barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Suriye'de lâiklik

Suriye'de lâiklik, 1920 yılında Suriye'yi işgal eden Fransızlar tarafından oluşturulan Manda yönetimi tarafından başlatıldı. Fransızlar tarafından bastırılan 1920 Halep İsyanı'nı başlatan İbrahim Hananu seküleristti. İbrahim Hananu, isyanın bastırılmasından sonra Suriye'nin bağımsızlığı için mücadele etmeye devam etmiş ve Ulusal Blok'u kurmuştur. Ulusal Blok, laik temelli bağımsız bir Suriye kurma hedefi ile hareket etmiş ve yapmış olduğu siyasi mücadele ile 1946 yılında Suriye'yi bağımsızlığa kavuşturmuştur. Lâik sistem, bağımsızlıktan sonra da devam etmiştir. Bu dönemde yükselişte olan Arap sosyalizmini benimseyen Baas Partisi 1963 yılında bir darbe ile iktidara gelmiştir. Arap sosyalizmi, milliyetçiliği ve lâikliği birleştirmiş bir düşünceydi.Suriye Anayasası'nda, birçok Hristiyan veya Müslüman cemaati din özgürlüğü kapsamında devlet koruması altındadır. Zorunlu din eğitimi verilmesine rağmen bütün okullar devlet tarafından yönetilir ve mezhepsel değildir. İslam'ın siyasi biçimleri hükûmet tarafından hoş karşılanmaz. Suriye hukuk sistemi Fransız yönetimi sırasında hazırlanan medeni kanunlara dayanır. Ancak Suriye'de lâik mahkemeler olduğu gibi dini mahkemelerde bulunmaktadır. Medeni hukuku ilgilendiren davalara lâik mahkemeler bakarken, Müslümanlar arasında veya Müslümanlarla gayri-Müslimler arasındaki kişisel, aile ve dini konulara şeriat mahkemeleri bakar. Gayrimüslim cemaatlerin kendi dini mahkemeleri, kendi din yasalarını kullanmaktadır.Suriye'de lâik sisteme karşı olanlar Müslüman Kardeşler öncülüğündeki İslamcılardı. Hama İsyanı ile ilk eylemlerini düzenleyen Müslüman Kardeşler, Mısır'da güçlenmesi üzerine 1979-1982 yılları arasında Suriye'de İslamcı bir ayaklanma çıkarttı. Ancak Hafız Esad öncülüğünde ordu ayaklanmaları bastırdı. 2011 Suriye Ayaklanması demokratik taleplerle ortaya çıktığı için ilk olarak Arap Baharı olarak nitelendirilmişti. Ancak kısa bir süre içinde cihatçı unsurların savaşa dahil olmasıyla Arap Baharı Arap Kışı'na dönüştü.2011 yılında Suriye'nin kuzeyinde bulunan halklar Kuzey Suriye Federasyonu kurarak fiili özerklik ilan ettiler. Federasyona bağlı bölgelerde katı bir lâiklik politikası uygulanmaktadır. Hukuk tamamen medeni yasalar üzerine oturmaktadır. Ayrıca kantonlarda kurulan il, ilçe ve mahalle meclislerinde kadın-erkek katılımı eşitlik sağlanması amacıyla yarı yarıyadır. İlan edilen yasalarla; zorla evlilik ve çok eşliliğe yasak getirilmiştir. Reşit olmayan çocukların evlendirilmesi yasa dışı olarak sayılmıştır. Bu bölgede uygulanan lâiklik anlayışı Suriye için bir ilk konumundadır.Ocak 2017'de Astana'da Rusya, İran ve Türkiye öncülüğünde Suriye İç Savaşı'nda taraf olan gruplar çağrılarak bir barış konferansı düzenlendi. Barış görüşmelerinden sonra Rusya, hazırlanacak yeni anayasada, Suriye Arap Cumhuriyeti'nin adının Suriye Cumhuriyeti olarak değiştirileceğini açıkladı. Bununla birlikte az da olsa uygulanan İslami hukuk, yeni anayasa ile tamamen kaldırılarak tam lâikliğin gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.
Suriye'de seçimler

Arap Baharı olarak bilinen uluslararası protesto dalgasının bir parçası olan 2011'deki gösteriler ve huzursuzluk döneminin ardından Suriye'de 2011'den bu yana bir iç savaş yaşanmaktadır. Eski lider Hafız Esad'ın oğlu Beşşar Esad başkanlığındaki hükûmet, geleneksel başkent Şam'da bulunmaktadır.Suriye ulusal düzeyde bir devlet başkanı - cumhurbaşkanı - ve bir yasama organı seçer. Halk Meclisinin (Meclis al-Sha'ab), 15 adet çok sandalyeli seçim bölgesinde dört yıllık bir dönem için seçilen 250 üyesi vardır. 1973 tarihli önceki Suriye Anayasasına göre Suriye, yalnızca bir siyasi partinin, Arap Sosyalist Baas Partisinin yasal olarak etkin gücü elinde tutmasına izin verilen tek partili bir devlet biçimiydi. Küçük partilere izin verilse de yasal olarak baskın partinin liderliğini kabul etmeleri gerekiyordu. Devlet başkanı adayının, Baas Partisinin önerisi üzerine parlamento tarafından atanması ve ulusal tek adaylı bir referandum ile yedi yıllık bir dönem için onaylanmalıydı. En son devlet başkanlığı referandumu 2007'de gerçekleşti. Halk oylamasıyla onaylanan 2012'nin yeni Suriye Anayasası, herhangi bir siyasi partinin liderliğini garanti etmeyen çok partili bir sistem getirdi. Yeni bir 88. madde, devlet başkanlığı seçimlerini getirdi ve devlet başkanının görev süresini en fazla bir yeniden seçimle yedi yılla sınırladı.Fransız Mandası döneminde ve bağımsızlıktan sonra, Suriye'deki parlamento seçimleri, Dürziler, Nusayriler ve Hristiyanlar dahil olmak üzere her dini topluluk için sabit temsil ile Lübnan'dakine benzer bir sistem altında yapıldı. 1949'da sistem değiştirildi ve kadınlara oy kullanma hakkı verildi.Ağustos 2011'de Devlet Başkanı Esad, Genel Seçim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 101 Sayılı Kararname'yi imzaladı. Kanun, seçimlerin on sekiz yaş ve üzerindeki her Suriyeli seçmenin bir oya sahip olduğu açık, gizli, doğrudan ve eşit oylama ile yapılmasını öngörmektedir. Kanun, ordu mensuplarının ve hizmette bulunan polislerin seçimlere katılmasına izin vermemektedir. Ayrıca, seçimleri izlemek ve bütünlüğünü sağlamak için genel merkezi Şam'da bulunan, seçimler için bir üst yargı komitesinin oluşturulmasını ve üst komiteye bağlı olarak Suriye'nin her ilinde yargı alt komitelerinin oluşturulmasını öngörmektedir.Mart 2014'te Cumhurbaşkanı Esad, önceki seçim yasalarının yerini alan 5 Sayılı Genel Seçim Yasası'nı imzaladı.
Suriye'deki Türk Silahlı Kuvvetleri kayıpları

Suriye İç Savaşı sırasında Suriye-Türkiye sınırındaki çatışmalar ve Türk askeri hakerâtlarına Türk Silahlı Kuvvetleri'nde can kaybına neden olmuştur.Askeri ölümlerin yanı sıra, Zeytin Dalı Harekâtı bölgesinde bir Türk sivil işçi hayatını kaybetmiş, İdlib İlinde gerçekleştirilen operasyonlarda iki Türk sivil müteahhit öldürülmüş ve Barış Pınarı Harekâtı bölgesine yapılan harekattan sonra iki Türk sivil şoför hayatını kaybetmiştir.
Suriye'deki adalar listesi

Suriye , Batı Asya'da bulunan, batıda Lübnan ve Akdeniz, kuzeyde Türkiye, doğuda Irak, güneyde Ürdün ve güneybatıda İsrail ile çevrelenen bir ülkedir. Suriye coğrafyası verimli ovaları, yüksek dağları ve çölleri içerir.Suriye'ye ait tam olarak beş deniz adası vardır. Hepsi de Tartus bölgesinde ve Akdeniz kıyılarındadır.El-Abbas: Arvad adasının güneyinde, yaklaşık 13.000m2, Arvad'a 3,49 kilometre ve Suriye kıyısına 2,77 kilometre uzaklıktadır.Caber Kalesi: 1974 yılında Esad Gölü'nün oluşumu ile ada haline gelen bir tepenin üzerinde bir kale.
Suriye'deki diplomatik temsilcilikler listesi

Bu liste, Suriye'deki diplomatik temsilciliklerin bir listesidir. Suriye İç Savaşı'nın patlak vermesinden sonra temsilciliklerin birçoğu kapatıldı, büyükelçiler geri çekildi veya geçici olarak Beyrut'a taşındı.
Suriye'deki havalimanları listesi

"Kalın" olarak gösterilmiş olan havalimanı isimleri ticari havayolları tarafından tarifeli seferler yapılan havalimanlarıdır.
Suriye'deki resmî tatiller

Suriye'deki başlıca ulusal bayram, her yıl 17 Nisan'da kutlanan ve Suriye'deki son Fransız birliklerinin tahliyesini kutlayan ve Fransız Suriye Mandasını resmen sona erdiren Bağımsızlık Günü'dür.Diğer önemli bayramlar arasında 6 Ekim'de Ekim Savaşı'nın yıldönümü, birçok Suriye milliyetçisinin Osmanlılar tarafından infazının anıldığı 6 Mayıs Şehitler Günü ve Suriye Silahlı Kuvvetlerinin kuruluşunun kutlandığı 1 Ağustos Silahlı Kuvvetler Günü sayılabilir.
Suriye'deki siyasi partiler listesi

Suriye'de herkesin yeni bir siyasi parti kurmasına izin verilir; ancak etnik, dini, bölgesel veya aşiret temelinde bir siyasi parti kurulamaz. 2012 yılında onaylanan Suriye Anayasası'na göre lisanslı bir partinin 25 yaş ve üstü, 10 yıldan fazla süredir Suriye vatandaşı olan ve Suriyeli olan veya olmayan, başka bir partiye üye olmayan en az 50 kurucu üyesi olması gerekir.
Suriye'deki telefon numaraları

Bir sabit hattan aynı bölgedeki (şehir) sabit hatta numara çevirmek için sadece hedefin yerel numarası gereklidir.Bir sabit hattan başka bir bölgedeki (şehir) sabit hatta numara çevirmek için, sıfır ve ardından hedefin alan kodu ve hedefin yerel numarası gereklidir.Bir sabit hattan bir mobil numaraya numara çevirmek için, bir sıfır ve ardından mobil sağlayıcının 2 haneli kodu ve hedef numara gereklidir.Bir cep telefonundan bir sabit hat numarasına numara çevirmek için, bir sıfır ve ardından hedefin alan kodu ve hedefin yerel numarası gereklidir.Bir cep telefonundan başka bir cep telefonuna numara çevirmek için, bir sıfır ve ardından mobil sağlayıcının 2 haneli kodu ve hedef numara gereklidir.
Suriye'nin diplomatik temsilcilikleri listesi

Bu liste, fahri konsolosluklar hariç Suriye'nin diplomatik temsilciliklerinin bir listesidir, fahri konsolosluklar dahil değildir.New York (Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliği, aynı zamanda Suriye Arap Cumhuriyeti'nin ABD'deki büyükelçiliği olarak da hizmet veriyor)
Suriye'nin illeri

Suriye, üniter bir devlet olup idari olarak on dört ile bölünmüştür. En yüksek idari bölüm olan il Suriye'de Arapça محافظة muhafaza olarak adlandırılır. On dört il, Arapça منطقة mıntıka olarak adlandırılan altmış ilçeye, ilçeler de Arapça ناحية nahiye diye adlandırılan 206 bucağa bölünmüştür. Bucaklar, en küçük idari birim olan köyleri içinde barındırır.İller, içişleri bakanı tarafından önerilen ve bakanlar kurulunun onayından sonra devlet başkanı tarafından atanan valiler tarafından yönetilir. Vali, illerde idari işler, sağlık, sosyal hizmetler, eğitim, turizm, bayındırlık hizmetleri, ulaştırma, ziraat, sanayi, sivil savunma ile kanunların uygulanması ve düzenin sağlanmasından sorumludur. Vali, üyelerinin dörtte üçü dört yıllığına halk tarafından seçilen, geri kalanı içişleri bakanı ve vali tarafından atanan il meclisi ile birlikte çalışır. Buna ek olarak, merkezî hükûmetin meclisin seçilmiş üyeleri arasından atadığı altı ile on kişi çeşitli görevlerde yürütmeden sorumludur.İlçe ve bucaklar, valinin atadığı ve içişleri bakanının onayladığı yetkililer tarafından yönetilir. Bu yetkililer, seçilmiş ilçe meclisleri ile birlikte çalışarak yerel gereksinimlere karşılık verir ve merkezî hükûmet ile köy ağaları, aşiret liderleri gibi geleneksel yerel liderler arasında bağlantıyı sağlar.Suriye'nin illerinin toplam nüfusu, nüfus yoğunluğu, ilçe sayısı, bir manzarası, Suriye'deki konumu ve ilçelerinin gösterimleri aşağıdaki tabloda listelenmiştir:
Suriye'nin ilçeleri

Suriye'nin 14 ili, Şam şehri de dahil olmak üzere 65 ilçeye ayrılmıştır. İlçeler ayrıca 281 bucağa ayrılmıştır. Her ilçe, ilçe başkentiyle aynı adı taşır.İlçeler ve bucaklar, içişleri bakanının onayına tabi olarak vali tarafından atanan görevliler tarafından yönetilir. Bu yetkililer, çeşitli yerel ihtiyaçlara katılmak için seçilmiş bölge konseyleriyle birlikte çalışır ve merkezi hükûmet otoritesi ilemuhtarlar, klan liderleri ve ihtiyar heyetleri gibi geleneksel yerel liderler arasında aracı olarak hizmet eder.65 ilçe, illere göre aşağıda listelenmiştir (başkent ilçeleri kalın metinle gösterilmiştir). Şam şehri bir valilik, bir ilçe ve bir bucak olarak işlev görmektedir. Kuneytire ilinin bazı bölümleri 1967'den beri İsrail işgali altında (bkz. Golan Tepeleri).* - Halep Şehri dahildir** - 2008'de yeni oluşturulan bir ilçe, eskiden Cebelisemaan İlçesi'ne aitti*** - 2009'da yeni oluşturulan bir ilçe, eskiden El-Bab İlçesi'ne aitti* - 2009'da oluşturuldu, eskiden Merkez Rif Şam İlçesi'ne ve Zabadani İlçesi'nin bazı bölümlerine ait olan bir ilçeydi
Suriye'ye yönelik yaptırımlar

Suriye'ye yönelik yaptırımlar, Avrupa Birliği, Arap Birliği, ABD, İsviçre, Kanada, Avustralya ve öteki ülkelerce Suriye'de yaşanan siyasî karmaşa ile kısıtlamalar sonucu Suriye'ye uyguladığı bir dizi yaptırım ve kısıtlamadır.Bu yaptırımların ana nedenleri: Suriye'de hükûmetin yurttaşlara uyguladığı şiddeti sonlandırması ve hükûmeti reform konusunda harekete geçirmektir.İlk yaptırım ABD tarafından, Suriye'nin terör örgütlerini desteklediği; HAMAS, Filistin İslamî Cihat Örgütü gibi örgütlerin Suriye'de karargâh kurmalarına onay verdiği gerekçesiyle uygulanmış ve Suriye, terörü destekleyen devletlerden biri sayılmıştır.İkinci yaptırım Avrupa Ekonomik Topluluğu'nca uygulanmıştır. Yaptırım gerekçesi Londra'dan kalkan bir uçağa bomba yerleştirme işine karışmaktı. Bu gerekçeden dolayı kısmi ticarî yaptırım ve silah ambargosu uygulanmıştır. Yaptırım 1986'da uygulanmış 1994 yılında kaldırılmıştır.2011 yılında Kanada tarafından ticarete kısmi ambargo uygulanmış ve iki ülke arasında yolculuk yapılması engellenmiştir.İç savaş sonrasında Avrupa Birliği, Suriye petrol sektörüne yaptırımlar uyguladı. Bunun yanı sıra Suriyeli yetkililerin Avrupa'daki mal varlıkları donduruldu, silah ambargosu koyuldu. Ayrıca bazı Suriyeli yetkililerin Avrupa Birliği üye ülkelerine girişi yasaklanmış olsa da daha sonraları yasak gevşetilmiştir.2011 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nce cumhurbaşkanı Esad'a ve belirlenmiş Suriyeli yetkililere kişisel yaptırım uygulandı, mal varlıkları donduruldu ve ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esad'ın istifa etmesi gerektiğini ya da iktidar değişimine önderlik etmesi gerektiğini belirtti.Arap Birliği'nce, hükûmetin yurttaşların eylemlerine karşı uyguladığı baskıcı politikalarına tepki olarak yaptırımlar uygulandı.2023 yılında gerçekleşen 2023 Kahramanmaraş depremleri'nde halk, uygulanan ambargolar yüzünden çok az yardım yapıldığı gerekçesiyle tepkiliydi. Deprem sırasında ilk yardım gönderen ülke İtalya oldu.Google, Amazon ve Apple gibi teknoloji devleri, ABD hükûmetinin yaptırımları nedeniyle Suriye üzerinde satış gibi etkinlikler yapamamaktadır.
Suriye-Türkiye sınır duvarı

Suriye-Türkiye sınır duvarı, Türkiye'nin yasa dışı geçişleri önlemek için Suriye-Türkiye sınırına inşa ettiği 837 kilometrelik duvardır. Projenin amacı yasal yollardan girip kayıt yaptırmamış, geçici kimlik belgesi olmayan Suriyeli sığınmacılar, kaçakçılar ve "terör örgütü" üyelerine karşı sınırı korumak olarak belirlenmiştir. Suriye sınırındaki bariyer, Çin Seddi ve Amerika-Meksika sınır duvarından sonra dünyanın en uzun üçüncü duvarıdır.Suriye-Türkiye sınırı 911 kilometre ile Türkiye'nin en uzun sınırı olup Ankara Antlaşması ile şekillenmiş, Hatay Devleti'nin Türkiye Cumhuriyeti'ne katılmasıyla günümüze kadar gelmiştir.Ocak 2016'da Hatay'ın Yayladağ ilçesindeki Suriye sınırına beton duvar örme işlemi başladı. Projenin finansmanı ilgili valilikler ve TOKİ tarafından karşılandı. Duvarların her biri 7 ton ağırlığında, 2 metre genişliğinde, 3 metresi beton ve 1 metresi tel örgü olmak üzere 4 metre yüksekliğindedir. Duvarın donanımlarında gözetleme kulesi, devriye yolu, güçlendirilmiş kafes tel, aydınlatma sistemleri, etkin hudut birlikleri, balon, İHA ve mobil zırhlı araçlar ile hava ve karadan gözetleme, akustik sensörler, uzaktan kumandalı silah sistemleri, lazer imha edici silah, otomatik algılama yazılımları ve daha birçok teknolojik bileşenden bulunmaktadır. Ayrıca, keşif ve gözetleme sistemleri entegre edilecek şekilde insansız ve insanlı kuleler ve bu insanlı kulelerde  bütün insani ihtiyacını karşılayacak tüm yaşam üniteleri bulunmaktadır. Duvar inşatının 564 km'lik kısmı 9 Haziran 2018 tarihinde tamamlanmıştır. 2021 itibarıyla 837 km'lik duvarın tümü tamamlanmıştır.
Suriye-Türkiye sınırı

Suriye-Türkiye sınırı, Suriye ile Türkiye arasındaki 877 km'lik kara sınırıdır. Batıda Akdeniz'den başlar ve doğuda Irak sınırıyla kesişen noktada sona erer. İki ülke sınırı hem Suriye'nin hem de Türkiye'nin en uzun sınırıdır.Suriye-Türkiye sınırı Ankara Antlaşması ile şekillenmiş, Hatay Devleti'nin Türkiye Cumhuriyeti'ne katılmasıyla günümüze kadar gelmiştir. 1973 yılına kadar Caber Kalesi eteklerinde bulunan Süleyman Şah Türbesi baraj yapımı ve güvenlik gerekçeleri ile iki kez yer değiştirdi. Halen Suriye'nin Halep sınırları içinde bulunan türbe, Türkiye'nin sınırlı dışındaki tek Türk toprağıdır.Aralık 2011'de sınır hattında çatışmalar yaşanmıştır. Haziran 2012 Türk uçağının düşürülmesinin ardından Türkiye-Suriye Krizi başlamış, Türk Silahlı Kuvvetleri'nce değiştirilen angajman kurallarınca Türkiye sınırları içerisine karşı IŞİD ve Suriye rejiminden gelen saldırılara Türk Hava Kuvvetleri ve Türk Kara Kuvvetleri tarafından uyarılmadan karşı saldırılar başlatılmış, Suriye tarafından Türkiye sınırına yaklaşan her askeri unsur tehdit olarak değerlendirilip askeri hedef muamelesi görmeye başlamıştır.2016'da yapımına başlanan ve sınır boyunca inşa edilen 837 km uzunluğundaki ve 4 metre yüksekliğindeki Suriye-Türkiye sınır duvarı 2021'de tamamlandı.Suriye-Türkiye sınırı 911 km uzunluğundadır. Batıda Akdeniz'den başlar ve doğuda Irak sınırıyla kesişen noktada sona erer. İki ülke sınırı hem Suriye'nin hem de Türkiye'nin en uzun sınırıdır. Dicle Çayı kavşağından doğu-batı yönünde Hatay il sınırına ulaşır ve daha sonra Hatay ilinin doğu güney sınırını oluşturduktan sonra Akdeniz'e ulaşır. Türkiye'nin en güney noktası Beysun Mahallesi bu sınır üzerindedir. Türkiye sınırları içinde doğan Fırat ve Dicle nehirlerinin suları Suriye ve Irak'tan geçmektedir.Türkiye-Suriye sınırında, geçmiş yıllardan bu yana kaçakçılık olayları yoğun olup sınırın çok uzun olması, sınır hattının her yerinden Türkiye topraklarına kolayca geçilebilmesi ve her iki tarafın ekonomik yapı farklılıkları da kaçakçılıkta önemli bir rol oynar. Türk sınırı boyunca kurulmuş askeri karakollar ve Türk Jandarması Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Birimleri kaçakçılığa karşı önlemler almaktadır.Türkiye'den kara yolu ile Suriye'ye geçişin olduğu ana yollar; Gaziantep'ten Karkamış Sınır Kapısı'nın olduğu E216, Şanlıurfa'dan E99, Reyhanlı'dan E98 ve , Yayladağı'ndan E91, Kilis'ten  Pazarkule Sınır Kapısı'nın bulunduğu E85'dir. Yine 1953 yılında başlatılan İslahiye, Nusaybin ve Çobanbey'den demiryolu ağı mevcut olduğu halde günümüzde ulaşıma kapalıdır. Suriye İç Savaşı ve PKK ile mücadeleden dolayı mevcut olan birçok sınır kapısı, kara yolu ve demiryolu ulaşımı yapılmamaktadır.
Suriyeli Brezilyalılar

Suriyeli Brezilyalılar (Portekizce: Sírio-brasileiros) tam, kısmi veya ağırlıklı olarak Suriye kökenli Brezilya vatandaşları veya Brezilya'da bulunan Suriye doğumlu göçmenlerdir.Suriyeliler, 19. yüzyıldan itibaren Brezilya'ya göç etmişlerdir, Brezilya'nın tam veya kısmi Suriye asıllı nüfusunun Brezilya hükûmeti tarafından 3 veya 4 milyon civarında olduğu tahmin edilmektedir. Suriyeliler, Lübnanlı ve Doğu Asyalı torunlarıyla birlikte ülkedeki Asyalı Brezilyalı topluluğun çoğunluğunu oluşturmaktadır. 2008'de IBGE tarafından yürütülen araştırmaya göre, Beyaz Brezilyalı yanıt verenlerin %0,9'u, 1 milyondan az insana denk gelen Orta Doğu'dan gelen ailesel kökenleri olduğunu söyledi. Çoğunlukla Lübnan ve Suriye kökenlidirler.
Surjit Singh Barnala

Surjit Singh Barnala (21 Ekim 1925 - 14 Ocak 2017), Hint politikacı ve bürokrat. Pencap Eylaeti belediye başkanı olarak 29 Eylül 1985 ile 11 Haziran 1987 arası ve Tamil Nadu eyaletinde bulunan Uttarakhand, Andhra Pradesh ve Andaman ve Nicobar Adaları şehirlerinin valisi olarak 3 Kasım 2004 ile 31 Ağustos 2011 arası görev yağmıştır.Hint Shiromani Akali Dal partisi üyesi olan Barnala 21 Ekim 1925'te Pencapa bağlı Ateli'de Hindistan'da oldukça tanınan Sigh ailesinin ferdi olarak doğdu. Kendisi Surjit Kaur Barnala ile evlenmiş bir kızı iki oğlu vardır.Bürokrat ve siyasetçi Surjit Singh Barnala uzun bir hastalık sonucunda 14 Ocak 2017'de Chandigarh, Pencap'ta 91 yaşında ölmüştür.
Surjya Narayan Patro

Surjya Narayan Patro (d. 1949 – ö.2 Eylül 2023), Hint siyasetçi.  Biju Halk Partisi (BJD) üyesi olarak girdiği siyasi kariyerinde Haziran 2022'de görevinden ayrılana kadar Orissa Yasama Meclisi Başkanı olarak görev aldı. Patro, 2 Eylül 2023'te doğal nedenlerden 74 yaşında öldü.
Surlariçi Şehir Müzesi

Girne Kapısı'ndaki eski Ziraat Bankası binasında hizmet verir. 15 Kasım 2020’de Cumhuriyet Bayramı sırasında ziyarete açılan müzede birçok sanatçının Lefkoşa’yı ve Kıbrıs’ı anlattığı; yağlı boya ve akrilik resim, özgün baskı, gravür, linolyum, serigrafi, litografi, ağaç baskı resimler, fotoğraf, heykel, seramik gibi  tekniklerde yapılmış eserler sergilenir.Müze, Yakın Doğu Üniversitesi tarafından Günsel ailesinin desteği ile oluşturulmuştur. Müze tavanlarına altın tozu kullanılarak 20 Temmuz 1974 Barış Harekatı ile Lefkoşa’nın fethi resmedilmiştir. Girişinde üçer metrelik 9 adet bronz heykel yer alır. Müzenin her katında farklı bir tarz ve döneme ait eserler sergilenmesi planlanmıştırMüzenin envanterinde 3 binin üzerinde parçadan oluşan oyuncak araba koleksiyonu, kılıç ve bıçak örnekleri, 70’in üzerinde heykel, resimler, denizcilik tarihi ile ilgili objeler, Karagöz suretleri, berat, ferman, Lefkoşa’ya ait kadı sicilleri, 17’inci yüzyıldan kalma halı gibi Osmanlı eserleri yer alır. Kıbrıs Türk toplumunun kültüründe  yeri olan kimselerin Surlariçi Şehir Müzesi’nde sergilenmek üzere silikon heykeli yapılmıştır.
Surlu William

III. Baudouin'nin Antakya'da Süryani bir doktorun verdiği ilaçlar ile zehirlenerek öldüğünü yazmıştır.William of Tyre, (İng. çev.:  E.A. Babcock ve A.C. Krey) (1943), A History of Deeds Done Beyond the Sea, Columbia University Press.Peter W. Edbury ve John G. Rowe, (1988) William of Tyre: Historian of the Latin East. Cambridge University Press.Hans Mayer, "Guillaume de Tyr à l’école." Mémoires de l'Académie des sciences, arts et belles-lettres de Dijon 117 (1985-86), repr. in Kings and Lords in the Latin Kingdom of Jerusalem (Aldershot: Ashgate, Variorum Collected Studies Series, 1994), s.257-265.
Surmuşi

Surmuşi, Gürcistan'ın Raça-Leçhumi bölgesinin Tsageri belediyesine bağlı bir köydür. Tsageri'ye 20 kilometre uzaklıkta, deniz seviyesinden 800 metre yükseklikte konumlanmıştır. Köy, Lacanuri Nehrinin sol kıyısındadır. Lacanurhes Barajı bu köyde inşa edilmiştir. Köy, şifa verdiği iddia edilen kükürtlü su kaynaklarıyla ünlüdür.Megrelce/Lazca kökenli olan Surmuşi adı, Antik Çağ ve Erken Orta Çağ'da bölgede yaşamış Zanlarla ilişkili olabilir. 20.yüzyılda, köyde en geç 9. yüzyılda yapıldığı düşünülen bronz baltalar bulunmuştur.
Surna bahşı

Surna bahşı (Farsça: بخش سورنا‎‎‎), İran'ın Fars Eyaleti'nde bulunan Rustem şehristanı'nın 2 bahşından birisidir.
Surname-i Hümayun

Surname-i Hümayun (III. Murad Surnamesi), 1582’de Padişah III. Murad’ın oğlu Şehzade Mehmet’in sünnet düğünü nedeniyle düzenlenmiş 52 gün süren şenlikleri anlatan Türkçe eserdir.Şenlikleri 250 çift sayfa minyatür ile resimsel bir öyküye dönüştüren eser, 14 Mart 1588 tarihinde tamamlanarak hünkâra sunulmuştur. Tek nüshası Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, Hazine Nr. 1344'te kayıtlıdır.  Metni, “İntizamî” mahlaslı yazar tarafından kaleme alınan surname, Nakkaş Osman ve ekibi tarafından resimlenmiştir. Metnin orijinalinin Şahnameci Seyyid Lokman’a mı yoksa İntizami mahlasını kullanan Rumelili bir başka müellife mi ait olduğu kesinlik kazanmamıştır.Eserin önemi, Nakkaş Osman’ın elinden çıkan minyatürlerden gelir.  Surname, tam sayfa büyüklüğünde 250 çift minyatürü içerir. Günümüzde 432 yaprak ve 427 minyatür ile ulaşmıştır.  Dönemin günlük hayatından kesitler sunması ve meslek gruplarını vermesi açısından birer tarihi belge niteliğine sahip bu minyatürler ayrıca başarılı birer sanat eseri olarak değerlendirilir.Eser boyunca tek bir kompozisyon tekrar  eder ve  Şenlik bütün minyatürlerde aynı noktadan, aynı dekor ile betimlenir: Şenliklerin gerçekleştiği At Meydanı’nda hareket misafir locası ve halktan seyircilerin bulunduğu sağ taraftan başlar; saray ve padişah locasının bulunduğu sol tarafta devam eder.  Halkın ve misafir locasının önünden geçen göstericiler padişaha doğru ilerler; dualarını ettikten ve hediyelerini sunduktan sonra hünerlerini sunarlar. Şenlik bu şekilde baştan sonra padişahın gözü ile anlatılır. Yazılı metinde dile getirilmiş heyecan, merak, korku, keyif, neşe ve benzeri durumlar minyatürlerdeki insan figürlerinde yer almaz.Şehnameci Seyyid Lokman tarafından Hünername ve Surname’de çalışan üretim ekibinin ücretlerinin arttırılması konusunda yazılan 1588 tarihli bir belgede ekip elemanlarının isimleri sıralanmıştır. Bu listede adı geçenlerin hangisinin Hünername’de, hangisinin Surname’de ya da ikisinde birden çalıştığı tam olarak anlaşılamamakla birlikte belge Nakkaş Osman’ın üretim ekibi içinde yer almış olabilecek nakkaşlar ve eseri hazırlayan diğer sanatçılar hakkında genel bir fikir verir. Belgede ismi geçenler şunlardır:Lütfü, Osman, Ali, Mehmed Haydar, Velican, Mehmed musavvir, Molla Tiflisî, İbrahim, Osman diğer, Ahmed Abdullah, Hüseyin Zergerî, Mahmud müzehhib, Yusuf AbdullahMusa Ahmed, Yahya, Seydi, Abdi zergub, Şaban, Hızır Gazi, Mehmed Abdullah, Mehmed Mustafa, Nasuh b. Abdullah, Perviz Abdullah, Abdulehad Yakub, Davud Abdullah, Yusuf AbdullahSeyyid Mehmed Tirmizî katip, Hüseyin üstad, Muzaffer katib, Bali Abdullah, Mehmed b. Kerim müzehhib, Abdî şakird-i musavvir, Maksut şakird-i musavvir, Geyvan Abdullah, Yusuf Abdullah şakird-i müzehhib
Surname-i Vehbi

Surname-i Vehbi, padişah III. Ahmed’in dört oğlunun 1720’de gerçekleşen ve 15 gün süren sünnet şenliklerini anlatan ve şair Seyyid Vehbi tarafından kaleme alınmış mensur eserdir.Surname türünün en ünlü eseri olan kitapta İstanbul tanıtılır,  devrin örf ve âdetleri anlatılır.  Lale Devri’ni betimleyen en önemli kaynaklardandırEserin birçok nüshası vardır. Topkapı Sarayı Müzesi’nde Hazine 3593 envanter numarası ile kayıtlı olan nüshada  Levni tarafından yapılmış 137 levha bulunur. Levni’nin minyatürlerini içeren nüshanın yaklaşık on yılda tamamlandığı, 1729-1730’da sunulduğu düşünülür. Yapıt Osmanlı el yazmalarının son önemli örneğidir.Eser, günümüze en fazla nüshası gelen surnamedir.  Topkapı Sarayı Müzesi III. Ahmet Kütüphanesi’nde Hazine 3593 envanter numarası ile kayıtlı nüsha, Levni tarafından yapılmış 137 levhayı içerir. Aynı kütüphanedeki 3593 numaralı nüsha ise imzasız 140 levha içermektedir.İstanbul Üniversitesi'ndeki TY 6099 numaralı nüshanın Vezir-i Azam Damat İbrahim Paşa için hazırlandığı düşünülür.  Bu nüshanın 140 minyatürlü yaprağı Levni okuluna mensup bir sanatçı tarafından yapılmıştır. Ziyafet sahneleri Levni’nin surnamesi ile aynı şemayı gösterir. Bu kütüphanede  bulunan diğer nüshalar; 6124,  1607, 3035 no’lu yazmalardır. Süleymaniye Kütüphanesi, Fatih Millet Kütüphanesi, İstanbul Beyazi Belediye Kütüphanesi’nde de nüshalar mevcuttur.Devrin tanınmış şairlerinden birisi olan Seyyid Vehbî’nin en önemi eseri olan yapıt, 18. yüzyıl Osmanlı nesrinin klasik özelliklerini taşıyan bir metindir.  Düzyazı olarak yazılmıştır ancak içinde manzum bölümler de bulunur. Bir münacat ile başlar, onu naat, III. Ahmet’e, Sadrazam İbrahim Paşa’ya medhiye gibi kaside şeklindeki şiirler izler.Topkapı Sarayı Müzesi III. Ahmet Kütüphanesi’nde Hazine 3593 envanter numarası ile kayıtlı nüsha, Levni tarafından yapılmış 37x26 boyutlarında 137 minyatür içerir. Olaylar oluş sırasına göre betimlenmiş; birinci günü on iki tasvirle, ikinci günü sekiz sahneyle, sonraki günler giderek azalan tasvirlerle ve tek resimle, on birinci güne kadar her gün dört resimle temsil edilmiştir.  Eserin minyatürleri, farklı kompozisyonlar içinde gösterilmiştir. Bunları; Padişah, sadrazam, davetliler ve halk önünde yapılan gösteriler, ziyafet sahneleri, esnaf alayları, sünnet düğününün Topkapı Sarayına gidişi, nahıl ve şeker bahçeleri şeklinde sınıflandırmak mümkündür.Karşılıklı iki sayfada yer alan minyatürler hem birbirinden bağımsızdır;  hem de birliktelik taşırlar. Hareket çoğunlukla soldan sağadır. Minyatürlerde her figürün yüzünde karakter yansıtan ifadeler sezilir. Osmanlı’nın her kesiminden insanları gözler önüne serilmiştir. III. Ahmet’i oldukça detaylı ve gerçeğe yakın şekilde resmedilmiştir.
Surobi ilçesi

Surobi ilçesi (Peştuca: د سروبي ولسوالۍ), Afganistan'ın Kabil Vilayeti'ne bağlı olan 13 ilçeden birisidir.
Suroosh Alvi

Suroosh Alvi (Suruş Alvi) Pakistan kökenli Kanadalı bir gazeteci ve film yapımcısıdır. 1994 senesinde kurulan Vice Dergisi (Vice Magazine)'nin de yan kurucularındandır. Bir medya kritiği de olan Alvi, aynı zamanda Afrika, Ortadoğu ve Güney Asya gibi tehlikeli yerlerde belgeseller yapmıştır.
Surovikino

Surovikino (), Rusya'nın Volgograd Oblastı'na bağlı Surovikino rayonunda bulunan bir şehirdir. Şehir, Çir ve Don nehirlerinin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 33.433 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 20,533'tür.
Suroyo TV

Suroyo TV (), Keldani-Süryani-Asuri halkına ait bir televizyon kanalı olup, İsveç'in Södertalje şehrindeki stüdyolarından uydu üzerinden yayın yapmaktadır.Suroyo TV Asuri-Süryani-Keldani halkının kültür mirasının, tarihinin ve dilinin sesini dünyaya duyurmaktadır. Suroyo TV 5 dilde yayın yapmaktadır: Süryanice (Aramice), Arapça, İsveççe, İngilizce ve Türkçe.Suroyo TV Süryani-Keldani-Asuri'lerin birliğini savunup, izleyicilerinin arasındaki şive veya mezheplere dayalı mevcut olan çeşitli gruplar arasında fark gözetmeksizin yayın yapmaktadır.Bugün, çocuk programından siyasi tartışmalara, kültürel oturumlardan tarihi belgesellere, dini ve ulusal kutlamalardan film değerlendirmelerine, müzik programlarından (Süryanice video görüntülü şarkılar) eğitici programlara kadar birçok konuda farklı programlar yayınlamaktadır. Ayrıca her gün Süryanice(Doğu-Batı Süryanice) ve Arapça dillerinde yayınlanan haber programlarıyla, dünyanın her tarafına dağılmış durumda yaşamakta olan Keldani-Süryani-Asuri halkına haber ulaştırma ve bilgi alışveriş hizmeti sunan en dinamik ve hızlı haber-kanalı niteliğinde hizmet sunmaktadır.Şu an Suroyo TV günde 24 saat yayın yapmaktadır (Dörder saat olarak ürettiği günlük programları, 24 saat içerisinde 3 defa tekrarlamaktadır). İki uydu üzerinden yayın yapan Suroyo TV dünyada 85'ten fazla ülkede izleyicilerine ulaşmaktadır (Asya, Avrupa ve Amerika kıtalarında 100 civarında ülkeden izlenebilir).
Surp Agop Hastanesi

Surp Agop Hastanesi, İstanbul'un Şişli ilçesinin Elmadağ semtinde bulunan, 1837 yılında kurulmuş özel hastanedir. 1930'lu yıllarda kaldırılan Pangaltı Ermeni Mezarlığı ile aynı Vakfa aittir.Hastane hakkında I. Dünya Savaşı'nda yaptığı çalışmalar ile ilgili geniş kayıtlar mevcuttur. O zaman bulunduğu yere verilen addan dolayı Pangaltı Surp-Agop Hastanesi olarak biliniyordu." Ermeniler, II. Dünya Savaşından sonra da hastaneye yardım etmeye devam etmişlerdir. Günümüzde SGK hastalarına da hizmet veren özel bir hastane olarak faaliyet göstermektedir.
Surp Andon Kilisesi

Surp Andon Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Sarıyer ilçesi Tarabya semtinde bulunan Ermeni Katolik kilisesidir. 1871 yılında Andon Tıngır Yaver Paşa tarafından, satın aldığı bir arsa üzerinde yaptırılmış ve Aziz Antuan'a ithaf edilmiştir. Haziran-1 sokağında bulunmaktadır.
Surp Asdvadsadzin Kilisesi (Elazığ)

Elazığ Surp Asdvadsadzin Kilisesi (Ermenice:Էլյազիգ Սուրպ Ասդվաձին Եկեղեցի) Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan Elazığ ili sınırları içinde bir Ermeni Kilisesi'dir.Konumu itibarıyla Tadım (eski ismi ile Tadem) köyünde bulunmaktadır. Tadem, 6. yüzyılın sonu - 7. yüzyılın başında, Dadima adıyla, Bizans İmparatorluğu’nun 4. Ermenistan Vilayeti’nin yönetim merkezi olmuştur. Kilise'nin de 1064 yılında burada inşa edildiği düşünülmektedir. Kilise'de 1915 yılına kadar ibadete devam edilmiş; Birinci Dünya Savaşı’ndan önceki son başrahibi, 1915 yılında tehcire yollanan Rahip Bsag Der Khorenyan olmuştur.Kilise 2 ayrı yapıdan oluşmaktadır. Ana yapı geniş ve dört yapraklı yonca biçiminde ve kubbeli bir girişten; arka tarafında ise kare biçiminde  bir kubbe kasnağı ve kubbeden oluşmaktadır. Bu kare yapıyı dört adet yekpare sütun taşır. Ayrıca kubbeler de pencereli bir yapıdadır. Kilisenin güneye bakan tarafında ise duvarı ana binayla bitişik tek kapılı küçük oda şeklinde bir yapı bulunmaktadır.
Surp Asdvadzadzin Ermeni Katolik Kilisesi

Surp Asdvadzadzin Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Beyoğlu ilçesinde bulunan bir Ermeni Katolik kilisesi. 6 Kasım 1866'da ibadete açılan kilise, Bedros Bey Mısırlıyan'ın bağışları ile inşa edilmiştir. Bina 1880-1881 yıllarında, Ermeni Katolik Kilisesi Patriği Andon Hasun tarafından onartılmıştır.
Surp Asdvadzadzin Kilisesi

Kurtuluş Camii‎ veya Antep Surp Asdvadzadzin Kilisesi, Türkiye'nin Gaziantep kentinde bulunan eski bir Ermeni kilisesi.Hatay Surp Asdvadzadzin Kilisesi, Türkiye'nin Hatay kentine bağlı Samandağ ilçesinde bulunan bir Ermeni kilisesi.Dzınunt Surp Asdvadzadzni Kilisesi, Türkiye'nin İstanbul kentine bağlı Bakırköy ilçesinde bulunan bir Ermeni kilisesi.Beşiktaş Surp Asdvadzadzin Kilisesi, Türkiye'nin İstanbul kentine bağlı Beşiktaş ilçesinde bulunan bir Ermeni kilisesi.Ortaköy Surp Asdvadzadzin Kilisesi, Türkiye'nin İstanbul kentine bağlı Beşiktaş ilçesinin Ortaköy semtinde bulunan bir Ermeni kilisesi.Eyüp Surp Asdvadzadzin Kilisesi, Türkiye'nin İstanbul kentine bağlı Eyüpsultan ilçesinde bulunan bir Ermeni kilisesi.Surp Asdvadzadzin Patriklik Kilisesi, Türkiye'nin İstanbul kentine bağlı Fatih ilçesinde bulunan, Türkiye Ermenileri Patrikliği'ne ev sahipliği yapan kilise.Yeniköy Surp Asdvadzadzin Kilisesi, Türkiye'nin İstanbul kentine bağlı Sarıyer ilçesinde bulunan bir Ermeni kilisesi.Bayındır Surp Asdvadzadzin Kilisesi, Türkiye'nin İzmir kentine bağlı Bayındır ilçesinde bulunan bir Ermeni kilisesi.Surp Asdvadzadzin Ermeni Katolik Kilisesi, Türkiye'nin İstanbul kentine bağlı Beyoğlu ilçesinde bulunan bir Ermeni Katolik kilisesi.
Surp Asdvadzadzin Kilisesi (Eyüpsultan)

Surp Asdvadzadzin Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Eyüpsultan ilçesinde bulunan Ermeni kilisesi. Daha önce bölgede var olan kilise 1785'te yıkılarak yerine ahşap edilen ahşap kilise 1841'de yıkılır ve 1855'te kâgir olarak yeniden inşa edilir. Kilise 2000 yılında onarılmış olup İstanbul Ermeni Patriği II. Mesrob tarafından ibadete açılmıştır.
Surp Asdvadzadzin Patriklik Kilisesi

Surp Asdvadzadzin Patriklik Kilisesi veya Türkçe Azize Meryem Ana Patriklik Kilisesi (), İstanbul'un Kumkapı semtinde Şarapnel Sokağı'nda bulunan Ermeni Gregoryen kilisesidir.İstanbul Ermeni Patrikhanesi'nin kilisesidir. Patrikhanenin tam karşısındadır. Yapılış tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Tarih boyunca çeşitli yangınlar geçiren kilise en son 1902 ve 1985 yıllarında onarımdan geçmiştir. Yanında bir de okul bulunmaktadır. 1915 Ermeni Soykırımı'ndan sonra kilisenin cemaati küçülmüştür ve Hıristiyan ziyaretçilerinin sayısı azalmıştır.
Surp Asdvadzadzin Verapokhum Kilisesi

Surp Asdvadzadzin Verapokhum Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Adalar ilçesindeki Büyükada'da bulunan Ermeni Katolik kilisesi. 1 Kasım 1856 tarihli padişah fermanıyla inşa edilen kilise 1858 yılında, Meryem Ana'nın Göğe Yükseliş Yortusu'nda Andon Ağa Apelyan tarafından açılmıştır. Kilise binası 1956 ve 1985 yıllarında restore edilmiştir.
Surp Boğos Kilisesi

Surp Boğos Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Sarıyer ilçesinde bulunan Ermeni kilisesi. Darphane müdürlerinden Boğos Amira Bilezikçi'nin ölümünün ardından Büyükdere'deki arsası ve üstüne 1847 yılında yaptırmış olduğu küçük ahşap şapel, vasiyeti doğrultusunda, İstanbul Ermeni Katolik Patrikliği'ne verilmiş 1859'da vakıf kilisenin yanındaki araziyi satın alıp ahşap kilisenin ihtiyacı karşılamaması üzerine yeni kilise çalışmalarına başlamıştır. 1882 yılında yıkılan ahşap kilisenin yerine taştan bir kilise, rahip evi, bir okul ve dört ahşap ev inşa edilmiştir, kilise 1885'te tekrar ibadete açılmıştır.
Surp Garabed Kilisesi (Kandiye)

Surp Garabet Kilisesi (), Yunanistan'ın Girit adasının yönetim merkezi Kandiye'de bulunan Ermeni kilisesi.Ne zaman inşa edildiği bilinmeyen kilise 1669'da Osmanlı İmparatorluğu'nun adayı fethi sonrası Ermeni cemaatine verilmiştir. Günümüzde etkin olan kilise İstanbul Ermeni Patrikhanesi'nce yönetilmektedir.
Surp Garabet Kilisesi

Surp Garabet Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Üsküdar ilçesinde bulunan Ermeni kilisesi. 1593'ten önce inşa edilen kilise 1617 ve 1727 tarihlerinde yenilenmiştir. 1844 yılında tekrar onarılan kilise 1887'de bir yangında kül olur ve 1888'de kâgir olarak yeniden inşa edilir. 2006 yılında onarılan kilise İstanbul Ermeni Patriği II. Mesrob tarafından ibadete açılmıştır. Yapı 4 Ağustos 1983 tarihinde 1. derece kentsel sit alanı olarak tescil edilmiştir.
Surp Garabet Manastırı

Surp Garapet Manastırı (, diğer adlarla da anılır) Türkiye'nin Muş ilinin yaklaşık 30 km kuzeybatısındaki Taron bölgesinde bulunan ve 4. yüzyılında inşa edilmiş olan tarihî bir Ermeni manastırı. 1915 Ermeni kırımı'nda vandalize edilmiştir ve sonra ise yıkılmıştır.Surp Garabet "Kutsal Müjdeci demektir" ve Vaftizci Yahya'ya işaret eder Yahya'nın kalıntılarının 4. yüzyılın başında Aydınlatıcı Grigor tarafından bölgeye saklanmış olduğuna inanılmaktadır. Manastır sonraları kendilerini Vaftizci Yahya'nın kutsal savaşçıları ilan eden Mamikonyanların sığınağına dönüşmüştür. İleriki yüzyıllarda manastır birçok kez genişletilmiş ve yenilenmiştir.Tarihsel olarak kilise Taron bölgesinin dini merkezi ve önemli bir hac mekanıydı. Batı Ermenistan'ın en önemli ve Eçmiadzin'nden sonra dünyadaki en önemli Ermeni manastırı kabul edilen manastır 12. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar Taron'un episkoposluk makamı olmuştur. Manastır 1915 Ermeni Soykırımı sırasında yakılmış ve yağmalanmış, sonrasında ise terkedilmiştir. Manastırın taşları o zamandan bu zamana yöredeki birçok Kürt evinde kullanılmıştır.Manastır tarih boyunca birçok farklı şekilde adlandırılmıştır. Yaygın adlandırmalardan biri Zenob Glaka binaen "Glak manastırı" anlamına gelen Glakavank (Գլակավանք)'tır. Bu ad Glaka vank (klasik imla: Գլակայ վանք; düzenlenmiş imla: Գլակա վանք) ya da Klaga vank (Batı Ermenicesi'nde) olarak da kullanılmıştır. Manastır konumu nedeniyle "Dokuz Kaynağın Manastırı" anlamına gelen Innakniyan vank (klasik imlada Իննակնեան վանք, düzenlenmiş imlada Իննակնյան վանք) olarak da adlandırılmıştır.Türkçe kaynaklarda manastır Çanlı Kilise ya da Çengelli Kilise (Kürtçe'de Çanlı Kilise, aynı zamanda bulunduğu köyün adı) olarak adlandırılmıştır. Kimi kaynaklarda Ermenice adı da kullanılmakta olup Çoğu Türkçe kaynakta ve gezi rehberinde buranın bir Ermeni manastırı olduğu gözardı edilmektedir.
Surp Hagop Kilisesi

Surp Hagop Ermeni Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Fatih ilçesi Altımermer semtinde bulunan Ermeni kilisesi. Ne zaman inşa edildiği bilinmeyen kilise 1839'da onarıma tabii tutulmuş, daha sonra İstanbul Ermeni Patriği Hagopos III. Seropyan döneminde restore edilip 1858'de yeniden ibadete açılmıştır. Ahşap olan kilise eskidiğinden 1891'de yeni inşaat izni alınmış ve Kayserili sarraf Parseğ İstanbulluyan'ın desteğiyle yeniden inşa edilmiş ve 1892'de Patrik I. Horen Aşıkyan zamanında açılmıştır. 2012 yılında tekrar restore edilen kilise Aram Ateşyan tarafından ibadete açılmıştır.
Surp Harutyun Ermeni Kilisesi (Beyoğlu)

Taksim Surp Harutyun Ermeni Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Beyoğlu ilçesi Taksim semtinde bulunan Ermeni kilisesi.Yapım tarihi tam olarak bilinmeyen kilise 1846'da yenilenmiş, 1890'da yıkılma tehlikesine karşı kapatılmış ve 1895'te İstanbul Ermeni Patriği III. Madteos İzmirliyan döneminde Hovhannes ve Mıgırdiç Esayan kardeşler tarafından kâgir olarak yeniden inşa edilmiştir. Esayan Ermeni Lisesi de bu yeniden inşa sırasında inşa edilmiştir. 1915 Ermeni Soykırımı'ndan sonra kilisenin cemaati küçülmüştür ve Hıristiyan ziyaretçilerinin sayısı azalmıştır.
Surp Harutyun Ermeni Kilisesi (Fatih)

Kumkapı Surp Harutyun Ermeni Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Fatih ilçesi Kumkapı semtinde bulunan Ermeni kilisesi.1832'de padişah fermanıyla inşa edilen ibadethane Harutyun Amira Bezciyan'ın çabalarıyla kiliseye çevrilmiştir. Daha sonra darphane ustalarının kendi aralarında topladıkları parayla 1855'te Surp Harutyun inşa edilerek İstanbul Ermeni Patriği Hagopos III. Seropyan tarafından ibadete açılır. İstanbul Ermeni Patriği Madteos İzmirliyan'ın döneminde Hovhannes ve Mıgırdiç Esayan kardeşler tarafından kâgir olarak inşa edilmiştir. Kilise günümüzde ibadete açıktır. 1915 Ermeni Soykırımı'ndan sonra kilisenin cemaati küçülmüştür ve Hıristiyan ziyaretçilerinin sayısı azalmıştır.
Surp Haç Kilisesi

Surp Haç Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Üsküdar ilçesinde bulunan Ermeni kilisesi. Semtte ilk kilise 1689'da inşa edilmiş, 1727 yılında Ermeni Patriği Hovhannes IX. Golod'un emriyle tekrar inşa edilen kilise 1779, 1781, 1782, 1785, 1790, 1808 yıllarında onarımlara tabi tutulmuştur. Balatlı III. Garabed zamanında daha geniş bir alana kâgir olarak inşa edilen kilisenin yapımında hassa mimarı Krikor Amira Balyan, Kazaz Harutyun Amira Bezciyan, Harutyun Amira Noradungyan, Mikayel Amira Pişmişyan desteklerde bulundular. 1892'de yenilenen kilise en son 1998 yılında onarılmıştır.
Surp Haç Kilisesi (Rostov-na-Donu)

Surp Haç Kilisesi (, ; ; "Kutsal Haç Kilisesi" anlamına gelir), Don Nahçıvan'da bulunan ve 18. yüzyıla dayanan bir Ermeni kilisesi. Günümüz Rostov-na-Donu şehir sınırları içerisinde yer alan en eski binadır.Kilisenin inşası 1786'da başlayıp 1792'de tamamlandı. 1972 yılında Rus-Ermeni dostluğu hakkında bir müzeye dönüştürüldü, fakat 2000 yılında bir Ermeni Apostolik Kilisesi olarak tekrar kapılarını açtı.Kilise, günümüz Voroşilovskiy (Kuzey) rayonunda, nehire yakan bir tepenin üstünde yer alır. ,  ve  gibi birçok ünlü Ermeni şahısın mezarı kilise yakınlarında bulunmaktadır.
Surp Haç Tıbrevank Ermeni Lisesi

Surp Haç Tıbrevank Ermeni Lisesi, Üsküdar'da bulunan bir lise. İlk olarak Surp Haç Kilisesi’ne bağlı olarak 1678 yılında dini eğitim vermek üzere açılmıştır. 2021 yılı itibarıyla 102 öğrencisi bulunmaktadır. Ruhban okulu olarak hizmet veren ve Anadolu'dan gelen yetim çocuklara eğitim olanağı sağlayan okulun ruhban  bölümü 1940 yılında kapatıldı. 1985 yılından itibaren vakıf olarak kabul edilmeyen, tüzel kişiliği tanınmayan ve yönetim kurulu seçilemeyen okul 2012 yılında Ermeni cemaatine teslim edildi.Lise olarak 1953 yılında eğitime başlayan Surp Haç Tıbrevank, 1960'tan itibaren ilk mezunlarını vermeye başladı. Bu ilk mezunlar, 1962 yılında Surp Haç Tıbrevank’tan Yetişenler Derneği’ni kurdular. Kurucular adına tüzüğü ilk yıl mezunlarından Kirkor Adaoğlu (daha sonra Elmayan), Sabah Aykvart Demirci ve Vahriç Çapar imzaladı.
Surp Hovhannes Mıgırdiç Kilisesi

Surp Hovhannes Mıgırdiç Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Sarıyer ilçesi Yeniköy semtinde bulunan bir Ermeni Katolik kilisesi. Hovhannes Ağa Kuyumcuyan'ın 1845 yılında Köybaşı'nda satın aldığı arazi üzerinde, 1848'de, Hovhannes Ağa Tıngıryan tarafından ahşap olarak inşa edilen kilise daha sonra yetersiz görülerek Tıngıryan tarafından kâgir olarak inşa edilmiş ve 24 Haziran 1866'da Başepiskopos Andon Hasun tarafından ibadete açılmıştır.
Surp Hripsimyants Kilisesi

Surp Hripsimyants Ermeni Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Sarıyer ilçesi Büyükdere semtinde bulunan 1848 tarihinde Kevork ve Garabed Karakehya kardeşler tarafından inşa ettirilip ibadete açılmış ve 1886 yılında 15.000 kuruş maliyetle kâgir olarak yeniden inşa edilmiş olan Ermeni kilisesidir. 1894 depreminde zarar gören kilise Apraham Paşa Yeramyan tarafından 1927'de onarılmış ve çan kulesi inşa ettirilmiştir. Değişik tarihlerde tekrar onarım gören kilise son onarımını Küpelyan ailesinin desteğiyle görmüştür.
Surp Hıreşdagabed Kilisesi

Surp Hıreşdagabed Kilisesi (; “Kutsal Başmelek”), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Fatih ilçesi Ayvansaray mahallesinde bulunan Ermeni kilisesi.İstanbul'un Fethi'nden sonra Ermeni ve Rum cemaatleri arasında denge politikası güden Fatih Sultan Mehmet, var olan Rum kiliselerinin bir kısmını camiye çevirirken bir kısmını da Ermenilerin ibadetine açmıştır. Bu kilise de, 1628, 1631 ya da 1636 tarihlerinden birinde Ermenilere devredilmiştir. 1692'de yanan kilise bir fermanla yeniden inşa edilmiş, 1729'da Balat'ta çıkan bir yangında kül olmuştur. Daha sonra yeniden inşa edilen kilise 1730'da ibadete açılmışsa da yangınlardan dolayı tekrar tekrar harap olup ahşap olarak yeniden inşa edilmiştir. 1827'de tekrar yanan kilise binası II. Mahmud'un fermanıyla kâgir olarak inşa edilmiş ve 1835'te ibadete açılmıştır. 2005 yılında yenilenen kilise 2012 yılında restorasyona tabii tutulmuştur.362 yılında öldükten sonra İstanbul’a getirilen Antakyalı Aziz Artemios’un rölikleri, kilisenin narteks kısmında bulunan merdivenlerden inilen Aziz Artemios’a adanmış ayazmada 2006 yılında gerçekleştirilen bir onarım sırasında ortaya çıkartılıp sergilenmeye başlamıştır.Kilisenin karşısında, mülkiyeti kilisenin de bağlı bulunduğu vakfa ait günümüzde metruk halde bulunan eski Balat Khorenyan Ermeni Okulu yer almaktadır.
Surp Karasun Manuk Ermeni Kilisesi

Surp Karasun Manuk Kilisesi () Türkiye'nin Hatay ilinin İskenderun ilçesinde bulunan bir Ermeni Apostolik Kilisesi. Ne zaman inşa edildiği bilinmeyen kilise 1987'de İstanbul Ermeni Patrikhanesi tarafından yenilenerek Patrik Şınorhk Kalustyan tarafından ibadete açılmıştır. Kilise 2001 yılında ise yeniden onarılmıştır.
Surp Kevork Kilisesi

Yapı 1866-1887 arası 11. yüzyıldan kalma eski bir Bizans kilisesi ve manastırının üzerinde inşa edilmiştir. Eski yapı Azize Meryem Peribleptos (, Monì tis Theotókou tis Perivléptou) Konstantinopolis'in en önemli Yunan Ortodoks Kiliselerinden biriydi. 1453'te Osmanlılar'ın kenti almasından sonra yapı İstanbul'un Ermeni nüfusuna verilmiş, hatta bir süreliğine İstanbul Ermeni Patrikhanesi de olmuştur. Hemen yanında Ermeni Sahakyan Nunyan Okulu adında anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise görevi gören özel okul mevcuttur.Klisenin Samatya Surp Kevork Ermeni Kilisesi, Mektebi ve Mezarlığı Vakfı ise 1832 yılında Osmanlı Padişahı 2. Murad Han fermanıyla kurulmuştur.Kilise, İstanbul’un Fatih ilçesinin, Kocamustafapaşa (Samatya) mahallesi, Marmara Caddesi, no:79’dadır. İstanbul sur içinde olup Marmara denizi kıyısından kısa bir mesafededir. Kilise binası yüksek bir duvarla korunmakta ve başka büyük binalarla çevrilidir.MS. 5. yüzyılda bu kilisenin yerinde Hagios Stephanos en tais Aurelianaikilisesi vardı. Bu kilise Helenianai sarayı ve Aziz Dalmatios manastırı yakınındaydı. Ayrıca kilisenin yakınında Doğu Hristiyanlığı için kutsal sayılan ve bugün de var olan bir su kaynağı (ayazma) vardır. Bu su kaynağı nedeniyle bina kompleksinin Türkçe adı "Sulu Manastır"’dır.
Surp Krikor Lusavoriç Ermeni Kilisesi (Kınalıada)

Kınalıada Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi ( Surb Grigor Lusavorich Ekeghetsi), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Adalar ilçesindeki Kınalıada'da bulunan 1857 yılında İstanbul Ermeni Patriği III. Hagopos Seropyan tarafından ibadete açılan Ermeni kilisesidir.
Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi

Üsküdar Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi, Türkiye'nin İstanbul kentinin Üsküdar ilçesinde bulunan bir kilise.Galata Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi, Türkiye'nin İstanbul kentinin Beyoğlu ilçesinde bulunan bir kilise.Kınalıada Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi, Türkiye'nin İstanbul kentinin Adalar ilçesinde bulunan bir kilise.Ortaköy Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi, Türkiye'nin İstanbul kentinin Ortaköy semtinde bulunan bir Ermeni Katolik kilisesi.
Surp Levon Kilisesi

Surp Andon Kilisesi (), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Kadıköy ilçesinde bulunan bir Ermeni Katolik kilisesi. 1890 yılında ahşap bir şapel olarak inşa edilen kilise zamanla yetersiz kalınca 14 Mayıs 1905 tarihli fermanla yıkılıp yerine kâgir bir kilise inşa edilerek 1911 yılında ibadete açılmıştır.
Surp Marine Kilisesi

Surp Marine Kilisesi ( Muşi Surp Marine yegeğedz’i), Türkiye'nin Muş kentinde yer alan ve günümüzde etkin olmayan bir Ermeni Apostolik kilisesidir. Ermeni Kırımı sırasında kilisenin faaliyetleri durmuş olup günümüzde yalnızca kalıntıları bulunmaktadır ve dış duvarlarının sadece bazı kısımları halen ayaktadır.
Surp Minas Kilisesi

Surp Minas Kilisesi Türkiye'nin Erzurum iline bağlı Aziziye ilçesinde 1790 yılında inşa edilen tarihî bir Ermeni kilisesidir. Eskiden kilise, 1914'e kadar var olan daha büyük Surp Menas Manastırı'nın ( Surb Minas vank) bir parçasıydı. Antik çağından 20. yüzyıldaki Ermeni Kırımı'na kadar bir Hristiyan Ermeni yerleşimi olan Gez köyünün içinde bulunan manastır hala ayakta, ancak çok kötü bir durumda.Surp Minas Manastırı 1790 senesinde muhtemelen daha eski ve tarihi bir binanın yerini almıştı çünkü "1740" tarihi, kilisenin bir duvarına yerleştirilmiş bir haçkar'da göründü. 1915 Ermeni Soykırımı'ndan önceki on yılda, Gez (Kes) köyünün 1.103 Ermeni nüfusu (144 hane) ve 170 Müslüman nüfusu vardı.Günümüzde kilisenin bulunduğu bölgede kentsel dönüşüm çalışmaları yapılmaktadır. O kapsamlı gelişme, tarihi manastırın yıkılacağı anlamına gelebilir. Kilisenin tapusu ise Almanya’da yaşayan Sabri Ergin’de bulunuyor. Aziziye Belediyesi tarafından yapılan Gez Köy Kentsel Dönüşüm Projesi’nin tam ortasında harabe haliyle bekleyen kilisenin akıbeti belediye ve Ergin arasında gerçekleşecek pazarlık sonucunu bekliyor.