barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Arnavutluk taşıt plaka kodları

16 Şubat 2011'den günümüze İtalya ve Fransa'nın kullandığı araç plaka formatına benzer bir tasarım kullanılmaktadır. Plakalar solda üzerinde beyaz harflerle AL yazılı ve çift başlı kartal figürü bulunan mavi bir şeritle başlar, iki harfli seri kodu, güvenlik hologramı, üç rakam ve iki harfli seri numarası ile devam eder, son olarak sağ tarafta mavi şerit üzerine tescil yılıyla bölge kodu yazılarak sonlanır. Yazı tipi 2002 yılından itibaren değiştirilerek daha vurgulu hale getirilmiştir. Zaman içerisinde tüm araçların tescil plakasının bu yazı tipine göre değşitirilmesi planlanmaktadır.Eleştirmenler güncel tasarımdaki çift başlı kartal ve AL harflerinin, renklerinden ötürü Arnavutluk'u temsil etmediğini iddia etmektedir.Komünist rejim sürecinde kamyon plakaları, bölge adının baş harfleri ve devam eden beş rakam olacak şekilde kullanılmıştır. 1991'e kadar devam eden bu uygulama bu tarihten sonra iki numara, iki harfli bölge kodu, üç numara olarak değiştirilmiştir. Resmi araçlar ise komünizmi temsilen kızıl bir yıldızla birlikte, bölgenin baş harflerini ve seri numarasını ihtiva eden siyah üzerine beyaz veya tam tersi plakalar kullanmıştır. 1993 yılında komünist rejimin bitmesiyle birlikte format yenilenmiştir.1993 yılından itibaren kullanılan bu plakalar Şubat 2011'de kullanımı başlayan plakalarla birlikte geçerliliğini korumaktadır. 1995 yılında plakaların solunda bulunan ulusal sembollerin fontu değiştirilerek, biraz daha büyütülmüştür. 1993-2011 arasındaki süreçte birkaç defa karakterler arasındaki boşluklar değişmiş, ama en önemlisi plakalara güvenlik hologramı yerleştirilmiştir. Plakalarda ilçeleri belirten iki harfli kısaltmalar kullanılmaktadır. Örneğin KO kısaltması Görice (Korçe) ilçesini, TR kısaltması ise Tiran'ı işaret etmektedir. Bölge kodundan sonra her bir seri numarasını tanımlayan tek harfli seri kodu bulunmaktadır. Örneğin A seri numarası ile başlayan bir plaka B seri numaralı bir plakadan daha önce verilmiş anlamını taşır.Plakalar Latin harf sistemine göre tanzim edilmektedir. Bu kapsamda eğer bir ilçede plakalar U seri numarasına gelmiş ise, o ilçede yaklaşık 200.000 tescil edilmiş araç bulunuyor anlamına gelmektedir.
Arnavutluk ve Kosova'nın birleşmesi

Arnavutluk ve Kosova'nın birleşmesi, Arnavutluk ile Kosova'nın, 2008 Kosova bildirgesinin ilanının ardından ortaya çıkan politik görüştür. Bu fikir irredantist Büyük Arnavutluk kavramıyla ilişkilidir. Kosovalıların %93'ü etnik olarak Arnavuttur.Arnavutluk'taki siyasetçilerinin hedefi ulusal bir birleşmeden ziyade NATO ve Avrupa Birliğine giriş yapmak olmasına rağmen, yapılan anket sonuçlarına göre Kosova’nın Arnavutluk ile birleşmesinin büyük oranda desteklenmektedir. Bununla birlikte bazı Katolik ve Ortodoks Hristiyan Arnavutlar, Balkan bölgelerinin olası bir şekilde birleşmesinin geniş nüfusa sahip Müslümanların yeni devlete gireceğinden ve Arnavutluk’un artan "müslümanlaşmasına" yol açmasından çekinmektedir.Siyasal birleşmeden öte pratik olarak çoğu alanda birleşme durumu gerçekleşmiştir. Ağırlıklı olarak Arnavutların yaşadığı Kosova'da, Arnavutluk Cumhuriyeti ile eğitim, güvenlik ve dış politika gibi alanlarda ortak idari sektörleri paylaşılmaktadır. Ayrıca kültür, miras ve ticaret de büyük ölçüde birleşmiştir.1981 Kosova protestoları sırasında Yugoslavya hükûmeti, Kosova'nın Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti ile potansiyel bir birleşmesinden çekinmiştir. 1990'lı yılların başlarında Arnavutluktaki politikacıların birleşme konusundaki açıklamaları bir bütünlüğe sahip değildi. Sırp polisi tarafından 1999'da gözaltındayken kaybolan aktivist ve Arnavutluk Ulusal Birliği Partisi'nin kurucusu Ukshin Hoti, Kosova'nın Arnavutluk'la birleşmesinin öncülerinden biriydi. 2001 yılında, Arnavutluk Demokratik Partisi'nden Arben İmami, Kosova'nın Arnavutluk ile birleşmesinin bir parti hedefi olması gerektiğini belirtti ancak bu açıklama kendi partisinde eleştiriyle karşılandı.Ahtisaari Planı, Arnavut kimliği yerine çok uluslu bir “Kosovalı” kimliği benimseyerek Kosova'nın bağımsızlığını şartlandırdı. Ancak yine de anketler, Kosovalı Arnavutların %75'inin tek bir Arnavutluk'ta birleşerek yaşamayı tercih ettiğini ortaya koydu. Aynı destek Arnavutluk'ta da görüldü; Arnavutluk'taki vatandaşların %68'i Arnavutluk'un Kosova ile birleştirilmesini tercih etti.  2017'de, Ben Blushi örneğinde olduğu gibi bazı ana akım Arnavut politikacıların birleşmeyi destekledikleri ortaya çıktı. Kosova'daki muhalefet partisi Vetëvendosje ve Kosova Halk Hareketi de birleşmeyi desteklemektedir.
Arnavutluk vergi sistemi

Arnavutluk'ta vergiler hem federal hem de yerel hükûmetler tarafından alınır. En önemli gelir kaynakları gelir vergisi, sosyal güvenlik, kurumlar vergisi ve katma değer vergisidir. Bu vergilerin hepsi federal düzeyde uygulanır. Gelir idaresi Arnavutluk Vergi Dairesi'dir. 2014 itibarıyla Arnavutluk gelir vergisinde üç dilimli artan oranlı vergi sistemine geçmiştir.Arnavutluk 2014 öncesinde 2008'de yürürlüğe konulan %10 oranındaki sabit vergi sistemini kullanıyordu.KDV ise standart olarak %20 ve sağlık ürünleri için %10 oranında alınır.Sosyal güvenlik ve sağlık sigortası primleri istihdam, sivil ve idari aylık gelirler üzerinden asgari 22,000L ve azami 95,130L olarak ödenir. Çalışanın katkısı %9.5 iken işverenin katkısı %15 seviyesindedir. Sağlık sigortası primi ise işçi ve işveren %1,7 oranı üzerinden karşılanır.Serbest meslek sahipleri sosyal güvenlik primlerini %23, sağlık sigortası primlerini de %7 oranı üzerinden öderler.Arnavutluk'ta kurumlar vergisi %15 sabit oranı üzerinden alınır. 8 milyon Arnavutluk Leki üzerinde cirosu bulunan şirketler ise kurumlar vergisinden muaftır.Bir şirketin Arnavutluk'ta vergi mükellefi olabilmesi için ya Arnavutluk'ta kurulmuş olması ya ülkede kalıcı bir tesisinin bulunması ya da yönetim ve kontrol sisteminin Arnavutluk'ta yer alması gerekir.
Arnavutluk Özel Mahkemesi

Savaş Suçluları ve Halk Düşmanları Özel Mahkemesi (), veya genel kullanımıyla Özel Mahkeme (), 1 Mart - 13 Nisan 1945 tarihleri arasında kurulan Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti'nde kurulan “halk düşmanları” ve “savaş suçluları” olarak nitelendirilen kişilere karşı kurulan mahkeme. Anti-Faşist Ulusal Kurtuluş Konseyi tarafından 25 Aralık 1944'te alınan bir karara dayandırıldı. Nazi Almanyası'nın yenilgisinden sonra diğer Doğu Avrupa ülkeleri gibi faşistlere, Nazizm destekçilerine ve savaş suçlularına karşı yoğun tasfiye politikası izlendi ve bu kovuşturmalar inşa edilen Sovyet modeline dayanan toplum yapısının merkezi bir parçası oldu.Kasım 1944'te, komünist partizanlar iktidara geldi ve Kurtuluş Hareketine karşı Nazillerle işbirliği yapan faşizm propagandası yapan herkes yargılandı. Bashkimi gazetesi "hainler" ve "halkın düşmanları" olarak nitelenen kişileri başyazı Ocak 1945'te afişe etti. Halka duyurulan bu kişiler Mart 1945'te Savcı Koçi Xoxe tarafından özel mahkemede yargılandılar.Komünist olmayan çeşitli politikacılar mahkemenin hedefiydi: İtalyanlar, Nazi işbirlikçileri, Balli Kombetar üyeleri, önceki Bakanlar, komünizm karşıtları, askerler, Kral Zogoğlu destekçileri, eski yayıncılar, işgal döneminde İtalya Krallığı ve Nazilerle birlikte çalışıp kamu görevi yapan kişilerin tamamı bu mahkemelerde yargılandı. “Halk Mahkemeleri” Aralık 1944'ten beri gerçekleşiyordu, ancak en ünlüsü Tiran Özel Mahkemesiydi.  Özel Mahkeme 1 Mart 1945'te Tiran'da başladı ve 13 Nisan 1945'e kadar sürdü. Davalar Arnavutluk Ulusal Tiyatro binasında gerçekleşti. Bu süre zarfında 31 oturum düzenledi ve 60 kişiyi yargıladı.  Korgeneral Koçi Xoxe baş yargıç,, tümgeneral Bedri Spahiu ise savcı idi. Jürinin 9 üyesi vardı, diğerleri Beqir Balluku, Medar Shtylla (Ekonomi Bakanı), Faik Shehu, Halim Budo, Gaqo Floqi, Hysni Kapo, Bilbil Klosi ve Gjon Banushi idi.Sanıkların birçoğu suçlu bulundu. 17'si kurşuna dizilerek idam edildi, 8'i ömür boyu hapis cezası aldı ve geri kalanı çeşitli cezalar aldı.  Abdurrahman Telqiu ve Luigj Filaj, delil yetersizliğinden serbest bırakıldı. Ded Jakova, Zef Shiroka ve Abedin Xhiku 1, 2 ve 1 yıl hapis cezasına çarptırıldı.1949’da Koçi Xoxe’nin ölümüyle birlikte, daha sonra tutuklanacak ve mahkûm edilecekler de dahil olmak üzere, az sayıda mahkûmun kısmen itibari iade edildi. Daha sonraki dönemde benzer davalar ortaya çıktı. Bunların bazıları "Meclis Üyeleri Grubu" (), "Sabotators 'Grubu" (), "Darbe Grubu Grubu" () olarak bilinir. Xoxe, Bekir Balluku, Bedri Spahiu daha sonra kendileri de “ihanet” ve “halk düşmanlığı” ile suçlandı ve mahkûm oldu.
Arnavutluk İslam Ayaklanması

Arnavutluk İslam Ayaklanması veya Arnavut Köylüler ayaklanması 1914'te meydana gelen ve Arnavutluğu yöneten Prens Wilhelm zu Wied'in otoriter rejime karşı çıkan bir ayaklanma. Çoğunluğu Müslüman olan eylemciler Arnavutluğun Osmanlı hakimiyetin altına girmesini ve genel af ilan edilmesini istediler.Eylemden sonra Prens Wied ülkeden kaçtı ve monarşi ülkede bitti. Fakat Wied resmi olarak tahttan feragat etmedi. Prenslik resmi olarak devam etti ve 1925'e kadar ülkeyi Wied'in adına memurlar ve naipler yönetti. Ayaklanma devrimci Hacı Kamili (Müslüman Sufi) tarafından başlatıldı ve buna Arif Hikmeti, Musa Kazimi ve Mustafa Ndroçi'de katıldı. Bunlar Dıraç'daki Uluslararası Jandarma'ya ve bunların yanında olan Kosova gönüllülere karşı savaştı. Kosova gönüllülerinin yanında Roma Katolik Mirditalılar da vardı. Uluslararası Jandarma, Lodewijk Thomson tarafından yönetildi. Gönüllüler ise İsa Bolatin ve Osmanlı paşası Prênk Bibë Doda tarafından yönetildi.Ayaklanmacılar Din ve Devlet için ve Osmanllillëk (Osmanlıcılık) için savaştı. Bu ayaklanma Enver Hoca tarafından methedildi.
Arnavutluk İzci Derneği

Arnavutluk İzci Derneği, orijinal adıyla Beslidhja Skaut Albania ya da Organizata Skautiste Shqiptare Beslidhja Skaut Albania, Arnavutluk'da bir izcilik derneğidir. 2004 yılında kurulmuş, 2005 yılında Dünya İzcilik Teşkilatı'na katılmış, 2014 yılında üyeliği sonlandırılmıştır . Dernek, 2011 yılında 1730 üyeye sahiptir.
Arnavutluk'ta Hristiyanlık

Arnavutluk'ta Hristiyanlık, MS 325'te ülke genelinde yerleşti. MS 1100'den itibaren Bizans İmparatorluğu bölgede kilise misyonerliği yürütmüştür. Venedik'in artan etkisine bağlı olarak, 13. yüzyılda Fransiskenler bölgeye yerleşmeye başladılar. 15. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar, Osmanlı İmparatorluğu'nun egemenliği altında, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Hristiyanlığın yerini Arnavutluk'ta çoğunluk dini olarak İslam aldı. Arnavut hükûmeti, 1991'de Komünizmin çöküşünden bu yana sadece %58'i Müslüman, %10'u Katolik, %7'si Ortodoks ve %15'i ateist veya dinsiz olan dini inançların yüzdelerini veriyor, ancak 2011 nüfus sayımı çoğu vatandaşa ulaşılamaması nedeniyle nüfusun çoğunu sayıma dahil edemedi. 2011 nüfus sayımında nüfusun beyan edilen dini bağlantısı: %56,7 Müslüman, %13,79 açıklamayan, %10,03 Katolik, %6,75 Ortodoks inanan, %2,5 ateist, %2,09 Bektaşi, %0,07 diğer Hristiyan ve %0,02 diğer inançlar.2015 yılında yapılan bir araştırma, Müslümanlardan Hristiyanlığa yaklaşık 13.000 dönüşüm olduğu tahmininde bulundu.Hükûmet tarafından 2010 yılında verilen rakamlara göre, Doğu Ortodoksluğu Arnavutluk'taki Arnavutların yaklaşık %20'si tarafından uygulanmaktadır. 2011 nüfus sayımında Ortodoks inananların yüzdesi nüfusun %6,75'i olarak listelenmiştir. Arnavutluk tarihsel olarak hem Katolik Kilisesi hem de Doğu Ortodoksluğu ile bağlantılıdır. Arnavutlar, misyonerleri kabul eden ve Hristiyanlığı kabul eden ilk bölge halkları arasındaydı. 1054'te Kilise'nin bölünmesiyle Ortodoksluk, Bizans egemenliği altındaki bölgelerde yaşayan Arnavutların dini haline geldi.Arnavut dilinde ilk Ortodoks ayini Arnavutluk'ta değil, Pennsylvania ve Massachusetts'te yapıldı. Daha sonra, Ortodoks Kilisesi'nin komünist Arnavutluk'ta resmi bir varlığına izin verilmediğinden, Arnavut Ortodoksluğu Philadelphia'da sürgünde hayatta kaldı ve Philadelphia'daki kilise 1913'te ve Boston'da 1965'te kuruldu.Arnavutluk'taki Katolik Kilisesi, Roma'daki Papa'nın ruhani liderliğindeki dünya çapındaki Katolik Kilisesi'nin bir parçasıdır. 2011 yılında hükûmet tarafından verilen rakamlara göre, dini nüfusun yaklaşık %10.03'ünün Katolik olduğu belirtilirken, yeni hükûmet rakamları Katoliklerin yüzdesinin 21,3 olduğunu ortaya koyuyor. Ülkede, iki başpiskoposluk artı güney Arnavutluk'u kapsayan bir Apostolik Yönetim de dahil olmak üzere beş piskoposluk var.Osmanlı işgalinden önce, Hristiyanlık tüm Arnavutların diniydi. Kuzeydeki Arnavutlar Katolikliğe bağlıyken, güneyde Doğu Ortodoksluğunun takipçileriydiler.Arnavutluk'ta, Arnavut Evanjelik İttifakı (VUSH) dahil olmak üzere 189 Protestan derneği arasında gruplanmış yaklaşık 8.000 Protestan vardır.
Arnavutluk'ta LGBT hakları

Arnavutlukta lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan insanların uğramadığı yasal zorluklarla yüz yüzedir; hemcins çiftlerin yasal olarak tanınmaması ve LGBT insanlar hakkında olumsuz toplumsal görüşlerin yaygınlığı, bu durumun bazı nedenlerin arasındadır. Buna rağmen, Arnavutluk'ta LGBT bireyler, kapsamlı ayrımcılık karşıtı mevzuatın altında korunmaktadır. Arnavutluk'ta 1995 yılından beri hem erkekler hem de kadınlar arası hemcins cinsel aktiviteler yasaldır, ancak hemcins birlikteliklerin ülkede hiçbir şekilde tanınmaması nedeniyle, karşı cins çiftlere mevcut olan yasal korumalar, hemcins çiftler için mevcut değildir.Arnavutluk, özellikle LGBT hakları ve LGBT bireylerin görünürlüğüne dair kamuoyu tepkileri konusunda genel açıdan muhafazakâr sayılır. Buna rağmen, Arnavutluk'ta henüz yürürlükte olan ayrımcılık karşıtı mevzuatı nedeniyle ILGA-Europe, Arnavutluk'u, cinsiyet kimliğine dayalı ayrımcılığı açık şekilde yasaklayan tek Avrupa ülkelerinden biri olarak algılamaktadır. Arnavutluk, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 12 Nolu Protokolü'nü tasdik etmiştir, üstelik 2007 BM Cinsel Yönelim ve Cinsiyet Kimliği Bildirgesi'ne imza atmıştır.ILGA-Europe, 2015 yılında LGBT hakları konusunda gözlemlediği 49 Avrupa ülkesi arasında Arnavutluk'u 19. sıraya koydu.
Arnavutluk'ta din

2011 Nüfus sayımında Arnavut vatandaşlarının dine ilişkin beyanları şu şekildedir; % 56.7 İslam, % 10.03 Roma Katoliği, % 6.75 Arnavut Ortodoks, % 5.49 belli bir dine bağlı değil, % 2.5 Ateist, % 2.09 Bektaşi, % 0.14 Protestan/Evanjelikal. Sayımın boykot edilmesi nedeniyle, Güney Arnavutluk'ta sağlıklı sayım yapılamadığından Ortodoks yüzdesinin bu nedenle gerçekten daha düşük çıkma olasılığı mevcuttur.1912 'de Osmanlı Devleti'nden ayrılıp, bağımsız olan Arnavutluktaki Müslümanların çok önemli bir bölümü Sünni olup, bağımsızlıktan bu yana geçen 94 yılda, Arnavutluk'ta dini kimlik sınıflandırması yapılmamaktadır. 1944 - 1991 arasındaki 46 yıllık komünist partisi eşbaşkanı Enver Hoca rejimi döneminde Arnavutluk dünyanın ilk ateist devleti ilan edildi.  Toplumun büyük kesimi iki nesil boyunca Müslümanlık - Hristiyanlık gibi konuların tümüyle dışında yaşadı. Arnavutlar arasında din farkı gözetenler ağır cezalara çarptırıldılar. 1991'de Doğu Avrupa'daki komünist rejimlerin yıkılmasından sonra Arnavutlukta Hristiyanlığın Katolik mezhebine ilgi artarak büyümektedir. Arnavutluk Katolik Kilisesi merkezi İşkodra şehrinde olup, İtalya, Avusturya ve Almanya ile çok yakın temas halindedir. Ayrıca Arnavutluk'un en büyük cami de yine İşkodra'dadır.1924'te Türkiye'de yasaklanan Bektaşi tarikatı üyelerinin pek çoğu Arnavutluk'a göç ettiler. Son yıllarda İran ve Suudi Arabistan ise Arnavutluk'ta İslam'ın yeniden canlanması için çok büyük maddi yardımlar yapmaktadır. Güneydeki Tosk bölgelerinde Katolik kilisesi bulunmaz. Bu bölgede Bağımsız Arnavut Ortodoks Kilisesi etkindir.
Arnavutluk'ta futbol

Futbol, Arnavutluk'ta hem katılımcılar hem de izleyiciler bakımından en popüler spordur. Ülkedeki tüm futbol faaliyetleri Arnavutluk Futbol Federasyonu (Arnavutça: Federata Shqiptare e Futbollit) tarafından yürütülmektedir.Arnavut ligleri dört kısma ayrılmıştır. 1998'de kurulan Kategoria Superiore ülkedeki en üst seviye futbol ligidir. Ligde 12 takım mücadele etmektedir. Ülkedeki ikinci en yüksek seviye lig ise Arnavutluk Birinci Ligi'dir. Bir alt seviye lig olan Arnavutluk Üçüncü Ligi ise, ülke coğrafyasına göre A ve B gruplarına ayrılmıştır.Arnavutluk Süper Ligi'ni şampiyon olarak tamamlayan takım UEFA Şampiyonlar Ligi'ne 1. Ön Eleme Turu'ndan, ikinci olarak tamamlayan takım ise UEFA Avrupa Ligi'ne yine 1. Ön Eleme Turu'ndan katılmaktadır.1939 yılından beri düzenlenen Kupa e Shqipërisë, ülkedeki en önemli ulusal kupa organizasyonudur. Kupanın şampiyonu UEFA Avrupa Ligi'ne 1. Ön Eleme Turu'ndan katılmaya hak kazanır. Partizani Tiranë, 15 kere bu kupayı kazanarak bu alandaki rekoru elinde bulundurmaktadır.1989'dan beri düzenlenen Superkupa e Shqipërisë ise, Kategoria Superiore ve Arnavutluk Kupası şampiyonlarının karşılaştığı tek maçlık organizasyondur. Kupayı 8 kez kazanan KF Tirana bu kupadaki en başarılı takım konumundadır.6 Haziran 1930'da kurulan Arnavutluk millî futbol takımı, uluslararası ilk maçına 1946'da Yugoslavya karşısında çıktı. 1932'de FIFA, 1954'te UEFA üyesi oldu.
Arnavutluk'ta kürtaj

Arnavutluk'ta kürtaj 7 Aralık 1995'te tamamen yasallaştırıldı. Kürtaj bakımı gebeliğin on ikinci haftasına kadar yapılabilmektedir. Kadınların işlemden bir hafta önce danışmanlık almaları gerekiyor ve kürtaj yapan hastanelerin hangi kadınları tedavi ettiklerine dair kamuoyuna bilgi vermelerine izin verilmiyor.Enver Hoca hükûmeti döneminde, Arnavutluk'da doğum yanlısı bir politikası yürütülüyordu. Bu durum da kadınları yasadışı kürtaj yaptırmaya yöneltiyordu. Hamileliklerini kürtaj ile sona erdirmekten suçlu bulunan kadınlar ya Arnavutluk Emek Partisi tarafından sosyal olarak ayıplanır ya da yeniden eğitim programına gönderilirdi.Diğer birçok gelişmekte olan ülkede olduğu gibi, cinsiyete bağlı kürtaj bölgede yaygın bir uygulamadır ve yazar Marjola Rukaj, "Erkekse, her şey yolundadır. Kadınsa, bir ikilem vardır. Arnavutluk'ta tercihli kürtaj bir yaygın uygulama. Avrupa Konseyi'ne göre Arnavutluk'ta her 100 kız çocuğuna karşılık olarak 112 erkek çocuk doğuyor..." sözleriyle ülkedeki yaygın cinsiyet tercihli kürtaj uygulamasından bahsetmiştir.1989'da, tecavüz ve ensest durumunda veya hasta 16 yaşın altındaysa kürtaj yasallaştırıldı. 1991'de, bir tıp pratisyenleri kurulunun bunun en iyi karar olduğuna karar vermesi durumunda, kadınların çeşitli nedenlerle gebeliklerini sonlandırmasına izin veren, uygulama yoluyla kürtaj yasallaştırıldı.
Arnavutluk'ta sigara kullanımı

Arnavut halkının %40'a yakını sigara içmektedir. Avrupa ülkeleri arasında sadece Türkiye'de sigara tüketimi Arnavutluk'takinden fazladır. Böylece Arnavutluk, Avrupa sıralamasında en çok sigara içilen ikinci ülkedir. Arnavutlar tütün ürünlerine yılda yaklaşık 300.000.000 Euro'dan fazla para harcamaktadır. Bugün 13-15 yaş arasındaki Arnavut gençlerinin %15'lik bir bölümü sigara içmektedir.Arnavutluk; sigara kullanımı kısıtlayan kanunu 2007'de kabul etmiş ancak uygulamada pek başarılı olamamıştır. Hala kafeler, barlar, iş yerleri gibi halka açık alanlarda, özellikle de haftasonları, sigara içilmeye devam edilmektedir.
Arnavutluk'ta siyaset

Arnavutluk, çok partili bir sistemde Arnavutluk Cumhurbaşkanı'nın devlet başkanı ve Arnavutluk Başbakanı'nın hükûmet başkanı olduğu üniter bir parlamenter anayasal cumhuriyettir. Yürütme yetkisi, Hükûmet ve Kabinesi ile Başbakan tarafından kullanılır. Yasama yetkisi Arnavutluk Parlamentosuna verilmiştir. Yargı, yürütme ve yasama organından bağımsızdır. Arnavutluk'un siyasi sistemi 1998 anayasasında ortaya konmuştur. Parlamento, mevcut anayasayı 28 Kasım 1998'de kabul etti. Siyasi istikrarsızlık nedeniyle ülke, tarihi boyunca birçok anayasaya sahip olmuştur. Arnavutluk başlangıçta 1913'te bir monarşi, kısaca bir zaman için 1925'te bir cumhuriyet olarak kuruldu, ardından 1928'de demokratik bir monarşiye geri döndü. Daha sonra, 1992'de kapitalizmin ve demokrasinin restorasyonuna kadar sosyalist bir cumhuriyet oldu.Cumhurbaşkanı, Arnavutluk halkının ülke içindeki ve dışındaki birliğini devlet başkanı olarak temsil eder ve aynı zamanda ordunun başkomutanıdır. Cumhurbaşkanı, gizli oy ile ve Arnavutluk Parlamentosu tarafından tartışmasız olarak tüm üyelerinin beşte üçünün çoğunluğuyla aday gösterilir ve her durumda 5 yıllığına seçilir. Cumhurbaşkanı, ulusal hükûmet sisteminin düzenli ve koordineli işleyişini ve istikrarını sürdürür, Arnavutluk'un bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü korur ve Parlamentodaki güç dengesi temelinde Başbakanları atar. Başbakan, her parlamento seçiminden sonra cumhurbaşkanı tarafından atanır ve Parlamentonun görevde kalacağına dair güvene sahip olmalıdır. Başbakan, Arnavut siyasetinde de facto en güçlü ve etkili kişidir. Ancak başbakanın yokluğunda, Arnavutluk kabinesine ve bakanlar kuruluna başkanlık etme gibi görevlerini Başbakan Yardımcısı devralır.Parlamento, Arnavutluk'un tek meclisli bir yasama organıdır. Dört yıllık görev süreleri için halk oylamasıyla seçilen temsilci sayısı 140'dır. Mevcut kayıtları olan en eski parlamento, 2 Mart 1444'te, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı lider olarak Gjergj Kastrioti Skënderbeu komutasında Lezhë'de yapıldı. Arnavutluk, NATO'ya üye bir devlettir ve aynı zamanda Avrupa Birliği'ne üye olmaya adaydır.Economist Intelligence Unit, Arnavutluk'u 2019'da "bir tür demokratik hükûmet" ile yönetilen "hibrit rejim" olarak değerlendirdi.
Arnavutluk'ta turizm

Arnavutluk'ta turizm, ülkedeki ekonomik faaliyetin kilit unsurlarından biri ve ülkenin en önemli sektörlerinden biridir.Adriyatik Denizi kıyılarında yer alan Arnavutluk, deniz turizminin yanı sıra, dağ turizmi ve kültür turizmi potansiyeline sahiptir. Toplam 3,8 milyon ziyaretçi ile Arnavutluk, Avrupa'daki 47 ülke arasında en çok ziyaret 25. ülkedir. Dünya Turizm Konseyi'nin verilerine göre ise Arnavutluk gayrı safi yurt içi hasılasının yüzde on üçünü turizm gelirleri oluşturur ve toplam iş gücünün yüzde yedisi bu sektörde çalışmaktadır.Kuzeyde Alpler'den Güney'de Ksamil Adaları'na dek, çeşitli doğal güzellik ve antik zenginliği içeren ülkede başlıca kıyı turizmi, güneydeki Arnavutluk Rivierası olarak da bilinen Himara ve Avlonya arasındaki bölgede yoğunlaşmış durumdadır.Arnavutluk'u tercih eden turistlerin Kosovalılar, ardından Makedonlar ve İtalyanlar gelir. Polonya, Çek Cumhuriyeti ve diğer Doğu Avrupa ülkeleri de Arnavutluk'un turist çektiği diğer ülkelerdir. 2015 itibarıyla de Batı Avrupa'dan turistlerin de Arnavutluk'taki sahil kasabalarına ilgisinin arttığı belirtilmiştir.Arnavuluk'un turizm sloganı 2014 yılında "Albania, Go your own way!” (Arnavutluk, Kendi Yolundan Git) şeklinde belirlenmiştir.
Arnavutluk'ta ulaşım

Arnavutluk'ta ulaşım,  bu ülkenin kamusal ve özel ulaşım sistemiyle ilgilidir. Ülkede ulaşım, ağırlıklı olarak Arnavutluk Altyapı Bakanlığı'nın gözetimi altında olan kara, su ve hava yoluyla yapılan taşımacılıktan oluşmaktadır. Ülkede taşımacılığın geliştirilmesi ve iyileştirilmesi, Arnavutluk hükûmetinin en önemli öncelikleri arasında yer almaktadır.Son yıllarda, özellikle ülkede demokrasiye geçildikten sonra, önemli değişiklikler ve büyük büyüme ve genişleme yaşadı. Karayolu altyapısı, kentsel ulaşım ve hava yolculuğundaki iyileştirmelerin tümü ulaşımda büyük bir iyileşme sağlandı. Bu yükseltmeler, son on yılda inşaat sektörüne büyük ölçüde güvenen Arnavutluk ekonomisini desteklemede önemli bir rol oynamaktadır.
Arnavutluk'ta yenilenebilir enerji

Arnavutluk'ta yenilenebilir enerji, biyokütle, jeotermal, hidrolik güç, güneş ve rüzgâr enerjisini kapsamaktadır. Arnavutluk çoğunlukla hidroelektrik kaynaklara güvenmektedir, bu nedenle su seviyeleri düşük olduğunda zorlanmaktadır. Arnavutluk'ta iklim Akdeniz'dir, bu nedenle güneş enerjisi üretimi için önemli bir potansiyele sahiptir. Dağ kotları rüzgâr projeleri için iyi alanlar sağlar. Arnavutluk'ta doğal kuyular olduğu için potansiyel olarak kullanılabilir jeotermal enerji de vardır.Arnavutluk'taki mevcut elektrik kaynağı çoğunlukla hidroelektrik santrallerinden gelmektedir, ancak su seviyeleri dalgalandığı için bu çok güvenilir değildir. Avusturyalı bir şirket olan Verbund ve Arnavutluk 2012 yılında Ashta hidroelektrik santralini inşa etmek için bir anlaşma yapmıştır. Yaklaşık 100.000 haneye güç sağlaması beklenmektedir.Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Arnavutluk'ta güneş panelleri kurmak için bir programı desteklemektedir. Program, 75.000m2 güneş paneli kurulumunu desteklemek için 2,75 milyon $ kullanmıştır. 2010 yılına kadar, 10.700m2 güneş paneli monte edilmiş ve 2014 yılına kadar hedef karşılanmıştır. 2015 yılına kadar kurulması beklenen 50.000m2 güneş paneli bulunmaktadır. Arnavutluk yılda yaklaşık 2100-2700 saat güneş ışığı almaktadır, bu nedenle güneş enerjisi için büyük bir potansiyele sahiptir. Çoğu enerjinin doğrudan veya dolaylı olarak güneşten gelmesi nedeniyle güneş enerjisine kolayca erişilebilmektedir. Evler, ticari ve endüstriyel binaların ısıtılması ve aydınlatılması için kullanılabilir.Arnavutluk, rüzgar enerjisinden elektrik enerjisi elde etmek için muazzam bir potansiyele sahiptir. Ülke genelinde dağıtılan toplam enerji üretimi potansiyeli 5,7 TWh/yıl civarında olan yaklaşık 2548 MW'a ulaşan toplam lisansa rağmen rüzgar santrali projesi henüz tamamlanmamıştır ve şu anda çok azı bir şekilde boru hattındadır. Kıyı ovaları ile Güney, Doğu ve Kuzey Arnavutluk dağları rüzgar türbinleri için uygun alanlardır. Rüzgâr hızı Arnavutluk'un birçok bölgesinde 8–9 m/s'dir.Jeotermal enerji Arnavutluk'ta da kullanılabilmektedir. Yeraltı toprağından gelen ılık su kaynaklarından gelmektedir. Jeotermal enerji, Dünya'nın ürettiği ısıdan gelmektedir. Sıcak nokta denilen ve diğerlerinden daha fazla ısı üreten bazı noktalar vardır. Arnavutluk'un Yunanistan sınırının yakınında doğal kuyular bulunmaktdır. Bu enerji ısıtma amacıyla kullanılabilmektedir. Arnavutluk'ta jeotermal enerji incelenmektedir ve henüz bunu kullanma girişimi olmamıştır.2004 yılında onaylanan 9073 sayılı Enerji Sektörü Kanunu, yeni hidroelektrik santralleri inşasına izin vermiştir.2006 yılında onaylanan 9663 sayılı İmtiyaz Kanunu hidroelektrik santrallerine özel yatırımlar çekmektedir.Elektrik Piyasası Modeli 2008 yılında onaylanmıştır. Bağımsız enerji üreticileri ile küçük enerji üreticileri arasındaki alımları kolaylaştırmaktadır. Üreticilerin mutabık kalınan şartlarda tüm pazarlara elektrik satmasını sağlamaktadırç Ev dışı müşteriler uygun tüketici olabilmekte ve enerji tedarikçilerini seçebilmektedir. Bu yenilenebilir enerjinin daha erişilebilir olmasına yardımcı olmaktadır.
Arnavutluk'ta yolsuzluk

Arnavutluk'ta yolsuzluk çok ciddi bir sorundur. 2013'te Küresel Yolsuzluk Barometresi'ne göre, anketlere yanıt verenlerin %66'sı Arnavutluk'ta yolsuzluğun arttığını belirtmiştir.Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün Yolsuzluk Algıları Endeksi, 180 ülkeyi kamu sektöründe algılanan yolsuzluğa göre puanlar ve ardından bu ülkeleri puanlarına göre sıralar. 2022'de Arnavutluk, 0 ("çok yozlaşmış") ile 100 ("çok temiz") arasında bir ölçek içerisinde 36 puan aldı. Puana göre sıralandığında, Arnavutluk endeksteki 180 ülke arasında 101. sırada yer alan almıştır. Karşılaştırma açısından en iyi puan 90 (1. sırada) ve en kötü puan 12 (180. sırada) idi.Yolsuzluk, Arnavutluk'ta iş kurmak için hala en sorunlu faktörlerden biri olarak görülüyor. Arnavutluk'un yolsuzlukla mücadele yasal çerçevesi ılımlı olsa da, uygulama zayıf ve yolsuzluk mahkumiyet oranları hala çok düşük.Farklı araştırmalar, yolsuzluk düzeyi ile ülkelerin ilerlemesi arasında negatif bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Hysa'nın (2011) ampirik araştırması, yolsuzluk endeksleri ile insani gelişme arasında istatistiksel olarak anlamlı bir negatif ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Arnavutluk'u AB üyesi ülkelerle karşılaştıran çalışmanın ampirik kanıtı, daha fazla yozlaşmış ülkelerin daha düşük insani gelişme seviyelerine sahip olma eğiliminde olduğunu gösteriyor. Arnavutluk örneğinde, yolsuzluk ve insani gelişme arasındaki ilişkinin AB ülkelerine göre çok daha güçlü olduğu tespit edilmiştir.
Arnavutluk'ta İslam

Arnavutluk'ta İslam, esas olarak Osmanlı İmparatorluğu'nun hakimiyetinin başladığı dönemde yaygınlaşmıştır. Bu dönemde Arnavutların çoğunluğu zamanla İslam'a ve özellikle Sünni ve Bektaşi olmak üzere iki mezhebe mensup oldular.Arnavut millî uyanışı (Rilindja) ilkelerini takiben Arnavutluk'taki demokratik, monarşik ve daha sonra komünist hükûmetler Arnavut ulusunu ve ulusal kültürünü sekülerleştirdiler. Ülkedeki diğer tüm inançlarda olduğu gibi bu politikayla da İslam köklü değişiklikler geçirdi. 1991'de sona eren on yıllarca süren devlet ateizmi sonucu bütün geleneklerdeki dinsel uygulamada bir gerileme gösterdi. Komünizm sonrası dönemde ve din ile ilgili yasal ve hükûmet tarafından konulan diğer kısıtlamaların kaldırılması yeni altyapı, edebiyat, eğitim tesisleri, uluslararası bağlantılar ve diğer sosyal etkinlikler üreten kurumlar aracılığıyla ülkede İslam'ın yeniden canlanmasını sağlamıştır.2011 sayımına göre Arnavutluk nüfusunun %58.79'u Müslüman olup bu da İslam'ı ülkedeki en büyük din yapmaktadır.Arnavut İslam Düşüncesi ve Uygarlığı Enstitüsü - Instituti Shqiptar i mendimit dhe i qytetërimit Islam
Arnavutluk'taki Dünya Mirasları listesi

Bu liste, Arnavutluk'taki Dünya Mirasları listesi'dir. 2019 yılı itibarıyla, Arnavutluk'ta dört UNESCO Dünya Mirası ve geçici listede dört site bulunmaktadır. Listeye eklenen ilk bölge, 1992 yılında 16. UNESCO oturumunda dahil edilen Butrint antik kentiydi. Ergiri'in tarihi kent merkezi 2005 yılında Ergiri Müzesi-Şehri olarak dahil edildi. 2008 yılında Berat'ın tarihi kent merkezi de eklenerek Berat ve Ergiri'nin Tarihi Kent Merkezleri adını aldı. 2017 yılında Gashi Nehri ve Rrajca bölgeleri de diğer 11 ülkeyle paylaşılan Karpatlardaki ve Avrupa'nın Diğer Bölgelerindeki İlkel Kayın Ormanları'nın bir parçası olarak listelendi. 2019 yılında, 1979'dan beri Kuzey Makedonya'da bir Dünya Mirası olan Ohri bölgesinin Doğal ve Kültürel Mirası alanı Arnavutluk kesimini kapsayacak şekilde genişletildi.1945'te kurulan Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü'nün (UNESCO) yasaları, bir yıl sonra 26 ülke tarafından kabul edildi. Arnavutluk, 1972'de imzalanan "Dünya kültürel ve doğal mirasının korunmasına dâir sözleşme"ye 10 Temmuz 1989 tarihinde dâhil oldu.
Arnavutluk'taki Osmanlı camileri

Şimdiki Arnavutluk toprakları on dördüncü yüzyılımdan sonra Osmanlı İmparatorluğu idaresine girmiştir ve 1912'ye kadar bu durum devam etmiştir. Yaklaşık beş asırlık Osmanlı döneminde bölgede camiler inşa edilmiştir. Ayrıca Osmanlı yönetimi çekildikten sonra, Arnavutluğa 1944'te Enver Hoca ile komünizm gelmesinden sonra ve Arnavutluk 1967 senesinde dünyanın ilk ateist devleti ilan edildikten sonra Osmanlı camilerin % 95'i tamamen yıkılmıştır ve yok edilmiştir, kalanları ise kamulaştırılmıştır, örnek olarak Leş şehrindeki Selimiye cami gibi. Arnavutluk'ta 1991 senesinde komünist hükûmeti yıkıldıktan sonra harabeye dönen camiler Türkiye'den destek ve restore beklemektedir örneğin İşkodra'daki Kurşunlu camii. Ve yok edilen camiler ise yeniden inşa beklemektedir örneğin Tiran'daki Süleyman Paşa Camii. 1968'den önce Arnavutluk'ta 1.000 üzeri tarihi Osmanlı cami bulunurken, komünizm dönemden sonra sadece 20-30 civarında resmi cami ve mescit vardır. Bugün Görice ve Avlonya gibi şehirlerde tarihi Osmanlı camilerinin birden fazla örnekleri kalmamıştır.
Arnavutluk'taki Sırplar ve Karadağlılar

Arnavutluk'taki Sırplar ve Karadağlılar (Sırpça ve Karadağca: Срби-црногорци у Албанији; Srbi-crnogorci u Albaniji, Arnavutça: Serbo-malazezët në Shqipëri), Arnavutluk sınırları içindeki Sırpları ve Karadağlıları ifade eder. Arnavutluk'ta devlet tarafından tanınan azınlıklardan biridir. Daha önce sadece Sırp azınlık olarak adlandırıldıysa da 2011'deki nüfus sayımında Karadağlı seçeneği de sunuldu. 366 vatandaş kendini Karadağlı olarak ifade etmiştir. Bağımsız kuruluşlara göre 2000 olan Sırp ve Karadağlı sayısı Sırbistan hükümetine ve belli örgütlere göre 30 bindir. Topluluk anadillerinin yanında Arnavutça da konuşur. Çoğunluk Doğu Ortodoks Kilisesi'ne kilisesine mensup kişiler olsa da Müslüman olan bir azınlık grup da vardır. Ahmet Zogoğlu'nun krallık yaptığı dönemde topluluğun Arnavutluk'a göçtüğü biliniyor.
Arnavutluk'taki Yahudilerin tarihi

Yahudilerin Arnavutluk'taki tarihi 1300 yıl öncesine dayanır. Arnavutluk Yahudileri ağırlıklı olarak Sefarad olmakla birlikte modern zamanlarda toplam ülke nüfusuna olan yüzdesi çok düşüktür. Arnavutluk, II. Dünya Savaşı'nda Yahudi nüfusu artan ender Avrupa ülkelerindendir. Arnavutluk Sosyalist Halk Cumhuriyeti'nin Komünist diktatörü Enver Hoca aralarında Yahudiliğin de bulunduğu bütün dinleri yasaklayıp devlet ateizmini yürürlüğe soktu. Komünizm sonrası bu politikalar kaldırılıp ibadet serbestliği getirildi fakat Yahudilerin çoğunun İsrail'e göç etmesiyle Arnavutluk'taki Yahudi nüfusu azaldı.Ülkede 7. yüzyıldan beri Yahudilerin varlığı bilinmektedir. 16. yüzyılın başlarında, Berat, İlbasan, Avlonya ve Dıraç gibi Arnavutluğun büyük şehirlerinde Yahudilerin yerleşim birimleri vardı; ayrıca Kosova bölgesinde de Yahudilerin yaşadığı bilinmektedir. Bu Yahudi aileler genelde 15. yüzyılın sonunda İspanya ve Portekiz'den kovulan Sefarad Yahudileriydi. 1520'de Avlonya'da 609 Yahudi evi vardı ve şehirdeki tek sinagog I. Dünya Savaşı'nda yıkıldı. 1673'te karizmatik Yahudi peygamber Sabetay Sevi dönemin sultanınca bugün Karadağ'da bulunan Ulqin şehrine sürüldü ve birkaç yıl sonra bu şehirde öldü.1930'da yapılan nüfus sayımına göre ülkede Arnavutluk'ta kayıtlı 204 Yahudi bulunmaktaydı. Yahudi cemaatinin varlığı resmi olarak 2 Nisan 1937'de tanındı ve bu zamanda Yahudi nüfusu yaklaşık 300 kişiydi. Almanya'da Nazilerin yükselişiyle Alman ve Avusturyalı bazı Yahudiler Arnavutluk'a göç etti. 1938'de Berlin'deki Arnavutluk elçiliği, başka hiçbir Avrupa ülkesi bunu yapmazken, Yahudilere vize vermeye devam etti. Tanınmış Albanologlardan Norbert Jokl'un isteği üzerine Arnavutluk ona vatandaşlık verdi fakat bu onu toplama kamplarından kurtarmaya yetmedi.Savaş başladığında Yahudi nüfusu 200 olan Arnvautluk'ta savaşın sonunda bu sayı birkaç yüz kişi daha arttı. Arnavutluk, II. Dünya Savaşı'nda Yahudi nüfusu artan ender Avrupa ülkelerindendir. Fakat bir belgeye göre Avlonya'daki küçük Yahudi cemaati ülkeden sürülmüştür.Arnavutluk'un komünist diktatörü Enver Hoca'nın döneminde, Yahudilere karşı özellikle yapılmış bir hareket olmamasına rağmen ülkedeki Yahudi cemaati dünya Yahudilerinden soyutlandı. Millî birliği ve yeni sosyalizmi halka empoze etme çabasıyla dinleri yasaklayıp devlet ateizmi'ni sununca bundan Yahudilik de nasibini aldı.Dini aktivitelerin yasaklandığı bu dönemde Yahudi nüfusu 200-300 arasıydı. 1991'de Komünizmin çöküşüyle hemen hemen bütün Arnavut Yahudileri başta Tel Aviv olmak üzere İsrail'e göç etti.Çoğu başkent Tiran'da olmak üzere bugün Arnavutlukta yaklaşık 10 Yahudi kalmıştır. Bir zamanlar aktif olan Yahudi cemaatinden geriye az organize bir toplum hayatı kaldı. Tiran'da Arnavutluk-İsrail Dostluk Derneği az destekle hala aktif haldedir. Avlonya'da kullanılmayan tek bir sinagog vardır.
Arnavutluk'taki dağlar

Yaklaşık 708 m. rakım ile Arnavutluk dünya'nın en dağlık ülkelerindendir. Dağlar ülkenin yüzey yapısının %70'ini oluşturmaktadır. Yüksekliği 2000 m.'nin üzerinde birçok zirve bulunmaktadır. En yüksek dağı, 2,751 metre yüksekliği ile Korab Dağı olup, Kuzey Makedonya ile sınır oluşturmaktadır.
Arnavutluk'taki diplomatik temsilcilikler listesi

Bu sayfada, Arnavutluk'ta diğer ülkelerin bulundurduğu yerleşik diplomatik temsilcilikler listelenmiştir. Şu anda, başkent Tiran 37 büyükelçiliğe ve Avrupa Birliği delegesyonuna ev sahipliği yapmaktadır.Bunu yanında, 67 ülke diğer ülkelerin başkentlerinde bulunan akredite büyükelçilikler vasıtasıyla Arnavutluk devleti ile ilişkilerini sürdürmektedir. En çok akredite yerleşik Atina ve Roma'da bulunmaktadır.
Arnavutluk'taki millî parklar listesi

Bu liste, Arnavutluk'taki milli parkların bir listesidir ve 14 millî park ve bir deniz parkını içerir. Millî parklar  alan kaplar ve kabaca ülkenin %6.7'sini oluşturur. Milli parkların idaresi ve yönetimine ilişkin ulusal politika, Arnavutluk Çevre Bakanlığı tarafından uygulanmaktadır.
Arnavutluk'taki siyasi partiler listesi

Arnavutluk; iki büyük siyasi partinin öncülüğünde, çok partili sistem ile yönetilen bir ülkedir. Merkezi Seçim Komisyonu'nun 2014 yılı verilerine göre mecliste toplam 124 siyasi partinin kaydı bulunmaktadır. Buna rağmen 2015 Yerel Seçimleri yalnızca 54 partinin katılımıyla gerçekleşmiştir.Bu liste; Arnavutluk Meclisi'ndeki 2021 seçimlerinin sonuçlarına göre düzenlemiş olup, siyasi partileri göstermektedir.Gelecek için Yunan Azınlığı Partisi (Partia Minoriteti Etnik Grek për të Ardhmen, Εθνική Ελληνική Μειονότητα για το Μέλλον)Arnavutluk Komünist Birliği Partisi (Partia e Komunistëve için Bashkuar të Shqipërisë) (1999 ile 2002 arasında)
Arnavutluk'taki şehirler listesi

Bu liste, Arnavutluk'taki şehirler listesidir. 2015 yılı itibarı ile Arnavutluk'ta 46'sı belediye ve 28'i idari birim olmak üzere toplam 74 yerleşim yeri şehir statüsüne sahiptir.
Arnavutluk'un Ankara Büyükelçiliği

Arnavutluk'un Ankara Büyükelçiliği (Arnavutça: Ambasada Shqiptare në Ankara) Türkiye'nin başkenti Ankara'da bulunan ve Arnavutluk'a ait olan büyükelçiliktir. 2020 yılından beri Arnavutluk'un mevcut büyükelçisi Kastriot Robo'dur.
Arnavutluk'un Avrupa Birliği üyelik süreci

Arnavutluk'un Avrupa Birliği üyelik süreci, 28 Nisan 2009 tarihinde Avrupa Birliği'ne üye olmak için başvuruda bulunması ile resmen başlamıştır.Avrupa Birliği tarafından resmen "potansiyel aday ülke" sıfatında olan Arnavutluk, 2003 yılında İstikrar ve Katılım Süreci'ne resmen başladı ve 12 Haziran 2006'da bu süreç sona erdi. Bu sürecin sona ermesi Arnavutluk’un AB üyeliği için ilk dönüm noktası oldu.2004 yılında AB'ye üye olan devletlerin yaptığı gibi, Arnavutluk da birçok AB kuruluşu ile direkt görüşmelere başladı ve 2009 yılında NATO'ya tam üye oldu. AB üyelik sürecinin bir parçası olarak Avrupa Birliği Konseyi Avrupa Komisyonuna 16 Kasım 2009 tarihinde Arnavutluk'un üyelik müzakerelerine hazır olup olmadığına dair bir rapor hazırlamasını istedi. 16 Aralık 2009 tarihine Avrupa Komisyonu bir bilgi talebi başvurusunu Arnavutluk hükûmetine sundu ve hükûmet buna 14 Nisan 2010 tarihinde cevap verdi. Komisyonun bu cevaplara geri dönüşü 2010 yılının içinde gerçekleşecek.Danimarka ve Hollanda'da dahil olmak üzere birçok devlet, Arnavutluk'a aday statüsü verilmesine karşı çıktı ve Aralık 2013 toplantısında, Avrupa Birliği Konseyi, ülkenin adaylık statüsünü Haziran 2014 tarihine kadar ertelenmesine karar verdi.4 Haziran 2014'te ise Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği Konseyi ve Avrupa Parlamentosu'na, Arnavutluk için AB Katılım Adaylığı Statüsü'nün verilmesini tavsiye etti. 23 Haziran 2014 tarihinde, Yunanistan'ın AB Dönem Başkanlığı kapsamında, Avrupa Birliği Konseyi, Arnavutluk'a aday statüsü verilmesini kabul etti.Mayıs 2019'da, Avrupa Komiseri Johannes Hahn AB'nin Arnavutluk ile açık üyelik görüşmelerinde öneride bulundu. Konsey, 1 Haziran 2019'da, müzakerelerin kısa bir süre sonra başlayacağı düşünülen katılım müzakerelerini başlatma yolunu belirledi.Arnavutluk'un AB üyeliği, Kuzey Makedonya'nın AB üyeliğiyle bağlantılıdır. Arnavutluk'a katılım müzakerelerini başlatmak için adalet sisteminde reformlar yapılması, yeni bir seçim yasası, yolsuz hâkimler için dava açılması ve Yunan azınlığı için insan haklarına saygı gibi belirli ön koşullar verildi.Mayıs 2019'da, Avrupa Komisyonu Üyesi Johannes Hahn bu tavsiyeyi yineledi. Ancak Haziran ayında AB Genel İşler Konseyi, aralarında Hollanda ve Fransa'nın da bulunduğu bir dizi ülkenin itirazları nedeniyle müzakerelerin başlatılmasına ilişkin kararını Ekim ayına erteleme kararı aldı. Karar, Ekim ayında yeniden veto edildi. 25 Mart 2020'de Avrupa Birliği Konseyi, ertesi gün Avrupa Konseyi tarafından onaylanan katılım müzakerelerini başlatma kararı aldı.
Arnavutluk'un belediyeleri

Arnavutluk'un belediyeleri (), Arnavutluk'un ikinci düzey idari bölümleri olup illerden sonra gelmektedirler. Arnavutluk, 2015 yılında yapılan belediye reformu sonucunda 61 belediyeye ayrılmaktadır.Her belediye en az iki adet idari birime (njësi administrative) ayrılmaktadır. Bu birimlerde bir veya daha fazla köy ve mahalleye ayrılmaktadır.2015 yılına kadar belediyeler kentsel (bashkia) ve kırsal (komuna) olmak üzere ikiye ayrılmaktaydı. Reform sonucu birleştirilen belediyeler idari birimlere dönüştürülmüştür.
Arnavutluk'un idari bölümleri

Arnavutluk'un idarî olarak 12 il (, 351 belediyeye (, ayrıca bunlardan  72'si şehir () statüsündedir) ve 3000'den fazla köye ayrılmaktadır.Arnavutluk'un çeşitli nedenlerden varlığı boyunca idarî düzeni değişmiştir. Ülke 28 Kasım 1912 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını kazandığında İşkodra, Manastır ve Yanya vilayetleri topraklarının üzerinde kurulmuştu.Haziran 1991 yılında yapılan büyük bir değişiklik ile 10 yeni ilçe daha kuruldu. Bulqiza Debre'den, Delvine Ayasaranda'dan, Devoll Görice'den, Has Kökes'ten, Kavalye Dıraç'tan, Kuçova Berat'tan, Leş Akçahisar'dan, Malësia e Madhe İşkodra'dan, Malkasra Fier'den ve Peklin Elbasan'dan ayrıldı.2000 yılında ise ilçeler idarî olarak kaldırıldı ve yerlerine 12 il kurularak idarî bölümler bugünkü hâle getirildi.
Arnavutluk'un illeri

Arnavutluk'un illeri (), Arnavutluk'un birinci düzeydeki idari bölümleridir. Arnavutluk, 12 ile ayrılmakta olup iller belediyelere ayrılmaktadır.Arnavutluk'un illeri 1992 yılında prefektura adıyla kurulmuş olup 31 Temmuz 2000 tarihinde ilçelerin yerini almıştır.
Arnavutluk'un ilçeleri

Arnavutluk'un ilçeleri (), Arnavutluk'un 2000 yılına kadar olan birinci düzey idari bölümlerdi. Bu tarihten sonra ilçeler idari olarak kaldırılmış ve yerlerine iller kurulmuştur. Arnavutluk'ta toplam 36 ilçe bulunmaktadır.
Arnavutluk'un uluslararası sıralamaları

Yale Üniversitesi: Çevresel Sürdürülebilirlik Endeksi 2005 listesinde, 146 ülkeden 24. sırada yer aldı.Güney Pasifik Uygulamalı Jeoloji Komisyonu ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı: Çevresel Güvenlik Açığı Endeksi, 234 ülkeden 158. sırada yer aldı.Ekonomi ve Barış Enstitüsü/EIU: 2016 Küresel Barış Endeksi'nde, 163 ülke arasında 54. sırada yer aldı.Dünya Ekonomik Forumu: 2015 Küresel Toplumsal Cinsiyet Açığı Raporu'nda 140 ülke arasında 70. sırada yer aldı.Dünya Ekonomik Forumu: 2009 Seyahat ve Turizm Rekabet Raporu'nda, 133 ülke arasında 90. sırada yer aldı.2011 internet kullanıcılarının sayısına göre ülkeler listesinde, 193 ülke arasından 99. sırada yer aldı.
Arnavutluk'un vize politikası

Vizeden muaf ülkelerden birinden gelinmediği sürece Arnavutluk ziyaretçileri ülkenin dış temsilciliklerinden vize almak zorundadırlar. Ülkeye girmek için pasaport gereklidir. Ancak, vizesiz seyahate uygun vatandaşlar bir alt pasaport yerine sadece kimlik kartları ile ülkeye girebilirler.2 - altı aylık süre içinde en fazla 90 gün boyunca kaldıkları bu ülkelerin vatandaşları, D vize türünü almaları gerekir
Arnavutluk'un İBBS'si

Arnavutluk İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (Arnavutluk İBBS) (Fransızca: nomenclature d'unités territoriales statistiques, NUTS), Avrupa Birliği ülkelerinin kullandığı İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması içinde Avrupa Birliği'ne aday olan Arnavutluk için kullanılan sınıflandırmadır:
Arnavutluk-Azerbaycan ilişkileri

Arnavutluk-Azerbaycan ilişkileri (Arnavutça: Marrëdhëniet Shqiptaro-Azerbaixhane; Azerice: Albaniya-Azərbaycan münasibətləri) Arnavutluk ve Azerbaycan'ın ekonomik, kültürel ve siyasi ikili ilişkilerini kapsar. Arnavutluk Bakü'de bir büyükelçilik açmayı planlıyor ve Azerbaycan, Atina'daki büyükelçisini Arnavutluk Büyükelçiliği ek göreviyle resmen görevlendirdi.Her iki ülke de ağırlıklı olarak Müslüman ve İslam İşbirliği Teşkilatı ve Avrupa Konseyi'nin bir parçası. İki ülke arasındaki ilişkiler, Azerbaycan'ın Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazanmasının ardından 23 Eylül 1992'de kuruldu.Arnavutluk ve Azerbaycan ekonomik ve kültürel bağlar geliştiriyor. Arnavutluk, Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü ve komşu devletler tarafından Azerbaycan topraklarının işgaline son verilmesini destekliyor.26 Kasım 2019'da Arnavutluk'un Dıraç bölgesinde bir deprem meydana geldi. Azerbaycan hükûmeti Arnavutluk'a insani yardım için 500.000 avro bağışta bulundu.
Arnavutluk-Hırvatistan ilişkileri

Arnavutluk ile Hırvatistan arasındaki diplomatik ilişkiler 25 Ağustos 1992'de kuruldu. Arnavutluk'un Zagreb'de büyükelçiliği ve Dubrovnik'te fahri konsolosluğu bulunurken, Hırvatistan'ın Tiran'da bir büyükelçiliği var.Her iki ülke de Avrupa Konseyi, Akdeniz Birliği ve NATO'nun tam üyesidir. Ayrıca Arnavutluk, Hırvatistan'ın tam üyesi olduğu Avrupa Birliği'ne resmi katılım adayıdır. Hırvatistan, Arnavutluk'u euro entegrasyon yolunda güçlü bir şekilde desteklemektedir.Arnavutluk, 21 Ocak 1992'de Hırvatistan'ın egemen devletini tanıdığını açıklayan ilk ülkelerden biri oldu. Aralarında Agim Çeku ve Rahim Ademi'nin de bulunduğu pek çok etnik Arnavut gönüllü, Hırvat Bağımsızlık Savaşı'nda Hırvatların yanında savaştı.Hırvatistan'daki Arnavutlar, Hırvat Anayasası tarafından resmen azınlık olarak tanınmaktadır ve bu nedenle Hırvat Parlamentosu'nda kendi daimi koltuklarına sahiptir. 2011 nüfus sayımına göre Hırvatistan'da Arnavut asıllı 17.513 kişi yaşıyordu.Nisan 2009'da hem Arnavutluk Başbakanı Sali Berisha hem de Hırvatistan Başbakanı Ivo Sanader'in katıldığı bir etkinlikte her iki ülke de NATO'nun tam üyesi oldular. Aynı yıl iki ülke, Arnavutluk ile Karadağ sınırında ortak bir Nükleer Santral inşa etme kararı aldı. Bu karar, tesisin çevresel etkisinden endişe duyan Karadağ hükûmeti tarafından ihtiyatla karşılandı. İkisinin bir savunma anlaşmaları geçmişi var ve genel olarak onlarınki iyi bir ilişki.Arnavut bayrağı, Hırvatistan'ın Zafer Günü olarak da bilinen Fırtına Operasyonunun 20. yıldönümünde, Arnavutların Hırvatistan Bağımsızlık Savaşı'ndaki desteğini vurgulamak için göndere çekildi ve dalgalandı. Hırvatistan, bu eylemle Arnavutluk'la yakın ittifakını yeniden teyit etti.İlişkideki bir diğer önemli faktör de, yüzyıllardır devam eden Arbanasi topluluğu da dahil olmak üzere, Arnavutların Hırvatistan'a tarihi ve mevcut göçüdür. Temmuz 2016'da Zadar'da yaşayan Arbanasi halkı için bir Arnavut ortaokulu açıldı ve Zagreb'deki Arnavutluk Büyükelçiliği'nden Arnavutça kitaplar teslim edildi. 2016-2017 öğretim yılı için 50'den fazla öğrenci Arnavut okulunda eğitimlerine başladı.Üç Arnavut cumhurbaşkanı (Rexhep Meidani, Alfred Moisiu ve Bamir Topi), Hırvatistan Cumhuriyeti'nin en yüksek onuru olan Kral Tomislav Büyük Nişanı ile ödüllendirildi.Arnavutluk ve Hırvatistan, bölgedeki sismisite nedeniyle Karadağ'dan eleştiri toplayan bir plan olan, Karadağ sınırına yakın İşkodra Gölü'nde ortak bir nükleer santral inşa etme olasılığını tartıştı.Arnavutluk ve Hırvatistan arasında yakın bir ekonomik işbirliği mevcuttur. 2014 yılında işlem hacmi 46.330 milyon euro civarındaydı. Artan sayıda Hırvat şirketi Arnavutluk'ta yatırım yapıyor. 2013 yılında Hırvatistan'dan Arnavutluk'a 13.870 milyon Euro'luk doğrudan yatırım geldi. Ayrıca, büyük Arnavut şirketleri de Hırvatistan'a açılıyor.
Arnavutluk-Kosova Otoyolu

Arnavutluk-Kosova Otoyolu yapımına 2007 yılından başlanan dört şeritli uluslararası otoyol hattıdır. Otoyolun yapımı Amerikan-Türk konsorsiyumu Bechtel-ENKA tarafından Arnavutluk ve Kosova’da yapılmaktadır. Otoyolun Kosova kısmının 2013 yılının Eylül ayında trafiğe açılması planlanmaktadır.Otoyol, Balkanlar’ın bu kesimindeki kara ulaşımına büyük rahatlık getirmiştir. Projenin tamamlanmasıyla Arnavutluk’taki Adriyatik sahili yakınlarından Kosova içlerine kadar otoyol ulaşımı sağlanacaktır. Ekim 2012 itibarıyla ulaşım Kosova ortasına (Suvareka yakınları) kadar sağlanmıştır.Arnavutluk-Kosova Otoyolu toplamda 272 km uzunlukta planlanmıştır. Arnavutluk’un orta kesiminden başlayan yol, Morina sınırından Kosova’ya geçer ve Prizren’in batı-kuzeybatı yönünde ilerleyip Suvareka’ya ulaşır. Buradan başkent Priştine’ye devam eder.Arnavutluk’taki kesim olan A1 otoyolu Thumanë - Milot - Rrëshen - Kalimash üzerinden Morina’ya, Kosova sınırına ulaşır. Bu otoyol SH5 otoyolunun parçasıdır. Bu koridor alternatifi olan İşkodra-Kökes eski SH5 güzergâhını da sağlar.Kosova kısmındaki otoyol R7 otoyoludur. “Kosova Otoyolu” veya diğer adıyla “Dr. İbrahim Rugova Otoyolu”, Arnavutluk sınırındaki Morina kasabasından başlar ve sırasıyla Prizren, Suvareka, Dula, Malişova, Arlat, Komoran, Slatina’yı geçerek Priştine’ye ulaşmaktadır. Priştine çevre yolunun ardından Priştine’nin kuzeyinde bulunan Besi kasabasında son bulur. 103 kilometrelik otoyolun 89 kilometresi ENKA tarafından inşa edilecektir.Toplam 28 metre genişliğindeki yolda, 3.75 metrelik iki adet geliş-gidiş şeridi, 2.5 metrelik emniyet şeridi ve orta kısımda ise 3-4 metre genişliğinde yeşil alan bulunmaktadır. Proje kapsamında 22 köprü, 61 alt/üst geçit ve 9 adet kavşak bulunmaktadır. 20 milyon metreküp kazı, 13 milyon metreküp dolgu, 200.000 metre drenaj borusu montajı, 265.000 metreküp beton ve 1 milyon tonun üzerinde asfalt işi 42 ayda tamamlanacaktır. Otoyolun 2013 yılının Eylül ayında trafiğe açılması planlanmaktadır.