده, İngilizce: Charsadda), Pakistan'ın Hayber-Pahtunhva eyaletine bağlı Çarseda ilçesinde bulunan ve ilçenin merkezi konumundaki kasaba.20 Ocak 2016'da, kasabadaki Baça Han Üniversitesi'de, Pakistan Talibanı'na bağlı Gidar grubunun üstlendiği bir saldırı gerçekleşti. Olayda 25 kişi ölürken 60'tan fazla kişinin yaralandı.
Çartak

Çartak ( — Чортоқ); Özbekistan Cumhuriyeti'nin Nemengan ili'nin Çartak İlçesi'nde bulunan şehirdir. Çartak İlçesinin merkezi'dir.
Çartak, Saray

Çartak; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Çarukluğ boyu

Çarukluğ, Kaşgarlı Mahmud, Türk Dili'nin en eski ve değerli sözlüklerinden Divân-ı Lügati't-Türk'te;"ٱغُز Oğuz" "Bir Türk boyudur. Oğuzlar Türkmendirler. Bunlar yirmi iki bölüktür; her bölüğün ayrı bir belgesi ve hayvanlarına vurulan bir alâmeti vardır. Birbirlerini bu belgelerletanırlar.""Yirmiikincisi : "جرقلغ Çarukluğ"lardır. Bunların sayısı az, belgeleri belli değildir." ......, Bu saydığım bölükler köktür. Bu kökten bir takım oymaklar çıkmıştır; onları söylemedim, sözü kısa kestim. Bu bölüklerin adları onları kurmuş olan eski dedelerin adlarından alınmıştır. Araplarda dahi böyledir." Çarukluğ boyunun adına Reşideddin Fazlullah'ın listesinde rastlanmıyor. Bu listede Kaşgarlı’nın Divan’daki Oğuz boy bölüğünde bulunmayan şu adlar geçmektedir: Yaparlı, Kızık, Karkın.Bu isimde Isparta ili Şarkikaraağaç ilçesi Çarıksaraylar kasabası vardır. Çaruk köyü ile Saraycık ve diğer yakın köylerin 1522 yılında birleşmesiyle meydana gelmiştir.Kaşgarlı’nın listesinde boyların o zamandaki siyasi durumlarına göre sıralandığı anlaşılıyor. Yine Reşideddin Fazlullah'ın listesinin de, Oğuz boylarının eski siyasi ve sosyal konumlarına göre tanzim edildiği görülüyor. Kaşgarlı Mahmud'un listesindeki Oğuz boylarının adları, zamanlarındaki söyleniş şekillerine göre yazılmıştır."جرق Çaruk" "Türklerden bir oymak olup برجق Barçuk"ta otururlar. Barçuk şehri Afrasyab'ın şehridir. Orada Buth-ü-nassar'ın oğlu بآتزآن Betzen"i hapsetmişti." şeklinde Çaruk oymağını ve yerlerini tanımlamış ve Çaruk oymağı ile Oğuzlar'dan Çarukluğ boyunun arasında ayrım olup olmadığı konusunda herhangi bir ayrıntılı bilgi verilmemiştir.Barçuk şehri Çin Sincan Uygur Özerk Bölgesinde, Kaşgar Vilayeti'ne bağlı şimdiki Maralbeşi Nahiyisinin o dönemdeki eski ismidir.Anadolu’da bugünkü söylenişe göre Oğuz Boylarının adları:Boz-oklar: Kayı, Bayat, Kara-Evli, Ak-Evli, Yazır, Döğer, Dodurğa, Avşar, Kızık, Beğ-Dili, Karkın.Üç-oklar' : Bayındır, Peçenek (Beçenek), Çavundur, Çepni, Salur (salır), Eymir, Alayuntlu, Yüreğir, İğdir, Büğdüz, Kınık.''
Çarçıra Meydanı

Çarçıra Meydanı (; ), Mahabad şehrinin merkezinde bir halk meydanıdır. Artık resmi olarak Shahrdari Meydanı (Belediye Meydanı) olarak adlandırılıyor.Bu yerde, Kadı Muhammed, 1946'da Mahabad Cumhuriyeti'ni ilan etti. Burada, İran otoritesini yeniden kurduktan ve 1947'de Mahabad Cumhuriyeti yıkıldan sonra, Kadı Muhammed ve Mahabad Cumhuriyeti'nin diğer siyasi liderleri İran devleti tarafından idam edildi.
Çarık, Uşak

Köyün adı buraya yerleşen Yörüklerin Çarık cemaatinden gelmekte olup 16. yüzyıl piyadegan defterlerinde Çarık köyünde 10 tane piyade çiftliğinin bulunduğu kaydedilmiştir. 16. yüzyıl Uşak vakıf kayıtlarında, Çarık köyünde Germiyanoğlu Yakub Bey döneminde Şeyh Yakub tarafından kurulan Şeyh Yakub zaviyesi bulunmaktaydı.Köy, Uşak il merkezine 10 km uzaklıktadır. Uşak il merkezinin doğusunda yer alan köyün hemen kuzeyinden Afyon-Uşak kara yolu geçmektedir.
Çarıklar, Anamur

Anamur'un Örenle birlikte ilk belde belediyesidir. Belde sınırları içerisinde Alakise Antik Kenti ve Azıtepe bulunmaktadır. Daha önceleri köy iken, 11 Aralık 1991 tarihindeki kararla belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 30 Mart 2014 tarihinde Yeni yasa gereği Ören ve Çarıklar mahalle olarak Anamur Belediye Başkanlığı'na katıldı. Ören ve Çarıkların yanı sıra 37 mahallesi de mahalle olarak Anamur Belediyesi'ne bağlandı. Bu suretle artık çarıklar beldesi çarıklar mahallesi olarak değişti. Köy 2000`li yılların başına kadar göç alırken bu tarihten itibaren göç vermeye başlamıştır.Çarıklar , Anamur, Mersin'e bağlı bir mahalle olup nüfusu 3.300'ün üzerindedir. Anamur ilçesine uzaklığı 7 km olup ilçeyle aradaki sınırı dragonda çayıdır.1990'lı yıllarda belediye olmuştur. Mahalleleri Efeler mahallesi,Merkez mahallesi ve Kocadut mahallesidir. 30 Mart 2014 tarihinde Yeni yasa gereği  Çarıklar mahalle olarak Anamur Belediye Başkanlığı'na katıldı. Okulları Efeler ve Rüştü Kazım Yücelen İÖO.'dur.Çarıklar Beldesi denize kıyısı yoktur. Beldemizin güneyinden Mersin Antalya D 400 kara yolu geçer.Beldede Sağlık Ocağı mevcuttur.Beldemiz tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlar.Tarımda Muz , Çilek Domates , Patlıcan, Salatalık yetiştirilmekte olup beldemiz içindeki halde değerlendirilmektedir.Beldemizde hayvancılık yapılmakta olup Anamur ve çevresinde Çarıklar Yoğurdu olarak Yoğurdumuz ve Yer fıstığımız Meşhurdur. Belde yerleşimi Kuzeyden güneye 11 km ve doğu batı yaklaşı 3 km çivarında olup engebeli bir yapıya sahiptir.
Çarıklar, Köprübaşı

Köyün adı Demirköprü barajı altında kalan eski çarıklar köyünden gelmektedir. Sular altında kalan köyden ayrılanlar kurmuştur.Köy halkı eski Türk gelenek ve göreneklerini sürdüren ilerici kişiliktedir. Balık yemekleri ve Akdeniz usulü beslenme yaygındır.
Çarıklı Milyoner

Çarıklı Milyoner, 1983 yapımı Türk komedi filmidir. Filmin yönetmenliği Kartal Tibet'e, senaryosu İhsan Yüce'ye aittir. Filmin başrollerinde Kemal Sunal ve Necla Nazır oynamaktadır.Hilmi Tok milyarder bir iş adamıdır. Bir gün tek başına kullandığı arabasıyla kaza yaparak ölür. Tüm mirasını köyde davulculuk yapan oğlu Bayram'a bırakmıştır. Bir anda Bayram hiç görmediği babasının mirasına konar. Ancak Bayram'ın akraba bozuntuları mirası Bayram'a yedirmemeye kararlıdır hatta bunun için Bayram'ı öldürmeye bile kalkışırlar fakat hiçbirinde amaçlarına ulaşamazlar. Bayram ise sahte akrabalarının gerçek yüzünü anlamıştır ve mirası onlara vermemeye kararlıdır. Bu arada Bayram gazetede kendisi hakkında ileri geri yazılar yazan ve gerçek kimliğini bilmediği gazeteci Suna'ya aşık olur. Sonunda yazıları yazan gazetecinin Suna olduğunu öğrenir. Yaşadığı bunca olaya dayanamayan Bayram akıl hastanesine yatar.
Çarıkmahmutlu, Kula

kara keçili yörüklerinden olan bu mahallenin ilk kurucuları horasandan(iran)anadoluya urfa taraflarından girmişler oradan da toroslara geçmişler.temel geçimleri hayvancıklık olunca yaylaları mesken tutmuşlar.toroslardan ikiye ayrılmış oba bir kısmı mersim ve mut bölgesinde kalmış bir kısmı muğla aydın yöresine gelmiş ve oralarda yerleşik hayata geçmişler.bir kısmı da bozdağlara ve oradanda 3 kardeş bugünkü çarık ballı,çarık tekke, ve çarık mahmutluyu kuranlardır yıl taribi olarak 1800 yılların başındadır.bu gün koca mahmutlu olan mahallenin adıdır çarık mahmutlu daha önce bu topraklarda rumlar yaşamıştır bunlara ilişkin hala izler bulmak mümkündür.bunlar cavur ölen ceşmesi yanında eski bir kilise yıkıntısı ve mezarlığı mevcuttur.
Çarıksaraylar, Şarkikaraağaç

Çarıksaraylar, Isparta ilinin Şarkikaraağaç ilçesine bağlı bir beldedir. Kasaba'nın nüfusu 2014 yılına ait sayıma göre 2.971'dir.Çarıksaray adı nüfusun çoğunluğunun Akşehir'de ikamet ettiği Bayat aşireti'nin "Çarıklar" kolundan olmasından kaynaklanır. "Saray" eki arazi darlığından çevre köylere nazaran ilk iki katlı evleri tercih etmelerinden kaynaklanmıştır.Çarıksaraylar, Osmanlı Devleti’nin arşivlerinde ilk defa Fatih Sultan Mehmed Dönemi 1475-1481 arası tarihte yazılan, Kara Ağaç Nahiyesi’nin mezra’a (ekinlik) ve 40 pare karyesiyle toplamda 51 yerleşim yerinden birisidir. Bugüne göre, kurulduğunda oldukça küçük bir köy(karye) olan Çarıksaraylar’ın 1475’teki ilk Mufassal Defter’inde hane sayısı 12'dir.1501 tarihli 2. Mufassal Defteri kayıtlarına göre Çarıksaraylar’ın hâne sayısı 2 hane eksiğiyle 10’a düşmüştür. Bu tarihte Çarıksaray köyünde oturanların ödediği öşür bedelleri Ağnam (Küçükbaş hayvanlar) 55 akçe, Ganem (Koyun) 100 akçe, Yulaf 25 akçe ve Ketan da 20 akçedir.16. asra, yani 1567’li yıllara kadar hem Çarıksaray hem Süvar hem de Saraycık’ın Hâne ve Nefer/Nüfusları ayrı ayrı kaydedilirken yakın tarih sayabileceğimiz bu tarihlerde Ömercik köyü içinde yer alan Bayat, Yaka-köy, Ulu ve Çarık dahil Süvar(günümüzde bu mahalle isimleri Çarıksaraylar belediyesi içinde bulunmaktadır.) ile de birleşerek Çarıksaray halini almış ve oldukça büyümüştür. 1522’de 4 hâne ve 5 neferi bulunan Çarık karyesi, Saraycık ile birleşmiş ve 1522’de 11 hane ve 13 neferli iken bu birleşmeden dolayı da 1567 tarihinde 15 hane, 24 nefere çıkmıştır.3 mahalleden müteşekkil Çarıksaray 1839 tarihinde henüz köy durumundadır. Kara Ağac Nahiyesi’nin en yaşlılarının bulunduğu Çarıksaray’ın ilk mahallesi Ulu’da (günümüzde Ulu Mahalle) 87 hane olup 213 nefer yaşamaktadır.Milli mücadele döneminde Çarıksaraylardan Kuvayimilliye'ye katılan kişi sayısı oldukça yüksektir. Kuvayimilliye'ye katılan Çarıksaraylı Hasan Hüseyin Efe, 210 nefer 80 süvarisiyle Konya'da çıkan Bozkır Ayaklanması'nın bastırılmasında önemli rol oynamıştır. Daha sonra Hasan Hüseyin Efe, Hafız İbrahim Demiralay'ın tavsiyesiyle cepheye sevk edilir ancak orada bulunan Demirci Mehmet Efe ile anlaşamayarak Şarkikaraağaç'a geri dönmeye ve isyan etmeye kalkar. Bunun üzerine yolda yakalanarak hapse atılır.Isparta iline 120 km, Şarkikaraağaç ilçesine 7 km uzaklıktadır. Beldenin Konya il merkezine uzaklığı 113 km'dir. Kasaba Sultan Dağları'nın güney kesimi ile sınır durumdadır.31 Mart 2019 yerel seçimine göre AK Parti adayı Mehmet Bingöl, oyların %52.17'sini (1068 oy) alarak belediye başkanı seçilmiştir. En yakın rakibi, MHP adayı Halil Toprak ise %45.33 (928 oy) ile 2. olmuştur.
Çarıksaraylı Hasan Hüseyin Efe

Çarıksaraylı Hasan Hüseyin Efe (1892, Çarıksaraylar, Şarkikaraağaç - 1 Mart 1920, Niğde), Türk Kurtuluş Savaşı'nda bir Kuvâ-yi Milliye lideridir.Çarıksaraylı Hasan Hüseyin Efe 1892 yılında Isparta'nın Şarkikaraağaç kazasına bağlı olan Çarıksaraylar beldesinde dünyaya gelmiştir. Dönemin yazarları tarafından uzun boylu ve erkek güzeli (yakışıklı) olduğu şeklinde tasvir edilmiştir. Başlangıçta asker kaçaklarından ve suçlulardan oluşan çetesiyle dağa çıkmıştır ve daha sonrasında Hafız İbrahim Demiralay'ın çabalarıyla ilk başta Akşehir milis bölüğüne katılmış ve kendisine bağlı 290 adamıyla Bozkır Ayaklanması'nın bastırılmasında önemli rol oynamıştır ve daha sonraları Yunan kuvvetlerine karşı savaşmak üzere batı cephesi'ne gönderilmiştir. Burada Demirci Mehmet Efe'nin liderliğinde olan bir bölüğe katılmış ancak Demirci Mehmet Efe'nin kendisine süikast düzenleyeceğinden şüphe edip Çarıksaray'a geri dönmeye karar vermiştir. Bunun üzerine Demirci'nin şikayetleri ile yolda yakalanmış ve Konya'da hapishaneye gönderilmiştir. Burada da çeşitli isyan girişimlerinden dolayı Niğde'ye sevk edilmiş ve orada bir jandarma görevlisi tarafından öldürülmüştür.Küçük Ağa (dizi) - Dizideki Erol Taş'ın canlandırdığı Çakırsaraylı figürü, Çarıksaraylı Hasan Hüseyin Efe'den gelmektedir.
Çarıktekke, Kula

Mahallenin kökleri Oğuz'un 24 boyundan olan Çarukluğ boyundan gelmektedir. Günümüz ismi ile Çarık aşireti mahalleye ismini vermiştir.Manisa il merkezine 141 km, Kula ilçesine 22 km uzaklıkta olup Alaşehir'e yaklaşık 15 km uzaklıktadır.
Çarın Nehri

Çarın (, Şaryn , Charyn), Kazakistan'ın Almatı Eyaletinde İli'nin sol kolu olan bir nehirdir. Çarın Milli Parkı içinden akar. İli Nehri, Balkaş Gölü'ne akan en büyük ana arter olarak kabul edilir.Çarın, Ketmen Dağları'nın (Хребет Кетмень) güney yamacından yükselir. Yukarı kesimlerde Cholkodagsu (Шолкодагсу), orta kesimlerde Kegen (Кеген) olarak da adlandırılır. Başlangıçta yüksek bir vadi boyunca batı yönünde akar ve Moinak rezervuarına ulaşır. Buraya inşa edilen  300 MW kapasiteye sahiptir. Rezervuardan sonra kuzeydoğuya döner ve Çarın Milli Parkı'nda bulunan Çarın Boğazı boyunca akar. Ardından İli Nehri'ne sol kol olarak katılır. Çarın nehri  uzunluğundadır ve yaklaşık 'lik bir drenaj havzasına sahiptir. Ağızdan 84 km yukarıda debi 'dir. Nehir kar suların erimesiyle beslenir. Genellikle Kasım - Şubat aylarında donar, Mart - Nisan başında erir. Nehrin suyu sulama amaçlı kullanılmaktadır.Teskey Ala Dağları ve Küngöy Ala dağları'nın kuzey yamacından kendisine akan birçok kol nedeniyle Çarın nehri dolup taşmaktadır. Sularıyla Zhalanash depresyonunun doğu kısımları ve Toraigyr dağları boyunca 'nu oluşturur. Zhalanash vadisinde kanyon, trapezoidal şekli nedeniyle Kazakça'da Beyaz akıntı anlamına gelen Aktogay olarak adlandırılır.
Çarşaf

Çarşaf, yatak takımı olarak tek başına veya çift halinde kullanılan, uzunluğu ve genişliği şilteden daha büyük olan ve şilte veya yatağın hemen üzerine, ancak battaniyelerin ve diğer yatak takımlarının (örneğin yorgan ve yatak örtüleri ) altına serilen bir üründür.Çarşaf terimi ilk olarak 15. yüzyılda kullanılmıştır. Çarşaflar geleneksel olarak beyazdı ve pamuk, keten veya ipekten yapılırdı. Günümüzde ise çeşitli renk ve desenler kullanılıyor.Çarşaflar düz veya lastikli (fitted) olarak iki ana kategoriye ayrılır. Düz bir çarşaf, basitçe dikdörtgen bir kumaş tabakası iken, lastikli bir çarşafın dört köşesi ve bazen sadece alt tabaka olarak kullanılmak üzere elastik takılmış iki veya dört kenarı vardır. Lastikli çarşaf elastik bir ip yerine büzme ipi kullanılarak da sabitlenebilir. Takılı bir alt çarşafın amacı, yatak kullanımdayken şilteden kaymasını engellemektir.Pamuk ve pamuk karışımları pazara hakim malzemelerdir. En yaygın kullanımı pamuk ve polyester karışımıdır. Pamuk, emicilik ve yumuşak bir tutuş sağlarken, polyester dayanıklılık ve kırışmazlık sağlar. Nevresim üretiminde kullanılan diğer yaygın lifler arasında keten, ipek, Bitkisel ipek ve bambu, suni ipek, liyosel, Mikroteks veya Mikrofiber ve polipropilen bulunur. Polipropilen (olefin), düşük bir maliyetle üretilen ve tipik olarak acil barınaklarda veya hastanelerde tek kullanımlık örtü olarak kullanılan hipoalerjenik, eğrilerek bağlanmış bir malzemedir.Çarşafların kalitesi genellikleinç karesi başına düşen iplik sayısıyla ifade edilir. Genel olarak, iplik sayısı ne kadar yüksek olursa, çarşaf o kadar yumuşak olur, ancak ipliğin örgüsü ve türü, malzemenin "tutuşunu" etkileyebilir. Böylece daha düşük iplik numarasına sahip bir tabaka aslında daha yüksek numaraya sahip bir tabakadan daha yumuşak olabilir. Daha ince iplikler daha ince bir tabaka kumaş oluşturma eğiliminde olduğundan, iplik kalitesi çarşafların görünümünde ve dokunma hissinde de rol oynar. Kat, tabakanın ne kadar ağır hissettirdiği konusunda rol oynar. Kat, tabaka oluşturulurken kaç lifin birlikte büküldüğünü temsil eder. 2 katlı 300 ilmekli bir kumaş, tek katlı 600 ilmekli bir kumaştan daha ağır olacaktır.En yaygın yapılar muslin, perkal, saten, flanel ve örme jarsedir. Düz bir dokumada çözgü ve atkı birer birer kesişir. Satenin birden fazla (genellikle 3-4) üst ipliği ve bir alt ipliği vardır.Çarşaflar, düşük sıcaklıkta su ve kurutma ayarları kullanılarak haftada yaklaşık bir kez yıkanmalıdır. Kahve lekelerini, idrarı veya toz akarları gibi alerjenleri yok etmek için ılık su kullanılabilir. Kumaşın nefes alabilirliğini azaltan kalıntı bıraktıkları için yumuşatıcı kullanılması önerilmez.
Çarşaf (dergi)

İlk sayısı 17 Aralık 1975'te çıkan Çarşaf dergisi, o tarihlerde yavaş yavaş ses getiren Gırgır'a rakip olması düşüncesiyle Hürriyet gazetesinin o dönemki sahibi Erol Simavi tarafından çıkarıldı. Çetin Emeç'in genel müdür olduğu dergi sadece sarı renkle yayınlanan Gırgır'ın karşısında, ekolin ile renklendirilmiş karikatürleriyle belirgin bir görsel tarz oluşturdu. Başlangıçtaki güçlü kadrosunu zamanla yitiren Çarşaf, Gırgır ekibinin çıkarttığı ikinci dergi Fırt'ın dahi gerisinde kaldı. Nehar Tüblek ve ondan sonra Semih Balcıoğlu editörlüğünde 17 yıl yayınlanan Çarşaf  Dergisinin yayın hayatı 1992'de Hürriyet Gazetesinin mizah eki olarak sona erdi.Çarşaf Dergisi, karikatürist Raşit Yakalı yönetiminde istikrarlı bir şekilde yıllarca sürdürülen Çarşaf Karikatür Okulu isimli etkinlik aracılığıyla pek çok genç amatör çizerin karikatürcülük mesleğine adım atmasına olanak sağlamıştır.
Çarşak

Çarşak, genellikle dağlarda, büyük kaya kütlelerinin, duvarların aşağısında bulunan, kaya bloklarından kopmuş, parçalanarak ufalanmış taşlarla örtülü yamaç.
Çarşamba

Çarşamba, haftanın salıdan sonra, perşembeden önce gelen günüdür. Uluslararası ISO 8601 standardına göre haftanın üçüncü günüdür.Kelime, Farsça "dördüncü gün" anlamına gelen  çahâr şenbeden gelir. Türkçede geçen en eski kullanılışı Codex Cumanicus'taki çahar-şanbe [çaar sanbe] şeklidir.Halk kültüründeÇarşamba' gününe Türklerde ve özellikle Azeri kültüründe değişik anlamlar yüklenmektedir. Genel olarak çarşamba günlerinde gece vakti dikkatli olunması ve doğaya (doğa ruhlarına) saygısızlık yapılmaması gerektiğine inanılır.
Çarşamba Beldespor

Deplasmanlı Amatör Lig'de başarılı olup 1993-1994 sezonunda tarihinde ilk kez 3. Lig'de mücadele etmeye başlayan kulüp, o sezon Çarşamba ilçesini Çarşambaspor ile birlikte 3. Lig'de temsil eden iki takımdan biri oldu. Ancak, ligdeki ilk sezonunda 3. Lig 6. Grup'ta son sırada yer alarak amatör kümeye düştü.
Çarşamba Gecesi

Çarşamba Gecesi, 1978-1979 yılları arası Uğur Dündar tarafından sunulan haber programı. Program Uğur Dündar tarafından hazırlandı.
Çarşamba Kapalı Spor Salonu

Çarşamba Kapalı Spor Salonu, Türkiye'nın Çarşamba kentinde bulunan çok amaçlı bir kapalı spor salonudur. Salon, 2016 yılında açılmış olup Beyyenice mahallesinde Çarşamba Şeker Fabrikası'nın yanında yer almaktadır. 2.000 kişi kapasiteli olup Kadınlar İkinci Voleybol Ligi takımlarından Çarşamba Gençlik SK'nin ana salonudur.Salonun kapasitesinin 100'ü VIP, 100'ü medya mensupları, 100'ü akredite sporcular ve 80'i bedensel engelliler için ayrılmıştır.Çarşamba Kapalı Spor Salonu, 2017 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları'nda hentbol müsabakalarına ev sahipliği yaptı.
Çarşamba Yeşilırmak Stadyumu

Çarşamba Yeşilırmak Stadyumu veya Çarşamba Yeni Şehir Stadyumu, Türkiye'nın Çarşamba kentinde bulunan bir futbol stadyumudur. Stadyum, 7 Mart 2013 tarihinde açılmış olup Beyyenice mahallesinde Çarşamba Şeker Fabrikası'nın yanında yer almaktadır. 5.000 kişi kapasiteli olup Bölgesel Amatör Lig takımlarından Çarşambaspor'un ana stadyumudur.Stadyum, Çarşamba Belediyesi tarafından 1952 yılında inşa edilen ve yıkılan eski şehir stadyumunun gayrimenkulü karşılığında 9,9 dönüm arazi üzerine yaptırılmıştır. Atletizm yarışmaları için dokuz şeritli bir piste sahiptir.Çarşamba Yeşilırmak Stadyumu, 2017 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları'nda futbol müsabakalarına ev sahipliği yaptı.
Çarşamba dîvânı

Çarşamba Dîvânı, Osmanlı Devleti'nde her çarşamba günü İstanbul’un meselelerini görüşmek üzere sadrâzamın başkanlığında toplanan dîvân.Çarşamba Dîvânı’na İstanbul ve bilâd-ı selâse (üç belde: Eyüpsultan, Galata, Üsküdar) kadıları katılırdı. Dîvân-ı Hümâyûn çavuşları ve tezkireciler de Dîvân’da vazîfeliydiler. Kâdıların Dîvânhâne’ye gelmelerinden sonra sadrâzam da selîmî kavuk ve erkân kürküyle Dîvânhâne’ye çıkardı. Bu sırada Mehterhâne’nin nevbet çalması âdettendi.Çarşamba Dîvânı’nda İstanbul halkının değişik konulardaki şikâyetleri yanında, İstanbul’un iâşe, âsâyiş, temizlik, su, ulaşım ve yangın gibi meseleleri görüşülür ve karâra bağlanırdı. Alınan kararlar sadrâzamın mührüyle onaylandıktan sonra, ilgili yerlere havâle edilirdi. Çarşamba Dîvânı, 19. yüzyılın ortalarında Bâbıâlî’de yapılan reformlar sırasında kaldırılmıştır.
Çarşamba karısı

Çarşamba Karısı, Türkçede saçı başı karmakarışık, üstü başı özensiz kadın anlamında kullanılır. Zaman zaman Alkarısı'na tekabül eder.Çarşamba gecesi işe başlanırsa, kızan ve o eve kötülük yapan kötücül çirkin bir kadın olarak tanımlanan Çarşamba Karısı, gelip genelde evin çocuğunu herkesin gözü önünde alıp götürür. ('Kaçırmak'ta, kaçırılan canlı ya da cansız nesnenin sahibinden korkma duygusu ile 'Aman bu çocuğun sahipleri gelmeden kendisini alıp kaçırayım' şeklinde tanımlanabilecek bir telaş gizlidir. Oysa Çarşamba Karısı hortlak veya hayalettir ki hortlak ve hayaletlerin de ne çocuğun anne babası, ne de bir başkasından herhangi bir korkusu bulunabilir ve bu nedenle de bahsini geçirdiğim Çarşamba Karısı'nın çocukları kaçırması değil, onları herkesin gözü önünde alıp gitmesi söz konusu edilmelidir) Yine Anadolu inançlarında haftanın belirli bir günü, yarım kalan işlerin olduğu evlere gelerek işleri karıştıran, insanlara kötülük yapan dişi varlık olarak tanımlanır.Mitolojik bir yaratıktan ziyade hortlak, hayalet, -genel anlamda- cin, peri, öcü, dunganga türünde bir memorat unsurudur.
Çarşamba kıvratması

Çarşamba kıvratması, Samsun'un Çarşamba ilçesine has bir tür yiyecek. Samsun mutfağında önemli bir yere sahip olan Çarşamba kıvratması 1930'lu yıllardan itibaren özgünlüğünü korumakta olup 26 Temmuz 2018 tarihinde marka olarak tescil edilmiştir.gelene kadar yoğurulur ve yumurta büyüklüğüne getirilip bir tepsiye konularak dinlendirilir. Dinlendirilen hamur nişastayla birlikte açılır. Açılan yufkanın üzerine yarım kilo şeker ile fındık ve ceviz karışımı serpilerek oklava ile rulo hâline getirilir ve sıkıştırılarak yağlanmış tepsiye dizilir. Kıvratma tepsiye dizildikten sonra kare halinde kesilir ve baklavalık özel tereyağı ile yağlanıp fırında
Çarşamba Çayı

Çarşamba Çayı, Konya ilinde bulunan bir akarsu. Bozkır ilçesi sınırları içerisinde Karacahisar köyü yakınlarında doğar, Mavi Boğaz'da Beyşehir Gölü'nden gelen kanal ile birleşir . Çumra ilçesinde kollara ayrılır ve Karakaya'da bataklıklarda sonlanır. Üzerinde Apa Barajı yer alır. 105 km uzunluğundadır. Konya ilinin tarımsal sulamasında önemli bir yer tutmaktadır.Geyik Dağları bünyesinde bulunan Haydar Dağı, Gül Dağı ve Akdağ'ın kuzey ve doğu yamaçlarından kaynağını alır. Karstik kaynaklar ile beslenir. Karacahisar köyündeki Aygır Gediği (Sugözü) isimli kaynak önemlidir. Çarşamba Suyu, burada Kozlu ve Toplar dereleri ile birleşir. Önce Çağlayan yerleşiminden, sonra Bozkır ilçe merkezinden geçer. Buradan sonra akarsuya pek çok dere katılır. Bunlardan; Söğüt Deresi, Kuruçay, Çökelez Deresi, ve Kaya Pınarı önemlidir. Bu kollarının çoğu yazın kurumaktadır. Kuzeydoğuya akan Çarşamba, Pınarcık köyü kuzeyinde suçatı mevkiinde Beyşehir Gölü ve Suğla Gölü'nün fazla sularını drene eden Beyşehir Kanalı ile birleşir. Apa Barajı'na dökülmeden önce Mavi Boğazı geçer. Barajdan sonra önce Dineksaray köyünden, sonra Çumra'nın merkezinden geçer. 65 km'lik bu akarsu Çarşamba Çayı'nın ana koludur.Çarşamba'nın ikinci kolu Beyşehir Kanalı'dır. Eskiden Beyşehir Gölü'nden taşan sular önce Suğla Gölü'ne dökülür, oradan Çarşamba Çayına karışırdı. Osmanlılar devrinde yapılan kanal ile Beyşehir'in suları Suğla Gölü'ne uğramadan kuzeyinden geçip Çarşamba Çayına katılmaktadır. Suğla Gölü'nden çıkan kanal yakın mesfedeki Beyşehir Kanalı'yla birleşir. Birlikte ilerlerler ve suçatında ana akarsuya katılırlar. Bu ikinci kol 105 km uzunluğundadır. Yağışlı zamanlarda taşkınlar yapan akarsuyun suları barajda biriktirilip sulamada kullanılmaktadır. Barajdan önce sular Karakaya köyü bataklıklarına kadar ulaşır, burada son bulurdu.Mavi Boğaz', 35 km uzunluğunda, Çumra Ovası ve Suğla Gölü havzasını birbirine bağlayan kalkerler içine açılmış boğaz vadidir. Kenarları dik kayalar ile kuşatılmış, 20 m'ye kadar daralan, genişlediği yerlerde köylülerin bahçe yaptığı bir vadidir. Mavi Boğaz içinde, Kuşca köyü kuzeyindeki regülatör ile Mavi Tünel projesinden gelen su Çarşamba Çayı'na katılıp, Apa Barajı'nda birikmektedir.Çarşamba Çayı'nın yukarı havzası yağış rejimi Akdeniz karakterlidir. Maksimum yağışlar kışın, özellikle aralık ayında görülür. Akarsuyun akımı rejimi düzenli değildir. Bozkırın ilçesinden sonra gelen Pınarcık istasyonunda yıllık ortalama 2,88 m3/sn'dir.Akarsu debisi, Sorkun istasyonunda 1986'da anlık olarak 36 m3/sn, 2004'te 38,2 m3/sn, 2009'da 24,6 m3/sn, değerlerine ulaşmış fakat sel oluşmamıştır. 15 Aralık 2010'da 60,8 m3/sn'yi geçen debi sel oluşmasına neden olmuştur. 10 Haziran 1904 tarihinde Bozkır'a fazlaca zarar veren bir başka sel olmuştur.Sulama zamanlarında Konya ve Çumra ovalarını sulayan çay suları, kışın çok ilerilere kadar ulaşır. Hotamış Sazlığına ulaşan sular, bataklığı 60 km²'lik göle çevirir. Hotamış sazlığı yazın suların çekilmesiyle kurur.
Çarşamba İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi

Çarşamba İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi OMÜ bünyesinde kurulması, Bakanlar Kurulunun 25.01.2016 tarihindeki toplantısında 2016/8562 sayılı kararıyla kararlaştırılmıştır. Karar 08.04.2016 tarih ve 29678 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.Fakülte binası Samsun'un Çarşamba ilçesinde yer alan Mustafa Kemal Güneşdoğdu Kampüsünde bulunmaktadır. Çarşamba ilçesinde Hukuk ve İletişim'den sonra açılmış olan 3. fakültedir. 2019-2020 öğretim yılında ilk öğrenci alımını gerçekleştirmiştir.Halihazırda açılmış olan iki bölüm bulunup Din Bilimleri; Sosyoloji, Psikoloji, Türk Dili ve Edebiyatı gibi sosyal bilimler ağırlıklı bölümler açılabilmesi için YÖK'ten gerekli izinler alınmıştır.Fakülte Çarşamba Güneşdoğdu Kampüsü içerisinde yer almaktadır. Fakülte binası bir ana bloktan meydana gelmekte olup üç kat ve 30 amfi/ derslik ve bir konferans salonu ile hizmet vermektedir. İnsan ve Toplum Bilimleri ile birlikte Hukuk ve İletişim Fakülteleri'de aynı kampüste yer almaktadır. Ayrıca kampüs içerisinde bir yemekhane bulunmaktadır.Fakülte Samsun merkeze 32 km,  Çarşamba şehir merkezine ise 3 km uzaklıktadır. Ana kampüse ise 52 km uzaklıktadır.  Fakülteye ulaşım özel halk otobüsleri ile    sağlanmaktadır.
Çarşamba, Fatih

Çarşamba, İstanbul'un Fatih ilçesinin eski bir semtidir. Sultanselim, Draman, Karagümrük, Edirnekapı ve Fener semtleriyle komşudur. Çarşamba, Fatih'in İslâmi yüzünün önemli bir temsili olarak kabul edilmektedir.
Çarşambaspor

Çarşambaspor, 1924 yılında  Samsun'un Çarşamba ilçesinde kurulmuş olan  futbol kulübüdür. Kulübün logo tasarımı, renkleri ve taraftar grubunun ismi Bursaspor ile benzerlik gösterdiğinden dolayı bu benzerlik bir dönem basının da ilgisini çekmiştir.1924 yılında Mustafa Kemal Paşa Samsun’a yaptığı bir gezide Çarşamba’ya da uğramıştır. Bu gezi sırasında o zamanın jandarma yüzbaşı Sabri Altıner'e bir spor kulübü kurulması için talimat verir. Aynı yılın Kasım ayında, ilçedeki Halk Fırkası binasında yapılan ilk toplantı ile birlikte Çarşamba Yeşilırmak Gençlik Kulübü adıyla kulüp kurulmuştur. Ancak, cumhuriyetin ilanı ile kulübü özdeşleştirmek isteyen Çarşambalılar kuruluş yılını 1923 olarak tescil ettirmişlerdir.Kulüp sonraki yıllarda Çarşamba Gençlik Kulübü, Çarşamba Spor Kulübü ve Çarşamba Belediyespor Kulübü olarak isim değiştirmiştir. Kuruluş yıllarına ait belgeler, karar defterleri ve diğer evraklar o zamanki iki katlı ahşap kulüp binasında çıkan yangında kül olmuştur.1947 yılında Şehir Stadyumu'nda; Fener Gençlik - Çarşambaspor maçı oynanmaktadır. Maç sırasında seyirciler Çarşambasporlu Hasan Aras'a sürekli aleyhte tezahürat yapmaktadır. Hasan'ın iki golüyle Çarşambaspor 2-1 galip gelir. Hasan attığı gollerden sonra, seyircilere bir hareket yapar. Şeref tribününde maçı izleyen dönemin Samsun Valisi Rüknettin Nasuhioğlu; Hasan'ın bu hareketinden sonra Çarşambaspor’a beş yıl ligden ihraç cezası vermiştir.Cumhuriyetle birlikte kurulan ve bu tarihten itibaren Samsun Amatör Ligi'nde mücadele eden Çarşambaspor 1947 yılında cezası nedeniyle ara verdiği lige 1952 yılında tekrar alınır. 1952 yılında Adnan Yazıcı, Yaşar Kefeli, Ekrem Aka ve Bahaettin Çakar cezası biten Çarşambaspor’u tekrar kurarlar. Çarşambaspor kurulduğunda 1923 yılından 1968 yılına kadar hiç şampiyon olamamıştır. 1962 yılına kadar tüm maçlar Samsun'da oynanmıştır. Samsun 1. Amatör Küme'de 8 kez şampiyon olan Çarşambaspor 15 yıl 3. Lig'de, 4 yıl da 2. Lig'de olmak üzere toplam 19 yıl profesyonel liglerde mücadele etmiştir. 1984 yılında çıktığı 3. Lig'de ikinci sezonunda şampiyon olarak 2. Lig'e çıkmıştır. 4 yıl 2. Lig'de mücadele ettikten sonra, 1990 yılında tekrar 3. Lig'e düşmüş ve 2003 yılında da amatör kümeye düşmüştür. Kulüp, 2003 yılından 2011 yılına dek amatör kümede yer almış ve 2010-11 sezonu sonunda tekrar 3. Lig'e çıkmıştır.2011-12 sezonu sonunda tekrar Bölgesel Amatör Lig'e düşmüştür. 2015-16 sezonunda Samsun Süper Amatör Lige düşmüştür. Aynı sezon Samsun Süper Amatör Ligde Şampiyon olarak Bölgesel Amatör Lig!e yükselen takım 2019-2020 sezonunda BAL 4. Grup'ta 22. hafta sonunda lider iken COVID-19 pandemisi nedeniyle iptal edilen sezonda şampiyon olarak tescil edildi ve tekrar 3. Lig'e yükseldi.Çarşambaspor, ilçenin Adapark olarak nitelendirilen bölgesinde antrenman, dinlenme ve kamp tesislerine sahiptir. 2006 yılında 650 milyar liralık bir masrafla Çarşamba Belediyesi'nce inşa edilen tesiste 20 adet yatak odası, soyunma odası, restoran ve kafeterya bölümleri yer almaktadır.
Çarşambayı Sel Aldı

Çarşambayı Sel Aldı, öyküsü Çarşamba'da geçen; söz müziği anonim, derleyeni Faik Okutgen olan Samsun/Çarşamba yöresine ait halk müziği. Birçok sanatçı tarafından seslendirilmiştir.Çarşamba ovasında akıntısı bulunan Yeşilırmak'a ait Abdal deresinin kıyısında yer alan köylerden birinde yaşayan fakir bir gencin âşık olduğu kız, gencin askere gitmesinden sonra köyün ileri gelenlerinden birinin zorlamasıyla kaçmış. Bunu duyan genç sevdiğini aramaya başlar. Derken yağmaya başlayan yağmur dereyi taşırır, genç sevdiğini bulur ancak iki aşık suda boğularak can verir. El ele tutuşmuş cansız bedenleri gözler önüne serilir.
Çarşova

Çarşova (), Arnavutluk'un Ergiri iline bağlı Permedi belediyesinde bulunan bir köy ve idari birimdir. Nüfusu 2011 yılı itibarı ile 918'dir.Çarşova idari birimi Biovizhda, Çarşova, Draçova, Iliar – Munushtir, Kanikol, Pëllumbar, Strëmbec, Vllaho – Psillotera ve Zhepa köylerinden oluşmaktadır.
Çarşı (İstanbul metrosu)

Çarşı (M5) Metro İstasyonu, İstanbul metrosunun M5 (Üsküdar – Çekmeköy) Metro Hattı'nda yer alan ve 15 Aralık 2017'de hizmete giren yer altı metro istasyonudur.Ümraniye'nin Yamanevler Mahallesi'nde Alemdağ Caddesi ve Tunaboyu Sokağı üzerinde yer alan istasyonun 1 nolu Emniyet, 2 nolu Alemdağ Caddesi ve 3 nolu Belediye/Kaymakamlık olmak üzere toplam 3 adet girişi bulunmaktadır. 3 nolu giriş engelli erişimine uygun değildir. İstasyonda 19 adet yürüyen merdiven ve 2 adet asansör bulunmaktadır.İstasyonun platform katı tünel ve aç-kapa; turnike katı, teknik katları ve girişleri aç-kapa yöntemi ile inşa edilmiştir.Çarşı (M12) Metro İstasyonu, İstanbul metrosu'nun M12 (60. Yıl Parkı – Kâzım Karabekir) Metro Hattı'nda yer alan  ve 2024'te hizmete girmesi planlanan inşa hâlindeki yer altı metro istasyonudur.Ümraniye'nin Yamanevler Mahallesi'nde Fatih Sultan Mehmet Caddesi üzerindeki TRT Lojmanları'nın altında yer alan istasyonun 2 adet girişi bulunacaktır.Mevcut M5 istasyonunun alt kotunda yer alacak olan M12 istasyonu, yaya altgeçidi ile M5 istasyonuna bağlanacaktır.30 Ağustos 2019'da başlayan ancak pandemi sebebiyle durdurulan ve 6 Mayıs 2022'de tekrar başlayan gece metrosu seferlerinde Cumartesi ve Pazar 00.00 – 06.00 saatleri arasında 30 dakikada bir gece metrosu seferleri düzenlenmektedir. Bu şekilde Cuma ile Pazar arasında 66 saatlik kesintisiz seferler düzenlenmektedir. Bu saatler arasında ücretlendirme çift bilet olarak tahsil edilmektedir. Bu işletmede istasyondaki 1 ve 3 nolu girişler açık, 2 nolu giriş kapalıdır.
Çarşı (İstanbul tramvayı)

Çarşı Tramvay İstasyonu, İstanbul nostaljik tramvayı'nın T3 (Kadıköy - Moda) Nostaljik Ring Tramvay Hattı'nda yer alan ve 1 Kasım 2003'te hizmete giren hemzemin platformsuz tramvay istasyonudur. Kadıköy'ün Osmanağa Mahallesi'nde, Kadıköy'ün en işlek noktalarından biri olan, Söğütlüçeşme Caddesi üzerinde yer almaktadır.
Çarşı (İzmir tramvayı)

Çarşı Tramvay İstasyonu, İzmir tramvayı'nın T1 (Alaybey – Ataşehir) Tramvay Hattı'nda yer alan ve 11 Nisan 2017'de hizmete giren hemzemin tramvay istasyonudur. Karşıyaka'nın Bostanlı Mahallesi'nde 2018. Sokak üzerinde yer almaktadır.
Çarşı Hamamı

Çarşı Hamamı (), Yunanistan'ın Midilli adasından bulunan bir Osmanlı hamamıdır. Muhtemelen 19. yüzyılın ilk çeyreğinde inşa edilmiş ve yakındaki Yeni Cami külliyesinin bir parçasını oluşturmuştur. Adından da anlaşılacağı gibi, yerel mahalle için ana pazar hamamıydı. Düzeni, Osmanlı ve Roma hamamlarında bulunan soğuktan sıcağa doğru tipik üç parçalı alayı takip eder. 2000-2001 yıllarında restorasyon geçiren hamam, halkın ziyaretine açıktır.
Çarşı Hamamı (Ünye)

Çarşı Hamamı, Ünye'de bulunan tarihi bir yapıdır. Halk arasında Kilise Hamamı ve Eski Hamam olarak da bilinen yapının asıl isminin Surp Minas Ermeni Kilisesi olduğu düşünülmektedir.Kaynaklar, binayı 16 ila 19. yüzyıllar arasında tarihlendirmektedir. Yapı, biri büyük olmak üzere dört adet kubbeyle örtülüdür. Sivri kemerli tek kanatlı ahşap giriş kapısının iki tarafında kupa şeklinde süslemeler, kesme taştan kapı sövesinin kenar silmelerinde stilize motifler ve soğukluk bölümündeki sütunlarda ise lale motifleri bulunmaktadır. Hamam soyunmalık, aralık, ılıklık, sıcaklık, külhan ve su deposu bölümlerinden oluşmaktadır.Yapının mimari tarzı sebebiyle daha önceden bir kilise olduğu düşünülmektedir. Sözlü kaynaklar, duvarlarda badana altında fresk ve aziz tasvirlerinin olduğundan bahsetmektedir. Tarihi kayıtlar, Ünye'de mevcut Rum kiliseleri dışında Surp Minas adı verilen bir Ermeni kilisesinin de bulunduğunu doğrulamaktadır. İlgili kilisenin 1831'de inşa edildiği bilinmektedir. Osmanlı kayıtlarına hamam olarak kaydedilen Çarşı Hamamı'nın neden kilise olarak görünmediği sorusu, 19. yüzyılın ikinci yarısında şehirdeki Ermeni nüfusunun azalmasıyla birlikte kilisenin tapu kayıtlarından önce satılmış olma ihtimaliyle açıklanmaktadır. Bazı sözlü kaynaklar ise hamamın eskiden bir Rum kilisesi olduğunu ifade etmektedir.Uzun yıllar Ünye'de faal olan tek hamam olan yapının satılması veya kamulaştırılarak "kültür evi" adıyla yeniden işlevlendirilmesi gündeme gelmiştir.
Çarşı, Bodrum

Çarşı, Muğla ilinin Bodrum ilçesine bağlı bir mahalledir. Bodrum Kalesi, Bodrum Deniz Müzesi, Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi ve Bodrum Hamamı bu mahallede konumlanmıştır.
Çarşıbaşı

İlçe, 1522 yılı kayıtlarında İskafya, 1819 ve 1876 yılı kayıtlarında İskefiye Pazarı ya da Nefsi İskefye adıyla geçmekte olup, 1913 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri İskefiye nahiyesinin merkezi bir köy iken, 6 Mart 1954'te Burunbaşı, Büyükdere, Salova ve Zeytinlik köyleri ile birleşerek belediye statüsü aldı ve beldeye dönüştü. Çarşıbaşı, 20.05.1990 tarih ve 20523 sayılı resmi gazetede yayımlanan kanun ile ilçe statüsüne kavuştu.
Çarşıcuma, Boğazkale

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 2000'li yıllarda Evci beldesine mahalle olarak bağlandı. Evci'nin belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi. Bunun üzerine Çarşıcuma, tekrar köye dönüştü.
Çarşıkapı

Çarşıkapı, İstanbul'un Fatih ilçesinde bir semt. Adını, fetihten sonra II. Mehmed'in yaptırdığı Çarşu-yı Kebir'in (Kapalıçarşı) önemli giriş kapılarının birinin çevresinde olmasından alır.Kuzeyde Kapalıçarşı ve bir çarşı camii niteliğindeki Hoca Piri Camii, kuzeybatıda Beyazıt Meydanı, Bayezid Camii ve Okçularbaşı Caddesi, güneyde Gedikpaşa semtiyle, doğuda Kaliçeci Hasan Ağa Camii, kuzeydoğuda Çorlulu Ali Paşa camileri arasında kalır. Yeniçeriler Caddesi'nin bu kesimindeki birkaç yüz metresi ile Çadırcılar Caddesi'nin Yeniçeriler Caddesi'ne birleştiği noktadan kuzeydoğuya doğru ayrılan kısa Çarşıkapı Caddesi çevresinde yer alır. Çemberlitaş semtiyle sınırları oldukça belirsizdir.Semt 16. yy'den beri Kapalıçarşı'nın ve bu bölgede var olduğu bilinen çeşitli pazar ve ticaret merkezlerinin bir uzantısı durumundadır. Yoğun bir alışveriş merkezi olduğu kadar trafiğin de çok yoğun ve karmaşık olduğu bir bölgedir. Çevredeki çok sayıda küçük dükkân ve ticarethanede, kunduradan konfeksiyona, nalburiyeden kilime kadar her çeşit eşya satılır. Son yıllrda semtte restoran, kafe ve bölgenin turistik özelliğinden daolayı turizme dönük diğer ticari veya servis birimleri açılmıştır.1992'ye kadar Okçularbaşı Caddesi ile Çarşıkapı Caddesi'nin köşesi, dolmuş ve otobüs durağıydı. Bu nedenle, bölgede kalabalık ve kargaşa, semte alışverişe gelen yüz binlerce kişiyle daha da yoğunlaşırdı. 1992'deki yeni trafik düzenlemesiyle Çarşıkapı Caddesi köşesinden itibaren Yeniçeriler Caddesi, Çemberlitaş ve Sultanahmet yönünde araç trafiğine kapatıldıktan sonra bölgede bir ölçüde hafifleyen trafik, semtin ticaret ve kazandığı turizm fonksiyonlarını daha da öne çıkarmıştır. 1992'de hizmete giren, Yeniçeriler Caddesi'nden geçen T1 tramvay hattı'nın Beyazıt durağı bu semttedir.
Çarşıköy, Ayvacık

Yerleşim, 15 Ağustos 1952'de Töngel köyünün tüzel kişiliğinin kaldırılmasıyla Taşmalan ile birlikte köy statüsü kazandı.
Çat

Çat, Erzurum ilinin bir ilçesidir. Erzurum-Bingöl kara yolu üzerinde yer almaktadır. Erzurum'a 52 km mesafede bulunmaktadır. İlçe Doğu Anadolu Fay Sistemi ve Kuzey Anadolu Fay Sistemi üzerinde yer aldığı için 1. derecede Erzurum'un deprem tehlikesine sahip ilçelerinden biridir. Karasal İklime sahip olduğu için sanayisi gelişemeyen ilçenin temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.Çat ilçesi 18. asrın başlarında Osmanlı sipahileri tarafından ilçeye 17 km uzaklıkta bulunan Yavi Beldesi civarında kurulmuş, I. Dünya Savaşı’ndan sonra Kığı ilçesine bağlanmış, daha sonra coğrafi konumu sebebiyle Tercan ilçesine bağlanmıştır. Yavi bucak merkezi iken 1937 yılında Aşağıçat Köyü ilçe Merkezi olmuş, 1939 yılında idari bağlılığı değiştirilerek Aşkale ilçesine bağlanmıştır. 1946 yılında Oyuklu mahallesi adı altında Erzurum iline bağlanmıştır. 1954 yılında ise Oyuklu Köyü Çat adı altında ilçe merkezi haline dönüştürülmüştür.İlçe, volkanik ve kayalık, etrafı tepelerle çevrili bir arazi görünümü arz eden yüksek platoların geniş alanlara yayıldığı, fazlaca düzgün arazinin olmadığı kısmen çorak ve tuzlu topraklara sahip bir yapıdadır. Doğusunda Tekman ilçesi, Batısında Tercan ilçesi, kuzeyinde Erzurum ili ve Güneyde Bingöl ili, Karlıova ve Yedisu ilçeleri ile çevrilidir. Erzurum'a 52 km mesafede bulunmaktadır.1986 yılında hizmete giren Erzurum-Bingöl Karayolu ilçeden geçmektedir. Bingöl ilinin Karlıova ilçesine 61 km mesafededir. Erzurum-Bingöl kara yolu üzerinde yer almaktadır. İlçe Doğu Anadolu Fay Sistemi ve Kuzey Anadolu Fay Sistemi üzerinde yer aldığı için 1. derecede Erzurum'un deprem tehlikesine sahip ilçelerinden biridir. Sanayisi gelişmeyen ilçenin temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.Tipik karasal iklim özelliği taşıyan ilçede kış ayları şiddetli olup, yaz ayları sıcak ve kurak geçer. Yağmur genelde bahar aylarında yağar. Kış aylarında sıcaklık -10°, -18° olup, zaman zaman -35 °C, -40 °C'yi bulur. Yoğun kar yağışı ve tipi kış aylarında ilçenin bazı mahalleleriyle bağlantısını geçici olarak keser.
Çat Barajı

Çat Barajı, Adıyaman ile Malatya arasında, Abdülharap Çayı üzerinde, sulama amacıyla 1985-1996 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.Toprak ve kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 2.475.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 78,00 m, normal su kotunda göl hacmi 240,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 14,30 km²'dir. Baraj 22.091 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
Çat Köprüsü

Çat Köprüsü, Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde bulunan bir kemer köprüdür. 57 metre uzunluğunda olan köprü, 15 metre yüksekliğindedir. Genişliği 2.4 metredir. Çamlıhemşin ilçesine 28 kilometre uzaklıktadır. Çat ve Elevit Derelerinin birleştiği noktanın üzerine konumlanmıştır. 1901 yılında yapılan köprünün mimarı Kirkor Usta'dır. Eski ticaret yolu üzerine bulunan köprünün girişinde basamaklar, ayaklarında ise nişler vardır. Düzenli kesme taşlardan oluşan yuvarlak kemeri ve küçük boy dere taşlarından oluşan zemine sahiptir. Kenar kanatları ise düzensiz moloz taşlarla örülmüştür.
Çat Tatarları

Çatlar ( Tatarca: Чат татарлары , Sibirya Tatarcası: цат татарлар, цаттыр) — Sibirya Tatarlarının Tom Tatar grubunun üç alt grubundan biridir. Geleneksel yerleşim alanları, Kojevnikovski Bölgesi, Tomsk Oblastı'ndaki Ob, Çik, Uen' ve Çaus nehirleri kıyısı; 8. yüzyıldan itibaren Novosibirsk Oblastı, Kolivanski ve Moşkovski bölgeleri, daha sonra ise Şegarski, Tomski, Koçenyovski, Bolotninski, Novosibirski, Toguçinski, İskitimski, Ordinski ilçeleri ve Tomsk, Novosibirsk ve Berdsk şehirleridir.
Çat, Hilvan

Daha önceleri Oymaağaç köyüne bağlı bir mahalle iken, 15 Ekim 1971'de köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.
Çat, Seydişehir

Çat; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Çat, Tokat

Yerleşimin adı 1772 yılı kayıtlarında Fenk olarak geçmektedir. Ermenicede "vank" sözcüğü "manastır" anlamına gelmektedir. Çat, 21 Aralık 1987 tarihindeki kararla belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.
Çat, Çamlıhemşin

1800'lü yıllarda kurulan köyün eski adı Ermenice Dap olup "Düzlük" anlamına gelmektedir. Daha sonra "Çat" adını alarak köy statüsüne kavuşmuştur.
Çatak

İlçenin esas adı olan Şatak veya Şatakh 1960 yılına dek kullanılmış, daha sonra Türkçe anlam yüklenerek Çatak adı verilmiştir. Eski bir Ermeni yerleşimi olan yörenin adı en erken 870 yılı civarında yazılmış olan Ermenice vekayinamelerde geçer. 7. yüzyıl ortalarından itibaren bir müddet Arap egemenliği altında kalmış, 10. ve 11. yüzyılda Van'da bulunan Vaspuragan Ermeni krallığı/beyliği döneminde gelişerek çok sayıda kilise ve kale ile donatılmıştır. Herhangi bir tarihte Bizans egemenliğine girmemiştir.Çeşitli Türk ve Moğol istilalarından çok etkilenmeyen bölge, 1350 yılı dolayında güçlenen Hakkâri Beyliği’nin kontrolüne girmiştir. 1548 yılındaki Osmanlı-İran savaşından sonra teorik olarak Osmanlı Devleti’nin hakimiyeti altına girmiş ise de Osmanlı merkezi idari sistemi 19. yüzyıl ortalarına dek kurulamamış, dolayısıyla Osmanlı egemenliği daha çok kâğıt üzerinde kalmıştır.İlçe merkezinin eski adı Tağ veya Tağı Hakkari olup, 1865 yılında kaza (ilçe) teşkilatı kurulduğunda merkez olarak seçilmiştir.Osmanlı Devleti bu dağlık bölgede egemenliğini kurarken bölgedeki çeşitli Kürt unsurlardan faydalanmıştır. Kürt ve Ermeni halk arasında gitgide artan gerginlik, 1895'te çok sayıda Ermeni'nin öldürülmesi ve Çatak'taki Ermeni köylerinden çoğunun boşalarak Kürt aşiretlerin eline geçmesiyle sonuçlanmıştır.İlçede giderek sayıları azalan Ermeniler 1915 olaylarında daha da eksilmiştir. 1915 olayları sırasında bazı Çataklılar şimdiki Karşıyaka ile Alaçam Mahallelerini ele geçirerek Ermenilerin İlçeyi terk etmeleri için zemin hazırlamışlardır.1915-1916 ve tekrar 1916-1918 döneminde Çatak ilçesi Rus işgaline uğramıştır. İşgal sırasında Rus ordusuna bağlı bazı Ermeni milis kuvvetleri Çatak'ta terör yaratmış, Kürt halktan bazı kişileri öldürmüşlerdir. 1917 yılında Rusya'da çıkan ihtilal ile Çarlık idaresi devrilip yerine Bolşevik idaresi kurulunca, Rusya yurdumuzdaki askeri birliklerini çektiği sırada Ermenilerin bir kısmı İran’a bir kısmı Rusya’ya, bir kısmı da Irak’a olmak üzere İlçeyi terk etmişlerdir.İlçenin sınırlarında tarihi eser olarak Ermeni yapımı olan üç kemer köprü vardır. Bu köprülerden birisi ilçenin içerisinde olup Sorkin Çayı üzerinde geçit vermekte ve hâlen kullanılmaktadır. Diğer iki köprü Hurkan ve Zırıl, Norduz Deresi üzerinde olup, dere üzerinde hâlen geçit veren yerlerdir.
Çatak Barajı

Çatak Barajı, Kastamonu'da, Çatak Deresi üzerinde içme suyu amacıyla 1990-1993 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.Kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 260.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 42,00 m, normal su kotunda göl hacmi 0,42 hm³, normal su kotunda göl alanı 0,10 km²'dir. Baraj yıllık 0,5 hm³ su sağlamaktadır.
Çatak Heyelan Faciası

Çatak Heyelan Faciası 23 Haziran 1988 tarihinde Trabzon'un Maçka ilçesinde bulunan Çatak köyünde meydana gelen, 64 kişinin hayatını kaybettiği heyelan felaketi.Heyelan gece saat 02:00 sularında (coğrafyanın karakteristik özelliği olan) aşırı yağışlar sonucu meydana gelen küçük ölçekli bir toprak kayması ile başlamış, bu ilk kayma sonucunda Trabzon-Gümüşhane karayolu trafiğe kapanmıştır. Yolun ulaşıma açılması için çalışmalar sürdürülürken sabah saat 08:00 sularında 540.000 m³ malzeme köyün üzerine kayarak karayolunun ulaşıma açılmasını bekleyen araçları, yine karayolunun açılmasını bekleyen çok sayıda yolcunun bulunduğu bir köy kahvesini, köydeki çok sayıda ev ve iş yerini, Çatak Köyü İlkokulu, Ortaokulu ve Sağlık Ocağı binalarını altına almıştır.Heyelan sonucunda 3'ü Almanya vatandaşı 64 kişi toprak altında kalarak ölmüştür. Olayda hayatını kaybedenlerin büyük bölümü ilk küçük ölçekli kayma sebebiyle ulaşıma kapanan karayolunun açılmasını bekleyen yolcular olup, sadece toprak altında kalan köy kahvesinde çoğu yolcu 54 kişinin cesedine ulaşılmıştır. Olayda hayatını kaybeden bir kişinin cesedi bulunamamıştır. Heyelan sonrasında yoğun yağış ve devam eden toprak kaymaları nedeniyle güçlükle sürdürülebilen kurtarma çalışmaları için heyelan alanının topuk kısmından toplam 200.000 m³ hafriyat kaldırılmış, ayrıca kurtarma çalışmalarına çeşitli yabancı ülkelerden gelen arama kurtarma ekipleri de iştirak etmiştir. Facia dünya gündemini uzun süre işgal etmiş, dış basında geniş yer bulmuştur.
Çatak Kanyonu

Kanyon, Azdavay ilçe merkezine 7 km mesafededir. 6 km’si araç ile 1 km’lik kısmı da orman içi yürüyüş ile kanyonun 900 metre yüksekliğindeki seyir terasına ulaşılabilir. 8 km uzunluğundaki kanyonda yan duvar kayaların yüksekliği yer yer 400-880 metreye ulaşmaktadır. Bu kanyonda bulunan sarp kayalıklar kartal, atmaca, doğan gibi yırtıcı kuşların yanı sıra ayı, ceylan gibi diğer tüm yabani hayvanları bünyesinde barındırmaktadır. Kanyonun teçhizatsız geçilmesi mümkün değildir.
Çatak Üçgöl Şelalesi

Çatak Üçgöl Şelalesi, Rize ilinin Fındıklı ilçesinde bulunan bir şelaledir. Çabuklu ve Balıklı derelerinin kesiştiği yerde konumlanmıştır.
Çatak, Aziziye

Daha önceleri Erzurum ili Merkez ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Erzurum ili Ilıca ilçesine bağlanmıştır.1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Aziziye Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.Mahalle, Erzurum il merkezine 82 km, Aziziye ilçe merkezine 69 km uzaklıktadır. Mahalle, Aziziye'nin kuzeyinde, Kuzgun Baraj Gölü yakınında olup,  numaralı Rize-Erzurum (İspir-Aziziye) devlet yoluna, 6,2 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Çatak, Buldan

Daha önceleri Aydın'ın Nazilli ilçesine bağlıyken, 27 Eylül 1944'te Denizli'nin Buldan ilçesine bağlandı.
Çatak, Doğankent

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Giresun ili Tirebolu ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Giresun ili Doğankent ilçesine bağlanmıştır.Köy, Giresun il merkezine 90 km, Doğankent ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır. Köy, Doğankent'in kuzeydoğusunda olup,  numaralı Giresun-Gümüşhane (Tirebolu-Doğankent) devlet yoluna, 5,8 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Çatak, Düziçi

Osmaniye il merkezine 55 km, Düziçi ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Düldül Dağı köyün yakınlarında bulunur.
Çatak, Gölköy

Çatak; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Çatak, Gönen

Mahallenin il merkezi Balıkesir' e uzaklığı 171, ilçe merkezi Gönen' e uzaklığı 26 km. olup 160 m. rakımdadır.