barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Afet İnan Tarih Araştırmaları Ödülü

Afet İnan Tarih Araştırmaları Ödülü, 1990 yılından bu yana iki yılda bir verilmekte olan tarih araştırmaları ödülü.Afet İnan'ın anısını yaşatmak, onu genç kuşaklara tanıtmak ve tarih araştırmalarını teşvik etmek amacıyla 1990 yılında bir aile girişimi olarak verilen ödül, 1995 yılından itibaren Tarih Vakfı'nın akademik desteğiyle verilmeye başlandı.1992- İttihatçılar ve Masonlar ile Orhan Koloğlu, Türk Yazı Devrimi ile Bilal Şimşir ve Siyasi İdeoloji Olarak İslamlığın Doğuşu ile Mümtaz'er Türköne1996- Yücel Güçlü, Fahri Çoker ve Tanzimat Devrinde Meclis-i Vâlâ 1838-1868 ile Mehmet Seyidanlıoğlu2002- Turan'dan Bozkurt'a: Tek Parti Döneminde Türkçülük (1931-1946) ile Günay Göksu Özdoğan ve Türk - Amerikan İlişkilerinin Tarihsel Kökenleri ile Çağrı Erhan2004- Türk Edebiyatı ve Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) Propagandadan Milli Kimlik İnşâsına ile Erol Köroğlu ve Makbul Vatandaş'ın Peşinde: II. Meşrutiyet'ten Bugüne Vatandaşlık Eğitimi ile Füsun Üstel
Afeta (şarkı)

"Afeta", Murat Dalkılıç'ın beşinci stüdyo albümü Afetadan (2019) bir şarkı. Albümün ikinci klibi olarak 18 Nisan 2020'de gösterime girdi. Şarkının sözü ve müziği Murat Dalkılıç, düzenlemesi ise Öğünç Başara'ya aittir. Klip yönetmenliğini Ecem Gündoğdu yaptı.
Afete Hazırlık ve Deprem Eğitimi Derneği

Afete Hazırlık ve Deprem Eğitimi Derneği, yaklaşık bir yıl sürdürülen hazırlık çalışmalarının sonunda Eylül 2003 tarihinde Dernekler Masasına yapılan müracaatla AHDER (Afete Hazırlık ve Deprem Eğitimi Derneği) yasal kuruluşunu tamamladı.İlk çalışmaları, 1999 marmara depreminde hasar gören il ve ilçelere çeşitli biçimlerde müdahale ve yardım organizasyonları olarak başladı. Türkiye'de afet ve deprem bilincinin neredeyse hiç olmadığı acı gerçeğinin ortaya çıkmasıyla birlikte, afet bilincinin ve eğitiminin özellikle okul çağı çocukları başta olmak üzere toplumun çeşitli kesimlerine verilmesi yol ve yöntemlerini de araştırıp geliştirerek sürdü.Prof. Dr. Ahmet Mete Işıkara'nın çaba ve katkılarıyla topluma sesini duyuran çalışmalar, UNDP Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından uygulamaya konulan ve SDC İsviçre Kalkınma Teşkilatı tarafından desteklenen "Afetlere Hazırlık ve Afetlerin Önlenmesi için Yerel Kapasitenin Geliştirilmesi" projeleri ile birleşerek daha etkin ve yaygın olarak devam etti.2001'de Bursa ve İznik'te "Gençlik ve Afet Eğitimi, Afet Yönetiminde Gençliğin Rolü" seminerleri verildi.2002'de Bursa'da kamu kurum ve kuruluşlarında görevli personelin eğitimini hedefleyen seminer verildi.Bursa'da, Yerel Gündem 21 Genel Sekreterliği, Kızılay, İtfaiye Daire Başkanlığı, Odalar ve Uludağ Üniversitesi ile birlikte, halkın doğal afet, yangın ve günlük yaşamdaki olası kazalara karşı hazırlıklı olmasını sağlamak için eğitim ve bilgilendirme çalışmalarını kapsayan Aile Afete Hazırlık Projesi2001'de Adapazarı'nda toplam 400 öğretmene ve Adapazarı Sanayi ve Ticaret Odası'ndan 50 iş insanına eğitim verildi.2002'de önce zihinsel engelli çocuklara, ailelerine ve eğitmenlerine sonra da ortopedik engellilere yönelik eğitimler verildi.2002'de Çanakkale'de işadamlarına, öğretmenlere, doktorlara ve kamu görevlilerine yönelik bir dizi bilgilendirme toplantıları yapıldı. 256 öğretmene Temel Afet Bilinci eğitim seti ve sertifikası verildi.Diyarbakır, Batman, Mardin, Şanlıurfa, Adıyaman, Kilis ve Gaziantep illerinde öğrencilere, kamu personeline ve öğretmenlere eğitimler verildi.Yaklaşık olarak 6000 öğrenciye, 3000 kamu personeline ve 4000 öğretmene ulaşıldı ve 7000 adet eğitici el kitabı,eğitim el kitabı, bilgi kartından oluşan eğitim seti, 6000 adet Afacan Dünya ve 6000 adet bilgi kartı dağıtıldı.2002'de Antalya'da toplam 400 kamu çalışanına, 600 öğretmene ve 1500 öğrenciye Temel Afet Bilinci ve eğitici eğitimleri verildi. Öğrencilere 1500 Afacan Dünya ve Bilgi Kartı, 1000 adet eğitici el kitabı ve eğitim seti dağıtıldı.2002'de İzmir Karşıyaka'da Valilik, Belediye, İtfaiye, Kızılay, Kızılhaç, Milli Eğitim Müdürlüğü, Ege Ordu Komutanlığı, basın ile işbirliği ve geniş halk, öğrenci katılımı ile yaklaşık 100 000 kişinin katıldığı deprem tatbikatına destek verildi.2002'de Gümüşhane'de 400 öğrenciye ve kamu personeli, öğretmen, asker ve sivil savunma ekip üyelerinden oluşan 450 kişilik bir gruba eğitimler verildi.
Affalterbach

Affalterbach, Almanya'nın Baden-Württemberg eyaletine bağlı Ludwigsburg ilçesinde bulunan bir belediyedir. Belediye, Stuttgart yakınlarında yer almaktadır. Yüzölçümü 50.85 km² olan belediyenin nüfusu 31 Aralık 2015 tarihi itibarı ile 4.451'dir.
Affan Yatman

1970 yılında Ankara, Zafer Mühendislik - Mimarlık Yüksek Okulu'ndan mezun olarak 1978 yılında ODTÜ Mimarlık Fakültesi' Restorasyon Anabilim dalında yüksek lisans ile eğitimini tamamladı. 1972 yılında meslektaşı Nesrin Yatman ile evlendi. Aynı yıl birlikte kurdukları serbest mimarlık bürosunda çalışmalarına başladı. Katıldığı yarışmalarda 25'ten fazla ödül kazandı. En bilinen yapıtı, Kızılay AVM'dir. Meslek yaşamı süresinde çeşitli dönemlerde Ortadoğu Teknik Üniversitesi'nde araştırma görevlisi, ADMMA, Bilkent Üniversitesi, Trakya Üniversitesi'nde de öğretim görevlisi olarak çalıştı. Rusya ve Türki cumhuriyetlerde çeşitli eserler yarattı. Affan Yatman, Türk Serbest Mimarlar Derneği üyesiydi. 1998–2000 dönemi TSMD Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini üstlenmişti. 25 Temmuz 2008'de Ankara'da vefat eden Affan Yatman 'ın cenazesi, 27 Temmuz Pazar günü Ankara Kocatepe Camii’nde yapılan törenin ardından Bodrum 'a götürülerek Ortakent’teki Yahşi mezarlığında toprağa verildi.
Affan bin Ebi'l As

Affân ibn-i Ebî el-ʿAs, Emevîler'in adını aldığı Ûmeyye ibn-i ʿAbd Şems'in torunu idi. Babası Ebi'l As bin Ümeyye idi. El-Hakem ibn-i Ebî el-ʿAs ve Ûthman ibn-i Ebî el-ʿAs adında iki erkek kardeşi vardı. Kardeşi, I. Mervan'nın babası olan El-Hakem ibn-i Ebî el-ʿAs idi. Oğlu, Osman bin Affan idi.Affân'ın Safiye bint Ebî el-ʿAs adında bir de kızkardeşi vardı. Safiye, Ebû Sûfyân'nın karısı ve Osman bin Affan'ın halası idi. Ayrıca, İslâm Peygamberi Ebû’l-Kâsım Muhammed ibn ʿAbd Allâh ibn ʿAbd’ûl-Muttâlib'in daha sonra karısı olan Ümmü Hâbibe'nin de annesi idi. Ayrıca Affân'ın Sahabelerden olan Ûthman ibn-i Ebî el-ʿAs adında bir erkek kardeşi daha vardı.
Affe mit Schädel

Affe mit Schädel (Türkçe anlamı "Maymun ve Kafatası"), Alman heykeltıraş Hugo Rheinhold'un yaptığı, 19. yüzyıl sonuna ait ünlü bronz heykel. Eser aynı zamanda “Affe einen Schädel betrachtend” (Kafatasını Seyreden Maymun) adıyla da tanınır. İlk defa 1893'te Große Berliner Kunstaustellung (Büyük Berlin Sanat Fuarı) kapsamında sergilenmiştir.Heykelde bir bayağı şempanze (Pan troglodytes) el yazmaları ve kitaplardan oluşan bir yığının üzerinde oturmaktadır. Maymunun sağ elinde tuttuğu insan kafatası, Shakespeare'in Hamlet oyununda Danimarka Prensi'nin Yorick için yas tuttuğu sahneyi hatırlatır. Maymun çenesini diğer eline dayamış, kafatasını izlemektedir. sol bacağı ile sağ bacağını destekleyecek şekilde oturmuştur ve sağ ayağı ile bir kumpas tutar. Maymunun üzerinde oturduğu kitaplardan birinin sırtında "Darwin" yazmaktadır.Maymunun ayakucunda izleyiciye yönelik olarak açık duran kitabın üzerinde sağ taraftaki sayfada, Tekvin'den alınma "eritis sicut deus" yazısı görülür. Bu Tekvin'de, yılanın Havva'yı yasak meyveyi yemesi için ayartırken söylediği sözün bir parçasıdır: "[iyiyle kötüyü bilerek] Tanrı gibi olacaksınız". Ancak heykelde bu sözün sadece ikinci kısmı yer alır.Bu heykeli yaparken Rheinhold'un nereden ilham aldığı belirsizdir. Ancak heykel, Auguste Rodin'in Düşünen Adam heykeliyle paralellikler taşır. Ancak Rodin bu heykelinin, 1880'de tamamlanmış olmasına rağmen Affe mit Schädel sergilenene kadar hiç bronz dökümünü almamış ve eserini sergilememiştir.Büyük Berlin Sanat Fuarı'nda sergilendiği sırada heykel Carl Gustav Hermann Gladenbeck'in 1851'de kurduğu Gladenbeck Dökümhanesi'nin ilgisini çekti. Dökümhane, heykelin tüm haklarını satın aldı ve bronz dökümlerini kataloğuna ekleyerek popüler olmasını sağladı. 30 santimetre yüksekliğindeki orijinal kalıplar dökümhanenin kapanmasıyla kayboldu ancak 13 santimetrelik bir kalıp Bildgießerei Seiler GmbH tarafından satın alındı.Heykelin Gladenbeck üretimi bronz dökümleri Institute of Evolutionary Biology, University of Edinburgh, Aberdeen’s Medico-Chirurgical Society, Royal College of Surgeons of Edinburgh, Boston Medical Library ve Medical Library of Queen’s University in Kingston Ontario'nun yanı sıra Calgary, Cottbus, Gloucester, Kerikeri, Munnekeburen, Oakville, Osaka, Oxford, Salem am Bodensee, Stevens Point, Viyana ve en ünlüsü olarak Kremlin'de Lenin'in çalışma masasında bulunur. Bir kopya ise II. Dünya Savaşı'ndan kalma bir Junkers Ju 88'in Avusturya'daki Attersee Gölü'nde yer alan enkazından çıkarılmıştır.
Affenpinscher

Affenpinscher (okunuş: Afınpinşa), Almancada maymun köpek anlamına gelmektedir. Bu köpek diğer teriyerler gibi küçük kemiricileri avlamak için kullanılmaktadır, aynı zamanda bir süs köpeğidir, apartman hayatına uyumludur.özünde bir teriyer olmakla birlikte, hareketli, meraklı, cesur ve inatçıdır. Aktif ve dayanıklı olmasının yanında fare ve sıçanları yakalayacak kadar atik ve kıvraktır. Aynı zamanda oyuncu ve yaramaz tavırlarıyla şaklabanlıklar yapmayı sever. Havlama ve tırmanma eğilimi vardır. Teriyerlerin cogundan farklı olarak diğer köpekler ve petlerle iyi geçinir. Sahibine ve dostlarına karşı inanılmaz bir bağlılık gösterir. Genellikle sakin huylu olmasına rağmen bir tehdit oluştuğunda korkusuz ve atılgandır. Bu küçük köpek için ideal ailenin güçlü bir espri anlayışı olmalı ve eğlenceyi sevmelidir.Affenpinscher ırkı genel olarak sağlıklı bir genetiğe sahiptir ancak bu ırkta omurilikte sıvı dolu bir kist oluşumu görülebilir. Bu hastalık syringomyelia olarak isimlendirilir ve nörolojik bir hastalıktır.
Affet

Bu albüm 2013'te Selam Söyle adı ile yeniden yayımlandı. Albümdeki (Kendim Ettim Kendim Buldum hariç) tüm şarkılar yeni albüme taşındı. Kendim Ettim Kendim Buldum şarkısı ise Müslüm Gürses adına yapılmış Baba Şarkılar 2 saygı albümünde yer aldı. Taşınan yeni albümde ise son iki sırada Milat albümünde Remix ve Akustik bölümlerden birer şarkı alındı. Taşınan albüm adını ilgili albümün Akustik bölümünden alınan Selam Söyle şarkısından almıştır.
Affet Allah'ım

Affet Allah'ım, Ferdi Tayfur'un senaryosunu Melih Gülgen ile beraber yazdığı, yönettiği ve baş rolünde oynadığı 1986 yapımı Türk filmidir. Filmin başrollerinde Ferdi Tayfur ile birlikte Necla Nazır oynamaktadır. Filmin yapımcılığını ise Melih Gülgen üstlenmiştir.
Affet Sevgilim

Affet Sevgilim, Osman F. Seden'in senaryosunu yazdığı, Nuri O. Ergün'ün yönettiği 1966 yapımı Türk filmidir.
Affetmeyen Kadın

Affetmeyen Kadın, senaryo, yapım ve yönetmenliğini Osman F. Seden'in üstlendiği 1964 yapımı Türk filmidir.
Affile

Affile, İtalya'nın Lazio bölgesine bağlı Roma ilinde bulunan bir komündür. Komünün nüfusu 30 Nisan 2017 tarihi itibarıyla 1.506'dır.
Affinity Designer

Affinity Designer, Serif tarafından macOS, iOS ve Microsoft Windows için geliştirilmiş bir vektör tabanlı grafik editörüdür. Affinity Photo ve Affinity Publisher ile birlikte "Affinity Üçlüsü" ailesinin bir parçasıdır. Affinity Designer doğrudan şirket web sitesinden ve Mac App Store, iOS App Store ve Microsoft Store'dan satın alınabilir.
Affligem

Affligem (), Brüksel'in 20 km kuzeybatısında yer alan bir semttir. Flaman Brabant ilinde bulunur ve önemli bir demiryolu rotasının üstündedir.Semt, Essene, Hekelgem ve Teralfene köylerini içerir. 1 Ocak 2006 istatistiklerine göre nüfusu toplam 11956 idi. Toplam yüzölçümü 17.7 km2, nüfus yoğunluğu da 676/km2dir.
Affogato

Affogato (İtalyanca, "boğulmuş") kahve temelli tatlıdır. Genellikle bir kaşık vanilyalı gelato ya da dondurma üzerine sıcak espresso dökülerek hazırlanır. Bazı türleri amaretto, Bicerin veya likör içerebilir. Kahve ve dondurmanın birleşimi olarak değil, başlı başına bir içecek olarak kabul görür.
Affonso Eduardo Reidy

Affonso Eduardo Reidy (d. 26 Ekim 1909, Paris – ö. 10 Ağustos 1964, Rio de Janeiro), Brezilyalı mimar.1936 -1939 yıllarında, dönemin Eğitim Bakanı Gustavo Capanema tarafından, Rio de Janeiro’deki Eğitim ve Kamu Sağlığı Bakanlığı’nın yeni merkezinin inşaatı (Gustavo Capanema Binası) için oluşturulan mimarlar grubuna seçildi. Bu amaçla Lucio Costa, Carlos Leao, Jorge Moreira, Ernani Vasconcellos ve Oscar Niemeyer ile çalıştı. Le Corbusier ise bu gruba 1936 yılında danışman olarak katkıda bulundu.
Afgan Bağımsızlık Günü

Afgan Bağımsızlık Günü, 8 Ağustos 1919 tarihinde imzalanan Britanya'dan bağımsızlık anlaşması olan ünlü Ravalpindi Antlaşması'nın ardından, 19 Ağustos 1919 tarihinde Emanullah Han tarafından Afganistan'ın bağımsızlığının ilan edilmesini anma günüdür.Gün, 1992'ye kadar kutlanmıştır. Sivil savaşlar ve tedirginlik kutlamaları engellemiştir. Taliban, 1996'da Kabil'i ele geçirince bayram tekrar başlamıştır.
Afgan Silahsızlanma, Terhis ve Reentegrasyon Programı

Afghan Disarmament, Demobilization and Reintegration Program (DDR) (Türkçe: Afgan Silahsızlanma, Terhis ve Reentegrasyon Programı), Afgan Milis Kuvvetleri/Afgan Ordusundan binlerce savaşçıyı silahsızlandırmayı, terhis etmeyi ve yeniden bütünleştirmeyi ve onlara Afgan Ulusal Ordusuna, Afgan Ulusal Polisine veya alternatif bir iş koluna katılma fırsatları sağlamayı amaçlıyordu. Afganistan hükûmeti ve ANBP, sivil hayata entegre edilebilecek 100.000 eski savaşçı olabileceğini tahmin etmiştir.Kanada hükûmeti görevin Temmuz 2005'te tamamlandığını, 63.000 askerin yakalanıp sivil hayata entegre edildiğini söyledi. Muhammed Fahim'e sadık yaklaşık 40.000 asker bulunmaktaydı.İlk safhada 1 Temmuz 2003'te operasyon başlamış ve Kunduz, Bamyan ve Khost eyaletleri göz önünde bulundurulmuştur.Silahzızlandırma programı görevi için Afganistan Kentsel Gelişim Bakanı Yousuf Pushtun görevlendirilmiştir.DDR için toplam bütçe US$200 milyon olarak tahmin edilmektedir, sadece 41 milyon dolar ilk evrede sağlanmıştır, Japon hükûmeti 35 milyon dolar sağlamıştır.İngilizce Wikipedia 27/09/2008 tarihli Afghan Disarmament, Demobilization and Reintegration Program maddesi
Afgan Sosyal Demokrat Partisi

Afgan Sosyal Demokrat Partisi, daha çok Afgan Mellat adıyla bilinir, (Peştuca: افغان ملت‎ - Afğān Mellat; "Afgan Ulusu") Afganistan'da Peştun milliyetçisi bir partidir. Parti yönetimi kendilerini sosyal demokrat olarak tanımlar ancak parti Sosyalist Enternasyonal tarafından tanınmamıştır. Partinin şu anki lideri 3 Ekim 2012'de gerçekleştirilen 6. parti kongresinde başkan seçilen Stanagul Şerzad'dır.Afgan Sosyal Demokrat Partisi 8 Mart 1966'da yönetici elit tabaka ile ilişkiler içerisinde olan bir grup bürokrat tarafından kuruldu ancak resmi olarak kurulma tarihi 27 Mart 1966'dır.Afgan aydını Gulam Muhammed Ferhad partinin ilk başkanı olarak görev yaptı. Parti Peştun etnik grubunun çıkarlarını gözetir ve destekçilerinin büyük çoğunluğu yine Peştunlardır. Parti Peştunizasyon ve Büyük Afganistan fikrini benimsemiştir. (Parti Peştunların çoğunlukta olduğu Pakistan bölgelerinin aslında Afganistan toprağı olduğunu iddia eder.)1978'deki Sevr Devrimi'nden sonra parti yasaklandı. Ferhad tutuklandı ancak 1980 yılında serbest bırakıldı.Pakistan'daki sürgünde, Afganistan Ulusal İslami Cephesi çatısı altında faaliyet gösterdi. 1886-87'de parti, hükûmet ve hapisten çıkan bazı parti liderleri arasında diyaloglar gerçekleşti. Ancak parti iktidar koalisyonunun dışında kalmayı tercih etti. Hükûmetle parti arasındaki ilişkiler partinin 3 fraksiyona bölünmesine neden oldu; biri Şems-ül-Hüda Şems liderliğindeki, biri Kudretullah Hadad liderliğindeki ve diğeri Muhammed Emin Vakman liderliğinde fraksiyondu.1995'te Vakman cephesinin liderliğini Şems-ül-Hüda Şems üstlendi. Onun liderliğinde parti, Peştun milliyetçisi profilini yumuşattı ve bu sayede diğer etnik gruplardan oy aradı. Partinin Vakman cephesi Afgan hükûmeti tarafından "Afgan Mellat Partisi" olarak tanındı.Taliban hükûmetinin düşüşünden sonra parti lideri Ahadi yeni hükûmette Maliye Bakanı olarak yer aldı. Parti Hamid Karzai'yi başkanlık seçimlerinde destekledi ve Karzai'nin desteğini elde etti. Partinin 10 civarında belediyesi vardır. Parti Afganistan'da kendini resmi olarak 16 Mayıs 2004'te kayıt ettirdi.Şems-ül-Hüda Şems 2004'te partisini kayıt ettirmek için başvurdu ancak bunu başarabilen kişi Mayıs 2007'de partiyi Afgan Mellat Milli Müterakki Gwand - افغان ملت ملي مترقي ګوند" (Afgan Milli Halk İlerici Partisi) adıyla resmi olarak tanıtan oğlu Ecmel Şems oldu.
Afgan Ulusal Ordusu

Afganistan Kara Kuvvetleri, Afgan Silahlı Kuvvetlerinin kara harp koluydu. Afganistan İslam Cumhuriyeti altında, Kabil'deki Savunma Bakanlığı'na bağlıydı ve büyük ölçüde ABD liderliğindeki NATO kuvvetleri tarafından eğitildi. Bu kuvvet 2002 yılında kurulmuştur. Afganistan Silahlı Kuvvetleri komutası altındaki en büyük kuvvetiydi.Afganistan ordusu ilk olarak Abdurrahman Han'ın saltanatı sırasında İngiliz desteği ile 1880 yılında kuruldu. 1880 yılında Emir Abdur Rahman Han'ın saltanatı sırasında yeniden düzenlenmiştir.[3] Afganistan, Birinci ve İkinci Dünya Savaşları sırasında tarafsız kaldı. 1960'lardan 1990'ların başına kadar, Afgan Ordusu Sovyetler Birliği tarafından donatıldı.Ocak 2011 itibarıyla, Afganistan Kara Kuvvetleri yedi bölgesel Kolorduya ayrılır ve yaklaşık 150.000 aktif personelden oluşur. Amerika Birleşik Devletleri tarafından öncelikle desteklenen ve finanse edilen Afganistan Savunma Bakanlığı, 2014 yılına kadar yaklaşık 260.000 asker olarak orduyu genişletecektir. Orduda gelişmiş savaş eğitimi veren diğer NATO ülkelerinden ek sayıları 4.000'den fazla olan Amerikan askeri eğitmenleri vardır.Afgan Ulusal Ordusu'nun eğitiminin çoğu Afgan Ulusal Güvenlik Üniversitesi'nde verilmektedir. 2019'da, Afgan Ulusal Ordusu'nun yetkili gücü 195.000'den yaklaşık 180.000 askeri vardı.2001 yılının sonlarında Taliban'ın ülkeden çıkarılmasından sonra, yeni Afganistan Silahlı Kuvvetleri, özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve NATO'nun desteği ile oluşturuldu. 2002 yılından bu yana milyarlarca dolar değerinde askeri ekipman, tesis ve yardım Afgan Ordusuna sağlanmıştır. Orduya çoğu silah, Humvee, M-16 saldırı tüfeği, vücut zırhlı ceket gibi araçlar ve askeri teçhizat diğer türleri dahil Amerika Birleşik Devletleri'nden gelmiştir.NATO'yu destekleyen birliklerin 2021 yazında Afganistan'dan çekilmesinin ardından, Taliban tarafından yürütülen hızlı bir saldırıya ek olarak, Afgan Ulusal Ordusu büyük ölçüde dağıldı. Bu, Kabil'in düşüşü ve Başkan Eşref Ghani'nin Özbekistan'a kaçmasıyla sonuçlandı. Çok sayıda birlik, başta ABD yapımı silah ve erzakların önemli miktarda ele geçirilmesiyle birlikte, Taliban karşısında geri çekildi.Cumhurbaşkanı Eşref Gani'nin kaçması ve Kabil'in düşmesinin ardından, Afgan Ulusal Ordusu'nın geri kalan güçleri ya görevlerini terk etti ya da Taliban'a teslim oldu ve Afgan Ulusal Ordusu'nun fiili varlığı sona erdi.
Afgan Ulusal Polisi

Afgan Ulusal Polisi Afganistan'da birincil ulusal polis gücüydü. Ülke genelinde tek bir kolluk kuvveti olarak hizmet vermekteydi. Afgan polis gücünün 18. yüzyılın başlarında Afgan milletinin kurulmasıyla birlikte oluşturuldu. Bismillah Khan Muhammedi başkanlığındaki Afganistan İçişleri Bakanlığı'nın sorumluluğu altındaydı.Afgan Ulusal Polisi kuvvet geliştirme aşamasındadır. ABD Silahlı Kuvvetleri ve çeşitli Federal hükûmet çalışanlarının yanı sıra Almanya'nın Bundespolizei (BPOL) ve İngiltere'nin Scotland Yard gibi birçok diğer NATO ülkeleri tarafından çoğunlukla eğitim verilmekteydi. 2009'dan beri Afgan Ulusal Polisi, ABD liderliğindeki NATO güçlerinden ileri düzeyde eğitim almaya başladı. Afgan Ulusal Polisinin Aralık 2018'de 116.000 üyesi vardı.Şubat 2012'de ABD, egemenliğini korumak ve sınırlarını etkin bir şekilde kontrol etmek için Afganistan hükûmetine destek vereceğine söz verdi. 2012'de Danimarka Başbakanı Helle Thorning-Schmidt ile Chicago'da yaptığı görüşmede ABD Başkanı Barack Obama, "Bunun yumuşak ve sürdürülebilir bir geçiş olduğundan emin olmak için sadece Danimarka'ya değil, diğer müttefiklerimize de danışacağız. Afgan hükümetinin kendi egemenliğini desteklemesine ve sınırlarını etkin bir şekilde kontrol etmesine yardım etmeye devam ediyoruz." Nisan 2013'te İçişleri Bakanlığı, uluslararası toplumun desteğiyle ANP'yi güçlendirmek ve profesyonel hale getirmek için bir strateji açıkladı. Bu, ANP'yi Batı standartlarındaki bir polis gücüne daha yakın hale getirmek için tasarlanmış on yıllık bir plandı.https://web.archive.org/web/20110707092254/http://afgclassics.com/military/afghanistan/uniforms/anp.html: Afgan Ulusal Polis Kıyafetleri
Afgan Yerel Polisi

Afgan Yerel Polisi (İngilizce: The Afghan Local Police (ALP) Afganistan İçişleri Bakanlığı'nın bir parçası olarak Afganistan'da ABD-İngiltere destekli bir yerel kolluk kuvveti, savunma gücü ve milis gücüydü. Öncelikle Taliban isyancılarına karşı yerel bir savunma gücü olarak kurulan bu grubun üyelerinin tutuklama yetkisi yoktu ve yalnızca Afgan Ulusal Polisi (ANP) tarafından talep edilmesi halinde suçu soruşturma yetkisine sahipti. Uluslararası Güvenlik Destek Gücü'nün (ISAF) talebi üzerine 2010 yazında kurulmuş ve maaşlar ABD tarafından ödenmekteydi. Subaylar, ISAF personeli tarafından üç haftalık askeri ve polis eğitimine tabi tutuldu ve silah ve üniforma almışlardı. Köylerini asi saldırılarına karşı savunmayı ve ANP'nin saldırı operasyonlarına odaklanmasını sağlamayı amaçlamışlardı. Başlangıçta iki ila beş yıl arasında çalışması amaçlanmıştı.ABD hükûmeti, ALP'yi 45.000 üyeye çıkarmak ve programı en az 2018'e kadar sağlamak için Şubat 2013'te fon sağladı ve çoğu yabancı askerin 2014'ün sonuna kadar ülkeden çekilmesini öngördü.ALP için sağlanan uluslararası finansman 30 Eylül 2020'de sona erdi ve o yıl dağıtıldı. Ancak, NATO güçleri Haziran 2021'de Afganistan'dan çekilirken, İçişleri Bakanı vekili ALP'nin bir parçası olarak 30.000 personeli silahlandırmayı planladığını duyurdu.
Afgan mutfağı

Afgan mutfağı; büyük oranda Afganistan'da yetişen tarım ürünleriyle yapılan yemeklerden oluşur. Afganistan'ın üreticisi olduğu en popüler besinler; buğday, arpa, pirinç ve mısırdır. Ülke topraklarının geniş bir bölümü karasal iklim altında olduğu için, tahıl ürünlerinin tarımı ve kullanımı oldukça fazladır. Bunların yanı sıra yüksek kalitedeki narı, üzümü ve kavunuyla tanınan  Afganistan'da süt ve süt ürünleri de yoğun olarak tüketilmektedir.Doogh ya da Shomleh; yoğurda su katılarak yapılan, orijinali bir Türk lezzeti olan ayrana dayanan Afgan içeceğidir. Genelde taze nane veya salatalık parçaları eklenerek sunulan doogh, Afganistan'da özellikle yaz aylarında en çok tüketilen içecektir. Marketlerden restoranlara kadar birçok yerde bulunabilir.
Afgan mücahitler

Afganistan Mücahitleri İslam Birliği, Afganistan İşgali sırasında Sovyetler Birliği ve Afganistan Demokratik Cumhuriyeti'ne karşı savaşan Mücahid grupların kurduğu koalisyon.Birliğin temel amacı Afganistan topraklarından işgalci güçleri çıkarmaktır. Birlik, İşgal devam ederken Mücahid grupların tek bir çatı altında toplanması için 1988 yılında kurulmuştur. Afgan İç Savaşı'nı kazanana kadar faaliyet göstermiştir. İç Savaşın kazanılması sonrası Mücahid gruplar kendi aralarında bölündü ve ülke yeni bir iç savaşa sürüklendi.
Afgan tilkisi

Afgan tilkisi (Vulpes cana), köpekgiller (Canidae) familyasının Vulpini oymağına ait, Asyada bulunan bir tilki türü. En küçük köpekgillerden biridir.Afgan tilkisinin tüyleri yumuşak, üst kısmı gri-kahverengi, karnı ise beyaz renk olur. Sırtında siyah bir şeridi, bazen de siyah arka bacakları olur. Kulakları büyük, ağzı kısadır. Kuyruğu neredeyse aynı vücudunun uzunluğu kadar uzun, gür tüylü ve ucu siyah renktir.Kısa zaman öncesine kadar afgan tilkisinin Orta Asya'da; Afganistan, Kuzeydoğu İran, Türkmenistan ve Pakistan'da yaşadığı kabul edilirdi. Ancak 1981 yılında İsrail'de ve son 10 yıl içerisinde Sina Yarımadasında, Umman'da, Suudi Arabistan'da, Ürdün'de ve diğer Arap ülkelerinde bulunmuştur. Böylece artık Arap Yarımadası'nın tümünde yaygın olan bir tür olduğu kabul edilir.Yaşam alanı kurak, kayalık ve dağlık bölgelerdir. Dağlık bölgelerde 2000 metre yüksekliğe kadar rastlanılabilir. Bazen çöllerde veya bozkırlarda da görülür.Afgan tilkisinin şahsi av alanı 1,6 km²'dir. Bu alanı, bütün ömrü boyunca beraber kaldığı eşi ile birlikte savunur. Gece avcısıdır ve kesinlikle gündüz ava çıkmaz. Gündüzleri kayaların altındaki boşluklarda ya da mağaralarda uyuyarak geçirir. Geceleri yalnız başlarına ava çıkar ve her gece 7–11 km yürürler.Diğer tilkilerden daha çok bitki yer. Başlıca Böcekler, karpuz ve üzüm gibi meyveler yer. Bazen yiyeceğini tarlalarda arar. Çok nadir olarak, küçük omurgalı hayvanlar ile beslenir. Afgan tilkisi su ihtiyacını yediği şeyler ile giderir ve doğrudan su içme gereği duymaz.Üreme zamanları Aralık ve Şubat ayları arasındadır. 50-60 gün süren bir gebelikten sonra dişi tilki dünyaya 1-3 yavru getirir. Yavrular 30-45 gün boyunca emzirilir ve 8-12 ay sonra kendileri üreyebilecek olgunluğa ulaşırlar. Afgan tilkisinin ömrü 4-5 yıl civarındadır.Afgan tilkisinin en yakın akrabası Çöl tilkisidir. Bu akrabalıktan dolayı, uzun kulaklı çöl tilkisinin Fennecus adında ayrı bir cins olarak sınıflandırılmasından artık vazgeçilmiştir.
Afgan vatandaşlık yasası

Afgan vatandaşlığı, Afganistan devletinin yasalarına tabi olan bir bireyin hukuksal statüsünü ifade eder.Afgan vatandaşları, devletin verdiği haklara ve yükümlülüklere sahiptir. Afganistan vatandaşı olmanın gereklilikleri ve hakları, ülkenin yasalarına ve düzenlemelerine dayanır. Bu, seyahat, çalışma, eğitim ve diğer birçok alanda vatandaşların haklarını ve sorumluluklarını belirler.
Afgan İslam Basını

Afgan İslam Basını, 1982'de Sovyetler Birliği'nin Afganistan'a müdahalesi sırasında Muhammad Yaqub Sharafat tarafından Afganistan'da oluşturulmuş ajans. 2001 Afganistan saldırıları sırasında da sık sık kaynak olarak kullanılmıştır.
Afganistan (anlam ayrımı)

Afganistan Demokratik Cumhuriyeti, 1978'den 1992'ye kadar var olan bir devlet. Daha sonra 1987'de "Afganistan Cumhuriyeti" olarak yeniden adlandırıldı.
Afganistan Amerikan Üniversitesi

Afganistan Amerikan Üniversitesi (İngilizce: American University of Afghanistan, Farsça: دانشگاه امریکایی افغانستان), Kabil, Afganistan'da bulunan ülkenin ilk özel üniversitesidir. Üniversite 2004 yılında kurulmuş olup, lisans düzeyinde eğitim, yoğunlaştırılmış İngilizce kursları ve profesyonel gelişim eğitimi verilmektedir. Üniversitenin yaklaşık 300 öğrencisi bulunmaktadır.
Afganistan Bankası

Afganistan Bankası (Peştuca: د افغانستان بانک; Darice: بانک مرکزی افغانستان), Afganistan'ın merkez bankasıdır. Afganistan'daki tüm banka işlemleri ve para idaresini yürütür.
Afganistan Cumhuriyeti

Afganistan Cumhuriyeti (), 1973-1978 yılları arasında varlığını sürdüren, tarihteki ilk Afgan cumhuriyetidir.16-17 Temmuz 1973 günlerinde, kralın yeğeni ve kayınbiraderi olan eski başbakan Muhammed Davud Han, solcu subayların yanı sıra Afganistan Demokratik Halk Partisi'nin (ADHP) Perçem kanadının desteklediği kansız bir askerî darbeyle, Roma'da tedavi görmekte olan Kral Muhammed Zahir Şah'ı devirdi. Darbenin ardından cumhuriyet ilan edilirken kral Roma'da sürgün hayatına başladı. Pakistan başbakanı Zülfikar Ali Butto ile, Peştu sorunuyla ilgili bir deneme anlaşması imzaladı. Davud Han'ın hazırladığı ve 1977'de Ayan Meclisi'nce kabul edilen anayasa, tek partili bir yapıyı öngörmekteydi.1975 yılında komünistleri yönetimden uzaklaştırmak için aldığı birtakım önlemler kapsamında, aralarında Perçem Cephesi'nden Babrak Karmal ve Nur Muhammed Terakki gibi ileri gelen parti yöneticilerinin de yer aldığı kişiler tutuklanarak cezaevine gönderildi.Nisan 1978'de, Afganistan Demokratik Halk Partisi'nin Halk kanadının düzenlediği darbeyle Davud Han devrilirken kendisi ve aile üyelerinin çoğu öldürüldü. 27 Nisan 1978'de Afganistan Demokratik Cumhuriyeti kurularak Afganistan Demokratik Halk Partisi Genel Sekreteri Nur Muhammed Terakki, Devrim Konseyi Başkanı sıfatıyla iktidara geldi.
Afganistan Dayanışma Partisi

Afganistan Dayanışma Partisi, Afganistan'da küçük, sol kanat bir siyasi partidir. Parti Platform, dört ana konu üzerine odaklanır: laiklik, kadın hakları, demokrasi ve Afganistan'daki Amerika Birleşik Devletleri/NATO varlığına muhalefet. Parti, yozlaşmış, köktendinci ve savaş ağalarının egemen olduğu Afgan hükûmetini şiddetle eleştiriyor. Parti yaklaşık 30.000 üyesinin olduğunu iddia eder.Parti, 2005 ve 2010 parlamento seçimleri için boykot etti. Parti, Nisan 2012'deki Kabil gösterileri sonrasında Haziran 2012'de savaş suçları işlediği gerekçesiyle askıya alındı. Parti, bazı Afgan liderlerini, eski parti liderlerini ve bazı komutanları bu sebepten dolayı suçladı. Çatışma ve adalete teslim edilmelerini talep etti.SPA, 2004, 2009 ve 2014 başkanlık seçimlerini boykot etti. Parti, Afganistan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ABD hükûmetinin onayı olmadan gerçekleşemeyeceğini söyledi. Ancak parti il ​​seçimlerinde yer ald. Parti, bazı adayları desteklemesine rağmen, 2013 il seçiminde hiçbir SPA üyesi yoktu.
Afganistan Demokratik Gençlik Örgütü

Afganistan Demokratik Gençlik Örgütü (Darice:  سازمان دموکراتیک جوانان افغانستان,  Sâzmân-e Damukrâtik-e Javânân-e Afghânistân) Afganistan Demokratik Halk Partisi’nin gençlik kolu ve Afganistan Demokratik Cumhuriyeti’nin ana gençlik oluşumuydu. 17 yaşını geçen ADGÖ üyeleri, ADHP’ye üye olma hakkı kazanırdı.1980’lerin ortalarında 25.000 civarında üyesi bulunmaktaydı. Dünya Demokratik Gençlik Federasyonu’na üyeydi.
Afganistan Demokratik Halk Partisi

Afganistan Demokratik Halk Partisi (, ), Afganistan'da faaliyet göstermiş eski siyasi parti. Nisan 1978'de gerçekleştirdiği Sevr Devrimi ile var olan hükûmeti devirerek yönetimi ele geçirmiş ve Afganistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasına yol açmıştır. Afganistan Demokratik Cumhuriyeti yıkıldıktan sonra parti kapatılmıştır. Fakat Afganistan Vatan Partisi olarak devam etmiştir.
Afganistan Emirliği

Afganistan Emirliği (Peştu: د افغانستان امارت Da Afghānistān Amārat, Farsça: امارت افغانستان Amārat-i Afghānistān), Orta ve Güney Asya'nın arasında yer alan, 1823-1926 yılları arasında hüküm sürmüş, bugünkü Afganistan ve Pakistan'ın bir kısmını oluşturan sınırlar içinde yer alan eski bir tarihi devlet ve emirliktir. Söz konusu devlet Kabil'deki Barakzay Hanedanı'nın kurucusu Dost Muhammed Han'ın Dürrânîler'i ortadan kaldırılmasıyla kuruldu. Emirliğin tarihinde; Orta Asya'da süper güç olma yarışı içinde olan Britanya İmparatorluğu ve Rus İmparatorluğu'nun arasındaki Gölgeler Turnuvası etkili olmuştur. Bu dönem, Afganistan'daki Avrupa etkisi olarak da nitelendirilmiştir. Afganistan Emirliği, daha sonra İngiliz güçleri tarafından Birinci İngiliz-Afgan Savaşı'na yol açan Sih İmparatorluğu ile olan savaşa devam etti. Savaş, İngilizlerin geri çekilip Dost Muhammed Han'ın yeniden tahta geçmesiyle sonuçlandı. Ancak İkinci İngiliz-Afgan Savaşı sırasında Britanyalılar bu sefer Afganları mağlup etmeyi başararak bugün modern Pakistan sınırları içinde yer alan Afgan topraklarını işgal etti ve Afgan dış ilişkilerini kendi himayesine aldı. Bu durum Afganların Üçüncü İngiliz Afgan Savaşını (stratejik ve politik anlamda) kazandıktan sonra Ravalpindi Antlaşması'nın imzalanması sonucu Emanullah Han'ın kontrolü geri kazanmasıyla son buldu.14 Mart 1823 tarihinde Emirlik, Peşaver Vadisi'ndeki eski Afgan kalesinin kontrolünü Nowshera Savaşı'nda Ranjit Singh'in Sih Khalsa Ordusu'na kaptırdı. Savaşta Afgan güçlerine Dost Muhammed Han'ın aynı babadan ayrı anadan doğma yarı kardeşi Azim Han da destek vermiştir. Bugün Peşaver de, Nowshera da Pakistan sınırları içinde yer alan yerleşim bölgeleridir.Emirliğin kurulmasından birkaç yıl sonra bölgeye artan Rus ve İngiliz ilgisi, İranlı Muhammed Şah ile Dost Muhammed Han arasında bir çıkar çatışmasındaydı ve bu da Birinci İngiliz-Afgan Savaşı'na (1839-1842) yol açtı. Savaş sırasında İngiltere, Afganistan'ın Rus kontrolüne girmesini önlemek ve Rus yayılmasını engellemek amacıyla ülkeyi işgal etti. Savaş, Birleşik Krallık'ın için geçici zaferiyle sona ermişi, Britanya daha sonra Dost Muhammed'in tekrar iktidara gelmesi için geri çekilmek zorunda kalacaktı.Dost Muhammed'in 1863'te ölümü üzerine yerine oğlu Şer Ali Han tahta geçti. Ancak üç yıl sonra ağabeyi Muhammed Afzal Han, Şer Ali Han'ı devirdi.
Afganistan Emirliği (1929)

Afganistan Emirliği, Ocak 1929'dan Ekim 1929'a kadar varlığını sürdüren ve Sakkavistler tarafından yönetilen tanınmayan bir devletti. Habibullāh Kalakāni 18 Ocak 1929'da devletin ilk ve tek emiri oldu. 13 Ekim 1929'da Kalakani'nin düşmesinden sonra Emirlik sona erdi.İktidara geldikten sonra, Sakkavistler zorunlu askerliği ve vergileri kaldırdılar ve okulları kapattılar.9 Mayıs'ta Kalakani, Kabil vatandaşlarının şehirden izinsiz olarak ayrılmalarını, hatta hükûmet kontrolündeki Bandar-i Arghandah, Çarasya, Bini Hisar, Butkhak, Kutal-i Pay Manar, Kutal-i Hayr Hanah, Maydan, Calriz, Lovgar, Kurd Kabil, Tangi Garu veya Dih Sabız'a bile gitmelerini yasaklayan bir kararname çıkardı.Kalakani bir süre için ordusuna vergi ödemeden kraliyet hazinesine güvendi. Ancak, hazine tükenince vergiler geri geldi. Vergiler, ordusunun masraflarını karşılamak için halkın malına el konarak toplanırdı. Gelir, zengin Tacik tüccarlarının hazineye katkıda bulunmasına zorlayarak da toplandı.Sakkavistler, yönetim dönemlerinde askeriyeyi korudu. 14 Nisan 1929'da Fayiz Muhammed, Sakkavistlerin sayısının 20.000 olduğunu tahmin etti.Sakkavist hükûmeti, 19 Ağustos 1929'dan başlayarak Afgan Bağımsızlık Günü'nü (her zamanki sekiz yerine) beş gün boyunca kutladı. Kalakani, kutlamalara 60.000 Afgan rupisi harcadı ve bu fırsatı Afgan halkını kazanmak için kullanabileceğini umuyordu. Kalakani 19 Ağustos'ta bir konuşma yaptı. Konuşmanın içeriği bilinmiyor ancak Fayiz Muhammed, Kalakani'nin "orada durup, işlerin gerçekte nasıl olduğu hakkında yalan üstüne yalan söylediğini" belirtti.Kabil'in kontrolünü ele geçirmesine rağmen, Afganistan'ın Sakkavist hükûmeti herhangi bir diplomatik tanınma elde edemedi. Bununla birlikte, Sakkavistler Basmacı Hareketi'yle ittifak kurdular ve Kuzey Afganistan'da faaliyet göstermelerine izin verdiler. Afganistan'ın Basmacı sınır baskınlarını kısıtlamasını zorunlu kılan Urtatagai ihtilafının sona ermesinin ardından Afganistan'ın Sovyetler Birliği ile imzaladığı "Tarafsızlık ve Saldırmazlık Paktı"nı iptal ettiler.
Afganistan Futbol Federasyonu

Afganistan Futbol Federasyonu, Afganistan'da futbolun en üst yönetim birimidir. 1922 yılında kurulan federasyon, 1948'den beri FIFA'nın ve 1954'ten beri Asya Futbol Konfederasyonu'nun üyesidir.Afganistan milli futbol takımı, ilk uluslararası futbol kupaları olan 2013 Güney Asya Futbol Federasyonu Şampiyonasını kazandı. 2014'ün başlarında, FIFA Ballon d'Or töreninde Afganistan Futbol Federasyonu, 2013 FIFA Fair Play Ödülü'ne layık görüldü.
Afganistan Geçiş Yönetimi

Afganistan Geçiş Yönetimi (AGY), Afganistan'da Haziran 2002'de oluşturulan geçici yönetimin adı. 2001 yılındaki Bonn Konferansı'nın ardından kurulan Afganistan Geçici Yönetimi'nin yerine gelmiştir. 2004'te yapılan seçimlerle birlikte Afganistan İslam Cumhuriyeti kurulmuş ve AGY'nin görevi sona ermiştir. Hamid Karzai devlet başkanı olmuştur.
Afganistan Halkının İslami Birlik Partisi

Afganistan Halkının İslami Birlik Partisi (Farsça: حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان‎, Hizb-e Wahdat Islami Mardum-e Afganistan) Afganistan'da Afganistan İslami Birlik Partisi'nde yaşanan ayrılıklardan sonra kurulan bir siyasi partidir. Liderliğini Muhammed Mohaqiq yapmaktadır. Parti 2004'te Mohaqiq, Planlama Bakanlığı'ndaki görevinden istifa ettikten sonra kuruldu. Hükûmetten ve Afganistan İslami Birlik Partisi'nden istifa ettiğini açıkladıktan sonra Mohaqiq, Afganistan Halkının İslami Birlik Partisi'nin kuruluşunu ve 2004 başkanlık seçimlerinde aday olduğunu duyurdu. Partiyi kurmasına rağmen Mohaqiq Hazara milliyetçi platformunda bağımsız olarak seçim kampanyaları düzenledi. Diğer birçok aday gibi Mohaqiq'da "halkın adamı" imajını vurguladı ve halkın çıkarı için savaşacağına dair söz verdi. Başkan Karzai'nin yanında başkan yardımcısı olarak görev yapan Afganistan İslami Birlik Partisi lideri Karim Khalili'ye rağmen Mohaqiq Hazara halkının oylarının büyük çoğunluğunu aldı.Mohaqiq ve parti, bir kadının kocasıyla sevişmeyi reddemeyeceği ve reddederse sonuçlarına katlanmak zorunda kalacağı 2009 Aile Yasası'na karşı çıktı.
Afganistan Kürtleri

Afganistan Kürtleri, Afganistan'da Kürt kökenli bir etnik gruptur. Birçok kez Afganistan'da bulundular.Afganistan'daki Kürtler, Moğol istilası kadar erken bir tarihte, Kürtler bugünkü Afganistan'da Moğollarla savaşmak için kuzeybatı İran'dan alındığında geldi; Türkmen ve Özbek göçebelerle savaşmak için topraklarından alınan Horasan Kürtleri ile aynı sebep. Kürtler farklı zamanlarda Afganistan'a gelmişler ve orada yaşamışlardır. Afganistan'a yönelik bir başka büyük Kürt göçü dalgası, Afşar hanedanlığı döneminde İran Kürdistanı'ndan daha büyük Horasan'a göçlerinin devam etmesiydi. Nader Shah'ın ordusunu iki ana grup oluşturdu. Birincisi, savaş ve muharebeden sorumlu Şahseven Türkleri, ikincisi ise Nadir'in ordusuna yedek olarak hizmet eden bir Kürt grubuydu. Afgan Kürtlerinin çoğunluğu Moğollarla savaşmak için getirilen Kürtlerin torunları veya Afganistan'a göç eden Kürtlerin torunları veya Nadir Şah'a sadık Kürtlerin torunları olsa da, 1980'lerde önemli sayıda İslamcı Kürt, Sovyetlere karşı savaşmak için Afganistan'a geldi. Bugün Afgan Kürtleri çoğunlukla asimile edilmiş, ancak Kürt olduklarını kabul ediyorlar, çoğu anadili olarak Dari konuşuyor ve aralarında Kürtçe konuşan çok az kişi var. Pek çok Afgan Kürt şehirlere yerleşirken, birçoğu hala göçebe yaşam tarzını sürdürüyor, Afganistan dağlarında keçi ve koyunlarla yaşıyor. Sünni İslam'ı takip ediyorlar ve çoğunlukla Herat, Ghazni, Mezar-ı Şerif ve Kabil şehirlerinde yaşıyorlar. Nüfusları yaklaşık 200.000 kişidir.
Afganistan Savaşı

Afganistan'ın antik tarihi#Büyük İskender'den Greko-Bactrian yönetimine (MÖ 330-MÖ 150) (MÖ 330 - MÖ 327)Moğol İmparatorluğu tarafından Afganistan'ın fethi (13. yüzyıl), bkz Moğol İmparatorluğu'nun Orta Asya'yı fethiAfganistan İç Savaşı (1863-1869), Dost Mohammad Han'ın ölümünden sonra Şir Ali Han ile Afzalid fraksiyonu arasında bir iç savaşİngiliz-Afgan Savaşı (Britanya İmparatorluğu'nun [[Britanya Hindistanı üzerinden Afganistan'a saldırıları)Panjdeh olayı (1885), Birleşik Krallık ile Büyük Oyun sırasında Rus İmparatorluğu tarafından Afganistan'a ilk büyük saldırıAfganistan İç Savaşı (1928-1929), Şinvari ve Sakkavistlerin isyanları, ikinci grup 9 aylık bir süre için başkenti ele geçirmeyi başardıSovyetler Birliği'nin Afganistan'a müdahalesi, Afganistan Demokratik Cumhuriyeti hükûmetini desteklemek için Sovyet askeri müdahalesini takiben Afgan mücahitleri ile Sovyetler Birliği arasındaki savaşAfganistan İç Savaşı (1992-1996), Taliban'ın Afganistan'ın çoğuna yayılması ve 1996'da Taliban tarafından yönetilen Afganistan İslam Emirliği'nin kurulmasıAfganistan İç Savaşı (1996-2001), Afganistan'ın kuzeyini kontrol eden Kuzey İttifakı ile Afganistan'ın geri kalanını kontrol eden Taliban arasındaki savaş dönemi. 2001'de ABD liderliğindeki Afganistan istilası ile sona erdiUluslararası Güvenlik Destek Gücü (tüm NATO üyelerini içeren bir ülkeler koalisyonu) ile Taliban Ayaklanması'yla mücadeleTaliban, El Kaide ve IŞİD'e karşı isyan karşıtı operasyonlardan oluşan 2014 sonrası Kararlı Destek Misyonu aşamasıPencşir çatışması, yönetici Taliban milisleri ile Pencşir Vadisi'ndeki isyancılar arasında bir çatışma.
Afganistan Türk Görev Kuvveti Komutanlığı

Afgan geçici hükûmetine destek sağlamak amacıyla 2001 yılında Barışı Destekleme Harekâtı kapsamında kurulmuştur. Bu birliğin Afganistan'da herhangi bir muharip görevi bulunmamaktadır sadece meşru müdafa görevi yerine getirmektedir. Ayrıca yardım faaliyetlerinde bulunmaktadır.
Afganistan Türkmenleri

Afganistan Türkmenleri (Türkmence: اوغانستان تركمنلرى, Owganystan Türkmenleri, Овганыстан Түркменлери), Afganistan'da Afgan Türkistanı ya da Güney Türkistan denen kısmında, çoğu Türkmenistan sınırına yakın, bir kısmı da İran (Meşhed) sınırında yaşayan Türkmenlerin bir kolu olan Türk halkı. Sünni Müslüman olup Afganistan Özbeklerinden sonra Afganistan Türklerini oluşturan ikinci büyük halktır. Özbeklerin aksine yerleşik değil göçebedirler ve hayvancılıkla geçinirler. 1885 yılında Rusya ve Afganistan arasında yapılan sınır tespitinden sonra Türkmenistan Türkmenleri ile Horasan Türkmenlerinden ayrılmışlardır. Afganistan Türkmenlerinin başlıca urukları Ersarı, Çavdır, Yomut, Göklen, Teke, Sarık, Salur ve Abdal uruklarıdır. En büyükleri Ersarı uruğudur.1990 lardaki nüfusu 200.000 kişidir. Nüfusları hakkında 600.000'den 1.000.000'a kadar varan tahminler vardır. Afganistan’da yapılmış olan nüfus sayımlarında Türkmenlerin yaşadığı bazı köy ve kasabalar nüfusa dahil edilmemiştir ve Türkmen kadınlarının neredeyse hiçbiri nüfusa kayıtlı değildir ve Afganistan Türkmenlerinin sayısı 3 milyon olarak tahmin edilmektedir.Salur Ogurcik'in neslinden gelenler: 140 kola ayrılan Yomutlar, 110 kola ayrılan Salurlar, Sarıklar ve Tekeler.Oğuz Kağan'ın neslinden gelenler: 78 kola ayrılan Göklenler, 50 kola ayrılan Çavdurlar, Hataplar, Mukriler, Karkınlar, Ersarılar, Bayatlar, Agarlar, Ogurcaliler.1930'lu yıllarda Sovyetler Birliği'nden göç eden Türkmenler ise Andhoy'a yerleşmişlerdir, ticaret ve işçilikle geçinirler.Türkmenistan’dan sonra Türkmence ile en fazla yazılı eser Afganistan’da verilmektedir. Ancak Afganistan’da verilen bu eserlerde standart Türkmenistan Türkmencesinde görülmeyen birçok şekil bilgisi (fiil çekim ekleri ve fiilimsiler ile isim çekim ekleri) özelliği kullanılmaktadır. Bu şekillerin çoğu Oğuz grubu Türk yazı dillerinde görülmeyen şekiller olup, Çağatay-Özbek yazı dili koluna ait özelliklerdir.
Afganistan Ulusal Cephesi

Afganistan Ulusal Cephesi (Farsça: جبهه ملی افغانستان‎, Jabhe Melli; AUC) 2011 sonlarında Ahmed Ziya Mesud, Hacı Muhammed Mohaqiq ve Abdül Reşid Dostum tarafından kuruldu. AUC, genellikle, 2001 sonlarında ABD hava desteği ile Afganistan'daki Taliban iktidarını ortadan kaldıran Kuzey İttifakı'nın askeri kanadının parçalarının reforme edilmesiyle ortaya çıkan bir oluşum olarak kabul edilir. Ulusal Cephe, Taliban'ın iktidarı tekrar almasına ve askeri gücünü tekrar kazanmasına karşı çıkar. Ulusal Cephe başkanı Ahmed Ziya Mesud, 11 Eylül saldırılarından 2 gün önce suikasta uğrayan Kuzey İttifakı lideri Ahmet Şah Mesud'un kardeşidir.
Afganistan Ulusal Direniş Cephesi

Afganistan Ulusal Direniş Cephesi aynı zamanda İkinci Direniş olarak da bilinen, eski Kuzey İttifakı üyelerinin ve Afganistan İslam Cumhuriyeti'ne sadık diğer Taliban karşıtı savaşçıların askeri bir ittifakıdır. Kurucusu ve başkanı Ahmed Mesud'dur. 15 Ağustos 2021'de Taliban Afganistan'ı ele geçirdiğinde, eski birinci başkan yardımcısı Emrullah Salih 2004 Anayasası'nın hükümlerine atıfta bulunarak kendisini Afganistan'ın geçici cumhurbaşkanı ilan etti ve Taliban'a karşı cumhuriyetçi direnişi ilan etti. Salih'in cumhurbaşkanlığı iddiası, Ahmed Mesud'un, yanı sıra eski Afgan Savunma Bakanı Bismillah Mohammadi ve büyükelçisi Mohammad Zahir Aghbar da dahil olmak üzere Tacikistan'daki Afgan büyükelçiliği tarafından kabul gördü.Ulusal Direniş Cephesi, Pencşir Eyaleti ile büyük ölçüde bitişik olan ve Ağustos 2021 itibarıyla "Taliban'ın ele geçirmediği tek bölge" olan Pencşir Vadisi üzerinde fiili kontrol uyguladı. İttifak, ülkedeki Taliban'a karşı tek örgütlü direnişi oluşturuyor ve muhtemelen Taliban karşıtı bir gerilla mücadelesi planlıyor. Direniş, Afganistan için "kapsayıcı bir hükümet" çağrısında bulundu; hedeflerinden birinin yeni Afgan hükûmetinde pay sahibi olmak olduğu tahmin ediliyor. Ancak, Taliban'ın münzevi lideri Hibetullah Ahundzade, kapsayıcı bir hükûmeti fiilen dışladı.6 Eylül'de, Taliban Panjshir eyaletini kontrol altın alarak zaferini ilan etti. Ancak Ulusal Direniş Cephesi, Taliban'ın zaferini yalanladı ve hala "vadinin her yerinde" olduklarını belirtti.
Afganistan Ulusal Koalisyonu

Afganistan Ulusal Koalisyonu (Persçe: ائتلاف ملی‎, Etelaf-e Milli; daha önceden Değişim ve Umudun Koalisyonu olarak bilinirdi.) liderliğini eski Afganistan dışişleri bakanı (2001-2005) olan ve 2009 başkanlık seçimlerinde Hamid Karzai'nin en büyük rakibi olan Abdullah Abdullah'ın yaptığı koalisyondur. Abdullah Abdullah, 11 Eylül saldırılarından 2 gün önce öldürülen Ahmet Şah Mesud'un yakın arkadaşıydı.Afganistan Ulusal Cephesi'ne nispeten, Afganistan Ulusal Koalisyonu, Hamid Karzai hükûmetine karşı demokratik bir muhalefeti temsil ediyordu.
Afganistan Ulusal Kongresi Partisi

Afganistan Ulusal Kongre Partisi ("Hizb-i Kongrâ-ı Melât-i Afganistan"), bir liberal, seküler, etnik çoğulcu Afganistan siyasi partisidir. Bu parti 2004 yılında kurulmuş ve İran tarafından desteklenmiştir. Yalnızca ana muhalefet partisi olan silahlı bir gruba bağlı değildir. Bu partinin lideri Latīf Pedrām komünist, İslamcı ve Taliban rejimleri. Pedram ayrıca Hamid Karzai hükûmetinin bir eleştirmeni. Parti genel başkanı Pedram'ın Afganistan'ın 2004 başkanlık seçimi adayı olduğu gibi Beşinci en çok oy. Afganistan'daki diğer siyasi partilerin aksine, Afganistan Ulusal Kongresi sağlam ve birleşmiş durumdadır.
Afganistan Ulusal Müzik Enstitüsü

Afganistan Ulusal Müzik Enstitüsü (ANIM), Afganistan'ın başkenti Kabil'de 2010 yılında kurulan müzik eğitim kurumu.Afganistan'daki tek müzik okuludur. Kurucusu Etnomüzikolog Dr. Ahmad Naser Sarmast'tır. 1996-2001 arasındaki Taliban yönetimi döneminde müziğin yasaklandığı ülkede yeniden müzik sanatının icra edilmesi için kurulmuştur.  Hem Afgan müziği, hem de Batı müziği eğitimi verilir. Eğitim ücretsizdir.Afganistan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olan okulda müzik eğitiminin yanı sıra temel akademik eğitim verilir. Enstitüye üstün yetenekli öğrenciler ve ekonomik olarak dezavantajlı ailelerden gelenler kabul edilir; öğrencilerinin büyük bölümü yetimhanelerden, sokak çocukları arasından seçilir.   ABD ve Taliban güçlerinin çekilip Taliban güçlerinin Kabil'de yönetimi ele geçirdiği Ağustos 2021'de kapanmıştır.Sürgünde bulunduğu  Avustralya'dan ülkesine dönen Ahmad Naser Sarmast'ın 2006-2010 yıllarında yürüttüğü hazırlık çalışmalarının ardından okul, Afgan hükûmetinin desteği ile 2010 yılında resmen açıldı.Okulun orkestrası, 2013'te ABD turnesine çıkarak New York'taki Carnegie Hall gibi ünlü salonlarda konserler verdi. 2014 yılında Kâbil'de verdikleri bir konsere düzenlenen intihar saldırısında iki kişi hayatını kaybetti.Enstitü bünyesinde 2015 yılında, sadece kız öğrencilerden kurulu "Zohra" adlı orkestra kuruldu. 14-20 yaş arası kadın müzisyenlerden oluşan Zohra Orkestrası, 2017 yılındaki konser turnesi sırasında Afgan kadın orkestra şefi Negin Khpalwak yönetiminde Dünya Ekonomik Forumu'nun Davos'taki yıllık toplantısının kapanışında bir konser ve ayrıca İsviçre ve Almanya'daki gençlik orkestraları ile  konserler verdi.  Zohra, müzikal ifade özgürlüğüne katkı yapan kişi ve kuruluşlara verilen Freemuse Ödülü'ne değer görüldü.2018 yılında ise ANIM Ulusal Senfoni Orkestrası kuruldu ve ilk konserini 2019'da verdi. Enstitünün bünyesinde 6.-9. sınıf öğrencilerinden oluşan Afgan Gençlik Orkestrası, geleneksel Afgan çalgılarından oluşan Genç Afgan Geleneksel Topluluğu, dini müzik yapan Qawwali topluluğu gibi topluluklar ve bir koro bulunmaktadır. ANIM Korosu, Dubai'deki  Orta Doğu Koro Festivali'nde En İyi Bölgesel Koro ödülü almıştır.Okul, 2018'de İsveç'te Polar Müzik Ödülü'ne değer görüldü; 2019 yılında Kanada'da Küresel Çoğulculuk Ödülü'ne aday oldu.ABD ve Taliban güçlerinin çekilip Taliban güçlerinin Kabil'de yönetimi ele geçirdiği Ağustos 2021'de kapandı.
Afganistan Ulusal İslam Hareketi

Afganistan Ulusal İslam Hareketi (), Afganistan'da bir Özbek siyasi partisidir. Liderliğini Abdül Reşid Dostum yapmaktadır.Hareket "Çoğunlukla eski komünistlerden ve İslamcılardan oluşan bir organizasyon." şeklinde tanımlanır. Seküler ve sol eğilimli olarak kabul edilir. Seçmenleri çoğunlukla Özbekler ve Türkmenler den oluşur. Cüzcan, Belh, Faryab, Sar-i Pol, Tahar, Kunduz ve Samangan eyaletleri, partinin en fazla oy aldığı yerlerdir.