barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Fenilpropanoid

Fenilpropanoidler, fenilalanin ve tirosin amino asitlerinden bitkiler tarafından sentezlenen çok çeşitli organik bileşikler ailesidir. İsimleri, altı karbonlu, aromatik fenil grubundan ve fenilpropanoid biyosentezinde merkezi ara ürün olan kumarik asidin üç karbonlu propen kuyruğundan türetilmiştir. 4-kumaroil-CoA'dan, linyoller ( lignin ve linyoselüloz öncüleri), flavonoidler, izoflavonoidler, kumarinler, auronlar, stilbenler, kateşin ve fenilpropanoidler dahil olmak üzere çok sayıda doğal ürünün biyosentezi ortaya çıkar. Kumaroil bileşeni, tarçın asitinden üretilir.Fenilpropanoidler, bir dizi yapısal polimerin temel bileşenleri olarak hizmet ettikleri, ultraviyole ışığa karşı koruma sağladıkları, otçullara ve patojenlere karşı savunma yaptıkları ve çiçek pigmentleri ve koku bileşikleri olarak bitki- polinatör etkileşimlerine aracılık ettikleri için bitki aleminde bol miktarda bulunurlar.
Fenilpropanolamin

Fenilpropanolamin, dekonjestan ve iştah kesici olarak kullanılan sempatomimetik bir ajandır. Reçeteli ve reçetesiz öksürük ve soğuk algınlığı preparatlarında yaygın olarak kullanılmıştır. Veteriner hekimlikte köpeklerde idrar kaçırmayı kontrol etmek için kullanılır.
Fenimore Sanat Müzesi

Fenimore Sanat Müzesi ( (eski adıyla New York Eyaleti Tarih Derneği ), Otsego Gölü'nün batı tarafında, New York, Cooperstown'da bulunan bir müzedir. Müzenin misyonu, “ilgi çekici, keyif veren ve ilham veren” sergiler ile halka açık programlar düzenleyerek ziyaretçilerini Amerikan ve New York Eyaleti kültürel mirasına bağlamaktır.Güzel sanatlar ve halk sanatı koleksiyonları büyük ölçüde Stephen C. Clark tarafından bir araya getirildi. Gilbert Stuart, Thomas Cole, William Sidney Mount, Benjamin West, Grandma Moses, Ralph Fasanella ve Lavern Kelley'nin eserlerini içeriyor.Clare ve Eugene Thaw, 1991'de yerli Amerikan sanatı koleksiyonlarını Fenimore Sanat Müzesi'ne bağışladı. Şu anda 850'den fazla nesneden oluşan koleksiyona sürekli olarak öğeler eklenmektedir.Fenimore Sanat Müzesi'nden yayınlanan "James Fenimore Cooper'ın Yazıları" C-SPAN's American Writers'den
Feniramin

Feniramin (ticari adı diğerlerinin yanı sıra Avil), saman nezlesi veya ürtiker gibi alerjik durumları tedavi etmek için kullanılan antikolinerjik özelliklere sahip bir antihistamindir. Nispeten güçlü yatıştırıcı etkileri vardır ve bazen difenhidramin gibi diğer yatıştırıcı antihistaminiklere benzer şekilde reçetesiz satılan bir uyku hapı olarak etiket dışı kullanılabilir. Feniramin, alerjik konjonktivit tedavisinde kullanılan göz damlalarında da yaygın olarak bulunur.1948 yılında patenti alındı. Feniramin - tek başına feniramin içeren bazı formülasyonlar mevcut olmasına rağmen - genellikle tek başına bir ilaç olarak değil, diğer ilaçlarla birlikte satılır.Feniramin uyuşukluğa veya taşikardiye neden olabilir ve aşırı dozda uyku bozukluklarına yol açabilir.Kortizol ile uzun vadede kombine kullanan kişiler, adrenalin (epinefrin) düzeylerini düşürerek bilinç kaybına yol açabileceğinden feniraminden kaçınmalıdırlar.Feniramin toksik dozlarda deliryanttır (halüsinojen). Dekstrometorfanın dissosiyatif (halüsinojenik) etkisi için Coricidin'in rekreasyonel kullanımı tehlikelidir, çünkü klorfeniramin de içerir.Feniramin halojenasyonu, gücünü 20 kat arttırır. Feniramin'in halojenli türevleri arasında klorfenamin, bromfeniramin, deksklorfeniramin, deksbromfeniramin ve zimelidin bulunur. Diğer iki halojenli türev, florfeniramin ve iyodofeniramin, şu anda sıtma ve bazı kanserler için kombinasyon tedavileri üzerine araştırmalar için kullanılmaktadır.Feniramin bir stereo merkez içerir ve iki enantiyomerden biri olarak bulunabilir. Farmasötik ilaç, (R)- ve (S)- formlarının eşit bir karışımı olan bir rasemattır.
Fenitoin

Fenitoin (PHT), bir anti-nöbet ilacıdır. Tonik-klonik nöbetlerin ve fokal nöbetlerin önlenmesinde yararlıdır, ancak absans nöbetlerin önlenmesinde yararlı değildir.  İntravenöz form olan fosfenitoin, benzodiazepinlerle düzelmeyen status epileptikus için kullanılır. Belirli kalp ritim bozuklukları veya nöropatik ağrı için de kullanılabilir. İntravenöz uygulanabilir veya ağızdan alınabilir. İntravenöz form genellikle 30 dakika içinde etki etmeye başlar ve yaklaşık 24 saat etkilidir. Uygun dozu belirlemek için kan seviyeleri ölçülebilir.Yaygın yan etkiler mide bulantısı, mide ağrısı, iştah kaybı, zayıf koordinasyon, hipertrikoz ve diş etlerinin genişlemesini içerir. Potansiyel olarak ciddi yan etkiler arasında uyku hali, kendine zarar verme, karaciğer sorunları, kemik iliği baskılanması, düşük kan basıncı ve toksik epidermal nekroliz yer alır. Hamilelik sırasında kullanımının bebekte anormalliklere yol açtığına dair kanıtlar vardır. Emzirirken kullanmak güvenlidir. Alkol, ilacın etkilerini engelleyebilir.Fenitoin ilk olarak 1908 yılında Alman kimyager Heinrich Biltz tarafından yapılmış ve 1936 yılında nöbetler için faydalı bulunmuştur. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır. Fenitoin jenerik ilaç olarak mevcuttur.
Fenn-i Tabâhat

Fenn-i Tabâhat(Aşçılık Sanatı), Osmanlı döneminin yayınlanan son yemek kitabıdır. Mehmed Reşad'ın yazdığı kitap, Hicri 1340-1341 (1921-1923) yılları arasında dört cilt halinde yayınlanmıştır. Kız mekteplerinde okutulmak üzere "sıhhate naf'i ve zevk-i millimize" uygun yemeklerin tariflerinden başka yemek malzemeleri, pişirme teknikleri ve mutfak eşyaları konusunda bilgiler veren ansiklopedik bir eserdir. Kitapta Osmanlı mutfağına ait 524 tariften başka o dönemde çok beğenilen Fransız mutfağına ait 266 tarif de bulunmaktadır. Fenn-i Tabâhat'ta bulunup diğer Osmanlı yemek kitaplarında rastlanmayan yemek tarifleri arasında kurban kavurması, düğün paçası, sakşuka, lakerda, kuzu sarması, ciğer sarması, çam fıstığıyla hazırlanan fıstıklı yumurta, marul veya yeşil salatadan yapılan dolma, imaret çorbası, terbiyeli beykoz çorbası, yoğurtlu kirde kebabı, baba tatlısı ile geç Osmanlı saray çevrelerinde sevilen bir hamur işi olan lokma böreği sayılabilir.
Fenni İslimyeli

1944 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Okulu'nu bitirdi. Ziraat Bankası Genel Müdür yardımcısı, GİMA, İstanbul Bankası A.Ş., ORAN İnş. A.Ş. Genel Müdürlüğü, Hür Demokrat Parti Kurucu Üyeliği, 1. (XII), 2. (XIII), XVII. ve XVIII. Dönem Balıkesir Milletvekilliği, Danışma Meclisi Balıkesir Üyeliği (27 Ekim 1981-6 Kasım 1983) Danışma Meclisi Başkanvekilliği ile Ticaret Bakanlığı yaptı. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Fennoskandiya

Fennoskandiya (Fince, İsveççe ve Norveççe: Fennoskandia; Rusça: Фенноскандия, Latin harfleriyle: Fennoskandiya) veya Fennoskandiya Yarımadası, İskandinav Yarımadası ile Kola Yarımadasını kapsayan bir yarımadadır. Yönetimsel olarak, Norveç, İsveç ve Finlandiya'nın yanı sıra Rusya'ya bağlı Murmansk Oblastı ve Karelya Cumhuriyeti bu coğrafi bölgede yer alır. Leningrad Oblastı'nın kuzey bölgeleri de dahil edilebilir.Terim Latince Fennia (Finlandiya) ile Scandia (İskandinavya) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir. Terimi ilk kez 1898'de Finlandiyalı jeolog Wilhelm Ramsay kullanmıştır.Fenno-İskandinavya kimi zaman Fennoskandiya'nın yerine kullanılabilir. Her iki terim de Finlandiya ile birlikte Nordik ülkeler olarak anılan Danimarka, İsveç ve Norveç'i ifade eder.
Fenobarbital

Fenobarbital, Luminal ticari adıyla da bilinen bir barbitürattır. Barbitürik asit türevi bir hipnotik ilaç etken maddesidir. Tadı acıdır. Vücuttan atılması zor olduğundan böbreklerde birikme sakıncası vardır.Yetişkinler için bir defada en fazla 0.4 g, bir günde ise 0.8 g olup, ortalama günlük doz 0.1-0.4 g'dır.Grandmal epilepsi ve diğer epilepsi türlerindeki konvülsiyonlar, eklampsi ve spastik durumların sürekli tedavisi, boğmaca öksürüğünün kombine tedavisi, inatçı uykusuzluklar, korea minör, angina pectoris, hipertiroidi ve klimakteriumdaki gerilimlerde endikedir.Alkol, uyku ilaçları, analjezikler ve psikofarmakalar ile olan akut zehirlenmeler. Hepatik porfiriler ve ağır miyokard harabiyetlerinde, ayrıca, sınırda hipoadrenalizm, hiperkinezis, kontrol edilemeyen ağrılar ve hikâyesinde obstrüktif solunum yolu hastalığı olan kişilerde kontrendikedir.Önerilen dozlarda dahi, bireysel reaksiyonlara bağlı olarak trafiğe uyum sağlamayı veya bir makineyi kullanma yeteneğini etkileyebilir. Bu durum özellikle alkolle birlikte kullanıldığında ortaya çıkar. Bilinç bozukluğu olan hastalarda ve fenobarbitale aşırı hassasiyeti olanlarda dikkatle kullanılmalıdır. Yaşlı hastaların ilaca karşı daha hassas olabileceği göz önüne alınmalıdır. Uzun süreli tedavilerde kesinlikle alkol kullanılmamalıdır. Dikkat: Bağımlılık yapabilir. Hamilelik süresince yapılan antikonvülsan tedavi (bilhassa 20.-40. günler arasında) doğum defektleri insidansını artırabilir, bu nedenle, ilacın kullanımının hastaya sağlayacağı yarar ve riskler dikkatle gözönünde tutulmalıdır. Barbitüratlar anne sütüne geçer, bu nedenle de emziren annelerin çocuklarında SSS depresyonuna neden olabilirler.Mental konfüzyon (intolerans veya dozaşımı), mental depresyon, nefes almada güçlük (respiratuvar depresyon), hipersensitivite reaksiyonları (ciltte döküntü), sebebi bilinmeyen boğaz ağrısı ve ateş (agranülositoz), olağan dışı kanama ve çürükler (trombositopeni), eksitasyon (paradoksal reaksiyon), yorgunluk ve halsizlik (hipotansiyon, megaloblastik anemi), kalp atım sayısında azalma (SSS depresyonu), deri ve gözlerde sarılık (hepatik disfonksiyon) bulgular nadir olarak ortaya çıkmakla beraber tıbbi müşahede gerektirirler. Çok nadir olarak diyare, başağrısı, eklem ve adalelerde ağrı, bulantı ve kusma görülebilir. İlacın kesilmesinden sonra oluşabilecek konvülsiyonlar, bayılma hissi, halüsinasyonlar, titreme, uyuma güçlüğü ve yorgunluk gibi semptomlar muhtemel abstinans sendromlarıdır ve özel tıbbi bakım gerektirirler.Alkol, genel anestezikler, SSS depresanları, MAO inhibitörleri ile fenobarbital arasında potansiyalizasyon şeklinde bir etkileşme vardır. Valproik asit barbitürat etkisini arttırır. Barbitüratlar karaciğer mikrozomal enzimlerini indükledikleri için, birlikte kullanıldıkları zaman oral antikoagülanlar, glukokortikoidler, oral kontraseptifler, fenitoin, griseofulvin, rifampisin, fenotiyazinler ve trisiklik antidepresanların plazma düzeylerini düşürürler ve etkinliklerini azaltırlar.
Fenokristal

Belirgin olarak farklı boyuttaki mineral taneleri bileşimine sahip olan dokuya porfiritik doku denir.Fenokristalli bir kaya porfiritik bir dokuya sahip ya da porfirinin özel bir çeşidi olarak adlandırılabilir.Magmatik kayaç, ince taneli kristalin hamur içinde dağılmış fenokristal taneleri içerir, ve kayaç porfiritik karaktere sahiptir.Fenokristal ya magma içinde erken büyüme nedeniyle ya da yeniden kristalleşme sonrası yerleşen özşekilli biçimlerdedir.Normalde çapı 5 milimetreden büyük olarak belirtilen kristaller direkt olarak gözle görülmezse fenokristal terimi kullanılmaz.Fenokristaller bu seviyenin altında fakat hala eriyik kristallerden daha büyüktür. Bunlar mikrofenokristaller olarak adlandırılırlar. Çok büyük fenokristaller de megafenokristaller olarak adlandırılır.Fenokristaller genellikle felsit ve andezit gibi açık renkli (yüksek silisli toprak) magmatik kayaçlarda bulunur.Bazı pegmatitlerde bulunan en büyük kristaller genellikle diğer minerallerden önemli ölçüde büyük olan fenakristallerdir.   Phenocryst https://en.wikipedia.org/wiki/Phenocryst
Fenoksietanol

Fenoksietanol, C8H10O2 formüllü bir fenol eteri ve aromatik alkoldür. 247 °C sıcaklıkta kaynar. Formaldehit salan koruyuculara alternatif olarak kullanılır. Aşılarda ve kozmetik ürünlerinde bulunur. Potansiyel alerjendir.
Fenol

Fenoller, aromatik halkaya bir ya da daha fazla hidroksil grubunun bağlandığı aromatik bileşiklerdir. Saf halde, renksiz veya beyazdan hafifçe pembeye çalan renkte kristal katı şeklindedir. Tatlımsı, buruk bir kokuya sahip fenollerin tespit limiti havada 40 ppb, suda ise 1-8 ppm’dir. Suya kıyasla çok yavaş buharlaşır, suda orta dereceli bir çözünürlüğe sahiptir ve oldukça yanıcıdır.Fenoller ve alkoller arasında birçok açıdan benzerlik olmasına rağmen bu benzerlikler yalnızca biçimsel yöndendir. Kimyasal tepkimeleri genellikle büyük ölçüde farklıdır. Fenoller suda asit özelliği gösterirken, alkoller göstermezler. Buna karşılık fenoller ester oluşturmaları açısından alkollerle benzerler. Birçok fenol, özellikle triklorofenol (TKF) antiseptik özellik taşırlar.
Fenol kırmızısı

Fenol kırmızısı (Ayrıca fenolsülfonftalein) çoğunlukla hücre testlerinde kullanılan bir pH indikatörüdür. Fenol kırmızısı normal koşullarda kararlı, kırmızı renkte bir kristal halindedir. Suda çözünürlüğü 0,77 gr/lt ve etanolde 2,9 gr/lt’dir. Zayıf bir asittir ve pKa’sı (asitlik sabitinin eksi logaritması) 20 °C’de 8’dir.Bir fenol kırmızısı çözeltisi 6,6 ve 8,0 pH değerleri arasında sarıdan kırmızıya bir renk geçişi yapar. 8,0’ın altında açık pembe rengine, 6,6’ya doğru sarı renge bürünür. 8,0’ın üstünde kırmızı renk alır.Güçlü asidik çözeltilerde sülfat grubu eksi yüklenir ve keton grubu (R1-OH-R2) fazladan bir proton taşımış olur. Bu form H+2PS- şeklinde gösterilir. Eğer pH artırılırsa keton grubundaki proton (Hidrojen) yok olur ve eksi yüklü sarı renkli HPS- formunu alır. Daha yüksek pH değerlerinde hidroksit grubu protonunu kaybeder ve kırmızı renkli PS- formunu alır.Fenol kırmızısı, fenolsülfonftalein (ya da PSP testi) testi adı verilen bir testte kullanılırdı. Bu test, böbreklerden geçen ortalama kan miktarını hesaplamak amacıyla kullanılırdı. Ancak günümüzde kullanılmamaktadır.Çoğu canlı doku nötre yakın bir pH’tadırlar. Örneğin kan pH’ı 7,35-7,45 arası değişir. Doku kültürlerinde yetişen hücrelerin bu pH değerlerinde olması gerekir. Bu durumda fenol kırmızısı eklendiğinde dokunun pembe-kırmızı bir renk alması gerekir.Hücrelerde sorun çıkması durumunda hücreler ölür ve ölü hücreler artık maddeler salgılar. Bu maddeler zararlı canlıların yayılmasına ve pH’ın değişmesine sebep olur. Bu durumda da indikatör renk değiştirir. Çoğu bilim insanı bu yöntemi doku kültürlerinin sağlığını kolay ve çabuk denetlemek amacıyla kullanır.
Fenolftalein

Fenolftalein, soluk sarı renkte, toz halinde bir organik bileşik. Formülü C20H14O4 olup, erime noktası yaklaşık 250 °C'dir. Alkolde çözünür. Fakat suda asla çözünmez. Fenolftalein sıcak sülfürik asit veya çinko klorür katalizörlüğünde fenol ile ftalik anhidridin reaksiyonundan elde edilir.Fenolftalein asit-baz indikatörü olarak kullanılır. Asitli ortamda renksiz olan fenolftalein bazik ortamda pembe renklidir. Nötral ortamda da renksizdir. Fenolftalein ilave edilmiş asidik çözeltiye baz ilave edilirse, çözeltinin pH'sı 8,2 olduğu an, fenolftalein çözeltiyi pembe renge boyar ve çözeltinin bazik olmaya başladığı anlaşılır. Fenolftalein asitli çözeltide renksiz trifenil karbinal türevine, bazik çözeltide ise kırmızı renkli kinoit yapılı bir bileşiğe dönüşür. Ayrıca fenolftalein asidik ortamlarda amonyak kokusu yayar.Fenolftalein çeşitli isimler altında müshil ilacı olarak da satılır. Tesir mekanizması belli değildir.
Fenoller

Organik kimya'da, fenoller ya da fenolikler, hidroksil grubunun (- O H )  doğrudan bir aromatik hidrokarbon grubuna bağlı olduğu bir grup kimyasal bileşiklerdir.  Sınıfın en basiti fenoldür, . Fenolik bileşikler, moleküldeki fenol ünitelerinin sayısına bağlı olarak basit fenoller veya polifenoller olarak sınıflandırılır.Fenollerin kendine has özellikleri vardır ve genel olarak diğer alkollerden ayırt edilirler.  Asitlikleri daha yüksektir .  Fenollerin hidroksil grubunun asitliği yaygın olarak alifatik alkoller ve karboksilik asitler arasında değişir (bunların pKa değeri genellikle 10 ve 12 arasındadır).  Bir fenolün hidroksil grubundan bir hidrojen katyonunun (H + ) kaybı, karşılık gelen bir negatif fenolat iyonu veya fenoksit iyonu oluşturur ve karşılık gelen tuzlara fenolatlar veya fenoksitler adı verilir, bununla birlikte ariloksitler terimi IUPAC Gold Book'a  göre tercih edilir.  Fenoller, aynı molekül içindeki aromatik halkalara bağlanmış iki veya daha fazla hidroksil grubuna sahip olabilir.  En basit örnekler, her biri bir benzen halkası üzerinde iki hidroksi grubuna sahip olan üç benzendiollerdir .Fenoller oksidasyona karşı reaktif türlerdir.  Oksidatif bölünme, örneğin 1,2-dihidroksibenzen'in 2,4 heksadiendioik asidin monomeresterine piridin içindeki bakır klorür ile oksijenle bölünmesi,Kinonlara oksidatif de-aromatizasyonu Teuber reaksiyonu olarak da bilinir. Oksitleyici reaktifler Fremy'nin tuzu ve oksondur.  3,4,5-trimetilfenol, aşağıda gösterilen reaksiyonda, bir asetonitril / su karışımında okson / sodyum karbonattan üretilen singlet oksijeniyle para-peroksikinole reaksiyona girer.  Bu hidroperoksit, sodyum tiyosülfat ile kinole indirgenir.Fenoller, Elektrofilik aromatik yer değiştirmelere karşı oldukça hassastır.  Büyük ölçekli bir elektrofilik aromatik yer değiştirmen örneği, bisfenol A'nın üretimidir, 1 milyon ton ölçeğinde üretilir. Bu bileşik, asetonun yoğunlaştırılması ile sentezlenir.Bucherer tepkimesinde bir aromatik aminin bir hidroksil grubu ile su ve sodyum bisülfit ile değiştirilmesiFormaldehit + baz ile katalize edilmiş epiklohidrinin epoksi reçine bileşenlerine oligomerizasyonu ileAseton / ketonlarla reaksiyonu ile örneğin reçineler için önemli bir monomer olan Bisfenol A, örneğin polikarbonat (PC), epoksi reçineleriBenzen ve propenin  içerisinde ilavesiyle kümen oluşturmak üzere, sonrasında  ile  fenol oluşturmak üzere eklenir (Hock işlemi).Çeşitli sınıflandırma şemaları vardır. Yaygın olarak kullanılan bir şema karbon sayısına dayanır. Jeffrey Harborne ve Simmonds tarafından 1964'te geliştirilmiş ve 1980'de yayınlanmıştır:Fenoller diğer birçok madde ile kimyasal olarak etkileşime girer.   Aromatikliğe sahip moleküllerin kimyasal bir özelliği olan istifleme, fenolik moleküller arasında meydana gelir.   Kütle spektrometresi ile çalışırken, fenoller kolayca halojen içeren ek iyonlar oluşturur.  Yiyecek matrisleriyle veya farklı silika formlarıyla etkileşime girebilirler (mesoporoz silika, dumanlı silika  veya silika bazlı sol jeller ).
Fenoloji

Fenoloji ya da belirti bilimi, doğal olayların tekrar etme zamanlarını inceleyen bilim dalı. Sözcük, Yunancada Phainomai'den türemiştir.Fenoloji yıllık çevrimde doğal olayların ilk tarihlerinin belirlenmesinde rol oynar. Örneğin, yaprak ve çiçeklerin açma tarihi, kelebeklerin ilk uçuşu ve göçmen kuşların ilk görünüşü, yaprakların dökülmesi, kuşların ve amfibyumların yumurta koyma tarihleri ve ılıman bölgelerde bal arılarının sömürgelerini oluşturması sayılabilir. Bilimsel anlamda, terim herhangi bir mevsimlik olay için zaman yapısını gösterir ve buna bitiş tarihleri de dahil edilir. Örneğin, bir türün mevsimlik fenolojisi incelenirken Nisan-Eylül arasındaki döneme bakılabilir. Çünkü, birçok olay iklimdeki küçük değişmelere hassastır, özellikle sıcaklık fenolojik kayıtlarda birincil değerdir.
Fenomen

Fenomen (Fransızca: phénomène  veya görüngü), duyularla algılanabilen şey. Fenomen kelimesi, bazılarınca sadece şaşırtıcı şeyler için kullanılsa da, genel kullanımda böyle bir anlamı bulunmamaktadır.Felsefede farklı filozoflar tarafından farklı anlamlarda kullanılmış olsa da  genel olarak; somut, algılanabilir ve denenebilir olay ve nesne kavramları altına alınabilir. Örneğin Platon için fenomen mükemmel ve ebedi olan formların (İdea) geçici, bozuk kopyaları, gerçekte "hakikat" olmayandır . Kant, fenomeni; duyularla algılanamayan, insanın bilme yetisi dışında ve nedenselliğe tabi olamayan anlamında kullandığı numen (kendinde şey) terimine karşıt olarak, duyularla algılanabilen ve nedenselliğe tabi olan  için kullanmıştır . Edmund Husserl'e göre ise fenomen, geri dönülmesi gereken özdür ve fenomenolojinin ele aldığı konu, algısal ve deneysel nesneler dünyası değil, nesnelerin özüdür .
Fenomenizm

Fenomenizm ya da Olaycılık, fenomenlerden, yani zaman veya mekân içinde ortaya çıkan ve deney konusu olabilecek olay ve olgulardan başka hiçbir şeyin var olmadığını ileri süren felsefe doktrinidir.Deneyin araçsız konusu, her zaman bir tasavvur olduğu için, fenomenizmin tarihi, birçok noktada, idealizminkiyle karışır. Mesela Berkeley, maddi bir cevher kabul etmez. Berkeley’e göre, gerçek olan, sadece sonlu zihinler ile sonsuz zihin, yani Tanrı’dır. David Hume, sadece cisimlerin değil, zihinlerin de cevher olarak varlığını kabul etmez.
Fenoterol

Fenoterol bir β adrenoreseptör agonistidir. Sempatomimetik β 2 agonisti ve bronkodilatör astım ilacı olarak sınıflandırılır.
Fenotip

Fenotip ya da Dışyapı, genetik (genotip) ve çevresel etkenlerin yarattığı özelliklerin canlının dış görünüşündeki yansıması. Fenotip çoğunlukla genler tarafından belirlenir ancak bazı koşullarda diğer etkenler, fenotipin genotipe yüzde yüz uymasını engelleyebilir. Bu duruma hipomorfizm denir.Fenotip, zaman içinde değişebilir. Birden çok genle kontrol edilen özelliklerin fenotipleri de karmaşıklık gösterir. Genlerin durumuna göre çeşitlilik gösteren fenotip sınıflarına pleitropik fenotipler denir.Örneğin kıvırcık saçlı anne ile düz saçlı baba çiftleşirse doğacak çocuklar 1. kuşak olur. Kıvırcık saç, düz saça baskın olduğundan kıvırcık saçlı birey AA ve düz saçlı birey aa olur. Mendel'in de yaptığı gibi bireyler arasında çaprazlama yapılır. AA ve aa olan bireylerin harfleri çaprazlanır. A ile a, A ile a, a ile A ve a ile A genleri ortaya çıkar. Fakat baskın gen harfi (büyük harf) başa yazıldığından tüm bireyler %100 melez döl; fakat kıvırcık saçlı doğar. Çünkü çekinik gen, baskın genin yanında özelliğini gösteremez. 2. kuşağın bireyleri ise şöyledir:Aa, Aa, Aa ve Aa 1. kuşak üyeleriydi. Bir Aa diğer bir Aa ile çiftleşirse: Aa, Aa bireyleri çaprazlanır ve 2. kuşak bireyleri AA, Aa, Aa ve aa olur. Yani 2. kuşak bireylerinin %25'i arıdöl ve kıvırcık, %50'si melez ve kıvırcık, %25'iyse düz saçlı doğar. Yani fenotip olarak 2. kuşağın bireylerinin %75'i kıvırcık saçlı ve %25'i düz saçlı doğar.
Fenrir

Fenrir, Hróðvitnir ya da Fenrisúlfr, İskandinav mitolojisinde Loki ve dişi dev Angrboda'nın oğlu olan canavar, kıyamet getiren, dev kurt. Tanrılar onu zaptetmek için cüce demirciler Brokk ve Eitri'ye Gleipnir adlı sihirli zinciri yaptırırlar. Tanrı Tyr onu zincirlemeye çalışırken kurt bir elini ısırıp koparmıştır. Fenrir, Ragnarok geldiğinde zincirini koparacak ve Ragnarök'ü başlatacaktır. Bu savaşta Odin'i yutarak öldürecek, ama kendisi de Odin'in oğlu Vidar tarafından öldürülecektir.
Fenriz

Fenriz ya da gerçek adıyla Gylve Fenris Nagell, Darkthrone grubunun bateristi ve söz yazarı olarak tanınan Norveçli bir müzisyendir. Çok sayıda grubun üyesi olup, farklı müzik türlerini kapsayan projelerde yer almıştır.
Fensal Gürkan

Fenerbahçe genç takımında oynarken dikkatleri çeken Gürkan, 1978 yılında Türkiye Basketbol Ligi'ne yeni yükselmiş bulunan Efes Pilsen'e transfer oldu . 1.90 metrelik boyuyla genellikle forvet pozisyonunda oynadı ve genç millî takımda da yer aldı.1978-80 yılları arasında Efes Pilsen forması giydi  ve 1978-79 yılında bu takımla Türkiye Basketbol Ligi şampiyonluğu yaşadı . İkinci senesinde ise Efes Pilsen Eczacıbaşı'nın averajla gerisinde ikinci oldu.1980 yılında Fenerbahçe'ye transfer oldu ve bu takımda 3 sezon forma giydi. Gürkan, sarı-lacivertli takımın 1982-83 sezonunda yıllar sonra şampiyonluğa oynayarak Klasman Ligi lideri ve Türkiye ikincisi olmasında pay sahibi oldu .
Fensiklidin

Fensiklidin  (Kimyasal uzun ismi 1-(1-phenylcyclohexyl)piperidine), genellikle PCP olarak kısaltılır ve halk arasında melek tozu olarak bilinir. Önceleri genel anestezik olarak kullanılırken sonraları halüsinojenik ve nörotoksik etkileri nedeniyle kullanımından vazgeçilmiştir.  ilk kez 1950’lerde sentez edilmiş, 1963'te cerrahi anestezik olarak tıbbi kullanım alanına girmiştir. Fakat hastaların anesteziden uyanırken oryantasyon bozukluğu, ajitasyon ve deliriyum göstermesi sebebiyle tıbbi kullanımdan kaldırılmıştır.İlk defa 1967 yılında yasadışı madde olarak kullanılmaya başlanmış, 1970’li yıllarda kullanımı yaygınlaşmıştır. Çok basit ve ucuz imal edilip, çok pahalıya pazarlanmaktadır. Beyaz kristal toz şeklinde olup, tabletler, kapsüller ve renkli tozlar şeklinde görülür. Ağız yoluyla, damardan, enfiye şeklinde ya da sigara ile içe çekilerek kullanılabilir. En sık kullanım şekli sigara ile içilmesidir. Sigara ile 2–3 mg içildiğinde 5 dakika içinde etkisi başlar ve 30 dakikada etkisi en üst düzeye ulaşır. 5 mg’dan az ‘düşük’, 10 mg’dan fazla ‘yüksek’ doz olarak nitelendirilir. Etkisi 2-6 saat arasında sürebilir. Toksikasyon psikozlara, akut zihinsel sendromlara veya komaya yol açabilir. Sıkıntı, korku, zihin bulanıklığı, ajitasyona sebep olur. Hipertansiyon, ataksi, yüz ve boyun bölgesinde adale rijiditesi, hipertermi, hipersalivasyona neden olmaktadır.
Fentermin

Fentermin, aralarında Ionamin ve Sentis'in de bulunduğu çeşitli markalar ile obeziteyi tedavi etmek için diyet ve egzersizle birlikte kullanılan bir ilaçtır. Bir seferde birkaç haftaya kadar ağızdan alınır, bundan sonra faydalar azalır. Aynı zamanda fentermin/topiramat kombinasyonu olarak da mevcuttur.Yaygın yan etkiler arasında hızlı kalp atışı, yüksek tansiyon, uyku güçlüğü, baş dönmesi ve huzursuzluk bulunur. Ciddi yan etkiler kötüye kullanımı içerebilir, ancak pulmoner hipertansiyon veya fen-fen ilaç kombinasyonunun fenfluramin bileşeninden kaynaklandığı için valvüler kalp hastalığını içermez. Hamilelik veya emzirme döneminde veya SSRI'lar veya MAO inhibitörleri ile kullanılması önerilmez. Muhtemelen bir CNS uyarıcısı olmasının bir sonucu olarak, esas olarak bir iştah bastırıcı olarak çalışır. Kimyasal olarak fentermin değiştirilmiş bir amfetamindirFentermin, 1959'da Amerika Birleşik Devletleri'nde tıbbi kullanım için onaylanmıştır. Jenerik ilaç olarak mevcuttur.
Fentolamin

Regitine markası altında satılan fentolamin, tersine çevrilebilir seçici olmayan bir α- adrenerjik antagonisttir.
Fenton reaktifi

Fenton reaktifi kirleticileri veya atık suları oksitlemede kullanılan, katalizör olarak demir içeren bir demir bileşiği (genellikle demir (II) sülfat, FeSO4) ile hidrojen peroksitin (H2O2) bir çözeltisidir. Fenton reaktifi, trikloroetilen (TCE) ve tetrakloroetilen (perkloroetilen, PCE) gibi organik bileşikleri yok etmek için kullanılabilir. 1890'larda Henry John Horstman Fenton tarafından analitik bir reaktif olarak geliştirilmiştir.Demir (II), bir hidroksil radikali ve bir hidroksit iyonu oluşturarak hidrojen peroksit tarafından demir (III)'e oksitlenir. Demir (III) daha sonra başka bir hidrojen peroksit molekülü tarafından tekrar demir (II)'ye indirgenir ve bir hidroperoksil radikali ve bir proton oluşturur. Net etki, yan ürün olarak su (H+ + OH−) ile iki farklı oksijen radikali türü oluşturmak için hidrojen peroksitin orantısız olmasıdır.Bu işlem tarafından üretilen serbest radikaller daha sonra ikincil reaksiyonlara girer. Örneğin, hidroksil güçlü, seçici olmayan bir oksitleyicidir. Bir organik bileşiğin Fenton reaktifi tarafından oksitlenmesi hızlı ve ekzotermik olup kirleticilerin öncelikle karbondioksit ve suya oksitlenmesiyle sonuçlanır.Reaksiyon (), Haber ve Joseph Joshua Weiss tarafından 1930'larda Haber–Weiss reaksiyonu olacak denklemin parçası olarak önerildi.Demir (II) sülfat genellikle demir katalizörü olarak kullanılır. Redoks döngüsünün kesin mekanizmaları belirsizdir ve organik bileşiklerin OH• olmayan oksitleyici mekanizmaları da önerilmiştir. Bu nedenle, belirli "Fenton reaksiyonu" yerine "Fenton kimyası"nın tartışılması uygun olabilir.Elektro-Fenton işleminde, hidrojen peroksit oksijenin elektrokimyasal indirgemesinden "yerinde" üretilir.Fenton reaktifi ayrıca organik sentezde, benzenin'in fenol'e klasik dönüşümü gibi bir radikal yerine koyma reaksiyonunda aren’lerin hidroksilasyonu için kullanılır.Bir örnek hidroksilasyon reaksiyonu, barbitürik asit'in aloksan'a oksitlenmesini kapsar. Reaktifin organik sentezdeki bir başka uygulaması alkanların eşleşme reaksiyonlarıdır. Örnek olarak tert-butanol Fenton reaktifi ve sülfürik asit ile 2,5-dimetil-2,5-heksandiol’e dimerize edilir. Fenton reaktifi de su arıtma ve toprak iyileştirme için çevre biliminde çok kullanılır. Çeşitli tehlikeli atık suların Fenton reaktifi aracılığıyla etkin bir şekilde bozunduğu raporlandı.
Fenton, Michigan

Fenton, Amerika Birleşik Devletleri'nin Michigan eyaletinde yer alan ve Genesee ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde toplam nüfusu 11.756'dir.15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 11.756 kişi, 5.067 ev ve 2.953 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımının ise de  %64,0 Beyaz, %33,0 Afrikan Amerikan, %0,1 Yerli Amerikan, %1,2 Asyalı, %0,6'sının ise de diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.1 Nisan 2000 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunu 10.582 kişi, 4.335 ev ve 2.709 aileden oluştuğu tespit edilmiştir. Şehirdeki nüfus dağılımının ise de  %64,0 Beyaz, %33,0 Afrikan Amerikan, %0,1 Yerli Amerikan, %1,2 Asyalı, %0,6'sının ise de diğer halklardan oluştuğu tespit edilmiştir.
Fentress County, Tennessee

Fentress ili veya Fentress County, Amerika Birleşik Devletleri'nin Tennessee eyaletinde bulunan bir ildir. İlin nüfusu 2020 sayımına göre 18.489'dur. İlin merkezi Jamestown şehridir.
Fenuc

Eyaletin Nikşehr şehristanı'nın Fenuc bahşı'nda bulunan ve bu bahşın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 9.706 kişi ve 2.124 hanedir.
Fenyang

Fenyang (), Çin'in Şansi eyaletine bağlı Lüliang il düzeyi şehrinde bulunan bir şehirdir. Şehir, eyaletin ortasında yer almaktadır. Yüzölçümü 1.170 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 416.212'dir.
Feo Aladağ

Feo Aladağ (Feodora Aladağ, d. 3 Ocak 1972, Viyana), Avusturyalı yönetmen, senarist, yapımcı ve aktris.Feo Aladağ, 1972'de Avusturya'nın Viyana kentinde dünyaya geldi. Evlenmeden önceki ismi, ailesinin soyadı "Schenk"tir. Sinema hayatına oyunculukla başladı ve bu konudaki eğitimini 1990-1995 yılları arasında Londra ve Viyana'da tamamladı. Oyunculuk eğitimi esnasında, psikoloji ve gazetecilik alanında yüksek lisans diploması aldı ve 2000 yılında felsefe alanında doktora çalışmasına başladı. Avrupa Film Akademisinde ve Deutsche Film- und Fernsehakademie Berlin'de yönetmenlik seminerlerine katıldı. Aladağ, Uluslararası Af Örgütü'nün tanıtım filmlerinde yönetmenlik yaptı. Almanya'nın en meşhur televizyon yapımlarından "Tatort"un bazı filmlerinin senaryosunu yazdı.2010 yılında çektiği 'Ayrılık' filmi Almanya'da 83. Akademi Ödülleri'nde 'En İyi Yabancı Film' kategorisinde yarışmak üzere seçildi.Aladağ, 2005 yılının baharında yine yönetmen olan eşi Züli Aladağ ile 'Independent Artists Filmproduktion' (Bağımsız Sanatçılar Film Yapım Şirketi) adlı şirketi kurdu. Şirketin yapımını üstlendiği ilk film 'Ayrılık'tır.
Feodal sosyalizm

Feodal sosyalizm, anti-kapitalist toplumsal bir demagoji yardımıyla işçi sınıfını feodal sınıfların yanına çekmeye ve onları feodal sınıfların burjuvaziye karşı savaşımında kullanmaya çalışan eğilim. Bilimsel sosyalizmin aksine, bilimsel yöntemler kullanılmadan literatüre geçirilen bu sosyalizm fikrinde feodal sınıflar, işçi sınıfını kendi sınıf çıkarları gereği kullanmıştır."Feodal sosyalizm" terimi ilk kez Karl Marx ve Friedrich Engels'in Komünist Parti Manifestosu eserinde kullanılmıştır. Tarihsel ve felsefi olarak büyük oranda Thomas Carlyle tarafından teorize edilen bu düşüncenin kökenleri Katolik fikirlere dayanmaktadır.Fransa'da 1830 yılındaki Temmuz Devrimi döneminde Bourbon Hanedanı taraftarı mutlak monarşi yanlılarından bir bölümü böyle bir propaganda yapmıştır. İngiltere'de ise 1832 yılındaki parlamento reformu döneminde, soylulardan ve edebiyatçılardan oluşan ve liberalizm yanlılarına (Benjamin Disraeli, Thomas Carlyle vb.) yakın olan "Genç İngiltere" grubunun işi oldu. Bu eğilimin Prusyalı köy soylularının feodal partisinin bazı öğeleri üzerinde belli bir etkisi oldu. Görüşleri Almanya'da "L'Observateur rhénan" adlı gazete ile yayılıyordu. Karl Marx bu gazetede yer alan görüşlere karşı "devrimci sosyalizmi" savunmuş ve "L'Observateur rhénan'ın Komünizmi" adlı bir makale yayınlamıştır.Devrimler ve toplumsal değişimler sonucu ortaya çıkan burjuva sınıfına karşı savaşan feodaller, antikapitalist görüşlere sahip emekçi sınıflar ile feodal lordları birleştirmiş ve önemli bir cephe kazanmışlardır. Marksist tarih yorumuna göre burjuva sınıfı, ilk ortaya çıktığı yıllarda feodalizmin tasfiyesini amaçladığından dolayı üstlendiği rol bakımından ilerici bir role sahipti. Bu nedenle "feodal sosyalizm" taraftarları, feodalizmi temsil etmeleri ve burjuvaziye karşı açtığı savaş nedeniyle marksist yorumculara göre gerici bir tarihsel role sahiptir.
Feodal-Faşizm

Feodal faşizm, aynı zamanda devrimci-feodal totalitarizm, Mao Zedong sonrası Çin Komünist Partisi tarafından uygulanan ve Kültür Devrimi sırasında Lin Piao ile Dörtlü Çete'nin ideolojisini ve yönetimini belirtmek için kullanılan resmi terimlerdir. 1979'da Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi Başkanı Ye Jianying, Mao Zedong'un saltanatını, yüzeysel sosyalist politikalara rağmen devrimci teröre dayalı kişilik kültü, milliyetçiliği ve otoriterliği nedeniyle “feodal-faşist diktatörlük” olarak tanımladı.Çin'in reform ve açılma döneminde, Komünist Parti bu ifadeyi, Kültür Devrimi'nin aşırılıklarını bir bütün olarak Partiden ziyade Dörtlü Çete'dekiler gibi bireysel aktörlerden geliyormuş gibi çerçevelemek için kullandı. Lin Piao'nun ölümü ve Kültür Devrimi'nin sona ermesinden sonra, resmi Komünist Parti yorumu, Lin Piao ve Dörtlü Çete'nin, halk demokrasisini bastırmak için faşizmin terörist yöntemlerini kullanan Çin'deki feodal ideolojinin kalıntılarını temsil ettiği şeklindeydi. Feodal faşizm olarak eleştirilen yöntemler arasında otokrasi, ritüelleştirilmiş dogma, mango tapınması ve askeri baskı yer alıyordu. Aynı zamanda, kitle çizgisinin kötüye kullanılmasından ve partiler arası muhalefetin üstesinden gelmek için Yenan sürecini dikkate almamaktan kaynaklanan, parti ile devlet arasında genel bir istikrarlı entegrasyon eksikliğine atıfta bulundu.1977'de People's Daily, feodal faşizmin tekrarını önlemek için Çin için daha fazla seçim ve diğer demokratik kurumlar çağrısında bulunan bir başyazı yayınladı. Çin Komünist Partisi Anayasası'ndan bir satır, özellikle feodal faşizmin simgesi olarak kabul edildi ve Kültür Devrimi sonrası 10. Kongre sırasında çıkarıldı: "Mao Zedong Düşüncesi, emperyalizmin toptan çöküşe ve sosyalizme doğru gittiği çağın Marksizm-Leninizmidir. dünya çapında zafere doğru ilerliyor". Kısa bir süre sonra reformist liderler Hu Yaobang ve Deng Xiaoping, kapitalist yolcular, kötü unsurlar ve karşı-devrimciler olarak etiketlenen vatandaşları rehabilite etmeye başladı. Siyasi özgürlükteki bu keskin yükseliş, bazı muhaliflerin "feodal faşizm" döneminin Kültür Devrimi'nden çok daha önce başladığını öne sürmesiyle Demokrasi Duvarı hareketine yol açtı. Hareket, parti yönetimini o kadar tehdit eder hale geldi ki, bastırıldı ve reform bundan sonra daha temkinli bir şekilde ilerledi.
Feodor Felix Konrad Lynen

Feodor Lynen Almanya'nın Münih şehrinde doğdu. 1930'da Münih Üniversitesi'nde kimya okumaya başladı ve Heinrich Wieland yönetiminde yaptığı "Amanita'nın zehirli bileşenleri" başlıklı çalışması ile 1937'de mezun oldu. Aynı kuruluşta birkaç yıl ders verdikten sonra 1947'de Münih Üniversitesi'nde profesör oldu. 1954'ten sonra Münih'teki Max-Planck Hücresel Kimya Enstitüsü'nün direktörü oldu, bu enstitü 1972'de o zamanlar yeni kurulmuş olan Max Planck Biyokimya Enstitüsü ile birleşti.1964'te, kolesterol ve yağ asidi metabolizmasının düzenlenmesi ve mekanizması üzerine yaptıkları keşiflerden dolayı Konrad Bloch ile birlikte Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü aldılar.
Feodosi Çernışov

Feodosi Nikolayeviç Çernışov (;   - ) bir jeolog ve bir paleontologdu. Devoniyen katmanlarını keşfettiği Urallar bölgesinin yüksek çözünürlüklü jeolojik haritalarını ilk üretenler arasındaydı. Çernışov, Rus ve Yabancı seçkin Toplulukların Onursal Üyesiydi.Çernışov, ailesinin öğretmen olduğu Kiev'de doğdu. Adını Aziz Theodosius'tan almıştır. Evde okuduktan sonra dil, matematik ve fizik eğitimi aldığı Kiev gimnazyumuna katıldı. Deniz yolculuğu öyküleri getiren bir aile tanıdığıyla tanıştıktan sonra yolculuklara ilgi duymaya başladı. Daha sonra 1872'de donanma okuluna katıldı, ancak 1875'te babası okul müdüründen sağlığının kötü olması (olasılıkla görme yeteneğinin zayıf olması) nedeniyle oğlunu okuldan göndermesini istedi ve bu kabul edildi. Daha sonra 1875'te maden enstitüsüne girdi ve 1880'de St. Petersburg Madencilik Enstitüsünden mezun oldu. Burada öğretmenleri arasında P.V. Yeremeyev ve V. I. Möller, A. P. Karpinski, İ. V. Muşketov ve G. D. Romanovski vardı. Ayrıca Catherine Bursu aldı. Daha sonra maden mühendisi olarak kamu hizmetine katıldı ve Urallarda V. I. Möller altında çalıştı. Saha araştırmaları onun Ural Dağları'ndaki paleozoyik çökellerin stratigrafisini çalışmasına yol açtı. 1882'de, 10 Verst'ten 1 inç ölçeğe kadar bir jeolojik haritayı derlemekle görevlendirildi.1892'de Donbas bölgesinin haritalanmasını ve güney Urallar ile Timan Sırtı'nın jeolojik haritalarını yönetti. Daha sonra 1900'de Jeoloji Müzesi'nin müdürü oldu.
Feomelanin

Feomelanin bir pigmenttir ve diğer bir pigment çeşidi ömelanin ile birlikte saç rengini belirler. Bu iki pigment aynı zamanda melanin olarak da aynı isimle anılır. Ömelanin siyah ve kahverengi saç tiplerinde baskın gelirken diğer tip olan feomelanin (Kırmızılık pigmenti) açık sarı, sarı,turuncu ve kızıl saç renginden sorumludur.Tirozin biyosentetik yoldan ilk olarak tirozinaz enzimi yardımı ile L-DOPA'ya ve hemen ardından ardından dopakinona yükseltgenir. Bu ürün sistein ile beraber sisteinildopaya dönüştürülür. Daha sonra yükseltgenme ve polimerizasyon ile feomelanin sentezlenir.
Feqiyê Teyran

şair, masal ve destan yazarı. En önemli eseri Hespê Reş'tir (Kara At). Bu eser 1965’te Moskova’da Kürtçe-Rusça olarak yayınlandı.Döneminde Van Eyaleti'ne bağlı Müküs'de (şimdilerde Van'a bağlı Bahçesaray ilçesi) doğdu. Medrese eğitimi alan Teyran'a Feqîyê ismi, ilimden/talebe kelimesinden; Teyr/kuş ise (Mantık et-Tayr) adlı eserden gelir. Bu, Ferîdüddîn-i Attâr’ın çokça bilinen eseridir. Anlamı; “Kuşların konuşması”dır. En çok bilinen ismi Feqiyê Teyra(n) olmakla beraber şiirlerinde; Feqê Têra, Feqîyê Gerok, Meksî, Xoce, Mîr Mihê, Mîm û Hê gibi isimler kullandığı saptanmıştır.Yaşar Kemal'in "Karıncanın Su İçtiği" isimli romanın sekizinci bölümünde masalsı bir şekilde Feqiyê Teyran anlatılmaktadır.İlahi sevgi, aşk ile gerçek sevgiyi, aşkı beraber işlemiştir. Bunun yanı sıra konu yönünden çok zengindir. Allah, din, peygamberler gibi inançla, Kürt şairleriyle, toplumsal ve tarihi olaylarla, aşk, doğa ve tasavvufla ilgili yazmıştır. Çok güçlü olan edebi dili bile sade ve anlaşılırdır.En karmaşık konu bile billurlaşmıştır ellerinde. Dili halkın diline yakındır. Halkın gündelik dilini edebi dile ustaca ve anlaşılır bir biçimde yapıtlarında kullanmıştır. Bu yönüyle de halk tarafından bilinmiş, yapıtları çok kolay olarak halk arasında yaygınlaşmıştır. Dilden dile akarak günümüze kadar gelmiştir.Kürt Tasavvufi Halk Edebiyatının ilk temsilcilerindendir. Feqiyê Teyran; Aşkın ve sevginin şairi olarak da anılmaktadır.Arapça ve Farsça dillerini, edebiyatını çok iyi bilmesine karşın o özellikle tüm yapıtlarını Kürtçe yazmıştır. Kürt edebiyatında önemli bir şair, masal ve destan yazarı olan Feqiyê Teyran Kürt edebiyatına birçok yapıt armağan etmiştir.Şêxê Senan 1965'te M. B. Rudenko tarafından Rusçaya çevrildi ve Moskova'da yayımlandı. 1985'te ise Stockholm'de bir baskısı daha neşredildi.
Fer (çizer)

José Antonio Fernández Fernández ya da Fer, (Mansilla de las Mulas, León, 16 Mayıs 1949  - 14 Eylül 2020), İspanyol çizgi roman sanatçısı ve yazar.Fer 16 Mayıs 1949'da Mansilla de las Mulas, León'da doğdu. Ailesi ile birlikte dört yaşındayken León'dan Mollet del Vallès'e taşındılar. Üniversite öğrenimini Tarih Bölümü'nde tamamladıktan sonra bir süre öğretmenlik yaptı.Aktif çizerlik kariyerinde Mata Ratos, En Patufet ve Oriflama dergileri ile La Prensa gazetesi için çizgi romanlar hazırladı.El Papus adlı çizgi roman dergisinin Genel Yayın Yönetmeni olarak hazır bulundu. En bilinen eserleri 1982'de "El Jueves" için yayınlanan genelevde geçen Puti-Club serisi ile beceriksiz Orta Çağ askerini konu alan Historias Fermosas adlı çalışmalarıdır.
Fer'î deliller

İslam hukukunda bir hükmün bina edileceği deliller ikiye ayrılır. Asli deliller olarak Kitab ve Sünnet'e ilave olarak;
Ferace

Ferace, Osmanlı imparatorluğunda anadoluda yaşayan Türklerin, kadınların çarşaftan önce sokakta giydikleri üstlüktür. Bu elbise, uzun kollu, yakasız, bol ve siyah renkte pardesüyü hatırlatan yere kadar uzanır. Günümüzde, Türkiye'nin batı kesiminde köy kadınları tarafından günlük elbise olarak tercih edilir. Bazı yörelerde ferece diye de söylenir.
Ferae

Ferae (Latince: "vahşi hayvanlar"), Carnivora (köpekgiller, kedigiller, foklar vb.; dünya çapında 260'tan fazla tür) ve Pholidota (tropikal Afrika ve Asya'daki sekiz pangolin türü) takımlarından oluşan bir memeli kladıdır. Carnivora ve Pholidota'nın bir grubu için alternatif bir isim olan Ostentoria da önerildi. Moleküler genetik çalışmalarca, günümüze kadar gelen Ferae'nin son ortak atasının yaklaşık olarak 78.9 milyon yıl önce yaşadığı tahmin edilmiştir. Creodonta gibi soyu tükenmiş birkaç takım da Ferae'nin üyeleridir.Pangolinlerin uzun zamandır Xenarthra'nın (armadillolar, karıncayiyenler ve tembel hayvanlar) en yakın akrabaları olduğu ve polifiletik grup Edentata'yı oluşturduğu düşünülüyordu. ve protein ve DNA dizilerinin karşılaştırmasına  dayanan araştırma, pangolinler ve etoburlar arasındaki yakın ilişkileri ortaya çıkardı. Yaşayan pangolinler ve etoburlar, kemikleşmiş tentorium serebelli ve bilekte skafoid ve lunat kemiklerin kaynaşması gibi birkaç sıra dışı türetilmiş morfolojik ve anatomik özelliği paylaşırlar.(Aşağıdaki şemada) yansıyan Son çalışmalara göre, Ferae'nin en yakın akrabaları Perissodactyla (atlar, tapirler ve gergedanlar) ve balinaların da dahil olduğu Çift toynaklılar (Artidactyla) grubudur. Alternatif bir filogeni (daha az desteklenen), Ferae'ye en yakın akrabaların Cetartiodactyla değil Perissodactyla ve Chiroptera (yarasalar) olduğunu savunur. Perissodactyla ile Ferae Zoomata adlı kladda birlikte gruplandırılmıştır. Ferae, Perissodactyla ve Chiroptera birlikte Pegasoferae adlı grupta sınıflandırılır.Creodontlar'ın Ferae'ye dahil edilmesinde güçlü destek olsa da, genellikle Carnivoramorpha'nın (etçil hayvanlar ve onların gövde akrabaları) kardeş taksonu olarak tanımlandılar. Halliday vd. (2015) tarafında yapılmış Paleosen plasentalı memelilerinin yüzlerce morfolojik karakterinin filogenetik analizi, bunun yerine Creodontların Pholidotamorpha'nın (pangolinler ve onların kök akrabaları) kardeş grubu olabileceğini buldu. Bununla birlikte, son çalışmalar Creodonta'nın polifiletik bir dal olduğunu ve Carnivoramorpha'nın kardeş taksonu olduğunu, iki gruba ayrıldığını göstermiştir : bir tarafta Oxyaenodonta ve diğer tarafta Hyaenodonta artı gövde akrabaları (Altacreodus ve Tinerhodon) düzeni.Halliday vd. 2015'te Arctocyonidlerin ve Mesonychianların, toynaklılardan çok Ferae kladı ile ilişkili olduğunu öne sürdü.Aşağıda, Halliday vd. (2015) tarafından oluşturulmuş,  çeşitli mevcut ve fosil grupları arasında Ferae içindeki karşılıklı ilişkilerin bir filogenisi bulunmaktadır.
Ferah (il)

Ülkenin güneybatısında yer alan ve İran'a sınırı bulunan vilayetin yönetim merkezi Ferah şehridir. 48,471 km² yüzölçümündeki vilayetin nüfusu 338.000'dir. Nüfusun büyük çoğunluğunu Peştunlar ve taciklar  oluşturmaktadır.Vilayet kuzeyden Herat, kuzeydoğudan Gur, güneydoğudan Helmand, güneyden Nimruz vilayetleriyle komşudur. Batı sınırını tamamıyla İran devleti kaplamaktadır. Ferah Vilayeti, toprak büyüklüğü bakımından Afganistan'ın dördüncü büyük vilayetidir.
Ferah (şehir)

Kent, kendi adını taşıyan Ferah Nehri kıyısında, 650 m.'lik rakımda kurulmuştur. Nüfusunun % 90 gibi büyük çoğunluğunu Peştunlar oluşturmaktadır. Geri kalan kısım ise Taciklerden oluşmaktadır.Ferah, Büyük İskender'in eline geçtiğinde buraya bir kale inşa ettirmiştir. Yine bu dönemde kent Herat ve Kandehar ile birlikte önemli bir garnizon olmuştur.
Ferah Ali Paşa

Muhtemelen 1779 ya da 1780'de Karadeniz kıyısında bulunan Soğucak muhafızlığına (Gelencik yakınında) atandı, ardından Sucuk-Kale (Çerkesçe: ЦӀэмэз/Tsemez şimdiki Novorossiysk yerinde) ve Anapa kalelerini, Fransız mühendislerin de yardımlarıyla inşa ettirdi, ardından da Anapa Muhafızı oldu (1781). Gürcü asıllı bir devşirme olup dindar biri olarak ünlenmiştir. Yaşamı, Haşim Efendi'nin notlarından ve Cevdet Paşa Tarihinden incelenebilmektedir.Ferah Ali Paşa, Batı Çerkeslerinden olan Şapsığlar ve onların bir uzantısı olarak daha kuzeyde, Anapa yöresinde yaşayan Natuhaylar arasında Müslümanlığı güçlendirmeye ve onları Ruslara karşı birleştirmeye çalışmıştır. Yöre halkı ile yakınlaşmayı geliştirmek için kendisi bir Şapsığ kızı ile evlendiği gibi maiyetini de bu yolda teşvik etmiştir. Ayrıca, 1783'te Kırım'ın Ruslar tarafından ilhak edilmesi üzerine ülkesini terk eden Müslüman Nogay ve Tatar sığınmacıları Anapa'ya yerleştirdiği, Osmanlı hamamları ve camiler inşa ettirerek, Anapa'yı bir Müslüman kenti haline getirmeye çalıştığı da bilinmektedir.Ferah Ali Paşa'nın 1784 ya da 1785'te öldüğü tahmin edilmektedir. Kendisini izleyen Osmanlı muhafızları, yerli halkla kaynaşmayı aynı başarıyla sürdüremediklerinden, zaman zaman gerginlikler yaşanmıştır.Türk yazarı Kemal Bilbaşar'ın (1910-1983) "Kölelik Dönemeci" adlı romanı Ferah Ali Paşa'yı ve dönemindeki Çerkesya'yı, değişik bir biçemle ve yerli renkleri de katarak anlatmaktadır.
Ferah Havalimanı

Ferah Havalimanı  Ferah, Afganistan da yer alan bir askeri havalimanıdır. Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri, ISAF ve Afgan Hava Kuvvetleri (AAF) tarafından kullanılır. Birleşik Devletler Silahlı Kuvvetleri Mühendisleri Birliği günümüzde havalimanını geliştiriyor ve genişletiyor; Afgan Ulusal Güvenlik Gücü (ANSF) için yeni tesisler ekliyor.
Ferah Tiyatrosu

Kısa ömürlü olmasına rağmen Türk tiyatrosunda kalıcı bir etki yaratmış: etkin olduğu süre ve alınan verim sebebiyle de Ferah Dönemi, Ferah Sezonu veya Türk Tiyatrosunun Rönesansı diye tanımlanmıştır.Direklerarası'ndaki Ferah Sinemasi uzun süreler tiyatro ve sinema salonu olarak faaliyet göstermişti. Muhsin Ertuğrul İsveç'ten döndükten sonra arkadaşları Behzat Butak ve İsmail Galip Arcan'la beraber bir tiyatro topluluğu kurarak burada gösterimlere başladı. Kurdukları topluluğun adı ise Sabık Darülbedayi Sanatkârları Ertuğrul Muhsin ve Arkadaşları'ydı fakat kısaca Ertuğrul Muhsin ve Arkadaşları diye anılıyordu. Topluluğun kurulmasına sebebiyet veren etkenlerden birisi de Darülbedayi içerisinde yaşanan disiplinsizlikler ve karışıklıklar olmuştur. Kurulan topluluk Behzat Budak'ın bir tanıdığından adlığı borç para ile çalışmalara başlamıştır. Bu tiyatro etkinliği çağdaş ve iyi tiyatro sergilemeyi kendisine misyon olarak yüklemiştir. Ekonomik anlamda zor durumda olmalarına rağmen Türk tiyatrosuna yeni bir hava getirebilmek adına yeni ortaya çıkan akım ve sahne tekniklerinden yararlanmış, o döneme kadar Türk tiyatro seyircisinin görmediği klasik oyunlar ile Avrupa sahnelerinde ilgi toplayan yeni oyunları sahnelemişlerdir. Tiyatronun kurucuları dışında Bedia Muvahhit, Vasfi Rıza Zobu, Neyyire Neyir, Hazım Körmükçü ve Kınar Hanım gibi isimler de tiyatro kadrosunda yer almıştır. Bu isimler genellikle Darülbedayi'den ayrılmış oyunculardı.Ferah Tiyatrosu 24 Aralık 1924 tarihinde Muhsin Ertuğrul'un Hans Müller'den uyarladığı Renkli Fener adlı oyunla perdelerini açtı. İlerleyen dönemlerde ise  Leonid Andreyev'den İhtilal, Lev Tolstoy'un Kreutzer Sonat'ından uyarlama Bir Mumya, Ahmed Vefik Paşa'nın Yorgaki Dandini ve Azarya August Strindberg'den Cehennem, Henry Kistemaeckers'den Kasırga ile William Shakespeare ve Henrik Ibsen'den oyunlar sergilendi. Topluluk yerli yazarlara verdiği önemi göstermek adına da: Faruk Nafiz Çamlıbel'in Canavar, Vedat Nedim Tör'ün İşsizler, Vedat Örfi Bengü'nün Vefa en Ferağ, Sermet Muhtar Alus'un Duvar Aslanı ve Osman Cemal Kaygılı'nın da İstanbul Revüsü adlı eserlerini ortaya koydu.Kısa sürede birçok oyunu sahneleyen Ferah Tiyatrosu, aynı zamanda da çocuklar için ilk kez indirimli gösteriler düzenledi. Kısa sürede sergiledikleri oyun sayısı dönemsel toplulukların ortaya koyduğu oyunlardan daha fazlaydı. Oyuncular ilk zamanlarda ücret almadan çalışıyordu. İlerleyen dönemlerde ise kazanılan para eşit olarak dağıtılmaya başlandı. 1925 yılının Mayıs ayında Trabzon'a ilk ve son turnelerini gerçekleştirdiler. Topluluğun dağılışı ise Temmuz 1925'te ekonomik sorunlar ve Muhsin Ertuğrul ile Behzat Budak arasındaki tartışmalardan dolayı olmuştur.
Ferah ilçesi

Yönetim merkezi aynı isimli Ferah şehri olan ilçenin Kasım 2004 tarihindeki nüfusu yaklaşık 159,310'dir. Bu nüfusun büyük çoğunluğunu Peştunlar ve Tacikler oluşturur.