barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti pasaportu

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti pasaportu Ermeni pasaportu ile hemen hemen aynıdır. "Dağlık Karabağ Cumhuriyeti" (Ermenice:Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն) , Ermenice ve İngilizce dillerinde (Ermenice: Անձնագիր) "Pasaport" yazısı ön kapağında görünür. Pasaportun içeriğinde Ermenice ve İngilizce dilleri bulunmaktadır.Uluslararası alanda tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin Pasaportları, 2006 yılında Dağlık Karabağ Cumhuriyeti anayasa değişiklikleriyle dayanılarak çıkarılmaktadır. Devletin statüsü nedeniyle, pasaport yasal olarak uluslararası toplum tarafından tanınmamaktadır ve sadece Dağlık Karabağ sınırları içerisinde kullanılır.Devletin statüsü nedeniyle, pasaport uluslararası toplum tarafından yasal olarak tanınmamakta ve sadece Dağlık Karabağ ve diğer üç Sovyet sonrası ihtilaflı devlet sınırları içinde kullanılmaktadır; Tanınmayan Devletler Topluluğunun tüm üyeleri olarak Abhazya, Güney Osetya ve Transdinyester, vatandaşları için vize şartını kaldırmayı kabul ettiler. Ayrıca, Dağlık Karabağ vatandaşları komşu Ermenistan'a vizesiz seyahat edebilir.Dağlık Karabağ, çifte vatandaşlık ilkesini kabul etmiş ve bunun sonucunda 2012 yılında Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ne göç etmiş olan Suriyeli Ermeni mültecilere Dağlık Karabağ pasaportları verilmiştir.
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde COVID-19 pandemisi

COVID-19 pandemisinin Nisan 2020'de Artsah Cumhuriyeti'ne (hukuken Azerbaycan'a ait fiilen bağımsız olan bir ülke) yayıldığı doğrulandı. Enfekte olan ilk kişi, Ermenistan'dan Kaşatag eyaletindeki Mirik köyüne geldi. Bugüne kadar, Artsah Cumhuriyeti, 359 test gerçekleştirdi ve 10 testin pozitif (COVID-19 vakası) olduğunu bildirdi.12 Ocak'ta, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Çin'in Hubei eyaletinin, Vuhan şehrinde 31 Aralık 2019'da DSÖ'nün dikkat ettiği bir grup insanda solunum hastalığına neden olan yeni bir koronavirüsün olduğunu doğruladı.2003'teki SARS'dan farklı olarak, COVID-19'un vaka ölüm oranı çok daha düşüktür, ancak anlamlı bir toplam ölüm sayısı ile bulaşma sıklığı önemli ölçüde daha fazladır.Artsah Cumhuriyeti'nin Ermenistan ile sınırı, virüsün 31 Mart'ta genel seçimleri yapılan tanınmamış cumhuriyete yayılmasını önlemek için kapatıldı.7 Nisan'da, Artsah Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, COVID-19 testi pozitif çıkan iki şüpheli vakadan biri olan ilk koronavirüs vakasını bildirdi. O kişi Mirik'den gelmiştir.9 Nisan'da, üç kişi test edildi. İki kişinin testi pozitif çıktı. Testi pozitif çıkanlardan biri Ermenistan vatandaşıydı; diğeri ise Bozlu'da (Mirik yakınında) oy kullanmak için kayıt yaptırmıştı. Bu noktada, Artsah Cumhuriyeti'nde bilinen tüm vakalar Kaşatag bölgesindendir.10 Nisan'da, teyit edilen iki yeni vakadan biri Kelbecer, Şaumyan'da doğrulanmıştır ve bu bölge Artsah Cumhuriyeti'nde en az bir vakanın doğrulandığı ikinci il olmuştur.14 Nisan'da, Artsakh Cumhuriyeti Acil Durum Özel Komisyonu tarafından alınan bir karar uyarınca, 15 Nisan'da, Kaşatag bölgesindeki Mirik, Bozlu, Tsitsernavank, Karvachar köylerindeki insanların serbest dolaşımı, Martakert bölgesindeki Yuxarı Oratag, Yayıcı ve Hasanriz ilçeleri ile ilgili köy ve bölgelerin idari sınırları ile sınırlandırılmıştır.
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde seçimler

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde seçimler, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti ulusal düzeyde bir başkan ve bir meclis seçilir. Cumhurbaşkanı halk tarafından beş dönem için seçilir.Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Ulusal Meclisi (Azgayin Zhoghov) beş yıllık dönem için seçim bölgelerinden 22 üyesi, nispi temsil yoluyla 11 üyesi olmak üzere toplam 33 üyesi seçilir.Dağlık Karabağ Cumhuriyeti çok partili sistem benimsemektedir. Çok sayıda siyasi parti mevcut olup çoğu kez tek başına iktidara gelme şansı olmayarak siyasi partiler koalisyon hühûmetini kurmak zorunda kalmaktadır.
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde turizm

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde turizm Dağlık Karabağ ekonomisinin ana ve en hızlı büyüyen dalıdır. Turizm alanını düzenlemek amacıyla, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Hükûmeti Turizm ve Turizm Faaliyetleri Kanunu'nu kabul etti. Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde turizmin gelişimi Ekonomi Bakanlığı Turizm Departmanı tarafından yürütülmektedir. Bölge hâlihazırda çoğunlukla Ermeniler tarafından doldurulmakta ve başlıca konuşulan dil Ermenicedir. Ermeni Yaylası'nın kuzeydoğusunda yer alır ve çoğunlukla dağlık bir yüzeye sahiptir. Zengin ve güzel doğası ile ünlüdür. Dağlık Karabağ'ın yüzeyi çok sayıda dağ aralığına bölünmüştür. Kuzeyde Mrav'ın vadileri, kuzeybatıdaki Doğu Sevan Dağları, batıda Syunik Platosu, orta kısımda, birkaç dağ sırtının doğuya yayıldığı Dağlık Karabağ yükseltisidir. Dağlık Karabağ sismik olarak aktif bir bölgededir. Turizm sektörünün temel politika hedefleri, turizm gelişimi yoluyla Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin bağımsız devletinin uluslararası tanınırlığını teşvik etmek ve popüler bir turizm merkezi haline gelerek ulusal gelirin artırılması sürecini hızlandırmak ve böylece turizmde istihdamın artmasıdır. sektörü. Bunu, nüfusun yaşam standartlarında bir artış izleyecek.2014 yılında Dağlık Karabağ'da turist sayısı bir önceki yıla göre % 12 azaldı. Bununla birlikte, yabancı turistlerin geceleme ve Ermenistan'dan gelen ziyaretçi sayısı artmıştır. 2015 yılı verilerine göre turist sayısı geçen yıla göre % 40 arttı ve ekonomik zirveye ulaştı.2015 itibarıyla, 86 ülkeden (Ermenistan dahil) 16.000 turist Dağlık Karabağ'a ulaştı ve yaklaşık 6 milyon dolar harcadı.Artsakh Şarap Festivali 2014 yılından bu yana Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin Togh köyünde her yıl düzenlenmektedir. Festival her Eylül ayının üçüncü Cumartesi günü yapılır. Festival, Kültür Cumhuriyeti Turizm, Turizm ve Gençlik İşleri Bakanlığı Turizm ve Tarihi Yerler Koruma Bölümü tarafından başlatıldı ve Dağlık Karabağ'da turizmin geliştirilmesi hedefleniyor.Dağlık Karabağ şarap yapımı geleneklerini restore etmek içindir. Festival, Dağlık Karabağ ve Ermenistan'ın şarap üreticilerine ürünlerini satma, bilgi alışverişi yapma, şaraplarını tanıtma vb. Bir fırsat sunuyor. Yıllık festival programında üzüm stomping, geleneksel Dağlık Karabağ mutfağının tadına bakmak, sanat eserleri sergisi, Melik Yegan Sarayı'na ait eski eserler sergisi, ayrıca Dağlık Karabağ ve Ermenistan'ın 5 farklı bölgesinden ürünler bulabileceğiniz yerel şarap sergisi ve satışı bulunmaktadır.Geleneksel olarak festivale Ermeni ulusal şarkı ve dansları eşlik ediyor. Festival ulusal bir tatile dönüşmüştür.Dağlık Karabağ Airfest, Dağlık Karabağ'ta pozitif enerji ve duygularla dolu en çok beklenen etkinliktir. Dağlık Karabağ hükûmeti turizm ve havacılığı teşvik etmek için bir hava festivali düzenler. O gün Stepanakert Havaalanı, havada uçan uçaklar, gökyüzü topları ve paratriklerde uçan makinelerle Dağlık Karabağ'ın en heyecan verici yerlerinden biri haline gelmektedir.
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ndeki siyasi partiler listesi

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ndeki siyasi partiler listesi, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ndeki siyasi partilerin listelendiği maddedir.Dağlık Karabağ'da çok partili sistem benimsenmektedir. Çok sayıda siyasi parti bulunup çoğu kez tek başına iktidara gelme şansı elde edemediklerinden siyasi partiler, koalisyon hükûmeti kurmak zorunda kalmaktadır.19 Haziran 2005 tarihinde yapılan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Ulusal Meclisi seçimlerine katılan partiler;
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin devlet yapısı

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin devlet yapısı, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti, başkanlık sistemi ile yönetilir. Belli bir sisteme göre devlet başkanı, hükûmet başkanı ile çok partili sistemin işlediiği demokratik cumhuriyettir. Yasama görevi seçmenler tarafından seçilen milletvekillerinin oluşturduğu parlamentonun ve yürütme görevi hükûmeti oluşturan bakanlar kurulu ve devlet başkanına aittir. Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin fiilen yönetiminde olan topraklar, hukuki olarak Azerbaycan'a bağlıdır. Ayrıca ülkenin Birleşmiş Milletler üyesi hiçbir devlet ile diplomatik ilişkisi yoktur.Ulusal Meclisi (Azgayin Zhoghov) beş yıllık dönem için seçim bölgelerinden 22 üyesi, nispi temsil yoluyla 11 üyesi olmak üzere toplam 33 üye seçilir.Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nde çok partili sistem benimsemektedir. Çok sayıda siyasi parti bulunmakta olup çoğu kez tek başına iktidara gelme şansı elde edemediklerinden siyasi partiler koalisyon hükûmeti kurmak zorunda kalmaktadır.
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin dış ilişkileri, de jure olarak Azerbaycan Cumhuriyeti'ne bağlı Dağlık Karabağ bölgesinde Ermenistan Cumhuriyeti'nin bölgeye müdahalesinden sonra 10 Aralık 1991'de halkoylamasıyla bağımsızlığı kabul edilen ve 6 Ocak 1992'de bağımsızlığı ilan edilen fakat Ermenistan dahil, hiçbir ülke veya uluslararası kuruluş tarafından bağımsızlığı tanınmayan de facto cumhuriyet olan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'ni dışişlerinde Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı temsil etmekte ve girişimlerde bulunmaktadır.Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı günümüzde başkent olan Hankendi'de bulunmaktadır. Bakan ise Georgy M. Petrossyan'dır.
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin idari bölümleri

Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin yönetim birimleri, Dağlık Karabağ Cumhuriyeti üç il (marzer) ve başkent Hankendi olmak üzere toplam üç yönetim birimine ayrılır.
Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin vize politikası

Vizeden muaf ülkelerden birinden gelinmediği sürece Dağlık Karabağ Cumhuriyeti ziyaretçileri vize almak zorundadırlar.Yukarıdaki ülkelere ek olarak, diğer üç eski-Sovyet devletlerin vatandaşları Artsakh'a vizesiz seyahat edebilir. Tanınmayan Devletler Topluluğunun tüm üyeleri, vatandaşları için vize gerekliliğini kaldırmayı kabul etti:Diğer ülkelerin vatandaşları Ermenistan'ın Dağlık Karabağ Daimi Temsilciliğinden vize alabilirler. İstisnai durumlarda, giriş vizesi Stepanakert'deki Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı'ndan da verilebilir. Tek bir 21 günlük turist vizesi mevcuttur ve en fazla bir, iki ya da üç ay boyunca tekli ve çoklu vize verilebilir.Eğer Azerbaycan'a gitmek isteyen bir kişinin pasaportunda Dağlık Karabağ Cumhuriyeti vizesi, damgası ya da oraya seyahat ile herhangi bir kanıt var ise Azerbaycan Cumhuriyeti'ne girişi kalıcı olarak yasaklanacaktır ve bu kişi "persona non grata (istenmeyen adam listesine) listesine" dahil edilecektir.
Dağlık Karabağ sorunu

Dağlık Karabağ sorunu, Azerbaycan ile Ermenistan arasında, Dağlık Karabağ ve Dağlık Karabağ'ı çevreleyen Ermeni kontrolündeki Azerbaycan toprakları'ndaki etnik çatışma ve toprak anlaşmazlığıdır. Bu anlaşmazlık, 27 Eylül 2020 tarihinde Azerbaycan ordusunun Karabağa yaptığı operasyon ile son bulmaya yaklaşmıştır. Artsah Cumhuriyeti fiilen bağımsızdır, ancak Ermenistan dahil hiçbir ülke tarafından tanınmamış bir cumhuriyettir. Çatışmanın kökeni, 20. yüzyılın başlarında ortaya çıktı. Sovyetler Birliği döneminde, Josef Stalin Dağlık Karabağ bölgesini, tarihsel olarak Ermeni ve çoğunluğu Ermeni nüfusu olan Sovyet Azerbaycan'da bir özerk oblast haline getirmeye karar verdi. Mevcut çatışma, 1988'de Karabağ Ermenilerinin, Karabağ'ın Sovyet Azerbaycan'dan Sovyet Ermenistan'a devredilmesini talep ettiği zaman başladı. Çatışma, 1990'lı yılların başlarında, geniş çaplı bir savaşa dönüştü.1994 yılında imzalanan bir ateşkes, Bakü'nün statüko ile olan sıkıntılarını artırmasının yanı sıra, Erivan'ın sağlamlaştırma çabalarıyla çelişen yirmi yıllık göreceli istikrar sağladı. Nisan 2016'da yaşanan dört günlük bir gerginlik, ateşkesten sonra bugüne kadar yaşanan en şiddetli çatışma oldu. O zamandan beri, devam eden geniş çaplı düşmanlık tehlikesi büyük ölçüde arttı.
Dağlık Karabağ Özerk Oblastı

Dağlık Karabağ Özerk Oblastı (Rusça: Нагорно-Карабахская автономная область, Nagorno-Karabakhskaya avtonomnaya oblast; Azerice: Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti, Дағлыг Гарабағ мухтар вилаjəти; Ermenice: Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզ, Lernayin Ğarabaği İnqnavar Marz), 1923'te Sovyetler Birliği'nin Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti içinde kurduğu özerk oblast.Azerbaycan Komünist Partisi’nin kurduğu üç kişilik araştırma heyetinin sunduğu rapora dayanarak 30 Haziran 1921’de Özerk Olbastı’nın kuruluşu kararlaştırıldı. 24 Temmuz 1923’te Özerk Oblastı ilan edilmiş ve kararı uygulamaya konulmuştur.Kasım 1989'da SSCB Yüksek Sovyeti, Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nin özerkliğini kaldırılıp doğrudan Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmasına dair karar aldı. Fakat Aralık 1989'da Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Sovyetiyle Karabağ Ulusal Konseyi'nin ortak oturumu, Moskova'nın kararını geçersiz sayarak Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın Ermenistan ile birleşmesini açıkladı.Karabağ Savaşı sırasında 26 Kasım 1991'de Azerbaycan Sovyet Sovyalist Cumhuriyeti parlamentosu özerk statünü iptal ederek, araziyi Hocavend, Tartar, Goranboy, Şuşa ve Kelbecer rayonlarına bölmüştür.Buna karşılık olarak Ermenilerin çoğunlukta olduğu bölgeler tek taraflı olarak Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ilan etti. Sovyetler Birliği çöktüğünde Birleşmiş Milletler, Dağlık Karabağ bölgesinin yeni kurulan bağımsız Azerbaycan'ın parçası olduğunu tekrar onayladı.Sovyet Birliğinin son döneminde özerk bölgenin yüzölçümü 4.388 km² idi ve 1989 yılında nüfusu 145.593 Ermeni (%76,4), 42.871 Azeri (%22,4), Rus, Rum, Süryani den oluşuyordu.
Dağlık Kumgang Turizm Bölgesi

Dağlık Kumgang Turizm Bölgesi ( Kumgangsan Kwangwang Chigu), Kuzey Kore'nin bir idari bölgesidir. 2002 yılında Kumgang Dağı'na yönelik Güney Koreli turist akınını yönlendirmek amacıyla kurulmuştur. Bölge, Günışığı Politikası'nın simgelerinden biri olarak  görülmektedir.1998'den başlayarak, Güney Koreli ve diğer yabancı turistlerin önce yolcu gemisi ile ve sonra Kore Tarafsız Bölgesi üzerinden yeni inşa edilmiş bir yolda otobüsle seyahat ederek Kumgang Dağı'nı ziyaret etmelerine izin verildi. 2002 yılında, dağın etrafındaki alan Kangwon ilinden ayrıldı ve 530,62 km²lik bir alanı kapsayan ayrı yönetilen bir turistik bölge olarak düzenlendi. 1998'den Temmuz 2008'e kadar bir milyondan fazla Güney Koreli bölgeyi ziyaret etti.2008 yılında 53 yaşındaki bir Güney Koreli turistin Kuzey Kore askerleri tarafından vurularak öldürülmesi üzerine Güney Kore hükûmeti bölgeye yönelik gezileri durdurma kararı aldı.
Dağlık Marice

Dağlık Marice (Кырык мары kırık marı), Marice'nin bir lehçesi olan Ural dilidir. Çoğunlukla Mari El'in batı kesimlerinde konuşulmaktadır ve Rusça ve Ova Marice ile birlikte Mari El'in resmi dillerinden biridir.
Dağlık Marice Vikipedi

Dağlık Marice Vikipedi, Vikipedi'nin Dağlık Marice sürümüdür.    tarihi itibarıyla, Dağlık Marice Vikipedi'nin  maddesi ve  dosyası bulunmaktadır. Dağlık Marice Vikipedi'nin,  kayıtlı kullanıcısı (aktif kullanıcı: (%)) ve  hizmetlisi vardır. Açıldığı günden beri  kez katkıda bulunulmuştur.
Dağlık, Mutki

Köyün eski adı, 1902 ve 1917 yılı kayıtlarında Şınnist İslam ya da Yukarı Şınist olup, Ermenice'de "şennist" sözcüğü "şenyuva" anlamına gelmektedir.Köy, Bitlis il merkezine 65 km, Mutki ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır. Köy, Mutki'nin kuzeybatısında olup,  numaralı Hasköy-Mutki il yoluna 3,1 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır.
Dağlıç

Dağlıç, Türkiye'de, Anadolu'nun batı bölgelerinde bulunan bir koyun türüdür. Hem et hem de süt ürünleri imalatı için kullanılan koyun, aslında halı yününe sahip bir türdür. Bu tür koyunların genellikle kafalarında ve bacaklarında siyah benekler bulunur, ve de çoğunlukla evcil koyunların boynuzları varken, dişilerinin yoktur. Bu tür bazıları tarafından, Sakız Adası ve Kamakuyruk türlerinin atası olarak kabul edilir.Bu koyun türü step iklimi koşullarında yaşamaya adapte olmuştur. Alacalıdırlar; beyaz vücut ve kafa ve bacakta siyah beneklere sahiptirler. Dağlıç koyunun kısa şişman kuyrukları vardır.  %80 - 90 oranında canlı doğumu vardır, ikiz olasılığıysa nadirdir (1 - 2%).Ortalama kilo alımı yaklaşık olarak günlük g'dır. Yetişkinlikte, dişiler yaklaşık olarak sırt eni olarak 60 cm'ye ulaşır ve 37.5 kg ağırlığına sahip olur. Süt salgılaması yaklaşık kg kadardır, ve yaklaşık 140 – 179 gün dayanabilir.
Dağpazarı, Mut

Dağpazarı, Mersin ilinin Mut ilçesine bağlı bir mahalledir.Mut'un 35 km kuzeybatısındadır. Antik ismi Coropıssus olan kentin Karaman'dan Silifke'ye inen bir antik yol üzerinde oluşu eski kente ayrı bir önem verildiğini göstermektedirAntik bir şehir kalıntısı üzerine kurulmuş olan yayla mahallesinde, bakkallar, kır kahveleri, sağlık ocağı, jandarma hizmet vermektedir. Köy ortasında bulunan kilise kalıntısı ve bir evin bahçesinde bulunan mozaikler görülmeye değer tarihi kalıntılardır. Çevresi ardıç ve maki türü bitkilerle çevrili olan mahallenin, iç kısmı ise meyve ve sebze bahçeleri ile kaplıdır.Mersin Mut ilçesi, Dağpazarı bulunan bu kilisenin planını ilk olarak Headlam çıkarmış ve yapının Iustinianus devrinden önce IV. yüzyılda yapıldığını ileri sürmüştür. Kilise kesme taştan yapılmış olup, araştırmacılar bunun üç nefli bazilika olduğunu iddia etmişlerse de, sonraki çalışmalardan sonra farklı bir plan şeması gösterdiği ortaya çıkmıştır. Kilise doğu duvarına bitişik kare planlı merkezi bir alan ile onu üç taraftan çevreleyen beşik tonozlu dehlizlerden meydana gelmiştir.Kilisenin önünde içeriye üç kapı ile açılan bir narteks bölümü, dışarıya taşkın bir apsisi bulunmaktadır. Sonraki dönemde kiliseye bir takım ek yapılar eklenmiştir. Bunlar batıda tamamen toprağa gömülü olan 14.00x21.00 m. ölçüsünde ve 6.00 m. yüksekli inde bir sarnıç ile onun batısındaki vaftizhane olması muhtemel bir yapıdır. Bu kilise son devir Bizans mimarisinde dikkati çeken dehlizli tip kiliseler ile benzerlik göstermektedir. Bundan ötürü de binanın ibadet mekânına yüksek, merkezi bir kubbe, yapının ana kitlesinden taşarak yükselmekte ve üç taraftan da basık dehlizlerle çevrilmektedir.Tayfun Akkaya, Mut Yakınında Dağpazarı (Eski Kestel) Hakkında Bazı Notlar, Arkeoloji ve Sanat Dergisi Sayı 14-15, 1981 İstanbul ISSN 1300-4514, Arkeoloji ve Sanat Yayınları
Dağpınar, Digor

Dağpınar'ın iklimi il genelinde olduğu gibi karasaldır. Kış mevsimi sert ve soğuktur. Bitki Örtüsü bozkırdır.Dağpınar'ın eski adı Pazarcık'tır. (Kürtçesi: Bazarcix) 29 Şubat 1972'de belediye statüsü alarak beldeye dönüştü.29 Mart 2009'da yapılan yerel seçimleri o dönem DTP ile seçime giren daha sonra bu partinin kapanmasıyla birlikte BDP'ye geçen Ayhan Erkmen kazandı. Ayhan Erkmen daha sonra KCK davasından yargılanarak hapse mahkûm edildi.30 Mart 2014'te yapılan yerel seçimlerinde ise belediye başkanlığını Adalet ve Kalkınma Partisi'nin adayı kazandı. Bu seçimler iki parti arasında geçti.31 Mart 2019'da yapılan yerel seçimlerde belediye başkanlığını Halkların Demokratik Partisi'nin adayı kazandı
Dağtarla, Bayburt

Köyün eski adı Ortuku'dur. 1530 yılı Osmanlı tahririnde, Ortuği adıyla İspir nahiyesine bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1642 yılı avarız defterinde "Ortokiy" adıyla İspir kazasına bağlı görülen yerleşimde 10 Müslüman hane ile 1 askeri (erbab-ı tımar) ve 3 dini görevli yaşamaktadır.1835 yılında sadece erkek nüfusun tespitinin yapıldığı nüfus yoklama defterinde "Ortugu" adıyla İspir kazasına bağlı görülen köyde tamamı Müslüman 32 hanede 93 erkek yaşamaktadır. 1872 yılında İspir'den ayrılarak Bayburt'a bağlanmıştır.Yerleşimden 1935 ve 1940 yılı nüfus sayımlarında Ortüği, 1945 yılında Ortuki ve 1950 yılı nüfus sayımında da Ortuku adıyla Maden nahiyesine bağlı görülmektedir. Köy bir süre sonra Bayburt merkezine bağlanmış olup 1955 yılı nüfus sayımında Ortuku adıyla Bayburt merkezinin köyü olarak görülmektedir. Köyün Ortuku olan adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Dağtarla olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Dağteke, Torbalı

Torbalı ilçe merkezine 26 km uzaklıkta olan Dağteke, Halil Ağa Dede ve Hacı Dede adlı iki kardeş yörük beyinin mahallenin şu an var olduğu bölgeye çadırlarını kurmalarıyla oluşmuştur. Adı mahallenin bulunduğu coğrafyada eski bir tekkenin olması ve bu tekkenin dervişinin naaşının bu mahallede bulunmasından gelir. Dağteke ayrıca böbrek taşı ve idrar yollarına iyi gelen şifalı suyu ile ünlüdür. Mahallelinin geneli geçimini zeytincilik, arıcılık ve hayvancılık ile sağlar. Mahallenin hane sayısı 65-70 arasıdır ve mahallenin gençlerinin geneli sanayide çalışmaktadır.
Dağyeli, Güçlükonak

Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Niviyan olup, "neviyan", Kürtçede "torunlar" anlamına gelmektedir. Daha önceleri Siirt ili Eruh ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında Siirt ilinin yeni kurulan ilçesi Güçlükonak'a bağlanmıştır. Kısa bir süre sonra da yeni kurulan Şırnak ilinin Güçlükonak ilçesinin bir köyü olmuştur. 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçesiyle boşaltılan köy, 2006 yılında tekrar yerleşime açılmıştır.Köy, Şırnak il merkezine 104 km, Güçlükonak ilçe merkezine 34 km uzaklıktadır. Köy, Güçlükonak'ın kuzeyinde olup,  numaralı Güçlükonak-Eruh il yoluna 6,3 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Ilısu Barajı Gölü kenarındadır.
Dağyenice, Uşak

1676 yılı Avârız defterinde Dağyenicesi olarak kaydedilen köyde, avarıza konu 5 nefer olduğu belirtilmiştir.
Dağyenice, Çatalca

Dağyenice; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Dağyeniköy, Turgutlu

Daha önceleri Ayvacık köyüne bağlı Yeni mahallesi iken, 21 Haziran 1955'te Dağyeniköy adıyla köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.Manisa il merkezine 53 km, Turgutlu ilçesine 23 km uzaklıktadır. Güney mahallesine 1,9 km uzaklıktadır. Turgutlu'ya Bozkır ve Çatalköprü mahalleleri üzerinden ulaşım sağlandığı gibi, Irlamaz ve Ayvacık-Çıkrıklı Mahalleleri üzerinden olmak üzere üç ayrı yoldan ulaşım sağlanmaktadır.
Dağyolu, Akkuş

Dağyolu; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Dağyolu, Kıbrıs

Dağyolu (), hukuken Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Girne kazasının, fiilen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Girne ilçesine bağlı Dikmen belediyesine bağlı bir köydür. Köyün nüfusu 2011 yılı itibarı ile 525'tir.
Dağyolu, Narman

Dağyolu köyünün eski adı Soğurmek'tir. Nitekim 1835 tarihli nüfus defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Soğurmek (صوغورمك) olarak geçer.Soğurmek köyü, Orta Çağda Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir.Soğurmak, Osmanlı idaresinin askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında Çıldır Eyaleti'nin Mamirvan sancağında yer alıyordu. Bu tarihte köyde 12 hanede 40 erkek kaydedilmiştir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 80 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Soğurmek, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde  Erzurum vilayetinin Tortum kazasına bağlı Narman nahiyesinin köylerinden biriydi. 1940 genel nüfus sayımında "Sogurmek" biçiminde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 251 kişiden oluşuyordu. Soğurmek veya Sogurmek Türkçe olmadığı işin köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dağyolu olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına göre Dağyolu köyünde 329 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 55 kişi okuma yazma biliyordu.1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Narman Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.Mahalle, Erzurum il merkezine 105 km, Narman ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır. Mahalle, Narman'ın kuzeyinde olup, bir köy yoluyla, doğrudan, ilçe merkezine bağlıdır.
Dağyolu, Pülümür

Yerleşimin eski adı Şeteridir. 1901-1923 arası kayıtlarında Şeteri nahiyesinin merkez köyü konumundaydı. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla da nahiye merkezi konumunu sürdürdü. 1940 yılı nüfus sayımında Şeteri nahiyesinin merkez köyü Göburge (Kırkmeşe) köyü görünse de yeniden nahiye merkezi köyü oldu. 1960 yılı nüfus sayımından itibaren günümüzdeki adıyla kayıtlarda yer almaktadır. Uzun yıllar bucak merkezi olan yerleşim, günümüzde müstakil köy konumundadır.
Dağyolu, İhsangazi

Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Çirişmez olarak geçmektedir. Daha önceleri Araç ilçesine bağlıyken, 4 Temmuz 1987'de İhsangazi ilçesine bağlandı.
Dağyurdu, Aşkale

Mahallenin eski adı 1928 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli Şeyhbizinyurdu olarak geçmektedir. Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Aşkale Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.Mahalle, Erzurum il merkezine 104 km, Aşkale ilçe merkezine 51 km uzaklıktadır. Mahalle, Aşkale'nin güneydoğusunda olup,  / numaralı Erzincan-Erzurum (Aşkale-Aziziye) devlet/uluslararası yoluna Tepsicik, Kavurma Çukuru, Esentepe, Düzyurt ve Güllüdere mahalleleri üzerinden 35 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır. Mahalle ayrıca   numaralı Erzurum-Çat-Bingöl devlet yoluna, Tepsicik ve Yaylasuyu mahalleleri üzerinden 14,6 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Dağçatı, Bayburt

Köyün eski adı Kondolot'tur. 1530 yılı Osmanlı tahririnde, Kondolot adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1642 yılı avarız defterinde Kondolot adıyla görülen yerleşimde 10 Müslüman hane ile 3 askeri görevli bulunmaktadır. 1835 yılında erkek nüfusun tespitinin yapıldığı nüfus yoklama defterine göre köyde tamamı Müslümanlardan oluşan 12 hanede 31 Müslüman erkek yaşamaktadır.Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla da yerleşimin Kondolot olarak görülen adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Dağçatı olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Dağçatı, Sason

Köyün adı, 1912 yılı kayıtlarında Çıtnik, 1928 yılı kayıtlarında ise Çırtinik ya da Çırtınik olarak geçmektedir.
Dağçayırı, Hınıs

Mahallenin eski adı  1916 yılı kayıtlarında Ermenicede "nahiye"  Kürtçe ismi ise nerde “toprağım anlamına” gelen Kawar. köy coğunlukla Milli aşireti ve Şadi aşiretidir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Hınıs Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.Mahalle, Erzurum il merkezine 183 km, Hınıs ilçe merkezine 33 km uzaklıktadır. Mahalle, Hınıs'ın güneydoğusunda olup,  numaralı Erzurum-Muş (Hınıs-Varto) devlet yoluna Çilligöl ve Akgelin mahalleleri üzerinden 11,7 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Dağçiftliği, Mucur

Köyün adı, 1927 yılı kayıtlarında Hacıhalil Çiftliği olarak geçmektedir. Daha önceleri Mucur Solaklı mahallesine bağlı Hacıhaliluşağı Çiftliği iken, 22 Aralık 1952'de Dağçiftliği adıyla köy statüsü kazandı.
Dağçukurören, Çerkeş

Köy, Çankırı il merkezine 129 km, Çerkeş ilçe merkezine 9 km uzaklıktadır. Köy, Çerkeş'in güneybatısında olup,  numaralı Kızılcahamam-Çerkeş il yoluna, Türbaşı Köyü'nde 6,1 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Dağönü, Hayrat

Yerleşimin eski adı "Hanlut"tur. 1554 yılından sonra kurulan köyden 1583 yılı kaydında "Hanlud diğer adıyla Eğridere" olarak bahsedilmiştir. 1583 yılı kaydında köydeki erkek nüfus; 13 ispenç ve 2 bennak kaydedilmiştir.  1681 yılı Avarız Defterinde Hanlud adıyla yer alan köyde, tamamı Müslüman 36 avarız neferi kaydedilmiştir.Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasından sonra da Hanlut adıyla o dönemki Of kazasının Hayrat bucağına bağlı görülen yerleşimin adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Dağönü olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır. 20 Mayıs 1990 tarihinde Hayrat'ın ilçe olması sonucu Hayrat'a bağlanmıştır.
Dağönü, Kangal

Köyün eski adı, 1928 yılı kayıtlarında Şakolar olup, Kürtçede "şahkulan" sözcüğü "Aleviler" anlamına gelmektedir.
Dağönü, Tuşba

Mahallenin eskiden beri kullanılan adı İreni ya da Ereni'dir. Ayrıca köy 7 kiliseye sahip bu kiliselerin bazıları küçük yapılardan ve kilise depo ve kilerlerden oluşmaktadır. Ermenilerin yaşadığı dönemde sınır köylere göre merkezi köy konumunda olan bu köy ilk Ermeni isyan gruplarının da çıkış noktası olmuştur. Ayrıca Urartular dönemine ait birçok kalıntıya rastlamak da mümkündür. Van Depreminden ağır hasarlar alan Dağönü yeni yapılara kavuşturulmaktadır.
Dağönü, Uğurludağ

Köyün adı, 1925 yılı kayıtlarında Cendere, 1928 yılı kayıtlarında ise Cender olarak geçmektedir. Daha önceleri İskilip ilçesine bağlıyken, 4 Temmuz 1987'de Uğurludağ ilçesine bağlandı.
Dağören, Birecik

Dağören; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Dağören, Hizan

Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Nernis olarak geçmektedir. Daha sonraları Dağören adını alan köy, uzun yıllar Kolludere'nin mahallesi olarak kaldı. Kolludere'nin belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi. Bunun üzerine Dağören, 2015 yılında köy statüsü aldı.Köy, Bitlis il merkezine 83 km, Hizan ilçe merkezine 31 km uzaklıktadır. Köy, Hizan'ın kuzeydoğusunda olup,  numaralı Bitlis-Hizan il yoluna, Hizan'ın merkezinde 30 km.'lik bir köy yoluyla ulaşmaktadır. Ayrıca  numaralı Tatvan-Van (Adilcevaz-Ahlat) devlet yoluna 29 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Dağören, Kurşunlu

Köy, Çankırı il merkezine 107 km, Kurşunlu ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Köy, Kurşunlu'nun güneyinde olup,  numaralı Kurşunlu-Korgun il yoluna, İğdir Köyü üzerinden 9,9 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Dağüstü, Başçiftlik

1485 yılı Osmanlı belgelerinde Hevekse köyünde Güvenç Abdal ocağına bağlı Şeyh Hasan Veled-i Şeyh Halil Çağırgan zaviyesi olduğu bilinmektedir. 1916 yılında Hevekse'de 19 hane ve 148 kişi yaşamaktaydı. Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında da "Hevekse" olarak geçmektedir. Daha önceleri Niksar ilçesine bağlıyken, 20 Mayıs 1990'da Başçiftlik ilçesine bağlandı.
Dağılgan Stadyumu

Dağılgan Stadyumu, Türkiye'nin Aksaray şehrinde bulunan bir futbol stadyumudur. 68 Aksaray Belediyespor'un maçlarına ev sahipliği yapan stadyum tümü koltuklu olmak üzere 5.000 seyirci kapasitelidir.
Dağılma

Elektromanyetizmada ve optikte dağılma ya da dispersiyon, elektromanyetik dalganın ilerlediği ortamdaki faz hızının frekansına bağlı olması durumudur. Kırılma indisinin frekansa bağlılığı olarak da tanımlanabilmektedir. Bu özelliğe sahip ortamlar dağıtıcı ortamlar olarak bilinir. Faz hızı ile grup hızının eşit olması durumunda dağılma sıfırlanır; grup hızının daha büyük olması anormal dağılma olarak bilinir. İletim hatları ve optik fiberler gibi dalga kılavuzlarında dalga yayılımını büyük ölçüde etkileyen dağılma, dalga denkleminin geçerliği olduğu diğer sistemlerde de gözlemlenebilmektedir.Bir sistemdeki sinyal iletimi dağılma diyagramı ile gösterilebilir; bu diyagram, frekans ile dalga vektörünü ilişkilendirir. Farklı frekansların farklı faz hızlarının olması ortam veya sistemde ilerleyen sinyallerde bozunmaya yol açar; düşük ve yüksek frekanslı bileşenler farklı hızda hareket ettiği için sinyal zarfı ilerleme ile birlikte genişler. Dalga kılavuzlarındaki dağılma, dalganın ilerlediği etken kırılma indisinin hesaplanması ile anlaşılabilir.Kayıpsız iletim hatlarında dağılmasız iletim koşulları telgrafçılar denklemleri ile hesaplanabilmektedir.Kromatik dağılımın Taylor katsayıları aracılığıyla pertürbatif bir şekilde tanımlanması, birkaç farklı sistemden gelen dağılımın dengelenmesi gereken optimizasyon problemleri için avantajlıdır. Örneğin, chirp pulse lazer amplifikatörlerinde, optik hasarı önlemek için pulslar önce bir gerici tarafından zaman içinde gerilir. Daha sonra amplifikasyon sürecinde, darbeler kaçınılmaz olarak malzemelerden geçen doğrusal ve doğrusal olmayan faz biriktirir. Ve son olarak, darbeler çeşitli tipte kompresörlerde sıkıştırılır. Biriken fazda kalan yüksek mertebeleri iptal etmek için genellikle tek tek mertebeler ölçülür ve dengelenir. Bununla birlikte, düzgün sistemler için, bu tür pertürbatif tanımlamaya genellikle ihtiyaç duyulmaz (örneğin, dalga kılavuzlarında yayılma).Dağılım düzenleri, Lah-Laguerre tipi dönüşümler şeklinde hesaplama dostu bir şekilde genelleştirilmiştir.Herhangi bir türevlenebilir fonksiyonun  dalga boyu veya frekans uzayındaki türevleri bir Lah dönüşümü ile şu şekilde belirtilir:GDD için yazılan yukarıdaki ifade, dalga boyu GGD olan bir sabitin sıfır yüksek mertebeye sahip olacağını belirtir. GDD'den değerlendirilen yüksek mertebeler şunlardır:Kırılma indisi  veya optik yol  için ifade edilen denklem (2)'nin denklem (1)'de yerine konması, dağılım mertebeleri için kapalı form ifadeleri ile sonuçlanır. Genel olarak  mertebeli dağılım POD, negatif iki mertebeli Laguerre tipi bir dönüşümdür:Dönüşümlerin matris elemanları eksi 2 mertebesindeki işaretsiz Laguerre katsayılarıdır ve şu şekilde verilir:Açıkça,  fazı için yazılan ilk on dağılım derecesi, Lah dönüşümleri (denklem (2)) kullanılarak dalga boyunun bir fonksiyonu olarak şu şekilde ifade edilebilir:
Dağılma dönemi Osmanlı sadrazamları listesi

Dağılma dönemi Osmanlı sadrazamları listesi  Safranbolulu İzzet Mehmed Paşa'dan  Ahmed Tevfik Paşa'ya kadar, yani 1773-1922 döneminde, sadaret başlangıç tarihine göre sıralanmış Osmanlı Sadrazamları listesidirTektaş, Nâzım (2002), Sadrazamlar: Osmanlı'da ikinci adam saltanatı, İstanbul: Çatı Kitapları, 2002,
Dağılma özelliği

Soyut cebir ve mantıkta, ikili işlemlerin dağılma özelliği, temel cebirdeki dağılma kuralının genelleştirilmesidir.Birinci denklemin sol tarafındaki  2, 1 ve 3'ün toplamı ile çarpılır. Sağ tarafta, 1 ve 3, 2 ile ayrı ayrı çarpılır ve ardından bu çarpımlar toplanır.Eşitliğin her iki tarafının da sonucu (8)'dir. Bu çarpmaya, "çarpmanın toplama üzerine dağılma özelliği" denir.Yukarıdaki 2, 1 ve 3 yerine herhangi reel sayılar konulursa, yine eşitlik sağlanır. Buna da, "reel sayılarda çarpmanın toplama üzerine dağılma özelliği" denir.Sayıların çarpımı, sayıların toplama üzerine dağılmasıdır. Bu, doğal sayılardan karmaşık sayılara ve hatta nicel sayılara kadar geçerlidir.Birleşmenin kesişme üzerine dağılma özelliği vardır. Kesişmenin de birleşme üzerine dağılması vardır.
Dağılım diyagramı

Dağılım diyagramı ("deployment diagram") yazılım ve diğer sistemlerin modellenmesinde kullanılan Unified Modeling Language, kısaca UML'in 14 diyagramından biridir.Dağılım diyagramı bir yapısal diyagramdır ve modellenen sisteme belli bir açıdan bakışı gösterir. Gösterim genel olarak artifakt, gelişim spesifikasyonları, bağlantılar ve dağılım ilişkilerinini içerir.
Dağılış ilkesi

Dağılış ilkesi, diğer adıyla yayılma ilkesi, coğrafyayı diğer bilim dallarından ayıran temel ilkedir. Olayların oluş sahası ve yerini göstermektedir.
Dağın Öte Yüzü

Dağın Öte Yüzü, Yaşar Kemal'in  Ortadirek (1960), Yer Demir Gök Bakır (1963) ve Ölmez Otu (1968) romanlarından oluşan üçlemesidir. Seride  Yalak köylülerinin yaklaşık olarak on üç aylık bir süreyi kapsayan yaşam mücadeleleri anlatılır.  Yaşar Kemal, deus ex machina anlatım tarzını bu üçlemede kullanmıştır. Serinin ilk kitabı Toros dağlarının bir yüzünde yaşayan köylülerin Çukurova'ya iniş süresince karşılaştığı güçlüklerin, insanın doğayla mücadelesini ele almaktadır. Devam romanında  Çukurova'dan eli boş dönen köylülerin Yalak'taki hayallerle ve korkularla dolu yaşamları işlenmektedir. Son romanda ise Memidik'in Muhtar Sefer'den almak istediği intikam anlatılır. Üçleme Türkiye dışında ilkin İngiltere olmak üzere Fransa, ABD, İsveç, Norveç gibi ülkelerde de yayımlanmıştır.Yaşar Kemal, üçlemenin ilk romanı olan Ortadirek'in alegorik ve yaşanmış bir roman olduğunu belirtmiştir. Ayrıca adlandırılışını şu sözlerle ifade etmiştir:"Ortadirek insanlığın direncidir. İnsan gücüdür. Yılmayan insan. O korkunç salgınlardan, kırımlardan, yokluklardan, açlıklardan buraya kadar insanlığı getiren, insan direncidir; benim hayran kaldığım, destanını yazmak istediğim odur. Onun alegorisidir Ortadirek."Ölmez Otu romanının adının kaynağını, "Efsanelerde bir türlü yok edilemeyen bir ot olarak geçer ölmez otu… Ayrık otuna benzermiş. Kökünü kazımaya, kurutmaya asla imkân yokmuş. Yok ettiğinizi sandığınız yerde, bir kuyu kazsanız, gene çıkarmış karşınıza, Ölmez Otu bu işte. Dedim ya, bu efsane otu." sözleriyle belirtmiştir.Murat Belge (1979), üçlemenin "büyük bir senfoni gibi gelişip akarak kolektif bir mit dünyasını verdiğini" belirten bir yazı yazmıştır. Aynı yazısında Ortadirekin fiziksel ayrıntının en fazla ön plana çıktığı roman olması bakı­mından bir yanıyla yazarın natüralizme de en fazla yaklaşan eseri olduğunu; son romanın ise bireysel mit içerdiğini belirtmiştir. Fethi Naci,  Yaşar Kemal'in Romancılığı adlı kitabında üçlemedeki köylünün yaşamı ile evliya ve mit yaratma üzerinde durmuştur. Taner Timur (2002) ise Osmanlı-Türk Romanında Tarih, Toplum ve Kimlik adlı kitabında "mecbur köy" ve ermiş yaratma izleklerini vurgularken Gürsel Aytaç (1983) da "Yaşar Kemal'de Düş ve Gerçek: 'Yer Demir Gök Bakır' Üzerine Bir İnceleme" başlıklı yazısında Taşbaş'ın ermişliğine odaklanarak düş-gerçek ayrımını ele almıştır. Berna Moran (1999) ise "Dağın Öte Yüzü Üçlüsü" başlıklı yazısında bu eleştirilerden farklı olarak romanların nasıl anlatıldığı üzerinde durarak Dağın Öte Yüzü'nde modernist roman anlayışının öykünün sunuluşunda yer yer etkili olduğunu, kurguda ve anlatımda yeni tekniklerin denendiğini belirtmiştir.
Dağınık Yatak

Dağınık Yatak, senaryosunu Murathan Mungan'ın yazdığı, yönetmenliğini Atıf Yılmaz'ın, yapımcılığını Kadri Yurdatap'nin üstlendiği, 1984 yapımı Türk filmi. Filmin başrol oyuncusu Müjde Ar'dır.
Dağınık disk

Dağınık Disk, Güneş Sistemi'nde, Neptün ötesi cisimlerin bir alt kümesi olan küçük gezegenlerin bulunduğu uzak bir bölge. Dağınık disk cisimleri (DDO'lar), 0,8'e kadar çıkabilen dışmerkezliklere, 40°'ye kadar çıkabilen yörünge eğikliklerine ve 30 astronomik birimden (AB) (4,5×109 km) daha büyük olan enberilere sahiptirler. Bu aşırı yörüngelere bu cisimlerin gaz devleri tarafından "dağıtılmış" olmalarının sebep olduğu düşünülmekte ve cisimlerin hâlen Neptün tarafından tedirginliğe maruz kaldığına inanılmaktadır. Bu cisimlerin Güneş'e en yakın oldukları mesafe 30–35 AB olsa da, yörüngeleri 100 AB'ye kadar çıkabilmektedir. Bu da dağınık cisimlerin "Güneş Sistemi'ndeki en uzak ve soğuk cisimler arasında yer almasına" neden olmaktadır. Dağınık Disk'in en yakın kısmı, simit şeklinde olan bir cisim bölge olan Kuiper Kuşağı ile kesişir, en dışı ise Güneş'ten çok daha uzağa kadar uzanır ve kuşaktan çok aşağıya ve yukarıya uzanan bir tutuluma sahiptir.Karasız yapısı yüzünden, astronomlar günümüzde Dağınık Disk'i, diskten İç Güneş Sistemi'ne doğru gitme sürecinin ortasında olan ve Jüpiter ile Neptün arasında bulunan bir takım buzlu kütle olan centaurlarla birlikte pek çok periyodik kuyruklu yıldızın kaynağı olarak görmektedir. Sonuç olarak, dev gezegenlerin yarattığı tedirginlik bu tür cisimleri Güneş'e doğru gönderir ve periyodik bir kuyruklu yıldız haline gelmelerini sağlar. Pek çok Oort bulutu cisminin de diskten kaynaklandığı düşünülmektedir.
Dağınık Ölümler Arasında

Dağınık Ölümler Arasında (), yönetmenliği Hilal Baydarov'un yaptığı ve senaryosu Hilal Baydarov ve Reşad Sefer tarafından yazılan 2020 yapımı bir Azerbaycan, Meksika ve Amerika Birleşik Devletleri dramatik filmidir. Aynı zamanda Carlos Reygadas ve Joslyn Barnes'ın ortak yapımcılığını üstlenirken, Danny Glover ve Susan Cohn Rockefeller, Louverture Films şirketleri aracılığıyla yönetici yapımcı olarak görev yapıyor. Film, 77. Venedik Uluslararası Film Festivali'nin ana yarışma bölümünde gösterilmek üzere seçildi.
Dağıstan Azerileri

Dağıstan Azerileri, Rusya Federasyonu'a bağlı Dağıstan Cumhuriyeti'nde yaşayan Azeriler. Yerli halk statüsüne sahiptirler.2010 resmî sayımına göre 130.919 Azeri bulunmaktadır. Bu nüfus ile Dağıstan nüfusunun %4,5'ini oluştururlar.
Dağıstan Binerbay

Lise mezunudur. Türk Hava Kurumu Keskin Temsilciliği, Çiftçilik, TBMM IX. ve X. Dönem Ankara Milletvekilliği
Dağıstan Cumhuriyeti Anayasası

Dağıstan Cumhuriyeti Anayasası (Rusça: Конституция Республики Дагестан), Dağıstan'ın anayasasıdır. 10 Temmuz 2003 tarihinde Anayasa Meclisi Tarafından kabul edilmiştir. Toplam 10 kez değiştirilmiştir, son olarak 29 Mayıs 2023 tarihinde değiştirilmiştir. Toplam 105 maddeden ve 11 bölümden oluşmaktadır.Dağıstan Cumhuriyeti'nin çok uluslu halkı olarak biz, tarihsel olarak tek bir devlette birleşmiş olan Rusya Federasyonu'nun çok uluslu halkının ayrılmaz bir parçasıyız.sivil toplumun kurulması ve tüm Dağıstanlıların özgür gelişimi için uygun koşulların yaratılması için çabalayarak,
Dağıstan Cumhuriyeti devlet başkanı

Dağıstan Cumhuriyeti devlet başkanı veya 1 Ocak 2014'e kadarki adıyla Dağıstan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı (), Rusya'ya bağlı özerk cumhuriyet olan Dağıstan Cumhuriyeti'nin başkanının adıdır. Şimdi görevde Sergey Melikov'dur.Rusya'ya bağlı diğer özerk cumhuriyetlerde olduğu gibi, Dağıstan'ın da başkanı "Devlet Başkanı" unvanı taşımaktadır.
Dağıstan Federal Araştırma Merkezi

Rus Bilimler Akademisi Dağıstan Federal Araştırma Merkezi (RBA DFAM) (; ДФИЦ РАН) Rus Bilimler Akademisine (RBA) bağlı bir kuruluş. Dağıstan Cumhuriyeti'nde çalışan Rus Bilimler Akademisi üyeleri ile bölgede bulunan Rus Bilimler Akademisine bağlı alt kuruluşların araştırma çalışmalarının buluştuğu merkezdir.SSCB Bilimler Akademisi Dağıstan Bilimsel Araştırma Merkezi 30 Ekim 1945 tarihli SSCB Halk Komiserleri Konseyi kararı ile kuruldu.SSCB Bilimler Akademisi Başkanlığının 6 Ekim 1949 tarihli kararıyla SSCB Bilimler Akademisi Dağıstan şubesinde yeniden yapılanma başladı.SSCB Bilimler Akademisi Başkanlığının 29 Ocak 1991 tarihli ve 34 sayılı kararnamesi ile SSCB Bilimler Akademisi Dağıstan Şubesi, SSCB Bilimler Akademisi Dağıstan Bilim Merkezi'ne dönüştürüldü.Rus Bilimler Akademisi Dağıstan Bilim Merkezi, Rus Bilimler Akademisi Başkanlığı'nın 18 Aralık 2007 tarihli kararnamesine göre Rus Bilimler Akademisi Dağıstan Federal Araştırma Merkezi (RBA DFAM) olarak yeniden adlandırıldı.Matematik ve Bilişim Bölümü, Analitik Kolektif Kullanım Merkezi (AKKM), Bilimsel Kütüphane, Felsefe ve Yabancı Diller Bölümü alt bölümleri RBA DFAM ​​Başkanlığına bağlı olarak faaliyet göstermektedirler.RBA DFAM, RBA'nın Dağıstan Cumhuriyeti topraklarında bulunan dokuz bilimsel kurumunu birleştirmektedir. 20 Ocak 2009 tarihi itibarıyla RBA DFAM ​​kurumlarının toplam kadrolu çalışan sayısı, 468'i araştırmacı olmak üzere, 838 kişidir. Bunların arasında 119 doktor ve 218 kandidat bulunmaktadır.26 Haziran 2019 tarihinde Dağıstan Federal Araştırma Merkezinin kurulup Dağıstan Bilim Merkezi'ne katılmasıyla Mahaçkale'de bulunan akademik kurumların yeniden yapılanması tamamlandı.
Dağıstan Oblastı (Rus İmparatorluğu)

Dağıstan Oblastı, Rus İmparatorluğu'nun Kafkasya Genel Valiliği'ne bağlı bir oblasttı (eyalet). Sınırları, kabaca günümüz Rusya Federasyonu içerisinde bulunan Dağıstan'ın güneydoğusunun çoğuna karşılık geliyordu. Dağıstan oblastı, 1860 yılında eski Kafkasya İmamlığı topraklarından oluşturuldu ve kuzeyde Terek Oblastı, batıda Tiflis Guberniyası ve Zakatala Okrugu, güneyde Yelizavetpol Guberniyası ve doğuda Bakü Guberniyası ile sınır komşusuydu. Oblastın idari merkezi Temir-Han-Şura'ydı (bugünkü Buynaksk).Rus İmparatorluğu nüfus sayımına göre Dağıstan oblastının  itibariyle nüfusu 283.279 erkek ve 287.875 kadın olmak üzere toplam 571.154'tü. Nüfusun çoğunluğu Avarcayı ana dilleri olarak belirtmişti; Dargince, Lezgice, Lakça, Kumukça ve Azerice konuşan azınlıklar da mevcuttu.Kavkazskiy kalendar'ın 1917 tarihli yayınına göre Dağıstan oblastının  itibariyle nüfusu 659.976'sı kalıcı nüfus ve 53.366'sı geçici olarak ikamet edenler olmak üzere 369.737 erkek ve 343.605 kadın dahil toplam 713.342 idi:
Dağıstan Operasyonu

Dağıstan Operasyonu, Dağıstan Savaşı veya Dağıstan'ın İşgali, 1999'da Uluslararası İslami Barış Tugayı adlı örgütün Çeçenistan topraklarından Dağıstan'da bazı köyleri işgal etmeye başlamasının ardından Rusya Silahlı Kuvvetleri tarafından Dağıstan'da İslami bir devlet kurulmasını engellemek ve kaybedilen bölgeleri geri almak için başlatılan operasyondur.Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrası kargaşa ortamı meydana geldi. Bağımsızlık isteyen Çeçenler silahlanmaya başladı ve 1. Rus-Çeçen Savaşı patlak verdi. Çeçenler ele geçirdikleri bölgelerde hakimiyet kurdular ve bu durum Rusya'nın otorite sahibi olduğu bölgelerde yönetim değişikliğine neden oldu. Ardından Rusya 17.000 kişilik Spetsnaz özel timi olarak hazırlandı.Emir Hattab ve Şamil Basayev öncülüğündeki Çeçen ve Dağıstanlı milisler Dağıstan'ı ele geçirmek amacıyla 7 Ağustos 1999 tarihinde bazı köylere saldırı düzenlediler. Düzenlenen saldırılar sonrası 12 köy ele geçirildi. Rus askerleri bölgeye müdahale ederek düzenli şekilde helikopterler aracılığıyla yere indirildiler. Sayı ve teçhizat bakımından üstün olan Rusya,Çeçen kamplarını tek tek bastı. Çeçenleri bir çembere alarak dışarıdan gelen yardım kesildi. Bunu üzerine Çeçenler Dağıstan'dan çekildi. Bu da 2. Çeçen-Rus Savaşını başlattı.
Dağıstan bayrağı

Dağıstan bayrağı, Rusya'daki Dağıstan'ın bayrağıdır. Bayrak resmî olarak 26 Şubat 1994'te kabul edildi. Yeşil İslam'ı, mavi Hazar denizi'ni, kırmızı cesaret ve sadakati temsil etmek üzere toplam üç renge sahiptir ve yataydır. 19 Kasım 2003'te orijinal 1:2'den 2:3'e, orta şerit açık maviden koyu maviye değiştirildi.
Dağıstan dilleri

Dağıstan dilleri veya Doğu Kafkas dilleri, Kuzeydoğu Kafkasya'da, Dağıstan'da ve Azerbaycan'ın kuzey kesiminde konuşulan diller. Avar-Andi-Dido, Lak-Dargva ve Lezgi öbeklerinden oluşur. Dağıstan dilleri, Nah dilleri ile birlikte Nah-Dağıstan dilleri olarak anılır.
Dağıstan Çetinkaya

1970'te Kırıkkale'de doğdu. Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü'nden 1998'de mezun olmuştur. İlk kişisel sergisi olan 1993'te Karikatür ve Mizah Müzesi'nde açılan çalışmasını diğer kişisel sergileri izledi. Uluslararası karikatür yarışmalarına katılarak 1990, 1993 ve 2002 yıllarında bu yarışmalardan ödüller aldı.Karikatür, illüstrasyon ve grafik tasarımları ile  Gırgır, Cıngar,  Hıbır, Ustura gibi mizah dergilerinde; İzlenim,  Aksiyon, Yeni Asya,  Hürriyet,  Zaman ve DMG Magazines gibi basın organlarında  yer aldı. Zaman gazetesinin 2007'de yayından kalkan haftalık eki Arkadaşım Dergisi'nde çizgi editörlüğü yaptı. Zaman Yorum sayfalarında yayımlanan illüstrasyonlarını ve "Kral ve Soytarı" adlı çizgi bantlarını hâlen sürdürmektedir.
Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti (Rusça: Дагестанская АССР, Dagestanskaya ASSR; Avarca: Дагъистаналъул АССР; Kumukça: Дагъыстан АССР; Lezgice: Дагъустандин АССР; Lakça: Дагъусттаннал),Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk sovyet cumhuriyeti. "Dağlar ülkesi" (Rusça: Strana Gor) olarak tanımlanan bölgede otuzdan fazla etnik grup yaşamaktadır. Ekim Devrimi'nden sonra bölgede ortaya çıkan pan-Türkist ve pan-İslamcı hareketleri bastırılmasının ardından kurulmuştur. Başkenti Mahaçkala olan Dağıstan ÖSSC'deki diğer önemli şehirler Derbent, Kızılyar, İzberbaş ve Buynak'tı.Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, 20 Ocak 1921'de Dağıstan Oblastı topraklarında ve kısmen Terek Oblastı bölgesinde kuruldu. 1-7 Aralık 1921 tarihinde düzenlenen ilk kurucu kongre sonrasında Dağıstan ÖSSC Anayasası kabul edildi. Bu tarihten sonra hızla inşa çalışmaları başlatıldı. 16 Şubat 1922'de subbotniklerin 50 km uzunluğundaki sulama kanalını bitirmesi şerefine Dağıstanlı işçilere ve cumhuriyete RSFSC Kızıl Bayrak İşçi Nişanı verildi.6 Eylül 1931'de Kuzey Kafkasya Krayı'na dahil edildi. 1936 Sovyet Anayasası kapsamında "Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti" ismiyle yeniden kuruluşu ilan edildi.Ardından 12 Haziran 1937 tarihinde 11. Olağanüstü Kongre sonucunda yeni Dağıstan ÖSSC Anayasası kabul edildi. 22 Şubat 1938'de Stavropol Krayı'na dahil edildi.Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1991 yılında Rusya'ya bağlı özerk Dağıstan ilan edildi..Sovyet kozmonot Nikolai Chernykh tarafından 1 Eylül 1978'de keşfedilen küçük gezegene 2297 Dağıstan verildi.Cumhuriyete 1922 yılında Rusya SFSC Kızıl Bayrak İşçi Nişanı, 1965 yılında Lenin Nişanı ve 1970 yılında Ekim Devrimi Nişanı verilmiştir.
Dağıstan, Bergama

Dağıstan, İzmir'in Bergama ilçesine bağlı bir mahalledir (köy). Aslında 1877 yılında Kafkasya'nın Dağıstan Bölgesinde yaşayan 12 ailelik bir Lezgi topluluğunun 19. yüzyılda büyük Rusya Sürgünü neticesi sonucunda Osmanlı topraklarına sığınmasıyla oluşmuştur. Lezgice diline hakimdirler ve günlük yaşantıda 1970'li yıllara kadar Lezgice konuşmuşlardır. Ancak günümüz tarihinde köy sakinlerinden Lezgice konuşabilen kişi sayısı oldukça azdır.Ege'de yaşayan bu Lezgi'lerin hâlâ Dağıstan bölgesi ile iletişimleri devam etmektedir. Şu an büyük çoğunluğu Rusya'ya bağlı olan Dağıstan bölgesinde yaşayan akrabaları ile bağlantıları devam etmektedir.Köyün Muhtarı Tahir Gül'dür. Muhtarlık ofisinde atalarından buraya kadar gelen Kafkasya'ya ait kılıç ve benzeri hatıralar sergilenmektedir.