barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Akçaray

Akçaray, Kocaeli'nin merkez ilçelerinden biri olan İzmit'te hizmet veren tramvay hattıdır. Kocaeli'nin ilk ve şu an için tek tramvay hattı olma özelliğini taşır.Akçaray uygulama projelerinin hazırlanması için ilk ihale Ocak 2014'te yapıldı. Takip eden günlerde Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve İzmit Belediyesi internet sitelerinde tramvay hattının adı ve rengiyle ilgili halk oylaması başlatılmıştı. Bir tramvay vagonu İzmit'te bulunan Anıtpark Meydanı'na getirilmiş kabloyla elektrik çekilerek görücüye çıkarılmıştı.Hattın yapım ihalesi 20 Mayıs 2015 tarihinde gerçekleşti. İhaleyi 113 milyon 990 bin TL bedelle Gülermak firması kazandı. 19 Ekim 2015 tarihinde projenin temel atma töreni gerçekleşti.Hattın projelendirme aşamasında mevcut güzergâhının dışında yürüyüş yolu diye bilinen eski demiryolu tartışmalara neden oldu.Hat, 17 Haziran 2017 tarihinde törenle hizmete açıldı ve 20 dakikada bir Otogar ile Sekapark arasındaki 7,4 km'lik hatta bulunan 11 istasyon arasında hizmet vermeye başladı. Açılış töreninde Millî Savunma Bakanı Fikri Işık hattın 15 Temmuz 2017 tarihine kadar ücretsiz olarak hizmet verceğini açıkladı. Açılışından 4 gün sonra seferlerin 15 dakikada bire düşürülmesinin ardından Eylül ayında okul döneminin başlamasıyla sefer sıklığı (o saatteki yoğunluğa bağlı olarak) 5 ile 15 dk arasına olacak şekilde düzenlenmiştir. Tramvay hattında karşılıklı olarak hafta içi her gün yüz elli ikişer, cumartesi günleri yüz yirmi sekizer, pazar günleri ise yüz on dokuzar sefer yapılmaktadır. Hattın ikinci etabı olan Sekapark - Plajyolu kısmının ilk 4 istasyonu 9 Şubat 2019 tarihinde hizmete açıldı. 2019 yılının kasım ayında hatta 4 istasyon daha eklenerek, Plajyolu'na kadar uzatılmıştır. Kuruçeşme'ye kadar yapılacak uzatma hattının ihalesi 2020 yılında yapıldı. Hattın inşasına 2021 yılı Mart ayında başlandı. Hattın ray döşeme işlemleri 2022 yılı sonu itibari ile başladı. 20 Nisan 2023 tarihinde hattın batı ucundaki Kuruçeşme İstasyonu işletmeye açılmıştır.Hattın Şehir Hastanesine ulaştırılması için ihaleler 2022 yılı içerisinde yapıldı. Hattın uzatılmasındaki çalışmaları 2022 yılı sonu itibari ile başlandı. Ekim 2023 itibari ile ray serimi tamamlandı. 2024'ün ocak ayında test sürüşlerinin başlaması mart ayında ise hattın açılması planlanmaktadır.Hattın ikinci etabının açılmasının ardından Otogar istikameti sonrasındaki Alikahya mahallesindeki 4 hat için bölgedeki kooperatiflerle ücretsiz aktarma anlaşması imzalandığı açıklandı.Hizmet vermekte olan 33 metre uzunluğundaki araçların 50 koltuk ve 240 ayakta olmak üzere toplam 290 yolcu kapasitesi bulunmaktadır. 2017 yılının haziran ayında açılan hatta 2019 yılı Kasım ayına kadar 23 milyon yolcu taşındı. 2021 yılında ise 8.346.149 yolcu taşındı. Yıl içerisinde 28 Ekim 2021 tarihinde 53.613 yolcu ile en yüksek yolcu taşındığı gün oldu.
Akçasaz, Büyükorhan

Mahallenin adı ve tarihi hakkında kesin bir bilgi olmasa da köy tarihinin 1530 lu yıllara dayandığı rivayet edilmekrtedir.
Akçasazın Ağaları

Akçasazın Ağaları, Yaşar Kemal'in üçleme olarak tasarladığı ama ikileme olarak yayımlanan roman serisidir. Seri, Demirciler Çarşısı Cinayeti (1974) ile Yusufçuk Yusuf (1975) kitaplarından oluşmaktadır ve Cem Yayınevi tarafından yayımlanmıştır. Serinin üçüncü kitabı olması planlanan Anavarza ise yayımlanmamıştır. İki cilt de "O iyi insanlar, o güzel atlara bindiler, çekip gittiler." cümlesiyle başlamaktadır. 1950'li yıllarda yaşanan Çukurova'daki toplumsal dönüşümü konu almaktadır.Üçleme olarak tasarlanan serinin son romanı yayımlanmamıştır. Yaşar Kemal, Alain Bosquet ile yaptığı röportajda serinin üçüncü cildi olduğunu ve roman için her şeyin hazır olduğunu ama çok uzun kapsamlı olan romana neden başlayamadığını bilmediğini söylemiştir.
Akçasu, Söğüt

Köy, 1891'den beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri İnhisar ilçesine bağlıyken 16 Mart 1992 tarihindeki İçişleri Bakanlığı kararıyla Söğüt ilçesine bağlandı.Köy, Bilecik il merkezine 52 km, Söğüt ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır. Köy, Söğüt'ün kuzeybatısında Sakarya Nehri kenarındadır.
Akçasusurluk, Karacabey

1400'lu yıllarında bulunan akçasıgırlık burasıdır.Akçasığırlık Osmanlı sarayına büyük baş hayvan yetiştiriyordu.
Akçasöğüt

Köy, Sinop il merkezine 37 km, Erfelek ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Köye bağlı Göller mahallesinde Bezirhane seten ve tabla taşı bulunur.
Akçat, Karamürsel

1890 yılına ait Heinrich Kiepert "Westliches Kleinasien" haritasında adı Akçat olarak belirtilmiştir. Akçat 20. yy başında Manav yerleşimidir, 93 Harbi ile Laz, Gürcü ve Çerkes âileler iskân edildi. Mübâdele ile de Pomaklar iskân edildi.14 Aralık 1998 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.  2009 yılında Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile mahalleye dönüştürüldü.
Akçatarla, Turhal

Köy, MS 17 yılı kayıtlarında  Dazimon adıyla yer almaktadır. Köyün adı, 1928 kayıtlarında ise Dazmana olarak geçmektedir.
Akçatarla, Çarşamba

Adının nereden geldiği hakkında bilgi yoktur. Eski adı Manallı'dır. Nüfusu çoğunlukla Türk; kısmen Çerkes ağırlıklıdır.
Akçataş, Horasan

Mahallenin eski adı 1554 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Dzandzağ, 1928 yılı kayıtlarında ise Zanzak olarak geçmektedir.1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.Mahalle, Erzurum il merkezine 96 km, Horasan ilçe merkezine 13 km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın kuzeyinde olup,  numaralı Horasan-Karaurgan-Şenkaya il yoluna 6 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Akçataş, Kargı

Köyün adı, 1925 yılı kayıtlarında Ağcataşı olarak geçmektedir. Daha önceleri Yağcılar köyüne bağlı bir mahalle iken, 21 Haziran 1948'de köy statüsü kazandı.
Akçataş, Sumbas

Köyün adı, 1925 yılı kayıtlarında Setir ya da Sitir olarak geçmektedir. Daha önceleri Kadirli ilçesine bağlıyken, 28 Ekim 1996'da Sumbas ilçesine bağlandı.
Akçataş, Viranşehir

Akçataş; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Akçatekir, Pozantı

Akçatekir, Adana'nın Pozantı ilçesine bağlı bir köydür. Köy, Adana şehir merkezine 88 km, Pozantı'ya 16 km uzaklıktadır.Adana-Ankara E-90 oto yolunun 90'ıncı kilometresinde yolun her iki yakasında çok geniş bir alana yayılmıştır. Bürücek Yaylası, Akçaköy ve Tekir Yaylası'nın birleşmesiyle oluşan Akçatekir Beldesi'nin bir mahallesi konumundadır. Çam, ardıç ve meyve bahçeleri arasında kurulmuş olan yaylada, yayla mimarisine uygun yapıların yanında farklı mimari tarzların örneklerini de görmek mümkündür. Her yıl 30 Ağustos tarihinde Akçatekir Yaylası Geleneksel Yayla Şenlikleri yapılmaktadır.Kış aylarında dağlardan akan çayların sesleri tüm bölgeyi sarar ve oksijen deposu havası ile insanı sağlıklı hissettirir. Sucuk-ekmek kasapları, lokantaları ve dağlardan toplanan karlar ile yapılan bici bici tatlısı vardır.
Akçatepe, Keban

Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Zırki Şeyhemir olarak geçmektedir. Daha önceleri Baskil ilçesine bağlıyken, 13 Ekim 1929'da Keban ilçesine bağlandı.
Akçatepe, Tut

Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Bayıl olarak geçmektedir. Daha önceleri Adıyaman ili Besni ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, 3644 sayılı ‘130 İlçe Kurulması Hakkında Kanun' gereğince Adıyaman'ın yeni kurulan ilçesi Tut'a bağlanmıştır.
Akçatepe, Varto

Köyün eski adı 1902 yılı kayıtlarında Kurmanci'de "söğüt" anlamına gelen Darabi, 1928 yılı kayıtlarında "Aner söğüdü" anlamına gelen "Darabii Anér" olarak geçmektedir.
Akçatoprak, Darende

Akçatoprak; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Akçatoprak, Horasan

Mahallenin eski adı 1902 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Hosroveran, 1928 yılı kayıtlarında ise Hüsrevviran olarak geçmektedir.1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.Mahalle, Erzurum il merkezine 101 km, Horasan ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın güneybatısında olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Köprüköy-Horasan) devlet/uluslararası yoluna, Ardı, Yüzören ve Çamurlu mahalleleri üzerinden  18.2 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Akçavakıf, Çankırı

Köy, Çankırı il merkezine 10 km uzaklıktadır. Köy, Çankırı'nın kuzeyinde olup,  numaralı Kastamonu-Çankırı (Korgun-Çankırı) devlet yolu kenarındadır.
Akçay 1

Akçay 1 Höyüğü, Antalya İl merkezinin 25 km. kuzeybatısında, Elmalı İlçesi'nin 24 km. güneybatısında, Akçay Beldesi'nin 1 km. kadar güneydoğusunda yer alan bir höyüktür. Tepe, 125 metre çapında yassı bir tepedir. Elmalı Ovası'ndaki az sayıdaki Neolitik Çağ yerleşimi gösteren höyükten en önemlilerinden biri olarak görülmektedir.Höyük'te ilk araştırmalar 1949 yılında M. S. F.. Hood tarafından yapılmıştır. Daha sonra 1961-62 yıllarında Macteld J. Mellink tarafından yüzey toplaması yapılmıştır.Yüzeyden toplanan çanak çömlek parçalarına dayanılarak Höyük'te Neolitik Çağ, Kalkolitik Çağ - Erken Tunç Çağı ve Bizans Dönemi olmak üzere üç yerleşim evresi olduğu ileri sürülmektedir.Neolitik Çağ çanak çömleğinin çoğunluğu tepenin batı tarafından toplanmıştır. İyi arıtılmış kilden, küçük taşçık, kum ve şist katkılı hamurludurlar. Büyük kısmı açkılandıktan sonra pişirilmiştir ancak fırınlama iyi değildir. Yüzeylerinde bazen koyu kırmızıdan pembemsi kırmızıya değişen ya da açık kahverengi astar kullanılmıştır. Biçim olarak dışa doğru düzgün açılan kaplar ve çömlekler çoğunluktadır. Tüp ve ilmik kulplar da vardır. İki tip bezeme görülmektedir. Bunlar, astarsız veya beyaz astarlı zemin üzerine pembemsi – kırmızı, açık kahverengi boya bezeme ile açkıdan sonra yapılmış olan derin çizgi bezemelerdir.Tepenin batı kesiminde obsidiyen iki dilgi ve birkaç çakmak taşı parça bulunmuştur. Tepenin batı tarafından bulunmuş olmasına karşın hangi çağa ait olduğu konusunda bilgi verilmemiştir.
Akçay Deresi

Akçay Deresi, Sakarya ilinin Karasu ilçesinde bulunan bir deredir. Karasu Nehri’nin birikmiş suları bu dereyi oluşturmuştur. Akçay deresi, Karasu Nehri’ne doğru uzanan bi vadinin içinde bulunur. Dere, yılın belirli zamanlarında turizm amaçlı kullanılır. Dere etrafında insanların kaldıkları bazı yerleşim yerleri de vardır. Dere etrafında doğa yürüyüşleri ve piknikler  yapılabilir. Ayrıca bu yörede bulunan Orman İşletme Müdürlüğü tarafından düzenlenen etkinlikler de gerçekleştirilir.
Akçay Muharebesi

Akçay Muharebesi, 1398'de Osmanlı Devleti ile Karamanoğulları Beyliği arasında gerçekleşen muharebedir. Osmanlıların kesin zaferiyle sonuçlanan muharebe sonrasında Karamanoğulları Beyliği'nin toprakları Osmanlı Devleti'ne geçti. Esir düşen Karamanoğlu Alâeddin Ali Bey ise idam edildi.1396'daki Niğbolu Muharebesi esnasında Ankara'ya saldıran Alâeddin Ali Bey şehrin muhafazasından sorumlu Anadolu Beylerbeyi Sarı Timurtaş Paşa'yı esir aldı. Alâeddin Ali Bey, Osmanlıların Niğbolu'da zafer elde etmesiyle birlikte, hil'atler giydirdiği Timurtaş Paşa'yı kendi elçileriyle birlikte Bayezid'e gönderdi ve arasını düzeltmek istedi. Ancak Bayezid bu teklifi geri çevirdi ve Karamanoğullarının üzerine yürüdü. Konya civarındaki Akçay Ovası'nda iki gün süren muharebeden bir sonuç çıkmadı. İkinci gün gece yarısından sonra yaklaşık 30.000 kişilik Osmanlı kuvveti Karamanlıların etrafını çembere aldı. İki ateş arasında kalan Karamanlılar bozularak geri çekildiler ve Konya Kalesi'ne sığındılar. Osmanlılarca on bir gün boyunca muhasara edilen kale, halkın can ve mal güvenliğine zarar gelmeyeceğine gizlice ikna edilmeleriyle birlikte teslim alındı.Alâeddin Ali Bey kaçtığı esnada attan düşüp yakalandı ve elleri bağlı şekilde Bayezid'in yanına getirildi. Bayezid Alâeddin Ali Bey'e kendisine neden itaat etmediğini sordu. Alâeddin Ali Bey ise kendisinin de Bayezid gibi bir hükümdar olduğunu belirtti. Bu sözlere sinirlenen Bayezid, Alâeddin Ali Bey'in idam edilmesini emretti. Alâeddin Ali Bey'in kesilen başı bir mızrağa takılarak şehirde dolaştırıldı.Bayezid Konya'ya bir vali atadıktan sonra Alâeddin Ali Bey'in hanımının ve çocuklarının bulunduğu Lârende'ye doğru hareket etti. Bir süre direnen şehir daha sonra teslim oldu. Alâeddin Ali Bey'in iki oğlu Mehmed ve Ali beyler şehrin anahtarlarını Bayezid'e teslim ettiler. Bayezid, Alâeddin Ali Bey'in hanımını ve çocuklarını Bursa'ya gönderdi ve Lârende'ye de kendi beylerinden birini bıraktı.Alâeddin Ali Bey'in idam edilmesiyle birlikte Karamanlıların elinde bulunan, Torosların kuzeyindeki Konya, Lârende, Niğde, Develi ve Karahisar Osmanlılara geçerken, Torosların güneyindeki Mut, Ermenek, Taşeli ve İçel gibi şehirler ve kaleler Karamanoğulları ailesinin diğer kolundan gelen beylerin kontrolünde kaldı.
Akçay Nehri

Akçay, Büyük Menderes Nehrinin kollarından biri. Muğlanın kuzeydoğusundaki dağlık alanlardan doğar. Tavas yönünden gelen Yenidere'yi alır. Derin ve dar vadisinde akış hızı fazladır. Yenipazar civarında Büyük Menderes ile birleşir. Uzunluğu 116 km'dir. Karacaören, Doğançay ve Mortuma çayı Akçay'ın önemli kollarıdır.Ortalama debisi 18.51 m²/sn olan çayın suları yazın çok azalır. Minimum debi 0.004 m²/sn, en fazla akım 467 m²/sn'dir. Akarsu üzerine taşkın koruma, enerji üretme ve sulama amacıyla 1.210 ha Kemer Barajı ve Hidroelektrik Santrali kurulmuştur. 1954-58 yılları arasında yapılan baraj beton gövdeye sahiptir. Akarsu üzerine Akçay, Akçay I, Akçay II adıyla üç yeni baraj kurma planlanarı yapılmaktadır.Çayda yaşayan balıklar şunlardır: Anguilla anguilla, Ladigesocypris mermere, Barbus pergamonensis, Aphanius anatoliae, Gambusia holbrooki.
Akçay Sazlıkları

Akçay Sazlığı ve Sulak Alanı, özellikle kuş ve balık türleri olmak üzere birçok biyolojik çeşitliliği barındıran önemli bir ekosistemdir. Ayrıca sürüngenler, çift yaşamlılar, memeli hayvanlar, kelebekler ve sulak alan bitkileri gibi birçok farklı türü de desteklemektedir. Bu alanda bulunan canlılar, ekolojik dengeyi korumada önemli bir rol oynamaktadır.
Akçay, Edremit

Akçay, Balıkesir'in Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir. Edremit merkeze 8 kilometre uzaklıktadır.19 Haziran 1999 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.Kaz Dağları'nın eteklerinde kurulu olan Akçay, küçük bir turizm kasabası iken günümüzde gittikçe şehirleşmektedir. Akçay'ın uzun ve güzel kıyı kordonunda pek çok çay bahçesi, otel , pansiyon, bungalov evleri  ve dükkânlar bulunur. Ayrıca bir de Kaz Dağları'nın simgesi olan Sarı Kız'ın bir heykeli bulunur. 2015 yılında Akçay Işıklar olarak bilinen Akçay'ın girişinde YASA AVM açılmıştır.
Akçay, Elmalı

Kasabada ilköğretim okulu, sağlık ocağı, PTT Merkez Müdürlüğü, Jandarma Takım Komutanlığı, Tarım Kredi Kooperatifi, TEK şube teknisyenliği, Çayboğazı Barajı Sulama Birliği bulunmaktadır. Kasabanın nüfusu 2000 yılı nüfus sayımına göre 3100’dür.1972 yılında belediyesi kurulmuş olup ilk kurucu başkan Selahattin Karakaş olmuştur. 1977 yılında elektrik bağlanmıştır. Büyükşehir yasası kapsamında Akçay Belediyesi kapatılarak Elmalı Belediyesine bağlanmıştir. Belenbaşı, Olukbaşı, Pamukluk isimli üç mahallesi vardır.
Akçay, Güzelyurt

Akçay, (Yunanca: Αργάκι Argaki) de jure olarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa Bölgesi'nde, de facto olarak ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti''nın Güzelyurt ilçesi sınırları dâhilinde kalan köy.2006 yılı itibarı ile toplam nüfusu 1033'tür. Güzelyurt belediyesine bağlıdır ve kentin güneybatısındadır.
Akçay, Kağızman

Köyün eski adı, 1920 yılı kayıtlarında Nikolayevsk olup, Rusça'da "Nikola (çar) yeri" anlamına gelmektedir. Köy, 1928'den beri "Akçay" adını taşımaktadır.
Akçay, Piraziz

Köy, Giresun il merkezine 37 km, Piraziz ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır. Köy, Piraziz'in güneyinde olup,  numaralı Piraziz-Bozat il yoluna 6,9 km.'lik bir köy yoluyla, Bozat Köyü'nden ulaşmaktadır.
Akçay, Sapanca

Akçay, Sakarya ilinin Sapanca ilçesine bağlı bir mahalledir. 93 Harbinden sonra mahalleye kayda değer bir Laz nüfus gelmiştir.
Akçay, Terme

Bu yerleşmenin adı, kıyısında kurulu olduğu akarsudan gelir. Nitekin eski kaynaklarda Akçay, akarsuyun ve bölgenin adı olarak geçer. 1871 tarihli Trabzon Vilayeti Salnamesi'''ne göre Akçay Deresi Ünye kazası ile Terme nahiyesi arasında sınır oluşturuyordu. Salnamede derenin Efraz Dağları'ndan doğup Kirazlık Kahvesi civarında denize döküldüğü, kayıkla ulaşıma uygun olmadığı belirtilmiştir.Akçay bölgesi, 17. yüzyılda Canik sancağının kazalarından biriydi. 1855-1856’da Trabzon Eyaleti'nin beş sancağından biri olan Canik livasında yer alıyordu. Bu tarihte Canik livası, Samsun, Bafra, Alaçam, Kavak, Çarşamba, Akçay, Ünye, Fenaris, Fatsa, Ayvacık, Ökse, Nahiye-i Meydan ve Serkeş kazalarından oluşuyordu. Bununla birlikte 19. yüzyılın ilk yarısında ait Osmanlı nüfus defterlerinde "Akçay" adı geçmemektedir. Bu tarihte Terme kazası 34 köyü kapsıyordu.Kudret Emiroğlu tarafından yayımlanan Trabzon Vilayeti Salnamesi''nin  dizin cildinde bir yerleşim olarak Akçay'ın eski adının "Çürükcüyan" köyü olduğu belirtilmişti. Ne var ki 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ve sonraki genel nüfus sayımlarında bir köy olarak "Çürükcüyan" ve Akçay adı geçmemektedir. Ancak 1990 genel nüfus sayımında Akçay, Terme ilçesine bağlı bir köy olarak kaydedilmiştir. Bu sırada köyün nüfusu 1.133 kişiden oluşuyordu. Akçay'ın Dumantepe (Cılar) köyünün bir mahallesi olduğu ve Dumantepe'den ayrılarak ayrı bir köy haline getirildiği anlaşılmaktadır. Nitekim Dumantepe köyünün nüfusu 1980 yılında 2.097 kişiden oluşuyorken, 1990 yılında köyde 1.060 kişi kaydedilmiştir.Akçay, Cılar köyünün bir parçasıyken, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından, Maçaheli bölgesinin Çhutuneti (ჩხუტუნეთი) köyünden Osmanlı ülkesine göç eden Gürcülerin yerleştiği yerlerden biriydi. Nitekim Akçay köyü, günümüzde Terme ilçesinde Gürcülerin yaşadığı yedi köyden (diğerleri:  Cılar, Kesikkaya, Kocamanbaşı, Köybucağı, Kuşça, Özyurt) biri olarak bilinmektedir. Köyde yaşayanlar Gürcüce soyadlarıyla Lominadze (ლომინაძე), Hahutaişvili (ხახუტაიშვილი), Çelebadze (ჩელებაძე), Nagervadze (ნაგერვაძე) ve Nijaradze (ნიჟარაძე) olarak bilinmektedir.
Akçay, Şırnak

Köy, Şırnak il merkezine 51 km uzaklıktadır. Köy, Şırnak'ın güneybatısında ve  numaralı Güçlükonak-Şırnak il yoluna 9 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Akçayar, Şirvan

Köyün adı, 1916 yılı kayıtlarında Kürtçede "şeyhler mezrası" anlamına gelen Mezreşeyxan olarak geçmektedir.
Akçayazı, Karapınar

Akçayazı; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Akçayazı, İliç

Köy, 1522 yılında Kerege adını taşımaktaydı. 1642 tarihli Avârız defterlerinde Erzurum Eyaleti'nin Kuruçay kazasının merkez nahiyesine bağlı "Kerege" adıyla bir köy olarak bahsedilen yerleşimde, avârıza konu 8 Müslüman hane yaşamaktaydı. Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında da "Kerege" olarak geçmektedir.
Akçaykaracalı, Terme

Mahallenin adı 1800'lü yıllara dayanmaktadır. Köy, Akçay ve Karaçalı köylerinin ortasında kaldığından bu ismi almıştır. Eski zamanlarda genellikle Rumların yaşadığı bir bölgedir. Tarihi açıdan bazı zenginlikleri vardır. Mahallede eski zamanla ait birçok eser göze çarpmaktadır. Buna örnek 1900'lü yıllarda yapılmış olan Karadere (diğer bir adı Kızgölü) denilen yerde su değirmenin bulunmasıdır. Karadere bir rivayete göre daha öncelerden Kızgölü ismiyle anılmaktaydı. Kızgölü ismini almasının sebebi ise Kızgölü'nde bir deniz kızının yaşadığına inanılmasıdır.
Akçayol, Beytüşşebap

Köy, Şırnak il merkezine 142 km, Beytüşşebap ilçe merkezine 42 km uzaklıktadır. Köy, Beytüşşebap'ın güneybatısında olup,  numaralı Uludere-Beytüşşebap il yoluna, Bolağaç köyünde 7,4 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Akçayunt, Çemişgezek

Köyün eski adı "Hozakpur"'dur. 16. yüzyılda köyde sadece Gayrimüslimler yaşamaktaydılar. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla da Hozakpur adıyla görülen yerleşimin adı, 1950'lerin sonuna doğru değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Akçayurt, Hani

Köyün 1915 yılı kayıtlarındaki adı, Zazaca kökenli "Dernân" ya da "Dirnun" şeklindedir. 1841 tarihli Palu Kasabası Ehl-i İslam Nüfus Defterinde köyün ismi "Dirinan" olarak geçmekte ve köyde 6 hane, 14 erkek nüfus olduğu görülmektedir. 1990'lı yıllarda yaşanan terör olaylarından dolayı Genç ilçesiyle bağlantısı zayıflayan köy, daha sonra yapılan referandumla Diyarbakır iline bağlanma kararı aldı. 24 Nisan 1992 tarihindeki İçişleri Bakanlığı kararıyla Hani ilçesine bağlandı.
Akçaçam, Erfelek

Köy, Sinop il merkezine 34 km, Erfelek ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır. Köy yakınlarındaki Karadiken mevkiinde Osmanlı Dönemi'ne ait mezar taşları bulunur.
Akçaören, Ahlat

Köy, Bitlis il merkezine 100 km, Ahlat ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, Ahlat'ın kuzeyinde olup, numaralı Malazgirt-Ahlat il yoluna 11 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Akçaören, Hilvan

Akçaören; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Akçaören, Ilgaz

Köy, Çankırı il merkezine 71 km, Ilgaz ilçe merkezine 18 km uzaklıktadır. Köy, Ilgaz'ın kuzeybatısında olup, Okçular, Ödemiş ve Çaltıpınar köyleri üzerinden bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.
Akçaören, Kahramankazan

Köyün adının yerleşim yeri etrafındaki toprak renginin açık renkli olmasından dolayı akça yerleşim yeri (ören) anıldığı sanılmaktadır.
Akçaören, Sincan

Ayrıca mahallenin adının halk dilinde şöylenişi Ağcörenden yola çıkarak Akça veren den geldiği bunun temelindeMahallenin tarihçesi yakınında bulunan ufak bir kale kalıntısına dayandırılırsa Galatlara(Keltler)kadar uzanırMahallede selçuklu motiflerinin bulunduğu bir çeşme ve çok sayıda Bizans ve öncesi kalıntılar mevcuttur.
Akçaören, Ürgüp

Köyün adı, 1927 yılı kayıtlarında Akçaviran olarak geçmektedir. 2000 yılından sonra Başdere beldesine mahalle olarak bağlandı. 12 Kasım 2012 tarihinde kabul edilen 6360 sayılı yasa çerçevesinde Başdere Belde Belediyesi'nin kapatılması üzerine 2014 yılında tekrar köye dönüştürüldü.
Akçaşar, Altınekin

Daha önceleri Zengicek köyüne bağlı bir yayla iken, 29 Mart 1946'da köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.
Akçaşehir, Kangal

Köy, Sivas il merkezine 128 km, Kangal ilçe merkezine 34 km uzaklıktadır. TCDD Sivas-Malatya konvansiyonel tren hattı üzerindeki Demiriz Tren İstasyonu'nun yanındadır.
Akçaşehir, Tire

Akçaşehir; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Akçe Kışlak, Aşağı Tarım

Akçe Kışlak (Farsça: آقجه قشلاق, Azerice: Ağca Qışlaq), İran'ın Kazvin Eyaleti'nin Kazvin şehristanında köy. Aşağı Tarım bahşının Niyerik kasabasınıa bağlıdır.
Akçe tahtası

Akçe Tahtası, sarrafların ve resmi dairelerdeki veznedarların üzerinde para saydıkları tahtanın adı. İki ucu açık, kenarlı ve ucuna doğru darlaşıp oluk halinde uzun bir tahtadır. Geniş tarafında sayılan para oluk kısmından dökülürdü. Bazı akçe tahtaları üzerinde sayılan paraların, sayılmayan paralarla karışmaması için ayrı bir kısım bulunur.Akçeleri sayacak olan kişi akçeleri geniş kısma yığar, dar olan boğaza doğru sayımı yapar ve kenarı olmayan dar olan boğazdan akçeleri, keseye, eline veya akçeyi vereceği kişinin eline düşürür.Bazı minyatürlerde akçe tahtalarına rastlamak mümkündür, yine Nasreddin Hoca'nın "Gölge Kadısı" isimli fıkrasında "Akçe tahtası" geçmektedir. 2014 yılının Aralık ayında Topkapı Sarayı Müzesi koleksiyonunda Osmanlı döneminden kalma bir adet akçe tahtası eklenmiştir.
Akçenger, Bergama

Akçenger; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Akçesir, Kulp

Akçesir; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Akçevre, Hizan

Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında, Ermenice'de Pırnik ya da Zorbaköy anlamına gelen Pırnaşin olarak geçmektedir. Kezer ve Kilimli isminde 2 mezrası vardır.Akçevre, Bitlis il merkezine 93, Hizan ilçe merkezine 42 kilometre uzaklıktadır. Köy, Hizan'ın güneydoğusunda olup,  numaralı Hizan-Akşar yoluna, Akşar'ın yakınında 16,9 kilometrelik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Akçi İlçesi

Akçi İlçesi ( Uygurca: ئاقچى ناھىيىسى, Akçi Nahiyisi, Çince: 阿合奇县/阿合奇縣; Pinyin: Āhéqí Xiàn), Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin batısında, Kızılsu Kırgız Özerk İli'ne bağlı bir ilçedir.Batısında Atuş İlçesi, kuzeyinde Kırgızistan, doğusunda Uçturfan İlçesi, güneydoğusunda Kelpin İlçesi ve güneyinde Maralbeşi İlçesi ile sınırdır.Akçi İlçesi, bir kasaba (镇 zhèn) ve beş kırsal belde (乡 xiāng) gibi yerleşim birimlerinden oluşur. İlçenin ana merkezi Akçi (阿合奇镇; Āhéqí zhèn) kasabasıdır. Bu kırsal beldelerin bazılarının isimleri; Kulansarak (Hulangshan), Tashtemir (Somtash), Karabulak, Karaqi (Ha-la-ch'i), ve Sagankuduk (Sa-kan-k'u-tu-k'o)'dur.Tanrı Dağları'nın güney yamaçlarında yüksek yaylada ve dağlık alanda konumlanan Akçi İlçesi'nin toprakları % 70 dağlık ve % 25 otlakla kaplıdır.Akçi ve Taşkurgan Tacik Özerk İlçesinde 2800–3800 metre yüksek soğuk otlaklarda latince ismi Kengyilia kaschgarica (喀什以礼草; ka shi yi li cao) olan çayırlar doğada görülür.Yumuşak karasal iklim kuşağında bulunan Akçi'de ilkbahar rüzgârlı, yaz kısa sıcak, sonbahar soğuk, kış ise çok soğuktur ve az kar yağar. Ortalama yıllık sıcaklık 6,2 ℃, yılda ortalama 185 mm yağmur yağar.Diğer verilen isimler: Akche, A-ho-ch'i-hsien, A-ho-ch'i-ch'eng, A-ko-ch'i, Agche, Akchiy, Akcha ve A-ho-ch'i.Akçi Sui- ve Han Hanedanı zamanında, Tang Wei ilk ev sahipleridir. Qing hanedanı Qianlong 1759 yılında bu bölgeyi ele geçirmiştir. Akçi İlçesi 1938 yılında Çinne, 1944 yılında önce Aksu'ya, daha sonra 1954 yılında da yeni kurulan Kızılsu Kırgız Özerk İline bağlanmıştır.İklim koşullarından dolayı Arpa, çavdar, yulaf, mısır, buğday, fasulye, susam, gibi tarım ürünleri ekilir, fakat çok düşük gelir sağlar. Koyun, keçi, at, deve ve yak gibi küçük ve büyük baş hayvancılığı yapılır.
Akçiriş, Şalpazarı

Eski adı Çamkiriş olan köy, 1950 yılına kadar Çarlaklı mahallesinin bir mahallesi iken bu tarihte Çarlaklı Köyü'nden ayrılarak ayrı bir köy haline gelmiştir. Mahallede kirişlerin hep çamdan olmasından dolayı adı "Çamkiriş" olan köy, ilçede Çamkiriş Köyü'nün iki tane olması sebebiyle mahallenin ismini "Akçiriş" olarak değiştirmişlerdir
Akçiçek, Alucra

Köy, Giresun il merkezine 160 km, Alucra ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Köy, Alucra'nın doğusunda olup, İlçe merkezine İğdecik köyü üzerinden bir köy yoluyla doğrudan bağlıdır.
Akçiçek, Kıbrıs

Akçiçek (), hukuken Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Girne kazasının, fiilen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Girne ilçesine bağlı Dikmen belediyesine bağlı bir köydür. Köy, Kozan'ın 3 km doğusunda yer almaktadır. Köyün nüfusu 2011 yılı itibarı ile 87'dir.Köyde Panaya Hriseleusa Kilisesi ve birçok ev hasarlı veya terk edilmiş haldedir. Köyün nüfusunu Baf'tan gelen Kıbrıslı Türk göçmenler oluşturmaktadır.
Akçiğdem, Refahiye

Köyün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Horom olup, Ermenice'de "hrom" sözcüğü "Rum (köyü)" anlamına gelmektedir.Köyle ilgili ilk yazılı bilgiler 1642 tarihli Avârız defterlerinde yer almaktadır. Bu tarihte Erzurum Eyaleti'nin Gercanis kazasının merkez nahiyesine bağlı "Horum" adıyla bir köy olarak bahsedilen yerleşimde, avârıza konu 9 Müslüman hane yaşamaktaydı. 1896 tarihli kayıtlarda erkek nüfusun tespiti için yapılan sayımda; Merkez (Melikşerif) nahiyesine bağlı sadece Müslümanların yaşadığı Horum köyünde, 30 hanede 89 erkek nüfus bulunmaktaydı. 1964-1965 yılları arasında köyün adı "Akçiğdem" olarak değiştirildi.Köy, Erzincan il merkezine 69 km, Refahiye ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Köy, Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde kalmaktadır.
Akçoban, Ergani

Akçoban; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Akçıl, Çıldır

Akçıl köyünün eski adı Türkçe kaynaklarda Çolit / Colit olarak geçer. Nitekim 1595 tarihli Osmanlıca mufassal defterinde "Çolet / Çolit" (چولیت) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Colet / Colit" (جولیت) biçiminde yazılıştır. Bu adın Gürcüce Çoleti'den (ჭოლეთი) değişime uğradığı tahmin edilmektedir. Çoleti, Megrelce "saz" anlamındaki "çoli" (ჭოლი) kelimesinden türemiş olup "sazlık" anlamına gelir.Çoleti, Orta Çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Cavaheti'de yer alıyodur. Nitekim Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında bu bölgeyi ve köyü Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu yerleşim 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde Çıldır livasının Niyaliskur nahiyesine bağlıydı. Köyün nüfusu 17 Hristiyan haneden oluşuyordu. İspenç vergisi vermekle yükümlü hane reisleri Kada, Vardzel, İvane, Grigol, Revaza, Mamisa, Lazare, Tsamala, Okra, Batata gibi Gürcü adları taşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar, keten tohumu, yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor ve domuz besleniyordu.Osmanlı Devleti, Doksanüç Harbi'nin ardından imzalanan Berlin Antlaşması'yla Ardahan bölgesini Rusya'ya bırakınca, Çoleti köyü de Osmanlı egemenlik alanının dışında kaldı. Rus idaresinin 1886 yılında yaptığı nüfus tespitinde Çolet (Чолет) adıyla kaydedilmiş olan köy, Ardahan sancağının Çıldır kazasına (uçastok) bağlıydı. Köyün nüfusu 189 kişiden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 183 kişi "Türk", 6 kişi "Karapapak" olarak kaydedilmiştir.Çolet, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Çolet Türkiye'ye bırakıldı.Çolet, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, 1595 tarihli mufassal defterindeki yazılıştan farklı biçimde "Colet / Colit" (جولیت) olarak kaydedilmiştir. Bu sırada köy Kars vilayetinin Çıldır kazasının Kurt Kala nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 287 kişiden oluşuyordu. Çolet / Colit Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında  7267 sayılı kanunla Akçıl olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Akçıl köyünün nüfusu 492 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 161 kişi okuma yazma biliyordu.Akçıl köyünde, köyün Hristiyanlık döneminden kalma bir köy kilisesi olduğu bilinmekle birlikte akıbeti tespit edilememiştir.
Akçıra, Adilcevaz

Köyün adı 1848 yılı kayıtlarında, Ermenice'de "suönü" anlamına gelen Arçıra, 1925 kayıtlarında ise Yukarı Arcıra olarak geçmektedir.Köy, Bitlis il merkezine 120 km, Adilcevaz ilçe merkezine 42 km uzaklıktadır. Köy, Adilcevaz'ın kuzeydoğusunda Van Gölü'nün kenarındadır.
Akîka kurbanı

Yeni doğan bebeğin başındaki ilk saçlarına akîka; bu çocuğun doğumundan yedi gün içinde başındaki kıllarını kısmen veya tamamen tıraş edip kulağına ezan okunarak adını koyduktan sonra Allah'a şükür için kesilen kurbana akîka kurbanı denir.İslam'dan önceki Arap toplumunda sadece erkek çocuklar için kurban kesilirdi. Kız çocukları için böyle bir merâsim söz konusu değildi.Akîka kurbanında aranan şartlar, İslam'da kurbanda aranan şartlardır. Akîka kurbanı Hanefi mezhebine göre mübah ve dolayısıyla menduptur. Diğer üç büyük imâma göre sünnet, Zahiri mezhebine göre ise farzdır.
Akören

Akören civarındaki yerleşimin MÖ. 7000-6500 yıllarına kadar gittiği tahmin edilmektedir. Akören'e 49 km. uzaklıktaki Çatalhöyük'te yapılan kazılarda neolitik çağa ait kalıntılar bulunmuştur. Bölge Hitit, Roma ve Bizans döneminde de bir yerleşim yeri olarak kullanılmıştır. "Gavurlar Hamamı" ve "Horozun Tepesi" olarak bilinen yerlerdeki kalıntılar Hitit ve Roma döneminde de burada yerleşim olduğunu göstermektedir. Yine Akören'e 3 km. uzaklıktaki Orhaniye köyünün Ertaş boğazında antik dönemde adı "Dinorna" olan ve Bizans döneminden kalma bir kent vardır.MS. 11. yüzyıldan itibaren ise bölgeye Bayındır ve Kayı Türk boylarının yerleştikleri söylenmekle birlikte şu anda bölgede yaşayan halkın 200 yıl önce buraya gelmiş olduğu da belirtilmektedir. Millî mücadele döneminde komşu ilçe Bozkır'da çıkan Bozkır isyanı sırasında ilçe bir süre isyancılarınİl merkezine 54 km uzaklıktadır. Sınırları içinde May Barajı, Akören Göleti, May ve Çat Deresi vardır.1800'lü yılların sonu ve 1900'lü yılların başında Kırım’dan gelerek bu bölgeye yerleşen Ahmediye (Yıkık) ve Süleymaniye (Susuz) köyleri Kırım kültürüne sahiptir.Akören Ali Rıza Ercan Meslek Yüksek Okulu bin öğrenci kapasiteli olup, Akörenli eski milletvekillerinden Ali Rıza Ercan anısına oğlu Nurullah Ercan tarafından yaptırılmıştır. Seydişehir'in kurucusu manevi Şahsiyet Seyyid Harun Veli'nin küçük kardeşi Körpe Seyit'in kabri Kayasu (May) kasabası yanındadır.Koca Cami ve tarihi Koca Çeşme ilçe merkezindedir. İlçede mevcut 2 adet Yüğ bulunmaktadır. 1.'si Alaşana Bağları yöresinde olup 2.'si ise Karahüyük köyü içindedir.İzmir Selçuk'ta bulunan ve 1950'lerin Akören hayatını canlandıran emekli öğretmen Ayhan Çetin tarafından Çetin Kültür Köyü Müzesi uluslararası bir üne kavuşmuştur.
Akören, Aladağ

Akören, Adana ilinin Aladağ ilçesinde bulunan bir mahalledir. Mahallenin nüfusu 2022 yılı TÜİK adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçlarına göre 906 kişiden oluşmaktadır.Eski bir Roma köyü olduğu bilinen köy, ayrıca bir ören yeridir. 1928 yılında "Akevren" adıyla bilinen yerleşim birimi, 1946'da şimdiki adını almıştır. Akören, 9 Temmuz 1972 tarihindeki kararla belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 2008 yılına kadar belde belediyesi statüsünde olan Akören, 6360 sayılı kanun gereğince köy statüsüne düşürülmüştür.
Akören, Ayancık

Köy, Sinop il merkezine 58 km, Ayancık ilçe merkezine 30 km uzaklıktadır. Tatlıca Şelaleleri köy yakınlarında bulunur.
Akören, Aşkale

Mahallenin eski adı 1522 ve 1928 yılı kayıtlarında Akviran ya da Ağviran olarak geçmektedir. Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Aşkale Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.Mahalle, Erzurum il merkezine 86 km, Aşkale ilçe merkezine 33 km uzaklıktadır. Mahalle, Aşkale'nin güneybatısında olup, / numaralı Erzincan-Erzurum (Tercan-Aşkale) devlet/uluslararası yoluna Çiftlik ve Yeniköy Halitpaşa mahalleleri üzerinden 20,9 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Akören, Hınıs

Mahallenin eski adı 1554 yılı kayıtlarında Ağcaviran olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Hınıs Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.Mahalle, Erzurum il merkezine 1706 km, Hınıs ilçe merkezine 20 km uzaklıktadır. Mahalle, Hınıs'ın kuzeyinde olup,  numaralı Erzurum-Muş (Köprüköy-Hınıs) devlet yoluna 2,3 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Akören, Karapınar

Akören; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Akören, Pınarbaşı

Yerleşim, 19. yüzyılın ikinci yarısında yaşanan Çerkes Sürgünü sırasında Kafkasya'dan sürgün edilen Hatukaylar'ın yerleşimiyle kurulmuştur. Yerleşiminden Çerkesçe "Pedisey" adıyla da bahsedilmektedir.
Akören, Salihli

1340 yılından bügüne kadar değişik isimlerle gelen Manisa ili Salihli ilçesine bağlı Akören Mahallesi.Osmanlı kaynaklarında 1567'li yıllardan itibaren ismi geçen Ağviran Karyesi,Akviran Köyü,ve nihayet günümüzde Akören Mahallesi adını almıştır.
Akören, Silivri

Mahallenin tarihi Bizanslılar dönemine dayanmaktadır. Mahallenin ismi tarihi süreçle birlikte değişmiştir. Bunlar; Anaka, Avren, Akviran ve Akören'dir. İki mahalleden oluşur. Bunlar Pomak ve Gacal mahalleleridir. Pomaklar Bulgaristan'dan göçen halktır.
Akören, Suruç

Akören; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Akören, Çankırı

Köy, Çankırı il merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, Çankırı'nın güneyinde olup,  numaralı Çankırı-Kırıkkale (Çankırı-Kalecik) devlet yoluna 3,8 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Akörenkışla, Karatay

Akörenkışla; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Akülü tekerlekli sandalye futbolu

Akülü tekerlekli sandalye futbolu, akülü tekerlekli sandalye kullanan bedensel engellilerin mücadele ettiği ve futbola benzer kurallarla oynanan takım sporu. Kapalı bir spor salonunda dörder kişilik takımlarla gerçekleştirilen karşılaşmalarda amaç, topu karşı takımın kalesine sokarak gol atmaya çalışmaktır. Fransa'da ortaya çıkan sporun uluslararası düzeydeki en büyük yönetim organı Uluslararası Akülü Sandalye Futbolu Federasyonları Birliğidir (kısaca FIPFA).
Akı

Akı, bir yüzeyden veya maddeden geçerken ortaya çıkan herhangi bir etkiyi tanımlar. Akı, fizikte birçok uygulaması olan uygulamalı matematik ve vektör analizinde bir kavramdır. Taşıma fenomenleri için akı, bir maddenin veya özelliğin akışının büyüklüğünü ve yönünü açıklayan bir vektör miktarıdır. Vektör hesabında akı, bir vektör alanının dikey bileşeninin bir yüzey üzerindeki yüzey integrali olarak tanımlanan skaler bir niceliktir.
Akı (metalurji)

Akı, metalurjide bir kimyasal temizlik maddesi, akan madde veya arındırıcı ajandır. Akı aynı anda birden fazla işleve sahip olabilir. Hem ekstraktif metalurjide hem de metal birleştirmede kullanılırlar.
Akıcılık

Sözcük ve cümlelerin dile takılmadan kolayca okunabilmesi için, anlatılmak istenen düşüncenin rahatlıkla anlaşılır şekilde anlatılması. Akıcılık, içerikten çok bir üslûp özelliğidir. Âheng-i selâset.Düzyazıda akıcılığın şartları vardır: Bir sansür veya düşünce özgürlüğünü kısıtlayıcı bir yasaya müstenit olarak düşünceler açıkça yazılamazsa, bu, yazıdaki kapalılıktan anlaşılır. Yazıdaki tutuk ifadeler, zor okunurluk, anlamların belirsizliği akıcılığa aykırıdır. Kelimelerin yerli yerine oturması, cümlelerin birbiri ardına gelişindeki nizamın aksamadan sürmesi gerekir. Uzun cümlelerin başı ile sonu arasında uyumsuzluk olmamalıdır. Akıcı üslup kolaycı ve basit anlamına gelmez.
Akıl

Akıl (Arapça: عقل) ya da Us, felsefede kavram oluşturma ve bunlara göre hükmetme kapasitesidir. Bugün Batı'da bu kavramı, büyük ölçüde ussal anlayışla yüzleştiren, ancak algılamadan ayıran Alman filozofu Immanuel Kant'ın etkisindedir."Akıl, fenomenlerin benzerliğinden kurallara varma yeteneğidir." Başka bir yerde de "Akıl, kösnüllüğü kendi sınırlarını genişletemeden kısıtlar" demektedir."Akıl (logos, epistêmê, intellectus, intelligentia, ratio, entendement, understanding) geniş kapsamıyla kösnüllüğün karşısındaki zekâ olan düşünme gücüdür. Daha dar bir kapsamdaysa akıl, anlayış karşısında ruhun bir bütün olarak anlama, (doğru) kavrama (soyutlama) hükme varma kapasitesidir. Kısacası akıl, birbiriyle bağlantı kurarak kıyaslayan, inceleyen düşünce ve anlama, yani kelimelerin ve kavramların manalarını bilme yeteneği demektir. Akl-ı selim (bon sense) ise özel bir eğitim almadan normal insanda doğal olarak mevcut olan, normal, metodik olmaktan uzak ve dolayısıyla yanlış sonuçlara daha kolay varabilen kavrama ve hüküm verme gücüdür.""Maddenin öznel bağıntısı veya aynısı olan nedensellik akıldır ve bundan başka bir şey değildir. Tek işlevi ve tek gücü nedenselliği kavramaktır.""Akl-ı selim, dünyada en iyi dağılmış olandır; zira herkes ondan nasibini iyice almış olduğunu sanır. Hatta her konuda zor memnun edilebilen kişiler bile sahip oldukları akıldan fazlasını istememektedirler."René Descartes, Abhandlung über die Methode, richtig zu denken und Wahrheit in den Wissenschaften zu suchen John Locke, Versuch über den menschlichen Verstand : in vier Büchern, Bd. 1., Buch I und II, 5., Aufl. Meiner, Hamburg 2000. ISBN 978-3-7873-1555-0, Bd. 2., Buch III und IV, 3. Aufl. Meiner, Hamburg 1988. ISBN 978-3-7873-0931-3John Locke: Über den richtigen Gebrauch des Verstandes, übers. von Otto Martin, Leipzig: Felix Meiner, 1920; unveränd. Nachdr. d. Ausg. von 1920, Hamburg: Felix Meiner, 1978, ISBN 3-7873-0434-7John Locke: Die Leitung des Verstandes''. Übersetzt von Jürgen Bona Meyer, Wissenschaftlicher Verlag, Schutterwald/Baden 1998, ISBN 978-3-928640-61-9
Akıl (İslam)

Akıl, İslam'da akıl zekadan ziyade ileriyi görebilmek ve ona göre hazırlık yapabilmektir. Tasavvuf'da sâlik için önem arz etmektedir. Zira iman ile akıl bağdaşdırılmaktadır.
Akıl Defteri

Akıl Defteri (özgün adı: Memento), Christopher Nolan tarafından yazılıp yönetilen, 2000 yılı Amerikan yapımı psikolojik gerilim filmidir. Nolan filmin senaryosunu, kardeşi Jonathan Nolan tarafından yazılmış kısa hikâye "Memento Mori"den uyarlamıştır. IMDb'de tüm zamanların en iyi filmleri arasında yer almaktadır. BBC tarafından yayımlanan ve dünya çapında 117 film eleştirmenin görüşleriyle oluşturulan "21. Yüzyılın En İyi Filmleri" listesinde 25. sırayı almıştır.Memento, özellikle de doğrusal olmayan kurgusuyla Nolan'a büyük beğeni getirmiştir. Filmin sondan başa doğru ilerleyen kurgusu, anlatıcının "gerçek zamanlı" hikâyesiyle iç içe geçer. Nolan bu kurguyla izleyiciyi hafıza sorunu olan ana karakterin koltuğuna oturtmayı amaçlamıştır. İzleyici olayları ana karakterle eş-zamanlı olarak yaşar ve gelişmeleri onunla birlikte keşfeder.Memento, eski bir sigorta müfettişi olan ve ender rastlanan bir unutkanlık hastalığına (anterior grade memory loss) yakalanan, karısının öldürüldüğü andan itibaren yeni hiçbir olayı hatırlamayan Leonard'ın hikâyesini anlatır. Leonard kim olduğunu bilmesine ve geçmişini hatırlamasına rağmen yeni bir anı sahibi olamamaktadır. Bir yandan hafıza sorunuyla baş etmeye çalışırken bir yandan da intikam almak için karısının katilini aramaktadır.Plot Holes: Memento , a musing on how certain discrepancies might be plot holes or of more significance, on Slate
Akıl Kültü

Akıl Kültü (Fransızca: Culte de la Raison), Fransız İhtilali sırasında 1792-1794 yılları arasındaki belirsizlik döneminde Jacques Hébert ve devrimci arkadaşları tarafından seküler ve tanrıyı reddeden bir görüş olarak geliştirildi. Bu dönemde Katolik ayinleri yasaklanarak kiliseler "akıl tapınaklarına" dönüştürüldü.
Akıl Oyunları

Akıl Oyunları (İngilizce: A Beautiful Mind), Columbia Üniversitesi'nde gazetecilik profesörü Sylvia Nasar tarafından yazılan Nobel Ödüllü ekonomist ve matematikçi John Forbes Nash Jr.'ın 1998 yılında yayımlanan biyografisidir. İzinsiz çalışma, 1998'de Ulusal Kitap Eleştirmenleri Birliği Ödülü'nü kazandı ve biyografide Pulitzer Ödülü'ne aday gösterildi. Kitap daha sonra 2001 yılında aynı adla filme uyarlandı ve başrollerinde Russell Crowe'un John Nash ve Jennifer Connelly'nin Alicia Nash rolünde yer aldı.Kitap, çocukluğundan başlayarak Nash'in Princeton ve MIT'deki yıllarını, RAND Corporation için yaptığı çalışmaları, ailesini ve şizofreni ile mücadelesini kapsıyor.Nasar, Nash'in kendisini eşcinsel olarak görmediğini not etse de, Nash'in uygunsuz teşhir ve RAND'dan kovulması nedeniyle tutuklandığını ve daha sonra kişinin güvenlik iznini iptal etmek için gerekçe olarak gördüğünü açıklıyor.Kitap, Nash'in 1994'te Nobel Ekonomi Ödülü'nü almasıyla sona eriyor. Kitap, matematik dehasının doğası ve kişiliğinin ve motivasyonlarının yakından incelenmesi dahil olmak üzere Nash'in yaşamının birçok yönünün ayrıntılı bir açıklamasıdır.Kitap, biyografi dalında 1998 Ulusal Kitap Eleştirmenleri Ödülü'nü kazandı, biyografi için Pulitzer Ödülü'nde finalist oldu ve 1999'da Rhône-Poulenc Ödülü için kısa listeye alındı. Kitap ayrıca biyografi için The New York Times Çok Satanlar Listesi'nde yer aldı.John Milnor, izinsiz bir biyografi olan ve konunun işbirliği olmadan hazırlanan kitabın ortaya koyduğu etik sorunlara dikkat çekti.Kitap, Ron Howard'ın yönettiği ve sırasıyla John Nash ve eşi Alicia Nash olarak Russell Crowe ve Jennifer Connelly'nin oynadığı Akıl Oyunları filmine ilham kaynağı oldu. 74. Akademi Ödülleri'nde 2001'de En İyi Film Akademi Ödülü ve En İyi Uyarlama Senaryo dahil olmak üzere çok sayıda ödül kazandı.Şizofreni ve Depresyon Araştırmaları Ulusal İttifakı için Sylvia Nasar'ın Zihin Oyunları Üzerine Sunumu, 7 Şubat 2002
Akıl Oyunları (film)

Akıl Oyunları (İngilizce: A Beautiful Mind), Nobel Ekonomi Ödülü sahibi ve Abel Ödülü sahibi Amerikalı matematikçi John Nash'in hayatına dayanan 2001 yapımı bir Amerikan biyografik drama filmidir. Senaryosunu Akiva Goldsman'ın yazdığı filmin yönetmenliğini Ron Howard üstleniyor. Sylvia Nasar'ın aynı adlı 1997 yılında en çok satan Pulitzer Ödülü'ne aday gösterilen kitabından esinlenmiştir. Filmde Russell Crowe, Ed Harris, Jennifer Connelly, Paul Bettany, Adam Goldberg, Judd Hirsch, Josh Lucas, Anthony Rapp ve Christopher Plummer ile birlikte yardımcı rollerde yer alıyor.Film, aynı adlı kitaptan senaryolaştırılmıştır. Esasen, John Nash adında bir şizofren matematikçinin hayat hikâyesidir. Nash, öğrenciliği sırasında oyun kuramı üzerine büyük başarılar elde etmiş parlak bir matematikçidir.Nash, öğrencilik yıllarından itibaren hayaller görmeye başlar. Mezuniyetinden sonra, zamanla paranoid şizofreni olur; fakat hasta olduğunun farkına varamaz. Bir konferans sırasında aniden bir psikiyatristin karşısına çıkması ile olaylar zinciri değişir. Hastaneye yatar ve bu nedenle akademik çalışmalarından uzaklaşır.Hastalığı kendi çocuğuna zarar vermesine neden olacak noktaya gelince eşi yeniden hastaneye gitmesi gerektiğini düşünür. Uzun süre hasta olduğunu kabul edemese de sürekli gördüğü kız çocuğunun hiç büyümediğini fark eder. Bu durum onun hastalığını kabul etmesini sağlar. Nash, yaşadığı hayali gerçekleri görmezden gelerek onlarla yaşamaya çalışacaktır. Gördüğü tedaviler etkili olmasa da eşi ve eski iş arkadaşlarının desteğiyle her şeye yeniden başlar. Kendi akıl hastalığını yine kendi aklı ile dizginleyerek akademik çalışmalarına yeniden hız verir. Tekrar üniversitede ders vermeye başlar. Sonunda gösterdiği sıra dışı mücadeleyle şizofreni ile birlikte yaşamına devam eder. Ve tarih bu müthiş dehaya, akıl hastalığını yine aklıyla yenerek hayatının geri kalanını bilime adamasından ve hastalığının başlamasından evvel yaptığı buluşlardan dolayı Nobel Ekonomi Ödülünü armağan eder.
Akıl Tapınağı

Akıl Tapınağı (Fransızca: Temple de la Raison ), Fransız Devrimi sırasında, Hristiyanlık'ın yerini alması için yaratılan yeni bir inanç sisteminin tapınağına verilen isimdir; bu inanç sistemi, akıl, erdem ve özgürlük ideallerine dayanan Akıl Kültüdür. Bu "dinin" evrensel olması ve dinin tapınaklarına da kazınmış olan "Liberté, égalité, fraternité" mottosunda özetlenen devrim fikirlerini yayması gerekiyordu.Hristiyanlık'ın sembollerinin üzerleri örtülerek yerlerine Akıl Kültü sembolleri konmuştur. Akıl Tapınakları'nda, Hristiyan litürjisinin yerini almaları amaçlanan özel olarak oluşturulmuş âyinler vardı.Örneğin, 10 Kasım 1793'te Paris'teki Notre Dame Katedrali'nde, "Akıl Festivali" için özel bir âyin düzenlenmiştir: Nefte, üzerinde "felsefeye" adanmış bir Yunan tapınağının durduğu ve filozofların büstleri ile süslenmiş el işi bir dağ vardı; dağın eteğinde, önünde bir bilgelik meşalesi bulunan ve "akla" adanmış bir sunak bulunuyordu. Tören, Özgürlük Tanrıçası'nı kişileştiren ve mavi, beyaz ve kırmızı renklerinde (Cumhuriyet'in Renkleri) giyinmiş bir opera sanatçısına biat eden bir kalabalığı içeriyordu.Katoliklik 1792'de yasaklandıktan sonra, Katolik Kiliseleri'nin çoğu, aşağıdakiler dahil olmak üzere Akıl Tapınaklarına dönüştürüldü:Fransız Devrimi'nin muhafazakâr eleştirmenlerine göre, Akıl Tapınağı içinde ateizm tahtlandırılmış / yüceltilmiş idi. İngiliz ilâhiyatçı Thomas Hartwell Horne ve İncil bilgini Samuel Davidson, kiliselerin, yasaklanan [Katolik] âyinlerinin yerine, ateist ve ahlaksız vaazların ikâme edildiği 'Akıl Tapınakları'na' dönüştürüldüğünü yazmışlardır.
Akılbek Caparov

Akılbek Usenbekoviç Caparov (Kırgızca:Акылбек Үсөнбекович (Үсөнбек уулу) Жапаров, Romanizasyon: Aqylbek Üsönbekovich (Üsönbek uulu) Zhaparov); d. 14 Eylül 1964) 12 Ekim 2021'den beri Kırgızistan Bakanlar Kurulu Başkanı olarak görev yapan Kırgız siyasetçidir. Cumhurbaşkanı Sadır Caparov tarafından 5 Mayıs 2021'de yeni göreve atanan Ulukbek Maripov'un yerini aldı. Caparov aynı zamanda Cumhurbaşkanı Caparov'un başkanlığındaki Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanıdır.Ekonomi ve mühendislik geçmişine sahip olan Caparov, daha önce Akayev ve Bakiyev hükûmetlerinde, 26 Mart 2005'ten 27 Aralık 2007'ye kadar, Lale Devrimi'nden sonra Bakiyev hükûmetinde Ekonomi ve Maliye Bakanı da dahil olmak üzere, çoğunlukla ekonomik birçok görevde bulundu.
Akılcı aktör

Akılcı aktör kendisine sunulan bilgi ve ortamı kullanarak her zaman en optimal kararı vermeyi amaçlayan bir şahıs ya da kuruluştur. Bir akılcı aktör; bir şahıs, şirket, makine ya da yazılım gibi karar verebilen herhangi bir şey olabilir.Akılcı aktör konsepti yapay zekâ, bilişsel bilim, karar teorisi, ekonomi, etik, oyun teorisi gibi birçok disiplinde bulunmaktadır.Russell, Stuart J.; Norvig, Peter (2003), Artificial Intelligence: A Modern Approach (2nd ed.), Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall, ISBN 0-13-790395-2