barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Zana Farqînî

1967 yılında Diyarbakır'ın Silvan ilçesinde doğdu. ilk ve orta öğrenimini Silvan'da, lise ve üniversiteyi de İstanbul'da tamamlayan Farqînî, İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü mezunu. Mezopotamya Kültür Merkezi bünyesinde çalışmalarını sürdüren Koma Çiya'nın kurucularından da olan Zana Farqînî, grubun "Rozerîn" adlı albümünde solist olarak yer aldı. Kürtçe yazın dünyasına Rewşen dergisi ile adım attı ve bu derginin yazı işlerinde yer aldı. Sonraları Welat gazetesinde muhabir olarak yer aldı. Welatê Me adlı Kürtçe gazetenin ilk yazı işleri müdürlüğünü; sonra da aynı gazetenin genel yayın müdürlüğünü yaptı. Azadiya Welat gazetesinin kuruluşunda da bulundu ve bu gazetede genel yayın müdürlüğü yaptı. 1997’den 2008 yılına kadar İstanbul Kürt Enstitüsü'nün çeşitli yönetim kademelerinde yer aldıktan sonra enstitünün Kürtçe bölüm başkanı oldu. Zana Farqînî, İstanbul Kürt Enstitüsü'nün kurucuları arasında yer alan ve 2003 yılında hayata gözlerini yuman Feqî Huseyn Sağnıç adına 2005 yılında verilmeye başlanan Feqî Huseyn Sağnıç Dil Ödülü'ne Kürtçe'ye yapmış olduğu katkılardan ötürü 2005 yılında layık görüldü.Makaleleri Welat, Welatê Me, Azadiya Welat, Tûrik (Azadiya Welat gazetesinin eki), Rewşen, Jiyana Rewşen, Zend, Zembîlfiroş, Tîroj, Avaşîn gibi dergilerin yanı sıra "Rojev", "Gerdûn", "Amidakurd", "Amude.com" gibi web sitelerinde yayınlandı. Özgür Gündem gazetesinde köşe yazıları yazdı.2011 yılında İstanbul Kürt Enstitüsü'nün gerçekleştirdiği 3. olağan kongrede başkan olarak seçilen Zana Farqînî halen bu görevini sürdürmektedir.Ferhenga Tirkî-Kurdî. (Türkçe-Kürtçe Sözlük) İstanbul Kürt Enstitüsü Yayınları, 1278 sayfa, İstanbul, 2000Ferhenga Kurdî-Tirkî. (Kürtçe-Türkçe Sözlük) İstanbul Kürt Enstitüsü Yayınları, 2132 sayfa, İstanbul, 2004Ferhenga kurdî-tirkî, tirkî-kurdî. (Kürtçe-Türkçe, Türkçe-Kürtçe Sözlük) İstanbul Kürt Enstitüsü Yayınları, 1504 sayfa, İstanbul, 2008Diyarbakır Gezi Rehberi, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Turizm İl Müdürlüğü Kültür Yayınları, Boyut Yayıncılık, 2011, İstanbul, Sayfa 95
Zana Han ilçesi

Zana Han ilçesi (Peştuca: د زنه خان ولسوالۍ), Afganistan'ın Gazni Vilayeti'ne bağlı olan 19 ilçeden birisidir.https://web.archive.org/web/20110615044949/http://www.aims.org.af/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/centra/ghazni/zana_khan.pdfhttps://web.archive.org/web/20110615045011/http://www.aims.org.af/maps/district/ghazni/zana_khan.pdf
Zana Krasniqi

Zana Krasniqi (d. 15 Eylül 1988, Priştine, Kosova), Kosovalı manken. 2008 yılında 'Miss Kosova' seçilmiştir. Vietnam'da yapılan Miss Universe yarışmasında ilk 10 finalist arasına girmiştir.
Zana Marjanović

New York'taki Fiorello H. LaGuardia High School of Music & Art and Performing Arts'ı bitirdikten sonra, Sarayovo Gösteri Sanatları Akademisi'nden 2006'da mezun oldu. 2008 yapımı Kar adlı filmde canlandırdığı 'Alma' rolüyle meşhur oldu. Angelina Jolie'nin ilk kez yönetmen koltuğuna oturduğu Kan ve Aşk (In the Land of Blood and Honey) adlı filmde başrolde oynadı.
Zanaat

Zanaat, sermayeden çok nitelikli emeğe dayalı; öğrenimin yanı sıra el becerisi ve ustalık gerektiren meslek. Bu tür mesleklerin erbâbına zanaatkar denir.Marangozluk, ayakkabıcılık, kuyumculuk (takı üreten), kumaş boyama, çömlekçilik, berberlik, bakırcılık gibi mesleklerin hepsi birer zanaattir. Bir kimsenin zanaatkâr olması için el becerisi gerektiren bir malı veya hizmeti sadece satması değil, bilfiil üretmesi gerekir.Zanaatkarlar, el becerileri nedeniyle tarih boyunca pek çok toplumda saygın bir yere sahip olmuşlardır. Sanayi devrimi ile birlikte birçok zanaat yok olmuş, yerini endüstriyel üretime bırakmıştır; diğerleri ise şekil değiştirerek değişen koşullara ayak uydurmuştur.
Zanamivir

Zanamivir, grip hastalığına neden olan influenza A ve B virüslerinin tedavi edilmesinde ve önlenmesinde kullanılan bir ilaçtır. Bir nöraminidaz inhibitörüdür ve Avustralyalı biyoteknoloji firması Biota Holdings tarafından geliştirilmiştir. 1990'da Glaxo'ya lisans verildi ve 1999'da ABD'de sadece grip tedavisinde kullanılmak üzere onaylandı. 2006 yılında, influenza A ve B'nin önlenmesi için onaylandı. Zanamivir, ticari olarak geliştirilen ilk nöraminidaz inhibitörüdür. Halen GlaxoSmithKline tarafından Relenza ticari adı altında oral inhalasyon için toz formunda pazarlanmaktadır.Zanamivir, influenza A ve influenza B virüslerinin neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanılır. Kişinin semptomatik olma riskini azaltır, ancak asemptomatik grip olma riskini azaltmaz. Teşhis belirsizliği, virüs suş direnci riski, olası yan etkiler ve finansal maliyet, sağlıklı bireylerin profilaksisi ve tedavisi için zanamivirin küçük faydalarından daha ağır basmaktadır.Zanamivir ile tedavi sırasında kuş gribi A H7N9 ile enfekte olan Çinlilerde zanamivire direnç ifade eden genler bulundu.Aksi halde sağlıklı bireylerde, faydalar genel olarak küçük görünmektedir. Zanamivir, influenza benzeri hastalıkların (doğrulanmamış influenza veya 'grip') semptomlarının süresini bir günden daha az kısaltır. Astımlı çocuklarda semptomların ilk hafifletilmesine kadar geçen süre üzerinde net bir etki yoktur. Hastaneye yatma ihtiyacı veya ölüm riskini etkileyip etkilemediği açık değildir. Zanamivir'in hastaneye yatışları veya zatürreyi ve bronşit, orta kulak enfeksiyonu ve sinüzit gibi diğer grip komplikasyonlarını azalttığına dair hiçbir kanıt yoktur. Zanamivir, yetişkinlerde hekim tarafından bildirilen pnömoni veya radyolojik olarak doğrulanmış pnömoni riskini azaltmamıştır. Çocuklarda pnömoni üzerindeki etki de anlamlı değildir.
Zanata Taşı

Zanata Taşı (İspanyolca Piedra Zanata), Guançeler tarafından yapılan ve Kanarya Adaları'nda Tenerife adasının kuzeybatısında El Tanque yöresinde 1992 yılında bulunan bir taş yazıt. Santa Cruz de Tenerife'de bulunan  Museo de la Naturaleza y el Hombre müzesinde sergilenen ve üzerinde Tifinag yazısı bulunan taşın Guançelerin büyülü sihirli dünyası ile ilgili olduğu düşünülüyor.
Zanavi Kalesi

Zanavi Kalesi (Gürcüce: ზანავის ციხე), Güney Gürcistan'ın Samtshe-Cavaheti bölgesindeki Adigeni belediyesinde beş kilometre uzaklıkta konumlanmış, küçük Didi Zanavi köyünde yer alan bir kaledir. Yapı, bir Orta Çağ kalesidir. Kale, 2007 yılında Gürcistan'ın Ulusal Öneme Sahip Taşınmaz Kültür Anıtları listesine eklenmiştir.Orta Çağ kalesi, erişilmesi zor, büyük ve sarp bir kayaya inşa edilmiştir. Kalenin ana yapısı, arkası yuvarlak olan üç katlı bir kuledir. Her cephesinde ok yarıkları olan kulenin, ikinci katında bir fırın bulunmaktadır. Güney duvardaki kemerli kapı, kayaya oyulmuş bir su deposunu içeren avluya açılmaktadır. Daha güneyde bulunan iki kuleden biri, bir kilisenin kalıntıları içermektedir. Kaleden sonra inşa edilen koruyu duvarın inşasında kaya ve kireç kullanılmıştır. Kalenin küçük alanının sebebi, kayalık bir tepeye inşa edilmesinden kaynaklıdır. Bu özelliği sayesinde kaleye erişmek oldukça zordur. Şaşırtıcı bir şekilde, birçok kez yeniden inşa edilen Giorgi Çurçanelli'nin konutlarından birisi bu komplekste konumlanmıştır. Köydeki yapıların çoğu, yolun hemen karşısında, kalenin doğusunda kalmaktadır.
Zandanbudyn Zanabazar

Zandanbudyn Zanabazar (; d. 15 Şubat 1996, Ömnögovi), Moğol güreşçidir. Serbest stil 57 kiloda kariyerini sürdürmektedir.2022 Dünya Güreş Şampiyonası'nda Zanabazar, Erkekler serbest stil 57 kiloda bronz madalyanın sahibi oldu. Sırbistan'ın başkenti Belgrad'ta düzenlenen şampiyonada Zanabazar, ilk turda Kanadalı Darthe Capellan'ı 5-1, ikinci turda Muhammet Karavuş karşısında 8-4 öndeyken tuşla yendi. Çeyrek finalde Amerikalı Thomas Gilman'a 8-2 kaybetti ve rakibinin finale yükselmesiye repesaj maçlarına kaldı. Repesaj ikinci turda Avustralyalı Georgii Okorokov'u 12-2 teknik üstünlükle, bronz madalya maçında ise Çinli Zou Wanhao'yu 3-1 öndeyken tuşla yendi.
Zandhoven

Zandhoven, Belçika'nın Anvers eyaletinde bulunan bir belediyedir. 1 Ocak 2006'da Zandhoven'in nüfusu 12.286 idi. Toplam alan 40.10 km²'dir ve bu da km² başına 306 kişilik bir nüfus yoğunluğu verir.
Zandvoort

Zandvoort, Hollanda'nın Kuzey Hollanda ilinde yer alan bir kasabadır. Kasabanın nüfusu Ağustos 2017 tarihi itibarıyla 16,954'tür.
Zane Holtz

Zane-Ray Brodie Holtz (d. 18 Ocak 1987) Kanada doğumlu model ve aktör. 5 yaşındayken modellik yapmaya başladı. 1999 yılında annesi ve üç kardeşi Beau, Harrison ve Mackenzie ile Kaliforniya, ABD'ye taşındı. Daha sonra Los Angeles'taki Lee Strasberg Theatre and Film Institute'ye katıldı. 14 Eylül 2007 tarihinde London-Yves Pagnini adında bir kızı oldu. Make It or Break It ve The Perks of Being a Wallflower gibi film ve dizilerdeki rolleriyle bilinmektedir.
Zane Maloney

2019 Britanya F4 şampiyonuydu ve 2022 FIA Formula 3 Şampiyonası'nda Trident için yarışarak ikinci oldu.Kasım 2021'de Maloney, FIA Formula 3 sezon sonrası testinde yer aldı ve hüküm süren takım şampiyonları Trident Takımı için sürüş yaptı.  Ertesi yıl Ocak ayında, İtalyan takım Maloney'nin 2022 sezonu için onlarla yarışacağını doğruladı.
Zane Tamane

Zane Tamane (evlilik öncesi soyadı Teilāne; d. 24 Eylül 1983 Riga  ) Letonyalı kadın basketbolcudur.Tamane, şu anda Fenerbahçe ve Letonya kadın millî basketbol takımlarında oynamaktadır. 2.00 uzunlugundaki Zane Tamane ülkesinin ilk WNBA oyuncusu olmuştur.
Zanele Sifuba

Ntombizanele Beauty Sifuba, Mayıs 2019'dan bu yana Free State İl Yasama Meclisinin konuşmacısı olan Güney Afrikalı bir politikacı ve eğitimcidir. Aynı ay meclise seçildi. Sifuba, Afrika Ulusal Kongresi üyesidir.1988'de Sifuba, Vista Üniversitesi'nden eğitim alanında lisans derecesi aldı. Central University of Technology'den psikoloji lisans derecesine sahiptir. 2017 yılında Sifuba , University of Free State'ten yönetişim ve siyasi dönüşüm alanında yüksek lisans diploması aldı. Halen aynı alanda yüksek lisans eğitimine devam etmektedir.Sifuba 1999'dan 2019'a kadar öğretmen olarak çalıştı. Ayrıca İl Sosyal Kalkınma Daire Başkanlığı'nda izleme ve değerlendirmeden sorumlu müdür yardımcısı olarak görev yaptı.1995 yılında, partinin başkanı Steyn bölgesinde Afrika Ulusal Kongresi sekreter yardımcılığına seçildi. Ayrıca Güney Afrika Demokratik Öğretmenler Birliği'nde liderlik pozisyonlarında bulundu. Sifuba, COSATU'nun il başkan yardımcısıydı. Sifuba şu anda ANC'nin ekonomik kalkınma, toplumsal cinsiyet ve eşitlik konusundaki alt komitelerinin bir üyesidir.Mart 2019'da Sifuba, ANC'nin il listesinde on ikinci sırada yer aldı. ANC, Free State İl Yasama Meclisi'nde 19 sandalye kazandığı için seçildi. Sifuba, 22 Mayıs 2019'da MPL olarak yemin etti. Aynı gün, Meclis Başkan Yardımcısı seçildi.Kasım 2022'de Sifuba'ya benzeyen bir kadının cinsel ilişkiye girdiğini gösteren bir video sosyal medyada geniş çapta paylaşılmıştı. Sifuba videoyu paylaşan kişiye dava açarken, ofisi videoya yanıt vermedi. [1][2]
Zanele kaMagwaza-Msibi

kaMagwaza-Msibi, 1 Şubat 1962'de Makhosini, Güney Afrika'da doğdu. Zululand Üniversitesi ile ardından gittiği Natal Üniversitesi'nde eğitim gördü.2011 yılında Ulusal Özgürlük Partisi Genel Başkanı seçildi. 2014'ten 2019 yılına kadar Güney Afrika Ulusal Meclisi'nde delege olarak yer aldı. Ayrıca 2014-2019 yılları arasında Bilim ve Teknoloji Bakan Yardımcısı olarak kabinede yer aldı.kaMagwaza-Msibi, Kasım 2014'te geçirdiği inme sonrasında acilen hastaneye kaldırıldı. 6 Eylül 2021'de Durban, Güney Afrika'da COVID-19 ile enfekte olduktan sonra kaldırıldığı bir hastanede 59 yaşında öldü.
Zanesville, Ohio

Zanesville, ABD'nin Ohio eyaletine bağlı Muskingum ilçesinin merkezi olan şehirdir. Şehrin nüfusu 2010 sayımına göre 25.487'dir.
Zangibar parsı

}}Zangibar parsı''' (Panthera pardus adersi''), nesli tükenmiş olduğu düşünülen, Zangibar ve Tanzanya'nın bir bölümünde yaşayan endemik bir pars alt türü.
Zangief

Viktor Zangief, orta yaşlarda SSCB'de komando olarak görevini yapmış bir askerdir. Yaşlandığında sırtında hafif bir kamburu oluşan V. Zangief ordudan erken emekli edilerek Sovyet kızıl ordusundan uzaklaştırılmış, ardından da ABD'de sokak dövüşlerinden para kazanmaya başlamıştır. Saç-sakal tarzı ve vücuduyla dikkat çeker. Ayrıca tüm vücudu yaralarla doludur. Giyim tarzı kırmızı don, ayakkabı ve altın kemerdir. Street Fighter serisinin tüm oyunlarında Zangief'e (Kafkas asıllı profesyonel güreşçi Victor Zangiev -Виктор Зангиев- den esinlenilmiştir.) yer verilmiştir. Ayrıca Street Fighter'da arka planda Çernobil'in resmi ve radyasyonu temsil eden bir bölüm vardır, bu bölüm bir Rus komandosu olan Zangief'le bağdaştırılmıştır.Zangief'ten türetilen çeşitki Capcom firması türevi farklı oyunlarda karakterin zombi versiyonu Zanguryas ve android robot mekanik versiyonu (Cyclone) Mech Zangief karakterleride mevcuttur.
Zanica

Zanica İtalya'nın Lombardiya bölgesine bağlı Bergamo ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla 8.744'tür.
Zank Höyük

Zank Höyük, Nevşehir İl merkezinin kuzeydoğusunda, Avanos İlçesi'nin Sarılar kasabasının yaklaşık 4 km. kuzeybatısında yer alan bir höyüktür. Tepe yaklaşık 300 metre çapında ve 30 metre yüksekliktedir. Höyüğün 20 dönüm kadar bir alana yayılmış olduğu tahmin edilmektedir.Höyük ilk olarak David French tarafından tespit edilmiştir. Daha sonra Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nden Hüseyin Sever başkanlığındaki bir ekip tarafından yüzey araştırması yapılmış, Asur Ticaret Kolonileri Çağı, MÖ 2. binyıl, Demir Çağı ve Helenistik Dönem'e ait çanak çömlekler bulunmuştur. Aynı ekip tarafından 1991-92 ve 1996 yıllarında Nevşehir Müzesi adına yapılan kurtarma kazılarında ise Erken Tunç Çağı'na tarihlenen çanak çömlek buluntularına ulaşılmıştır. Daha sonraki kazılarda MÖ 2. binyıl buluntularına da ulaşılmıştır. Höyükte Japon arkeolog Sachihiro Omura da ekibiyle araştırmalar yapmıştır. Omura, Erken Tunç Çağı, Orta Tunç Çağı, Geç Tunç Çağı, Demir Çağı, Klasik Çağ çanak çömleği buluntulara ulaşmıştır.Hüseyin Sever ve ekibinin bölgedeki yüzey araştırmaları, Kültepe'de (Kaniş) ele geçen çok sayıdaki çiviyazısı tablette, Kayseri İli'ndeki Kültepe ile Aksaray İli'ndeki Acemhöyük arasındaki ticaret yolu üzerinde söz edilen ticaret kolonilerinin (karum ya da vabartum) yerlerini saptamaktı. Yapılan yüzey araştırmalarında Zank Höyük'te Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nı işaret eden buluntular, kazı çalışmalarına başlanmasında etkili olmuştur. Höyüğün çeşitli biçimlerde çok tahrip görmesi de önemli bir etkendir. Kaçak kazıların yoğunluğu ayrıca IX. Araştırma Sonuçları Toplantısı'na sunulan raporda da belirtilmektedir.Kazılar sırasında höyükte saptanan yapı katları ilişkin olarak kazı sonuçları raporlarında, 1. yapı katı olarak Roma Dönemi'nden ve 3. yapı katı olarak Demir Çağı söz edilmektedir.
Zanka

Mathias Jattah-Njie Jørgensen ya da lakabıyla Zanka (d. 23 Nisan 1990; Kopenhag, Danimarka), Gambiya asıllı Danimarkalı millî futbolcudur.Profesyonel kariyerine 2007 yılında Kopenhag kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla PSV, Jong PSV, Kopenhag, Huddersfield Town, Fenerbahçe kulüplerinde oynadı.
Zankyō no Terror

Zankyō no Terror ( Zankyō no Teroru; "Yankıdaki Terör"), MAPPA tarafından hazırlanan 2014 yapımı bir anime serisidir. Seri, Temmuz-Eylül 2014 tarihlerinde Fuji TV'nin noitaminA bloğunda yayınlandı. Seri, Japonya'nın başkenti Tokyo'da meydana gelen bir terör saldırısının ardından saldırının ardındaki gizemleri konu almaktadır.Alternatif bir gelecekte, Japonya'nın başkenti Tokyo'nun bir bölümü bir terör saldırısı sonucu yıkılır. Suçlular ile ilgili tek kanıt internete yüklenen ve ülke genelinde paranoyaya yol açan şifreli bir videodur. Dünya bu trajediden sorumlu tutacağı bir suç dehasını ararken, iki gizemli genç var olmaması gereken korkunç planlarını uygulamaktadırlar. Dokuz ve On İki isimleriyle dünyada yaşamaya lanetlenmiş bu iki genç, bir araya gelerek insanları rüyalarından uyandırmaya çalışmakta ve dünyaya doğrulttukları tetiği çekmekte kararlı  adlı gizli örgütü kurarlar.
Zanlar

Zanlar (, zanebi) veya Çanlar (, chanebi) Zan dilini konuşan Kartveli grubuna bağlı Güney Kafkas halklarının alt kollarından biridir. Megreller ve Lazlar bu gruba dahildir.
Zante

Zanta, Zakesna ya da Zakilda ( Zakintos; ), İyon Denizi'nde bulunan, Yunanistan'a bağlı bir adadır. İyon Adaları arasında en büyük üçüncü ada olan Zante, bölgedeki adalar arasında ayrı bir belediyeye sahip olan tek adadır. 405.55 kilometre karelik yüzölçümüne ve yaklaşık olarak 123 kilometre sahil şeridi uzunluğuna sahiptir.Zante'de, üzerinde bulunan uluslararası havalimanı sayesinde Kuzey Avrupa'dan düzenli olarak charter uçuşlar düzenlenmektedir ve böylece turistik bir yer haline gelmiştir. Adanın takma adı "Doğu Akdeniz'in Çiçeği"dir. Bu unvan, 1484-1797 yılları arasında adaya hükmeden Venedikliler'den miras kalmıştır. Yunan mitolojisine göre adaya adını Dardanus'un oğlu Zakynthos vermiştir.Zante, İyon Denizi'nde bulunduğu konum itibarıyla Yunan anakarasına 20 kilometre uzaklıktadır. Kefalonya'nın ise 15 kilometre güneyinde yer alır. Aynı zamanda İyon Adaları arasında en güneyde bulunur. Marathonisi, Peluzo, Agios Sostis, Ayos Nikolaos ve Agios Ioannis; Zante'ye bağlı küçük ıssız adalardır. Adanın merkezi, aynı adla anılan Zante'dir. Burası kuzey kıyılarının doğu yakasında kalır. Resmi adının yanı sıra Chora adıyla da bilinir. Zante limanından Kyllini'ye -anakaraya- feribot seferleri vardır. Bir diğer feribot hattı ise Agios Nikolaos ile Kefalonya arasındadır.Zante yaklaşık 40 kilometre uzunluğunda ve 20 kilometre enindedir. Yüzölçümü 405.55 kilometre kare olan adanın 123 kilometre uzunluğunda sahil şeridi vardır. 2011 yılı verilerine göre 40,759 insan burada yaşamaktadır. Adanın en yüksek noktası 758 metreyle Vrachionas'tır. Bir okun ucunu andıran adanın batı tarafı dağlık bir platodur ve güneybatı kıyıları çoğunlukla dik uçurumlardan oluşur. Adanın doğu tarafını diğer kesimlerden ayıran tepeler, buraların verimli oralara dönüşmesini ve yoğun şekilde nüfuslanmasını sağlamıştır. Aynı zamanda doğu kesimlerde uzun kumsallar bulunmaktadır.Akdeniz iklimi görülen ve bol miktarda kış yağışları alan ada, yoğun bir bitki örtüsüyle kaplıdır. Başlıca tarım ürünleri zeytin, üzüm, narenciye ve kuş üzümüdür. Adada yetişen bu kuş üzümü tamamen buraya özgü, küçük ve tatlı çekirdekli bir meyvedir. Laganas Körfezi, Akdeniz'deki deniz kaplumbağaları (Caretta caretta) için ana yuvalanma bölgesidir.Navagio Körfezi ve Navagio Plajı, yüksek kayalıklarla izole olmuş ve yalnızca tekne ile erişilebilen, adanın kuzeybatı kıyısında bir konumda bulunur. Keri; adanın güneyinde, deniz feneri olan bir dağ köyüdür. Keri'den Skinari'ye kadar tüm batı kıyısı boyunca kaya oluşumları bulunur. Adanın kuzey ve doğu kıyılarındaki kayalıklar ve taş kemerler, yaz aylarında turist çeken sayısız geniş kumlu plajlara sahiptir. Marathonissi Adası (Kaplumbağa Adası olarak da bilinir); tropik bitki örtüsü, turkuaz suları, plajları ve deniz mağaralarıyla meşhurdur. Şehir merkezinin biraz yukarısındaki Bochali Tepesi'nde küçük bir Venedik kalesi bulunur.
Zante Uluslararası Havalimanı

Zakintos Dionisios Solomos Uluslararası Havalimanı ( Dietnis Aerolimenas Zakintu «Dionisios Solomos») , Yunanistan'ın Zakintos adasına hizmet veren bir havalimanıdır. Havalimanı, Kalamaki yakınlarında yer almaktadır.
Zanthoxylum ailanthoides

Zanthoxylum ailanthoides (;  karasu-zanshō, karasu-no-sanshō), sedef otugiller (Rutaceae) familyasına ait Güneydoğu Çin, Tayvan, Güneydoğu Asya ve Japonya'nın güneybatısının orman kaplı kısımlarında doğal olarak yetişen bir ağaç türüdür.
Zanussi

Zanussi, İtalya merkezli bir beyaz eşya üreticisidir. Şirket 1916 yılında Antonio Zanussi tarafından kurulmuş olup, 1984 yılında Electrolux tarafından satın alınmıştır.  Şirketin ürün yelpazesinde çamaşır makineleri, buzdolapları, mutfaklar, televizyonlar bulunmaktadır.
Zanzibar

Zanzibar veya Zengibar, Afrika kıtasının doğusunda Tanzanya'ya bağlı iki adadan oluşan özerk yönetilen bölge.Ana ada Zanzibar ve Pemba Adası olmak üzere iki adadan oluşan yönetsel bölgenin başkenti Zanzibar City'dir. Ekonomi, baharat üretimi ve turizme dayalıdır.Zanzibar, Şiraz'dan gelen İranlı göçmenler tarafından kurulmuştur. Adı "zencilerin sahili" anlamındaki Farsça "zangi bar"dan gelir.1503 - 1698 yılları arasında Portekiz hâkimiyetinde kalan ada, 1698 yılında Umman Sultanlığı denetimine geçmiştir.1840 yılında, Umman Sultanı Seyid Said bin Sultan El-Busaid sultanlığının başkentini Umman'daki Maskat'tan, adadaki Stone Town şehrine taşımıştır. 1856 yılında ölümünden sonra oğulları iktidar kavgasında düşmüşler ve 6 Nisan 1861'de Sultanlık, Zanzibar ve Umman olarak ikiye bölünmüştür. 6. oğul seyid Mecit bin Said El-Busaid (1834-1870) Zanzibar Sultanı, 3. oğul Seyid Tuvaini bin Said El-Said ise Umman Sultanı olmuştur.Ada sultanlığı, 1890 - 1963 yılları arasında Birleşik Krallık tarafından atanan vezirler ve valiler tarafından yönetilerek yarı sömürgeleşmiştir. 10 Aralık 1963 tarihinde bağımsızlık verilen ada, sultan yönetiminde anayasal krallık hâline gelmiştir. Kısa süren bu dönemden sonra 12 Ocak 1964'te yönetim devrilmiş, 26 Nisan 1964 tarihinde ise özerk bölge olarak bir parçası olduğu Tanzanya'ya bağlanmıştır.Zanzibar Özerk Bölgesi'nin 50 sandalyeli, her beş yılda yapılan seçimler ile yenilenen bir meclisi vardır. 30 Ekim 2005 tarihinde seçilen Başkan Amani Abeid Karume hâlen bu görevi sürdürmektedir.Hatice Uğur, Osmanlı Afrikası'nda Bir Sultanlık: Zengibar, İstanbul: Küre Yayınları, 2005. https://web.archive.org/web/20080220110433/http://www.kureyayinlari.com/Icindekiler.aspx?KID=23
Zanzibar City

Zanzibar City ya da Zanzibar Town Zanzibar adalarının en büyük şehridir. Unguja adasının batısında yer alır.Zanzibar Sultanlığı dönemindeyken birçok tarihi eser bırakmıştır.Bu yüzden 2000 yılında Birleşmiş Milletler Dünya Mirası tarafından şehri koruma altına alınmıştır.2002 verilerine göre bu şehirde 205.870 kişi yaşamaktadır.
Zanzibar Devrimi

Zanzibar Devrimi 1964'te yaşanan ve Zanzibar Sultanı'nın ve ona bağlı olan Arap hükûmetinin Afrikalı yerel devrimciler tarafından tahttan düşürülmesine yol açan devrimdir.Zanzibar, 1963'te Birleşik Krallık tarafından bağımsızlığı verilen Tanganyika'nın doğu sahili boyunca bir dizi adadan meydana gelen bir devlettir. Arap azınlık, bağımsızlığın ardından bir dizi parlamenter seçim ile Zanzibar'ın deniz aşırı Oman varlığından miras kalan gücünü korumada başarılı oldu. Haziran 1963 seçimlerinde oyların %54'ünü kazanmasına rağmen Parlamentodaki düşük temsiliyetinden rahatsız olan Afrikalı Afro-Şirazi Partisi (ASP), sol kanattaki Umma Partisi ile ittifak yaptı. 12 Ocak 1964 sabahı, ASP üyesi John Okello yaklaşık 600–800 devrimciyi Unguja ana adasında harekete geçirdi. Ülkenin polis gücünü ve ilgili silah gücünü elinde bulunduran isyancılar Zanzibar Şehri'ne ilerledi; burada Sultan'ı ve hükûmetini devirdi. Ardından, Arap ve Güney Asyalı sivillere karşı misillemeler geldi; meydana gelen ölü sayısı tartışmalıdır, birkaç yüz ile yirmi bin arasında tahminler vardır. ASP lideri Abeid Karume ülkenin yeni başkanı ve devlet başkanı oldu. Ardından Umma partisi üyelerine iktidarda pozisyonlar verildi.
Zanzibar Sultanlığı

Zanzibar Sultanlığı , 1856-1964 yılları arasında Zanzibar Sultanı tarafından kontrol edilen bir İslam devletiydi. Sultanlığın toprakları günümüzde Kenya'nın ve Zanzibar'ın sahil kısmını kapsıyordu27 Ağustos 1896'da çok kısa savaş yaşandı. Zanzibar’da İngiltere'nin tahta oturttuğu sultan ölünce, yerine geçen yeğeni İngiltere sömürgesine başkaldırdı. 38 dakika süren savaşta 500 Zanzibarlı öldü, 1 İngiliz askeri yaralandı.8 Ekim 1963'te varılan bir anlaşma uyarınca, Zanzibar Sultanı Kenya'daki kalan toprakları üzerindeki egemenliğinden feragat etti ve 12 Aralık 1963'te Kenya, İngilizlerden resmen bağımsızlığını elde etti. 12 Ocak 1964'te son padişah Cemşid bin Abdullah tahttan indirildi ve son hükümdarlığı olan Zanzibar üzerindeki egemenliğini kaybetti ve saltanatın sonu oldu."Zanzibar, a sultanate and British protectorate of East Africa" . Encyclopædia Britannica (11. baskı). 1911.
Zanzibar Uluslararası Film Festivali

Dhow Ülkeleri Festivali olarak da bilinen Zanzibar Uluslararası Film Festivali (ZIFF), Tanzanya'nın Zanzibar kentinde her yıl düzenlenen film festivalidir. Doğu Afrika'daki en büyük kültürel etkinlik olarak tanımlanmıştır. ZIFF, film ve diğer kültürel endüstrileri bölgesel sosyal ve ekonomik büyümenin katalizörü olarak geliştirmek ve tanıtmak amacıyla 1997 yılında kurulan bir sivil toplum kuruluşudur.Her yıl düzenlenen çok disiplinli sanat ve kültür festivali ZIFF'in ana faaliyetidir; festival  tüm sanatların yer aldığı bir etkinliktir. 8 gün süren yerel ve uluslararası paneller, çalıştaylar, 10 gün boyunca en iyi yerel ve uluslararası sinema gösterimleri ve her akşam bir filmin galasını da içerecek şekilde müzik konserleri içerir. Tüm festival programı, dünya izleyicileri için çok çeşitli eğlence, eğitim ve iletişim seçenekleri sunan, her sanat formunun en iyisini bir araya getirmek için sinemanın bir araya getirici kapasitesinin bir sonucudur. ZIFF  5 Uluslararası Jüri tarafından seçilen, 12 Uluslararası Ödül'ü dağıtır. Festivale katılmak için 7000 Batılı turistin Zanzibar'a geldiği tahmin edilirken ve toplam festival izleyicisinin ırk, sınıf ve dinler arasında geniş çaplı bir çekiciliği olduğu tahmin ediliyor. Zanzibar ekonomisi üzerindeki etkisi tartışılmaz.Festival boyunca, Zanzibar Şehri'ndeki Stone Town'da ve ayrıca kırsal Zanzibari köylerinde de filmler gösterilir.
Zanzibar başkan yardımcısı

Zanzibar Başkan Yardımcısı (Svahili: Makamu wa Rais wa Zanzibar) Zanzibar'da bir devlet makamıdır. Başkan yardımcılığı, Zanzibar anayasasında yapılan 2010 değişiklikleriyle oluşturulmuştur. Birinci Başkan Yardımcısı'nın Zanzibar Başkanı'nınkinden başka bir siyasi partiden gelmesi gerekiyor. Anayasaya göre, İkinci Başkan Yardımcısı'nın Zanzibar Temsilciler Meclisi üyesi olması ve Zanzibar Başkanı ile aynı siyasi partiden gelmesi gerekiyor.
Zanzibar başkanı

Zanzibar Cumhuriyeti ve Pemba başkanı (Svahili: Rais wa Zanzibar), Tanzanya'nın yarı özerk hükûmeti Devrimci Zanzibar Hükûmetinin başıdır. Mevcut başkan Hussein Mwinyi'dır. Başkan aynı zamanda üyeleri başkan tarafından atanan ve bir kısmı Temsilciler Meclisi'nden seçilmesi gereken Devrim Konseyi'nin de başkanıdır.Başkan çoğunluk tarafından seçilir. Başkanlık süreleri beş yıldır ve bir aday yalnızca bir kez yeniden seçilebilir. 1964'teki Zanzibar devriminin ardından Abeid Karume, Afro-Şirazi Partisi'nin lideri olarak Zanzibar'ın ilk başkanı oldu.
Zanzibar millî futbol takımı

Zanzibar millî futbol takımı, Zanzibar bölgesinin ulusal futbol takımıdır. Ve Zanzibar Futbol Federasyonu tarafından yönetilir. Zanzibar FIFA üyesi değildir ve FIFA Dünya Kupasına katılma hakkı yoktur. Fakat CAF üyesi olduğu için Afrika Uluslar Kupası'na katılabilir. Zanzibar, aynı zamanda NF-Board üyesidir. 2006 yılında FIFI Wild Kupası ve ELF Kupası'na katılmıştır. Bugüne kadar bir kez CECAFA Kupası'nı kazanan takım, altı kez de yarı finale çıkmıştır.
Zanzibar'daki Fransız postaneleri

Zanzibar'daki Fransız postaneleri Birleşik Krallık yönetimi dorudan doğruya ele aldığında, postaneler Fransa tarafından 1894 yılından 1904 yılına kadar Zanzibar'da çalıştırılıyordu. İlk yayımlar Fransız pulları üzerine yerel para biriminin basılmasıyla oldu. 1902 yılında Fransız pulları 1900 yılı serisi olup, dizaynın bir parçası olarak "Zanzibar" yazısı ile fakat hala yerel para birimi pul üzerine basılarak işlem gördü. Pulların çoğu, (özellikle pul üzerinde marj bırakılarak basılan 1897 pulu) çok nadir ve pahalıydılar.
Zao Saga

Zao Saga (; "Zao Efsanesi"), Ryu Genkei tarafından yazılan bir manga serisidir. Ryu Genkei, Japonca bilen arkadaşlarıyla birlikte Shueisha'nın Shōnen Jump Rookie yarışmasında Temmuz 2022'de 3 plot bölüm yayınlamış ve en çok görüntülenerek aylık yarışmayı kazanmıştır. Bu sayede Zao Saga, serileştirme hakkı elde etmiştir.Manga, baş karakter Taichirou'nun güçsüz olarak doğmasıyla başlar. Güçsüzlüğü nedeniyle "ailenin utanç kaynağı" olarak hor görülmektedir. Taichirou, ailesinin mülkünden ayrılmasına izin verilmediği ve dış dünyayı özlediği için sonunda isyan eder. Ailesinin evinden kaçıp dış dünyayla temas kurmaya çalışır.
Zaouli

Zaouli, Fildişi Sahili'nin merkezindeki Guro halkının geleneksel bir dansıdır. Dansta kullanılan Zaouli maskesinin, "Djela Lou Zaouli" ("Djela'nın kızı Zaouli") adlı bir kızdan esinlenerek 1950'lerde yaratıldığı belirtilmektedir. Bununla birlikte, karakteristik maskenin kökenleri hakkındaki hikayeler çeşitlidir ve her maskenin kendi sembolik tarihi olabilir. 2017 yılında UNESCO tarafından İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesine alınmıştır.Her Guro köyünde, cenaze törenleri ve kutlamalar sırasında sahne alan yerel bir Zaouli dansçısı vardır. Dansçı her zaman erkektir. Dansın, yapıldığı köyün üretkenliğini artırdığına inanılmakta ve Guro topluluğu ve tüm ülke için bir birlik aracı olarak görülmektedir.
Zaoyang

Zaoyang (), Çin'in Hubei eyaletine bağlı Xiangyang il düzeyi şehrinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Xiangyang'ın batısında yer almaktadır. Yüzölçümü 3.277 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 1.004.741'dir.
Zaozhuang

Zaozhuang (), Çin'in Shandong eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Yüzölçümü 4,563.22 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 3,729,140'tır.
Zaozyorni

Zaozyorni (), Rusya'nın Krasnoyarsk Krayı'na bağlı Rıbinsk rayonunun merkezi olan şehirdir. Şehir, Barga Nehri'nin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 27.87 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 10,681'dir.
Zaozyorsk

Zaozyorsk (), Rusya'nın Murmansk Oblastı'nda bulunan bir kapalı şehirdir. Yüzölçümü 513 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 11,199'dur.Zaozyorsk, 1961 yılında Zaozyorni (Заозёрный) adıyla bir nükleer denizaltı filosu üssü olarak inşa edilmiş olup 1981 yılında şehir statüsü almıştır.
Zap Suyu

Zap Suyu (Arapça: الزاب الكبير (el-zab al-Kabir), Kürtçe: Zey Badinan veya Zeye Mezin), Büyük Zap Suyu, Süryanice de Zovo 'eloyo/Zava 'Ellaya olarak da bilinir, Doğu Anadolu Bölgesi'nden doğup Türkiye sınırları dışında Dicle Nehri'ne ulaşan akarsu. Bazı yeni kaynak ve haritalarda Çığlı Suyu adıyla geçer. Türkiye sınırları içindeki uzunluğu 426 km'dir. Van Doğusu Dağlarından Mengene Dağı (3,412 m) ve İran sınırı yakınındaki Haravil Dağı (3,468 m) yamaçlarından inen suların birleşmesiyle oluşur. Başkale vadisinde geçerken aldığı bazı derelerle büyür.En büyük beslemesi Karasu(Avareş)Hakkâri-Van, Yüksekova(Gever)-Başkale(Elbak), Örmeta(Xirabe)-Kwunin(Yamaç) sırası ile il, ilçe ve köy sınırlarını belirler. Güneydoğudan gelen ve Yüksekova'nın sularını toplayan Nehil Çayını aldan önce Mendéni çayı ile buluşup sonra Hakkâri kentinin yakınından geçer. Toroslar'ın oldukça genişlemiş bir kesimini oluşturan Hakkâri Dağlarını çok dar ve derin boğazlarla yararak aşar.Çukurca'nın batısında Türkiye sınırları dışına çıkar. Irak topraklarında önce güneydoğu, sonra da güneybatı yönünde akar ve Musul'un 40 km kadar güneyinde Dicle Nehrine kavuşur.Türkiye sınırları içindeki çığırı 12.695 km'lik bir alanın sularını toplar. Yağmur, kar ve buzul sularıyla beslendiğinden ilkbaharda ve yaz başlarında kabaran suları kışın azalır. Ortalama debisi 86,5 m³/sn'dir.Dicle Nehrinin Türkiye sınırları dışındaki kollarından biri de Küçük Zap Suyu olarak anılır. İran'ın batı kesiminden doğan bu akarsu, daha sonra Irak'a geçer ve Kerkük'ün batısında Dicle Irmağına katılır. Küçük Zap Suyunun geçtiği alanlar önemli petrol üretim bölgeleridir.
Zap Suyu Muharebesi

Zab Suyu Muharebesi, Emeviler'in yıkılışına ve Abbasiler'in başa geçmesine neden olan 750 yılında gerçekleşen meydan muharebesidir.Zap Suyu Savaşı, Emevi Devleti ile Abbasiler arasında Dicle nehrinin kollarından Zap Suyu’nda meydana gelen ve Emevilerin yıkılmasıyla sonuçlanan savaştır. Şehrizor üzerin gönderilen Abbâsî Emîri Ebû Avn Abdülmelik b. Yezîd el-Ezdî, karşısına çıkan Emevi ordusunu yendikten sonra Dicle’nin kuzeyini hâkimiyeti altına aldı. Bu durum iki devlet arasındaki ilişkileri iyice germesi sonucunda son Emevi Halifesi II. Mervan büyük bir orduyla harekete geçti. Yukarı Zap Suyu’nun iki yakasında konuşlanan iki ordu arasındaki ilk çatışmalar 16 Ocak 750 yılında çıktıysa da asıl savaş 25 Ocak 750 tarihinde gerçekleşti. 16 Ocak saldırısında karşıya geçmek isteyen II. Mervan askerlerinin karşıya geçebilmesi için bir asma köprü kurdurdu. Bu köprü savaşın gidişatını sonraki süreçte ilginç bir şekilde değiştirdi. 25 Ocak’taki büyük çatışmanın arefesinde II. Mervan, oğlu Abdullah’ı Abbasi ordusunun alt tarafta kalan bölümünde hendek kazmakla görevlendirdi. Bununla birlikte düzenlenen gece baskınıyla Abbasi birliklerine büyük zarar verdi ve bu saldırının sabahında büyük savaş başladı.Abdullah bin Ali, ordugâhında Muhammed bin Sûl’ü vekil bıraktıktan sonra sabahın erken saatlerinde askerleriyle birlikte taarruza geçti. Öte yandan II. Mervân ordusunu yeniden tanzim etti ve her birinde 1000’den fazla asker bulunan 100 tabur halinde düzenledi. İlk çarpışma Velîd b. Muâviye’nin Ebû Avn kumandasındaki birliklere saldırmasıyla başladı. Saldırı karşısında Abbâsî ordusunun sağ kanadı bozguna uğrayıp merkezdeki kuvvetlerin bulunduğu yere doğru çekilmeye başladı. Bu sırada atından inen Abdullah b. Ali askerlerine de atlarından inerek çarpışmalarını emretti ve bu taktik işe yaradı. Aynı taktiği II. Mervan uygulamak istediyse de askerlerine söz geçiremedi ve bunun üzerine askerlerin kahramanca savaşmaları karşılığında kendilerine ordugâhtaki mal ve varlıkları dağıtacağını söyledi. Bunun üzerine askerlerin ordugâha koşması Emevi birliklerinin düzenini tamamen bozdu. Mervan’ın oğlu Abdullah’a malları koruması için bir birlikte ordugâha çekilmesini emretti. Bunu gören askerler geri ordunun geri çekildiğini zannedip panikle köprüden geçmeye çalışınca izdiham oluştu ve çok sayıda asker köprünün yıkılması sonucu boğularak öldü. II. Mervan’ın sağ kurtulduğu savaşta Emevi ailesinden çok sayıda kişi öldü. Böylece Emevi Devleti tarihe karışmış oldu..
Zapadnaya Dvina

Zapadnaya Dvina (), Rusya'nın Tver Oblastı'na bağlı Zapadnaya Dvina rayonunun merkezi olan şehirdir. Şehir, Daugava Nehri'nin sağ kıyısında yer almaktadır. Şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 9,378'dir.
Zapata County

Zapata ili veya Zapata County Amerika Birleşik Devletleri'nin Teksas eyaletinde bulunan bir ildir. İlin nüfusu 2020 sayımına göre 13.889'dur. İlin merkezi Zapata şehridir.
Zapatista Ayaklanması

Zapatista Ayaklanması, NAFTA anlaşmasının uygulanmasına tepkili olan köylülerin, Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu tarafından koordine edilerek ayarlanmasıdır. 12 gün süren bir çatışmadan sonra ateşkes yapılarak barış görüşmeleri başlatıldı.NAFTA anlaşması, Emiliano Zapata'nın 1910-1919 devriminin temel taşı olan Meksika anayasasının 27. maddesinin iptalini içeriyordu. 27. madde, Meksika'da bulunan arazilerin satışı veya özelleştirilmesini engelliyordu. Bu yüzden Meksika 27. maddeyi ortadan kaldırmak için harekete geçti. 27. maddenin kaldırılmasının ardından yerli çiftçiler, kendilerine ait topraklarının ellerinden alınmasından korkuyordu. Bununla birlikte köylüler, Meksika'nın ABD'den ucuz mal almasından korkuyorlardı. Çünkü ucuz ithal gerçekleşirse köylülerin mallarına olan talep az olacak ve bu da köylü ekonomisine zarar verecekti. Köylülerin bu endişesinden faydalananlar Zapatistalar olacaktı. Zapatistalar, NAFTA'yı Meksika'lı köylülerin "ölüm cezası" olarak tanımladı. Ardından EZLN, 1 Ocak 1994'te NAFTA'nın yürürlüğe girdiği gün Meksika'ya savaş açtı.Zapatista isyancıları; San Cristóbal de las Casas, Altamirano, Las Margarita, Ocosingo ve Chanal gibi pek çok şehirdeki şehir merkezlerine saldırdı. İsyancılar, hükûmet binalarını alındıktan sonra, devletin saldırılarından korunmak için binalarda barikat kurdular. Barikatları oluşturmak için mobilyalar ve diğer büro malzemeleri kullanıldı. Daha sonra Zapatista isyancıları, San Cristóbal de las Casas'ı terk ettiler. Böylece Meksika Ordusu burayı geri alabildi. 600 Zapatista isyancısı, Altamirano kasabasında hükûmet güçleri ile çatıştı.Ayaklanma, dünya medyasının ilgisini çekti. İnsan hakları örgütleri yerli nüfusun marjinalleştirilmesini vurgularken, Riordan Roett (Ocak 2007'de Chase Manhattan Bankasının Gelişmekte Olan Piyasalar Grubunun danışmanı) şunları söyledi:"Bize göre Chiapas, Meksika'nın siyasi istikrarı için temel bir tehdit oluşturmamakla birlikte, yatırım topluluğunda pek çok kişi tarafından böyle algılanıyor."Zapatista hareketi tamamen ortadan kaldırılmadı. Chiapas'taki toprakları şu an Zapatistalar kontrol ediyor.
Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu

Zapatista Ulusal Kurtuluş Ordusu veya Zapatistalar (Ejército Zapatista de Liberación Nacional, EZLN) Meksika'nın en yoksul eyaletlerinden Chiapas'ta yerleşik anarşist bir devrimci gruptur.Adını Meksika Devrimi'nin (1910-1920) lideri olan Emiliano Zapata'dan alır. Kendilerini Zapata'nın ideolojik mirasçıları ve emperyalizme karşı beş yüz yıldır süren yerli direnişin vârisleri olarak görürler.Yaşadıkları toprakları hükûmetten bağımsız ve kendi özerk bölgeleri olarak görürler. "Topraklar halkındır" şiarındadırlar ve "Halk emreder hükûmet uygular" derler. En önemli sloganları "Artık Yeter" manasındaki Ya Basta! (Enough is Enough) ve "Adalet! Özgürlük! Demokrasi!"dir. Kendilerine destek bulabilmek için interneti, uydu teknolojilerini kullanmaktadırlar.Zapatistalar, küreselleşmenin ve neoliberalizmin köylerde yaşayan yerli halkları kötü bir şekilde etkilediğini ve onları açlığa ittiğini düşündüğünden küreselleşme ve neoliberalizm karşıtıdır. 1982 yılında içlerinde Subcomandante Marcos'un da bulunduğu bir grup Maoist gerilla tarafından temelleri atılmıştır. On seneyi aşkın bir hazırlık süreci ve örgütlenmeden sonra 1 Ocak 1994'te NAFTA'nın uygulanmaya başladığı gün silahlı ayaklanma başlatmışlar ve San Cristobal de Las Casas'ın birçok belediyesini işgal etmişlerdir.Örgütün sosyal yapısı genelde yerlilerden oluşmakla birlikte diğer şehirlerde destekçileri ve uluslararası destek ağı vardır.Zapatista hareketinin görünen yüzü Subcomandante Marcos'tur. Diğer Zapatista komutanlarının aksine Marcos, Maya yerlisi değildir.Zapatistalar kendilerini adem-i merkeziyetçi bir örgüt olarak tanımlıyor. Sözde Subcomandante Marcos, grubun tek bir lideri olmadığını iddia etmesine rağmen lideri olarak kabul ediliyor. Siyasi kararlar, topluluk konseylerinde görüşülür ve karara bağlanır. Askeri ve örgütsel meseleler Genel Komutanlığı (Devrimci Yerli Gizli Komitesi - Genel Komuta veya CCRI-CG) oluşturan Zapatista bölge büyükleri tarafından kararlaştırılır.
Zaphod Beeblebrox

Douglas Adams'ın Otostopçunun Galaksi Rehberi adlı kitap dizisindeki Galaktik Başkan olarak bilinen karakterdir. Narsisistik tavırları ve kötü seçilmiş giysileriyle ünlüdür.
Zapod

Zapod, Arnavutluk'un Kökes iline bağlı Kökes belediyesinde bulunan bir köy ve idari birimdir. Köy, Kosova sınırında yer almaktadır. Nüfusu 2011 yılı itibarıyla 2.217'dir.Zapod idari birimi Bele, Kosharisht, Lojma, Orçikël, Orgjost, Pakisht ve Zapod köylerinden oluşmaktadır.
Zapolyarni

Zapolyarni (), Rusya'nın Murmansk Oblastı'na bağlı Peçenga rayonunda bulunan bir şehirdir. Şehir, Kola Yarımadası'nda Kola derin sondajının 10 km kuzeydoğusunda yer almaktadır. Yüzölçümü 6 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 15,825'tir.
Zapopan

Zapopan, Meksika'nın Jalisco eyaletinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Guadalajara'nın kuzeyinde yer almakta olup Guadalajara metropol alanının bir parçasıdır. Yüzölçümü 893.15 km² olan şehrin nüfusu 2005 yılı itibarı ile 1.155.790'dır.
Zaporijya

Zaporijya ya da Zaporijjia (; ) Rus İmparatorluğu döneminde 1921'e kadar: Александровск / Aleksandrovsk), Dinyeper Nehri'nin sahilinde bulunan ve Ukrayna'nın Zaporijya Oblastı'nın idarî merkezi olan şehir.1770'te Alexandrivska’nın Rus İmparatorluğu’nun sınırlarını Türklerden ve Tatarlardan korumak için yaptırdığı surlarla birlikte kurulmuştur. Zaporoje Ukrayna'nın turistik şehirlerinden birisidir.30 Eylül 2022 tarihinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından Zaporijya şehrinin Rusya'ya ilhak edildiği resmen açıklanmıştır.
Zaporijya (bölge)

Zaporiјya veya Zaporojye (;  (Vahşi stepler), Rusça: Запоро́жье, Zaporojye), günümüz Ukrayna'sında, aşağı Dinyeper Nehri civarında yer alan bölgedir. 16 ila 18. yüzyıllarda yarı özerk bir Kazak bölgesiydi, merkezinde Zaporijya Siçi bulunurdu. Zaporojye, Rusça'da za öneki ile porog kelimelerinin birleşiminden oluşur ve Türkçe "sınır ardı" anlamına gelir.Günümüzde bu bölge Ukrayna'nın Dnipropetrovsk Oblastına, ayrıca Zaporijya ve Kirovohrad Oblastılarının büyük kısmı ve Herson ile Donetsk Oblastı'nın bir kısmına karşılık gelir.
Zaporijya Nükleer Santrali

Zaporijya Nükleer Santrali () Güneydoğu Ukrayna'da yer alan Avrupa'nın en büyük ve dünyanın en büyük 10 nükleer santralinden biridir. Sovyetler Birliği tarafından Dinyeper nehri üzerindeki Kakhovka Baraj Gölü'nın güney kıyısında, Enerhodar şehri yakınlarında inşa edilmiştir. Ukrayna'nın diğer üç nükleer santralini de işleten Energoatom tarafından işletilmektedir.
Zaporijya Oblastı

Zaporijya Oblastı (Ukraynaca: Запорізька область, Zaporijka oblast’’), Ukrayna'nın güneyinde bulunan bir oblasttır. Bu oblast Ukranya'nın sınai ve zirai faaliyetlerinin önemli bir parçasıdır. Lakin 2022 yılında başlayan Rusya-Ukranya savaşı neticesinde bu faaliyetlerde ciddi bir azalma meydana gelmiştir. Günümüzde oblastın yönetim merkezi ve en kalabalık şehri olan Zaporijya şehri haricindeki tüm şehirler ve oblastın kuzeyi hariç tüm Zaporijya oblastı toprakları Rusya'nın kontrolü altındadır.18 Temmuz 2020 tarihli idari reformdan 20 rayon ve 5 şehir belediyesinden müteşekkil olan Zaporijya Oblastı, bu reform ile 5 rayona ayrılmış bir oblasta dönüştü. Bu beş rayon şunlardır:
Zaporijya Rayonu

Zaporijya Rayonu () veya Zaporozjye Rayonu, Zaporijya oblastındaki beş rayondan biridir. Yönetim merkezi Zaporijya(Zaporozjye) şehridir.Zaporijya Rayonu, oblastın kuzey kısmında olan ve idari merkez olan Zaporijya şehrini çevreleyen bir alana havidir. Dniyeper (Özi) ve Konka nehirleri rayonun içinden geçmektedir.
Zaporijya Siçi

Zaporijya Siçi (, Zaporiz'ka Siç), günümüzde Kakhovka Baraj Gölü civarında 16. ile 18. yüzyıllar arasında var olmuş askeri yerleşmeler grubuydu. Bölge aşağı Dinyeper nehrini kapsamaktaydı. Sovyet döneminde barajların inşa edilmesinden sonra bu bölge sular altında kalmıştır.Bu Siç toplulukları çeşitli dönemlerde tahrip edilmiş ve 1775'e kadar tekrar tekrar inşa edilmişti. Nihayet 1775'te II. Katerina'nın emriyle Siç kesin şekilde dağıtılınca Nova Siçi'nin Kazakları Tuna nehrinin delta bölgesine taşınıp orada Tuna Siçin'ni oluşturmuştur. Bütün butopluluklardan tekil olarak Siç olarak bahsedilir. Siç, bir Kazak askeri oluşumu olan Zaporijya Host'unun (Kiş) idari merkeziydi. Tahminlere göre ilk tahkimat, Ukrayna'nın Zaporijya bölgesinde bulunan Dinyeper nehrinin ortasında bulunan Hortitsiya adasında inşa edilmişti.Zaporijya Siçi terimi ayrıca Zaporojya Kazakları'nın tüm askeri ve idari örgütlenmesine değinmek için kullanılırdı.
Zaporijya Uluslararası Havalimanı

Zaporijya Uluslararası Havalimanı (Ukraynaca:"Міжнародний аеропорт Запоріжжя") (IATA: OZH, ICAO: UKDE) Ukrayna'nın Zaporijya kentindedir. Uçak motoru fabrikası Motor Sich buradadır.
Zaporojya Kazakları

Zaporojya Kazakları veya kısaca Zaporojyalılar (), Dinyeper Nehri'nin çağlayanlarının ötesindeki Zaporijya bölgesinde yaşayan Kazaklardı. Günümüzde Orta Ukrayna'da "Büyük Çayır" olarak bilinen bu bölge, Sovyet döneminde Kakhovka Reservuarı'nın suları altinda kalmıştır. Zaporijya Siçi 15. yüzyılda Lehistan-Litvanya Birliği'nden kaçan serfler ile hızla büyümüştü. Parlamenter sistemi olan, saygın bir siyasi varlık haline gelmişti.Zaporojya Kazaklarının adı (Zaporojtsi) tahkimatlarının (Siç) bulunduğu yer olan Zaporojya'dan gelir. Zaporojya, 'çağlayanların ötesindek toprak' demektir (za ‘ötesinde’ poróhy ‘çağlayanlar’).16., 17 ve 18. yüzyılın büyük bölümünde Zaporojya Kazakları Lehistan-Litvanya Birliği'nin, Osmanlı İmparatorluğu'nun, Kırım Hanlığı'nın ve Rusya Çarlığı'nın otoritesine kafa tutabilen kuvvetli bir siyasi ve askerî güç haline geldi. Üç büyük devlet arasındaki ihtilaflar ve ittifaklar arasında gidip gelen Host, 18. yüzyıl sonunda Rus İmparatorluğu tarafından zorla dağıtıldı.Ukrayna Kazakları 1917 Ekim Devrimi'nden sonra Sovyet hükûmetini devirebilmek için Beyaz Ordu'ya katılarak Kızıllara karşı katliam hareketlerine girişmişlerdir. Kazak atamanlar özellikle Rusya'nın doğusu ve güneyinde Beyaz Terör adı verilen katliamlara sebep olmuşlardır. Ancak Ukraynalı Bolşevikler karşısında yenilmişlerdir.
Zapotek uygarlığı

Zapotek uygarlığı  ( MÖ 700 – MS 1521), Mezoamerika'daki Oaxaca Vadisi'nde gelişen yerli bir Kolomb öncesi uygarlıktı. Arkeolojik kanıtlar bu kültürün en az 2.500 yıl önce ortaya çıktığını gösteriyor. Monte Albán antik kentindeki Zapotec arkeolojik alanında anıtsal binalar, balo sahaları, muhteşem mezarlar ve ince işlenmiş altın takılar da dahil olmak üzere mezar eşyaları bulunmuştur. Monte Albán, Mezoamerika'daki ilk büyük şehirlerden biriydi. Bugün Meksika'nın Oaxaca eyaleti olarak bilinen bölgenin çoğuna hakim olan bir Zapotek eyaletinin de merkeziydi.
Zapotekler

Zapotekler Orta Amerika'daki Kolomb öncesi bir uygarlığa ve bu uygarlığı kuranların soyundan gelenlere verilen bir addır. Zapotekler'in kökeni hakkında fazla bilgi bulunmamakla birlikte, MÖ yaklaşık 1500 yıllarında ortaya çıktıkları sanılmaktadır. İspanyol istilasına kadar Oaxaca vadisinin en önemli topluluğunu olmuşlardır. Orta Amerika kültürünü etkileyen birçok şehir-devletler kurmuşlardır. Zapotekler'in ana yerleşim bölgesi Maya ülkesi ile yukarı Meksika ovaları arasında kalan Oaxaca vadisi ve Monte Albán'dır. Maya dili Uto-aztek dil ailesine sokulurken, Zapotek dili Mistek dili gibi Otomang dil ailesine sokulur.Arkeologlar Zapotekler'in uygarlığını tarihsel merkezleri Monte Alban'ın işgal edilmesinden geriye doğru beş dönemde ele alırlar:MS 250-MS 700 dönemi: Zapotek uygarlığının altın çağı. Günümüzde görülen bazı anıtları inşa ettikleri ve Mitla kentini kurdukları dönemdir. Teokratik toplum düzeninde bulunulduğu bu dönemde, Zaachila sülalesi başkenti Téozpotlan'a taşıdı.MS 1000-MS 1500 dönemi: Toltekler ve Çiçimekler tarafından güneye itilen Mistekler'le savaşa girdiler. Mitla kentini kaybettikler. MS 1280'de ortak düşman Aztekler tehdidi karşısında barış antlaşması imzaladılar ve antlaşma, her iki kralın aile bireyleri arasında yapılan bir evlilikle perçinlendi. Bu soydan gelen Cocijo-pij 1563 yılında ölmüştür ki, son Zapotek kralı İspanyol istilasına tanık olmuştur.Zapotekler, günümüzde Meksika'daki bir etnik azınlık olarak varlıklarını sürdürmektedir. Günümüzde 400.000 kişi Zapotek dilini konuşmaktadır.
Zapovednik

Zapovednik (, çoğulu заповедники, Rusça kökeni: заповедный, "kutsal, rahatsızlık verilmesi yasak, [kesin korunmalı], [miras olarak kalmalı]") Eski Sovyetler Birliği topraklarında "sonsuza dek vahşi" tutulması gereken bir koruma alanı için belirlenmiş bir terimdir. Kesin olarak korunan ve kamu tarafından kısıtlanan alanlar için en yüksek çevre koruma derecesidir.1978'den bu yana, Rusya'nın doğa koruma alanlarından otuzdan fazlası UNESCO tarafından biyosfer rezervi olarak belirlenmiştir.Rusya'daki bazı doğa koruma alanları aynı zamanda UNESCO tarafından doğal Dünya Mirası olarak korunmaktadır:Batı Kafkasya (Kafkas Tabiatı Koruma Alanı ile Teberda Tabiatı Koruma Alanı ve Sochi Ulusal Parkı'nın bazı bölümleri dahil);Tipik olarak, bir doğa koruma alanı çok daha büyük Dünya Mirası alanının sadece bir bölümünü kaplar.Filonov, K.P. & Nukhimovskaya, Yu. D. (1990) Letopis' prirody v zapovednikakh SSSR: metodicheskoye posobiye. Moscow: Nauka. .Kokorin, A.O., Kozharinov, A.V. & Minin A.A. (2001) Climate Change Impact on Ecosystems. Moscow: WWF. .Montgomery, D.R. Dirt: the Erosion of Civilizations. Berkeley (&c): University of California Press. .Shtil'mark, F.R. (2003) History of the Russian Zapovedniks 1895-1995. Edinburgh: Russian Nature Press. .Volkov, A.E. (ed.) (1996) Strict Nature Reserves (Zapovedniki) of Russia: Collection of Chronicle of Nature data for 1991-1992. Moscow: Sabashnikov Publishers. .Weiner, D.R. (1999) A Little Corner of Freedom: Russian Nature Protection from Stalin to Gorbachev. Berkeley: University of California Press. .Weiner, D.R. (2000) Models of Nature: Ecology, Conservation & Cultural Revolution in Soviet Russia (2nd edition). Pittsburgh Pa: University of Pittsburgh Press. .Zapovedniks, under "Russian Protected Areas," at russianconservation.org, retrieved December 19, 2005.Wild-russia.org: Descriptions of 47 Zapovedniks and National Parks — text and images, arranged by bio-region.—Rusnatpress.org: List of Russian Zapovedniks — with brief descriptions, contact details, and map coordinates.Russianconservation.org: "Taking the Future of Russia's Protected Areas in Their Own Hands: Zapovednik Directors Meet in Vladivostok."