barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Kırgız Kağanlığı

Kırgız Kağanlığı (;  ya da Kırgız hanlığı, 840 yılında Ötüken ve çevresini ele geçirerek merkezi Asya'da kurulan Türk devleti. 840 yılında Uygurlar'ı yıkan Kırgızlar, Uygur topraklarının ele geçirerek, Kırgız Kağanlığını kurdular.Kırgız Kağanlığı'nın en eski kayıtları Tang Hanedanlığı döneminde yazılmıştır. Kırgızlar bu dönemde güvenilir yazılı kayıtlar tutmadılar.Kırgız Kağanlığı, Güney Sibirya'daki 6 - 10 yüzyıllar döneminde var olan Barsbek Kagan'a dayanan Yenisei Kırgız'ın devletidir, Tien Shan'a 840'a kadar genişledi. Varlıklarının farklı dönemleri bağımsızlığı kaybetti. Kagan sadece Azho cinsinden temsilciler oldu. 840-925 arasında, Kırgız Kaganat gücünün zirvesindeydi. Bu süre, Akademisyen V. V. Bartold "Kırgız Büyük Güç Kaynakları" olarak adlandırılır.6.-7. yüzyıllarda, bağımlı tayga halklarıyla Yenisey Kırgızı, vali Eliteber başkanlığındaki Orta Asya devletlerinin çevresel kaderini oluşturdu. VIII. yüzyılın başlarında, ilki Bars-bek olan yerel bekler ve inaller, kağan unvanını alarak kağanlıktan ayrılma ve kendi devletlerini kurma mücadelesine başladılar.9. yüzyılda, tanrılaştırılmış bir Kagan klanı ile hızla genişleyen agresif bir bozkır imparatorluğu.840 yılında bu devlet Uygur Kağanlığını yıkarak gücünü Tuva ve Moğolistan'a kadar genişletti. Uygurların kalıntılarını takip eden Yenisey Kırgızları, savaşlarla İrtiş ve Amur'a ulaştı, Doğu Türkistan vahalarını işgal etti. VV Bartold, tarihin bu dönemini "Kırgızların büyük gücü" olarak adlandırmıştır[5].Yenisey Kırgızlarının batıya askeri-politik genişlemesi, Batı Sibirya'nın güneyindeki bozkır ve orman-bozkır bölgelerine ulaştı. Görünüşe göre Asya'nın kalbinden yeni gelenler, eski Ugrians-Magyarların Urallardan ayrılmasının nedeni oldular. Bu, Chelyabinsk bölgesinin güneyindeki arkeologların bulgularıyla kanıtlanmıştır ("Tyukhtyat" kültürünün mezarları) .M.Ö. 50'de Hiung-nu lideri Çi-çi Yabgu Çin'in kuzeyindeki Dinglingleri yendi. Ayrıca, ülkesinin merkezi olan Ordos'un 4.000 km batısında bulunan Gyangun ülkesini de fethetti. O zamanlar Kırgızlar Borohoro Dağlarında ve Doğu Tengir'deki Manas Nehri vadisinde yaşıyorlardı. Sonuç olarak, Çin tarihçiliğinde Kırgız Kağanlığına "Gyegyesy" adı verilmiştir.560'lardan 700'lere kadar büyük ölçüde Göktürklere bağlıydılar. Kırgız Kağan Bars Bek, Bilge Kağan'ın kayınbiraderiydi. Oğlu, Bars Bek'in 710'da Kapgan kağana yenilgisinden sonra Kırgızları yönetti. Göktürk çöküşünden sonra Uygurlara boyun eğdiler. Liderleri Bayan Çor Kağan Kırgız liderini öldürdü ve Bilge Tong Erkin (毗伽頓頡斤) adında yeni bir Kırgız kağanı atadı.
Kırgız adları

Kırgız Türkleri kişi adları veya antroponimisi — (Rusça: Киргизская антропонимия) Kırgız Türkleri tarafından kullanılan kişi adlarını bildirir. Dünyanın en uzun destanı olan Manas Destanında da bazı isimler geçmektedir.  Eski devir Kırgız adlarına misal olarak: Toktobay, Abıke, Karabek verilebilir. Kırgız adları Arap dili, Rus dili ve Fars dilinden gelen adlar olarak ayrılabilir. Kırgızların kökeni gibi adlar da çoğunlukla Türk dili kökenlidir.Kırgız elinin eski adları orijinal Türk adlarıdır : Alp (bahadır, yiğit, cengaver), Aybaş (ayın ilki). 5-10 asırlar arası devirde Yenisey Kırgız Kağanlığındaki adlar şöyledir : Buga, Bars, Bozkagan vb. Sonra, 10-15 yüzyı arası Yenisey Kırgız adları,  (Altaylar, Şorlar); gibi Türk Dünyasında ortak olan adlar olarak görülür.  Bektur (bekdur), Utar (üter, kazanır), Beglen. Tanrı Dağları dolayına göç eden Kırgız Türklerinde kişi adlarında gelişim olmuştur.  Manas Destanında 146 erkek adı geçerken 6 kadın adı geçer. Karabek, Abıke, Aydarkan  . Sovyet Rusya devrinde ise adların siyasileştiğini görüyoruz: Azat (özgürlük, bağımsızlık, hürriyet), Keneş (danışma, şura, sovyet anlamında), Sovhozbek, Kolhozbek vb. Ayrıca Arap, Fars ve başka dillerden gelen kişi adları da vardır. Türkçe kökenli kelimeler bu adlara ek olabilmektedir «bek» (bay, efendi) erkek adlarına gelirken,  «gül» (gül, çiçek) de kız adlarına gelmektedir.Manas Destanı'ndaki Kırgız kişi isimlerine baktığımızda çoğunluğunun erkek adları olduğu görülür. Eskiden kullanılan klasik Kırgız adları şöyledir:  Toktobay, Karabek, Kaldar, Abıke, Meçdibay. Çağdaş Kırgız adları köken bakımından türlüdür. Arapça, Farsça ve Tacikçe, öbür Türk dillerinden adlar vardır.  Son yıllarda Kırgız soyadları yavaş yavaş Rus tesirinden kurtulup özüne dönmeye başlamıştır. -Ova, -ov ekleri yerine uulu(oğlu) ve kızı takıları kişilerin inisiyatifine göre yaygınlaşmaktadır.Son dönemde kullanılan isimlerden kadın adı olarak  «Aybike» — anlamı "ay güzeli", erkek adı olarak «Abay» — anlamı "ihtiyatlı" modadır..Şayırkul (k.adı), Baglan (erkek ve k. adı), Meerim (k.adı), Cidegül (k.adı), Batma (k.adı), Burmahan (k.adı).http://www.fondihlas.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=5779:2012-05-24-06-14-54&catid=70:2010-09-17-07-09-25&Itemid=282https://web.archive.org/web/20140203155301/http://top-names.org/kirgizskie-imena-devochek Kırgız kız adlarıhttp://www.tilekus.com/interests/internet-in-kyrgyz/kyrgyzskie-imena-i-znacenia-imen Kırgızça erkek ve kız adları
Kırgız alfabesi

Kırgız alfabesi, Kırgızcanın yazımı için kullanılan alfabedir. Günümüzdeki Kırgızca 2 alfabe ile yazılır, bunlar;Kırgızlar tarih boyunca çok alfabe kullanmış bu ise Kırgızcanın telaffuzda çok olmasa da değişmesine sebep olmuştur.Kırgızların millî alfabesi bütün Türk Dünyasının en eski ve özüne ait alfabesi olan Turan Türk Alfabesi; Orhun alfabesi, Göktürk alfabesi, Runik, Turan alfabesi diye de adlandırılmış Eski Türk Alfabesidir.Türk Dünyasının Müslüman olmaya başlaması ile Müslüman olan bütün Türk toplulukları Arap alfabesine geçmeye başladılar. Uzun bir vakit Arap Alfabesi kullanılmıştır.Kısa bir süre Latin alfabesi kullanılsa bile Sovyet baskısı sebebiyle Rusların kullandığı Kiril Alfabesi yerleştirilmiştir. Günümüzde Kırgızistan alfabesi Kiril Rus alfabesidir.Günümüz Kırgız alfabesi Kırgızca'nın  yazımı için kullanılan alfabedir. Kırgızca iki alfabe ile yazılır. Bunlar;
Kırgız mutfağı

Kırgız mutfağı, Kırgızistan'a özgü yemek pişirme tarzıdır. Kırgız mutfağı birçok yönden komşularının mutfağına benzer.Geleneksel Kırgız yemekleri koyun eti, sığır eti ve at etinin yanı sıra çeşitli süt ürünlerinden oluşmakatadır. Hazırlama teknikleri ve ana malzemeler, ulusun tarihsel olarak göçebe yaşam tarzından güçlü bir şekilde etkilenmiştir. Bu nedenle, birçok pişirme tekniği, yiyeceklerin uzun süreli korunmasına yardımcı olur. Koyun eti ve sığır eti en sevilen etlerdir, ancak modern zamanlarda birçok Kırgız bunları düzenli olarak karşılayamamaktadır.Kırgızistan, birçok farklı millete ve onların çeşitli mutfaklarına ev sahipliği yapmaktadır. Bişkek, Oş, Celalabad ve Karakol gibi daha büyük şehirlerde, çeşitli ulusal ve uluslararası mutfaklar bulunabilir. Kırgızistan'da özellikle yaygın ve popüler olan Kırgız dışı mutfaklar, ülkedeki en büyük azınlıkları temsil eden Uygur, Dungan, Özbek ve Rus mutfaklarını içerir.
Kırgız Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (1920-25)

Kırgız Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, 1920'den 1925'e kadar Rusya Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti içinde Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adıyla adlandırılmış geleneksel Kazak toprakları üzerinde kurulu Sovyetler Birliği'nin özerk bir cumhuriyeti idi. Orta Asya Rus valileri, Kazak ve Kırgız etnik kökenlerini karıştırmaya eğilimli olmuşlar ve bu da bölgenin yanlış biçimde adlandırılmasına neden olmuştu. O zamanlar Kırgız toprakları ve Kazak toprakları, aslında Türkistan ÖSSC'nin bir parçasıydı.
Kırgız Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (1926–36)

Kırgız Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, 1926'dan 1936'ya kadar var olan Rus Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti içerisinde Sovyetler Birliği'nin özerk bir cumhuriyeti idi. Kırgız ASSR, 11 Şubat 1926'da Sovyet Orta Asya'nın eski bölgesinde, Kara-Kırgız Özerk Oblastı'nın ASSR olarak yeniden düzenlendiği Rus SFSR'de kuruldu. 5 Aralık 1936'da Sovyetler Birliği'nin kurucu cumhuriyetlerinden biri olan Kırgız SSR oldu.
Kırgız İsyanı

Kırgız İsyanı (‎), Mart 1932 tarihinde Sincan'da Kırgızlar tarafından başlatılan bir isyandı. İd Mirab liderliğindeki Kırgız isyancılar, Sincan'daki daha geniş Kumul İsyanı'nın bir parçası olarak Tanrı Dağları'nda ayaklandılar, ancak Kaşgar'dan Hui askeri komutanı Ma Shaowu liderliğindeki hükûmet güçleri tarafından Sovyetler Birliği'nin yardımıyla çabucak yenilgiye uğratıldılar.
Kırgız-Ata Millî Parkı

Kırgız Ata Doğa Parkı, güneybatı Kırgızistan'da, Oş İlinde, 1992 yılında, 1.172 hektarlık yerel doğal Arça (Juniperus semiglobosa) ormanlık alanı korumak için kurulmuştur. Yakınlarında Kalday ve Aktaş gibi yerleşim yerleri bulunur.Ardıç ağacı dağlık alanlarda rahatlıkla üremekte ve yetişmektedir. Bu nedenle dağ yaşamını benimsemiş konar göçer kültürlerde ardıç ağacı önemli bir yere sahiptir. Ayrıca kimi Göçebe halklara ait kültürlerde dinsel törenler genellikle ardıç ağacının dumanı ile yapılmaktadır.
Kırgızistan Anayasası

Kırgızistan Anayasası, Kırgız Cumhuriyeti'nin en yüksek yasasıdır. Kırgızistan, ülkenin 1991 yılında Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazanmasından bir buçuk yıl sonra, 1993 yılında ilk anayasasını kabul etmiştir. Son değişiklikleri Nisan 2021'de kabul edilen anayasa birkaç revizyondan geçmiştir.1993 tarihli anayasa birkaç kez değişiklik geçirmiştir: ilk olarak 10 Şubat 1996'da, ardından 2 Şubat 2003'te ve son olarak Mart 2005'teki Lale Devrimi'nden sonra 9 Kasım 2006 ve 15 Ocak 2007'de art arda iki kez. Son iki değişiklik, başkent Bişkek'te uzun süren halk protestolarının baskısı altında kabul edildi, ancak Eylül 2007'de, 2003 anayasasını geri getiren ve Ekim 2007'de başka bir anayasa referandumunun yolunu açan Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi.Kırgızistan'ın mevcut anayasası, 2010 Kırgızistan Anayasası'nın yerine 11 Nisan 2021'de referandumla kabul edildi. Ülkeye yeniden güçlü bir cumhurbaşkanı getirerek yasama organının gücünü azalttı. Will Partlett, yeni anayasayı, "...Kırgızistan'ı yarı-denetim sistemine dayalı bir yarı-başkanlık sisteminden, Sovyet sonrası Avrasya alanında otoriter tarzdaki 'taç-başkanlık sistemine' yakın bir başkanlık sistemine doğru hareket etmiş..." olarak tanımlamıştır.
Kırgızistan Bakanlar Kurulu başkanı

Kırgızistan Bakanlar Kurulu başkanı   (; ) ya da eski adıyla Kırgızistan başbakanı (), Kırgızistan Bakanlar Kurulu başkanı olarak görev yapan makamdır.
Kırgızistan Cumhuriyeti Ulusal Bankası

Kırgızistan Cumhuriyeti Ulusal Bankası (), Kırgızistan'ın merkez bankasıdır. Merkezi Bişkek'tedir. 1991 yılında kuruldu.
Kırgızistan Futbol Federasyonu

Kırgızistan Futbol Federasyonu, Kırgızistan'daki futbol faaliyetlerini yürütmek, futbolun gelişmesini ve yurt sathına yayılmasını sağlamak, bu konularda her türlü düzenlemeyi yapmak, kararlar almak ve uygulamakla yetkili kurumdur.
Kırgızistan Hava Kuvvetleri

Kırgızistan Hava Kuvvetleri, Kırgızistan'ı havadan gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevlidir. Kırgızistan Silahlı Kuvvetleri'nin en küçük kuvvetidir.
Kırgızistan Havayolları

Kırgızistan Havayolları (Kırgızca: Кыргызстан Аба Жолдору). Kırgızistan'da bir havayolu şirketi. 1992 yılında kurulmuştur.
Kırgızistan Kara Kuvvetleri

Kırgızistan Kara Kuvvetleri, Kırgızistan'ı karadan gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevlidir. Bu kuvvet 1991 yılında kurulmuştur. Kırgızistan Silahlı Kuvvetleri komutası altındaki en büyük kuvvettir.
Kırgızistan Müziği

Manaschi adı verilen gezgin müzisyenler ve şamanlar şarkıları ve komuz çalmalarıyla popülerdir. Müzikleri tipik olarak kahramanlık destanlarıdır, örneğin en ünlü hikaye olan Manas destanı (Homeros'un Odysseia'sından 20 kat daha uzun), Manas adında bir savaşçının ve Çinlilerle savaşan torunlarının vatanseverlik hikayesidir. Rysbek Jumabaev ve Sayaqbay Karalaev gibi popüler olan modern Manas okuyucuları vardır.Kopuzun yanı sıra, Kırgız halk çalgıları arasında iki telli dik yaylı bir çalgı olan kyl kiak (qyl-qyiyak) (bkz. keman), sybyzgy, yandan üflemeli bir flüt, chopo-choor ve bazı ülkelerde çene arpı olarak da bilinen temir ooz komuz (ağız komuzu) bulunmaktadır. Komuz, Kırgızistan'ın ulusal çalgısıdır. Koparılmış telli bir çalgıdır. Ancak kyl kiak da Kırgız kimliğinin önemli bir sembolüdür. Moğol morin khuur ile ilgili bir yaylı çalgıdır ve atlarla ve Kırgız kültüründe oynadıkları hayati rolle ilişkilidir. Dobulba (bir çerçeve davul), asa-tayak (çanlar ve diğer nesnelerle süslenmiş ahşap bir cihaz) ve daha önce bahsedilen kyl kiak dahil olmak üzere Kırgız halk kültürünün Şamanist unsurları devam etmektedir.Kui (veya küü) adı verilen yaygın bir enstrümantal müzik türü, müzikal bir yolculuk etrafında dönen anlatılar anlatır. Tamamen sözsüz olarak ifade edilen anlatı, bazen hikâyenin önemli kısımlarını işaretlemek için abartılı hareketlerle noktalanıyor.Kırgız geleneksel müziğinin modern yorumcuları arasında Kambarkan ulusal halk topluluğu da bulunmaktadır.Salamat Sadikova, notaları oldukça uzun bir süre boyunca tutabilen güçlü bir sese sahip popüler bir geleneksel Kırgız şarkıcıdır. Repertuarında halk şarkılarının yanı sıra çağdaş halk tarzı besteler de yer almaktadır.Diğer önemli sanatçılar arasında Tengir-Too, Djunushov Brothers, Jusup Aisaev, Gulnur Satylganova ve Zere Asylbek sayılabilir. Kırgız yazar ve müzisyen Elmirbek İmanaliyev Nisan 2020'de öldü.Kırgızistan'da rock ve metal müzik popülerdir. Darkestrah, şu anda Almanya'da bulunan Bişkekli tanınmış bir metal grubudur. Müzikleri geleneksel Kırgız halk müziğini black metal ile birleştirmektedir. Z-Pop adı verilen ve esas olarak K-Pop ve batı pop müziğinden etkilenen yeni bir pop türü de vardır.
Kırgızistan Silahlı Kuvvetleri

Kırgızistan Silahlı Kuvvetleri, Kırgızistan'ı karadan ve havadan gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevli olan askerî kuvvet. Kırgızistan Kara Kuvvetleri ve Kırgızistan Hava Kuvvetleri'nden askeri birliklerden oluşmaktadır.
Kırgızistan Sineması

Tipik olarak Rus etkisine sahip ve Rusçadan bariz kalıntılar barındıran Kırgız sinemasında 2007  - 2011 senelerinde her yıl ortalama 2 film vizyona girmiştir.1998 yılında Aktan Abdykalykov'un Beşkempir filmi Kazakistan'ın Almatı kentinde düzenlenen 1. Avrasya Uluslararası Film Festivali'nde En İyi Film Büyük Ödülü'nü kazandı. 2005 yılında 2. Avrasya IFF'de Ernest Abdyzhapparov'un Saratan filmi Jüri Özel Ödülü'nü kazandı. 2008'de 5. Avrasya IFF'de Temir Birnazarov'un Unknown Route filmi Jüri Özel Ödülü'nü; Tina Ibragimov'un Bridge ve Temir Birnazarov'un Debt filmleri Jüri Özel Kısa Film Ödülü'nü; Bolotbek Zhamshiev ise Dünya Sinema Sanatının Gelişmesine Üstün Katkı Ödülü'nü kazandı.
Kırgızistan Sosyal Demokrat Partisi

Kırgızistan Sosyal Demokrat Partisi (Kırgızca: Кыргызстан социал-дeмoкратиялык пaртиясы, Kırgızstan sotsial-demokratiyalık partiyası; Rusça: Социал-демократическая партия Кыргызстана, Sotsial-demokraticheskaya partiya Kyrgyzstana), Kırgızistan siyasi partisi. Üyeler 1 Ekim 1993'te partiyi kurdular, ancak 16 Aralık 1994'e kadar Adalet Bakanlığına kaydolmadılar. Abdygany Erkebaev partinin ilk başkanlığını yaptı. 30 Temmuz 1999'da Almazbek Atambayev'in yerini aldı.
Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Kırgız Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, bugünkü Kırgızistan'ın 1991'deki SSCB'nin dağılmasından önceki ismi. Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Çarlık rejiminin 1917 Ekim Devrimi ile yıkılmasından sonra kurulan Sovyetler Birliği'ne bağlı 15 cumhuriyetten biridir.Bolşeviklerin Orta Asya'da güçlenmesiyle 1919'da Sovyet gücü bölgede kabul gördü ve Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti içinde Kara-Kırgız Özerk Bölgesi oluştu. Kara-Kırgız terimi 1920'lerin ortasında Ruslar onları aynı zamanda Kırgız olarak bakılan Kazaklardan ayırıncaya kadar kullanılmıştır. 5 Aralık 1936'da Kırgız Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, tam bir Sovyetler Birliği cumhuriyeti olarak kabul görmüştür.1920'ler boyunca Kırgızistan, kültür, eğitim ve sosyal yaşam açısından epeyce geliştirildi. Okur yazarlık büyük ölçüde gelişti ve standart bir edebi dil ortaya çıkarıldı. Ekonomik ve sosyal gelişme de dikkate değerdi. Sovyet açıklık ve dürüstlük politikasının ilk yılları, Kırgızistan'da politik iklim üzerinde küçük bir etki yapmıştır. Bununla birlikte Cumhuriyet'in basın mensuplarına daha fazla liberal bakış edinmeleri ve Yazarlar Birliği'nce yeni bir yayın olan Literaturniy Kirghizstan'ı kurmaları için izin verilmişti. Gayriresmî politik gruplar yasaklanmıştı fakat 1989'da derin iskân krizi ile uğraşmak için ortaya çıkan birkaç grubun faaliyetlerine izin verilmişti.1990 yılının Haziran ayında Özbekler ve Kırgızlar arasındaki etnik gerginlikler Özbeklerin olduğu Oş İli'ni kaplamıştı. Şiddetli karşılaşmalar birbirini izledi ve bir emniyet ve sokağa çıkma yasağı durumu hasıl oldu. 1990 yılının Ağustos ayına kadar düzen eski haline getirilemedi.1990'ların başları Kırgızistan'a yeni değişimler getirdi. Kırgızistan Demokratik Hareketi, Parlamento'nun desteğiyle önemli bir politik güç haline geldi. Kırgız Bilim Akademisi'nin liberal başkanı Askar Akayev 1990 yılının Ekim ayında başkan seçildi. Takip eden Ocak ayında Akayev, yeni hükûmet yapılarını öne sürdü ve çoğunlukla daha genç ve reforma yönelik politikacılardan oluşan yeni bir hükûmet tayin etti. 1990 yılının Aralık ayında Yüksek Sovyet, cumhuriyetin adını Kırgızistan Cumhuriyeti olarak değiştirmek üzere oy verdi. 1991 yılının Şubat ayında başkent Frunze'nin adı devrim öncesi adı olan Bişkek olarak değiştirildi. Bağımsızlığa giden bu estetik hareketlere rağmen, ekonomik gerçeklikler Eski Sovyetler Birliği'nden ayrılmaya karşı durur gibi gözükmekteydi. 1991 yılının Mart ayındaki Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin yaptığı bir referandumda seçmenlerin % 95,98'si Sovyetler Birliği'nin yenilenmiş federasyon olarak tutulması teklifini uygun buldular (bkz. 1991 Sovyetler Birliği referandumu).19 Ağustos 1991'de Olağanüstü Hal Komitesi, Moskova'da Gorbaçov'u devirme girişiminde bulundu. Ancak darbe girişiminin başarısızlığı ve Moskova'nın otoritesini yitirmesinin ardından Akayev ve İkinci Başkan German Kuznetsov Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nden istifalarını açıkladılar ve tüm daire ve sekreterya istifa etti. Bunu 31 Ağustos 1991'de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nden bağımsızlığı sağlayan Yüksek Sovyet oylaması takip etti.
Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı

Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı, 22 Aralık 1952'de Kırgızistan SSC Yüksek Kurulu Başkanlığı tarafından kararlaştırılan kararname ile kabul edildi. Kırgızistan SSC'nin 1978 anayasasında bayrak oranının mavi / beyaz / mavi çizgilerle 1: 2 olduğunu belirtildi. Orta bayrak yüksekliğinin 1 / 3'ünü ve bayrak yüksekliğinin 1/20 beyaz çizgilerini alır.Sovyetler Birliği bayrağından bayrak farklılıklarının ve Sovyet Cumhuriyetlerinin bayrakları, (orak ve çekiç imajına kıyasla) daha büyük bir yıldızdı. Ve çekiç ve orakların yeri pratikte kırmızı ve mavi çizgilerin sınırında: diğer tüm cumhuriyetlerin bayrakları üzerinde (Gürcistan ve Türkmenya hariç), çemberin çapı 5 uçlu yıldızın yazıldığı yer, orkelenin ve çekiçlerin yazılı olduğu kare yanının tam boyunun yarısıydı, yıldızın çapı (bayrağın genişliğinin 1 / 10'u) karenin yarısından daha fazlaydı (bayrağın genişliğinin 1 / 6'sı).1936'da Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kurulduğunda, sol üst köşede altın Latince Kurggzztan SSR / Kurguz SSR (Kırgız SSC) karakterlerle bayrak kırmızıydı. Ve Kiril senaryosu КИРГИЗСКАЯ ССР (Kirgizskaya SSR) 'yi sans-serif yazı tipi ile yazdı. 1940 yılında Kırgız harfleri Latin alfabesinden Rus alfabesine çevrildi ve alfabeye dayalı Kırgızca yazıtta yeni bir alfabeyle tasvir başladı. Bu КЫРГЫЗ ССР ve КИРГИЗСКАЯ ССР olarak gösterildi. 22 Aralık 1952'de bayrağın tümünün ortasında kırmızı bayrak yerine mavi ve beyaz çizgili yeni bir kırmızı bayrak yerleştirildi. Bağımsızlıktan sonra, bu bayrak, yeni bayrak tasarlanana kadar, yeni bağımsız Kırgızistan'ın bayrağı olarak kaldı. Ülkede ve doğu bloğunda yaşanan gelişmeler ve Kırgızistan'da da gerçekleşen rejim değişiminin ışığında 1992 yılında Kırgızistan'ın bayrağı bugün ki halini almıştır.
Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ulusal marşı

Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Devlet Marşı (, ) Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin 1946 ile 1992 yılları arasında kullandığı devlet marşıdır.Sovyet cumhuriyetlerinin kendi devlet marşlarının oluşturulma tarihi Tahran Konferansı'na dayanır. Dönemin ABD başkanı Franklin D. Roosevelt Birleşmiş Milletler yaratma fikrini ortaya koyduğunda Sovyetler Birliği yönetimi Sovyet nüfuzunu güçlendirme amacının bir yansıması olarak birlik cumhuriyetlerine kendi savunma ve dışişleri bakanlıkları oluşturmalarını, bununla birlikte ulusal bayrak, amblem ve marşlar oluşturarak tam teşekküllü devletlerin maksimum niteliklerinin verilmesine karar verdi.Marşın bestesi Vladimir Vlasov, Abdılas Maldıbayev ve Vladimir Fere tarafından yapılmış ve sözleri Kubanıçbek Malikov, Tölgebay Sıddıkbekov, Mukanbek Toktobayev ve Aalı Tokombayev tarafından yazılmıştır. 1990 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından marş, Kırgızistan hükûmeti tarafından yasaklanmıştır.
Kırgızistan Ulusal Marşı

Kırgızistan Ulusal Marşı (Kırgızca: Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Гимни / Kırğız Respublikasının Mamlekettik Gimni), 1992'de kabul edilen Kırgızistan'ın ulusal marşı.Müziği Nasır Davlesov ve Kalyi Moldobasanov tarafından bestelenmiş, sözleri Celil Sadıkov ve Şabdanbek Kuluyev tarafından yazılmıştır.
Kırgızistan arması

Kırgızistan Arması, Kırgızistan'ın Sovyetler Birliği'nden ayrıldıktan sonra 2 Haziran 1992'den itibaren kullanmaya başladığı armadır. Amblem, çoğunlukla mavi rengini taşıyan dairesel bir forma sahiptir. Açık mavi, Kırgız cesaret ve cömertlik rengi olarak bilinir. Armanın sağında ve solunda buğday ile pamuk görülür. Üst kısımda, ülkenin adı "Кыргыз Республикасы" (Qırğız Respublikası) yazmaktadır. Armada 2016 yılında çeşitli renk düzenlemeleri yapılmıştır.Ortada, Tanrı Dağları bulunur ve dağ panoramasının arkasında bulunan güneşten yayılan kırk ışın, Manas Destanı'nda bulunan kırk klanına atıfta bulunur. Alt kısımda kanatlarını açmış bir şahin durmakta ve panoramanın şahinin omuzlarında olduğu izlenimi vermektedir.
Kırgızistan bayrağı

Kırgızistan bayrağı (Kırgızca:Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Туусу, latin harfleriyle: Kyrgyz Respublikasynyn Mamlekettik Tuusu) , Kırgızistan'ın SSCB'den ayrıldıktan sonra 3 Mart, 1992'de onayladığı ulusal bayraktır.Kızıl bayrağın üzerinde sarı bir güneş vardır. Güneşin 40 ışını, 40 Kırgız boyunu belgiler. Güneşin içindeki yolların kesişimi, geleneksel Kırgız çadırının üstten görünümünü belgiler. Kızıl tüs (renk) ise barışı ve dürüstlüğü belgilemektedir.Bayrağın renkleri ve sembolleri kültürel, politik ve bölgesel anlamlar taşır. Kırmızı alan "cesaret ve yiğitlik" anlamına gelir  ve Kırgızistan'ın ulusal kahramanı Manas tarafından kaldırıldığı iddia edilen amblemi ima eder.   Güneş, barışı ve refahı temsil eder,  40 ışın Manas tarafından Moğollara karşı savaşmak için birleştirilen boyların sayısını,   ve sahip olduğu takipçilerin sayısını gösterir.Güneşin merkezi, içeriden bakıldığında geleneksel bir Kırgız çadırının (yurt) tepesindeki çatının (tunduk) stilize edilmiş bir çizimini gösteriyor.    Bu çadırlar günümüzde daha az kullanılsa da  bayrağa dahil edilmesi, "yaşamın kökenini", "zaman ve mekanın birliğini" ve aynı zamanda insanların " ocağı ve evi" ve onların tarihini sembolize eder.
Kırgızistan coğrafyası

Kırgızistan, Orta Asya'da, Çin'in batısında karayla çevrili bir ülkedir. Orta Asya'nın yeni bağımsız ülkelerinin en küçüğü olan Kırgızistan, yaklaşık 198,500 kilometrekarelik yüzölçümüyle Türkiye Cumhuriyeti'nin Doğu Anadolu Bölgesi ile hemen hemen aynı büyüklüktedir. Millî toprakları yaklaşık olarak doğudan batıya 900 kilometre, kuzeyden güneye 410 kilometre halinde erişmektedir.Kırgızistan, güneydoğuda Çin, kuzeyde ve batıda Kazakistan, güneyde ve batıda da Özbekistan ve Tacikistan ile sınırlıdır. Orta Asya'nın Stanilist bölümünün beş cumhuriyete ayrılmasının bir sonucu olarak çok sayıda etnik Kırgız, Kırgızistan'da yaşamamaktadır. Hukuken Kırgızistan topraklarının bir parçası ancak coğrafi olarak buradan birkaç kilometre uzakta ikisi Özbekistan'da biri Tacikistan'da bulunan üç kuşatılmış bölge tanınmaktadır.Kırgızistan arazisinde bir arada millî toprakların %65'ini işgal etmekte olan Tanrı ve Pamir Dağları sistemleri hüküm sürmektedir. Tanrı Dağları sisteminin Alay sahası bölümü, ülkenin güneybatısından doğusuna doğru hilal şeklinde hüküm sürmektedir ve ana Tian Shan sahası doğuda Çin içine girerek Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ne erişmeden önce, güney Kırgızistan ve Çin arasındaki sınır boyunca ilerler. Kırgızistan'ın ortalama rakımı 7.439 metrelik Cenğiş Çokusu tepesi ile Oş yakınındaki 394 metrelik Fergana Vadisi arasında 2.750 metredir. Ülkenin hemen hemen %90'ı deniz seviyesine göre 1500 metreden daha yüksektedir.Kırgızistan, yüksek Tanrı Dağlarında kuru kıtasal (karasal) kutupsal; güneybatı (Fergana Vadisi)'nda subtropikal; kuzey dağ eteklerinde ılıman bir iklime sahiptir.verimli hidroelektrik, önemli altın yatakları ve ender toprak metallerinden; yerel işletilen kömür, petrol ve doğalgaz; nefelin, cıva, bizmut, kurşun ve çinko gibi diğer yatakları bulunur.tarıma uygun topraklar:% 7, daimi ekilebilen:% 0, otlaklar:% 44, ormanlık arazi:% 4, diğer:% 45 (1993 verilerine göre). Ayrıca Kırgızistan'da dünyanın en büyük doğal büyüyen ceviz ormanı, Celal-Abad ilinde, Arslanbob'da yer alır.Toplam kara sınırları 3.051 km, komşu ülkeleri Çin ile 858 km, Kazakistan ile 1,224 km, Tacikistan ile 870 km ve Özbekistan ile 1,099 km sınırdır.Kırgızistan'da toplam yüzölçümü 7000 km³ bulan irili ufaklı ikibine yakın göl ve göletler bulunur. Bunların çoğunluğu deniz seviyesinden 2500 ila 4000 metre yükseklikte buzulların erimesiden oluşan küçük dağ gölleridir. Issık Gölü, Son Gölü ve Çatır Gölü ülkenin en büyük üç göllerindendir. Diğer tanınmış Sarı-Çelek, Kal Suu, Kara Suu, Merzbaher, Kulun, Ai, Kara Toko, Saltı (Myortvoye) ve Ala Göl gibi göller vardır.
Kırgızistan cumhurbaşkanı

Kırgızistan Cumhurbaşkanı, resmi olarak Kırgızistan Cumhuriyeti'nin başıdır. Cumhurbaşkanı, anayasaya göre, "halkın ve devlet gücünün birliğinin simgesi ve Kırgız Cumhuriyeti Anayasası'nın ve bireyin ve bir vatandaşın garantisinin simgesidir." Cumhurbaşkanı, doğrudan halk tarafından en fazla altı yıl süreyle seçilir.Makamın ilk sahibi, Ekim 1990'dan 2005'e kadar görev yapan Askar Akayev'dir. Temmuz 2005’te yapılan seçimde Kurmanbek Bakiyev seçildi. Ancak Nisan 2010'da gerçekleşen ayaklanmalar sonucu istifaya etti ve ülkeden kaçtı. Ardından geçici hükümete başkanlık etmek üzere Roza Otunbayeva seçildi. 2011 seçiminde aday olan Almazbek Atambayev seçildi ve 1 Aralık 2011'de görevi devraldı. 16 Ekim 2017'de ise eski başbakan Sooronbay Ceenbekov, ülkenin yeni cumhurbaşkanı seçildi. 15 Ekim 2020 tarihinde ise görevinden istifa etti.Cumhurbaşkanı göreve başladıktan sonra sağ kolunu kaldırır ve aşağıdaki yeminini tekrar ederek elini Kırgızistan Anayasasına koyar:Kırgızca:Мен, (аты-жөнү), Кыргыз Республикасынын Президентинин кызматына киришип жатып, өз элимдин алдында жана Ала-Тоо ыйык Ата, мен антКыргыз Республикасынын Башмыйзамынын сыйлоого жана коргоого жана анын мыйзамдарын, Кыргыз Республикасынын мамлекеттик, урмат-сый эгемендигин жана көз карандысыздыгын коргоого жана урмат-сый менен Кыргыз Республикасынын бардык жарандарынын эркиндиги менен укуктарын камсыз кылуу жана талыкпай жогорку милдеттерин жүзөгө ашыруу үчүн Кыргыз Республикасынын президенти, бүткүл эл ишенип мага жүктөгөн! Кудай бизди коргой берсин!Türkçe:Ben, (tam adı), Kırgız Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının makamını, halkım ve Ala-Too'nun kutsal anavatanı olarak kabul ederken, Kırgız Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına saygı göstermeye ve korumaya yemin ederim; Kırgız devletinin bağımsızlığı, Kırgız Cumhuriyeti vatandaşlarının hak ve özgürlüklerine saygı ve güvence sağlamak, Kırgız Cumhuriyeti Devlet Başkanının tüm görevlerini üstlenerek üstlenilen görevlerini üstlenerek, yorulmadan yerine getirmektir! Tanrı bizi korusun!
Kırgızistan devlet başkanları listesi

Kırgızistan devlet başkanı, Asya ülkesi Kırgızistan'da bağımsızlığını kazandığı 1990yılından bu yana ülkenin en üst makamında yer alan kişiye verilen unvandır.1927 yılından bu yana farklı biçimlerde var olan makam, ülkenin 1936 yılında Sovyetler Birliği içerisinde Kırgız Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti olarak kuruluşunun ardından bu görevi Kırgız Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Sovyet başkanı makamının yerini almıştır.
Kırgızistan ekonomisi

1998 Rusya Krizi'nin olumsuz yansımaları giderek azalmakla birlikte hâlen yaşanmaktadır. Halkın % 23’ünün uluslararası standartlara göre yoksulluk sınırları altında yaşadığı uluslararası kuruluş raporlarında belirtilmektedir. Gelir dağılımındaki adaletsizlikler sosyal yaşamı da etkilemektedir. Ekonomideki sıkıntıların kısa vadede giderilmesi beklenmemektedir.İhraç Ürünleri: Pamuk, yün, et, tütün, altın, cıva, uranyum, elektrik enerjisi, küçük makinalar, ayakkabı ürünleriKırgızistan'ın tamamında günlük yaşamda her türlü alışverişte resmi para birimi olan “Som” kullanılmaktadır. Araba alımı, elektronik eşya satan bazı firmalar ile büyük oteller ve bazı restaurantlar dışında Amerikan doları ile alışveriş yapılmamaktadır.Bişkek’te hemen her yerde sıkça rastlanan döviz bürolarında döviz bozdurma imkânı bulunmaktadır. Döviz bürolarında ABD Doları, Euro, Rus Rublesi, Çin Yuanı, Özbek Sumu ve Kazakistan Tengesi bozdurabilmekte ve alınabilmektedir.
Kırgızistan kadın millî ragbi birliği takımı

Kırgızistan kadın millî ragbi birliği takımı, Kırgızistan'ı Ragbi birliğinde temsil eden ulusal bir spor takımıdır. Faaliyetlerine 2008'de başlamıştır.Uluslararası oyunlar ve maç numaralandırması hakkında bilgi almak için Kadın uluslararası ragbi sayfasına bakınız.
Kırgızistan pasaportu

Kırgız pasaportu veya Kırgızistan pasaportu, Kırgızistan vatandaşlarına yurt dışı seyahatleri için verilen belgedir. Kırgız pasaportlarında vizeler ve özel notlar için 34 sayfa bulunmaktadır. Kırgızca, Rusça ve İngilizce olmak üzere 3 dildedir.Kırgızistan pasaportu koyu mavi renktedir. Ortasında Kırgızistan arması, bunun yukarısında ülkenin adı ve aşağısında "pasaport" yazısı bulunmaktadır. Pasaportta genellikle ad, fotoğraf, imza ve sahibinin doğum tarihi ve bunu tanımlamak için yardımcı diğer faktörler içerir.Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi'nin 2016 Raporu'na göre Kırgızistan vatandaşları vizesiz veya sınır kapısında vize alarak 58 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Kırgızistan vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 79. sırada yer almaktadır.
Kırgızistan somu

Kırgızistan Somu (ISO 4217: KGS, 417), Kırgızistan'ın para birimidir. 84 som Yaklaşık 1 dolara isabet eder. Değeri Türk lirasından düşüktür. 6 Som, yaklaşık olarak 1  eder. 2009 yılından itibaren 5000 Som tedavülden kaldırılmış olup 20, 50 ve 100 Som'lar yenilenmiş, 10 Som madeni parası piyasaya sürülmüştür.
Kırgızistan'da Budizm

Kırgızistan'da Budizm, Budizm'in İpek Yolu üzerinden Orta Asya'ya yayılma sürecinde görülmeye başlanmıştır. Arkeologlar, bu antik ticaret yolu boyunca Budist etkisinin izlerini buldular. Kırgızistan'da bulunan en ünlü Budist yerleşim yerleri, Buda heykeli bulunan Krasnaya, Rechka ve Novopokrovka höyükleridir. Budizmin Kırgızistan'da iki dalı vardır: Nipponzan ve Karma Kagyu. Şu anda Kırgızistan'da yalnızca bir kayıtlı Budist topluluğu bulunmaktadır. Chamsen (Kore dilinde "Kurtuluş") olarak bilinen topluluk, 1996 yılında Gornaya Maevka köyündeki etnik Koreliler olan, Koryo-saram topluluğu tarafından kuruldu.
Kırgızistan'da COVID-19 pandemisi

12 Ocak 2020'de Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 31 Aralık 2019'da WHO'ya bildirilen Çin'in Hubei Eyaleti, Vuhan şehrindeki bir grup insanda yeni bir koronavirüsün solunum hastalığına neden olduğunu doğruladı.COVID-19 için vaka ölüm oranı 2003 SARS'a göre çok daha düşüktür ancak bulaş oranı önemli ölçüde daha yüksektir.18 Mart'ta, ülkenin ilk üç vakası sağlık bakanlığı tarafından onaylandı. Bir vatandaşın Suudi Arabistan'dan dönmesinden sonra, bildirilen ilk davadan önce Kırgızistan sınırlarını yabancılara kapattı. Kırgızistan, komşu Tacikistan, Kazakistan ve Özbekistan ile birlikte büyük kamu toplantılarını sınırlamak veya yasaklamak ve aynı zamanda camilerde Cuma namazını yasaklamak gibi önlemler aldı. Sağlık bakanlığı, şüpheli üç COVID-19 taşıyıcısının da karantinada olduğunu doğruladı. Aynı gün Kırgızistan Başbakanı, Kırgızistan'dan ithal ve ihraç edilen tıbbi yüz maskelerinin katma değer vergilerinden muaf olmasına karar verdi.20 Mart'ta Kırgızistan'ın güneyindeki Oş Bölgesi Nookat Bölgesi'nde üç yeni vaka bildirildi. Enfekte olanlar son zamanlarda Suudi Arabistan'a yapılan umreden dönmüşlerdi. İlçede olağanüstü hâl ilan edildi.Hükûmet, 22 Mart'tan itibaren bir aylık olağanüstü hâl ilan etti. Aynı gün, virüsün başkentte yayılmasını önlemek amacıyla, Bişkek'te troleybüsler hariç tüm toplu taşıma hizmeti durduruldu.24 Mart'ta hükûmet, 25 Mart-15 Nisan tarihleri arasında Bişkek, Oş ve Celal-Abad'ın üç büyük şehrinde olağanüstü hâl ilan eden bir kararname yayınladı. Üç eyalet bölgesinde yerel acil durum ilan edildi. Bişkek'te yerel saatle 20.00-07.00 arasında sokağa çıkma yasağı getirildi ve şehir içi ve şehir dışı yollarda kontrol noktaları kuruldu.
Kırgızistan'da Eğitim

Kırgızistan'da eğitim, yedi ila 15 yaş arası dokuz yıl zorunludur. Dört yıllık ilkokul ve beş yıllık ortaokuldan sonra, sistem iki yıllık lise, uzmanlaşmış ortaokul veya mesleki/teknik okul sunar.Eğitim ve Bilim Bakanlığı (MES), Kırgızistan'da eğitimden sorumludur. Öğretmen maaşlarını ve ekipman mevcudiyetini azaltan bütçe kesintileri, orantısız bir şekilde azalan kız öğrenci sayısına yansımaktadır.2008'de gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 3,7'si eğitime harcandı. 2001'de ilgili yaş grubunun yaklaşık yüzde 89'u zorunlu programa kaydoldu, ancak bu rakam 2000'lerin başında azaldı. 2004 yılında Kırgızistan'da okuma yazma oranı yüzde 98,7 idi.Okul öncesi, 3 ila 6/7 arasındaki çocuklara yöneliktir ve zorunlu değildir. Erişim sınırlıdır (2005'te net kayıt oranı %10'dur).İlkokul genellikle 6 veya 7 yaşında başlar, dört yıl sürer ve zorunludur. 2007 yılından itibaren ilköğretimde üniforma zorunluluğu getirilmiştir. Üniformanın ebeveynler tarafından satın alınması gerektiğinden, yasa okulu bırakmanın bir kaynağı olarak gösterildi. Öğretim kalitesi  "zayıf" olarak bildirilmektedir: Kırgızistan, PISA 2006'da(Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı)  okuma, matematik ve fen bilimlerinde son sırada yer aldı.Ortaöğretim, dört yıl süren ve zorunlu olan temel ortaöğretim ile başlar. Öğrenciler daha sonra kapsamlı ve meslek eğitimleri arasında seçim yapabilirler.Kapsamlı eğitim, eğer tamamlanırsa bir tamamlama sertifikası ("tasdik") veren iki yıllık bir müfredattan oluşur. Sertifika genellikle bir üniversiteye katılmak için gereklidir.Mesleki eğitim üç çeşit kursla verilmektedir: Mesleki ve genel eğitimi birleştiren ve yükseköğretime hazırlık olan üç yıllık bir kurs, mesleki ve genel eğitimi birleştiren iki yıllık bir kurs (yükseköğretime hazırlıksız) ve on aylık bir kurs saf mesleki eğitim (yetişkinlere de açık). Mesleki eğitim, meslek lisesi ve meslek teknik kolejlerinde verilmektedir.Yüksek öğrenim, üniversiteleri, akademileri, uzmanlaşmış yüksek öğretim kurumlarını ve enstitüleri içerir. 54 yüksek öğretim kurumu vardır: 33 devlet, 21 özel. 2011/2012'de yüksek öğrenim %12,5 idi.Üniversiteler, öğrencilerin iki yıl süren yüksek lisans (Magistr) programlarına devam etmelerini sağlayan dört yıllık lisans (Bakalavr) derecesi verir. Ayrıca beş yıllık (tıp ve mimarlık çalışmaları için altı) "uzmanlık derecesi" (uzman) sunarlar. Uzmanlık ve yüksek lisans dereceleri doktora programlarına (aspirantura) kapı açar.Akademiler, bilimsel faaliyet alanlarında aynı dereceleri sunar. Enstitüler genellikle bir üniversitenin veya akademinin uzmanlaşmış bir dalıdır. Uzmanlaşmış yüksek öğretim kurumları dar profilli kurumlardır.Kırgızistan'daki üniversite öğretim görevlilerinin yeterliliği hakkında eleştiriler vardı: Üniversitede öğretmenlik yapmak için teorik olarak bir yüksek lisans gerekli olsa da, çoğu öğretmen aslında lisans diplomasına sahiptir veya hatta hiç diploması yoktur.
Kırgızistan'da LGBT hakları

Kırgızistanda lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireyler, LGBT olmayan bireylerin karşılaşmadığı yasal ve toplumsal zorluklara uğrayabilir. Kırgızistan'da hemcins cinsel ilişkileri hem erkekler hem de kadınlar için yasaldır fakat karşı cins çiftlerinin sahip olduğu yasal korunmalar hemcins çiftlerinin başta olduğu hanehalklarına mevcut değildir.Kırgızistan'da LGBT bireyler sürekli ayrımcılık ve tacize uğramaktadır. Kırgızistan toplumunda homofobi yaygın; bu homofobi de sık sık şiddet eşliğinde yer alır.Kırgızistan Devleti ne hemcins evliliklerini ne de sivil birlikteliklerini tanır. 2016'da yer almış anayasa değişikliği kapsamında Kırgızistan Anayasası'nın 36. maddesi, evlilik tanımını "erkek ile kadın arasında" bir birliktelik olarak sabitleştirdi ve hemcins evliliklerini fiilen yasakladı.Kırgızistan'da trans bireyler, cinsiyet değiştirme ameliyatını tamamlama şartıyla kendi yasal cinsiyetlerini değiştirme hakkına sahiptir. Kırgızistan'da bu tür ameliyat ilk kez 2014 yılında yapıldı.
Kırgızistan'da kitle iletişim araçları

Kırgızistan'daki kitle iletişim araçları bölgedeki komşu ülkelere kıyasla daha fazla özgürlüğe sahiptir  ve anayasa basın özgürlüğünü garanti eder ve sansürü yasaklar . Ancak, medya hala hükûmet tarafından kısıtlanmaktadır. AGİT, Kırgızistan'ın yazılı ve çevrimiçi medyasındaki etik standartlar hakkında bir rapor yayınlamıştır.2003 yılında, Kırgızistan'ın 25 ila 30 gazete ve dergisinden sekizi devlete aitti ve devlet yayınevi Uçkun, ülkedeki en büyük gazete yayıncısıydı.Medya kuruluşları arasındaki rekabet, hükûmet yanlısı gazetelere ve yayın kuruluşlarına verilen yoğun hükûmet desteğiyle çarpıtılmaktadır. 2000'lerin başında, giderek artan satış yerleri hükûmetle bağları olan kişiler tarafından kontrol ediliyordu. Hükûmetin yayınları kısıtladığı ve geçmişte NTS gibi muhalefet protestolarını yayınlayan özel ağları korkuttuğu veya kapattığı için Kırgızistan'da şu anda devlete ait 8 ve 20 özel televizyon istasyonu bulunmaktadır. 23 FM radyo istasyonu ve 13 AM istasyonu vardır. Devlete ait medya baskın ve muhalefet tarafından özelleştirmeye yönelik hamleler, ülkedeki siyasi iklim göz önüne alındığında Cumhurbaşkanı Kurmanbek Bakiyev tarafından engellendi. Ancak kapsama alanı, özellikle ülkenin güneyinde sınırlıdır. Çoğu özel ağ, başkent Bişkek'te yerleşiktir. 2004 yılında 1.000 kişi başına 187.6 televizyon alıcısı vardı. Radyo kullanımına ilişkin hiçbir istatistik mevcut değildir.Televizyon ve radyo gibi, haber medyası da rapor edebilecekleri şeylerle sınırlıdır ve hükûmeti eleştiren haberler çok nadirdir. Geçmişte, hem hükûmet yanlısı hem de hükûmet karşıtı olan gazeteciler taciz edildi ve sindirildi ve Cumhurbaşkanı, Kırgız Cumhuriyeti'nin devlet tarafından işletilen Kamu Yayın Kurumu'nda müdür yardımcısı rolünü üstlendiğinde protesto etti. Kırgızca, Rusça ve İngilizce yayın yapan özel ve devlete ait kanallar mevcuttur. Hakaret, eşit olmayan bir şekilde uygulansa da cezalandırılabilir bir suçtur.2005'teki hükûmet değişikliğinden sonra, muhalefet görüşleri genellikle medyada öncekinden daha fazla yer aldı. Ancak muhalefet sözcülerinin kitle iletişim araçlarına erişimi sınırlı kaldı. Muhalif bir televizyon kanalı olan Sentyabr TV'nin (Eylül)  Kırgız mahkemesi tarafından kapatılması emredildi.Kırgızistan'daki nüfusun yüzde 34'ünden fazlası 2016 yılına kadar İnternet kullanıyordu. İnternet kullanımının artması, çevrimiçi medyanın daha önemli olmasına ve ülkedeki siyasi süreçlerde daha büyük bir rol oynamasına neden oldu. Bunun en iyi örneği, yerel bir medya kuruluşu olan Kloop'un Kırgızistan Özgür Radyo bürosu ve Organize Suç ve Yolsuzluk Raporlama Projesi ile birlikte Kırgızistan'daki büyük yolsuzluk hakkında bir soruşturma yayınlamasının ardından Kasım ve Aralık 2019'da Bişkek'te büyük protestolara neden oldu.
Kırgızistan'da konuşulan diller

Kırgızistan, Orta Asya'daki eski Sovyet cumhuriyetleri arasından resmi dillerinden biri Rusça olan 3 ülkeden biridir. 1991'de Kırgızca resmi dil olarak kabul edilmiştir. Ülkedeki başta Rus azınlık olmak üzere Kırgızistan'daki azınlıkların baskısı sonucu 1997 yılında Rusça ikinci resmi dil olarak kabul edilmiştir. Böylece Kırgızistan iki resmi dilli bir ülke olmuştur.Kırgızca, Türki dillerin Kıpçak koluna mensup, böylece Kazakça, Karakalpakça ve Nogayca ile yakından akraba bir dildir. Yirminci yüzyıla kadar Arap alfabesi ile yazılmışken 1928'de Latin alfabesine geçmiştir. 1941'de ise alfabe Stalin'in emri ile Kiril alfabesi ile değiştirilmiştir. Günümüzde Kırgızca için halen Kiril alfabesi kullanılmaktadır ve bağımsız Türki devletler arasında Latin alfabesine geçmemiş ya da geçmeyi planlamamış tek devlettir, fakat Latin alfabesine geçişi destekleyen milletvekilleri bulunmaktadır.2009 Kırgızistan nüfus sayımına göre, 4.1 milyon kişinin ana dili veya ikinci dili Kırgızca iken 2.5 milyon kişinin ana dili veya ikinci dili Rusça'dır. Kırgızca'dan sonra en çok konuşulan ana diller sırasıyla Özbekçe ve Rusçadır. İkinci dil olarak en çok konuşulan diller sırasıyla Rusça, Kırgızca ve Özbekçedir.Birçok ticari ve siyasi iş için hala Rusça kullanılır. Yakın zamanlara kadar Kırgızca resmi ortamlarda ya da diğer olaylarda kullanılmaktansa daha çok evde kullanılan bir dil olarak kalmıştır. Buna karşın günümüzdeki çoğu meclis oturumlarının dili Kırgızcadır. Bu oturumlarda Kırgızca bilmeyenler için simültane çeviri yapılmaktadır.
Kırgızistan'da tarım

Tarım, Kırgızistan'da ekonomi için önemli bir sektördür.The World Factbook'a göre toplam GSYİH'nin %18'ini ve toplam işgücünün %48'ini oluşturuyor. Arazinin %6,8'i  ekim için kullanılırken; %44'ü hayvancılık amaçlı mera olarak kullanılıyor. Kırgızistan'ın dağlık yapısı, hayvancılığı tarım ekonomisinde önemli bir yerde tutuyor.Kırgızistan'da tarımda tütün, pamuk, patates, çeşitli sebzeler, üzüm, çilek ve diğer meyve çeşitleri önemli yer tutar. Toplam üretime göre en çok elde edilen mahsul, hayvancılıkla paralel olarak, hayvan yemi türleridir. İkinci sırada kışlık buğday, arpa, pirinç ve mısırdır.Koyun, keçi, sığır yaygın olarak bakılır. Yün ve süt ve süt ürünleri hayvancılıkla beraber yan sektör olarak genişlemiştir. Belirli bölgelerde at, tavuk ve domuz yetiştirilir. Tibet sığırı sınırlı da olsa yetiştirilir.Et ihracatı az miktarda olsa da kaliteli tütün ve pamuklar ihracatta önemli bir koldur ve döviz girdisi sağlar. 9 milyon hektarın üstündeki meralar, hayvancılık potansiyelinin yüksek olduğunu gösterir. Bu alanda yatırımlar arttırılırken göze batan gelişmelerden biri 2012'de Suudi Arabistan ile imzalanan et ihracatı anlaşmalarıdır.Organik tarım hareketi 2004'te başladı. Başlarda teknikler 34 öncü çiftçi tarafından uygulansa da, bugün binden fazla çiftçiye organik tarım sertifikası verilmiştir. Pamuk, ayçiçeği, fasulye, tıbbi ve aromatik bitkiler ve kuru kayısı gibi ürünler desteklenmektedir. Araştırmalara göre organik tarım, küçük çiftlikleri olan, ucuz iş gücü potansiyeli taşıyan ve sermaye sıkıntı olan ülkeler için en uygun olan yöntemdir ve kaçırılmaması gereken bir fırsattır. Bu yüzden organik tarım, Kırgızistan'ın geleceği için önemlidir. Kırgızistan Hükûmeti'de bu durumu göz ardı etmemiştir ve 2028'e kadar organik tarımı bütün yurda yaymayı planlanmaktadır.Kırgızistan topraklarının sadece %4'ü ormanlık olarak tanımlanıyor. Bu ormanların tamamı devletin mülkiyetindedir ve hiçbiri ahşap tedariki için sınıflandırılmamıştır. Ormanlardan elde edilen ana ticari ürün cevizdir.Kırgızistan'da önemli bir balıkçılık sektörü yoktur. 2002 yılında toplam su ürünleri yetiştiriciliği, ülkenin 142 metrik ton tüketiminin %66'sını karşılarken; 2003 yılında durum değişti ve balıkçılık sektörü çökerek bu oran %12'ye geriledi.Toprak reformu 1998'den beri çok tartışmalı bir konudur ve yavaş ilerlemiştir. Sulama altyapısı kötü durumdadır ve devlet tarafından iyileştirilmeye çalışılmaktadır. Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri Çalışma Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre çocuk işçiler fazladır.
Kırgızistan'da televizyon

Kırgızistan'da televizyon ilk kez 1958 yılında, Kırgız SSC döneminde tanıtıldı . KTR (Кыргыз Республикасынын Коомдук телерадиоберүү корпорациясы) o yıl yayına başladı ve Rusça olarak yayın yaptı.Kırgızistan'da yayın yapan televizyon kanallarının üç gruba ayrılmıştır. Devlete ait kanallar Kırgız Radyo ve Televizyonu bünyesindedir. Kültürel etkinlikler, spor ve müzik için ayrı kanallar mevcuttur. ELTR kanalı Türksat üzerinden de yayın yapmaktadır. 21 özel televizyon kanalı bulunmaktadır. Türkvizyon Şarkı Yarışması, ABU TV Şarkı Festivali gibi uluslararası etkinliklerde KTRK görev almıştır.
Kırgızistan'da turizm

Kırgızistan'ın dağları ve gölleri çekici bir turizm merkezi olmasına rağmen, turizm endüstrisine çok az yatırım yapıldığı için çok yavaş büyümüştür. 2000'lerin başlarında, çoğunlukla eski Sovyetler Birliği ülkelerinden yılda ortalama 450.000 turist ziyaret etti. 2018 yılında, İngiliz Backpacker Derneği Kırgızistan'ı, dünyanın bir macera seyahat sırrı olduğunu belirterek, dünyanın en iyi beşinci macera seyahat destinasyonu olarak nitelendirdi.
Kırgızistan'da ulaşım

Kırgızistan'da ulaşım, ülkenin dağlık yerşekillerinden ötürü büyük ölçüde kısıtlanmıştır. Yollar yüksekliği 2000 metre ve üzerini bulabilen rakımlar ve dik vadilerden dolayı sık sık viraj yapmak durumundadır. Kış boyunca ulaşım ülkenin kimi yüksek rakımlı ve tenha bölgelerinde hemen hemen imkânsızdır. Bunun yanında ulaşımı güçleştiren diğer etmenlerden biri de kara ve demiryolunun bugün uluslararası sınırlarla kesilmesidir. Bu da, yolların kapalı olmadığı yerlerde birçok zaman alıcı formalite gerektirdiğinden pek tercih edilmemektedir. Ülkede geziler ya da kısa ulaşımda atlarda kullanılabilir.
Kırgızistan'daki Azeriler

Dünya Azerbaycanlılar Kongresi'nin (DAK) tüm dünyada yaşayan Azerilerin sayısına dair 2006 yılında yayınladığı verilere göre Kırgızistan'da 16.000 etnik Azeri yaşamaktadır.
Kırgızistan'daki diplomatik misyonların listesi

Burada, Kırgızistan'daki diplomatik misyonlar listelenir. Başkent Bişkek halen 23 büyükelçiliğe ev sahipliği yapmaktadır. Bölge ülkelerinin Almatı / Astana, Moskova ve Taşkent gibi diğer başkentlerinde (fahri konsolosluklar hariç) akredite edilmiş büyükelçilikleri vardır.
Kırgızistan'daki havalimanları listesi

Kalın harflerle gösterilen havaalanı adları, havaalanının ticari havayollarında tarifeli hizmet verdiğini gösterir. Kırgızistan'da şimdiye kadar inşa edilmiş 86 havalimanı, havaalanı ve iniş pistinden sadece çalışır durumdaki pistleri aşağıda listelenmiştir.
Kırgızistan'daki korunan alanlar listesi

Kırgızistan'ın korunan bölgeleri 1.476.121.6 hektar alan kapsamaktadır ve ülkenin toplam alanının %7.38'ini oluşturmaktadır (2017 itibarıyla). Bunlar:Ayrıca, 2000 yılında ulusal öneme sahip bir koruma alanı statüsüne sahip Biyosfer Bölgesi Yssyk-Kel kurulmuştur.
Kırgızistan'daki nehirler listesi

Kırgızistan'daki nehirler listesi, kısmen veya tamamen Kırgızistan'da bulunan nehirlerin listesidir. Nehirler drenaj havzalarına göre gruplandırılmıştır. Başka nehirler ile birleşen nehirler, aktıkları nehirlere göre listelemiştir. Bazı nehirler (örn. Seyhun) kendileri Kırgızistan'dan akmazlar, ancak Kırgızistan'dan geçen kollara sahip olduklarından listelenmiştir; bu nehirler İtalik olarak verilmiştir. Anlaşılır olması için, yalnızca drenaj havzası alanı 1.000 km2'nin üzerinde olan nehirler gösterilmiştir. Kırgızistan nehirlerinin alfabetik bir özeti için Kırgızistan Nehirleri kategorisine bakınız. Toplamda, uzunluğu 10 km ile 35000 km arasında 2044 nehir vardır.Seyhun, kaynağı olan Narın ve Kara Derya nehirleri ve Ferghana Vadisi'ndeki bir dizi kol aracılığıyla Kırgızistan'ın büyük bir bölümünde akar. Kuzey Aral Gölü'ne boşalır.Talas Nehri, Kırgızistan'ın kuzeybatısındaki Talas Bölgesi'nde akar ve Kazakistan'daki Muyunkum Çölü'nde kaybolur.Çu (Kırgızca: Çüy) kuzey Kırgızistan'ın bir bölümünde akar ve Kazakistan'daki Betpak-Dala Çölü'nde kaybolur.Kuzeydoğu Kırgızistan'daki küçük bir alan Karkyra tarafından Balkaş Gölü'ne dökülen İli'ye doğru akıyor.Tarım'ın kolları Kırgızistan'ın güneydoğu kısmı ve doğu Alay Vadisinde akar ve Tarım Havzası'nda kaybolur.
Kırgızistan'ın diplomatik misyonlarının listesi

Burada, fahri konsolosluklar hariç, Kırgızistan'ın Diplomatik Misyonları listelenir. Tamamen karayla çevrili olan, dağlık Kırgız Cumhuriyeti, özellikle ikili ve çok taraflı bağların Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra da devam ettiği diğer eski Sovyet cumhuriyetlerinde ve Avrasya genelinde olmak üzere geniş bir diplomatik temsil alanına sahiptir.