barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Aksonotmezis

Aksonotmezis, sinir hücresindeki aksonların kesintiye uğramasıdır. Hasarın distal (uç) ve kısmen proksimal (yakınsal) kısmında Wallerian dejenerasyonu oluşur. Eğer aksonlar ve miyelin kılıflar hasar görür, fakat Schwann hücreleri, endonöryum, perinöryum ve epinöryum sağlam ise bu, aksonotmezis olarak adlandırılır. Aksonotmezis, nöropraksiden daha ağır bir sinir hasarı türüdür. Aksonotmezisde yakınsal kısım, büyüme konisinde bir filizlenme oluşarak onarılırken, uç kısımda aksonal dejenerasyon oluşur. Rejenerasyonlu sinir liflerinin büyüme oranı günde yaklaşık 1 mm ile 2 mm arasındadır. Bu yüzden sinyal iletimi yalnızca endonöryum içindeki düzgün büyümeye bağlı değil, aynı zamanda iletilecek mesafeye de bağlıdır.Bir sinirde, duyu lifleri, motor lifleri veya her ikisi de bulunur. Duyu lifleri lezyonları, hasarın distal kısmında duyusal problemlere neden olur. Motor lif hasarları, alt motor nöronlarda, ve/veya sempatik liflerde meydana gelebilir.Elektromiyografi (EMG), elektromiyograf cihazı kullanarak çizgili kaslardaki elektriksel aktiviteleri (elektromiyogram) inceleyen ve kaydeden tıbbi bir tetkik yöntemidir. Aksonotmezisteki EMG'de (hasardan 2 veya 3 hafta sonra) şunlar değişir:EMG testi, sinir iletim tetkiki olarak adlandırılan bir test ile birlikte sıkça gerçekleştirilir. Bu, sinirlerin iletim işlevini ölçer. NCV tetkiki, distal kısımdaki sinir iletim kaybını gösterir (hasardan 3 veya 4 gün sonra). NCV tetkiğine uygun olarak aksonotmeziste, distal duyu-motor tepkilerinde bir absans (kayıp) vardır.Kurtarma ile ilgili bir tahminde bulunmak (prognoz) çoğu zaman işe yarar. Kurtarma derecesi, hasarlı bölgeden uzaklaştıkça artar. Aksonal dejenerasyon günde 1 ile 4 mm arasında değişirken nörorejenerasyonu birkaç ay sürebilir.
Aksoy

Suzan Aksoy (karakter), Atv ekranlarında yayınlanan Parmaklıklar Ardında adlı dizide Devin Özgür Çınar'ın canlandırdığı karakter
Aksoy Film Production

Aksoy Film Production, yapımcı ve yönetmen Faruk Aksoy önderliğinde, 1996 senesinde İstanbul'da kurulan bir film yapım şirketidir.
Aksoy, İdil

Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Mamulan olup, "mamûlan" sözcüğü Kürtçede "Mehmetler ya da "Mahmutla" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Mardin ili İdil ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili İdil ilçesine bağlanmıştır.Köy, Şırnak il merkezine 124 km, İdil ilçe merkezine 32 km uzaklıktadır. Köy, İdil'in güneybatısında olup, D 380 ile D 400 devlet yollarını birleştiren  il yoluna 4,8 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Aksu (Antalya tramvayı)

Aksu Tramvay İstasyonu, AntRay'ın T1B hattında yer alan ve 22 Nisan 2016'da hizmete giren tramvay istasyonudur.
Aksu (Aris)

Aksu (),Kazakistan'da Türkistan Eyaleti'nde Töle Bi ve Sayram ilçelerinden akan bir nehirdir. Aris Nehri'nin sol koludur.Aksu, Kırgızistan sınırındaki Talas Ala Dağları'nın en batısından yükselir. Aksu'nun dağlardaki üst kısımları Aksu-Zhabagly Tabiatı Koruma Alanı içinde yer alır. Nehir başlangıçta batı-güneybatı, daha sonra batı yönünde dağlık alandan bozkır ovasına doğru akar. Burada kuzeybatıya döner ve Aksukent belediyesini geçer. Son olarak, Siriderya'nın sağ kolu olan Aris'e dökülür. Aksu 133 km uzunluğunda ve 766 km²'lik bir drenaj havzasında sahiptir. Sayram İlçesindeki ortalama debi 9.68 m³/s'dir.
Aksu (Balkaş Gölü)

Aksu (, Aqsu; ), Kazakistan'ın Balkaş-Alakol Havzası'nda yer alan bir nehirdir. Çin sınırına yakın Çungarya Aladağları'ndan doğar ve Balkaş Gölü'ne akar. Aksu, Yedisu bölgesi'nin ana nehirlerinden biridir. Uzunluğu  ve drenaj havzası 'dir.Nehir, Çin sınırından kuzeye doğru akar ve kuzeybatıya dönerek Matay'dan geçer ve daha sonra Balkaş Gölü'nün güneyinde büyük bir kum çölü olan Saryesik-Atyrau Çölü'ne ulaştığında kuzeye doğru ilerler. Nehir, güney tarafındaki Lepsi Nehri'nin hemen batısında Balkaş Gölü'ne dökülür. Aksu Aralık ayında donar ve Mart ayına kadar buz tutmaya devam eder. Nehirin ana su kaynağı kar suların ve buzul'ların erimesi ile oluşur. En yüksek debiler Mayıs ve Ağustos ayları arasında görülmekte. Sulama nedeniyle nehrin Balkaş Gölü'ne akışı sınırlıdır.
Aksu (ilçe)

Aksu ilçesi (; ), Kazakistan'ın Jetisu ilinde bulunan bir ilçedir. İlçe, ilin kuzeydoğusunda yer almaktadır. Yüzölçümü 37.397 km² olan ilçenin nüfusu 1 Ekim 2022 tarihi itibarı ile 37.397'dir. İlin merkezi Jansugirov'dur.Aksu ilçesi Balkhash-Alakol depresyonu ile Zhetysu Alatau arasındaki alanı kaplar. Doğusu Çin ile, geri kalanı bölgenin Sarkan, Alakol ve Karatal ilçeleriyle sınırlıdır. Güneydoğu, Semirechye Alatau'nun Konyrtau, Kairakkol, Zheldykaragai, Eshkiolmes dağları, kuzey, kuzeydoğu ve batı kesimlerinde Torangikum, Kemerkum, Symbatkum, Kushykzhal ve Zhalkum kumlu ovaları tarafından işgal edilmiştir. Aksu Nehri'nin kolları ve kolları ilçenin büyük bir bölümünü kesiyor. Başlıca nehirler: Buyen, Burkhan, Sarkan, Karasu, Kapak, Kızılağaç.İklim kesinlikle karasaldır. Kış soğuk. Ocak ayında ortalama sıcaklık -10 - 15 ° С, Temmuz - 20 - 23 ° С. Ovalarda ortalama yıllık yağış 150–250 mm, dağlarda 400–600 mm'dir. Toprağın çoğu çöl gri toprağıdır. Dağ eteklerinde ve vadilerde kahverengi topraklar oluşur. Çayır-bozkır toprakları nehir vadilerinde ve taşkın yataklarında baskındır. Kumlu alanlarda tuzlu bataklıklar var.Bozkırda pelin, adaçayı, adaçayı, adaçayı vb. Bulunur. Bitkiler büyür. İlçe topraklarında bir doğa rezervi "Lepsy" (33.0 bin hektar) bulunmaktadır. Hayvanlar arasında kurtlar, tilkiler, tavşanlar, porsuklar, yaban domuzları, misk farları; ördekler, kazlar, vinçler vb. kuşlardan yaşar. Yataklar arasında Ildersay bariti, Arasan graniti ve mermer yatakları bulunmaktadır. İlçenin tarım arazilerinin alanı 1.17 milyondur. 56.6 bin hektar ekilebilir alan, 1.03 milyon hektar mera dahil olmak üzere hektar. hektar, samanlık 55,2 bin hektar (2006). Aksu ilçesinde Matai, Molaly, Alazhi'de tren istasyonları bulunmaktadır. Almatı-Ust-Kamenogorsk devlet karayolu ilçeden geçmektedir.etnik yapı - Kazaklar (% 95,74), Ruslar (% 3,05), Almanlar (% 0,11), Çeçenler (% 0,16), Tatarlar (% 0,43), Uygurlar (% 0,13) diğerleri (% 0.41).
Aksu (Çu)

Aksu ( Ak-Suu,  Aqsū) Kırgızistan’ın Çuy İli‘ne bağlı Moskova ilçesi ve Kazakistan‘ın Jambıl Eyaleti’ne bağlı Şu İlçesi‘nden akan bir nehirdir. Çu Nehri'nin sağ koludur.Aksu, Kırgız Ala Dağları'nın kuzey yamaçlarından doğar. Nehir, ana sırtın altındaki buzullar tarafından beslenir. Başlangıçta 4446 m yüksekliğindeki Vladimir Putin Zirvesi'nin batı kanadı boyunca batı yönünde akar. Daha sonra kuzeybatıya ve kuzeye döner. Narzan Vadisi'nin kuzeyinden Çuy Vadisi boyunca akar. Vadinin sonunda nehir Temensuu ve Belovodskoye kasabalarını geçer. Sulama kanallarının olduğu ovadan akarak Sretenka köyünü geçer. Nehrin daha aşağısında, Sokuluk sağ taraftan Aksu'ya katılır. Aşağı kısımlarda Kazakistan sınırını geçer. Birkaç kilometre sonra, Karabalta soldan Aksu'ya katılır. Sonunda içinden Çu Nehri'nin de aktığı Tasotkel Baraj Gölü'nün güney kıyısına ulaşır.
Aksu (ırmak)

Aksu Nehri (Uygurca: ئاقسۇ دەرياسى, Aqsu däryasi; Çince: 阿克苏河, Ākèsù hé) Kırgızistan'da ve Çin'de Tarım Nehri'nin bir kaynak ırmağıdır.Aksu'nun ana kaynağı Kırgızistan'da Narin şehrinin güneyinde Tanrı Dağlarından doğan Toşkan Nehri ve ikinci kaynağı olan kuzeyden gelen Kumarık Nehri'dir ve Kaladuwei yakınında iki nehir birleşirler ve Aksu Nehri ismini alır. Önceleri batıya doğru, sonra kıvrılıp güneye doğru yüksek dağları dolanır ve Çin'de Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ni ve kuzey Tarım Havzası kısmından akar. Burada denizden 1.270 metre yükseklikte bulunan Aksu şehrinden ve Taklamakan Çölü'nün kuzey kısmından güneye doğru, Aksu şehrinin biraz ilerisinden Tarım Nehri ile birleşir.
Aksu (şehir)

Aksu (şehir) (Uygurca: ئاقسۇ, Aksu shehiri, Çince: 阿克苏/阿克蘇; Pinyin: Ākèsū), Çin Sincan Uygur Özerk Bölgesinde bir şehirdir.Aksu şehri, beş mahalle komitesi (社区居民委员会; jūmínwěiyuánhùi), iki kasaba (镇 zhèn), beş kırsal belde (乡 xiāng), bir özel mahalle komitesi, bir özel belde ve on dört özel kırsal belde (虚拟乡) gibi yerleşim birimlerinden oluşur. Ayrıca Bingtuan Ertuan (兵团二团; Bīngtuán Èrtuán) 1.2 km² yüzölçümünde Sincan Üretim ve İnşaat Kolordusu (新疆生產建設兵團; Xīnjiāng Shēngchǎn Jiànshè Bīngtuán) bu bölgede bulunur.Diğer verilen isimler: Aqsu New City, Akoso, New Aksu, A-k'o-su-hsien, A-k'o-su-hsin-ch'eng, Aqsu, Aksou, Ak Su Yangi Shahr, A-k'o-su, Aqsu Yangi Shahr, A-k'o-su-chen, Yangi-shahr ve Aksu New City.502 - 550 yılları arasında Hunlar, 552 - 648 yılları arasında Göktürkler, 648 - 649 yılları arasında Tang Hanedanı zamanında Çinliler, tekrar 659 yılından itibaren 744 yılına kadar Göktürkler, 790 ve 791 - tahminen 842 yılları arasında Tibetler ve 1006 yılından itibaren Karahanlılar 1032 - 1210 yılları arasında Doğu Karahanlılar, Doğu Karahanlıları Karahitaylar yıktıktan sonra Karahitaylar, daha sonra; önce 1227 - 1370 yılları arasında Çağatay Hanlığı daha sonra 1370 - 1514 yılları arasında Doğu Çağatay Hanlığı bu bölgede egemenlik sürmüştür.Doğu Türkistan'da 1514 ile 1680 yılları arasında Altışehir (Altıshahr) olarak bilinen Hotan, Yarkent, Yengihisar, Kaşgar, Aksu, ve Uçturfan gibi şehirleri içine alan bölgede Yarkand Hanlığı, (mamlakati Yarkand, mamlakati Moghuliya, mamlakati Saidiya) egemenlik sürmüştür.19. yüzyılın sonunda dek, Aksu şehri geniş çarşıları ve kervansarayları ile bölgesel bir ticaret merkezi kalmıştır. 1887 yılında Aksu'yu ziyaret eden Francis Younghusband, Kent nüfusu 20,000, artı bir garnizon ve yaklaşık 2,000 asker bulunur.Yeterince su kaynakları ve yılda yaklaşık 200 günden fazla güneş ışığı gören Aksu'da Tarım, Ziraat, Çiftçilik çok gelişmiştir. Bu nedenle, Han Çinlileri 1980'lerden beri, yarıaskeri bir örgüt olan Sincan Üretim ve Yapı kolorduları kurmuş, amacı azınlık milliyetlerin stratejik alanlarını sömürgeleştirmek, kullanılmayan yerleri sömürmek için büyük makineleştirilmiş devlet çiftlikleri ve büyük bir sulama ağı yapmağa başlamıştır.Hill, John E. 2003. "Annotated Translation of the Chapter on the Western Regions according to the Hou Hanshu." 2nd Draft Edition.Puri, B. N. Buddhism in Central Asia, Motilal Banarsidass Publishers Private Limited, Delhi, 1987. (2000 reprint).Stein, Aurel M. 1907. Ancient Khotan: Detailed report of archaeological explorations in Chinese Turkestan, 2 vols. Clarendon Press. Oxford.
Aksu Bora

1986 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi iktisat bölümünden lisans derecesiyle mezun oldu. 1998 yılında Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü antropoloji bölümünde yüksek lisansı, 2004 yılında da aynı üniversitenin Edebiyat Fakültesi'nde ve yine antropoloji bölümünde doktorasını tamamladı. Kültürlerarası ilişkiler haricinde toplumsal cinsiyet ve feminizm alanlarında çalışmaktadır. Aksu Bora, Pınar Selek ile birlikte Amargi dergisinin yayın yönetmenliğini yürüttü.1990'larda Türkiye'de Feminizm (derleme, Asena Günal'la birlikte, 2002 İletişim Yayınları, ISBN  9789750500183Kadınların Sınıfı: Ücretli Ev Hizmetleri Bağlamında Kadın Öznelliğinin Kurulması, 2005 İletişim Yayınları, ISBN  9789750503610Sıcak Aile Ortamı/Demokratikleşme Sürecinde Kadınlar ve Erkekler (İlknur Üstün ile birlikte), 2005 TESEV Yayını,Cumhuriyette Çocuktular: Bir Sözlü Tarih Çalışması, (Mine Tan vd. ile birlikte), 2007 Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, ISBN 978-9756193655Boşuna mı Okuduk: Türkiye'de Beyaz Yakalı İşsizliği, (Tanıl Bora vd. ile birlikte), 2017 İletişim Yayınları, ISBN 978-9750508844
Aksu Deresi

Aksu Deresi, Giresun ilinde, Doğu Karadeniz Dağları'ndan doğan, Karadeniz'e dökülen akarsu. Giresun şehir merkezinin doğusundan, Giresun Adası'nın karşısında denize dökülür. Havza alanı 917 km², uzunluğu 75 km, debisi 117 m³/sn'dir.Aksu Deresi, Karagöl Dağları üzerindeki, buzul gölü olan Karagöl'den doğar. 3107 m yüksekten doğan akarsu 0 m'de Karadeniz'e dökülür. Yükselti farkı 3107 m ile oldukça fazladır, eğim değerleri 0° ile 90° arasında değişir. Havzada eğimin 15°-25° arasında olduğu alanlar %33, 25°-45° arası eğimli alanlar %48 oranındadır. Bu özellikler yağışların hızlıca sele dönüşmesine neden olmaktadır.Akarsunun denize döküldüğü alanda yapılan Mayıs Yedisi (Rumi takvime göre 7 Mayıs) etkinlikleri Uluslararası Karadeniz Aksu Festivali adıyla 20 Mayıs (Miladi) tarihinde yapılmaktadır.Aksu Deresi üzerinde yedi HES kurulmuştur: Dereli HES, Çırakdamı HES, Doruk HES, Angutlu HES, Yumrutepe HES, Paşalı HES, Kanat HES. İkisu ve Barca adıyla iki HES kurulma çalışmaları devam etmektedir.
Aksu Fen Lisesi

Aksu Fen Lisesi (AFL) 1940 yılında Aksu Köy Enstitüsü adıyla kurulmuş ve 1951 yılında ilk öğretmen okulu adını almıştır. 1968-1973 yılları arasında Aksu Öğretmen Okulu adını taşımış ve 1973 yılından sonra Aksu Öğretmen Lisesi adını almıştır. 1989 yılında tekrar isim değişikliği olmuş ve okulun adı Aksu Anadolu Öğretmen Lisesi olmuştur. Son olarak 2014 yılı itibarı ile okulun ismi şu anda da geçerli olan Aksu Fen Lisesi olarak değiştirilmiştir.
Aksu Havalimanı

Aksu Havalimanı () , Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ne bağlı Aksu kentinde bulunan bir havalimanıdır.
Aksu Muharebesi

Aksu Muharebesi 717 yılında, Emevi Halifeliği, onların müttefikleri olan Türgişler ve Tibet İmparatorluğu ile Tang Hanedanlığı ve Tang Hanedanlığı'nın Karluk müttefikleri arasında olmuş muharebedir. Araplar Türgiş müttefiklerinin rehberliğinde Doğu Türkistan'daki Aksu ve Üçturfan şehirlerini kuşattılar. Bölgedeki Türk müttefikleri tarafından desteklenen Tang birlikleri, Araplara saldırdı ve onları geri çekilmeye zorladı.717 yılında Emevi Ordusu, Tibetli ve Türgiş müttefikleri ile birlikte Çin'in himayesinde olan Aksu bölgesindeki iki şehri kuşattı. Bunun üzerine Çin'in Orta Asya'daki ordularının komutanı olan Tang Jiahui, biri bizzat kendisi tarafından yönetilen Tang düzensiz birliklerinden ve diğeri Aşina Sin liderliğindeki Karluk atlılarından oluşan iki ordu gönderdi. Vuku bulan savaşta Arap ordusu ağır bir şekilde yenildi ve geri çekilmek zorunda kaldı. Birçok Arap askeri esir alındı, ancak hilafet onların serbest bırakılmaları için yüklü miktar haraç ödedi.Muharebe neticesinde Araplar Kuzey Maveraünnehir'den kovuldu. Türgişler Tang Hanedanına yakınlaştı ve Fergana Vadisi'ndeki Araplara karşı çok kez saldırılar düzenledi.
Aksu Nehri

Aksu Çayı, Kahramanmaraş'ın kuzeydoğusundaki Engizek Dağı eteklerinde ve Küçükcerit Köyü'nün doğusundaki karstik kaynaklardan doğar. Ceyhan Nehri'nin koludur.Doğduğu yerdeki suları çok berrak ve soğuktur. Kahramanmaraş topraklarındaki uzunluğu 115 km.dir. Büyükcerit yakınındaki kolları ile birleşerek çoğalır. Dar ve derin vadilerden geçerken yer yer küçük gölcükler oluşturur. Pazarcık önlerinde suyunu Kartalkaya Barajı göl sahasına bırakır. Suyunun bir kısmı Kartalkaya Barajı'ndan içme suyu olarak Gaziantep şehrine gider, bir kısmı da Pazarcık ve Narlı Ovalarını baştan başa sular. Kahramanmaraş'ın alt taraflarından Ekenez Suyu, Karasu Deresi ile Oklu Dere'yi alır. Kahramanmaraş Ovası'nıda suladıktan sonra yatağında iyice genişler. Kahramanmaraş altında tekrar batıya dönerek ilerler. Sularını Sır Barajı'na bırakır. Sır Barajı'nı Ceyhan Nehri'nden sonra besleyen en büyük akarsudur.
Aksu Tabiat Parkı

Aksu Tabiat Parkı, Çorum'un Kargı ilçesinde yer alan Aksu Göleti 2021 yılında tabiat parkı ilan edilmiştir.Yaklaşık rakımı 1450 m olan tabiat parkında sarıçam, karaçam, köknar gibi birçok ağaç çeşidi bulunmaktadır. Tabiat parkında aynı zamanda kızılgeyik, karaca gibi hayvanlara rastlamak mümkün.
Aksu Yağlı Güreşleri

Türkiye'deki yağlı güreş merkezlerinden biri olan Anyalya'da düzenlenen ve mevsimin kapanış güreşlerinden olan bir organizasyondur. Kültür ve turizm şenlikleri dışında bağımsız bir organizasyon olarak yapılan güreşler Antalya Aksu Belediyesince düzenlenmektedir. Güreşler, gençleri kötü alışkanlıklardan uzaklaştırmak, spora yönlendirmek ve farklı spor dalları ile Aksu ilçesindeki spor etkinliklerini artırıp çeşitlendirmeyi amaçlayan belediye çalışmalarının en önemli ayaklarından birini oluşturmaktadır.
Aksu Çayı

Aksu Çayı (Hititçe: 𒁉𒋻𒀀𒅀 Kaştaraya), Akdeniz Bölgesi'nin Göller Yöresi'nden doğarak Antalya yakınlarında denize dökülen akarsudur. Aksu Çayı, Büyük Hitit Kralı IV. Tuthaliya'nın vasalı olan Tarhuntaşşa kralıyla yaptığı antlaşmaya göre bugünkü Teke yarımadasında yer alan Lukka diyarıyla Orta Toroslar'da yer alan Tarhuntaşşa bölgesini birbirinden ayıran sınır olarak belirlenmiştir.Havzanın şekil itibarıyla kuzeyden güneye doğru daraldığı görülmektedir. Aksu çayı havzasının en dar kesimi çayın Akdeniz’e kavuştuğu kıyı kesimidir. Aksu Çayı havzası matematiksel konum itibarıyla 36-38 kuzey enlemleriyle 30-31 doğu boylamları arasında yer almaktadır. Aksu Çayı havzasının orta çığırının bir kısmı Burdur ili sınırları içerisinde yer almakta olup, esas itibarıyla havzanın büyük kısmı Isparta ve Antalya illeri sınırları içerisinde yer almaktadır. Su toplama havzası 8000 km² kadar olan Aksu, Isparta yakınlarındaki Akdağ ile Davraz Dağı'ndan gelen suların birleşmesiyle oluşur. Bu dağlar kalker ve flişlerden bir yapıya sahiptir; her ikisinin yüksekliği 2235 ve 2635 metredir. Aksu önce güneydoğu doğrultusunda akar; Kovada Gölü'ne girer; yer altı sularına karışarak ilerler aşağı Gökdere Köyü'nün güneyine Eğirdir Gölü'nün sularıyla birleşir. Daha sonra güneye doğru akıp kendinden daha çok akımlı Göksu ile güçlenerek, süratli akışlı bir ırmak özellliği kazanarak güneye doğru akar ve Antalya Körfezi'ne erişir.Aksu Çayı havzasının drene eden akarsularda değişik drenaj tipleri göze çarpmakla özellikle Aksu çayı aşağı vadisinde örgülü drenaj tipine sıkça rastlanmaktadır.Kalker katmanlarda bol miktarda su veren birçok voklüz kaynakları ırmağı besler, ancak su düzeyi yazın ve güzün düşer, fakat vadide her zaman bol su vardır. Kışın ve ilkbaharda akım 140 ölçülmüştür. Yüksek dağlara yağan karlar eridikçe, Aksu'ya düzenli olarak su verir, ancak sağanakların ardından su düzeyinde birden yükselmeler görülür. Aksu aşağı kesiminde düzlüklerde akar. Sulamada bol miktarda kullanılmaktadır.Akarsuyun taşıdığı alüvyal maddeler toprağın verimlileşmesinin sağlar. Bu alüvyonlar doğal gübre değerindedir. Aksu Çayı havzasında zonal ve azonal toprak grupları içerisine giren toprak çeşitleri yer almaktadır. Polye tabanları, ormanlık sahalar ve aşınımdan korunmuş sahalarda zonal topraklar, daha çok taşınmış materyallerin bulunduğu sahalarda ise azonal topraklar gözlenmektedir.Aksu Çayı havzasındaki toprakların tamamına yakını başkalaşım, sedimanter ve ofiolitik nitelikteki malzemelerin değişik şekillerde parçalanması neticesinde oluşmuşlardır. Aksu çayı havzasında sekiz büyük topak grubu yer almaktadır. Bunlar;Aksu çayı havzasında doğal bitki örtüsünü etkileyecek iklim, toprak, rüzgâr, bakı, nem gibi birçok coğrafi faktörün etkisiyle havzada çok sayıda bitki türüne rastlanmaktadır. Hakim bitki örtüsü maki formasyonları ve onun üyeleridir. Havzada 0-600 metre yükseltiler arasında; Akdeniz iklimine özgü maki üyeleri yer almaktadır. Burada en çok rastlanan türler; kermez meşesi, pırnal meşe, funda, sakız, tespih, defne, yabani zeytin, menengiç, akçakesme, sandal ve kıyı kesimlerde keçiboynuzudur.
Aksu, Antalya

Aksu, Antalya'nın merkez ilçelerinden birisidir. Batısında Muratpaşa, Kepez ve Döşemealtı doğusunda Serik ilçeleri bulunur. 2022 Sonu itibarıyla nüfusu 77.623'dir. Akdeniz'e de küçük bir kıyı şeridiyle bağlantısı olan ilçenin kuzeyinde ise Burdur ili bulunmaktadır. İlçe 2008 yılında merkez ilçenin doğusunda kuzey - güney yönünde dağınık halde bulunan birçok mahallenin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuştur. İlçenin merkezi Aksu Çayı'nın batısındadır. Şu anki ilçe merkezi olan bölge Antalya - Alanya yolu üzerinde olması, civardaki tüm köylerin pazarı olması, eski Anadolu Öğretmen Okulu'nun bulunması ve iplik fabrikasına yakın olması gibi çeşitli faktörlerle gelişmiştir. 2008 yılında ilçe merkezi olmasından sonra çeşitli bankaların şubeleri de bölgede faaliyet göstermeye başlamıştır.İlçe ekonomisi tarım ve turizme dayanmaktadır. Antik Perge kenti, Kurşunlu Şelalesi, EXPO 2016 Fuar Merkezi ilçe sınırları içerisinde yer almaktadır.
Aksu, Dereli

Köy, Giresun il merkezine 73 km, Dereli ilçe merkezine 51 km uzaklıktadır. Köy, Dereli'nin güneybatısında olup,  numaralı Giresun- Sivas (Dereli-Şebinkarahisar) devlet yoluna, Kızıltaş Köyü üzerinden 13,1 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Aksu, Gölyaka

Köyün Abhazca adı Maan Albuz olarak geçmektedir. Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Efteni Elbuzbey olarak geçmektedir.
Aksu, Gümüşhane

1950 yılı ve öncesi kayıtlarda yer almayan köyden 1955 yılı nüfus sayımıyla birlikte bahsedilmeye başlanmıştır.
Aksu, Hakkâri

Köyün adı, 1916 yılı kayıtlarında Billi, 1946 yılı kayıtlarında ise Bülu ya da Biluh olarak geçmektedir.Köy; Hakkâri il merkezine 45 km uzaklıktadır. Köy, Hakkari'nin kuzeybatısında olup,  numaralı Geçitli-Hakkari il yoluna, Geçitli'de 10 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Aksu, Silopi

Köyün eski adı 1916 ve 1928 yılı kayıtlarında Harbol ya da Herbol olarak geçmektedir. Daha önceleri Mardin ili Silopi ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında yeni kurulan Şırnak ili Silopi ilçesine bağlanmıştır. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köye, uzun yıllar sonra tekrar dönüşler olmuştur.Köy, Şırnak il merkezine 92 km, Silopi ilçe merkezine 29 km uzaklıktadır. Silopi'nin kuzeydoğusunda, Cudi Dağı güney eteklerinde olup, /numaralı Silopi-Habur devlet/uluslararası yoluna 24,8 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Aksu, Sincik

Köyün adı, 1919 yılı kayıtlarında Kürtede "aksu" anlamına gelen Avisipi olarak geçmektedir. Daha önceleri Adıyaman ili Kâhta ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, 3644 sayılı ‘130 İlçe Kurulması Hakkında Kanun' gereğince Adıyaman'ın yeni kurulan ilçesi Sincik'e bağlanmıştır.
Aksu, Susuz

Köyün eski adı 1889 ve 1928 yılı kayıtlarında Ağzıaçık olarak geçmektedir. 2009 yılından sonra bugünkü adını almıştır.
Aksu, Sürmene

Aksu köyünün eski adı Aso olup Osmanlı döneminde burada küçük bir pazar yeri ve Hristiyanlara ait dükkânların olması nedeniyle Aso Hanları şeklinde de yerleşimden bahsedilmiştir.Yerleşim, Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşundan sonra 1935 sayımında da Aso adıyla görülmekte olup 1940 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki Aksu adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.Yerleşim, Trabzon il merkezine 45 km, Sürmen ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır. Yerleşimin merkez içi oldukça düz, çevresi muhtelif bayırlıktadır.
Aksu, Tortum

Aksu, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir mahalledir. 2014'ten önce idari açıdan köy statüsüne sahipti.Aksu köyünün eski adı Ahbisor veya Ahpisor'dur. Nitekim bu yerleşim 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde bu şekilde kaydedilmiştir. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda Ahbisori (ახბისორი) olarak geçer.Ahbisor köyü, orta çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü köyün sınırlar içinde yer alan eski kilise kalıntısı da buranın eski bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.Ahbisor köyü, 1574 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre Tortum sancağına bağlı Tortum nahiyesinin köylerinden biriydi. Köy boşalmış olarak kaydedilmiştir. Köyün sonradan yeniden meskun hale geldiği 1835 tarihli nüfus defterinden anlaşılmaktadır. Bu sırada Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı olan köydeki 36 hanede 180 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince Ahbisor köyünün nüfusunun yaklaşık 360 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Ahbisor köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Ahisor" (اخیصور) şeklinde kaydedilmiştir. Bu sırada bu yerleşim Erzurum vilayetinin Tortum kazasının merkez nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Bu yerleşim 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 651 kişiden oluşuyordu. Ahbisor veya Ahpisor Türkçe olmadığı için köyün adı 1950'lerin ilk yarısında Aksu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Aksu köyünde 959 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 217 kişi okuma yazma biliyordu.Aksu köyünün 3 kilometre doğusunda eski bir kilisenin kalıntıları tespit edilmiştir. Büyükçe tek nefli bir yapı olan bu kilisenin kuzeybatı duvarı görece sağlam halde günümüze ulaşmıştır. Diğer duvarlar büyük ölçüde yıkılmış ve parçalanmıştır. Kilisenin dolgu duvar tekniğiyle inşa edilip duvarların kesme taşlarla kaplı olduğu kalıntılardan anlaşılmaktadır.
Aksu, Yüksekova

Köyün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Gagawra olup, "gagewran" sözcüğü, Kürtçede "boz öküzler" anlamına gelmektedir.Köy, Hakkâri il merkezine 66 km, Yüksekova ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Köy, Yüksekova'nın güneybatısında olup  numaralı Hakkari-Yüksekova devlet yoluna 2,7 km.'lik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
Aksu, İspir

Mahallenin eski adı 1642 yılı kayıtlarında Ermenicede "kayraksuyu" anlamına gelen Salaçur, 1928 yılı kayıtlarında ise Salaçor olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.1642 tarihli avarız defterinde "Salaçor" adıyla İspir kazasına bağlı, 6 Müslüman, 8 Hristiyan olmak üzere 14 hanenin bulunduğu bir köy olarak kaydedilmiştir. 1835 yılı nüfus sayımında sadece Müslümanların yaşadığı köyde 369 erkek nüfus bulunurken, 1896 sayımında nahiye olan yerleşimde 595 Müslüman erkek bulunmaktaydı.Mahalle, Erzurum il merkezine 180 km, İspir ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in kuzeydoğusunda olup,  numaralı Bayburt-Artvin (İspir-Yusufeli) devlet yoluna, 5,3 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Aksultan Atayeva

1968 yılında Türkmen Devlet Tıp Enstitüsü'nü bitirmiştir. 1985-1991 yıllarında Kamu Sağlığı Bakan Yardımcısı, 1991-1994 yılları arasında Kamu Sağlığı Bakanı, 1994-1995 yılları arasında Sosyal Güvenlik Bakanı ve Türkmenistan Ticaret Birliği Başkanı olarak görev yürütmüştür. 1992 yılında Demokratik Parti'ye katılmış, 1993'te Halk Konseyi'ne seçilmiştir. Ocak 1994 tarihi itibarıyla Birleşmiş Milletler nezdinde Türkmenistan Daimi Temsilcisi olarak görev yapmaktadır, bu göreve ilaveten 2008 itibarıyla Küba, 2011 yılı itibarıyla Brezilya ve 2013 yılı itibarıyla Venezuela Büyükelçisi olarak da görev yapmaktadır.
Aksum

Aksum, batı Etiyopya'da bulunan bir şehir. Tigray'ın Mehakelegnaw Bölgesi'nde, Adwa dağlarının yamaçlarında bulunan şehrin enlemi ve boylamı 'dir. İsa'nın doğumundan sonra ortaya çıkan ve 7. yüzyıldan sonra bilinmeyen sebeplerden dolayı, büyük bir olasılıkla Etiyopya İmparatorluğu'nun iktidarı ülke merkezine taşımasından sonra, çöküş gösteren Aksum Krallığı'nın merkezi olmuştur.Merkezi İstatistik Teşkilatı'nın verdiği rakamlara göre, 2005 yılında Aksum'un nüfusu yaklaşık 47,320'dir (20,774'ü erkek ve 21,898'i kadındır). Şehirde yaşayanların yüzde yetmişbeşi Etiyopya Ortodoks Tevhîdî Kilisesi'nin üyesidir. Nüfusun geri kalanı Sünni Müslümanlar ve P'ent'aylardan (Protestan ve diğer Ortodoks olmayan Hristiyanlardan) oluşur.Şehrin tarihsel değer taşıyan arkeolojik kısımları 1980 yılında UNESCO tarafından Dünya Miraslarına alınmıştır.Aksum Krallığının kendine özgü yazılı dili Geez ve dev dikili taşlardan oluşan farklı bir mimarisi vardı. Bu taşların en eskisi (ufak olmasına rağmen) MÖ 5,000 ve 2,000 yılları arasında inşa edilmiştir. Krallığın yükselişi Kral Ezana'nın hükümdarlığı sırasında gerçekleşmiştir. Kral Ezana 4. yüzyılda vaftiz edildikten sonra Abreha ismini almıştır ve Hristiyanlığı Krallığın resmi dini ilan etmiştir.Etiyopya Ortodoks Tevhîdî Kilisesi'nin inançlarına göre Aksum'da bulunan Siyon'lu Meryem Ana Kilisesi, Musa'ya Tanrı tarafından verilen ve üzerinde On Emir'in yazıldığı iki taş tablete ev sahipliği yapmaktadır. Etiyopya kralları yüzlerce sene bu kilisede taçlarını alıp tahta oturdular. Fasilides'in hükümdarlığında kaldırılan bu gelenek IV. Yohannes döneminde tekrar uygulandı ve imparatorluğun sonuna kadar sürdürüldü. Etiyopya'nın en kutsal şehri sayılan Aksum hac yolculuğuna çıkanların uğradığı önemli bir yerdir. Önemli dini festivalleri 7 Ocak'ta kutlanan T'imk'et Festivali (batı Hristiyanlığında Epifani olarak bilinir) ve Kasım aylarının sonunda kutlanan Meryem Siyon Festivali'dir.24 metre uzunluğunda olan 1700 senelik Aksum Steli, 1937 yılında İtalyan askerler tarafından üç parçaya bölünüp Roma'ya gemi yoluyla gönderildi. Bu dikilitaş Aksum Krallığı'nın en yüksek döneminde gelişen mühendisliğin en güzel örneği sayılır. Senelerce iki ülke arasında gerginlik yaratan dikilitaş, Nisan 2005'te Etiyopya'ya geri gönderdi. 2006 yılında yeniden inşa edilmesi planlanıyor ve devlet bu konuda UNESCO'dan maddi destek alacaktır.Aksum'un İslam'la olan bağları çok eski zamanlara dayanır. İbn Hişam'ın anlatımlarına göre, Muhammed Kureyş aşiretinden çektiği zulmün karşısında, aralarında kızı Rukiye ve eşi Osman bin Affan'ın da bulunduğu ufak bir topluluğu Aksum'a yolladı. Aksum kralı Aşama ibn Abjar topluluğa sığınak verdi ve Kuraiş aşretinin topluluğu Arabistan'a geri gönderme taleplerini reddetti. Topluluğun bir kısmı Hicret'in altıncı yılına kadar Arabistan'a geri dönmedi ve bunlardan bazıları Etiyopya'nın Negaş bölgesine yerleşti.Siyon'lu Meryem Ana Kilisesi - 1665 yılında inşa edilen kilise, yerli inançlara göre üzerinde On Emir'in yazıldığı iki taş tablete ev sahipliği yapmaktadırEzana Taşı - üzerinde Sabaean, Ge'ez ve Antik Yunanca dillerinde yazılar bulunan, Rozeta Taşı'na benzer taş
Aksum Steli

Aksum Steli, Aksum Obeliski ya da Aksum Dikilitaşı, Etiyopya'nın kuzeyinde Tigray bölgesinde Aksum Krallığı'na başkenlik yapmış Aksum şehrinde birçok farklı stelin bulunduğu bir bölgede bulunan 24 metre uzunluğundaki bir granit obelisktir. Obeliskin milattan sonra birinci ila üçüncü yüzyıllar arasında dikildiği düşünülmektedir.İtalya'nın Etiyopya'yı kolonize etmeye çalıştığı 5 yıllık kısa dönemde II. İtalya-Habeşistan Savaşı sonrası Benito Mussolini'nin emriyle Etiyopyadan zafer anıtı olarak kaçırılan Aksum Steli, 1937 yılından 2005 yılına dek Roma'daydı. 2005 yılında Etiyopya'ya iade edilen obelisk, 2008 yılında yeniden daha önce bulunduğu bölgeye dikilmiştir.
Aksum'lu Ezana

Ezana (Ayrıca Aezana veya Aizan olarak da yazılır) (320'ler – yaklaşık 360 MS), daha önce şu anda Eritre ve Etiyopya topraklarında bulunan eski bir krallık olan Aksum Krallığı'nın hükümdarıydı. Kendisini (resmi unvan olarak) "Saba ve Salhen, Himyar ve Dhu-Raydan kralı" olarak tanımlamıştır. Geleneksel olarak Ezana'nın daha çocukken babası Ella Amida'nın (Ousanas) yerine kral olduğu ancak annesi Sofya'nın onun yerine yaşı gelinceye kadar naiplik yaptığı kabul edilir. MS 350 yıllarında Kuş Krallığı'nı fethetmiştir.Yuri M. Kobishchanov. Axum (Joseph W. Michels, editör; Lorraine T. Kapitanoff, çevirmen). Üniversite Parkı, Pensilvanya: Pensilvanya Üniversitesi, 1979.ISBN'si 0-271-00531-9Sergew Hable Sellassie. Antik ve Ortaçağ Etiyopya Tarihi 1270'e kadar (Addis Ababa: United Printers, 1972).
Aksungur Camii

Aksungur Camii, 1346-47 yıllarında Mısır'ın Kahire şehrinde inşa edilmiş bir Türk Memluk dönemi camisidir. Sultan el-Nasır Muhammed'in emiri Aksungur tarafından yaptırılmıştır. Osmanlı döneminde, 1652 yılında İbrahim Ağa tarafından çok kapsamlı bir restorasyondan geçirilmiştir, bu nedenle camiye İbrahim Ağa Camii de denir. Camiye özelliğini veren mavi çinilerini de 1652 yılındaki bu restorasyon sırasında kazanmıştır, bu özelliğinden dolayı Batı dünyasında Mavi Cami olarak da bilinir.Caminin bünyesinde 1345 yılında vefat eden Memluk sultanı Alaüddin Küçük'in türbesi de bulunmaktadır.
Aksungur el-Porsuki

Selçuklu Sultanı Tuğrul'un emirlerinden Porsuk'un memlûkü olduğu için efendisine nisbetle el-Porsukî diye anılan Aksungur, Selçuklu Sultanı Muhammed Tapar tarafından Irak şahneliğine atandı. Emir Mevdud, Şam Emevî Camii'nde bir bâtınî tarafından 2 Ekim 1113  günü öldürülmesi üzerine aynı yıl Musul emirliğine getirildi ve Haçlılar ile savaş ile görevlendirildi. İki aydan fazla bir süre Urfa'yı kuşattıysa da bir sonuç alamadı. Aksungur, 1115 yılında, daha önce savaşa katılması istendiği halde katılmayan Artuklu Beyi İlgazi Bey'yi cezalandırmak için sefer düzenledi, fakat Dara yakınlarında İlgazi Bey'in ani baskınına uğrayarak mağlup oldu. Bu Yenilgi üzerine Sultan Muhammed Tapar tarafından Musul valiliğinden azledilen Aksungur, Rahbe'ye çekildi ve Muhammed Tapar'ın ölümüne kadar orada sakin bir hayat sürdü.Muhammed Tapar'ın oğlu Mahmud, Irak Selçukluları tahtına çıkınca onu tekrar Bağdat şahneliğine atadı. Sultan Mahmud ile kardeşi Mesud arasındaki taht mücadeleleri sırasında bu görevden alınan Aksungur, 1121 yılında ikinci defa Musul emirliğine getirildi. El-Hille Emiri Dübeys bin Sadaka'nın Bağdat'a hücumundan çekinen Abbâsî Hâlifesi Müsterşid, Sultan Mahmud’dan yardım isteyince sultan onu Musul emirliğiyle birlikte Irak şahneliğine atadı.Fakat Aksungur, taktik hatası yüzünden Dübeys bin Sadaka'ya 1122 yılında yenildi. Irak ve Suriye'de geniş bir alanda hâkimiyet kurmak isteyen Dübeys, Haçlılar’la iş birliği yapıp Kudüs Kralı II. Baudouin ile birlikte Halep'i kuşattı. Ancak Aksungur şehrin Haçlılar'ın eline geçmesine engel oldu ve Halep'i 1125 yılında ele geçirdi. Daha sonra Kafartab'ı da ele geçiren Aksungur, Azez Muharebesi'nde ağır bir bozguna uğradı. Musul'a döndü ve 26 Kasım 1126 günü Câmi-i Atîk’te cuma namazında iken Bâtınîler tarafından öldürüldü. Oğlu Mesud bin Porsuki, Musul ve Halep'te onun yerini aldı, ancak hükümdarlığı Zengi Hanedanlığı'nın yükselişi nedeniyle kısa sürdü.
Aksungurlular

Aksungurlular (Azerice:Ağsunqurilər, Farsça:احمدیلی ) İran'ın Meraga şehrinde kurulmuş Türk Atabegliğidir. 1122 - 1225 yılları arasında hüküm sürmüşdür.1108 'de, Revvadiler hanedanının soyundan gelen Ahmedili ibn İbrahim, Selçuklu hükümdarı Muhammed'e düşmanlarıyla savaşmasına yardım ettiği için Meraga valiliğine atandı. Onun hükümdarlığı da Ahmedili hanedanlığı olarak tarihe geçti. 1117'de  Ahmedili ibn İbrahim, İsmailî mezhebinin radikal kollarından biri olan Nizarit ajanları tarafından Bağdat'ta öldürüldü. Türk kökenli I Aksunqur, Meraga 'da iktidarı ele geçirmek ve Aksungurlular hanedanını kurmak için bu fırsattan yararlandı.1122 'de I Aksunqur Meraga 'ya ek olarak Ravanduz kalesini ele geçirdi. I Aksunqur Irak Selçuklu Melikliği Şahı II.Mahmud'un sarayında büyük yetkiye sahip olan, oğulları Davut ve Mesud'un Dedesiydi. II.Mahmud'un 1131 yılında ölümünden sonra, Meraga Atabeği I Aksunqur'u, torunları Davut ve Mesut'un yardımıyla Sultan ilan edildi.  Torunu Mesud ve birçok Türk emiri ile atası I Aksunqur'un yanına  Güney Azerbaycan'a geldi.1134 'de I Aksunqur, Nizariler tarafından Hamedan'da öldürüldü. Babasının yerine geçen tahta Nusratddin Arslan Aba geçti. Bir süre, İldenizliler'in yanında düşmalarıyla ile eşit düzeyde Atabeg olarak savaştı. 1161 - 1162'de, Şemseddin İldeniz'in bir tebası olarak Gürcistan'a askeri ziyaretine katıldı. Şemseddin İldeniz 'den kurtulmak için Nusratddin Arslan Aba, merkezi hükûmete karşı çıkan feodal hükümdarları savundu ve Selçuklu hükümdarı Muhammed'in oğlu Mahmud'u padişah ilan etmeye çalıştı. 1161'de Hamedan yakınlarında Şemseddin İldeniz ile savaştı ancak savaşı kaybetti. Şemseddin İldeniz; Nusratddin Arslan Aba'ya bir elçi göndererek Şehzade Mahmud'un kendisine teslim edilmesini ve kendisinin padişahın hizmetine gelmesini talep etti, ancak bunu reddetti.1205 'de Aladdin Körpe Aslan, Beyteginliler Atabeği Muzafaraddin Kokburi ile ittifak kurdu. İldenizliler Atabeyi Özbek'in oğlu Kamuş'un Aladdin Körpe Aslan'ın torunu Sulafa Hatun ile evlenmesdir. Aladdin Körpe Aslan 1208'de öldü. Dedesi ve amcası Ahmed'in ölümünden sonra, Aksungurlular'nın erkek varisi olmadığı için başsız olduğu bahanesini kullanan İldenizliler Atabeyi  Ebu Bekir, Atabeğliği İldenizliler Atabeğliğine kattı. Ravanduz'un idaresi Sulafa Hatun'a verilmiştir.1221'de, Meraga Aksungurlular tarafından yeniden ele geçirildi, ancak aynı yılın 30 Mart'ında şehir Jaba ve Subutay liderliğindeki Moğollar tarafından ele geçirildi ve yakıldı. 1225 'de, Meraga Harezmşah Celaleddin'e savaşmadan teslim oldu ve Sulafa Hatun'un kocası Kamuş, Harezmşahların hizmetine girdi.1227'de Sulafa Hatun ile evlenen Harazmşah, emirini Meraga'nın hükümdarı olarak atadı ve böylece Aksungurlular hanedanını sona erdi.Буниятов Зия, Seçilən əsərlər: 3 cilddə, Xarəzmşahlar- Ağsunqurilər Dövləti  : 1097-1231, 1999, 376 səh.
Aksutekke, Bozüyük

Köy, Bilecik il merkezine 59 km, Bozüyük ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır. Köy, Bozüyük'ün batısında /numaralı Bursa-Eskişehir (İnegöl-Bozüyük) devlet/uluslararası yolu üzerindedir.
Aksyiria

Aksyiria,  Eosen'de yaşamış dichobunid çift toynaklı cinsi. Cins yalnızca 1973'te tanımlanan Aksyiria oligostus türünü içerir.
Aksöğüt, Kelkit

Köyün eski adı "Germürü"'dür. 1519-1530 yılları arasında yapılan tahrirlerde Germüri adıyla da görülen köyde sadece Hristiyan nüfus yaşarken, 1591 yılı kaydına göre köyde Müslüman ve Hristiyanların bir arada yaşadığı görülmektedir. Yerleşim, bağlı olduğu Kelkit nahiyesi genelinde olduğu gibi Celâlî isyanları sırasında olumsuz etkilenmiştir. 1642 yılında köyde; avarıza konu 13 ve avarızdan muaf 3 Müslüman hane ile 3 Hristiyan hane bulunurken ayrıca köyde erbab-ı tımar ve sipahi çoğunlukta olmak üzere 16 askeri personelde bulunmaktadır. Köy İran'a giden yol üzerinde olup, 1632 yılında İstanbul'dan Tebriz'e hareket eden Fransız seyyah Jean-Baptiste Tavernier'in kayıtlarında köyden geçtiğini belirtmiştir. 19. yüzyılda da yerleşim çeşitli yolların kesişim noktasında olması nedeniyle önemli bir menzil noktası olma önemini sürdürmüştür. 1835 yılı sayımında (sadece erkek nüfus sayılmış) sadece Müslümanların yaşadığı köyde, 23 hanede 74 erkek yaşamaktadır.Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla da Germürü adıyla görülen yerleşimin adı, 1950'lerin sonuna doğru değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Aksöğüt, Kemaliye

1530'da Çemişgezek sancağına bağlı olan köyün Ermenice kökenli eski adı, 1914 yılı kaynağında Helmıga, 1916 kaynağında ise Halmüge olarak geçmektedir.
Aksüt, Torul

Köyün eski ismi Haşliye'dir. Köyün ismi 1950'lerin sonuna doğru değiştirilmiş olup, 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Aktabya

Aktabya ( Bela Crkva; ; ; "beyaz kilise"), Sırbistan'ın Voyvodina Özerk Bölgesi'ne bağlı Güney Banat ilçesinde bulunan bir kasaba ve belediyedir. Yüzölçümü 353 km² olan şehrin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 17.285'tir.
Aktan Kutlu

Aktan Kutlu  (d. 18 Eylül 1962; Ankara), Türk defans. Kardemir Karabükspor'da uzun yıllar futbol oynamıştır.Daha sonra çeşitli 1.ve 2. Lig takımlarında oynamıştır.Daha sonra futbolu bırakmıştır.
Aktanış (rayon)

Aktanış Rayonu (, ) Rusya Federasyonu dahilindeki Tataristan'da yer alan bir idari birimdir. Rayon, cumhuriyetin kuzeydoğusunda yer almaktadır.1930 yılında kurulan rayonun yönetim merkezi Aktanış kasabasıdır. Bölge, Tataristan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin idari birimlerinin birleştirilmesinin bir sonucu olarak 1963'te kaldırıldı ve yerleşim birimleri Menzelinsk Rayonu'na devredildi. Ancak 12 Ocak 1965'te bölge yeniden kuruldu. 2020 yılı başında rayonda 29.384 kişi yaşamaktaydı. Rayonun nüfusu ağırlıklı olarak kırsal bölgelerde yaşamaktadır.Rayonun ekonomisi genel olarak tarıma dayalıdır. Aktanış petrol sahasına ait mevduatlar, 1995 yılından beri bölgedeki topraklarda geliştirilmektedir. 2017 yılından beri 13 hektar genişliğindeki Aktanış sanayi sitesi burada faaliyet göstermektedir.
Aktarla, Doğubayazıt

Köyün eski adı 1901 yılı kayıtlarında Gorgura, 1918 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Gırgur olarak geçmektedir.
Aktarla, Gökçebey

Köy, 1840 yılında Çekenez adı ile kurulmuştur. Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında da "Çekenez" olarak geçmektedir.
Aktarla, Mazgirt

Yerleşimin eski ismi "Kurkurik" olup, 1960 yılı nüfus sayımından itibaren Aktarla adıyla kayıtlarda yer almaktadır.
Aktarla, Pütürge

Aktarla; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Aktarma, Karesi

Aktarma mahallesinin Celali isyanları sırasında, eşkiyaların yoğun baskıları sonucunda ilk konuşlanmış olduğu Turplu mahallesi ile Deliktaş mahallesi arasında kalan (Karadere boğazı girişinin güney batısı) bölgeden şu anda bulunduğu bölgeye taşınmıştır. Bu nedenle bir bölgeden diğer bir bölgeye aktarılmış olması nedeniyle Aktarma Köyü olarak isim verildiği söylenir. Mahallenin yaşlıları, mahallenin ilk adının "Kabaktozu" ile "Meltem Köyü" olduğunu söylemektedir.Gerçek isminin hangisi olduğuna dair net bir bilgi bulunamamıştır. Köy Manav mahallesi olarak bilinmektedir.Manavlar 1800'lü yıllarda Yörüklerin göçebelikten çıkarak zorunlu iskana tabi olmasıyla beraber göç etmeyip yerleşenler olarak da tanımlanmaktadır.
Aktarım

Aktarım, (Almanca; Übertragung, Fransızca; transfert, İngilizce; transference) olumlu ya da olumsuz bir soyut kavramın, daha doğrusu duygu yüklerinin bir insandan başka bir insana kaydırılması, taşınmasıdır.Dar anlamda, üzerinde ruhsal sağaltım (psikoterapi) uygulanan kişinin, dışavuramadığı duygu ve düşünceleri, duygu ve düşüncelerin hedefi olan nesnenin üzerinden anlatması, onun üzerinden açığa vurmasıdır.
Aktarımsal tıp

Aktarımsal tıp (Aktarımsal tıp bilimi, klinik öncesi araştırma, kanıta dayalı araştırma ve ya hastalık odaklı araştırma olarak da kullanılır), biyoloji alanındaki gelişmeleri tıp alanına aktararak onların hastalıklardaki olası kullanım alanlarını, ilişkilerini; insan sağlığı ve sağ kalımını geliştirmedeki etkisini belirlemeyi hedefleyen araştırma alanıdır. Laboratuvar araştırmaları ile hasta bakımı arasında kurduğu bağ sebebi ile "tezgah başından yatak başına" (İngilizce: "bench-to-bedside") şeklinde tanımlanmaktadır. Bu özellikleri ile temel bilimler ile klinik bilimler arasında konumlanmaktadır.Avrupa Aktarımsal Tıp Derneğinin tanımınca biyomedikal alanın disiplinlerarası bir dalı olup, üç sac ayağının desteğine ihtiyaç duyar: tezgah başı, yatak başı ve topluluk. Aktarımsal tıbbın amacı, önleme, teşhis ve tedavilerde iyileştirmeleri teşvik etmek için bu sac ayağı disiplinleri, kaynakları, uzmanlığı ve teknikleri birleştirmektir. Buna göre, aktarımsal tıp, temel amacı, küresel sağlık sistemini önemli ölçüde iyileştirmek için çeşitli nitelikteki varlıkları bireysel sütunlar içinde birleştirmek olan oldukça disiplinler arası bir alandır. Hızla gelişmekte ve büyümekte olan bir alan olarak sıkı uzmanlıklar arası işbirliklerini gerekli kılmaktadır. Temel olarak:Disiplinler arası iş birliği ve güç birliği anlayışıyla Ar-Ge’den klinik uygulamaya geçişi hızlandırmayı,Yeni yöntemlerin toplumsal etki oluşturacak şekilde sağlık uygulamalarına entegre olmasını sağlamayı hedefleyen bir disiplindirAktarımsal tıp araştırmaları klinik ihtiyaçların karşılanmasına yönelik güdümlü temel araştırmalar şeklinde veya temel araştırmalar sonucunda elde edilen bilgi birikimlerinin klinikte uygulama alanlarının belirlenmesi ve değerlendirilmesi şeklinde yürütülebilir. Her iki türden araştırmalar, farklı disiplinlerden araştırmacıların iletişim halinde olmasını ve disiplinler arası bilgi transferini gerektirir. Aktarımsal araştırmanın başlıca 5 aşaması vardır:Birçok üniversite bünyesindeki anabilimdalları aktarımsal tıp doktora programlarına öğrenci kabul etmektedir.Bursa Uludağ Üniversitesi: Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2018 - 2019 Eğitim - Öğretim yılı Bahar Döneminde Doktora eğitimine başlamıştır.Dokuz Eylül Üniversitesi: Sağlık Bilimleri Enstitüsü bünyesinde tıp fakültesinin temel Bilimler Bölümünün tıbbi mikrobiyoloji, anatomi, tıbbi biyokimya, tıbbi biyoloji ve genetik, histoloji ve embriyoloji, fizyoloji anabilim dalları; tıp fakültesinin dahili bilimler bölümünün tıbbi farmakaloji anabilim dalı; tıp fakültesinin cerrahi bilimler bölümünün plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi ve tıbbi patoloji anabilim Dallarından öğretim üyeleri yer aldığı akademik kadro ile 01 Temmuz 2014 tarihinde kurulmuş olan anabilimdalı yüksek lisans programı 2014 yılında eğitime başlamıştır. Programın süresi 1 yılı ders ve 1 yılı tez olmak üzere toplam 2 yıldır. Programın dili Türkçedir.Aktarımsal Tıp: Araçlar ve Yöntemler   (İngilizce: Translational Medicine:Tools And Techniques) (Kurumsal uygulamalar için el kitabı niteliğinde kaynak)
Aktau

Aktau () veya Aktav, 1992'ye kadar Şevçenko veya Port Şevçenko (Şevçenko Limanı) olarak bilinen, Kazakistan'ın Mangışlak Yarımadası'nda bulunan Mangistav eyaletinin merkezidir. Ülkenin Hazar kıyılarında bulunan tek liman kentidir.  Sovyetler birliği döneminde oluşturulan planlı ve düzenli şehir yapısıyla dikkat çekmektedir. Rakımı normal deniz seviyesinin 18 metre altındadır. Nüfusu 2016 yılı verilerine göre 190.000'dir.Aktau topraklarına önce ilk yerlileri olan İskit kabileleri yerleşmiştir. Bu, yapılan arkeolojik kazılarda bulunmuş olan eski yerleşimcilerin kalıntılarından anlaşılmıştır. Modern Aktau şehri ise Sovyetler Birliği döneminde bulunan uranyum ve petrol rezervleri sonrası 1961'de kuruldu. 1963'te şehir statüsü kazandı. Şehir 1964'ten 1991'e kadar Ukraynalı ozan Taras Şevçenko'ya atfedecek şekilde Şevçenko ismini kullandı. Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrası bağımsız Kazakistan devletinin kurulmasıyla bugünkü adını aldı.Aktau'da karasal iklim hakim olup yazları sıcak ve kuru, kışları soğuk ve hafif bir hava fark edilmektedir.Temmuz ayı ortalaması +27 C olmaktadır. Aktau'da deniz sezonu mayısta başlayıp eylüle kadar devam eder ve kıyılarda bu dönemde sıcaklık +21 C dolaylarındadır.
Aktau Havalimanı

Scat Air (Aktyubinsk, Astrakhan, Atyrau, Baku, Kzyl-Orda, Astana, Almaty, Antalya, DalamanMineralnye Vody, Rostov-on-Don, Çimkent, Tiflis, Erivan, San Petersburg, İstanbul, Dubai)
Aktağlık

Aktağlık (ya da Afakiyye, Uygurca: افَكِيّء, Çince: 白山派; báishānpài; anlamı: Akdağ hizbi), Doğu Türkistan'da Nakşibendi tarikatının bir kolu.Ahmet Kazani'nin ilk hanımından olan en büyük oğlu Hoca Kalan Muhammed Emin'in (Muhammad Amīn veya Ishān-i Kalān tanılır.) oğlu Hoca Yusuf (Khoja Yūsuf, ? - 1652/53) Doğu Türkistan'a gelmiş ve onun destekçilere Aktag (Akdağ) denilmiş ve Kaşgar'da güçlüydüler. Hoca Yusuf'un oğlu Afak Hoca'nın (sonra Hoca Hidāyat Allāh denilmiş), adından Afakiyye denilmiştir. Nakşibendi tarikatının iki önemli kolundan biri olan Afakiyye Qinghay ve Kansu'da yaşayan Salarlar ve Huiler'in çok önemli katkıları olmuştur.Afak Hoca, Karatağ'ın destekçisi olan Yarkent Hanı İsmail Han tarafından kovulunca Keşmir yoluyla Tibet'e kaçmış ve orada 5. Dalay Lama (Ngawang Lobsang Gyatso)'dan yardım istemiştir. Dalay Lama çocukluğunda yanına gelip Budist eğitimini görmüş olan Cungar İmparatoru Galdan Han (1644 - 1697)'a mektubu göndererek Afak Hoca'ya destek etmesini istemiştir. 1678'de Galdan Han, 12.000 kişilik Cungar ordusunu Afak Hoca'ya vermiş ve İsmail Han ve ailesini esir alarak İli'ye götürüp hapisetmiştir.Qasim, Baha al-Din, Abd al-Khaliq, Muhammad Amin unvanı Samsaq (1755 - 1809), Burhan ad-Din'nin oğulları
Aktaş Barajı

Ödemiş Aktaş Barajı; İzmir ili, Ödemiş ilçesinde Aktaş Çayı üzerinde, sulama amacı ile 2011-2017 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.Barajın gövdesi kil çekirdekli yarı geçirimli dolgu tipinde inşa edilmiş olup temelden yüksekliği 105 m, su tutma hacmi 44,38 milyon m3'tür.
Aktaş Dağı

Aktaş Dağı (), Kuzey Makedonya'nın doğusunda bulunan bir dağdır. Dağ, Radoviş ve Viniça kentlerinin arası boyunca uzanmaktadır.En yüksek zirvesi 1.754 metre yüksekliğindeki Lisets'tir. Lisec zirvesinin ana vadi yamaçlarının uzunluğu 34 km'dir. Zrnovska Nehri vadisi dağı doğu ve batı olmak üzere ikiye ayırır. Batı kısmının zirvesi 1.689 metre yüksekliğindeki Turtel'dir. Lisets, Makedonya'nın bu bölgesinde tırmanılması en zor zirvelerden biri olduğundan, yerel dağcılar için popüler bir tırmanış rotasıdır. Haziran ayı boyunca zirvede kar olması alışılmadık bir durum değil. Zirveye İştip tarafındaki Vrteşka ve Radoviş tarafındaki Cumaya olmak üzere iki dağ evi hizmet vermektedir.