barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Abell Kataloğu

Abell Kataloğu, nominal kırmızıya kayma z <= 0,2 olan zengin gökada kümelerinin tüm-gökyüzü kataloğudur. George O. Abell’in bu kataloğu, orijinali 1958 “Kuzey Araştırması” olan ve sadece 2.712 kümenin olduğu listeye, önceki araştırmalarında ihmal edilen güney yarıküredeki 1.361 kümenin – 1989 "Güney Araştırması" – ilave edilmesi ve gözden geçirilmesiyle hazırlanmıştır.2.712 gökada kümesi içeren orijinal katalog, Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü'nde bulunduğu sıralarda George O. Abell tarafından 1958'de yayımlanmıştır. Abell'in doktora tezinin bir parçası olan bu katalog, Palomar Gökyüzü Araştırması (POSS) kırmızı 103a-E plakaları üzerinde yaptığı görsel incelemeyle hazırlanmıştır. Araştırmanın ilk aşamalarında A. G. Wilson, rutin olarak plakaları inceledi ve Abell'e yardımcı oldu. Abell, araştırmanın tamamlanmasının ardından plakalar üzerinde daha detaylı bir inceleme yaptı. Her iki inceleme de 3,5x büyüteç ile yapılmıştır.Zenginlik: Nüfusu en az 50 üye olan kümenin, büyüklük aralığı m³ ile m³+2 arasında olmalıdır. Sağlıklı bir hata payı elde etmek için bu kriter titizlikle uygulanmamıştır ve son katalogda üye sayısı elliden az olan pek çok küme bulunmaktadır. Abell, kümedeki gökadaların sayısına ve büyüklük aralığına (m³-m³+2) bakarak, "zengin gruplar"ı altı bölüme ayırmıştır:Yoğunluk: Bir küme, küme merkezinin yarıçapına dahil olan yerde elli veya daha fazla üyeyle yeterince yoğun olmalıdır. Bu yarıçap şimdi "Abell yarıçapı" olarak bilinir.Uzaklık: Kümede nominal kırmızıya kayma, 0,02 ile 0,2 aralığında olmalıdır (yani durgunluk hızı 6.000 ile 60.000 km/sn aralığında). Abell, onuncu parlak üyenin büyüklüğüne göre "uzaklık grupları"nı yedi gruba ayırmıştır:Galaktik-Enlem: Samanyolu çevresindeki gökyüzü alanı bu çalışmanın dışında bırakılmıştır çünkü bu alandaki yıldız yoğunluğu gökada kümelerinin tanımlanmasını zorlaştırmıştır.Gökyüzü kapsamı 1958 kataloğunda –27° kuzeyinde sınırlıydı. Bu ve diğer eksikliklerin giderilmesi için orijinal katalog gözden geçirilmiş ve ek bir katalog "Güney Araştırması" ile desteklenmiştir. Güney Araştırmasıyla Abell'in orijinal Kuzey Araştırmasına 1,361 zengin küme daha ilave edilmiştir.Abell kümelerini ifade etmek için standart olmuş biçim: Abell X, X = 1 den 4.076'ya. Örneğin Abell 1656.Diğer alternatif biçimler: ABCG 1656; AC 1656; ACO 1656; A 1656 ve A1656 gibidir. Son yıllarda profesyonel gök bilimciler arasında ACO 1656 tercih edilen biçim haline gelmiştir.
Abell S740

Abell S740, Erboğa takımyıldızında yaklaşık olarak 450 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan bir gökada kümesidir. Abell Kataloğu'nun ikinci bölümünde yer alan ve güney yarımkürede görünen kümeleri tanımlayan Güney Araştırması dolayısıyla "S" olarak adlandırılmıştır.Zenginlik sınıfı 0 olan (30-49 gökada varlığına karşılık gelen) küçük bir kümedir. Bautz-Morgan sınıflandırmasına göre sınıf I-II'dir.Küme, 2007 yılında Hubble Uzay Teleskobu ile gözlemlendi. Elde edilen görüntü Abell S740'ın, ESO 325-4 olarak kataloglanan ve kümenin arkasında bulunan uzak cisimler üzerinde kütleçekimsel merceklenme etkisine neden olabilen dev bir eliptik merceksi gökadanın egemenliğinde olduğunu gösteriyor. ESO 325-4'ün kütlesi yaklaşık olarak 100 milyon güneş kütlesine eşittir ve binlerce küresel yıldız kümesi gökadanın etrafında dönmekte. Fotoğrafta sağ altta, yine kümenin bir parçası olan sarmal gökada ESO 325-5 açıkça görülebiliyor.2008 yılında yapılan bir çalışmada, küme üyelerine ek aday olarak 15 ultra kompakt cüce gökada (UCDG) tanımlanmıştır..
Abell kümeleri listesi

Abell Kataloğu, nominal kırmızıya kayma z <= 0,2 olan zengin gökada kümelerinin tüm-gökyüzü kataloğudur. George O. Abell’in bu kataloğu, orijinali 1958 “Kuzey Araştırması” olan ve sadece 2.712 kümenin olduğu listeye, önceki araştırmalarında ihmal edilen güney yarıküredeki 1.361 kümenin – 1989 "Güney Araştırması" – ilave edilmesi ve gözden geçirilmesiyle hazırlanmıştır.
Abella Danger

Abella Danger, 19 Kasım 1995 tarihinde Miami, Florida'da Ukraynalı bir ailenin kızı olarak doğdu. Temmuz 2014'te yetişkin film sektörüne girdi. 2016 yılında Rocco Siffredi için hazırlanan Rocco belgeselinde yer aldı. 2018 yılında Fortune tarafından sektördeki en popüler ve talep gören sanatçılardan biri olarak seçildi. Eylül 2019'da yönetmenliği Bella Thorne tarafından yapılan Her & Him isimli kısa filmde rol aldı.
Abelya Kilisesi

Abelya Teslis Kilisesi (Gürcüce: აბელიის სამების ეკლესია) Güney Gürcistan'ın Kvemo Kartli bölgesindeki Ağbulak Belediyesinde yer alan bir 13. yüzyıl Gürcü Ortodoks kilisesidir. Tek nefli sade bir tasarımı olan kilise, günümüzde Abeliani olarak bilinen tarihi Abelya köyünün eteklerinde konumlanmıştır. Kilisenin güney duvarındaki bir yazıtta yapının 1250 ve 1259 yılları arasında, yani Moğol yönetimi altındaki iki hükümdarlı Gürcistan döneminde yapıldığı anlaşılmaktadır. Kilise, Gürcistan'ın Ulusal Öneme Sahip Taşınmaz Kültür Anıtları listesine eklenmiştir.Abelya Kilisesi, Kvemo Kartli bölgesindeki Sameba Dağının eteklerinde yer almaktadır. İlk olarak 1580 tarihli bir belgede Abelya olarak geçen bu bölgenin, 1950'lerdeki kazılarla Erken Tunç Çağı'ndan beri kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Bölgede ayrıca MÖ 5-3. yüzyıllardan kalma bir nekropol bulunmuştur. Nekropolün yanı sıra, bronz, demir ve camdan yapılmış eserler ve avlanma sahneleri içeren mühürler bulunmuştur. 18. yüzyılda tamamen terk edilen ve sonrasında büyük ölçüde doğa tarafından geri kazanılan alan ve kilise, 1900'lü yılların başında ilk kez Gürcü bilgin Ekvtime Takaişvili tarafından tanımlanmıştır.Abelya, orijinal mimari biçimini büyük ölçüde koruyan, tek nefli küçük bir kilisedir. Molozdan yapılmış tonoz haricinde, büyük, düzenli ve gri gözenekli dolerit taşlardan inşa edilmiştir ve kesme taşlarla kaplıdır. Uzatılmış salon, orta destek kemeri ile iki bölmeye ayrılır ve doğudaki yarı dairesel apsiste son bulur. Apsis karakteristik olarak yarım kubbeye doğru daralmaktadır. Kilisenin tek girişi güneyde olup, kuzey cephesi hariç her duvar tek bir pencere ile delinmiştir. Kilisenin içi bir zamanlar fresklenmişti, ama zamanla çoğu kaybolmuştur. Dış duvarlar dekorasyon bakımından aşırı fakirdir. Arşitrav taşının her iki yanında da belirgin iki gölgelik vardır. Gölgelikler, muhtemelen bir zamanlar var olan üst yapıdaki kemerlerden destek almıştır. Kilise, 2006 yılında devlet tarafından finanse edilen bir programla yenilenmiştir.Güney cephesi, Orta Çağ Gürcü alfabesi “asomtavruli” ile yazılmış, 23 yatay çizgi halinde düzenlenmiş uzunca bir yazıtla süslenmiştir. Yazıt, Manglisi başpiskoposu Arsen Mshuidaisdze adına yapılmıştır ve Gürcistan'ın asil krallarından bahseder; Davit Ulu, Davit Narin, Kraliçe Tamar ve oğulları Giorgi. Yazıtta daha sonra, krallığın tamamının Tatarlar tarafından fethedildiği dönemde kilise inşaatçılarının katlanmak zorunda kaldığı sıkıntılara dikkat çeker ve Gürcistan'daki Moğol egemenliğine referans olur.
Abemama

Abemama, Büyük Okyanus'ta Gilbert Adaları'nda yer alan ve Kiribati'ye bağlı bir mercan adasıdır. Ada, Tarawa'nın 152 km güneybatısında yer almaktadır. Kariatebike köyü adanın yönetim merkezi olarak hizmet vermektedir.Marines take Abemama http://todayshistorylesson.wordpress.com/2008/11/25/marines-take-apamama-with-just-26-shots/Exhibit: The Alfred Agate Collection: The United States Exploring Expedition, 1838-1842 from the Navy Art Gallery
Abena Appiah

Abena Appiah (d. 2 Haziran 1993, Accra, Gana). Ganalı manken. 2014 yılında ülkesinde düzenlenen ulusal güzellik yarışmasında 'Miss Universe Gana' seçilmiştir. 2015 yılının Ocak ayında Amerika Birleşik Devletleri'nin Miami kentinde düzenlenen Miss Universe güzellik yarışmasında Gana'yı temsil etmiştir.
Abenaki Savaşları

1675-1725 yılları arasında Amerika kıtası yerlilerinden Abenaki kabilelerinin önderlik ettikleri, İngilizlere karşı düzenlenen birleşik Kızılderili savaşları.
Abenakiler

Abenakiler, bir kızılderili soyu. Algonkin ailesinden gelirler, vaktiyle Maine kıyısı boyunca göçebe halinde yaşarlardı. Cizvit ve Kapisen papazlarının telkiniyle Hristiyanlığı kabullendiler ve İngilizlere karşı Fransızlar ile birlik oldular. Günümüzde, Kanada ve Fransız halkları ile kaynaşmışlardır.
Abeno

Abeno (), Japonya'nın Osaka kentinin 24 semtinden biridir. Semt, kentin güney orta kesiminde yer almaktadır. Yüzölçümü 5,99 km² olan semtin nüfusu 2012 yılı itibarı ile 107.340'tır.Abeno, Japonya'nın en yüksek binası Abenobashi Terminal Building ile Abeno Tapınağı'na ev sahipliği yapmaktadır.
Abeno Harukas

Abeno Harukas (; Abeno Harukasu), Japonya'nın en yüksek binası ve en yüksek ikinci yapısıdır. Bina, 300.0 metre yüksekliğinde olup 60 katlıdır.
Abenobashi Terminal Building

Abenobashi Terminal Building () veya  , Japonya'nın Osaka kentinde bulunan birçok amaçlı bir ticaret kompleksidir. Kompleks, Abeno semtinde yer almakta olup ilk olarak 1988 yılında inşa edilmiş ve 2014 yılında yeniden inşa edildi. 300 metre yükseklikte ve 62 katlı olup Japonya'nın en yüksek binasıdır.Kompleks, Kintetsu Minami Osaka Hattı'nın terminali olan Osaka Abenobashi İstasyonu'nun planlanan alternatif istasyon binasıdır. Zemin alanı yaklaşık 100.000 metrekare olup Japonya'nın en büyük alışveriş merkezidir. Kintetsu Alışveriş Merkezi Ana Mağazası Abeno Harukas, Marriott International oteli, üniversite kampüsleri ve Sharp Corporation satış ofisine ev sahipliği yapmaktadır.
Abenomik

Abe'nin Japonya Başbakanı olarak ikinci dönemine seçildiği Aralık 2012 genel seçimlerinden bu yana Shinzō Abe tarafından savunulan ekonomi politikalarını ifade eder.Abenomik, Japonya Merkez Bankası'nın parasal genişlemeye, hükûmet harcamaları yoluyla mali teşviklere ve yapısal reformlara dayanmaktadır.Abe'nin görev süresi boyunca, Japonya'nın nominal GSYİH büyüme oranı arttı ve devlet borcunun milli gelire oranı on yıllardır ilk kez istikrar kazandı. Ancak yapısal reformlar gözlemcilerin umduğu kadar etkili olmamıştır.
Abens

Abens, Almanya'nın Bavyera eyaletinde bulunan bir nehirdir. Kaynağı Au in der Hallertau yakınlarındadır.
Abensberg Muharebesi

Abensberg Muharebesi, 20 Nisan 1809'da Fransa İmparatoru I. Napolyon komutasındaki Fransız-Alman kuvveti ile Avusturya'dan korgeneral (Feldmarschall-Leutnant) Arşidük Louis tarafından yönetilen güçlendirilmiş Avusturya kuvvetleri arasında gerçekleşen savaş. Gün geçtikçe, Korgeneral Johann von Hiller, Avusturya sol kanadını oluşturan üç kolorduya komuta etmek için takviye birlik ile geldi. Savaş kesin olarak Fransız-Alman zaferi ile sonuçlandı.Mareşal Louis-Nicolas Davout'un önceki gün Teugen-Hausen Muharebesi'nde kazandığı zaferin ardından Napolyon, Abens Nehri'nin arkasındaki Avusturya savunmasını kırmaya karar verdi. İmparator, Davout'un kolordu ve süvarilerinin bir kısmını içeren geçici bir birlik kurdu ve Mareşal Jean Lannes'e komuta ettirdi. Napolyon, Alman müttefiklerini Bavyera Krallığı ve Württemberg Krallığı'ndan batıdan Abens'e saldırmaya yönlendirirken, Lannes kuzeyden Rohr'a doğru ilerledi.Avusturyalılar başlangıçta nehir hattını elinde tutarken, Lannes'in grev gücü Louis'in daha doğusundaki savunmaları nedeniyle çöktü. Avusturya, askeri taktik ile arka muhafız eylemi gerçekleştirmeyi başardılar, ancak gün boyunca Fransızlar rakiplerinin sağ kanadını parçaladı ve binlerce askeri ele geçirdi. Gün, Avusturyalıların Große Laber Nehri'nin arkasındaki bir çizgiyi zar zor tutmalarıyla sona erdi.Ertesi gün Hiller, Landshut'a çekildi ve sol kanadı Regensburg (Ratisbon) yakınlarındaki Teschen Dükü Arşidük Karl'ın himayesinde ki ana ordudan ayırdı.Arnold, James. Crisis on the Danube: Napoleon’s Austrian Campaign of 1809. London: Arms and Armour, 1990. (New York: Paragon House, 1990)Aşağıdaki iki web sitesi Fransız ve Avusturyalı generallerin tam isimleri için gereken kaynaklardır.
Abeokuta

Abeokuta, Nijerya'nın Ogun Eyaletinin başkenti olan şehirdir. Bu şehir Lagos'un 77 km kuzeyinde yer almaktadır. Şehrin nüfusu 2006 yılı itibarıyla 449.088'dir.
Aberdeen

Aberdeen; İskoçya'da, Kuzeydoğu İskoçya'nın en önemli limanı ve ticaret merkezi olan bir şehirdir. Aberdeen, Kuzey Denizi kıyısında yer alır. Edinburgh'dan 94 km ve Londra'dan 649 km uzaktadır. Aberdeen şehri İngilizler tarafından "silver city" yani gümüş şehir olarak adlandırılır. Bunun sebebi şehirdeki tüm binaların metalik gri renginde olmasıdır.Nüfusu 200.680 (2016) kişidir. Aberdeen İskoç balıkçılık sanayisinin merkezi, Orkney ve Shetland adalarına gönderilen malların yükleme limanıydı. Özellikle Kuzey Denizi'nde petrol yatakları bulunup işletilmeye başlanmasından sonra gelişmiştir.Aberdeen şehrinde İskoçya'nın önde gelen üniversitesi Aberdeen Üniversitesi ve Robert Gordon Üniversitesi bulunur. Özellikle Aberdeen Üniversitesi Petrol/ Doğal Gaz Mühendisliği, Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilir Enerji alanlarından dünyanın en iyi lisans ve yüksek lisans programlarını sunar.
Aberdeen FC

1903 yılında Aberdeen kentindeki kulüplerin birleşmesi ile kurulmuştur. İskoçya futbol tarihinin önemli kulüplerinden biridir. Ünlü teknik direktör Alex Ferguson bu kulüp ile 1980'lerde önemli şampiyonluklara ve kulüp tarihinin en önemli başarısı olan 1983 UEFA Kupa Galipleri Kupası şampiyonluğunu kazanmıştır. Maçlarını 22.199 kişilik Pittodrie stadında oynamaktadır.İkinci (13): 1910-11; 1936-37; 1955-56; 1970-71; 1971-72; 1977-78; 1980-81; 1981-82; 1988-89; 1989-90; 1990-91 1992-93; 1993-94
Aberdeen FC teknik direktörleri listesi

Aşağıda Aberdeen FCisimli İskoç futbol takımının kuruluş tarhi olan 1903'ten günümüze kadarki teknik direktörleri listelenmiştir. Takımın şimdiye kadar 22 adet teknik direktörü olmuştur.Takımın en başarılı teknik direktörü Alex Fergusonüç kez Scottish Premier Division şampiyonluğu, dört kez Scottish Cup şampiyonluğu bir kez Scottish League Cupşampiyonluğu, bir kez UEFA Kupa Galipleri Kupası ve bir kez de UEFA Süper Kupasını kazanmıştır. Sekiz yıl kulübün başında kalmış olan teknik adam takımın efsaneleri arasına girmiştir.
Aberdeen Üniversitesi

1495 yılında kurulan Aberdeen Üniversitesi İskoçya’nın en eski üçüncü üniversitesidir. Aberdeen Üniversitesi içerisinde 120 farklı ülkeden uluslararası öğrenci bulunur. Üniversite, 600'den fazla farklı lisans programını ve 140'tan fazla yüksek lisans programını öğrencilere sunmaktadır. 522 yıldır eğitim veren Üniversite; Sanat ve Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri, Sağlık ve Tıp Bilimleri fakültelerinde sunulan pek çok lisans programı ile İskoçya’nın en iyileri olarak seçilmiştir. Üniversite birçok sanat ve sosyal bilimler alanında, bilimde, bilgisayar alanında, mühendislikte, hukuk ve teknolojide, Biyotıp Bilgisayar bilimi gibi bilim dallarında ön sıralarda yer almaktadır.Üniversite yeni yapılmış modern laboratuvarları, bilgisayar olanakları ve son teknolojiyle donanmış kütüphanesiyle, eski binaların art arda sıralandığı bir merkez kampüsüne sahiptir. Üniversitede çok uluslu, farklı dinlere mensup öğrenciler de eğitim alabilmektedirler. Öğrenciler ilk yıllarında üniversite çerçevesindeki bir konaklamadan faydalanabilmekte ve bunlar da ana eğitim bölgesi içinde veya kısa yürüyüş mesafesinde bulunmaktadır. Ulusal önem taşıyan Aberdeen kütüphanesi bir milyondan fazla kitap barındırır ve tarihi binalarla doludur.
Aberdeen, Güney Dakota

Abardeen, Amerika Birleşik Devletleri'nin Güney Dakota eyaletinde yer alan ve Brown ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 26.091'dir.
Aberdeen, Maryland

Aberdeen, Amerika Birleşik Devletleri'nin Maryland eyaletinde yer alan ve Harford ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin toplam nüfusu 14.959'dur.
Aberdeen, Mississippi

Aberdeen ABD'nin Mississippi eyaletine bağlı Monroe ilçesinin merkezi olan şehirdir. Şehrin nüfusu 2010 sayımına göre 5.612'dir.
Aberdeen, Washington

Abardeen, Amerika Birleşik Devletleri'nin Washington eyaletinde yer alan ve Grays Harbor ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 29 Kasım 2009 tarihinde 16.896'dır. Şehir Pasifik Okyanusu kıyısında yer almaktadır.
Aberdeenshire

Aberdeenshire İskoçya'nın 32 belediye bölgesinden biridir. Bu bölgenin nüfusu 1971'den bu yana %50'nin üzerinde artışla yaklaşık 261.470'e ulaştı ve İskoçya'nın toplamının %4.7'sini temsil ediyor. Aberdeenshire'ın nüfusu 2001'den bu yana %9,1 artarken, İskoçya'nın toplam nüfusu %3,8 arttı. Aberdeenshire'ın Gayri Safi Yurtiçi Hasılasının (GSYİH), İskoç toplamının %5,2'sini temsil eden 3.496 milyon İngiliz sterlini (2011) olduğu tahmin edilmektedir.
Aberfan Faciası

Aberfan Faciası 21 Ekim 1966 tarihinde Galler'in Merthyr Tydfil kasabası yakınlarında bulunan Aberfan köyünde gerçekleşen ve 144 kişinin hayatını kaybettiği heyelan felaketi. Faciada ölenlerden 116'sı heyelan sırasında toprak altında kalan köyün ilkokulunda eğitim gören çocuklardır.Facia 50 yıl boyunca bölgede bulunan Merthyr Vale kömür havzasından çıkartılan ve Aberfan köyünün yanında bulunan Mynydd Merthyr tepesine yığılan maden atığı toprak ve şistin, günlerce sürmüş olan aşırı yağış sonucu sabah saat 09.15'te kayarak köydeki binaları altına alması sonucu meydana gelmiştir. 40 bin metreküp çamur ve toprak 18 ev ve iki kır eviyle birlikte en büyük can kaybının yaşanmış olduğu (yaşları 7 ila 10 arasında 116 çocuk ve 5 öğretmen) Pantglas ilkokulu binasını da altına almıştır. Heyelan sonucu okul binasının bir kısmı yıkılmış, binanın ayakta kalan kısmında bulunan sınıflar da içindeki öğrenci ve öğretmenlerle birlikte çamur ve toprakla dolmuştur. Olaydan hemen sonra köy halkı, maden işçileri, kurtarma ekipleri ve çevre köy ve kasabalardan gönüllüler tarafından başlatılan kurtarma çalışmasında okul enkazından az sayıda çocuk dışında sağ olarak kurtarılabilen olmamış, hayatını kaybedenlerin tamamının cesetlerine ulaşılması bir hafta sürmüştür. Faciada hayatını kaybedenlerin ölüm sebeplerinin asfiksi veya çarpma-ezilme sonucu yaralanma olduğu tespit edilmiştir.Birleşik Krallık Kraliçesi II. Elizabeth'in, faciadan 8 gün sonra bölgeyi ziyaret etmesi, ciddi tartışmalara neden olmuştur.
Aberkios Yazıtı

Aberkios Yazıtı, 22 satırlık Eski Yunanca'da Piskopos Aberkios adına yazılmış bir mezar kitabesidir. Kitabe Frigya'da günümüz Sandıklı ilçesine bağlı Koçhisar köyünde bulunmuştur. 2. Yüzyıl'ın sonlarına tarihlenen yazıt kullandığı sembolik öğreti ve ifadelere bölgede o yüzyılda var olan hristiyanlığa dikkati çekmektedir. Buluntu dinler tarihi açısından büyük bir önem arz etmektedir. Zira Hristiyanlığın Roma İmparatorluğu'nda 313 yılındaki Milano fermanına kadar yasak olduğu bilinmektedir.
Aberkuh

Eyaletin aynı isimli Aberkuh şehristanı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 20.994 kişi ve 5.880 hanedir.Aberkuh'da 5000 yıllık olduğu sanılan bir selvi ağacı bulunur. Günümüzde şehir içinde bulunan ve 28 m. yükseklikteki ağacı Zerdüştler kutsal kabul etmektedir.
Aberkuh Servisi

Aberkuh Servisi ( Sarv-e Abarkuh), aynı zamanda Zerdüşt Servisi olarak da adlandırılır, İran'ın Yezd Eyaletindeki Aberkuh'ta yer alan bir İran servisidir (Cupressus sempervirens). İran Kültürel Miras Örgütü tarafından ulusal bir doğal anıt olarak korunmaktadır ve  yüksekliği,  gövde genişliğiyle önemli bir turistik cazibe merkezidir. Dört bin yıldan daha yaşlı olduğu tahmin edilmektedir ve muhtemelen Asya'daki en yaşlı veya en yaşlı ikinci yaşam formudur.Ağacın tam yaşını belirlemekte zorluklarla karşılaşıldı, yine de ağacın 4000 ile 5000 yaşları arasında olduğu tahmin edilmektedir. Bulunduğu yerin elverişli doğal koşulları, ağacın uzun ömürlü olmasının ana nedeni olarak gösterilmektedir.Ağaç hakkında, ağacın ilk olarak Zerdüşt tarafından dikildiğini anlatan bir efsane bulunmaktadır. Zerdüşt'ün öğretilerini Belh taraflarında yer alan bir İran şehrine yaymak için ayrıldığı ve Şah Vishtaspa ile tanıştığı söylenir. Bu yolculuğu sırasında Aberkuh'ta duran Zerdüşt'ün bu sırada bu ağacı diktiği aktarılır.
Aberkuh şehristanı

Şehristanın 2006 yılı toplam nüfusu 42.610 kişi ve 11.660 hanedir. Yönetim merkezi aynı isimli Aberkuh şehridir.
Aberporth Havalimanı

Aberporth Havalimanı ; Aberporth, Ceredigion, Galler'in güneybatısında yer almaktadır. Havaalanı iç hat uçuşları için Batı Galler Havalimanı olarak geliştirilmektedir. Aynı zamanda 'drone' olarak bilinen sivil ve askeri insansız hava araçlarının (İHA) konuşlandırılması için bir merkez olarak geliştirilmektedir. Havalimanı, 2008 yılında pist uzunluğunu 945 metreden 1.257 metreye (3.100 ila 4.124 ft) uzatan büyük iyileştirilmelerden geçti.Yakındaki menzil, Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı Aberporth, İngiliz ordusu tarafından roketleri test etmek ve ayrıca atmosferik araştırmalar için sivil roketleri fırlatmak için kullanılmaktadır. Alan şu anda QinetiQ tarafından yönetilmektedir.Aberporth Havalimanı, lisans sahibi tarafından yetkilendirildiği şekilde yolcuların toplu taşıma veya uçuş eğitimi gibi uçuşlara izin veren bir CAA Genel Kullanım Havalimanı Lisansına (P859) sahiptir. Havaalanı gece kullanımı için lisanslı değildir.Havalimanı, Cardigan Körfezi üzerinde Thales Watchkeeper WK450 askeri insansız hava aracı (İHA) denemeleri için bir üs olarak kullanılmaktadır. 13 Haziran 2018'de bir İHA, havaalanının yakınındaki bir çite çarptı; kazada yaralanan olmadı.
Abertzale

Abertzale, Baskça'da "Yurtseverlik" anlamına gelir ancak çoğunlukla Bask Milliyetçiliği anlamında kullanılır. aberri(a) ("anavatan" ihtira, Sabino de Arana) tarafından oluşturulmuştur. ve -(t)zale'nin (bir şeyi, birini seven) birleşiminden meydana gelmiştir.Terim, Batasuna sempatizanları ve üyeleri tarafından kullanılmaktadır. Bask Milliyetçi Partisi üyeleri ise kendilerine "abertzale"'den çok "jartzales" demektedir. Bunun sebebi ise "abertzale" teriminin sol akım tarafından ortaya atılmış olmasıdır.Real Academia Española (RAE), İspanya'nın resmî sözlüğünü denetleyen bölüm, İspanyol diline uyarlanan "aberzale"yi ("abertzale" den ziyade) resmî olarak tanımış ve İspanyol diline özel anlamı ile eklemiştir. Ancak, İspanyolca'da bile "abertzale" daha çok rağbet görür. Yani RAE, sözlüklerinin 21. versiyonunda "abertzale" yi kullanmıştır.Emakume Abertzale Batza (Abertzale Kadın Örgütü): PNV'nin eski kadınlar bölümü, İspanya İç Savaşı sırasında Burgos'ta bir örgütlenme, İsyancı cunta tarafından yasa dışı ilan edildi.Eusko Abertzaleak (Bask Yurtseverleri), Bask Milliyetçi Partisi'nin çeşitli parlamento ve şehir konseylerinde kullanılmaktadır. Aslında ilk olarak Bask Dayanışması bu ismi kullanmaya başlamıştı ancak Bask Milliyetçi Partisi bu ismi önce tescillettirdi.Gazte Abertzaleak (Abertzale Gençleri): Bask Dayanışması'nın genç grubudur. Bask Milliyetçi Partisi'nden ayrılmıştır ancak ETA ya da Batasuna ile bir ilişkisi yoktur.Izquierda Abertzale ya da "Abertzale Solu", Nafarroako Sozialista Abertzaleak (Abertzale Sosyalist Navarra) ve Araba, Bizkai eta Gipuzkoako Sozialista Abertzaleak (Álava, Biskay ve Guipúzcoa Abertzale Sosyalistleri) isimleri çeşitli Herri Batasuna ve Batasuna parlamento grupları tarafından kullanılmıştır.Ezker abertzalea (abertzale solu) terimi Bask milliyetçi partilerde ve aynı zamanda sol görüşler içinde kullanılır. Bu partiler marksist, sosyalist, komünist veya sosyal demokrat olabilir. Bu terim diğer partileri muhafazakâr Bask Milliyetçi Partisi'nden ayırmak için kullanılır.
Abertzaleen Batasuna

Abertzaleen Batasuna (AB; Türkçe: Vatansever Birlik ve Beraberliği) Fransa'da ayrılıkçı Bask siyasi partisidir.İparralde bölgesinde oyların %10 kadarını topladığından bu bölgedeki en büyük Bask milliyetçisi partidir. Partinin öncelikli hedefi Pyrénées-Atlantiques'den bağımsız bir Bask Département'i kurmaktır. Bask milliyetçisi olması haricinde sol bir partidir.2001 yılında AB üyeleri kendileriyle benzer ideolojiye sahip farklı bir parti olan ve şu an İspanya'da yasadışı olan Batasuna adlı partiyle güney Basklar ile daha güçlü bağlar kurmak adına yakınlaşmayı hedefledi.AB, ETA şiddetini ne kınadı ne de haklı buldu, bunun yerine AB, ETA'yı ateşkese çağırdı. ETA dost bir kuruluş olarak gördükleri AB'yi kendilerine destek vermediği gerekçesiyle kınadı.
Aberystwyth

Aberystwyth, Ceredigion, Galler'de bir üniversite şehri ve topluluğudur. Tarihsel olarak Cardiganshire'ın tarihi ilçesinin bir parçasıdır. Galce anlamı "Ystwyth'in ağzı" anlamına gelir. Aberystwyth Üniversitesi, 1872'de University College Wales'in kuruluşundan bu yana Galler'de önemli bir eğitim merkezi olmuştur.
Aberystwyth Town FC

Aberystwyth Town FC , Galler'nın en üst düzey futbol ligi olan Cymru Premier'de yer alan bir futbol kulübü.
Abese Suresi

Tamamıyla Mekke'de indirildiğine inanılmaktadır. İsmini birinci âyetindeki yüzünü (buruşturdu) ekşitti anlamına gelen “abese” kelimesinden almıştır. Kendisinden önce Nazi'at Suresi, kendisinden sonra Tekvir Suresi yer alır.İslâm kaynaklarında yer aldığına göre İslâm Peygamberi, Mekke'nin ileri gelenlerine dinî davette bulunduğu oldukça hassas bir zamanda Mekke'nin fakir halkından ve âmâ olan Abdullah bin Mektum yanına gelerek kendisine Kur'an'dan bir şeyler anlatmasını istemiş. Peygamber de böyle hassas bir zamanda kendisinin rahatsız edilmesinden dolayı kızmış ve bu şahsa yüzünü ekşiterek sırtını dönmüş. Bu davranışı Allah tarafından hoş karşılanmamış, bu surenin başında yer alan ayetlerle şiddetli bir şekilde uyarılmıştı. Hatta Peygamber, Abdullah bin Mektum'u gördüğü zaman gel, Allah'ın kendisi sebebiyle beni azarladığı adam dermiş. Söz konusu surenin inişine dair hadisi peygamberin eşlerinden Âişe anlatmış, Urve nakletmiştir.
Abetalipoproteinemi

Abetalipoproteinemi, yağ ve yağda eriyen vitaminlerin emilimlerinin bozulduğu, nadir, otozomal resesif bir hastalıktır. Mikrozomal trigliserit transfer proteinindeki bir bozukluk nedeniyle sırasıyla şilomikron ve VLDL sentez ve eksportunda kullanılan apolipoprotein B48 ve B100'de eksikliğe neden olur. Ailesel disbetalipoproteinemi ile karıştırılmamalıdır.Abetalipoproteinemi diyetteki yağların, kolesterolün ve bazı vitaminlerin emilimini etkiler. Bu hastalığa sahip kişilerde yağda çözünen A vitamini, D vitamini, E vitamini ve K vitaminlerinin çoklu eksikliği görülür. Ancak, gözlenen birçok etki özellikle E vitamini eksikliği nedeniyledir.Pankreatik lipaz bu dönemde etkin olmadığı için abetalipoproteinemi belirtileri yaşamın ilk birkaç ayı içinde görülür. Kilo almama ve büyüme-gelişme geriliği, ishal, anormal yıldız şeklinde kırmızı kan hücreleri (akantoz); ve yağlı, kötü kokulu dışkı (steatore) bu belirti ve bulgular arasındadır. Dışkı büyük miktarda yağ ve/veya kan içerebilir. Zayıf kas kordinasyonu, denge ve hareket bozukluğunu içeren ataksi, retina dejenerasyonu gibi sinir sistemini etkileyen diğer bulgular çocukluk çağının ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkabilir.Bu belirtiler genellikle topluca görülür, yani hep birlikte, her zaman. Belirtiler şöyle sıralanabilir:Dışkı örnekleme, kan sayımı ve açlık lipit paneli ilk testleri oluşturur. Tanı için genetik test gereklidir.Tedavi büyük miktarlarda E vitamini içeren diyetten oluşur. E Vitamini lipoprotein üretimine yardımcı olur. Gelişimsel koordinasyon bozukluğu ve kas güçsüzlüğü genellikle fizik tedavi ile tedavi edilir.  Trigliseridlerin diyette kısıtlanması da faydalıdır.
Abevilyen

Abevilyen Paleolitik Çağ'ın ilk evresindeki uygarlık. Adını Fransa, Somme'daki Abbeville alan (Abbeville Uygarlığı da denir) Abevilyen, Aşölyen'den hemen önce, yani günümüzden yaklaşık 500.000 yıl önce ortaya çıkmıştır. Abbeville kenti yakınlarında, Somme ırmağı kıyısındaki kazı yerinde bulunan (1836'dan sonra) iki yanı yontulmuş (biface) çakmak taşından baltalar ve birkaç araç-gereç, insan türünün tarihinin ne kadar eskiye dayandığının ilk kanıtları oluşturmuştur.
Abgal

Abgal, Sümer mitolojisinde Enki'ye hizmet eden yedi büyük bilge. Apsu'nun tatlısularında ortaya çıkan Abgallar, yarı balık yarı insan olarak tasvir edilirler. Akad mitolojisinde Apkallu olarak adlandırılırlar.
Abgerm

Eyaletin Avec şehristanı'ndaki, aynı isimli Abgerm bahşı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 5.191 kişi ve 1.345 hanedir.Nüfusunu tümüyle yerli Azeriler oluşturur ve Azerice konuşurlar. Mezhep açısından Şii inançlılardır.
Abgrallaspis cyanophylli

Tropik meyve ağaçlarıyla süs bitkilerinde, annona, avokado, muz, guava, Macadamia, mango ve palmiyelerde bulunur.Tropikal Güney Pasifik'te yayılım gösterirler. Diğer soğuk bölgelerde ise yalnızca seralarda görülebilir.
Abha

Abha, (Arapça:أبها) Suudi Arabistan'ın, Asir Bölgesi'nde bulunan 2004 yılı sayımına göre şehiriçi 201.912, genel olarak 252.126 nüfuslu bir şehirdir. Aynı zamanda Asir Bölgesi'nin başkentidir.Abha'nın rakımı 2270 metredir (7500 fit), bu nedenle diğer Arap şehirlerinden farklı olarak iyi, ılık ve yağışlı bir iklimi vardır. Bazen sağnak yağışlar görülür. Zaten Abha'nın bu nedenle yemyeşil bir doğası vardır.Abha'da spor birçok dalda yapılır özellikle futbol, Abha'da tanınmıştır. Dûrî el-Muhtarifin es-Suudî'den bu sezon düşen Abha şehrin bilindik tek futbol takımıdır ve şu anda Suudi Arabistan Birinci Ligi'nde mücadele etmektedir. Devlet tarafından gençlerin eğitilmesi ve geliştirilmesi için 1982 yılında yapılan ve birçok spor dalında hizmet veren Abha Spor Merkezi'de şehirdeki sporun bir parçasıdır.Abha'nın tarihine bakıldığında, Antik Mısırlılar bu bölgedeki yoğun baharattan dolayı bölgeye yerleşmişlerdir. Al Miftaha Köyü'nde bulunan Kral Fahd Kültür Merkezi'nde sergilenen, Suudi sanatçıların, heykelleri, resimleri, ayrıca, arkeolojik maddeler, eskiden yapılan el yapımı bal, kadınların el yapımı ürünleri ve hediyelik eşyaları ve erkek-kadın diğer el sanatları Abha'nın tarihini anlatmaktadır. Burada aynı zamanda ünlü müzik grupları konserlerde vermektedir. Abha'da bulunan ve M.S.1927'de (Hicri: 1250) inşa edilen Shada Sararyı'nda da önemli arkeolojik ve tarihi nesneler bulunur. İlk olarak Kral Abdül Aziz'in yardımcılarına bir ofis olarak yapılmıştır, ancak restore edildikten sonra 1987'de müze olarak tekrar açılmıştır. Abha'daki evler piramitler gibi taş ve çamurdan yapılmıştır. Bu evlerden bazıları 300 yıldan fazla dayanarak Abha'nın tarihinde yerini almıştır. Abha'nın en eski marketi ve dükkânı olan Bedouin Kuyumculuk ise 100'den fazla yldır varolmaktadır. Abha'nın tarihi savaşlardan çok yerleşim ve ticaret ile ilgilidir.
Abha Spor Merkezi

Abha Spor Merkezi, Suudi Arabistan'ın, Abha Şehri'nde bulunan bir spor kompleksidir. 1.5 kilometrekarelik alanda bulunan komplekste 20.000 kişi kapasiteli bir futbol stadyumu, çocuklar için, yetişkinler için ve olimpik düzeyde bir yüzme havuzu, basketbol, voleybol ve tenis sahaları, bir jimnastik salonu ve GYM, ve gençler için sporun dışında bir otel, camii, misafir odaları, yemek lokantaları, auditoryum, kütüphane ve sinema bulunmaktadır. İdari büro ve ofisler, sponsorların ofisleri ve bayilikleri de kompleksin bulunduğu alandadır. Abalkhail İnşaat ve Mimarlık Şirketi tarafından yapımına Ocak 1981'de başlanmış tır ve inşaat Ağustos 1982'de yapımı bitmiştir. Kullanıma 1982 Eylül'ünün sonlarına doğru açılmıştır. Faysal Abdelhesad'ın da tasarımda emeği geçmiştir. Sahibi Abha Şehri Belediyesi ve Abalkhail İnşaat ve Mimarlık Şirketi'dir. 1,5 kilometrekarelik alana yapılmıştır. 18°,12' Kuzey ve 42°,29' Doğu koordinatlarında bulunur.
Abhaas Mehta

Abhaas Mehta (d. 10 Ocak 1987; Hintçe: आभास मेहता) Hint televizyon oyuncusudur. Bir Garip Aşk dizisinde Shyam Manohar Jha adlı kötü karakteri canlandırmıştır.10 Ocak 1987 yılında Mumbai Hindistan' da doğmuştur. Pune' da Hukuk okumuştur. Eğitimini 2009 yılında Anupam Kher' in The School of Actors aslı kursunda eğitim almıştır.İlk olarak Colours Tv' de yayımlanan Bairi Piya dizisiyle başlamıştır. Na Aana Des Laado' dur dizisinde oynamıştır.Abhaas Mehta' nın 1 kız kardeşi vardır. Kendisinin Zeenia Wadia adında sevgilisi vardır. 2015 yılında Mehta İskoçya' da dalgıç eğitimi almıştır. Mehta' nın  dalgıç sertifikası bulunmaktadır.
Abhaz alfabesi

Abhazca 19. yüzyıla kadar yazılı bir dil değildi. Şimdiye kadar Abhazlar, özellikle prensler Yunanca (9. yüzyıla kadar), Gürcüce (9–19. yüzyıl) ve kısmen Türk dilini (18. yüzyıl) kullanıyordu. Abhaz alfabesi kelimesi olan анбан (anban), Gürcü kelimesi olan ანბანი (anbani) bu sözcükten ödünç almıştır. İlk Abhaz alfabesi Rus general Peter von Uslar tarafından 1862 yılında oluşturulmuştur. Bu alfabe 37 harften oluşmaktaydı ve temeli Kiril alfabesine dayanıyordu. 1909 yılında Abhazcanın ünlü harflerinin bolluğu nedeniyle Aleksey Çoçua tarafından 55 harfli yeni bir Abhaz alfabesi oluşturulmuştur.1926 yılında, Sovyetler Birliği'nin korenizatsiya politikası sırasında, Kiril alfabesi asıllı olan Abhaz alfabesi Nicholas Marr tarafından Latin alfabesine dönüştürülmüştür. Alfabe 77 harfe sahip ve buna Abhaz analitik alfabesi denirdi. 1928 yılında alfabe Latin alfabesi olarak tekrar düzenlendi. 1938 yılından 1954 yılına kadar Abhazca Gürcü alfabesiyle yazılmıştır.1954 yılından bu yana, Abhazca 62 harfli yeni Kiril alfabesi ile yazılmıştır (aşağıdaki tabloya bakınız).
Abhaz apsarı

Apsar () Abhazya'nın ulusal para birimidir. Şimdiye kadar sadece 10, 25 ve 50 gibi demir para türleri yürürlüğe girmiştir. Sikkeler Abhazya Cumhuriyeti'nde yasal para birimi olmalarına rağmen, kullanımı çok sınırlıdır ve paralar çoğunlukla koleksiyoncular için yapılır. Abhazya'da genelde Rus rublesi kullanılmaktadır. İlk apsar sikkeleri 2008 yılında kullanılmaya başlandı.Abhazya Bankası apsar sikkelerinin üretiminden sorumludur ve bugüne kadar iki dizi yayınlamıştır: Abhazya'nın ulusal kahramanları ve ünlü şahsiyetleri (6 sikke) ve Abhaz ulusal savaşı (2 sikke). Abhazya apsarının üzerinde bulunduğu kişiler şunlardır:10 apsar gümüşten yapılmıştır; 25 ve 50 apsar ise altın yapılmıştır. Üretilen apsar sayısı azdır; 2.000 gümüş apsar ve 1000 altın apsar bulunmaktadır.
Abhaz kültürü

Abhazya ( Apsny,  Apkhazeti ya da Abkhazeti,  Abhazya), Karadenizin doğu kıyısında, Güney Kafkasya'nın kuzey batısında yer alan fiilen bağımsız ve kısmen tanınan bir ülkedir. Kuzey sınırında Rusya ve doğusunda Gürcistan ile çevirili olan ülke Rusya, Nikaragua, Venezuela ve fiilen bağımsız olan Güney Osetya ve Transdinyester tarafından tanınmıştır. Abhazya Cumhuriyeti Hükümeti’nin yönetim merkezi Sohum'dur.Abhazya (tüm etnik gruplar dahil) dini nüfusunun çoğunluğunu Ortodoks Hristiyanlar ve Sünni Müslümanlar oluşturmaktadır. Abhazya'da yaşayan Ermenilerin çoğunluğu Ermeni Apostolik Kilisesi'ne mensuptur. Ancak, çoğu Hristiyan ya da Müslüman dini görevlerini yerine getirememektedir. Çok az sayıda Yahudi, Yehova'nın Şahitleri ve yeni dinlere inanan kişilerde vardır. Kararname yürürlükte olmamasına rağmen Yehova Şahitleri organizasyonu resmen, 1995 yılından bu yana yasaklanmış durumdadır.Gürcistan anayasalarına göre, Abhazya Özerk Cumhuriyeti ve Abhazya fiili Cumhuriyeti bütün dinlerden olan kişiler (yanı sıra ateistler) kanun önünde eşit haklara sahiptir.Abhazya'da çocuklar 6 yaşında eğitime başlar ve 17 yaşında mezun olurlar. Abhazya'da sadece 1 üniversite vardır.Futbol Sovyet zamanında Abhazya'da en popüler spor oldu. Cumhuriyetin resmi spor kulübü olan Dinamo Sohum, Sovyet futbolunun çoğunlukla alt liglerinde oynadı. Ancak, Abhazya Gürcü ekibi FC Dinamo Tiflis ve diğer Sovyet takımlarıyla oynayarak birçok yetenekli futbolcu yetiştirmiştir. Vitaly Daraselia, Nikita (Mkrtych) Simonian, Avtandil Gogoberidze, Niyazbey Dzyapshipa, Giorgi Gavasheli, Temuri Ketsbaia ve Akhrik Tsveiba yerlileri Sovyetler Birliği'nin en önemli futbolcular arasında yer almıştır.Abhaz sporcular Rus vatandaşları gibi uluslararası yarışmalara katılarak Abhaz nüfusunun çoğunluğu Rus vatandaşlığı da almıştır. Boks (2005 Avrupa Şampiyonu David Arşba; 2006 Rusya Şampiyonası ödül kazanan Aslan Ahba) ve serbest güreşte (2006 American Airlines Serbest Güreş Turnuvası galibi Denis Tsargush) büyük başarılar elde edinilmiştir.
Abhaz mutfağı

Pırpılıcıka-Acuka(Abaza salçası, Abaza tuzu, pırpılcıka ve Abhaz acıkası hepsi aynı anlamda kullanılır.)
Abhaz neopaganizmi

Abhaz neopaganizmi ya da diğer adıyla Abhaz yerli dini, Abhazların eski dinleri olan Paganizmi yeniden benimsemesine denir. Abhaz neopaganizmi, ilk 1980 yıllarında benimsenmeye başlandı. Dinin en önemli kutsal mekanı, Neopaganizm ritüelleri ve duaları yapılan ve 1990 yıllarında restore edilen Abhazların Yedi Türbesi'dir.2003 nüfus sayımına göre Abhazya nüfusunun %8'i Abhaz neopaganizmine mensuptur. Abhazya Neopaganist Rahipler Konseyi resmî olarak 3 Ağustos 2012'de Sohum'da kuruldu. Abhaz neopaganizmini Abhazya'nın resmî dini yapmak 2012 ve 2020 yıllarında tartışıldı.Abhaz neopaganizmi aslında hiçbir zaman yok olmadı. Faaliyetleri gizli tutulan neopaganist rahipler bölgede Hristiyanlık ve İslamın yaygın olduğu dönemlerde ve SSCB'nin din karşıtlığı politikasını uyguladığı yıllarda neopaganist gelenekleri ve törenleri aktarmıştır. Bu tür rahipler, yağmur tanrısı Afı ve ve yüce tanrı Antsua gibi tanrılara tapmaya devam ettiler.
Abhaz peyniri

700 yıl önce Sakarya iline yerleşen Abhazlar tarafından yapılan peynirdir. Kaşar peyniri ile dil peynirine benzer özellikler taşıyan bir peynirdir. Sakarya Abhaz (Abaza) Peyniri  03.05.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Abhazca Vikipedi

Abhazca Vikipedi'de    günü itibarıyla  madde vardır.  kayıtlı kullanıcısından   kadarı aktiftir,  hizmetlisi vardır, açıldığı günden beri  kez katkıda bulunulmuştur.
Abhazi

Abhazi (Gürcüce : აფხაზი, Apkhazi ayrıca Abhazişvili olarak da bilinir Abhazya Prensliği'ni yöneten Şervaşidze/Çaçba hanedanının bir koludur.Gürcistan prensi ve tarihçi olan İoane Bagrationi'nin (1768-1830) şecere kayıtlarına göre ailenin ataları Abhazya'daki İslamlaşma sürecinden kaçarak Doğu Gürcistan'daki Kaheti Krallığı'na göç ettiler.Rusya'nın Kartli-Kaheti Krallığı'nı ilhak etmesinden sonra aile (Rusça: Абхази, Абхазовы) 1826'da Rus imparatorluğu soyluları listesi arasına dahil edildi.1917 Rus Devrimi'nin ardından, evin reisi Prens Konstantine Abhazi, Gürcü Soylular Meclisi'nin mülklerinin ulusal mülkler olarak ilan edilmesi kararına başkanlık etti. Daha sonra bağımsız Gürcistan devleti için Gürcistan Bağımsızlık Komitesi olarak bilinen bir anti-Sovyet muhalefet grubuna liderlik etti ve 1923'te Bolşevikler tarafından idam edildi.Prens Nikolas Abhazi (ö. 1987) ve Şangay doğumlu eşi Peggy Pemberton Carter (ö. 1994) Kanada'ya göç etti ve 1946'dan sonra Vancouver Adası'nda Britanya Kolumbiyası eyaletindeki Victoria şehrinde ünlü "Abhazi Bahçesi"ni inşa ettiler.
Abhazların Yedi Türbesi

Abhazya'daki Abhazların Yedi Türbesi Abhaz geleneksel dininde kutsal kabul edilir ve çoğu Abhaz tarafından bilinir ve saygı görür.
Abhazya (anlam ayrımı)

Abhazya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, SSCB döneminde 1921'den 1931'e kadar varlığını sürdürmüş cumhuriyet.Abhazya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti - Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetine bağlı 1931'den 1991'a kadar varlığını sürdürmüş özerk cumhuriyetidir.
Abhazya Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri

Abhazya Cumhuriyeti, kendi kendine bağımsızlığını ilan eden de facto bir yönetim olarak sadece Rusya, Nikaragua, Venezuela, Nauru, Güney Osetya Cumhuriyeti ve Transdinyester Cumhuriyeti tarafından tanınmaktadır. Abhazya Cumhuriyeti, Gürcistan'dan bağımsızlık ilanını 1992 tarihinde ilan etti, fakat 2008 Güney Osetya Savaşı'na kadar hiçbir Birleşmiş Milletler üyesi tarafından tanınmamıştı.Şu an Abhazya Cumhuriyeti uluslararası tanınmak için diplomatik girişimlerde bulunmaktadır. Güney Osetya Cumhuriyeti ve Rusya ile karşılıklı sürekli süren ilişkileri vardır.
Abhazya Devlet Üniversitesi

Abhazya Devlet Üniversitesi Abhazya cumhuriyeti'nde bulunan tek üniversitedir. 1979 yılında Sohum Pedagoji Enstitüsü temelinde kurulmuştur. Onun ilk rektörü Zurab Anchabadze oldu.Üniversite fizik ve matematik, biyoloji, coğrafya, tarih, filoloji, ekonomi, hukuk, pedagojik ve tarımsal mühendislik bölümlerinden oluşur.Abhazya ilk kolej Sohum Agro-pedagojik Enstitüsü adı altında 1932 yılında kurlmuştur ve daha sonra Maxim Gorki Pedagoji Enstitüsü'nde dönüştürülmüştür. 1978 yılında mitingler ve sokak gösterilerinin ardından Gürcü, Abhaz ve Rus sektörleri ile Abhazya Devlet Üniversitesi'ne dönüştürülmüştür. 1989 yılında Gürcü öğrenciler Gürcü rektörleri Tiflis Devlet Üniversitesine aktarılmasını teklif etti. Bu karar Abhazlar tarafından iyi karşılanmamış ve bu da kentte çatışmalara neden olmuştur.
Abhazya Ekonomik Kalkınma Partisi

Abhazya Ekonomik Kalkınma Partisi, AEKP (Abhazca: Апсны аекономика арeиара апартиа, Gürcüce: აფხაზეთის ეკონომიკური განვითარების პარტია, Rusça: Партия экономического развития Абхазии) Abhazya'da liderliğini iş insanı Beslan Butba'nın yaptığı muhalefet partisidir.AEKP 26 Eylül 2007'deki ilk kongresinde kuruldu. Beslan Butba oy birliğiyle başkan seçildi. Siyasi konsey Butba, Beslan Kvarchia, Georgi Basaria, Leonid Osia, Aslan Bartsyts, Irina Tkacheva, eski tarım bakanı Jamal Eshba, Irma Jgenaria, Abhazya Devlet Üniversitesi öğretim üyeleri Beslan Baratelia ve Batal Khagush, halk sanatçısı Nurbei Kamkia, Ilia Gamasonia, Ekho Abkhazii, gazeteci Vitali Sharia ve Aleksandr Neproshin'den oluşuyordu.25 Aralık'ta parti, diğer birçok parti temsilcisinin de katıldığı Abhazya'daki demografik durumun tartışılması için bir toplantı düzenledi. 30 Ocak 2008'de Abhazya'daki eski siyasi partilerden Abhazya Halk Partisi ile bir iş birliği anlaşması imzaladı. Parti, Bagrat Shinkuba'nın evinin ve Chlou'daki kütüphanenin restore edilmesini finanse etti. Parti, 28 Kasım 2008'de 400 delegenin katıldığı 2. kongresini düzenledi. Kongre sırasında başkan Butba Abhazya hükûmetini yolsuzluk ve şeffaklıktan yoksunluk nedeniyle kınadı. 23 Ocak 2009'da parti Aralık 2009 başkanlık seçimlerinin tartışılacağı ve birçok parti temsilcisinin katıldığı bir toplantı düzenlendi. 23 Ekim 2009'da 4. kongre düzenlendi. Bu kongrede Butba başkan, eski içişleri bakanı Almasbei Kchach başkan yardımcısı seçildi.21 Temmuz 2011'deki 5. kongresinde parti lideri Butba gelecek başkanlık seçimlerinde Sergey Şamba'yı destekleyeceğini duyurdu. 6 Şubat 2012'de parti 6. kongresini düzenledi. Gelecek parlamento seçimleri için 6 aday çıkarıldı. Hiçbiri seçimi kazanamadı.27 Haziran 2012'de parti gençlik hareketi Genç Abhazya ile iş birliği anlaşması imzaladı. 10 Temmuz 2013'te parti Siyasi Partiler ve Kamu Kuruluşları Koordinasyon Konseyi'ni Birleşik Abhazya, Abhazya Milli Birlik Forumu, Abhazya Halk Partisi ve Genç Abhazya ile birlikte kurdu.
Abhazya Ermenileri

Abhazya Ermenileri, Abhazya'da Abhazlardan sonra gelen en büyük ikinci etnik gruptur. Ermeniler 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında Abhazya'ya yerleştiler ve şu anda Sohum, Gulripş ve Gagra ilçelerinde toplam 242.862'den yaklaşık 42.000'i ile Abhaz nüfusunun %20'sini oluşturan en büyük etnik gruptur.Orta Çağ'da Abhazya'da birkaç Ermeni yaşamış olmasına rağmen, Abhazya'ya büyük bir Ermeni göçü, 19. yüzyılın sonlarında, Rusların ayaklanmasına yönelik baskılarının ardından Müslüman kökenli Abhazların çoğunun Osmanlı İmparatorluğu'na göçü nedeniyle Abhazya'nın çoğunun nüfuslarının azalmasıyla başladı. Abhazya'da; aynı zamanda Türkiye'de Ermeni karşıtı pogromlar başladı ve Babıali'nin Ermeni tebaasına karşı tutumu giderek daha acımasız hale geldi. 1910'larda Ermeni Soykırımından kaçan Ermeniler Abhazya'ya geldi.1992-1993 Abhazya Savaşı sırasında Ermenilerin çoğu uzun süre tarafsız kaldı, ancak Gürcülerin yerleşim yerlerine yönelik saldırıları arttıkça, Abhazları desteklemeyi tercih ettiler. Ermeniler Abhaz ordusunun dörtte birini oluşturuyordu; 20 Ermeni'ye Abhaz Kahramanı unvanı verildi ve 242 kişi savaşta öldürüldü. Savaştan sonra Ermeni nüfusu, ekonomik zorluklar nedeniyle birçok Ermeninin (özellikle Rusya ve Ermenistan için) ülkeyi terk etmesiyle azaldı.
Abhazya Halk Meclisi

Abhazya Cumhuriyeti Halk Meclisi (Abhazca: Аԥсны жәлар реизара, Gürcüce: აფხაზეთის რესპუბლიკის სახალხო კრება, Rusça: Народное Собрание Республики Абхазия) Abhazya Cumhuriyeti'nin yasama organıdır.Valery Kvarchia, şu anki meclis başkanıdır. 12 Nisan 2017'de Valery Bganba'nın yerine seçildi. Şu anda üç Başkan yardımcısı var: Said Kharazia, Levon Galustyan ve Mikhail Sangulia.
Abhazya Halk Partisi

Abhazya Halk Partisi (Abhazca: Аҧсны Ажәлартә Апартиа, Gürcüce: აფხაზეთის სახალხო პარტია, Rusça: Народная Партия Абхазии) liderliğini Iakub Lakoba'nın yaptığı Abhazya'daki en eski siyasi partidir. 20 Mart 1992'de kurulmuştur.Parti 22 Eylül 1999'daki 4. kongresinde bugün halen geçerliğini sürdüren tüzüğünü oluşturdu ve Iakub Lakoba'yı lider olarak seçti.Abhazya Halk Partisi Abhazya Milli Birlik Forumu'nu oluşturan temel siyasi partilerden biridir. 30 Ocak 2008'de partinin Abhazya Ekonomik Kalkınma Partisi ile iş birliği anlaşması imzaladığı duyuruldu.10 Temmuz 2013'te parti Birleşik Abhazya, Abhazya Milli Birlik Forumu, Abhazya Ekonomik Kalkınma Partisi ve birkaç toplumsal hareket ile iş birliği anlaşması imzaladı.
Abhazya Komünist Partisi

Abhazya Komünist Partisi (AKP) (Abhazca: Аҧсны Акомунисттә Апартиа; Gürcüce: აფხაზეთის კომუნისტური პარტია) Abhazya'da bir siyasi partidir. Parti liderliğini Lev Shamba yapmaktadır.AKP Mart 1921'de ayrı bir Abhaz Sovyet Cumhuriyeti talebiyle kuruldu. O zaman liderliğini E. Eshba yapıyordu. Eshba 1918 yazında Sohum'da askeri-devrimci Bolşevik komitesini kurmuştur. Eshba'nın grubu Abhazya'nın Sovyetler Birliği'ne doğrudan entegrasyonunu talep etmiştir. Sovyet döneminde AKP Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir parçasıydı.Sovyetler Birlği'nin dağılışından sonra AKP bağımsız bir parti olarak yeniden inşa edildi. 1988'de AKP Abhaz ayrılışını ve bağımsızlığını talep etti. Doksanlı yıllarda liderlik görevini Enver Kapba yerine getiriyordu. 1999 başkanlık seçimlerinde rakipsiz Vladislav Ardzınba'yı desteklediler.AKP Rusya'daki komünist gruplar ile arasındaki sıkı bağı halen korur. Komünist Partiler Birliği - Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne bağlıdır. Bölgedeki diğer birçok komünist organizasyonun aksine AKP, Stalin'in politikasını kınar.AKP 8. kongresini 30 Ekim 2013'te gerçekleştirmeyi kararlaştırdı ve Lev Shamba 8 yıldır sürdürdüğü başkanlık görevini bırakmayı düşündüğünü açıkladı.
Abhazya Krallarının Divanı

Abhazya Krallarının Divanı (Gürcüce, აფხაზთა მეფეთა დივანი, transkripsiyon: apkhazta mepeta divani; genellikle Abhazya Krallarının Kronikleri olarak tercüme edilir), 10. yüzyılın sonlarında veya 11. yüzyılın başlarında Gürcüce yazılmış kısa bir orta çağ belgesidir. Günümüze ise 15. yüzyıldan kalma bir nüshası ulaşmıştır. Metin ilk olarak Gürcü bilim insanı Ekvtime Takaişvili tarafından incelenmiş ve yayımlanmıştır. Ayrıca İngilizce ve Rusça'ya da çevrilmiştir.Kronikler, genel olarak 978 yılında Abhazya kralı olarak saltanatına başlayan ve birleşik Gürcistan'ın ilk kralı olan III. Bagrat'a atfedilir. Bir nevi manifesto niteliğinde olan bu belge, yeni hanedan Bagrationi ailesinin temsilcisi Bagrat tarafından Abhazya tahtı üzerindeki haklarını desteklemek amacıyla neşredilmiş olabilir.Divan, Anos'tan Bagrat'a kadar art arda 22 hükümdarı listeler ve -780'lerin ortalarına kadar Bizans yönetimi altında arhont olarak hüküm sürülmelerine rağmen- her birini "kral" (Gürcüce: mepe) olarak tanımlar. Metin, bu hükümdarlar arasındaki aile ilişkilerinin yanı sıra son 11 kralın saltanatının süresi hakkında da bilgi verir, ancak kronolojiden yoksundur. Şavliani klanının (878-887) iki kralı, muhtemelen gaspçı (yönetimi hukuksuz olarak ele geçiren kişiler) olarak kabul edildikleri için listeye dahil edilmemiştir. Abhazya'nın ilk hükümdarlarının çoğuna dair tarihler ve başarıları hâlâ tahminidir.Aşağıdaki isimler orijinal harf çevirisi ile verilmiştir. Tarihler, Prens Kiril Tumanov ve diğer modern bilim insanlarına dayandırılmaktadır.SH Rapp, Orta Çağ Gürcü Tarihçiliği Çalışmaları: Erken Metinler ve Avrasya Bağlamları, Peeters Bvba (25 Eylül 2003) sayfa 144, 230-237, 481-484
Abhazya Millî Birlik Forumu

Abhazya Millî Birlik Forumu (AMBF, Rusça: Форум Народного единства Абхазии), Abhazya'da ki ana muhalefet partisidir. Liderliğini başbakanlık ve başbakan yardımcılığı yapmış olan Raul Hacımba yapmaktadır.AMBF 8 Şubat 2005'te 12 politik parti, sosyo-politik hareket, halk kuruluşu ve gençlik hareketinin bireysel varlıklarını korumalarıyla kurulmuştur. Çoğunlukla Ekim 2004 seçimlerinde Hacımba destekçileri forumu oluşturmuştur.AMBF 10 Ekim 2005'te sosyo-politik bir hareket haline geldi ve Avtandil Gartskia, Vitali Gabnia ve Daur Arshba eş başkanlar olarak seçildi. 6 Mart 2008'de ise AMBF politik parti olarak tansforme edildi, Daur Arshba ve Astamur Tania eş başkanlar olarak seçildi.
Abhazya Savaşı (1992-1993)

1992-1993 Abhazya Savaşı, 1992-1993 yılları arasında Abhazya'da Gürcistan güçleri ile Abhaz güçleri arasında meydana gelen bir savaştır. Savaş sırasında etnik Gürcüler Gürcistan safında yer alırken, etnik Ruslar ve Ermeniler ile Kazak ve Kuzey Kafkasyalı gönüllüler ise Abhaz tarafını desteklemiştir.Savaş, 1993'te yapıla bir ateşkes ile sona erdi. Abhazya de facto bağımsız bir devlete dönüşürken Abhazya'daki Gürcülere etnik temizlik uygulanmıştır.Accord issue on the Georgia Abkhazia peace process also includes chronology and key texts & agreements.