barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Aytekin Gezici

Adana kökenli bir aileden gelen Aytekin Gezici, 10 Ekim 1974 senesinde Adana'da doğdu. İlkokul ve lise öğrenimini Adana'da tamamladı. Gezici'nin gazetecilik mesleğine duyduğu ilgisi sonucu edindiği ve içlerinde kitap, gazete, dergi kupürleri ve iddianame fotokopileri yer alan geniş bir arşivi vardır. Evli ve üç çocuk babasıdır.Gezici, 1993 senesinde gazetecilik mesleğine Adana'da başladı. Polis adliye muhabirliği başta olmak üzere, çeşitli yerel gazeteler ve ana akım medya kollarında muhabir olarak görev aldı. Teksoy Görevde ve Babacan haber programlarında muhabirlik yaptı. Aytekin Gezici'nin ilk kitabı 1997 yılında "Bir Kısım Medya Manzaraları" ismiyle yayınlandı. 2004 senesinde "Bu Sayfaya Kan Gerek" adlı kitabını kaleme aldı. Sonraları Adana'nın Merkez Seyhan ilçesinde basın danışmanı olarak göreve başladı.2014 senesinde Twitter fenomeni fuatavni'yi konu alan "Fuat Avni: Firavunun Sarayındaki Musa" kitabını kaleme alan Gezici, 17 Ekim 2014 tarihinde henüz yasalaşmamış ve yargı paketi taslağında yer alan makul şüphe gerekçesiyle gözaltına alındı. Gezici polis sorgusu sonrası, aynı gün serbest bırakıldı.Recep Tayyip Erdoğan, Bülent Arınç ve Bekir Bozdağ'a hakaret ettiği iddiasıyla, 2015 senesinde 5 yıl 9 ay hapis cezasına çarptırıldı.15 Temmuz Darbe Girişimi soruşturması kapsamında Fethullahçı Terör Örgütü üyesi olduğu suçlamasıyla 23 Temmuz 2016 tarihinde gözaltına alındı. 25 Temmuz 2016 tarihinde, nöbetçi mahkeme kararınca tutuklandı. Soruşturma sonucunda Adana 11. Ağır Ceza mahkemesinin kararıyla 7 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı.
Aytekin Kotil

Aytekin Kotil (21 Şubat 1934, Çayeli, Rize - 9 Ağustos 1992, İstanbul), Türk siyasetçidir. İstanbul'un Cumhuriyet dönemindeki 23. Belediye Başkanıdır (1977-80). Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) İstanbul Milletvekilliği yaptı. TBMM Başkan Vekilliği görevinde de bulunmuştur.21 Şubat 1934 tarihinde Rize'de doğdu. 1956 yılında girdiği İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesini 1960 yılında bitiren Kotil, İstanbul Barosuna bağlı olarak serbest avukatlık yaptı. 1961 yılında eşi Görsev hanımla evlenen Kotil'in Dilek, Serhan ve Gökhan adında üç çocuğu oldu.1973 yılında Ali Topuz'un Milletvekilliğine seçilmesinden sonra Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul İl Başkanlığına getirildi. CHP içinde "ortanın solu" politikasının temsilcilerinden olan Kotil, 1977 yılındaki yerel seçimleri kazanarak 14 Aralık 1977'de İstanbul Belediye Başkanlığı görevine başladı. Halkçı, toplumcu bir belediyecilik anlayışıyla belediyecilik yapan Kotil, 12 Eylül darbesi nedeniyle Millî Güvenlik Konseyi kararıyla 12 Eylül 1980'de görevinden alındı.1987 yılında Sosyaldemokrat Halkçı Parti'den (SHP) İstanbul Milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) girdi. 1989 yılında TBMM Başkan Vekilliği görevine seçildi. 1991 yılında erken seçime gidilmesi üzerine tekrar milletvekili olmak isteyen Kotil, 1991 yılındaki seçimlerde önseçim sonucu 5. sırada yer almış ve milletvekili seçilememiştir.Karaciğer rahatsızlığından kaynaklanan solunum ve dolaşım yetmezliği nedeniyle 9 Ağustos 1992 günü İstanbul'da yaşamını yitirdi."İstanbul'un "Tom Alkala"sı ya da Karadenizli bir Politikacı: Aytekin Kotil (1934-1992)", Hakkı Uyar, İzmir 2001.
Aytekin Memmedov

Aytekin Memmedov Gadabay Şehrinin Goyelli köyünde 29 Mayıs 1967 doğumlu. 1974-1984 yıllarında okulda okudu. 1985'te askerlik görevini yapmak üzere orduya çağırıldı, 1987'de tezkeresini aldı.1991 yılında İçişleri Bakanlığı Özel Kuvvetler Polis Birliğine girdi. 1991'de Ermenilerle olan savaşta Hanlar'ın savunması sırasında öldürüldü.Aytekin Israyil oğlu Memmedov, Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın 8 Ekim 1992 tarihli kararıyla ölümünden sonra "Azerbaycan Ulusal Kahramanı" unvanı ile ödüllendirildi. Mezarı Goyali köyü mezarlığındadır.
Aytekin Mindan

Fenerbahçe'de yüzme yaptı ve millî takımda da yer alarak 2000 ve 2004 Yaz Olimpiyatları'nda, erkekler 200m ve 400m serbest stilde yarıştı. 2000 Yaz Olimpiyatları'nda genel sıralamada 200 m serbest stilde 42., 400 m serbest stilde 49.; 2004 Yaz Olimpiyatları'nda ise genel sıralamada 200 m serbest stilde 49., 400 m serbest stilde 41. olarak elendi.
Aytekin Viduşlu

Futbol kariyerine Manisaspor'da başlamış, 1996-97 sezonu öncesinde Çanakkale Dardanelspor'a transfer olmuştur. 3,5 sezon Çanakkale ekibinde ve yarım sezon kiralık olarak Yeni Salihlispor'da oynadıktan sonra, 2000 yılında Altay'da forma giymeye başlamıştır. 2001-02 sezonunda 2. Lig A Kategorisi şampiyonluğu yaşamış, sonraki sezonda siyah-beyazlı formayla Süper Lig'de mücadele etmiştir. 2003-04 sezonu öncesinde, küme düşen Altay'dan Süper Lig'de yer alan İstanbulspor'a transfer olmuştur. İki sezon Süper Lig'de, yarım sezon 2. Lig A Kategorisi'nde İstanbulspor forması giydikten sonra, Ocak 2006'da Ankaragücü ile 1,5 yıllık sözleşme imzalamış ve Süper Lig'e geri dönmüştür.2006-07 sezonu sonuna kadar sarı-lacivertli takımda oynamış, yeni sezon öncesinde 1. Lig'e düşen Antalyaspor'a transfer olmuştur. Bir sezon Antalyaspor'da oynadıktan sonra, 2008-09 sezonunda Orduspor, 2009-10 sezonunda Mersin İdman Yurdu formasıyla 1. Lig'de mücadele etmiştir. Ağustos 2010'da, 2. Lig'in yeni ekibi Balıkesirspor ile 1 yıllık sözleşme imzalamış ve sezon sonuna kadar forma giydikten sonra futbolu bırakmıştır.
Aytekin Yılmaz

1967 yılında Diyarbakır'ın Ergani ilçesine bağlı Ortayazı köyünde doğdu. Siyasi nedenlerden dolayı yaklaşık 10 yılını hapiste geçirdi. Yazmayı hapishanede de sürdüren yazar, çeşitli inceleme-araştırma çalışmaları yapmıştır.1997 Musa Anter Gazetecilik İnceleme-Araştırma ödülü, 1999 MKM Film Öyküsü Ödülü ve 2003 ikinci İstanbul Ulusal Kısa Film Festivali Öyküsü Ödülüne sahiptir.
Aytekin Çakmakçı

Aytekin Çakmakçı, (10 Ağustos 1949, Trabzon - 11 Mart 2021, Trabzon), Türk görüntü yönetmeni, öğretim görevlisi.Muhsin Bey, Arabesk ve Uzlaşma gibi filmleriyle bilinir. Branşında Antalya Altın Portakal, Adana Altın Koza ve Altın Kelebek gibi ödüllere sahip olmuştur.Kaptan olan babasının tayininin Trabzon'dan İstanbul'a çıkması üzerine İstanbul'a yerleşen Çakmakçı, burada prodüksiyon asistanı olan arkadaşı Abdullah Gürek'in teklifi üzerine 16 yaşındayken, Kriton İlyadis'e kamera ikinci asistanlığı yapmaya başlayarak sinema sektörüne adım attı. Daha sonra kamera birinci asistanlığı, set fotoğrafçılığı, reklam kameramanlığı, reklam fotoğrafçılığı ve görüntü yönetmenliği yaptı. Türk sinemasının siyah-beyaz dönemlerinde ünlü görüntü yönetmenleri ile çalışma fırsatı buldu. Bu dönemde ışık teknikleri üzerine yeni denemeler yapmaya çalıştı.Yeni görsel anlayışını ilk kez Acı filmiyle uygulamaya soktu. Bu döneme ve bunun üzerine aldığı eleştirilere şöyle açıklık getirir; "Tuhaf ışıklar yaptığımı, mesleği sabote ettiğimi, ışığı pencereden verdiğimi diğer tarafların boş kaldığı yönünde çok eleştiri aldım. Ama tüm bunların bir geçiş dönemi sancısı olduğunu düşünüyordum. Zaman ilerledikçe doğru yolda olduğumun işaretleri belirdi. Çünkü film projelerinin performans hedeflerinin büyüdüğünü gördüm. Ciddi film yapmak ve çıtayı yükseltmek isteyen yönetmenlerden teklif almaya başladım."Uzun yıllar boyunca İrfan Tözüm, Şerif Gören ve Yavuz Turgul gibi yönetmenlerle çalışma fırsatı buldu.Döneminin sevilen televizyon dizileri Baba Evi, Şehnaz Tango, Yeni Hayat, Deniz Gurbetçileri, Bizim Ev, Yaprak Dökümü gibi dizilerde görüntü yönetmenliği yaptı.Yılanların Öcü filmindeki görüntü yönetmenliği ile 23. Antalya Film Şenliği'nde "En İyi Görüntü Yönetmeni" ödülüne layık görülmüştür. 3-4 sene boyunca Marmara Üniversitesi sinema ve televizyon bölümünde görüntü ve stüdyo teknikleri gibi derslere öğretim üyesi olarak girmiştir. 2009 yılında buradaki görevini bırakmıştır.Ve artık Trabzon'da ikamet etmektedir. Burada kamera, ses ve ışık teknikleri üzerine kurs vermiş olup ayrıca AB projesi olan Nitelikli Radyo Tv Teknikerleri ve kamera asistanları kurslarında Trabzon Belediyesi adına öğretici öğretmenlik yapmıştır.2013 yılında İstanbul Kültür Sanat Vakfı tarafından düzenlenen 31. İstanbul Film Festivali'nde "Sinema Onur Ödülü"ne layık görüldü.1986: 23. Antalya Altın Portakal Film Festivali, En İyi Görüntü Yönetmeni, "Yılanların Öcü" ve "Kan" filmleriyle1996: 10. Adana Altın Koza Film Festivali, En İyi Görüntü Yönetmeni, "Mum Kokulu Kadınlar" ve "Işıklar Sönmesin" filmleriyle
Aytekin Şenlikoğlu

Aytekin Şenlikoğlu (d. 1972, Dereli) Türk siyasetçi ve avukat. Nisan 2019'dan bu yana Giresun Belediye Başkanı olarak görev yapmaktadır.1995 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. 2001 yılında AK Parti Giresun İl Başkanlığı kurucu heyetinde yer almıştır. 2004-2006 yıllarında Ak Parti Giresun il başkanlığı, 2013 ve 2015 yılları arasında ise Giresun AK Parti Merkez İlçe Başkanlığı yapan Şenlikoğlu, 2017 yılında tekrar AK Parti Giresun il başkanlığı görevini yürütmüştür.2019 mahalli yönetimler seçimlerinde Giresun Belediyesi için Cumhur İttifakı'ndan ortak adayı gösterildi ve seçilerek belediye başkanı oldu.
Aytemiz

Aytemiz 2009 yılında Aytemiz Ailesi tarafından kurulmuş, aynı yıl içerisinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'dan lisans alarak faaliyetine başlamıştır.29 Ocak 2015 tarihinde Doğan Holding şirketi Doğan Enerji ile yüzde 50 oranında ortaklık çalışmalarına başlamış bu çalışmalar 11 Mart 2015 tarihinde tamamlanmıştır. Nisan 2023'te Aytemiz Petrol tüm hisseleri Rus petrol şirketi Tatneft tarafından satın alındı.
Ayten Alpman

Ayten Alpman (20 Kasım 1931, İstanbul - 20 Nisan 2012, İstanbul), Türk pop müziği ve caz sanatçısı. Memleketim şarkısıyla tanınır.Babası Fahrettin Şaban Bey, annesi İsmet Hanım'dır. İlköğrenimini Nişantaşı Kız Lisesi'nde ve Erenköy Kız Lisesi'nde tamamladı. Liseden sonra İlham Gencer'in solistlik teklifi ile İstanbul Radyosu'nda programa başladı. Daha sonra Arif Mardin ile tanışmış ve onun teşviki ile caz şarkıları söylemeye başladı.1953 yılında İlham Gencer ile evlendi, 1960 yılında eşinden ayrıldı. 1959 yılında ilk plağı Sayonara/Passion Flower taş plak olarak yayınlandı. 1963 yılında çalışmak için İsveç'e gitti, üç yıl sonra Türkiye'ye döndü. Fecri Ebcioğlu'nun ısrarlarıyla Türkçe söylemeye başladı ve ilk çalışması İnan Bana/Ayrıldık Yalnızım isimli 45'lik plak olarak yayınlandı. Sezen Cumhur Önal ile birkaç 45'lik çalışması yaptı.1968 yılında Ümit Aksu ile evlendi. Fecri Ebcioğlu ile birlikte yaptıkları Sensiz Olamam ile ilk büyük çıkışını yaptı. 1972 yılında yaptığı ve sözlerini Fikret Şeneş'in yazdığı Bir Başkadır Benim Memleketim plağı pek ilgi görmedi. 1974 yılında Kıbrıs Harekâtı ile TRT'de "Memleketim" çok sık çalınmaya başlayınca, şarkı tekrar 45'lik plak olarak piyasaya sürüldü ve büyük satış rakamlarına ulaştı. Rabe Elimelekh adlı geleneksel bir Yahudi halk şarkısının aranjmanı olan ve Mireille Mathieu'nun da Fransızca seslendirdiği bu şarkı Fikret Şeneş'in Türkçe sözleriyle adeta bir milli marş halini aldı.İki adet uzun çalar çalışması yapan Alpman, 1995 yılında ses tellerinde oluşan nodüllerden ameliyat oldu. 1999 yılında en sevilen şarkılarından oluşan bir albümü Ada Müzik tarafından yayınlandı. Sahne çalışmalarına profesyonel anlamda devam etmeyip sadece dönem dönem caz konserleri verdi.İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen İstanbul Caz Festivali tarafından Ayten Alpman'a 2007 yılında Yaşam Boyu Başarı Ödülü takdim edilmiştir.20 Nisan 2012 tarihinde zatürreden dolayı, kaldırıldığı hastanede öldü. 22 Nisan 2012 tarihinde Teşvikiye Camii'inde kılınan cenaze namazından ardından Ulus Mezarlığı´nda toprağa verildi.
Ayten Arcasoy

Ayten Arcasoy (15 Eylül 1929, Isparta - 16 Temmuz 2016, Ankara), hematoloji ve onkoloji alanlarında uzmanlaşmış Türk bilim insanı, profesör.1929 yılında Isparta'da dünyaya gelir. Babası İsmail Hakkı Akyürek Türk Kurtuluş Savaşı'na katılarak İstiklal Madalyası almaya hak kazanmış bir subaydır. İlkokula Erzurum'da, ortaokula Bursa'da başlar, Türk Eğitim Derneğince sağlanan burs ile liseyi bitirerek Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne girer. 1953 yılında fakülteden mezun olur, aynı  üniversiteden 1956'da uzmanlık derecesini alır. Dr. Arcasoy, 1968 yılında doçentliğe, 1973'te profesörlüğe yükselir. 1995 yılında emekli olur.Ankara Üniversitesi Çocuk Kliniğinin ilk kuruluş ve yerleşim aşamasında Ayten Arcasoy, Hematoloji ve Onkoloji bölümünde bir Hematoloji araştırma laboratuvarı kurma düşüncesi üzerinde yoğunlaşır. Hemoglobin konusunda dünyaca tanınmış bilim insanlarından biri olan Washington Üniversitesi'nden Prof. Dr. Virginia Minnich  bir yıllığına Türkiye'ye davet edilir.  Virginia Minnich Türkiye’de kaldığı 1 yıl süre içerisinde (1964-1965) Dr. Ayten Arcasoy ile birlikte Çocuk Hastalıkları Kliniğinde modern bir Pediatrik Hematoloji Laboratuvarını kurar. Laboratuvarın sorumluluğunu Dr. Ayten Arcasoy üstlenir. Bu yıllardan başlayarak Pica (kil ve toprak yeme) sonucu gelişen demir ve çinko eksikliği, Talasemi ve anormal hemoglobin konularında çalışma ve projeler yapar.Bu araştırma laboratuvarı Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumunca (TÜBİTAK) da desteklenmiştir. Bu sayede ilk defa 1975 yılında, Pediatrik Hematoloji ve Onkoloji Ünitesinin kurulması sağlanmıştır. Daha sonra eser elementler ve çinko üzerine yoğunlaşan çalışmalar nedeniyle ve yine TÜBİTAK tarafından desteklenen “Çinko Eksikliği ve Tedavisi Araştırma Ünitesi” Prof. Dr. Ayten  Arcasoy başkanlığında kurulur. Başta Hemoglobin J Ankara olmak üzere çok sayıda anormal hemoglobini Türk toplumunda tespit eder. Bir sosyal sorumluluk projesi olarak Ankara Thalassemia Derneği'nin kurulmasına öncülük eder ve 1989-2005 yılları arasında başkanlığını yapar.  Dr. Arcasoy, kan hastalıklarının tanısında iyi hazırlanmış bir kan yaymasının, deneyimli ve dikkatli bir hekim tarafından mikroskopta incelenmesinin önemini her fırsatta belirtir ve uygulardı. 1983 yılında kliniğe kazandırmış olduğu beş başlı eğitim mikroskobu halen kullanılmaktadır.Dr. Ayten Arcasoy, talasemi ve Hemoglobinopati hastalıklarının önlenmesi konusunda, 1993 yılında TBMM’den “Kalıtsal Kan Hastalıkları ile Mücadele” kanununun geçmesini sağlar, böylece Antalya, Antakya, Mersin ve Muğla’da Talasemi merkezlerinin kurulmasına öncülük eder.Prof. Arcasoy'un uluslararası "Science Citation Index"çe tanınan hakemli dergilerde çıkmış 68 makalesi vardır.
Ayten Durmuş

Nevşehir'de ilk ve orta öğrenimi gören yazar, Selçuk Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu.Fatih Sultan Mehmet Anadolu İmam-Hatip lisesi'nde  (1992)'den günümüze ögretmenlik yapmaktadır. Bu süre içinde çeşitli makaleleri yayınlandı. İstifa etti ve ilk kitabı "Eşiniz Sİzden Ne İster?" 2000 yılında Nesil Yayınları tarafından yayınlandı. Daha sonra sırayla Geçimsizliğin Çözümü Var, Kişilik İnşasında 365 Adım (Hayatın Önsözü), Çocuklarınız Sizden Ne ister, Çocuğumun Mutluluğu İçin, Ergenlik Dönemi ve Eğitim Döneminde Yüksek Başarı Geleneksel ve Modern Hurafeler Kıskacında Kadın isimli kitapları yayınlandı.Yazar ulusal ve yerel televizyon ve radyo kanallarında programlar yaptı. Çeşitli dergilerde yazıları yayınlandı.
Ayten Erman

Ayten Erman (26 Kasım 1935, Bakırköy, İstanbul - 24 Şubat 2022, İstanbul), Türk sinema ve tiyatro oyuncusu.Ayten Erman 26 Kasım 1935'te İbrahim Sami-Zekiye Erman çiftinin üç kızından en büyüğü olarak İstanbul'un Bakırköy ilçesinin Yeşilköy semtinde, Osmanlı zamanında karargâh olarak kullanılan bir köşkte doğdu. Tosun Paşa, En Büyük Şaban, Şendul Şaban gibi filmlerin yanında Kenan Büke Tiyatrosu, Dormen Tiyatrosu, Tuncay Özinel Tiyatrosu ve birçok özel tiyatro ve müzikallerde roller aldı. Şemsi İnkaya ile evliliğinden bir çocuğu vardır. Ayşen Gruda ve Ayben Erman'ın ablasıdır.Erman, 24 Şubat 2022'de İstanbul'da COVID-19 nedeniyle 86 yaşında öldü. Cenazesi Üsküdar'daki Şakirin Camii'nden kaldırılarak Sancaktepe Yenidoğan Mezarlığı'na defnedildi.
Ayten Gökçer

| ödüller            = Sanat Sevenler Derneği  1967 En İyi Kadın Oyuncu  1971 En İyi Kadın Oyuncu  Gazeteciler Derneği  En İyi Sanatçı  En İyi Kadın Sanatçı  Tercüman gazetesi okuyucu oyları ile  Yılın Sanatçısı  Ses Mecmuası  En İyi Kadın Sanatçı  Türk Basın Birliği  En Başarılı Kadın Sanatçı  En Başarılı Kadın Sanatçı  Kültür Bakanlığı  Büyük Ödülü  Türk İş Kadınları Derneği  En İyi Sanatçı  CHP Gençlik Kolları  En İyi Sanatçı}}1953 yılında Ankara Devlet Konservatuvarı'nın bale bölümüne girdi. 1958 yılında Devlet Tiyatroları sanatçı kadrosuna girdi. Sinemaya 1965'te Taçsız Kral adlı filmle başladı. Ancak daha sonra sinemadan daha çok tiyatroya önem verdi. Yedi Kocalı Hürmüz adlı müzikalde "Hürmüz" rolü ile başrolde oynadı. 1988'de devlet sanatçısı olan Ayten Gökçer, pek çok ödül kazandı. 1999 yılında Yılan Hikayesi adlı dizi ile televizyon dizilerinde oynamaya başladı. Ayten Gökçer, sanatçı Cüneyt Gökçer ile evliydi.1966-1967 Sanat Sevenler Derneği Yılın En İyi Kadın Oyuncusu ödülü, "My Fair Lady" ve "Kaktüs Çiçeği" 1970-1971 Sanat Sevenler Derneği Yılın En İyi Kadın Oyuncusu ödülü, "Mançalı Don Quijote" 1974 Gazeteciler Derneği En İyi Sanatçı ödülüZülfiye Zülfü, Yılın Kadını, Ustalar Sınıfı. Sanatçı ayrıca 1999 sezonunda Balerin adlı oyunu sahneye koydu.1965: Taçsız Kral 1967: 501 Numaralı Hücre 1967: İçli Kız Funda 1972: Damdaki Kemancı 1973: Anneler Günü 1980: IV. Murat 1981: Bağdat Hatun 1988: Önce Canan 1991: Elif Ana 1999: Yılan Hikayesi (dizi)
Ayten Kordu

1992 yılından itibaren aktif olarak siyasetle ilgilendi. Halkın Demokrasi Partisi’nin (HADEP) Kadın Komisyonu’nda yer aldı. Partinin Bağcılar İlçe Yönetimi ve İstanbul İl Yönetiminin ardından 1999-2003 arasında merkez kadın kollarında çalıştı.2003-2011 yılları arasında da Gökkuşağı Kadın Derneği'nde çalıştı; iki dönem dernekte başkanlığı üstlendi.2015 yılında Tunceli'ye yerleşti. Tunceli Belediyesi'nde Kadın Politikalar Müdürü olarak görev yaptı. Kısa bir süre Belediye Başkanı Nurhayat Altun'un danışmanı oldu. İmece Kadın Derneği kurucuları arasında yer aldı.Katıldığı eylem ve etkinlikler gerekçesiyle tutuklandı, 2,5 yıl cezaevinde kaldı; 2018'de tahliye edildi.2023 genel seçimlerinde Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi Tunceli milletvekili adayı oldu. 28. dönem TBMM'ye Tunceli milletvekili olarak girdi; Çevre Komisyonu'nda görev aldı.
Ayten Kuyululu Ürkmez

Türk sinemasının ilk kadın yönetmenlerinden biri olan Ayten Kuyululu Ürkmez, sanat yaşamına senaryo yazarak başladı. 1962 yılında kamera karşısına geçerek oyunculuk yapan sanatçı, 1969 yılında yönetmenlik koltuğuna oturdu. Yurt dışına giderek yerleşen Ürkmez, Avustralya'da kurulan "Birleşik Sanat ve Kültür Grubu"'nun başkanlığını yürüttü.
Ayten Mutlu

6 Ekim 1952 tarihinde Bandırma'da doğdu. İlk ve ortaöğrenimini Bandırma'da tamamladı. 1975 yılında İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesinden mezun oldu. Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesindeki eğitimini üçüncü sınıftan bıraktı. 1977 senesinde bir kamu bankasında çalışmaya başladı, 1998 yılında emekli oldu.İlk şiir, hikâye ve denemeleri, ortaokul yıllarından itibaren yerel gazetelerde yayımlanmaya başladı. Sonraki yıllarda şiir, deneme ve çevirileri çeşitli dergilerde yer aldı. Şiir yazıları ve çevirileriyle tanındı. İlk şiir kitabını 1984'te yayımladı. Çağdaş İngilizce şiirleri Türkçeye çevirdi. Eski çağlardan günümüze kadar kadın şairlerin eserlerini tanıtmak amacıyla kadın şairin yer aldığı bir antoloji hazırladı. Pek çok ülkede (Hindistan, Makedonya, Sırbistan, Romanya ve Fransa) şiir kitapları yayınlandı. Tabiat, zaman, aşk ve toplum gibi terimler şiirlerinin ana konusu oldu. Feminist şair Yunan mitolojisinden faydalanarak kadının toplumdaki yerini sorgular.
Ayten Soykök

Eğitimini Müjdat Gezen Tiyatrosunda almış olup, 1997 yılında ilk TV dizisi olarak Baba Evi dizisinde oynamaya başladı. Aynı zamanda 1997 yılında 4 TV dizisinde oyunculuk yaptı. Kariyerine oldukça başarılı ve beğenilen oyuncu olarak başlayan ünlü güzel, ilk sinema filmi olarak 1998'de Üçüncü Sayfa filminde oynadı. 1999-2002 yılları arasında 4 sezon olarak Ayrılsak da Beraberiz dizisinde rol aldı. 2000 yılında 2.sinema filmi olarak Abuzer Kadayıf filminde oynadı. Ardından 2001 yılında Tatlı Hayat TV dizisinde olarak rol aldı. 2002 yılında Bulut Bey TV dizisinde (Tuba) rol aldı. Aynı yıl içerisinde Sıralar Dünyası/Sır Kapısı TV dizilerinde rol aldı. 2003 yılında Giz sinema filminde olarak oynadı. Aynı yıl 2 TV dizinde Hürrem Sultan ve Mühürlü Güller dizilerinde rol aldı. 2004 yılında Kayıp Cennet İnsanları sinema filminde oynadı. Yine aynı yıl Çemberimde Gül Oya olarak rol aldı. 2006 yılında Doktorlar adlı televizyon dizisinde 1 sezonluk rolünde oynadı. 2006 yılında TV filmi olan Rating Kasabası filminde oynadı. 2007-2008 yıllarında Dudaktan Kalbe TV dizisinde 2 sezonluk olarak rol aldı. 2010 yılında Mahpeyker Kösem Sultan sinema filminde olarak oynadı. 2011 yılında Kurtuluş Son Durak sinema filminde olarak oynadı. 2010-2012 yılları arasında Lale Devri adlı TV dizisinde rolünde oynadı.
Ayten Uncuoğlu

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü mezunudur. İlk defa 1988'de Bir Tren Yolculuğu adlı filmde görünen sanatçı, asıl çıkışını ise 1996-2001 yılları arasında yayımlanan Çılgın Bediş ile yapmıştır. Bu dizide okul müdiresini canlandıran sanatçı, daha sonra, 2004-2006 yılları arasında atv'de yayımlanan Aliye adlı dizide oynamıştır. 2008'de Aşk Tutulması isimli sinema filminde oynamıştır. Sanatçı, 2007-2011 yılları arasında Kanal D'de yayımlanan Kavak Yelleri adlı dizide Mine'nin anneannesi rolünü oynadı ve bu dizide iyi karakterli birini canlandırdı.
Ayten Uğuralp

Ayten Uğuralp, Çapa Kız Muallim Mektebi’nin ilk mezunlarından Hatice Uğuralp ve başöğretmen Erturan Uğuralp’in kızı olarak Bursa'da dünyaya geldi. Anne ve babasının görev yaptığı Çekirge İlkokulu’nun ardından Bursa Kız Lisesi’nde orta öğrenimine başladı. Parasız yatılı sınavını kazanıp birincilikle bitirdiği Çamlıca Kız Lisesi’nden sonra İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nden 1955 yılında mezun oldu.Üniversite yıllarında Nevzat Atlığ şefliğindeki üniversite korosunda ‘koro başkanı’ olarak yer aldı. Avni Dilligil yönetimindeki gençlik tiyatrosu çalışmalarının yanı sıra, dönemin edebiyat matineleri sanatsal eğilimlerini perçinledi.Üniversite tiyatrosunda tanışıp evlendiği eşi Sabahattin Demirağ ile ihtisas yapmak için gittiği Almanya’dan 1964 yılında oğlu Ertuğrul Demirağ ve kızı gazeteci, yazar Banu Demirağ’la birlikte yurda dönüp Bursa’da serbest diş hekimi olarak çalıştı.1991 yılında Ali Şenozan tarafından muhayyerkürdi makamında bestelenen güfte formundaki şiirlerinden ‘Hasreti Yıllara Sor’, Milliyet Gazetesi’nce geleneksel olarak düzenlenen ‘Yılın En Sevilen 10 Eseri Yarışması’nda ödüle değer bulundu. Bursa’da kurulmuş birçok koroda korist, solist,  sunucu olarak yer alan ve TRT repertuvarında bestelenmiş şiirleri bulunan Uğuralp, okuyarak, yazarak ve sanatla doldurduğu yaşamının son altı yılını Alzheimer hastası olarak geçirip 25 Temmuz 2010’da, Bursa'da öldü.
Aytepe, Artuklu

1990'lı yılların başına kadar epey kalabalık olan Aytepe Köyü  1993 yılında boşaltılmış olup,geri dönüş projesi çerçevesinde 200 kadar köylü geri dönmüştür. Şu an 200 nüfusa sahiptir.
Ayton Sert

Ayton Sert (25 Mart 1936, Ordu - 1 Ocak 1997, İstanbul), Türk dizi ve sinema oyuncusu, seslendirme sanatçısı. Ayton Sert aslen Ordu'lu olup, yaptığı seslendirmelerle eski Türk filmlerinde birçok oyuncuya sesiyle hayat vermiştir.Ortaoyuncular Derneği'nin verdiği Geleneksel İsmail Dümbüllü Ödülü 1986 yılında Yalınayak Sokrates oyunundaki kompozisyonundan dolayı Ayton Sert'e verilmişti.Bizimkiler adlı dizide Davut Usta'nın dükkanına hurda taşıyan "Gariban" tiplemesini canlandırmıştır. 1993 yapımı TV Filmi Terzi Baba 'da Hayyat Vehbi   karakteriyle dikkat çeken oyuncu 1997 yılında beynindeki tümör nedeniyle yapıalan ameliyet sırasında ölmüştür.
Aytun Çıray

Aytun Çıray (1957, Bayındır, İzmir), Türk doktor ve siyasetçidir. 2011 genel seçimlerinden itibaren İzmir 2. bölge de milletvekili olarak TBMM'de 2023 yılına kadar görev yaptı. Sağlık Bakanlığı müsteşarlığı, başbakan danışmanlığı, Petkim, Erdemir ve İsdemir'in yönetimlerinde görev aldı. Dünya Bankası 2. Sağlık Projesi İkraz Anlaşması müzakerelerinde Türkiye adına başkanlık yaptı.Aytun Çıray, 1957 yılında İzmir'in Bayındır ilçesinde doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini Bayındır'da tamamladı. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu. İç hastalıkları dalında uzmanlık öğrenimini tamamladı.1995 genel seçimlerinde Tansu Çiller'in genel başkanı olduğu Doğru Yol Partisi'nin İzmir Milletvekili aday adayı oldu. DYP İzmir milletvekili adayı ön seçiminde 3.oldu fakat genel merkez kararı ile 5. sıraya kaydırıldı. Fakat partisi yeterli oyu alamadığı için seçilmedi. 1999 genel seçimlerinde yine DYP'den milletvekili aday adayı oldu. Ön seçimde 1. oldu fakat genel merkez tarafından listeden çıkarıldı ve bunun üzerine DYP'den ayrıldı.2002 genel seçimlerinde Anavatan Partisi İzmir 2. sıra milletvekili adayı oldu fakat partisi barajı geçemediği için seçilemedi.2007 yılında Demokrat Parti'ye katıldı ve aynı partinin 2007 kongresinde genel başkan adayı oldu. İlk üç aday arasında olduğu kabul edildi, ancak kongreyi siyaseten meşru bulmadığı için adaylıktan çekildi.24, 25 ve 26. dönemde Cumhuriyet Halk Partisi listesinden TBMM İzmir milletvekili seçildi. 23 Ekim 2017'de Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa etti ve Meral Akşener'in lideri olduğu İYİ Parti'nin kurucu üyesi oldu. Aynı partide genel sekreterlik ve parti sözcülüğü görevine getirildi. 2023 genel seçimleri için İYİ Parti'den İzmir milletvekili olarak aday gösterildi ancak 8 Nisan'da adaylıktan çekildiğini açıkladı. 6 Haziran 2023 tarihinde partisi İYİ Parti'den istifa ettiğine dair basın açıklamasında bulundu.
Ayu Maulida

Raden Roro Ayu Maulida Putri veya daha iyi bilinen Ayu Maulida (d. 11 Temmuz 1997, Endonezya), Endonezyalı manken. 2020 yılında Miss Universe yarışmasında Endonezya'yı temsil edecektir.
Ayumi Hamasaki diskografisi

Countdown Live 2000-2001 A, Ayumi Hamasakinin en iyi satan VHS/DVD (138.000 DVD ve VHS satdi) (2001)
Ayumi Takano

25 Şubat 1973'te Japonya'nın başkenti Tokyo'da dünyaya gelen Ayumi Takano; üniversite eğitimini ülkesi Japonya'da Nihon Üniversitesi Sanat Fakültesi (kısaca Nichigei; 日藝) Tiyatro Bölümünde aldı. Sonra aynı okulun televizyon bölümünden mezun oldu (televizyon dramaturji). On sekiz yaşındayken Oscar Promotion’a girdi ve burada oyunculuk eğitimine devam etti. Öğrenciliği sırasında çeşitli reklam filmlerinde starların stand in görevini yaptı. O dönemlerde üç reklam filminde ve bir dizide oynadı. 1997'de Türkiye'ye geldi ve tesadüfen Japon bir kız arkadaşının yönlendirmesiyle yine aynı yıl içinde 1998'de Her Şey Çok Güzel Olacak filmi ile Türkiye’de çalışmaya başladı. 2000-2002 döneminde Marmara Üniversitesi Sinema-TV Bölümünde yüksek lisans eğitimi aldı. Yılda 2-3 kere ailesini görmek için Japonya'ya giden Ayumi Takano, hâlen İstanbul'da yaşamaktadır. Japonca, İngilizce ve Türkçeyi oldukça akıcı bir şekilde konuşabilmektedir. Takano, Türkiye 2010 Japon Yılı'nın resmî olarak dostluk elçisidir.
Ayumi Tanimoto

Tanimoto, 2001 Münih ve 2007 Rio de Janeiro 'da bronz, 2005 Kahire Dünya Judo Şampiyonası 'nda ise  gümüş madalya kazandı.Japon judocu, 2004 Yaz Olimpiyatları 63 kg da Avusturya 'lı judocu Claudia Heill 'i yenerek altın madalya kazanırken, Çin'de düzenlenen 2008 Yaz Olimpiyatları 'nda ise 63 kg finalinde Lucie Décosse 'yi yenerek bir önceki olimpiyattaki başarısını tekrarlayarak altın madalyanın sahibi oldu.Tanimoto'nun antrenörlüğünü yapan Toshihiko Koga, 1992 Yaz Olimpiyatları 71 kg judo kategorisinde altın, 1996 Yaz Olimpiyatları 78 kg kategorisinde ise gümüş madalya kazanan eski bir judocudur.
Ayumu Hirano

Ayumu Hirano (平野 歩夢, Hirano Ayumu; d. 29 Kasım 1998), 3 kere Olimpik madalya kazanmış snowboardcu ve kaykaycı Japon Olimpik şampiyon. 14 yaşında superpipe dalında 2013 X Oyunlarında aldığı gümüş madalyayla X oyunları tarihinin en genç madalya kazanan sporcusu oldu. Halfpipe dalında hem 2014 Kış Olimpiyatları hem de 2018 Kış Olimpiyatlarında gümüş madalya kazandı ve 2022 Kış Olimpiyatlarında altın madalya kazandı. Ayrıca kaykay dalında 2020 Yaz Olimpiyatlarına da katıldı ve bu sayede Doğu Asya'da 2018 ve 2022 yılları arasında art arda 3 Olimpiyat Oyunu'na katılan tek sporcu oldu.Ayumu Hirano, Japonya'nın oldukça karlı bir bölgesinde yer alan Niigata Eyaletindeki Murakami adlı küçük bir sahil şehrinde doğup büyüdü. Annesi ona, kelimenin tam anlamıyla "rüyada yürümek" (歩＝yürüyüş, 夢＝rüya) anlamına gelen Ayumu (歩夢) adını verdi ve onun bir hayalin peşinden gitmenin sevincini ve onu gerçekleştirme azmini bilen biri olmasını diledi. Babası Hidenori, sonunda bir sörf dükkanı açan ve daha sonra memleketi Murakami'de sıfırdan bir paten parkı (Nihonkai Skate Park) yapan bir sörfçüydü. Baba başlangıçta oğlu Ayumu'nun sörfçü olmasını umuyordu, ancak oğlu bundan pek hoşlanmadı. Bunun yerine, 3 yaşındaki erkek kardeşi Eiju'nun ayak izlerini takip ederek kaykay yapmaya başladı. 4 yaşında kaykay yapmaya başladı ve 6 ay sonra snowboard yapmaya başladı. Çok genç olduğu ve onun için çok doğal olduğu için nasıl başladığını bile hatırlamadığını söyledi. Nihonkai Skate Park'taki kaykay takımı "e-Yume Kids" ("büyük rüya çocukları" anlamına gelen takım) üyesiydi ve kaykay yarışmalarına katıldı. Memleketlerinin yakınında bir halfpipe olmadığı için, babası sık sık Hirano'yu Yamagata Eyaletindeki Yokone kayak merkezine kadar götürmek zorunda kaldı. Önde gelen snowboard markalarından biri olan Burton, Hirano'ya dördüncü sınıftan beri sponsorluk yapıyor.Hirano'nun ilk büyük uluslararası snowboard başarısı, Mart 2011'de Burton US Junior Open'ı kazandığı zaman oldu. 12 yaşında, altıncı sınıf öğrencisinin, akıl hocası Kazuhiro Kokubo'nun altın madalya kazanacağı ve kardeşi Eiju'nun 7. sırayı alacağı etkinliğin açık bölümüne girmesine resmi olarak izin verilmedi. Ancak raund arasında "kaçak avcı" olarak boruya düştü ve seyirciyi hayrete düşürdü. 2012'de, 13 yaşında altın madalya kazanmak için Yeni Zelanda'da düzenlenen açık bir etkinlik olan Burton High Fives'a davet edildi. - Shaun White'ın arkasında yarım boruda gümüş madalya kazandığı olimpiyat etabı: "İkinci olan Japon binici 14 yaşında. Bu harika!" Burton Avrupa Açık'ta birincilik, Burton ABD Açık'ta ikincilik (yine Shaun White'ın arkasında) ve Oakley Arctic Challenge'da üçüncülükle devam ederek 2012/2013 Halfpipe Dünya Turu Şampiyonu oldu. Bununla bu unvanı elde eden en genç binici oldu. Soçi'deki 2014 Kış Olimpiyatları'nda İsviçre'den Iouri Podladtchikov'un arkasında gümüş madalya kazandı.Pro Snowboarders Association Asia profile (in Japanese) at the Wayback Machine (archived 2013-10-09)
Ayumu Murase

Bananya: Fushigi na Nakamatachi (Bananyako, Tabby Bananya, Mackerel Bananya, Baby Bananya, Bananya Bunch, The Mice)
Ayutthaya

Ayutthaya Bangkok'un 85 km kuzeyinde bulunan bir Tayland şehridir. Antik Ayutthaya krallığının başkentliğini yapmıştır.1350 yılında kurulan Ayutthaya, Sukhothai şehrinden sonra Siyam krallığının başkenti olmuştur. Asya'nın ticaret merkezi haline gelen şehir 1700 yılında 1 milyon kişilik bir nüfusa ulaşmıştır ve dünyanın en kalabalık şehirlerinden birisi olmuştur. Ancak komşu Myanmar'dan gelen istilacıların 1767 yılında şehri yakıp yıkmalarıyla birlikte bu görkemli dönem sona ermiştir. Burmalı istilacılara karşı daha korunaklı olduğu için başkent Bangkok'a taşınmıştır.Günümüzde Ayutthaya'nın görkemli günlerinden kalan kimi tarihi eserler halen görülebilir. Nehirler ve kazılan kanallar sayesinde bir ada halini almış olan Ayutthaya merkezinde onlarca Budist tapınağı bulunmaktadır. Ayutthaya Tarihi Parkı isimli bu bölge 1991 yılında UNESCO Dünya Mirasları listesine alınmıştır. Ayutthaya'daki tarihi eserler ve müzeler Bangkok'tan günübirlik olarak ziyaret edilebilirler.Şehirde, taş oymacılık, seramik, müzik aletleri yapımı ve tasarımı alanlarında gelişmiş bir el sanatları üretimi var.  Ayutthaya şehri “Dengeli Hayat, Sürdürülebilir Yaşam” temasıyla EXPO 2020 için İzmir’in rakibi olacak şehirlerden bir tanesidir. Ayutthaya Tarihi Parkı’nı her yıl 4 milyondan fazla kişi ziyaret etmektedir.
Ayutthaya (il)

Ayutthaya veya Phra Nakhon Si Ayutthaya (), Tayland'ın illerinden biridir. Yüzölçümü 2,556.6 km² olan ilin nüfusu 2014 yılı itibarı ile 283.568'dir. İlin merkezi Ayothaya'dır.
Ayutthaya Krallığı

Ayutthaya Krallığı (Tayca: อาณาจักรอยุธยา), MS 1351-1767 yılları arasında Tayland bölgesinde hüküm sürmüş ve başkenti Ayutthaya şehri olmuş Tay şehir devleti.Hindiçin bölgesinin büyük bölümünü kontrol eden Khmer İmparatorluğunun 13. yüzyılda zayıflamaya başlamasıyla birlikte bölgede çeşitli Tay şehir devletleri ortaya çıkmıştır. 1238 yılında kurulan Budist Sukhothai Krallığı ilk önemli Siyam devleti olarak kabul edilmektedir. Aynı dönemlerde kurulmuş olan Chiang Mai merkezli Lanna krallığı diğer bir Siyam şehir devletidir.1350 yılında kurulan rakip Siyam şehir devleti Ayutthaya Krallığı zamanla topraklarını genişletmiştir. Uzun süren bir refah dönemi süren Sukhothai ve Lanna krallıkları, Ayutthaya Krallığı tarafından 1378 yılında işgal edilmişlerdir. Sukhothai krallığının sona ermesiyle birlikte Siyam'ın başkenti Ayutthaya şehri olmuştur.Asya'daki en önemli ticaret merkezlerinden biri haline gelen Ayutthaya şehri 1700 yılında 1 milyon kişilik bir nüfusa ulaşmıştır ve dünyanın en kalabalık şehirlerinden birisi olmuştur. Başta Portekiz olmak üzere birçok Avrupa ülkesi de Ayutthaya'da ticari faaliyette bulunmuştur.Yaklaşık 400 yıl süren bir refah döneminin ardından Ayutthaya şehri komşu Myanmar'dan gelen istilacılar tarafından 1767 yılında işgal edilmiş ve tamamıyla yakılıp yıkılmıştır. Şehrin işgalinden sonra Kral Taksin başkenti günümüzde Bangkok sınırları içerisinde yer alan Thonburi'ye taşımıştır ve kaybedilen toprakların büyük bölümünü geri almıştır.Günümüzde Ayutthaya'nın görkemli günlerinden kalan kimi tarihi eserler halen görülebilir. Nehirler ve kazılan kanallar sayesinde bir ada halini almış olan Ayutthaya merkezinde onlarca Budist tapınağı bulunmaktadır. Ayutthaya Tarihi Parkı isimli bu bölge 1991 yılında UNESCO Dünya Mirasları listesine alınmıştır.
Ayutthaya Tarihî Parkı

Ayutthaya Tarihi Parkı (Tay Dili: อุทยาน ประวัติศาสตร์ พระนครศรสอร์อร์ พระนครศรีอยุธยา) Tayland 'ın Ayutthaya şehrinde yer alan kalıntıları kapsamaktadır. Ayutthaya şehri, 1351 yılında Kral Ramathibodi tarafından kuruldu. Kent 1569 yılında Burma tarafından ele geçirildi. Yağmalanmasa da, "çok değerli ve sanatsal varlıkları"'nı kaybetti. 1767'de Burma Ordusu tarafından imha edilene kadar ülkenin başkenti idi.1969'da Güzel Sanatlar Bakanlığı kalıntıları yenileme işlerine başlamış, bunun sonucunda da 1976'da bir tarihi bir park olarak ilan edilmiştir. Parkın bir kısmı UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir. Otuz beş kral varlığı boyunca Ayutthaya Krallığı'nı yönetti.
Ayva

Ayva (Cydonia oblonga), gülgiller (Rosaceae) familyasından 4–5 m boylanan, kırmızı kahverengi gövdeli meyve ağacıdır. Derine gitmeyen yüzeysel kök sistemine sahiptir.10 ile 1000 m arasındaki yüksekliklerde hemen her bölgede yetiştirilebilir. Kumlu-tınlı sıcak ve geçirgen topraklarda yetişir. Soğuğa dayanıklıdır 7 °C periyodundaki sıcaklık ayva için idealdir. Üretimi, tohumla, kök sürgünleri ve çelikleme yapılır. Ayva yetiştiriciliğinin Anadolu'dan Yunanistan ve İtalya'ya geçtiği, milattan önce 650 yılında Yunanistan'da yetiştirildiği ve oradan diğer Avrupa ülkelerine yayıldığı tarihi araştırmalardan anlaşılmaktadır. Ayvaya bugün Avustralya hariç tüm dünya ülkelerinde rastlanabilmektedir.Dünyada ayva üretiminde Türkiye birinci sıradadır. Yıllık üretim 2000 yılında 100 bin tonu bulmuştu. İkinci Çin 85 bin ton, üçünçü sırada Özbekistan 80 bin ton,Fas 4.sırada46 bin ton 6.sırada Arjantin27,500 tonla 7.sıradaAzerbaycan 27,140 bin tondur. Ayva yaprakları boya ve kozmetik sanayiinde, tıpta da ilaç yapımında kullanılmaktadır. Meyvesi reçel, tatlı, marmelat ve meyve suyu olarak değerlendirilir.Ayva meyvesi, %84 su ve çoğu şeker olmak üzere %15 karbonhidrat içermektedir, yağ ve protein oranı ise çok düşüktür. Meyve bunlara ek olarak pektin, tanen, organik asitler, C vitamini ve mineral tuzları ihtiva eder. Meyvenin tohumlarında ise yüzde 14-18 oranında tutkal maddeler, yüzde 16-20 oranında yağ, tanen, renkli maddeler ve yüksek oranda protein, az miktarda amigdalin ve emülsin yer alır. Tohumlarda yer alan nitril bileşikleri mide asidi ile temasa geçtiğinde hidrolize olarak ortaya hidrojen siyanür gazının çıkmasına neden olurlar, ancak çekirdekler sadece büyük miktarlarda yendiği takdirde zehirlidir.
Ayva dolması

Ayva  dolması, Türk mutfağında bir yemektir.Osmanlı mutfağında 16. yy’dan beri  yapılan dolmalardan biridir. İstanbul mutfağında yapılmaktadır. Nevşehir'de pekmezli ayva dolması ve kıymalı ayva dolması çeşitleri yapılmaktadır.Ayvalar önce soyulur. Üst kısmı kesilip içinin yarısına kadar oyulur. Limonlu suda bekletilir. Soğan, kıyma, pirinç, maydanoz, zeytin yağı, tuz, karabiber ve kimyon ile iç hazırlanır. Hazırlanan karışım ile ayvaların içi doldurulup dolmaların üstü kapatılır. Üzerine sıcak su eklenir. Kısık ateşte pişirilir.
Ayva reçeli

Ayva reçeli, Türk mutfağında yer alan bir reçel türüdür. Osmanlı döneminden beri yapılmaktadır.  Gelenekse Trakya mutfağında bulunur.
Ayva tatlısı

Ayva tatlısı, ekmek ayvasından yapılan şerbetli bir Türk tatlısıdır. Genellikle kaymak ve Antep fıstığı ile servis edilir. Basılı ilk yemek kitabı Melceü’t-Tabbâhîn'de tarifi vardır.Ayvalar soyulur, çekirdek kısmı çıkartılır ve ikiye bölünmüş olarak haşlanıp sonra da şerbetlenerek pişirilir. İsteğe göre, soyulup içleri boşaltıldıktan sonra fırın tepsisinin dibine su konularak, ikiye bölünmüş ayvaların ortasına elma rendesi ve karanfil konarak, üstüne de her birine bir kaşık şeker ilavesiyle fırınlanabilir. Suyu azaldıkça devamlı tepsinin altından ısınmış olan sudan 1 kaşık alınarak rendenin olduğu kısıma dökülür. Bu işlem ayvalar pişene kadar devam eder. Yumuşayıp kızarınca pişmiş olduğu anlaşılır ve servis için soğuması beklendikten sonra üstüne kaymak eklenip servisi yapılır.
Ayva yemeği

Ayva yemeği, ayva, yeşil mercimek ve kavurma ile hazırlanan ayvalı et yemeğidir. Van yöresel mutfağında yer alır.
Ayva Çiçek Açmış

Ayva Çiçek Açmış Muhayyerkürdi makamında, 2/4'lik ritime sahip türküdür. Muzaffer Sarısözen tarafından derlenip notaya alınan türkü, 509 numarasıyla TRT arşivine kaydedilmiştir. Ayva Çiçek Açmış olarak Kaptanzâde Ali Rıza Bey bestesi vardır. Müzik farklıdır.Ayaş Yolları türküsü bir çeşitlemesidir. Domna Samiou Γιωργίτσα (Ah Güzel İstanbullu) olarak Ildırı İzmir'den derlediği çeşitlemesi vardır.Domna Samiou Τίνος είν' η κούπα olarak Kerpe Adası'dan derlediği çeşitlemesi vardır. Ο ΨΥΛΛΟΣ ΕΧΕΙ ΧΑΡΗ olarak Girit'te çeşitlemesi vardır.
Ayvaalanı, Demirci

Ayvaalanı; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Ayvacık Barajı

Ayvacık Barajı, Çanakkale'de, Tuzla Çayı üzerinde, sulama amacıyla 1997-2007 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 1.200.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 53,00 m., normal su kotunda göl hacmi 30,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 3,42 km²'dir. Baraj 3.900 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
Ayvacık Meslek Yüksekokulu

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'ne bağlı 2 yıllık meslek yüksekokuludur. Çanakkale'nin Ayvacık ilçesinde yerleşiktir. 7 ayrı programla eğitim-öğretim yapmaktadır.Yüksekokul binası 1982 yılında Çanakkale İli Özel İdare Müdürlüğü tarafından "Halıcılık Okulu" olarak inşa edilmiştir. Okul arazisi 5.900 m2 olup 950 m2’lik kapalı alana sahiptir.1982 yılından 1994 yılına kadar çeşitli kurum ve kuruluşlarca kiralanan bina, 1994-1995 Eğitim-Öğretim Yılı'nda Ayvacık Meslek Yüksekokulu'na nakledilmiştir. Aynı yıl "El Sanatları" programı ile eğitim-öğretime başlayan Yüksekokul, 1997-1998 Eğitim-Öğretim Yılı'na kadar aynı programla hizmet vermiştir.1997-1998 Eğitim-Öğretim Yılı, Çanakkale Meslek Yüksekokulu Halıcılık Programı ile Yüksekokulumuz El Sanatları Programı yer değiştirmiştir. Halıcılık Programı’nın ismi, 2005-2006 Eğitim-Öğretim Yılında Halıcılık ve Desinatörlüğü Programı olarak değiştirilmiş; aynı Eğitim Yılı içerisinde İşletme Programı da açılarak, ek kontenjanla öğrenci alınmıştır. 2007-2008 Eğitim-Öğretim Yılında Turizm ve Otel İşletmeciliği ile İşletme(İ.Ö.) Programları’na öğrenci alınmıştır.2008-2009 Eğitim-Öğretim yılının başlaması ile birlikte, inşaatı tamamlanan, 1.348 m2 fiziki mekana sahip, yeni hizmet binası faaliyete geçirilmiştir. Yeni hizmet binasında; 1 konferans salonu, 2 seminer salonu, 5 derslik, 1 kantin, 1 yemekhane ve idari büroları mevcuttur.Eski hizmet binasında ise; üç derslik, iki uygulama atölyesi, kimya-doğal boya laboratuvarı, bilgisayar laboratuvarı, kütüphane, iki öğrenci arşivi ve Turizm ve Otel İşletmeciliği programı için servis ve uygulama mutfağı bulunmaktadır.Yüksekokulda tüm programların eğitim süresi, 4 yarıyıldır. Halıcılık ve Desinatörlüğü Programı kapsamında, Türkiye'nin günümüz el dokuması halıcılığı göz önüne alınarak eğitim-öğretim verilmektedir. Ağırlıklı olarak yöresel ile özgün desen çalışmaları ve kirkitli dokumaların uygulamaları konusunda öğretim verilmektedir.Yüksekokulda öğretim dili Türkçedir. Eğitim-Öğretim süresi, 4 yarıyıldan oluşmaktadır. Eğitim-Öğretim Programını başarı ile tamamlayan öğrencilere “Önlisans Diploması” verilir.Ayvacık Meslek Yüksekokulu bünyesinde iki hizmet binası bulunmaktadır. Ayrıca öğrencilerin kullanımı için;6 Derslik, 1 Seminer Salonu, 1 Konferans Salonu, 1 Kantin, 1 Yemekhane, 2 Bilgisayar laboratuvarı, 1 Servis Atölyesi, 1 Uygulama Mutfağı, 2 Dokuma Atölyesi, 1 Desen Çizim Atölyesi, 1 Kimya ve Doğal Boya laboratuvarı bulunmaktadır.Geniş ve hızlı internet ağı olan ULAKBİM ile 24 saat kesintisiz internet hizmeti vardır. Bilgisayar laboratuvarında, “Kendi Kendine Öğrenme Merkezi” kurularak öğrencilerin her gün akşam saat 22.00’ye kadar yabancı dil öğrenmeleri sağlanmaktadır. Akademik personele çalışmaları için oda ve bilgisayar tahsis edilmiştir. Ayvacık Meslek Yüksekokulu'nun hizmet binalarının kapalı alanı 2298 m2dir.Yüksekokulumuzda 4 harici, 16 dahili hatlı telefon santrali mevcuttur ve 2 harici hat kullanılmaktadır. Telefon santralinin 2 harici hattı, Üniversitemizin internet ağı aracılığıyla sağlanan VOİP hattına bağlıdır.
Ayvacık Tren İstasyonu

İstasyon, Anadolu'daki en eski ikinci demiryolu hattı olan The Smyrna Cassaba Railway (SCR) Şirketi tarafından İzmir-Basmane - Kasaba (Turgutlu) demiryolu hattı için inşa edilerek 10 Ekim 1865'te hizmete girmiştir. 1934 yılında SCR&SCP şirketi TCDD tarafından satın alınarak feshedilmiş ve işlettiği demiryolu hattı ve istasyonları da TCDD ağına katılmıştır.İstasyon, TCDD Taşımacılık'ın Balıkesir, Bandırma, Eskişehir, Ankara, Alaşehir, Uşak, Afyonkarahisar, Konya'ya sefer yapan bölgesel ve şehirlerarası yolcu trenleri tarafından kullanılmaktadır.
Ayvacık, Banaz

Köyden eski kayıtlarda "İmras","İmrez" ve "İmraz" adlarıyla bahsedilmektedir. Yerleşimden 1834, 1836,1838 ve 1839 yılı Tevzi Defterlerinde "İmras" adıyla Banaz nahiyesine bağlı bir köy olarak bahsedilmektedir. 1898-1899 yıllarında köyde 68 hane bulunmaktaydı.Köye ilk gelenlerin Emir Aziz adında bir evliya ve onun sülalesinden olduğudur. Emir Aziz’in ve çocuklarının yerleşmesiyle oluşan Ayvacık Köyü, Emir Aziz adını yıllar sonra yumuşayarak İmrez adını aldığı güçlü bir rivayettir. 1520 tahrir defterinde Hayrebat nahiyesine, 1570 yılı tahrir defterinde ise Banaz nahiyesine bağlanmış olarak gösterilen "Emir Azizlü" köyü bulunmaktadır. Daha sonra köylerin isimlerinin değiştirilmesinde yerleşimin batısında bulunan Ayvacık deresinden dolayı "Ayvacık" ismini almıştır.
Ayvacık, Hamur

Köy, Ağrı il merkezine 46 km, Hamur ilçe merkezine 34 km uzaklıktadır. Köyün, Musabey isimli 1 mezrası bulunmaktadır.
Ayvacık, Kızılcahamam

Köy'de Rumlardan kalma tarihi izlere rastlanmaktadır. Anadolu'ya Türk akınları başlamadan önce mahallenin Rum mahallesi olduğu bilinmektedir. Anadolu'ya başlayan Türk akınları ile birlikte ele geçirilen ve yerleşilen ilk köylerden olduğu sanılmaktadır. Mahallenin E-5 yolu ile bağlantısını sağlayan yol üzerinde Ayva bahçeleri olduğu mahallenin adının da buradan geldiği bilinmektedir.
Ayvacık, Menemen

Ayvacık; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Ayvacık, Odunpazarı

Mahalle, 1921 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Seyitgazi ilçesine bağlıyken, 21 Ekim 1929'da Eskişehir Merkez ilçeye bağlandı. Odunpazarı ilçesinin kurulmasının ardından ise buraya bağlandı.
Ayvacık, Çameli

Mahalle, 1912 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri İmamlar köyüne bağlı bir mahalle iken, 11 Ağustos 1950'de köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.
Ayvacık, Çanakkale

İlçeye bağlı Behramkale Köyü ve Assos Antik Kenti, Çanakkale'nin ve Türkiye'nin en önemli turizm alanlarından biridir. Assos, 2017 yılından beri UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'nde bulunmaktadır.
Ayvacık, Şaphane

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Gediz ilçesine bağlıyken, 4 Temmuz 1987'de Şaphane ilçesine bağlandı.
Ayvadere, Araklı

Yerleşimin eski adı "Aho"'dur. 1530 tarihli 387 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri’nde Aho adıyla o dönemki Sürmene nahiyesine bağlı köyler arasında yerleşim yer almaktadır. 1831 yılında vergi ödenmesine karşı çıkan ağalar ve onların desteklediği halkın hareketleri, 1832 yılı Mart ayı başlarında vergi toplamaya gelen Osmanlı yöneticilerine saldırıya dönüşmesiyle doruk noktasına çıkmıştı. Bu dönemde yerleşim ağaların denetimindeyken, Trabzon Valisi Hazinedarzâde Osman Paşa'nın gönderdiği Hacısalihoğlu Ali Ağa tarafından yerleşim ele geçirilerek tekrar denetim sağlanmıştır.Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda sonra da Aho adıyla Sürmene ilçesinin köyüyken, 1953 yılında Sürmene'den ayrılarak ilçe olan Araklı'ya bağlanmıştır. Yerleşimin Aho olan adı da 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Ayvadere olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Ayvadüzü, Adaklı

Daha önceleri Kiğı ilçesine bağlı olan köy, 4 Temmuz 1987 tarihinde, Resmî Gazete'de yayımlanan 3392 sayılı ‘103 İlçe Kurulması Hakkında Kanun’ gereğince kurulan Bingöl'ün yeni ilçesi Adaklı'ya bağlanmıştır.
Ayvagediği, Toroslar

Ayvagediği yaylası Mersin iline baglı bir yerleşim birimidir. Yaz ayları nüfusu 20.000 ni bulmakta olup geçim kaynagı olarak tarım, hayvancılık, ticaret ilk akla gelenlerdir. dogal güzelligi, tarihi, mesire yerleri gezip görmeye tavsiye edilebilecek ender yerlerimizdendir.Mersin merkeze olan yakınlığı sebebiyle yayla turizmi oldukça gelişmiştir.
Ayvaini Mağarası

Ayvaini Mağarası Uluabat Gölü'nün güney bölümünde yer alan Mağaranın iki girişi vardır. Birinci giriş Bursa, Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı Doğanalan'dan, diğer girişi yeraltı sularının yer üstüne çıktığı Nilüfer İlçesi'ne bağlı Ayvaköy'ü yakınında yer alır. İki girişi arasında 4 km mesafe vardır. Bursa'yı Mustafakemalpaşa'ya bağlayan eski yol mağara yakınından geçer.Yer kabuğunun kırıklarla parçalanarak ayrı kıtalara bölünmeye başladığı Mezozoik zaman'dan günümüze gelen Ayvaini Mağarası, 1970 yılında 3 kişilik bir İspanyol ekip tarafından keşfedilmiştir.Her iki yönden girişi bulunan mağara, girişlerinin sarp olması nedeniyle turizme kapalı olmakla beraber profesyonel dağcı ve mağaracılar tarafından tercih edilebilir. 2010 yılında Ayvaini Mağarasını araştırma yapan belgesel yönetmeni Tekin Gün,Türkiye'nin 7. büyük mağarası burası,mağaranın içinden geçen karadonlu deresi 60'tan fazla doğal gölet oluşturmuş ve doğal ortam kendi içinde yaşayan canlılar oluşturmuş ve devam eden bir yaşam var. Yarasalar, yengeçler, çiyan, kurbağa ve tatlı su karidesleri Ayvaini mağarasının ev sahipleri.Hidrolojik olarak aktif bir mağaradır. Güney Marmara Bölgesi'nin en uzun mağarasıdır. Ayvaini Mağarası görünümleri ilginç damlataşlar (sarkıt, dikit, duvar damlataşları, sulu damlataş havuzları) ve göller ile kaplıdır. Gezi için rehber alınması gerekmektedir. Turistik gezilere açılması için çalışmalar sürdürülmektedir.
Ayvaköy, Yapraklı

Köy, Çankırı il merkezine 59 km, Yapraklı ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Köy, Yapraklı'nın güneydoğusunda olup,  numaralı Çankırı-Tosya il yoluna Müsellim, Çiçekköy ve Çakırlar köyleri üzerinden 16,2 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Ayvaköy, İnebolu

Köyün adı, 1946 yılı kayıtlarında Ayva olarak geçmektedir. Daha önceleri Telye köyüne bağlı bir mahalle iken, 14 Temmuz 1954'te köy statüsü kazandı.
Ayvalı Barajı

Ayvalı Barajı, Kahramanmaraş'ta, Erkenez Çayı üzerinde, sulama, içme suyu ve taşkın kontrolü amacıyla 1995-2005 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 6.500.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 103,00 m., normal su kotunda göl hacmi 80,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 0,76 km²'dir. Baraj 1.680 hektarlık bir alana sulama hizmeti verirken ayrıca yıllık 19 hm³ içme suyu sağlamaktadır.