barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Azad Filiz

Azad Filiz (d. 10 Haziran 1991), Türk futbolcudur. 2. Lig takımlarından Diyarbekirspor'da forma girmektedir.Futbol kariyerine 2008 yılında Feneryolu SK'de başlayan Filiz, 2007 yılında Kartalspor'un altyapı kadrosuna katıldı.Profesyonel kariyerine 201 yazında İstanbul 4. lig ekibi Sancaktepe Belediyespor ile başladı. Burada kadroda yer buldu ve sezonu 34 lig maçıyla bitirdi. Bu performansla profesyonel oyuncu olarak Kartalspor tarafından sezon sonuna kadar kadroda kaldı, ancak önümüzdeki sezon için Fatih Karagümrük SK ile başka bir İstanbul dördüncü lig kulübüne kiralık verildi. Bu kulüpte sezonu sadece üç lig maçıyla tamamladı. Sezon sonunda Kartalspor'a geri dönerek düzenli bir pozisyon elde etti ve aynı zamanda zirveye yükseldi.İkinci ligde yeni gelen Yeni Malatyaspor'a, 2015 yaz transfer döneminde imzaladı. Yarım sezon sonra Pendikspor'a geçti.Sancaktepe Belediyespor'da profesyonelliğe geçiş yapan Azad Filiz, sırasıyla Kartalspor, Fatih Karagümrük, Yeni Malatyaspor, Pendikspor, Tokatspor, Bayburt Özel İdarespor formalarını giydi. 2020-2021 sezonunda Sakaryaspor'a transfer oldu.
Azad Keşmir

Azad Keşmir İslam Cumhuriyeti (), Pakistan'da Keşmir Bölgesinde bir idari yönetim bölgesi. 13.297 km² alan kaplar. Başkenti Muzafferabad. Yaklaşık beş milyon nüfusu vardır.Azad Keşmir, siyasi, anayasal ve coğrafi anlamda ayrı bir devlet olarak görülür. Tartışmalı bir alandır ve 15 Ağustos 1947'deki bağımsızlıklarına kadar hem Pakistan hem de Hindistan tarafından kontrol ediliyordu. Azad Keşmir, Pakistan'a dolaylı olarak bağlıdır. Savunması, dış politikası ve parası, Pakistan'ın doğrudan kontrolündedir.
Azad Toptik

Azad Toptik (d. 12 Şubat 1999), orta saha pozisyonunda görev yapan Türk-Alman futbolcudur. 1. Lig ekiplerinden Ankaraspor'da oynamaktadır.
Azad Ziya Eren

İlkokulu Çorum’da, ortaokulu Antep’te, liseyi Diyarbakır’da tamamladı. Dicle Üniversitesi, Biyoloji bölümü mezunudur. Şiir, deneme, plastik sanat eleştirileri ve şehir monografileri (Mardin, Paris ve Diyarbakır) yazdı. Kültür & Sanat Politikaları üzerine makaleleri Avrupa Birliği Yayınları’nda yayımlandı. Uluslararası konferanslara ve kitap fuarlarına, şiir festivallerine, okumalara ve Avrupa’da résidence programlarına katıldı. Başta Portekiz (Lisboa) ve Amerika (San Francisco) olmak üzere birçok ülkede şiir festivallerine ve eleştiri üzerine konferanslara çağrıldı. Türkiye’de “Le Tour de France en 80 Jours/80 Günde Fransa Alem” fotoğraf sergisi, Fransa’da “La Nudité et la Poésie/Çıplaklık ve Şiir” resim sergisi açtı, şiir turnelerine katıldı. Yapıtları Fransızca, İngilizce, Almanca, Kürtçe, Arapça, Süryanice ve Ermenice dillerine çevrildi, Ortadoğu ve Avrupa’da yayımlandı. “Pitoresk Sanat” (2005) ve “Palto Sanat” (2009) dergilerini kurdu. Eren, 2009 yılında ("Ars Requiem" ve "Bırakılma Koridoru" adlı kitaplarıyla), 02 Temmuz 1993 yılında gerçekleştirilen Sivas Katliamı'nda, 36 sanatçıyla birlikte "Madımak Oteli"nde öldürülen şair Metin Altıok Şiir Ödülü"nü almıştır.  Bijar adında oğlu, Mari Jiyan adında kızı var. Diyarbakır’da yaşıyor.La Nudité et la Poésie(Çıplaklık ve Şiir) /Şiir-Resim(4 dil)/Pars Publication - Peinture et Poésie, 2009
Azade

Azade, ikinci dizesi olmadan anlam ifade edebilen tek dizelik ve vezinli nazım şeklidir.  Bazen bir beyitteki iki mısranın birbirleriyle ilişkisi olmaz. Bu tarz bazı durumlarda da mısralar ayrı olarak kabul edilip bunlara yine azade denilir. Azadeler genellikle ders vermek ya da nükte etmek amacıyla yazılmıştır. Birçok beyit de bir dizesi unutularak azade şeklinde söylenegelmiştir. Ayrıca Divan Edebiyatında azade örneklerine çokça rastlanılmaktadır.
Azade Namdari

Namdari 30 Kasım 1984'te Kirmanşah Eyaleti, İran'da doğdu. Şehit Beheşti Üniversitesi'nden mezun oldu. 2004'te başladığı oyunculuk ve televizyon kariyerini 2021'deki ani ölümüne kadar sürdürdü. İran Radyo Televizyon Kurumu (İRİB) bünyesindeki kanallarda çalıştı. İki evlilik yaptı bir çocuk sahibiydi.25 Temmuz 2017'de, Namdari'nin İsviçre'de tatildeyken içki içtiğini ve tesettürsüz olduğunu gösteren video kaydı ortaya çıktı. Namdari'nin İran'da zorunlu İslami kıyafet yönetmeliğinin savunucularından olması nedeniyle olay sosyal medyada tepki çekti. Namdari'nin, bu olayın ardından 27 Temmuz 2017'de İran Radyo Televizyon Kurumu'ndaki (İRİB) işine son verildi.Namdari, 27 Mart 2021'de Fars Haber Ajansı'na göre Tahran'ın batısındaki Shahrak-e Gharb bölgesindeki dairesinde 36 yaşında ölü olarak bulundu.
Azadi Meydanı

Özgürlük Meydanı Anlamını taşıyan Azadi Meydanı () veya Şehyad Meydanı (میدان شهیاد), İran’ın Başkenti Tahran’ın simgelerinden birisidir. Eski adı Şehyad olan bu meydan ve Azadi Kulesi 50.000 metrekare ölçümüyle İsfahan’daki Nakş-ı Cihan Meydanı’ndan sonra İran’ın en büyük Meydanıdır.Meydandaki Azadi Kulesi’nin yüksekliği 48 metredir. Kulede İslam öncesi ve İslam sonrası İran mimari öğeleri kullanılmıştır.
Azadistan

Azadistan (), İran'ın Tebriz'de Rus İmparatorluğunun etkisinin azalmasıyla 23 Haziran-14 Eylül 1920 tarihlerinde bağımsız olan kısa ömürlü bir devlettir.I. Dünya Savaşı'nda İran topraklarını işgal eden Osmanlı Ordusu Mecdulsaltana'yı vali olarak atamış ve Tebriz ve Urumiye kentinde örgütlendirmiştir. Osmanlı Ordusu'nun Azerbaycan Bölgesi işgaline karşı çıkan Şeyh Muhammed Hiyabani ve arkadaşları Kars'ta hapsedildikten sonra Fars'a sürülmüşlerdir.Kasım 1918'de Osmanlı Ordusu'nun geri çekilmesinden sonra Hiyabani, Azerbaycan Bölgesine dönmüş ve Azerbaycan Demokrat Partisi'nin faaliyetini yeniden canlandırmıştır. Ancak bir süre sonra parti "Teceddüt" gazetesi çevresindeki Hiyabani'nin destekçilerinden oluşan "Teceddütiyun" ve Zeynalabidin Han'nın destekçilerinden oluşan "Tenkitiyun" olmak üzere ikiye bölünmüştür.Kaçar Hanedanı sadrazamı Vüsuk-üd Devle 1919'da İngiltere ile anlaşma imzalamıştır. Bu anlaşmaya göre İngiltere İran'a 2 milyon pound kredi vererek demiryolu inşa edecekti. Bunun karşılığı olarak silah satın alma, askeri eğitim ve müsteşarlığı İngiltere'ye verilecekti. Azerbaycan Demokrat Partisi bu anlaşmaya karşı çıkmıştır. Sadrazam Vüsuk-üd Devle, Azerbaycan'da tutulmayan Aynuldovle'yi Azerbaycan'a vali olarak tayin etmiş ve Azerbaycan emniyetinin başına İsviçreli Bierling'i atamıştır. Bu atamaları ve Kürt Şikak aşireti reisi İsmail Ağa Simko'nun saldırıları Azerbaycan'da rahatsızlık yaratmıştır.İsviçreli Bierling sert davranmış ve Azerbaycan Demokrat Partisi üyesi tutuklanınca Hiyabani halka emrederek emniyet müdürlüğünü bastırmıştır. Hiyabani ve Azerbaycan Demokrat Partisi Tebriz'in yönetimini ele geçirince 23 Haziran 1920 bağımsızlığını ilan etmiş ve "Azadistan" olarak adlandırmıştır.1920 Eylül'de Hidayet Muhberulsultan, "Azadistan"'ın çağdaşlaşma politikasından rahatsızlık duyan toprak ağalarıyla iş birliğini sağladıktan sonra Tebriz'e girerek Kazak birlikleriyle birlikte "Azadistan"'a saldırmış ve dört gün süren çatışmadan sonra Azadistan'ı yok etmiştir. Hiyabani, 14 Eylül 1920'de öldürülmüştür.
Azadistan (anlam ayrımı)

Azadistan Krallığı - Kidō Senshi Gundam 00 adlı animede yer alan Birinci Prenses Marina İsmail önderliğindeki hayali krallık.
Azadiya Welat

Azadiya Welat, Türkiye'de Kürtçe günlük yayın yapan Rojname gazetesinden sonra ikinci gazetedir. Gazete 26 Şubat 1994'ten 2006'ya kadar haftalık olarak yayınlanan bir gazeteydi. 15 Ağustos 2006'dan 16 Ağustos 2016'ya kadar günlük olarak yayımlanmaktaydı.Gazetenin yayımı türlü nedenlerle birkaç kez durdurulmuştur. Gazete, 16 Ağustos 2016'da "terör örgütü PKK'nın propagandasını yaparak, örgütün yayın organı gibi hareket ettiği" gerekçesi ile geçici olarak kapatıldı. 29 Ekim 2016'da çıkarılan kanun hükmünde kararname ile Özgür Gündem gazetesi ile birlikte tamamen kapatılmasına karar verildi.
Azadşehr

İdari olarak kendi adını taşıyan Azadşehr şehristanı'na bağlıdır ve bu şehristanın yönetim merkezidir. 2006 yılı resmi nüfusu 38.260'dır.
Azadşehr merkezî bahşı

Azadşehr merkezî bahşı (Farsça: بخش مرکزی شهرستان آزادشهر‎), İran'ın Gülistan Eyaleti'nde bulunan Akkale şehristanı'nın 2 bahşından birisidir.
Azadşehr şehristanı

Azadşehr şehristanı  (Farsça: شهرستان آزادشهر), İran'nde Gülistan Eyaleti'nin 12 şehristanından birisidir.
Azaghâl

Azaghâl, Belegost'lu cücelerin kralı ve elf dostu. Nirnaeth Arnoediad'da Maedhros'un sancağı altında savaştı. Bu savaşta Glaurung tarafından öldürüldü.
Azai Nagamasa

Azai Nagamasa (; 1546-3 Nisan 1582), geç Sengoku döneminde bir daimyō idi. Nagamasa, Oda Nobunaga'nın kayınbiraderi ve sonradan düşmanıydı. Kuzey Ōmi vilayetindeki Odani Kalesi'nde oturan Azai boyunun lideriydi. 1564'te Nobunaga'nın kız kardeşi Oichi ile evlendi ve bu evlilikten Yodo-dono, Ohatsu ve Oeyo olmak üzere kendi başlarına önemli figürler olan üç kızı oldu.Nagamasa, Asakura boyu ile ittifakı nedeniyle 1570 yılında Nobunaga'nın düşmanlarından biri oldu ve Anegawa Muharebesi da dahil olmak üzere büyük savaşlarda Nobunaga'ya karşı savaştı. Nagamasa ve boyu Ağustos 1573'te Nobunaga tarafından yenilgiye uğratıldı ve Odani Kalesi Kuşatması sırasında karısı ve kızlarını Nobunaga'ya emanet ettikten sonra seppuku yaparak intihar etti.
Azai boyu

Azai boyu ( Azai-shi), Sengoku döneminde bir Japon boyu idi. 16. yüzyılın sonunda boy Oda Nobunaga'ya karşı Asakura boyu ile birlikte ittifak yaptı. Azai ve Asakura, Oda ile 1570'teki Anegawa Muharebesi'nde karşılaştılar ve yenildiler. Azai boyu, üç yıl sonra Oda'nın boyun merkezi olarak hizmet veren Odani Kalesi'ni fethetmesinden sonra yıkıldı.
Azak Denizi

Azak Denizi (; ; ; ; "Meot Denizi" olarak da bilinir), Karadeniz'in kuzeydoğusunda yer alan ve Kerç Boğazı ile Karadeniz’e bağlanan Rusya ve Ukrayna arasındaki bir iç denizdir. Yüzölçümü 37.700 km² olan Azak Denizinin uzunluğu 240 km genişliği ise 135 km olup kıyıları alçaktır. Don ve Kuban nehirleri bu denize dökülür. Bu büyük nehirlerin ilave etkisiyle tuzluluk derecesi düşük olan Azak Denizi, Aralık ayından Mart ayına kadar donar. Bol miktarda balık bulunan bu denizde kışın buzlar delinerek balık avlanır.Antik adı Maeotis olan denizin şimdiki adı Türk soylu kavimlerden gelir. Yükseltinin az olduğu düz ve alçak kıyılara sahip Kıpçak dilinde alçak topraklar anlamındadır. Rus halk söylencelerine göre ise Azak ismi Asuf/Azum isimli bir Kuman prensinden gelir.Okyanus sistemlerine uzak oluşu nedeniyle gelgit etkisinin çok az hissedildiği ve Don Nehri gibi büyük ırmakların alüvyon taşıdığı Azak Denizinde, çok sayıda kıyı dili oluşumu vardır. Bunun yanında bazı nehirlerin ağızlarında haliçler vardır. Yerel dillerde bu haliçler liman ismiyle anılır.Osmanlı döneminde yapılması planlanan ama yapımı 2.Dünya Savaşı sonrası Rusya tarafından gerçekleştirilen Volga-Don Kanalı ile Azak Denizi, Hazar Denizi ile yapay olarak bağlanmıştır.
Azak Kalesi

Azak Kalesi, Azak Denizi'nde Don Nehri'nin Karadeniz'e döküldüğü noktada kurulan, 17. ve 18. yüzyıllarda Osmanlı Devleti ve Rusya Çarlığı (1721'den sonra Rus İmparatorluğu) arasında birçok mücadeleye sahne olmuş kale. Günümüzde kalenin kalıntısı Rusya'nın Rostov Oblastı'na bağlı Azak şehrinin limanın güneyinde ve şehir merkezi olan Petrovskaya Meydanı'nın kuzeybatısında bulunmaktadır. Azak şehri de yanı başındaki Rostov-na-Donu şehrinin ve limanının gelişmesiyle geçmişteki önemini yitirmiştir.Daha önceleri "Tana" adıyla bilinen Azak, XIII. yüzyıldan itibaren Karadeniz ticaretinin en önemli kenti haline geldi. Aynı yüzyılda Altınordu egemenliğne giren kale 1395'te Timur tarafından yıkıldı. Cenevizliler tarafından yeniden inşa edilen kale 1475'e kadar bu deniz gücün elinde kaldı.Azak Kalesi II. Mehmet döneminde, 1475 yılında Gedik Ahmet Paşa'nın komutasındaki Kırım seferi sırasında ele alındı ve buradaki Ceneviz kolonilerine son verildi.1637'de Kırım'da başgösteren karışıklıklardan faydalanan Don Kazakları, Rusya Çarlığı'nın da yardımıyla kaleyi ele geçirdilerse de Osmanlı Padişahı İbrahim'in (1640-48) Rusya Çarlığı'na verdiği ültimatoma savaşla karşı veremeyecek durumda olan Rusya Çarlığı, 1642'de kaleyi teslim etti.İkinci Viyana Kuşatması'nı (1683) takip eden savaşlar sırasında Osmanlı Devleti'nin birçok cephede harp halinde olmasından faydalanmak isteyen Rus Çarı I. Petro 1695 yılında ani bir baskınla kaleyi almak istediyse de onbeşbin deniz, altmışbin kara askeri ve üç yüz toptan mürettep Rusya Çarlık ordusu Azak Sancakbeyi Mustafa Bey'in ve takviyeye gelen Trabzon Beylerbeyi Ali Paşa'nın emri altındaki Osmanlı ordusu karşısında ağır kayıplar vererek doksan altı günlük bir kuşatmadan sonra geri çekildi.1695-96 kışını Don Nehri üzerindeki Voronej kentinde kurulan tersanede nehir donanması oluşturmakla geçiren ve kalenin bulunduğu bölgeye daha büyük yığınak yapan Çar I. Petro komutasındaki ordu 3 Haziran 1696'da taarruza geçti. İki aydan fazla bir süre dayanan Osmanlı kuvvetleri 6 Ağustos 1696'da teslim oldu.Büyük Kuzey Savaşı sırasında Osmanlı Ordusu tarafından kuşatılan I. Pedro, müzakerede kalenin Osmanlı Devleti'ne geri verilmesini kabul etti.1676-1681 Osmanlı-Rus Savaşı'nı kazanan Rusya Çarlığı, 13 Haziran 1700 tarihinde imzalanan İstanbul Antlaşması ile kaleyi aldı ve 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Osmanlı ile Rus İmparatorluğu arasında imzalanan 21 Temmuz 1774 tarihli Küçük Kaynarca Antlaşması'nın 20. maddesinde sonsuza kadar Rusya'da kalacağı belirtildi.
Azak Kuşatması (1736)

Petro Lassi komutasındaki Rus ordusu 10 Nisan 1736'da kuşattığı Azak Kalesi'ni 15 Temmuz 1736'da ele geçirdi.Rus ordusunun öncü kuvvetleri 10 Nisan 1736'da Azak Kalesi'nin önüne gelerek yağma faaliyetinde bulunduktan sonra 11 Nisan'da Petro Lassi komutasındaki yaklaşık 90.000 kişilik Rus ordusunun üçte birlik bölümü kaleyi kuşattı.Buna mukabil, Osmanlı İmparatorluğu İran cephesinden Kefe kalesine kuvvet sevkedip, Özi kalesinin savunması için ise Trabzon Beylerbeyi Yahya Paşa'yı görevlendirdiyse de, Azak kalesini takviye edemedi. Kırım yarımadası da Rus ordusunun hedefinde olduğu için, Kırım Hanı I. Kaplan Giray da yardıma gelemedi. Keza, Osmanlı İmparatorluğu'nun cepheye acilen yetişmesi emrini verdiği Rumeli ve Bosna Beylerbeyleri ile Vidin Sancakbeyinin uzun mesafeyi katederek bölgeye zamanında ulaşma olanağı da yoktu (Osmanlılar bir yıl sonra Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun da Rusların müttefiki olarak savaşa girecekleri istihbaratına sahip değildi).Rus ordusu öncelikle Azak kalesine yakın Paşakalesi'ni ve karşısındaki Yeniçeri kalesini baskınla zaptetti. Ardından ise, Rusların Don nehri üzerinden gelmiş ince donanmanın da katkısıyla günde 800-1.000 top ateşine karşı direnen 3.000 kişilik Osmanlı garnizonu, kale surlarının ve iç mahallelerin tamamen yıkılmasının ardından teslim oldu. Osmanlı garnizonu kaleyi tahliye ederek Osmanlı topraklarına geçti.Rus ordusu bir taraftan Azak Kalesi'ni kuşatıp ele geçirirken, ikinci bir Rus ordusu da (tarihte ilk kez) Kırım'ı istila etti ve büyük güçlüklerle yarımadadan çıkarılabildi. Bunun üzerine, Kırım'ın Hanlık ordusuyla korunamayacağını anlayan Osmanlı İmparatorluğu Kefe Seraskerliği ve Trabzon Beylerbeyine Vezir Mehmet Paşa'yı tayin etti.
Azak Şah

1451'de babası I. Seyyid Ahmed Azak Şah'ı, Büyük Dük II. Vasili'den haraç alması için bir orduyla gönderildi. II. Vasili, Moskova'nın savunmasını boyarlarla Metropolit Jonah'a emanet etti ve Prens Zvenigorodsky'yi Tatarlara karşı gönderdi, ancak Tatarların Oka Nehrini geçmesini engelleyemedi. Haziran 1451'de Azak Şah, yerleşim yerlerini yakarak Moskova'nın yakınına geldi ve şehre karşı taarruza geçti. Ancak şehir saldırıyı püskürttü. Püskürtülen Tatar ordusu Moskova'yı kuşatmadan aniden geri çekildi. Moskova'yı kuşatması beklenen Tatar ordusu yaklaşan Büyük Dük ordusunun gürültüsüyle karıştırdıkları güçlü bir gürültü nedeniyle geri çekilmişti. Ancak gelen herhangi bir ordu yoktu. O nedenle Tanrı'nın Moskova'yı koruduğuna inanan halk Tatar ordusunun geri çekildiği tarih olan 2 Temmuzu Bakire Cübbesi bayramı olarak kutlamaya başladılar ve bu olayın anısına Cüppelerin Göğe Kabulü Kilisesini kurdular.
Azak-Sivaş Ulusal Doğa Parkı

Azak-Sivaş Ulusal Doğa Parkı (), Azak Denizi'nin kuzeybatısındaki Byriuchyi Adası'nda yer alan Ukrayna'nın bir milli parkıdır. Park, Kuzeybatı Azak'ın eşsiz kıyı tabiatını korumak için kuruldu. Her yıl bir milyondan fazla kuşun ziyaret ettiği alan göçmen kuşlar için bir konaklama alanı olarak özellikle önemlidir. Herson Oblastı'nın Henichesk Rayonu'nda yer almaktadır. 25 Şubat 1993 tarihinde kurulan parkın alanı 'dır.Azak Bölümü: Azak Denizi'ndeki Byriuchyi Adası (yaklaşık 7.700 hektar). Ada aslında dar Fedotova Dili ile karaya bağlıdır. Arazi çoğunlukla kum uçlu kabuklu haliç ovalarıdır.Sivaş Bölümü: Lagün benzeri Syvash Körfezi boyunca iç kısımlara uzanan deniz halicinin suları ve adaları (37.785 hektar).Azak-Sivaş bölgesi için resmi iklim tanımı, büyük mevsimsel sıcaklık farkları ve sıcak bir yaz görülen "Nemli karasal iklim - sıcak yaz alt tipi"dir ( Köppen iklim sınıflandırması Dfa) (en az dört ay ortalama 10 °C'nin (50 °F) üzerinde, en az biri 22 °C'nin (72 °F) üzerinde). Ocak ayında ortalama sıcaklık  ve Temmuz ayında  olarak gözlenir. 260 mm/yıl yağışla Ukrayna'nın en kurak bölgesidir.Sivaş bölümü, zayıf toprakları ve tuzlu bitki örtüsüyle kuru bozkır bir çevreye sahiptir. Koydaki adalar nispeten izole kalmış ve daha karakteristik güney bozkır habitatları sergilemektedir. Sivaş bölümünün bazı bölümleri saz yataklarına ev sahipliği yapar. Azak bölgesi göçmen kuşlar için önemli bir dinlenme yeridir. Parkın Orta Sivaş kısmı, uluslararası öneme sahip bir Ramsar sulak alanıdır. Bölge aynı zamanda Birdlife International tarafından listelenen Önemli Kuş ve Biyoçeşitlilik Alanının (IBA) bir parçasıdır.Bir milli park olarak, Azak-Sivaş, korunan bir alan (Orta Sivaşta 38.970 hektar), düzenlenmiş bir rekreasyon alanı (618 ha), yerel bir rekreasyon alanı (93 ha) ve "ekonomik bölge" (12.473 ha) olmak üzere dört bölüme ayrılmıştır.
Azaklıhoca

Köyün adı, 1876 yılına tarihlenen Trabzon Vilayeti Salnamesi'nde Sıkrık/Sıkrik, 1913 tarihli Türk kaynağında ise Azaklıhoca olarak geçmektedir. Halk dilinde Sikrik adı da kullanılmaktadır.
Azali Assoumani

Azali Assoumani (d. 1 Ocak 1959) Komorlu asker ve siyasetçi. Assoumani, Afrika ada ülkesi Komorlar'da 1999-2002, 2002-2006 yılları arasında iki farklı dönemde Komorlar'da devlet başkanlığı makamında bulunduktan sonra 2016 yılında üçüncü bir dönem daha bu makama seçilmiştir.Ülkede 1999 yılında dönemin devlet başkanı Tadjidine Ben Said Massounde'yi ayrılıkçı Anjouan hareketini desteklediği gerekçesiyle  gerçekleştirilen darbe ile iktidar ele geçiren Assoumani, görevi 2002 yılına kadar sürdürmüştür. Görevi geçici başkan Hamada Madi Bolero devrettikten sonra gerçekleştirilen ilk demokratik seçimlerden galibiyetle ayrılan Assoumani, görevini 26 Mayıs 2006 tarihine kadar sürdürmüş ve daha sonra görevi Ahmed Abdallah Mohamed Sambi'de devretmiştir.2016 yılında gerçekleştirilen başkanlık seçimlerinde bir kez daha aynı göreve seçilen Assoumani, görevi Ikililou Dhoinine'den devralarak 26 Mayıs 2016'da makama çıkmıştır.
Azaltılmış kütle

Azaltılmış kütle, astrofizikte karşılıklı etkileşim halinde olan nesnelerin ivmesini hesaplamak için kullanılan bir kavramdır.Burada F toplam kuvvet aR iki nesnenin birbirlerine göre bağıl ivmeleri ve m de kütledir. Matematiksel ilişkiler kullanılarak;
Azam Ali

Azam Ali, (Farsça: اعظم علی, Hintçe: आज़म अली d. 1970 Tahran, İran) ABD'de yaşayan İran asıllı müzisyen ve şarkıcıdır. Doğum adı "Azam Aliafgerad"dır.İran’da doğdu, İran İslam Devrimi'nden sonra İran'ı terk etmek zorunda kaldı. İlk gençlik yıllarını Hindistan’da geçirip daha sonra, müzikal bir eğitim almak amacıyla ABD'de Los Angeles’a yerleşmiştir. California doğumlu ve jazz sever bir perküsyoncu olan Greg Ellis’le, 1995 yılındaki "Master Musicians of Jajouka" konserinde tanışır ve "Vas" isimli grubu kurarlar. Vas adı altında ortaya çıkardıkları eserlere Narada isimli müzik şirketi sahip çıkar. Bundan sonra, grubun tüm albümleri ve üyelerin solo projeleri, bu şirket sayesinde dünya müzik marketlerine dağıtılır.In The Garden Of Souls, grubun dünyaya ve evrene bakış açılarını çok iyi bir şekilde yansıtır. Özellikle Azam Ali imzasının geçtiği cümlelerde, new-age akımının etkileri ve doğu mistisizminin ağırlığı hissedilir. Tibet çalgıları, ud, çello, zil ve ritm sesleriyle bezenmiş müziklere, Azam Ali’nin büyülü vokali eşlik eder."Niyaz" ismiyle kurulan grup ise; elektro-sentez üstadı, Grammy Ödülüne aday olmuş Carmen Rizzo ve bir gitarviyol ve yaylı çalgılar üstadı olan Loga Romin Torkian, ki Axiom of Choice isimli enfes bir projesi-grubu olmuştur onun da, grubun diğer üyeleridir.Ortaçağ latin bestelerini de seslendirdiği Portals of Grace isimli albümü 90’lı yılların sonuna doğru çıkmış, akabinde kurucusu olduğu VAS grubu ile çalışmalarına 2004’e dek devam etmiştir. çok sesli elektro-etnik müziğin en iyi örneklerinden birini icra eden Azam Ali, hem popüler dinleme zevkinin hem sanatsal kriterlerin doruğunda üstün ve özgün eserler üretmektedir.Her çalışmasıyla Billboard’dan tam puan alan sanatçı, benzersiz vokalini neredeyse bir enstrüman gibi kullanmasıyla tanınmaktadır.
Azam Khan

COVID-19 pandemisi sırasında, SARS-CoV-2 virüsünün sebep olduğu COVID-19 hastalığı nedeniyle 28 Mart 2020 tarihinde öldü.
Azamat Bagatov

Azamat Bagatov (Kazakça: Азамат Багатов) İngiliz komedyen Sacha Baron Cohen tarafından yaratılmış hicivli karakter. Ken Davitian'ın canlandırdığı karakter ilk kez 2006 yapımı Borat: Şanlı Kazakistan Milletinin Çıkarlarını Arttırmak İçin Amerikan Kültürünün İncelenmesi filminde yardımcı karakter olarak görünmektedir.Filmin komik yönü, aşırı sosyal ve kültürel bakış açıları ile kaba dil ve davranışların kullanımından kaynaklanıyor. Entertainment Weekly, "Kazakistanlı gazeteci bize şimdiye kadar filme alınmış en keskin kültürel yorumlardan bazılarını verdi. Bu ve çıplak erkeklerin güreş maçı. Herkes için bir şeyler."Azamat Bagatov hakkında, Amerika Birleşik Devletleri kültürü hakkında daha fazla bilgi edinmek için ülke çapında yaptığı yolculukta Borat Sagdiyev'in yapımcısı olduğundan başka pek bir şey bilinmiyor. Türkmenistan kökenli olduğunun ortaya çıktığı Da Ali G Show'da da kısaca bahsediliyor. Merhum Lindi ile evli.Azamat Bagatov kısa bir süre için tüm Kazakistan'daki en kötü şöhretli tecavüzcüydü. Okuldayken, Azamat bir sınavda Borat'tan 2 puan daha fazla puan aldı (Borat'ın bunun Azamat hile yüzünden olduğunu iddia etmesine rağmen). Davitian Ermenice Azamat diye konuştu.Karakterin Yahudilerden nefret ettiği ve onları 11 Eylül için suçladığı da biliniyor. Bu nedenle herhangi bir yere uçmayı reddediyor. Borat Subsequent Moviefilm'nde, birinci ve ikinci film arasındaki 14 yıllık boşlukta Azamat Bagatov'un Kazakistan'ın çöküşü nedeniyle idam edildiği ve derisinin Borat'ın Kazak cumhurbaşkanlığı ofisinde oturduğu bir sandalyeye dönüştürüldüğü ortaya çıktı. Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri'nde COVID-19'u yaymak için "Sıfır Hasta" adayı olarak listelendi, ancak bu görev sonunda Borat'a gitti.
Azamat Dauletbekov

Azamat Dauletbekov (d. 15 Mart 1994, Semey), Kazak güreşçidir. Serbest stil 86 kiloda kariyerini sürdürmektedir.Sırbistan'ın Belgrad kentinde düzenlenen 2022 Dünya Güreş Şampiyonası'nda erkekler serbest stil 86 kilo üçüncülük maçında Porto Rikolu rakibi Ethan Ramos'u 10-0 teknik üstünlükle yenerek bronz madalya kazandı.
Azambujeira

Azambujeira Portekiz'de Rio Maior belediyesine bağlı olan, 9,02 km² yüzölçümüne sahip, 538 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Azami kalkış ağırlığı

Azami kalkış ağırlığı (MTOW) veya azami brüt kalkış ağırlığı (MGTOW) veya azami kalkış kütlesi (MTOM), yapısal veya diğer sınırlamalar nedeniyle pilotun kalkış yapmasına izin verilen en yüksek ağırlıktır.Günümüzde MTOW çok önemli bir rakamdır. Yeni yapılan uçaklar yolcu ve yakıt kapasitesinde kalkış yapamazlar. Uçağın doneleri üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Örnek olarak Airbus A330 MTOW kütlesi 230 tondur. Uçak boş iken kütlesi 125 tondur. Uçağın yakıt depoları boş iken yolcu ve kargo kütlesi 170 tondur. Uçağın 136.000 litre yakıt kapasitesi mevcuttur. 136.000 litre Jet A yakıtı yaklaşık 110 ton kütleye eşdeğerdir. Bu nedenle uçak tam dolu iken, dolu depo ile havalanamaz. Yakıtından 5 ton feragat edilmesi gerekir. THY'nin kullandığı A330 uçakları Atatürk Havalimanında yeterli uzunlukta pist olmadığı için yüzde 70 doluluk ile havalanmaktadır. Pistin uzunluğu havayolu şirketlerine farklı MTOW standartları yaratmıştır. A330 uçağının fabrika doneleri ile İstanbul Atatürk Havalimanı pistinden kalkması çok zordur. Fabrika doneleri ile MTOW için 3500 metre piste ihtiyaç vardır. Lakin İstanbul LTBA (Atatürk Havalimanı) pist uzunlukları 3000 metredir. Bu uçakların LTBA pistinden havalanması için gereken MTOW yeniden hesaplanmaktadır. MTOW bir uçağın verimliliğindeki en büyük etkenlerden biridir.Birçok büyük uçak üreticisinde, aynı uçak modeli birden fazla MTOW'a sahip olabilir. Bir operatör, daha sonra MTOW'u bir ücret karşılığında ve sertifika değişikliği maliyetini artırma seçeneğiyle birlikte, genellikle daha düşük bir maliyetle, uçağın daha düşük bir ağırlık için sertifikalandırılmasını seçebilir. Yüksek MTOW gerektirmeyen bazı havayolları, maliyetleri azaltmak amacıyla söz konusu uçak için daha düşük bir MTOW'a sahip olmayı tercih eder (iniş ücretleri ve hava trafik kontrol ücretleri MTOW temelli hesaplanır).
Azamiye Kalesi

Kanuni Sultan Süleyman tarafından 1534 yılında yaptırılmıştır. 1648'de Melek Ahmed Paşa, 1856'da Gözlüklü Reşid Paşa tarafından tamir ettirilmiştir. 1935 yılından sonra yıkılmaya başlayan kale duvarları, İmâm-ı Azam külliyesinin genişletilmesi sırasında 1959'da tamamen ortadan kaldırılmıştır.Şii saldırılarından ve Dicle taşkınlarından sık sık zarar gören İmâm-ı Azam Ebu Hanife külliyesini korumak amacıyla yapılan Azamiye Kalesi, aynı adlı mahallenin etrafını çeviriyordu. Kareye yakın, dikdörtgen bir plânla tuğladan yapılan sur duvarlarının uzunluğu, Evliya Çelebi'nin hesabına göre 8.000 adım idi. Aşağa (aşağı) ve Yukarı olmak üzere 2 kapısı bulunan kalenin burçları, Bağdad kalesine benzemekteydi.2.10 m. kalınlığındaki duvarlar tamamen tuğladan yapılmış olup üzeri kırmızı tuğla çamuru ile sıvanmıştır. Kalenin kapıları eyvan şeklinde ele alınmış, dizdar odalarıyla teşkilatlandırılmıştır. Burçların bir kısmı da 2 katlı hale getirilerek kale muhafızları için tahsis edilmiştir.
Azap

Azap ya da acı, insanların başına gelen türlü şeylerden dolayı duyduğu sıkıntı, üzüntü gibi durumlardır. İşkence ve ceza anlamına da gelebilir. Türkçeye Arapçadan (عَذَبْ) geçmiştir.
Azap (anlam ayrımı)

Azap, insanların başına gelen türlü şeylerden dolayı duyduğu sıkıntı, üzüntü gibi durumlardır. Şu maddeler de kastedilmiş olabilir:
Azap (film)

Azap (özgün adıyla Relic, James ve Christian White'ın senaryosundan Natalie Erika James tarafından yönetilen 2020 Avustralya psikolojik korku filmidir. Filmde Emily Mortimer, Robyn Nevin ve Bella Heathcote rol alıyor.Azap dünya prömiyerini 25 Ocak 2020'de Sundance Film Festivali'nde yaptı ve 3 Temmuz 2020'de Amerika Birleşik Devletleri'nde IFC Midnight tarafından ve 10 Temmuz'da Avustralya'da Stan tarafından yayımlandı yayınlandı.Azap, açılış hafta sonunda 69 sinema salonundan 192.352$ hasılat elde ederek rapor edilen filmler arasında birinci sırada yer aldı.
Azap Yolu (anlam ayrımı)

Azap Yolu, Max Allan Collins'in aynı isimli eserinden uyarlanan Sam Mendes'in yönettiği, Tom Hanks, Jude Law ve Paul Newman gibi isimleri bir araya getiren 2002 yapımı bir filmdir.Azap Yolu (dizi, 2006), 2006 yapımı atv'de yayımlanan Türk televizyon dizisi. 15. bölümü ile ekranlara veda etti.
Azap, Horasan

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.Mahalle, Erzurum il merkezine 87 km, Horasan ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın kuzeybatısında olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Köprüköy-Horasan) devlet/uluslararası yoluna, 4,2 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Azaperon

Azaperon, veteriner hekimlikte esas olarak sakinleştirici olarak kullanılan, yatıştırıcı ve antiemetik etkileri olan bir piridinilpiperazin ve butirofenon nöroleptik ilacıdır. İnsanlarda nadiren antipsikotik bir ilaç olarak kullanılır.Azaperon, esas olarak bir dopamin antagonisti gibi davranır, ancak haloperidol gibi benzer ilaçlarda görüldüğü gibi bazı antihistaminik ve antikolinerjik özelliklere de sahiptir. Azaperon hipotansiyona neden olabilir ve domuzlarda solunum üzerinde minimal etkiye sahipken, insanlarda yüksek dozlarda solunum depresyonuna neden olabilir.
Azapiron

Azapironlar, anksiyolitik, antidepresan ve antipsikotik olarak kullanılan bir ilaç sınıfıdır. Genellikle seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI'lar) gibi diğer antidepresanların yanında destekleyici olarak kullanılırlar.Azapironlar genel anksiyetede ve sosyal anksiyete  ve depresyonda SSRI'ların etkisini artırmada fayda göstermiştir. Panik bozukluk ve fonksiyonel gastrointestinal bozukluklar için kanıtlar net değildir.
Azapkapı

1960'lardaki imar değişimleri özellikle Saliha Sultan Çeşmesi'nin bir meydan çeşmesi olma özelliğini kaybetmesinde etkili olmuştur.
AzarAb Industries

AzarAb Industries (), İran merkezli bir makine üreticisidir. Şirket, 1974 yılında kurulmuş olup enerji santralleri, fabrikalar, petrokimya tesisleri ve şeker, petrol ve doğalgaz rafinerileri inşa etmektedir. Şirketin merkezi Tahran'da yer almaktadır.AzarAb Industries'in başlıca ürünleri hava ön ısıtıcıları, kazanlar, kelebek vanalar, su türbinleri, reaktörler, damıtma kolonları ve basınçlı kaplardır. Şirket, ISO 9001 sertifikasına sahiptir ve İran Sanayi Ekipman Üreticileri Birliği üyesidir.
Azarakeş

İlk denemesi 2006'da yapılan Azarakeş uçağı, yakın hava desteği için geliştirildi. İran, Eylül 2006'da Amerikan savaş uçağı F-5 tipinde bir uçak geliştirdiğini ilan etmiştir.
Azarmidoht

Azarmidokht İran kraliçesi ve II. Hüsrev'in kızı. Sasani İmparatorluğu'nun tahtına kızkardeşi Purandokht'tan sonra çıkmıştır.
Azaru

Azaru (Azerice: Azaru), Azerbaycan'ın Astara Rayonu'nda yer alan bir köydür. Ashanakeran belediyesine ait bir yerleşim yeridir. Balbau, Bursut ve Dastor köyleri ile birlikte Ashanakeran Belediyesi'ni oluşturur.
Azas (sum)

Azas sumu (Tuva Türkçesi:Азас сумузу) —  Tuva Cumhuriyeti'nde Toju kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.Belde anlamında sumu  sözü kullanılmaktadır. Tıva'da köy ve kasaba türü yerleşimler için ködee suur denilmektedir. İlçe, belediye, belde türüne karşılık olarak ise sum, rayon adlandırmaları kullanılır.Tıva'da eski dönemlerden kalma idari birim adları halen kullanılmaktadır. Eskiden bu adlandırmalar şöyle idi.Şimdi Tıva Cumhuriyeti'nde idari bölge birimleri ve belediyeleri (kırsal yerleşim statüsünde) sumu, sumon olarak  adlandırılıyor.1949'da, ren geyiği hayvancılığı konusunda uzmanlaşmış "Sovyet Tuva" (daha sonraki adı "Toora-Hem" Kolhoz) kolektif çiftliği kuruldu.Adır-Kejig Ortaokulu 1951 yılında açıldı. Şimdi yaklaşık 200 Adırkejigli var. Toju Tıvalarının eşsiz kültürünün korunması için 2500 kişilik küçük bir halkın gönüllü temsilcileri var. Vatanseverlik ruhuyla yetiştiriliyorlar.Adır-Kejig'te Ak, Kol, Baraan sülaleleri yaşamaktadır. Moskova'da 2014 yılında 9'uncu Kuzey, Sibirya ve Uzak Doğu "Göçebe Kuzey" Yerli Halkları Festivali'nde Tojuların heyetinde Adır-Kejig okulunun dans grubu da yer almıştır.Yerleşim yeri, Toju havzasında Toora-Hem akarsuyu yakınında yer almaktadır. Kuzeybatısında Çedi-Höl adında bir göl vardır.
Azas Tabiatı Koruma Alanı

Azas Tabiatı Koruma Alanı  (), Güney Orta Asya'daki Toju Havzası'nın (Altay-Sayan dağ bölgesi içinde büyük bir dağlık oluk) orta kısmında, Baykal Gölü'nün yaklaşık 500 km batısında yer alan bir Rus 'zapovednik'idir (sıkı doğa rezervi) 'dir. Koruma alanı Azas Nehri boyunca uzanır ve Tuva'nın Todzhinsky Bölgesi'nde yer alır.Koruma alanı, dağlık alanda yer alan ve ilerledikçe Yenisey Nehri'ne dönüşecek olan yoğun nehir ve göl ağını kapsamaktadır. Birincil nehir olan Azas Nehri, Toora-Khem Nehri olarak tekrar dışarı akmadan önce Toju Gölü'ne (Toju, Azas'ın diğer bir adıdır) akar. Temel kaya oluşumu Proterozoik ve Paleozoik (yani 250 milyon yıldan daha eski) kum taşı, kireç taşı ve çeşitli oluşumlardır. Bölgenin çoğu Kuvaterner moren ve akarsu sedimentleri ile kaplıdır.Oluşumu buzul kaynaklı olan Toju Havzası'nda bulunan koruma alanının kendisi orta seviye yükseklikte (850 metre ila 2.000 metre) yer alır, ancak üç tarafı yüksek dağlarla (2.600 metrenin üzerinde) çevrilidir. Batısında Batı Sayan Dağları, kuzeyinde ve doğusunda Doğu Sayan Dağları vardır. Koruma alanının engebeli buzultaş bölümlerinde çok sayıda göl (30 büyük ve 100'den fazla küçük göl) ve sfagnum bataklıkları vardır.Azas, Sayan Alpin çayırları ve tundra ekolojik bölgesinde yer almaktadır. 2400 metrenin altında, bu ekolojik bölge, alpin çayırlarının yüksek mozaik peyzajına ve kozalaklı ağaç topluluklarına sahip, buzul-oymalı vadilerle karakterizedir.Azas'ın iklimi, uzun, çok soğuk kışlar ve serin yazlar ile karakterize Subarktik iklimdir (Köppen iklim sınıflandırması Dwc). Ocak ayında ortalama sıcaklık -28,7 °C, Temmuz ayında ise +14,6 °C'dir. Ortalama 52 gün don yaşanmadan geçirilir ve yıllık ortalama yağış miktarı %60'ı sonbaharda düşen 343 mm'dir.Orman alanları koruma alanlarının %68'ini, kel dağ tundrası ve alpin çayırlar %16'sını kaplarken geri kalan alanlar bataklıklar, çayırlar, otlaklar, nehirler ve göllerden oluşmaktadır. Ormanlar, 1100 metrenin altında karaçam-huş ağacı, 1700 metreye kadar karaçam-çam ve 1700 metrenin üzerinde çam-sedir şeklinde görülmektedir. Koruma alanındaki hayvan yaşamı henüz tam olarak incelenmemiştir, ancak Altay-Sayan dağ bölgesi ve temel bozkır bölümleri için tipiktir.Azas korunan bir doğa koruma alanıdır, ancak ekolojik turizme belirgin eğitim rotalarında izin verilir. En popüler bölge Azas Gölü'dür ve bölgede 30 dini hac sitesi bulunmaktadır. Yürüyüş dışında herhangi bir etkinlik, koruma alanı rehberleri ve bilim insanları tarafından yönetilen resmi bir grupta olmadıkça yasaktır. Koruma alanının çevresindeki tampon bölgede kamp ve dinlenme tesisleri vardır.
Azat Azerbaycan International TV

Azad Azerbaijan International Televiziyası, Azad Azerbaycan International TV veya kısaca ATV International, Azerbaycan'da 5 dilde yayın yapan özel televizyon kanalı. Aralık 2009'da kurulmuştur.Kanal, Azerice, Rusça, İngilizce, Farsça ve Ermenice yayın yapmaktadır. Ayrıca kanal, Türksat 3A uydusundan yayınlanmaktadır. Türksat uydusundaki yayını kesilmiştir. 10 Nisan 2013 tarihinde SOCAR'a satılmış ve ismi değişerek CBC olmuştur. Yayın Azerspace-1 uydusundan devam etmektedir.
Azat Baykal

İlk başarısını 13-14 Ağustos 1967 tarihlerinde Kalamış'ta düzenlenen Türkiye Yelken Şampiyonası'nda snipe sınıfında Ahmet Baydar ile birlikte Türkiye birincisi olarak yakaladı.1980 yılından itibaren dragon sınıfında büyük başarılar yakaladı. Bu sınıfta 1980, 1982, 1985, 1986, 1987, 1988, 1998, 1999, 2002 ve 2005 yıllarında olmak üzere 10 kez Türkiye şampiyonu, 1983, 1984 ve 2001 yıllarında olmak üzere 3 kez Türkiye ikincisi oldu .Hollanda'nın yelken merkezi Medemblik'teki 7 ülkeden 29 teknenin katıldığı ve 7 yarıştan oluşan Hollanda Açık Dragon Şampiyonası'nda Levent Özgen ve Erdil Uzaltan ile oluşturduğu ekiple dördüncü oldu. Baykal-Özgen-Uzaltan ekibi yedi yarış içinde bir de birincilik aldı.Aynı ekip söz konusu yarışmanın hemen ardından yapılan ve 13 ülkenin 51 tekneyle katıldığı 1998 Avrupa Dragon Şampiyonası'nda 7 yarış sonunda bir puan farkla üçüncülüğü kaçırarak Avrupa dördüncülüğü elde etti .19 Ağustos 1998 tarihinde Portekiz açıklarında yapılan Uluslararası Açık Dragon Şampiyonası'nda Baykal, ekibiyle birlikte İspanya Kralı'nın teknesini de geride bırakarak ikinci oldu .11-17 Temmuz 2004 tarihlerinde İngiltere'nin Fallmouth kentinde yapılan ve 74 ekibin katıldığı Dragon Gold Cup Yarışlarında Arda Baykal ve Erdil Uzaltan ile birlikte dördüncü oldu.1957 yılında kurulan Türkiye Yelken Federasyonu'nun çeşitli birimlerinde görev aldı. 1997 yılında ilk kez Federasyon Başkanlığı görevini üstlendi ve bu görevini 2000 yılına kadar sürdürdü.1995 yılında “Türk yelkeninin, yelkencisinin, antrenörünün, hakeminin ve yöneticisinin gelişmesini ve yetişmesini sağlamak amacı ile 18 yelkensever tarafından kurulan” Türk Yelken Vakfı’nda 18 kişiden biri olarak yer aldı.Spor yöneticiliğini Türkiye dışına da taşıyarak Uluslararası Yelken Federasyonu (ISAF) Match Race Sailing Komitesi Üyeliği görevinde bulundu.
Azat Kuşu

Konfeksiyon işçisi olan Melek oğlu Tayfun ile beraber yaşamaktadır. Tayfun hastadır ve tedavisi için Avrupa'ya gitmesi gerektiğinden Melek ameliyat parası bulmaya çalışmaktadır. Para bulamayınca en son çare olarak oğlunu evlatlık olarak vermeyi düşünür. Tayfun'u evlatlık verdiği Hakan ile arasında bir ilişki başlayacaktır.
Azat Musa'nın Gürcistan seferi

Azat Musa'nın Gürcistan seferi 1302'den 1303 yılına kadar sürmüştür. İstila, Azat Musa liderliğindeki bir grup Türkmen aşireti tarafından başlatılmıştı, büyük olasılıkla Pontus hinterlandındaki esas göçmen boylar olan Çepnilere bağlıydılar.1301 veya 1302 civarında, Trabzon Kralı II. Aleksios bir Türkmen istilasını püskürttü. Türkler, Gürcü topraklarında mevsimlik hareketlerine devam ettiler. Azat Musa, Tao ve Basiani'ye vardığında bu bölgeleri harap etti ve esirler aldı, daha sonra ordusu ile birlikte geçilmez Murğuli ve Nigali vadisine hareket etti ve Gürcü soylu Herhemeli'nin oğulları tarafından yenilgiye uğradı. Yaklaşık 1302 yılında Tao Dükü Taqa Panaskerteli, Türkmenleri Tortomi Kalesi'nde yenilgiye uğrattı; ancak onları topraklarından süremedi. Türkler daha da öfkelendi ve Tao'yu harap ettiler. Bu olayların haberi, tüm tebaasını toplayan ve Türklere karşı yola çıkan Samthe Prensi I. Beka Cakeli'ye ulaştı.Ertesi yıl Türkler dönmeye başladı. Beka, tüm tebaasını topladı ve yaklaşık 12.000 kişilik bir orduyla Türklere karşı sefere çıktı. Türkler, kamp kuracakları Parhali Dağları'na girdiler ve Vaşlovani'ye 10.000 atlıyı yağma için gönderdiler. Şiddetli bir savaş yaşandı ve Türkler geri çekilmek zorunda kaldılar ve ordularının büyük bir kısmı yok edildi. Beka hızla İspir ve Bayburt'a doğru ilerledi. Kale dışında bütün kasabayı ele geçirdi. Beka'nın kuşatmasına dayanmak imkansız hale geldiğinde, ona bir elçi gönderdiler ve haraç ödemeyi kabul ettiler.
Azat Nehri

Azat (Ermenice: זզատ), Ermenistan'ın Kotayk ilinde yer alan bir nehirdir. Kaynağı Geğama dağlarının batı yamaçlarındadır. Garni, Lancazat ve Arevşat üzerinden akar. Artaşat yakınlarında Aras ile birleşir.Yakınlarındaki Geğard Manastırı ile birlikte 2000 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir.
Azat u ankah Artsah

"Azat u ankah Artsah" (Ermeni: Ազատ ու անկախ Արցախ; Türkçe: Özgür ve bağımsız Artsah), Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin ulusal marşı.Sözleri Vardan Hakobyan tarafından yazılmış, müziği Armen Nasibyan tarafından yazılmış ve 1992 yılında ulusal marşı olarak kabul edilmiştir.
Azatbek Omurbekov

Azatbek Omurbekov (Rusça: Омурбеков азатбек асанбекович / Omurbekov Azatbek Asanbekoviç) (doğum c. 1982), Ukrayna'nın Buça kasabasında savaş suçları işlediğinden şüphelenilen 64. Ayrı Motorlu Tüfek Tugayı'na başkanlık eden bir Rus yarbaydır. Omurbekov, medya organları tarafından "Buça kasabı" olarak adlandırıldı. Omurbekov, Karakalpak kökenlidir. Kasım 2021'de Rus Ortodoks Kilisesi tarafından kutsanmıştır.Omurbekov, Ukrayna halk gazetesi sitesi InformNapalm tarafından kişisel bilgilerinin çoğunun halka ifşa edilmesinden sonra halk tarafından tanındı. InformNapalm'a göre Omurbekov, Buça Savaşı sırasında Rus birliklerine liderlik eden 40 yaşında bir yarbaydır. The Independent, henüz iddiaları teyit edemediğini veya doğrulayamadığını söylemiştir.Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelensky, 4 Nisan 2022'de Buça'yı ziyaret etmiştir. Ziyaretin ardından Rus birlikleri tarafından işlendiği iddia edilen savaş suçlarından bahsetmiştir. İddialara göre Omurbekov'un komutasındaki askerler silahsız sivilleri öldürmüş ve kadın ve çocuklara tecavüz etmiştir. Rus kuvvetlerinin kasabayı terk etmesinin ardından toplu mezarlar bulunmuştur.Buça ziyaretinin ardından Zelensky Rus savaş suçlarını soruşturmak için Nürnberg tarzı bir mahkeme çağrısında bulunmuştur.2014 yılında Omurbekov, Rusya savunma bakan yardımcısı Dmitry Bulgakov tarafından üstün hizmeti için ödüllendirilmiştir.
Azatioprin

Imuran markası altında satılan Azatioprin, bağışıklık sistemini baskılayan bir ilaçtır. Romatoid artrit, polianjiitli granülomatoz, Crohn hastalığı, ülseratif kolit ve sistemik lupus eritematozus ve böbrek nakillerinde reddedilmeyi önlemek için kullanılır. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı tarafından 1. grup kanserojen (insanlar için kanserojen) olarak listelenmiştir. Ağızdan alınır veya damar içine enjekte edilir.Yaygın yan etkiler arasında kemik iliği baskılanması ve kusma bulunur. Kemik iliği baskılanması, özellikle tiopurin S-metiltransferaz enziminin genetik eksikliği olan kişilerde yaygındır. Diğer ciddi risk faktörleri arasında belirli kanser risklerinin artması sayılabilir. Hamilelik sırasında kullanılması bebeğe zarar verebilir. Azatioprin, pürin analogu ve antimetabolit ilaç ailesindendir. Hücreler tarafından RNA ve DNA yapımını bozmak için 6-tiyoguanin aracılığıyla çalışır.Azatioprin ilk olarak 1957'de yapılmıştır. Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer almaktadır.
Azatlı köle

Azatlı köle bir bedel karşılığında ya da bedelsiz olarak, sahibi tarafından özgür bırakılmış olan köledir.Özgür bırakma işi, çoğunca tanıklar önünde yazılı ya da yazısız bir akt (karar) ile gerçekleştirilirdi. Çerkeslerde azatlı köleler çoğunca demokratik kuralların geçerli olduğu, kölelik sisteminin bulunmadığı ya da köle sayısının az olduğu Abadzeh, Şapsığ, Natuhay gibi yörelere gider, oralarda boğaz tokluğuna hizmetçilik ya da ırgatlık yaparlardı.
Azatlı, Havsa

Köy, 1909'dan beri aynı adı taşımaktadır. Vaktinde Rum köyü olup Bulgar kilisesine geçmiş halk oturmaktaydı. Ljubomir Miletić'e göre 1912'de Bulgar kilisesine tâbi 80 âıle 400 nüfusun olduğu kaydedilmiştir. 2. Balkan harbinden sonra halkı Bulgaristana geçmiştir. 1924 itibâriyle tamâmen Slavların oturduğu Çeç bölgesindeki Mǎždel (Milopetra) köyünden Pomaklar iskân edilmiştir. 1913 yılından sonra Haskova, Kırcaali, Razgrad, Drama, ve Selânikten Müslümanlar gelip köye yerleşmişlerdir. Köyün mühim kısmı Pomaklardan oluşan kesimdir. Köyde iki mezarlık olup ikide cami vardır.Köyün en meşhur geleneksel yemeği odun ateşinde "peçka" da pişirilerek hazırlanan "kapama" aşıdır. Kapama pirinç ve tavuk etiyle yapılır. Mısır unundan da "kaçamak" yemeği yapılmaktadır. Yazın vazgeçilmez yemeği yaz sebzelerinden hazırlanan "manca"dır. Köyün etrafında bolca üzüm bağları vardır. Bu bağlardan elde edilen üzümlerden sadece bu köye has olarak üretilen "hardaliye" şırası vardır. Hardaliye insanları kış geceleri soğuktan korur. Tadı hafif mayhoş ve alkolsüzdür. Ayrıca odun ateşinde sac üzerinde pişirilen çeşitli hamur ürünleri vardır. Bunlardan bazıları "Toçeta Pita" (Açma Pide), "Klin" (Pirinçli Börek), ve "Zennik" (Otlu Börek)
Azatlı, Çiftlik

Beldenin adı, 1476 yılı kayıtlarında Azadala olarak geçmektedir. 1972 yılında belediye statüsü alarak Niğde merkez ilçeye bağlı bir beldeye dönüştü.
Azatlık

Azatlık, köleleri sahipleri tarafından özgürleştirme eylemidir. Azat konusunda her biri belirli bir toplumun zamanına ve yerine özgü farklı yaklaşımlar geliştirildi. Jamaikalı tarihçi Verene Shepherd en yaygın olarak kullanılan terimin karşılıksız azat, "köle sisteminin sona ermesinden önce köleciler tarafından köleleştirilenlere özgürlük verilmesi" olduğunu belirtiyor.
Azatlık Meydanı

Azadlık Meydanı () — Azerbaycan'nın başkenti Bakü merkezindeki bir meydandır. Azerbaycan bağımsızlığını kazanırken en önemli fonksiyonu gören meydan, aynı zamanda şehrin merkezi konumundadır. Meydan doğrudan Hazar Denizi'ne bakmaktadır.Eski adı "Lenin Meydanı" olan meydanın adı 1990'larda Azadlık Meydanı olarak değiştirilmiştir. Bu gelişmeyi takiben meydandaki Lenin Heykeli kaldırılmıştır. Mozolenin hemen arkasında şehrin birçok yerinden görünecek büyüklükte, "Hukumet evi" binası vardır. Bu binada bazı bakanlıklar ve ekonomiyle ilgili teşkilatlar yer almaktadır.2008 yılında ülkede 16 yıl sonra ilk kez askeri geçit töreni burada düzenlenmiştir. Azerbaycan Silahlı Kuvvetler Günü ve Azerbaycan ordusunun 90. kuruluş yıldönümü, düzenlenen resmigeçit töreniyle coşkulu bir şekilde kutlanmıştır.
Azatlık caddesi (Bakü Metrosu)

Azatlık caddesi metro istasyonu, Bakü metrosunun 2. Hattında yer alan bir istasyondur. 30 Aralık 2009 tarihinde açılmıştır.
Azavad

Azavad (devletin resmi adıyla bazı kaynaklara göre Azavad İslam Cumhuriyeti veya Azavad İslam Devleti), Afrika kıtasının batısında yer alan Mali'nin kuzeyinde bulunan ve 2012-2013 yılları arasında bağımsızlığını ilan eden ancak bağımsızlığı tanınmayan bir ülke.2012 Tuareg isyanı sonucu ortaya çıkan tablo neticesinde 6 Nisan 2012 tarihinde Azavad Ulusal Kurtuluş Hareketi (MNLA) güçleri sözcüleri bölgenin Mali'den ayrılarak bağımsızlığını ilan ettiğini bildirmiştir. MNLA komitesi bildiri sonrası uluslararası camiayı bağımsızlıklarını tanıması konusunda çağrıda bulunmuştur.Bağımsızlıkları hem Afrika Birliği hem de Avrupa Birliği tarafından kabul edilmeyen Azavad, uluslararası toplum tarafından Mali'nin parçası olarak kabul edilmiştir. Mali'nin kuzey bölgelerinde, Timbuktu, Gao ve Kidal şehirlerinin de içerisinde olduğu bölgeyi kontrol altına alan MNLA güçleri, ülkenin başkenti olarak Timbuktu ilan edilmiş, burada işlemler bitirilinceye kadar da Gao ülkenin geçici başkent olduğu ifade edilmiştir.Azavad'da MNLA güçlerinin yanı sıra oluşan Ensar Din grubu, bölgede dini esasları baz almayan tarafsız bir yönetim düşünen MNLA'nın aksine dini esasları temel alan bir din devleti kurma çabası içerisinde bulunmuştur. Her iki grubun özellikle dini konularda yaşadığı farklılıklar nedeniyle MNLA içerisindeki islami gruplar MNLA'dan uzaklaşarak MNLA'yı bölgelerinden çıkarmışlardır.Ensar Din grubu yayınladığı video bildiriminde MNLA tarafından ilan edilen bağımsızlığın islam adına yapılmayan bir devrim olarak nitelendirdiğini bildirerek yapılan bağımsızlık ilanını kabul etmediklerini ifade etmişlerdir.26 Mayıs 2012'de Mali'nin kuzeyini kontrol altında tutan MNLA ile Ensar Din grupları yeni devletin İslam Devleti olması yönünde fikir birliğine vardıklarını açıklayarak birleşme kararı almışlardır. Ancak bu açıklamadan bir hafta sonra MNLA yaptığı açıklamada bu düşünceden vazgeçtiklerini açıklamıştır.Fransa 11 Ocak 2013 tarihinde Birleşmiş Milletler kararının yanı sıra Mali hükûmetinin de talebi doğrultusunda Opération Serval adı verilen askerî operasyon başlatmış, bu operasyon neticesinde de Ocak 2013 sonuna kadar ayrılıkçı grupları büyük şehirlerden çıkartarak elinde bulundurdukları bölgedeki hakimiyetlerine son vermiştir.MNLA, 14 Şubat 2013 tarihinde yaptığı açıklamada bağımsızlık iddiasından vazgeçtiklerini bildirmiş, Azavad bölgesinin gelecekteki statüsüyle ilgili müzakereye başlayabilmek adına Mali hükûmetine çağrıda bulunmuştur.
Azavad Ulusal Kurtuluş Hareketi

Azavad Kurtuluşu için Ulusal Hareket veya Azavad Ulusal Kurtuluş Hareketi, kısa ve yaygın adıyla MNLA, (İngilizce: National Movement for the Liberation of Azawad - MNLA - Tamaşekçe: ⵜⴰⵏⴾⵔⴰ ⵏ ⵜⵓⵎⴰⵙⵜ ⴹ ⴰⵙⵍⴰⵍⵓ ⵏ ⴰⵣⴰⵓⴷ - Arapça:الحركة الوطنية لتحرير أزواد‎ - Fransızca:Mouvement national de l'Azawad), Ekim 2011 tarihinde kurulmuş, bağımsız Azavad  devletini kurmak için faaliyet gösteren silahlı örgüt. Liderleri Bilal Eşref olup, 9 bin - 10 bin arası militanı bulunmaktadır. 2012 Tuareg isyanı'na da katılmıştır. Mali'nin kuzeyindeki (Azavad) bazı bölgeleri kontrol etmektedir.
Azavad bayrağı

Tuareg isyan sırasında iki farklı bayrak Azavad için önerilmiştir. Fakat 2012 yılında günümüzün bayrağına ulaşmıştır.
Azazel (Supernatural)

Azazel, Supernatural adlı paranormal dizide kendine ordu yaratmaya çalışan sarı gözlü şeytandır. Ordusunun başına Sam Winchester'ı geçirmeyi planlamıştır. Çünkü Sam Winchester, Lucifer'ın bedenidir. Dean dizinin bir bölümünde zamanda yolculuk yapmıştır ve bu bölümden anlaşıldığı kadarıyla ordusu için seçeceği çocukların annelerini özenle seçmektedir. 10 yıl sonra gelip küçük bir istekte bulunacağını söyler. (Kendi kanını çocuklara içirerek onlara yetenekler vermektedir)
Azazil: Düğüm

Azazil: Düğüm, yönetmenliğini Özgür Bakar'ın, senaristliğini Özgür Bakar ve Alper Kıvılcım'ın birlikte üstlendiği Türk yapımı bir korku filmidir. Film, Türkiye sinemalarında ilk haftasında 72 bin 133 kişi tarafından izlenmiştir.Sinem adında bir genç, ailesinden miras kalan evde teyzesi ve eniştesiyle yaşamaktadır. Bir gün üniversitede tanışıp sevgili olduğu Akın'la otomobille giderlerken bir köpeğin ölümüne sebep olurlar. O gün itibarıyla Sinem için korku dolu anlar peşi sıra yaşanmaya başlar.