barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Angilas

Angilas (Yunanca: ΄Αγγίλας) Lazika Savaşı'nda (541-562) görülen Bizanslı taksiarhtır. Kendisiyle ilgili bilgilerin Agathias'tır.Angilas'tan ilk kez 556 yılında Lazika'daki taksiarh olarak bahsedilmiştir. Unvanı sadece Yunancada kaydedilmiştir. Latince unvanı ise Komis olabilir. Kendisiyle ilgili ilk kez Fasis Kuşatması'nda Maurilerden oluşan bir tagmayı yönettiği yazmaktadır. Angilas'ın askerleri "mızraklı hafif askeri birlik" olarak tanımlanmaktadır. Birlikleri, Theodore ve Philomathius ile birlikte tahkimatların “orta kısmında” görevlendirilmiştir. Theodore, Makronlardan oluşan ağır piyadelere, Philomathius ise İsaurialı ve sapanlı dart atıcılarına önderlik etmiştir.Fasis, Sasani birlikleri tarafından kuşatılmıştır. Bizans birliklerinin genel komutanı Martinus, tüm ordusuna kendi görev yerlerinde kalmaları için talimat vermiştir. Bizanslılar, Sasanilerin surlardan çıkma ve açık alanda savaşma girişimlerini göz ardı ediyordu. Ancak, Angilas ve Philomathius yaklaşık iki yüz kişilik bir birliğe şehrin kapısını açtırdı. İki yüz adamla beraber kentten çıktılar ve savunma birliklerine ok atan okçulara saldırdılar. Theodore ilk başta onları durdurmaya çalıştı. Ancak sonrasında çoğunluğun görüşüne boyun eğdi ve birlikleri okçulara saldırırken izledi. Theodore'un emirleri ihlal etmek istemediği, ancak askerler tarafından bir korkak olarak nitelendirilmeye de karşı olduğu raporlanmıştır.Kuşatmanın ilerleyen saatlerinde, panikleyen Sasani birlikleri kademeli olarak geri çekilmeye başladı. Dilimnitlerin çoğu, baskı altında olan birlikleri rahatlatmak için konumlarını terk etti. Angilas ve Theodore, tahkimatı kuşatmak için geriye sadece birkaç asker kaldığını fark etti. Geride kalan birkaç Dilimnit, ya Bizans güçleri tarafından öldürüldü ya da kaçmaya zorlandı. Geriye kalan Dilimitlerin çoğu, "akrabalarının" tehlikede olduğunu belirtti. Angilas ve Theodore'la yüzleşmek için mevcut konumlarını terk etti. Ancak karşı saldırıları örgütsüz olduğu için etkisiz kaldı.
Angiosarkoma

Angiosarkom (Anjiyosarkom; Angiosarcoma), endotel hücrelerinin kanseridir. Mikroskopla yapılan incelemelerde, damarları çok iyi taklit ettiği saptanan tipleri hemangioma’lara çok benzer; bu tip tümörler "hemangiosarkoma" olarak adlandırılır. Taklit düzeylerinin ileri derecede azaldığı olgularda kanserin kökeninin anlaşılması güç olabilir. Angiosarkoma, orta ve ileri yaşlarda ortaya çıkar. Deri, meme dokusu ve karaciğer tümörleri görece sıktır.Karaciğerdeki angiosarkomların oluşmasında toksik kimyasalların etksi önemlidir. Bunlar arasında arsenik içeren tarım ilaçları, radyolojide bir zamanlar kontrast maddesi olarak kullanılmış olan thorotrast, plastiklerde bulunan polivinil klorür (PVC) ve küflenmiş gıda maddelerindeki aflatoksinler önemlidir. Radyasyonun angiosarkom oluşmasında fiziksel kökenli bir risk faktörüdür.Meme kanseri tedavisi için radikal mastektomi geçiren hastalarda oluşan uzun süreli lenfödemler angiosarkom gelişmesi için risk faktörüdür; bu hastalardaki tümörler “lenfangiosarkoma” olarak nitelenir.Derideki bir angiosarkoma yakınmalara neden olmayan, çok sayıda, küçük ve kesin sınırlı minik oluşum olarak başlar. Bu yanıltıcı ve önemsenmeyen tablo bir süre sonra grimsi-beyaz renkli, yumuşak ancak diri kıvamlı iri bir kitleye dönüşür. Sınırları belirsizleşir. Kitlelerin ortası nekrozlaşır ve kanama başlar.Mikroskopla yapılan incelemelerde, kanser hücresi niteliği kazanmış (atipik) endotel hücrelerden oluşan, ancak damar olarak nitelendirilebilecek boşlukların/yarıkların çok az olduğu bir yapı saptanır. Kesin tanı, endotel hücrelerini işaretleyebilen özel boyama yöntemleri (markerler) ile yapılabilir.Angisarkomlar bulundukları bölgedeki dokuların içlerine girer (yerel invazyon), uzak doku ve organlara yayılırlar (metastaz). İlk tanıdan sonraki yaşam süresi, tümörün erken tanısıyla yakından ilgilidir. Erken tanı konan ve metastaz olmayan olguların tümüne cerrahi girişim yapılması uygundur; ameliyat sonrası tedavisi radyoterapi ya da kemoterapi yöntemiyle sürdürülen hastaların %60’ında yaşam süresi 5 yılı aşabilmektedir. Geç tanılı ve metastazlı olgularda aynı tedavi yöntemin uygulanması sonrasında, hastaların ortalama yaşam süresinin 7 ay kadar olduğu belirlenmiştir.
Angiosperm Phylogeny Group

Angiosperm Phylogeny Group (veya APG, Türkçe: Kapalı Tohumlu Filogenisi Grubu) filogenetik araştırmalarla keşfedilen bitki ilişkileri hakkında yeni bilgileri yansıtan, çiçekli bitkilerin (anjiyospermler) taksonomisi üzerinde bir fikir birliği oluşturmak için işbirliği yapan, gayri resmi bir uluslararası sistematik botanikçiler grubudur.2016 itibarıyla, bu iş birliğinden bir sınıflandırma sisteminin dört artımlı versiyonu ortaya çıkmıştır. Bu versiyonlar sırası ile 1998 (APG I), 2003 (APG II), 2009 (APG III) ve 2016' da (APG IV) yayınlanmıştır. Grup için önemli bir motivasyon, monofiletik gruplara (yani ortak bir atanın tüm soyundan gelenleri içeren gruplar) dayanmadıkları için önceki anjiyosperm sınıflandırmalarındaki eksikliklerdi.APG yayınları, koleksiyonlarının düzenini en yeni APG sistemiyle eşleşecek şekilde değiştiren bir dizi büyük bitki koleksiyonu ile giderek daha etkili hale geliyor.
Angitia

Angitia, Marsi, Paeligni ve Orta İtalya'nın diğer Oscan-Umbria halkları arasında bir tanrıçaydı . Antik çağda, onu ataları olarak iddia eden yılan oynatıcılarla ilişkilendirildi. Roma yorumları muhtemelen Mars'a özgü önemini belirsizleştiriyor.Angitia'nın mitleri değişiklik gösterir. Gnaeus Gellius'a (MÖ 2. yüzyılın sonları) göre  Angitia, Yunan mitinin en ünlü büyücülerinden ikisi olan Medea ve Circe ile birlikte Aeëtes'in üç kızından biriydi. Odyssey'den yaygın olarak bilindiği üzere Circe, dönüştürme büyülerini uyguladı. Angitia, Fucine gölü çevresinde yaşadı ve yılan ısırıklarını iyileştirmede uzmanlaştı.Angitia, Orta Apenninler'de yazıtlarla tasdik edilmektedir. Antik dönemde Lucus Angitiae, " Angitia'nın Kutsal Korusu" olarak bilinen Luco dei Marsi'den üç yazıtta adını anmıştır. En eskisi, MÖ 4. yüzyılın sonlarına tarihlenen "Marslı lejyonlar adına"  tanrıçaya adanmıştır. Bir yazıtta  Angerona tekil olarak bahsedilirken, diğerinde adı çoğul olarak  geçer. Bir diğeri ise bir tapınağı ve hazinesi olduğunu gösteriyor.Antik çağda yılanlar genellikle şifa sanatlarıyla ilişkilendirildiği için (bkz . Asklepios'un sopası), Angitia'nın esas olarak bir thaumaturji tanrıçası olduğuna inanılıyor. Antik dünyada tamamlayıcı kabul edilen büyücülük, sihir ve ilaç güçlerine sahipti ve özellikle yılan ısırıklarında mucizevi ve bitkisel şifa sanatında ustaydı. Ayrıca, yılanları bir dokunuşla öldürme gücü de dahil olmak üzere, yılanlar üzerinde geniş bir güç yelpazesine sahipti.Servius'a göre, Angitia Arigitia Marrubians tarafından verilen isimdir, Rum kökenli olan Medea terk ettikten sonra, Kolhis ile İtalya'ya geldi Jason ve yukarıda belirtilen ilaçlar insanları öğretti. Silius Italicus onu Medea olarak tanımlar.
Angkatan 66

Angkatan 66 ya da 66 kuşağı, 1960'ların ortalarında Sukarno'nun düşüşü ile iktidara gelen Suharto'nun Yeni Düzeni kurmasını takip eden dönemde kurulan yeni hükümete olan umutları ifade eder. Yeni Düzen, halk desteğiyle kuruldu ve Sukarno dönemindeki sıkıntıların sona ereceği ümit edildi. Ancak kısa bir süre sonra bu ümitler hayal kırıklığı ile sona erecekti.
Angkor

Şehir 1177 de Çampa Krallığı'nın  akınlarıyla yıkıldı. Ancak birkaç yıl sonra imparator VII. Jayavarman Campaları yendi ve yeni bir kent yaptı ve buda dinini benimseyerek  büyük tanrı Budaya adanan ve Bayon adı verilen büyük bir tapınak yaptırdı tapınağı çevreleyen 50 kuledin dört tarafında gülümseyen insan figürü vardır. Kent bugün UNESCO koruması altındadır ve Kamboçya ekonomisine büyük desteği vardır.Angkor digital media archive - Photos, laser scans, panoramas of Angkor Wat and Banteay Kdei from a CyArk/Sophia University partnership
Angkor Thom

Angkor Thom, Kımer İmparatorluğu'nun son başkenti. Çok gelişmiş bir şehir olan Angkor Thom 12. yüzyılın sonlarında kral VII. Jayavarman tarafından kurulmuştur.Kentte bulunan yazıtlardan birisi Jayavarman'ı damat , kenti ise onun gelini olarak anmıştır (Higham, 121). Yaklaşık 9 km² büyüklüğünde bir alanı kaplayan kentin içinde daha önceki dönemlerden kalanların yanı sıra kral Jayavarman ve daha sonra gelen kralların yaptırdığı birçok anıt bulunmaktadır. Kentin merkezinde Jayavarman’ın resmî (devlet) tapınağı, Bayon bulunur. Angkor Thom’da inşa edilmiş bilinen en son tapınak 1295 tarihli Mangalartha'dır.
Angkor Vat

Angkor Vat,  bugün Kamboçya'nın Siem Reap kentinin 6 km. kuzeyindeki Angkor antik şehrinde  1115-1145 yıllarında Kral II. Suryavarman tarafından yaptırılmış dev bir tapınak-şehirdir.Khmer mimarisinin en önemli örneklerinden birisidir ve Kamboçya ile özdeşleşmiştir; ülkenin ulusal bayrağının üstünde de betimlenmektedir.Khmer Krallığının başkenti ve gücünün simgesi olan Angor Vat, Vişnu adına bir Hindu tapınağı iken 13. yüzyılda bir Budist tapınağına çevrildi.  14. yüzyılda Kmer Krallığı başkentinin Phnom Penh’e taşınmasından sonra terkedilip orman tarafından sarılıp sarmalanmış olarak kaldı ve 1858’de Fransız doğa bilimci Henri Mouhot tarafından yeniden keşfedildi.   Üzerinde toplanmış topraklar ve vahşi otlar, 20. yüzyılda temizlendi. Yapı, günümüze dek oldukça iyi bir korunma altında ulaşabilmiştir ve kuzeyindeki Angkor Thom  antik şehri ile birlikte 1992 yılında Dünya Kültür Mirası Listesi'ne girmiştir. Ülkeye gelen turistlerin en çok ziyaret ettiği yerdir.Angkor Vat, Hinduizm'de Tanrıların yaşadığı yer olduğuna inanılan Meru Dağı'nı simgeleyen dağ biçimli kubbeleri ve galerili (balkon) avlusuyla Kmer mimarisinin iki ana ögesini taşır: Bir piramit ve eş merkezli galeriler. Tapınağın çevresinde 3.6 km uzunluğa denk gelen kalın duvarlar ve hendekler bulunur. Tapınağın dört bir köşesinde birer küçük, ortasında bir büyük kubbe bulunur. Birçok Angkor tapınağının aksine Angkor Vaat batı yönüne bakar.Tapınağın tüm yüzeylerinde, çatılarda, pervazlarda ve sütunlarda taş heykeller bulunan heykelleri ile ünlüdür. Hint mitolojisinden sahneler,  hayvan ve insan figürleri, soyut motifler içeren ve genellikle yarım kabartma frizlerden oluşan binlerce rölyef vardır.Angkor şehri,  890 yılında Kmer Krallığı'nın başkenti olmuştu. Sanayi Devrimi'ne kadar dünyanın en büyük şehri idi. 1113 yılında tahta çıkan kral  Suryavarman II,  bilinmeyen bir sebepe diğer Kmer krallarından farklı olarak saray dini hayatının merkezine Şiva'yı değil, Vişnu'yu koydu.Angkor antik şehrinde keşfedilmiş ve keşfedilmeyi bekleyen onlarca tapınak olduğu düşünülmektedir. Antik şehrin tapınakları arasında en bilinenler aşağıda listelenmiştir.
Anglachel

Kara Elf Eöl tarafından dövülmüştür. Eöl Anglachel'i Nan Elmoth'ta kalmasına izin verilmesinin bedeli olarak Doriath Kralı Thingol'e vermişti. Daha sonra Thingol bu kılıcı Túrin'i bulması için Beleg'e vermiştir. Beleg bu kılıcı alırken Melian kılıca bakar; ve şöyle der:"Bu kılıçta şer var.Demircinin yüreği hâlâ içinde yaşıyor ve o yürek karanlık. Hizmet ettiği eli sevmeyecek; sana uzun vakit de tahammül etmeyecek. Nitekim Melian'ın kehaneti doğru çıkar ve bu kılıç Beleg'e ölümü getirir. Beleg'i talihsiz bir kaza sonucu öldüren Turambar Túrin Gwindor'un öğüdüyle Anglachel 'i alır ve Nargothrond'da yeniden dövdürür. Turambar Túrin'in Nargothrond'daki başarıları ile bu kılıca Mormegil, yani Kara Kılıç denilmeye başlanır; ama o, kılıca Gurthang, yani Ölüm Demiri adını verir. Glaurung Brethil'e saldırdığında Turambar Túrin Glaurung'u Gurthang ile öldürür.Fakat başından beri lanetli olan bu kılıç Turambar Túrin'e de ölümü getirir.Gerçek efsanede bu olay şöyle geçer; eşinin, kardeşi Nienor olduğunu öğrenen Túrin, ejderhanın ölüsünün olduğu yere gider ve kılıçla konuşur:"Selam Gurthang, ölüm demiri, artık yalnızca sen kalacaksın! Ama, seni kullanan elden başka ne bey, ne sadakat bilirsin? Sen hiçbir kandan kaçınmazsın. Túrin Turambar'ı alır mısın? Beni çabuk öldürür müsün?""Evet, kanını içerim, ki efendim Beleg'in ve haksız yere öldürülen Brandir'in kanını unutabileyim. Seni çabuk öldüreceğim."Ve Túrin Turambar Gurthang'ın kabzasını yere dayar ve kendisini kılıcın üzerine bırakarak yaşamına son verir.Ardından elfler Túrin'i ölü bir şekilde bularak kaldırırlar ve Gurthang'ın da parçalanmış olduğunu görürler;bunun üzerine elfler kara kılıcın parçalarını orada dünya yıkılana kadar kalması düşüncesiyle Túrin'in yattığı höyüğün etrafına dizerler.
Angleball

Angleball, Kuzey Amerika'nın en eski sporu olan anejodi için tescilli bir spor fitness organizasyonu ve patentli ekipman üreticisidir. Angleball'ın anejodi kuralları 2. Dünya Savaşı sırasında Brown Üniversitesi'nde kolejli futbol ve basketbol koçu Charles " Rip" Engle (26 Mart 1906 – 7 Mart 1983) tarafından askerleri konuşlandırmadan önce formda tutmak için yeniden düzenlendi. Angleball ekipmanı şu anda Amerika Birleşik Devletleri'nde ve dünya çapında 1.000.000'den fazla kişi tarafından ve NFL'de ve Team USA Olimpiyat sporcuları tarafından kondisyon için oynanmaktadır. International Angleball'un 13 mevcut üye ülkesi vardır.. Angleball tescilli bir ticari markadır ve yalnızca Angleball şirketi tarafından satılmaktadır.İki büyük hedef top bir alanın karşı taraflarında standartlar üzerine yerleştirilir, ancak yarım saha da oynanabilir   Angleball ile koşulabilir veya pas verilebilir. Bir gol bir puan değerindedir. Angleball çeşitli temas seviyeleriyle oynanabilir: temassız, temaslı ve tam temaslı. Bu bayrak, dokunma ve mücadele futboluna benzer. Hücumu durdurmanın yolu, grubun karar verdiği temas düzeyine bağlıdır. Temassız Angleball'da, top taşıyıcı topla adım atamaz. Temaslı Angleball'da top taşıyıcı etiketlendikten sonra 3 saniye içinde geçmelidir. Tam temaslı Angleball'da top, etiketten sonraki 3 saniye içinde paslanmalı veya şut edilmelidir ve temasa izin verilir. Ayrıca, pasın yere değemeyeceği ve hücumun içeri giremeyeceği vb. kurallar Angleball topluluğu içinde kulüp varyasyonları kabul edilir. Tam rekabet kuralları Angleball şirketinin web sitesinde mevcuttur  . Angleball, bir geri tepme duvarına yerleştirilmiş tek bir standartla 1'e 1 veya  bir parkın veya kampın her iki ucunda bir standartla 100'e 100'e kadar oynanabilir.https://news.google.com/newspapers?nid=2202&dat=19660525&id=WUwmAAAAIBAJ&sjid=Gf8FAAAAIBAJ&pg=965,2899893https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19660525&id=8wYrAAAAIBAJ&sjid=SZgFAAAAIBAJ&pg=6627,5645232https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19660526&id=9AYrAAAAIBAJ&sjid=SZgFAAAAIBAJ&pg=4360,6107495https://news.google.com/newspapers?nid=1955&dat=19660525&id=8wYrAAAAIBAJ&sjid=SZgFAAAAIBAJ&pg=6627,5645232https://news.google.com/newspapers?nid=2202&dat=19660525&id=WUwmAAAAIBAJ&sjid=Gf8FAAAAIBAJ&pg=965,2899893
Anglesey

1826 yılında Thomas Telford tarafından inşa edilen Menai Suspension Köprüsü ile anakaraya bağlantısı yapılmıştır. Sakinlerinin yaklaşık dörtte üçü Galce konuşmaktadır ve adaya Galce'de Ynys Môn demektedirler. Ada'da yaşayanların Birleşik Krallık Parlamentosu ve Ulusal Meclis için oy kullanmaktadırlar.714 km² yüz ölçümüne sahip olan ada, Galler'in en büyük adası olmasıyla birlikte, aynı zamanda Birleşik Krallık'ın etrafındaki beşinci büyük, İrlanda denizindeki en büyük adadır. En büyük şehri Holyhead'dır.
Anglesey Havalimanı

Anglesey Havalimanı (Galce: Maes Awyr Ynys Môn) ; Savunma Altyapı Teşkilatı'ndan kiralanan arazi üzerinde Anglesey Adası İl Konseyi'ne ait bir havalimanıdır. Havalimanı; Anglesey, Galler'deki Llanfair-yn-Neubwll'de bulunmaktadır. Kiralanan alan RAF Valley'in bir parçasıdır.Galler Ulusal Meclisi 2006 yılının başlarında, Anglesey ve Kuzey  Galler'in ekonomisini iyileştirme umuduyla, Galler başkentinin 12 mil batısındaki Cardiff Havalimanı ile Anglesey arasında hafta içleri sübvansiyonlu bir hava hizmeti sağlanmasına karar verildi. Uçuşlar günde iki kez hizmet vermek üzere, Mayıs 2007'de başladı.Anglesey sakinleri için hava hizmeti, kara ulaşımından önemli ölçüde daha hızlıdır. Cardiff'e seyahat süresi yaklaşık bir saattir.Yolcu terminali; check-in kontuarı, gidiş salonu ve bagaj taşıma alanları ile diğer ziyaretçi bilgilendirme alanlarından oluşan tek katlı bir yapıdır. 2007 yılında tamamlanan terminal, MAP mimarları tarafından tasarlandı ve 1.000.000 sterline mal oldu. Kamu tarafından finanse edilen inşaat sözleşmesi, Yorkon şirketine verildi. Bina alanın dışında inşa edildi ve bittiğinde havalimanına taşındı.Havalimanının başlıca paydaşları RAF Valley, Galler Ulusal Meclisi, Anglesey Adası İl Meclisi ve Cardiff Havalimanı'dır.Mart 2018'de, Red Arrows'tan bir Hawk uçağının pilotun ölümüyle sonuçlanan kazası nedeniyle Anglesey Havalimanı ile Cardiff Havalimanı arasındaki uçuşlar askıya alındı. İç hat uçuşları, Valley ve Hawarden arasında yolcu taşıyan otobüslerle Flintshire'daki Hawarden Havalimanı'na yönlendiriliyordu.Havalimanı, Holyhead ve Chester'ı birbirine bağlayan A55 Kuzey Galler Otoyolu'na iki milden daha yakın bir mesafede bulunmaktadır. Havalimanında, tek tarifeli Cardiff uçuşlarında yolcular için bir otopark bulunmaktadır. En yakın tren istasyonu Valley'dir. Arriva Otobüs hizmetleri, havalimanını hem Valley'e hem de Holyhead'e bağlar.
Angleton, Teksas

Angleton ABD'nin Teksas eyaletine bağlı Brazoria ilçesinin merkezi olan şehirdir. Şehrin nüfusu 2010 sayımına göre 18.862'dir.
Anglia Ruskin Üniversitesi

Anglia Ruskin Üniversitesi (İngilizce: Anglia Ruskin University) Birleşik Krallık Güney=Doğu bölgesinde kampüsleri Cambridge şehri ve Chelmsford kentinde kurulu bir devlet üniversitesidir. Üniversitede lisans, yükseklisans, doktora eğitimi verilmekte ayrıca akademik araştırmalar yapılmaktadır.Anglia Ruskin Üniversitesi'nin ilk kurulması İngiliz Kraliçesi Victoria döneminde sanat tarihçi ve edebiyatçısı  olarak ün yapan John Ruskin tarafından 1858'de açılması yapılan Cambridge School of Art (Cambridge Güzel Sanatlar Okulu) olmuş ve bu kurum 1960'ta  Cambridgeshire College of Arts and Technology (Cambridge Güzel Sanatlar ve Teknoloji Koleji (ÇCAT) olmuş ve 1969'da Essex Yüksek Eğitim Enstitüsü ile birleşerek Anglia Yüksek Eğitim Koleji adını almıştır.  Bu kolej 1991'de Politeknik olma statüsü  kazanmış ve ismini  Anglia Polytechnic olarak değiştirmiştir. 1992'de kendi üniversite derecesi verme yeteneği verilerek Kraliyet beratı ile üniversite statüsü kazanmıştır. O zaman diğer İngiltere'deki politeknikler isimlerinden politeknik unvanı elimine ederken tek olarak  Anglia Polytechnic Üniversitesi (APU) olarak  unvanını korumuş ve ancak 2000'de Anglia Ruşkin Üniversitesi ismini almıştır.Diploma üstü çalışmalar yapan 3,445 ve üniversite diplomasi için 16,855'ten oluşan 20,300 öğrenci üniversitede eğitim görmektedir.
Anglo American

Anglo American plc, Birleşik Krallık ve Güney Afrika merkezli bir madencilik şirketidir. Şirket, 1917 yılında kurulmuş olup %40 ile dünyanın en büyük platin üreticisi ve aynı zamanda önde gelen elmas, bakır, nikel, demir cevheri, metalurjik ve termal kömür üreticisidir. Şirketin merkezi Londra ve Johannesburg'da yer almaktadır.
Anglo American Platinum

Anglo American Platinum Limited (JSE: AMS ), dünyanın en büyük platin madeni üreticisidir. Yıllık küresel üretimin yaklaşık %38'ini karşılamaktadır. Güney Afrika merkezli şirket, daha önce Anglo American Platinum Corporation Limited olarak adlandırılırdı.Şirketin operasyonlarının çoğunluğu Johannesburg'un kuzeybatısı ve kuzeydoğusunda, özellikle krom, vanadyum, titanlı manyetit ve platin grubu metaller dahil bir dizi mineral ürün içeren Bushveld kompleksi bölgesinde gerçekleşmektedir.
Anglo-Amerika

Anglo-Amerika, töre ve alışkanlıklarının kökeni Kuzey Avrupa'ya dayanan, İngilizce konuşulan Kuzey Amerika kültür bölgesi. ABD'nin büyük bölümü ile (Fransızca konuşulan kesimleri dışında) Kanada'dan oluşur. Bu bölge, İspanyol mirasının ve geleneklerinin çok güçlü olduğu Latin Amerika'nın dışında, Kuzey Amerika üstünde yer alan coğrafi bölgeyi tanımlamak için de kullanılır. Anglo sözcüğü, İngilizce konuşan bir beyaz Kuzey Amerikalıyı Latin Amerikalı soyundan gelen (Hispanik) birinden ayıran bir anlam kazanmıştır.
Anglo-Amerikan

Anglo-Amerikan ataları İngiliz kendisi Amerikalı olan ve çoğunlukla Anglo-Amerika bölgesinde yaşayan insanlara verilen bir addır.
Anglo-Fransız Ortak Deniz Komisyonu

Anglo-Fransız Ortak Deniz Komisyonu, 1887-1889 yılları arasında, daha sonra 1890-1906 yılları arasında Vanuatu topraklarına sahip olan bir İngiliz-Fransız komisyonu idi. Franceville adlı bağımsız bir devletin anayasası tarafından kısa bir süreliğine askıya alındı.19. yüzyılda birçok Avusturyalı, İngiliz, Fransız ve Alman yerleşimci insanlar Yeni Hebridler bölgelerine yerleşti.Yeni Hebridler, yalnızca Fransız ve İngiliz vatandaşlarını korumak için 16 Ekim 1887 tarihinde bir sözleşmeyle kurulan komisyonun gevşek yargı yetkisi altında tarafsız bölge haline geldi, ancak iç yerel işlerde hiçbir yargı yetkisi talep etmedi.
Anglo-Friz dilleri

Anglo-Friz dilleri, Eski İngilizce ve Eski Frizce'nin soyundan gelen dilleri oluşturan Batı Cermen dil grubudur. Anglo-Friz dilleri şunlardır:
Anglo-Irak Savaşı

Anglo-Irak Savaşı, II. Dünya Savaşı esnasında Birleşik Krallık ve Irak'ın Raşid Ali Geylani'nin asi hükûmeti arasında bir çatışmadır. 2-31 Mayıs 1941 tarihleri arasında yer almıştır. Harekât, Irak'tan sürülen Abdülillah'ı destekleyen İngiliz silahlı kuvvetleri tarafından gerçekleştirilmiştir. Savaş, sürgünde ki kralın Irak'a dönüşü ve tüm Irak'ın yeniden Britanya tarafından işgaliyle sonuçlandı. Bu sonuç, Britanya tarafından desteklenen Haşimoğulları monarşisine karşı Irak'ta milliyetçi direnişi daha fazla alevlendirmiştir.Raşid Ali ve onun destekçileri, Almanya ile birlik olurken, savaş, Irak'ın bağımsızlığının, hükûmet hareketlerinin İngiliz onayında en iyi koşullu cümlede olduğunu gösterdi. Savaşı kaybeden asi hükûmetinin başı Raşid Ali Geylani ve Kudüs müftüsü İran'a, sonra Türkiye'ye, sonra İtalya'ya ve sonunda Hitler tarafından karşılandığı Almanya'ya, Berlin'e kaçtı. Berlin'den yayınlamaya devam ettiği propagandalarla, müftü, Müslümanları, Britanyalılara karşı savaşa ve Alman ile İtalyan kuvvetlerine yardıma çağırmaya devam etti. Aynı zamanda, Balkanlar'da, Waffen-SS için savaşan Müslüman gönüllülere yardım etti.
Anglo-İrlandalılar

Anglo-İrlandalı (), üyeleri çoğunlukla İngiliz Protestan Yükselişinin soyundan gelen ve halefleri olan İrlanda'daki etnik grup ya da bir sosyal sınıfı tanımlamak için 19. ve 20. yüzyılın başlarında kullanılan bir terimdir.
Anglo-İtalyan Kupası

Anglo-İtalyan Kupası (İtalyanca: La Coppa Anglo-Italiana''  ve 1976'dan 1986'ya kadar Alitalia Challenge Cup, Talbot Challenge Cup veya Gigi Peronace Memorial''' olarak da bilinen), yürürlükten kalkmış eski bir Avrupa futbol turnuvasıdır.Müsabaka 1970 ve 1996 yılları arasında İngiltere ve İtalya kulüpleri arasında aralıklı olarak oynandı. 1969'da iki takımlı Anglo-İtalyan Lig Kupası'nın ardından Gigi Peronace tarafından kuruldu. İlk Anglo-İtalyan Kupası 1970'den 1973'e kadar her yıl düzenlenen bir turnuva olarak oynandı. Turnuva, taraftarlar arasında ve sahadaki oyuncular arasında şiddet konusunda bir üne sahipti. Ancak 1986'da tekrar kaldırılmadan önce 1976'dan yarı profesyonel bir turnuva olarak geri döndü.1992'de Anglo-İtalyan Kupası ikinci kademe kulüpler için profesyonel bir kupa olarak yeniden kuruldu. İngiliz Full Members' Cup'ın yerini aldı. Kupanın İtalyan temsilcileri Serie B takımlarıydı. Kupanın bu versiyonu, fikstür sıkışıklığı nedeniyle iptal edilmeden önce, 1996 yılına kadar dört sezon boyunca devam etti.Anglo-İtalyan Lig Kupası - FA Cup ve Coppa Italia'nın kazananları arasında iki ayaklı bir fikstür, 1969'dan 1976'ya kadar aralıklı olarak oynandıCoppa Ottorino Barassi - 1968'den 1976'ya kadar İtalyan Coppa Italia Dilettanti kazananı ile İngiliz FA Amatör Kupası şampiyonu (1968-74) veya Isthmian League İkinci Lig şampiyonu (1975-76) arasında oynanan iki ayaklı bir fikstür.
Anglofil

Anglofil veya İngiliz hayranı, İngiltere'yi, İngiliz halkını, kültürünü, dilini ve/veya çeşitli ağızlarını beğenen veya seven bir kişidir.Anglofiller bazen küçümseyici bir şekilde "çay delisi" olarak adlandırılır, benzer şekilde Japonofilere de "weeaboos" denir.Kelime, Latince "Anglii" ve Antik Yunanca "φίλος philos" kelimesinden türetilmiştir ve "arkadaş" anlamına gelir. Zıt anlamlısı "Anglofob"dur."Anglophile" terimi, Charles Dickens'in 1864 yılında All the Year Round adlı eserinde kullandığı bir ifadedir. Burada, Revue des deux Mondes'un "ilerici ve biraz da 'Anglophile'" bir yayın olduğundan bahsetmiştir.Anglofil, bazı durumlarda bireyin İngiliz tarihine ve geleneksel İngiliz kültürüne (örneğin William Shakespeare, Jane Austen, Samuel Johnson, Gilbert ve Sullivan) duyduğu takdiri ifade eder. Anglofilia, aynı zamanda Britanya monarşisine ve hükümet sistemine (örneğin Westminster sistemi), diğer kurumlara (örneğin Royal Mail) ve ayrıca eski Britanya İmparatorluğu ve İngiliz sınıf sistemi için duyulan özlemi de içerebilir. Anglofiller, İngiliz aktörleri, filmleri, TV şovlarını (örneğin Doctor Who, Downton Abbey, Sherlock ve Top Gear), radyo programlarını, komediyi (örneğin Monty Python), müzisyenleri (örneğin The Beatles, The Rolling Stones, Queen, Pink Floyd ve David Bowie), kitapları (örneğin Harry Potter veya Yüzüklerin Efendisi), dergileri, moda tasarımcılarını, arabaları, gelenekleri (örneğin İngiliz Noel yemeği) veya altkültürleri keyifle takip edebilirler.Anglofiller, İngilizce'de Amerikan yazım yerine İngiliz yazımını kullanabilirler, örneğin 'colour' (renk) yerine 'color', 'centre' (merkez) yerine 'center' ve 'traveller' (seyyah) yerine 'traveler'. Amerika Birleşik Devletleri'nde günlük konuşma ve haber raporlamasında İngiliz İngilizcesi ifadelerinin kullanımı son zamanlarda artmıştır. Bu ifadelerin Amerikalılar tarafından yanlış anlaşılması ve yanlış kullanılması, hem Amerika Birleşik Devletleri'nde hem de Birleşik Krallık'ta medya ilgisinin konusu haline gelmiştir. Delaware Üniversitesi İngiliz dili profesörü Ben Yagoda, İngiliz İngilizcesi kullanımının "sönme belirtisi göstermeyen bu dilbilimsel bir olgu olarak yerleştiğini" iddia etmektedir. Sussex Üniversitesi'nden dilbilimci Lynne Murphy, bu eğilimin Kuzeydoğu Amerika Birleşik Devletleri'nde daha belirgin olduğunu belirtmektedir.Michael Maurer: Anglofili, Çevrimiçi Avrupa Tarihi, Mainz: Avrupa Tarihi Enstitüsü, 2010, erişim tarihi: 14 Haziran 2012.Elisa Tamarkin, Anglophilia: Deference, Adanmışlık ve Antebellum America (Chicago Press Üniversitesi, 2008).
Anglosakson Kroniği

Anglosakson Kronolojisi, eski İngilizce ile yazılmış Anglosakson tarihini anlatan kronoloji belgeleridir. İlk elyazması muhtemelen Wessex'te, 9. yüzyılın sonlarında, Büyük Alfred döneminde yazılmıştır. Orijinalleri temel alınarak çoğaltılan kopyaları İngiltere çapında manastırlara dağıtıldı ve bağımsız bir şekilde güncellendi. Bir bilgiye göre 1154'e kadar güncellemeler devam etti.Joseph Bosworth, Günümüz İngilizcesi de mevcut olan kronoloji çalışması (25.12.2011 tarihinde görüntülenmiştir).
Anglosakson runları

Anglosakson runik alfabesi 5. yüzyıldan 8. yüzyıla dek kullanılan runik yazıdır. Bu yazı Eski İngilizce ile Eski Frizce dillerini yazmak için kullanılmıştır. Bu yazının kullanıldığı yazıtlar seyrektir. İngiltere'nin Normanlar tarafından fethinden sonra yok olur.
Anglosakson sanatı

Anglosakson sanatı, Anglosakson kabilelerinin MS 5. yüzyıldan itibaren Britanya'ya yerleşmesi ile ortaya çıkan ve 1042'deki Norman egemenliğine değin kendini bilhassa İngiltere'de tezhib ve mimarlık alanında gösteren bir sanattır.İngiltere ve Galler'de hala Anglosakson mimarisinin izlerini barındıran yaklaşık 50 kilise bulunmaktadır. Tüm bu kiliseler sonraki yüzyıllarda değiştirilmiş olsalar da, belirli kesimleri orijinal şekli ile tanınabilmektedir. En eski kiliseler 7. yüzyıldan kalma iken, İrlanda etkileri taşımaktadır. Günümüzde daha önceki bir Roma binasının üzerine inşa edilmiş bilinen bir kilise yoktur. Korunan kiliselerin çoğu taştan yapılmışken, sadece Greensted'de korunmuş ahşap bir kilise bulunmaktadır. Anglosakson mimarisi, sivri üst pencere ve kapı kaplamaları ve kıvrımlı süslemeli sütunlar gibi bazı özel stil unsurları geliştirdi. Daha sonraki mimari tarzlarda belirleyici bir öğeye dönüşecek olan dekorasyona yönelik bir eğilim ile karakterize edildi.9. yüzyıla kadar tezhib sonra mimarlık ağırlık kazanmıştır. Tezhib okulları ön plana çıkmıştır. İrlandalı keşişler rub sarmal çift eğri pelta gibi eğrisel çizimler kullanmışlar.
Anglosaksonlar

Anglosaksonlar, Anglus, Sakson ve Jüt karışımı bir Cermen halkı. 5. yüzyıldan itibaren Romalıların Britannia olarak isimlendirdiği adayı istila etmiş ve 865'teki Viking istilasına kadar adanın tamamını yönetmişlerdir; Viking istilasından Norman istilasına kadar geçen sürede ise bazen adanın bir kısmını, bazen tamamını yönetmiş ve bazen de adanın kontrolünü tamamen Vikinglere kaptırmışlardır. Vikinglerin gelişiyle İngiltere'deki Anglosakson kontrolü önemli ölçüde zayıflamış ve Normanların gelişiyle birlikte tamamen sona ermiştir.Anglosakson sözcüğü kıta Avrupasına Vikinglerin gelişiyle İngiltere üzerindeki Anglosakson kontrolü önemli ölçüde zayıflamış ve Normanların gelişiyle de tamamen sona ermiştir..Romalıların Germania dedikleri bölgenin kuzeyindeki (günümüzde Hamburg'un kuzeybatısı) Angles ve Saxon germen kabilelerinin birleşmesinden Anglosakson terimi türemiştir. Norman İstilası'ndan sonra Anglosakson sözcüğü İngiliz anlamında kullanılmaya başlandı. Anglosakson tabiri günümüzde İngiliz soyundan gelen beyaz ırkları tanımlamakta kullanılır. İngiliz sözcüğü, Anglus (İngilizce: Angle) sözcüğünden gelir.Bede'ye göre Angluslar, Saksonlar ve Jütilerden oluşan Cermen halkları 5. ve 6. yüzyıllardan itibaren Almanya'dan göç ederek İngiltere'nin çeşitli bölgelerine yerleştiler ve ayrı ayrı krallıklar kurdular. Bu halklar Britanyalı kabile şefi Vortigern'in davetiyle, Pikt ve İrlandalı işgalcilere karşı Vortigern'in topraklarını savunmak için gelmişlerdi.İlk gruplar Romalıların Britanya'dan çekildiği 410 yılından önce geldiler. İngiltere'deki Anglosakson yerleşkeler ve kuran halklar şunlardır: Essex, Sussex ve Wessex (Saksonlar); East Anglia, Middle Anglia, Mercia ve Northumbria (Angluslar) ve Kent (Jütiler). Bu yedi topluluk ortak yönetim anlamında bir heterarşi oluştururlar ancak IX. yüzyıldan itibaren adaya başlayan  Dan akınlarını durduramazlar. Sonunda 871 yılında Dan'ları mağlup etmeyi başaran Wessex kralı Büyük Alfred olur ve Güney İngiltere'nin kralı haline gelir. 878 yılında Alfred ile anlaşan Dan'lar, Wessex'ten çekilmeyi kabul ederler. Alfred'den sonra gelen krallar bir süre Dan'ları engellemeyi başarsalar da Dan'lara yüklü miktarda vergi ödemeyi kabul etmek zorunda kalırlar.Hatta Danimarka kralı Sveyn Forkbeard (986-1014) ve ardılı Knud (986.1014) İngiltere kısa bir süre Danimarka Krallığının parçası haline gelir. Nihayet Norman Prensi I. William tarafından (1066) adaların istilasıyla son bulmuştur. Norman istilası, aynı zamanda İngiltere'nin son istilasıdırBu döneme ait arkeolojik buluntuların çoğu Suffolk eyaletindeki Woodbridge yakınlarındaki Sutton Hoo höyüğünde bulunmuştur.Wessex'lerin kurduğu bu hükûmetin esası Germen örf ve adetlerine dayanmakta, halk; asilzadeler, hür çiftçiler, yarı hür olanlar ve kölelerden meydana gelmekteydi. Daha sonra aristokrat bir zümre gelişerek hakimiyeti ele geçirmiştir.Anglosaksonlar önceleri tüm Germenler gibi Germen mitolojilerine inanıyorlardı. VI. yüzyılın sonlarında Hıristiyanlığı kabul etmişlerdir.
Anglosfer

Anglosfer, Birleşik Krallık ile ortak kültürel ve tarihi bağları paylaşan ve yakın siyasi, diplomatik ve askeri işbirliğini sürdüren bir grup İngilizce konuşan ülkedir. Farklı kaynaklarda yer alan uluslar farklılık gösterse de, Anglosfer genellikle İngilizcenin resmi bir dil olduğu tüm ülkeleri kapsadığı düşünülmez ve genellikle Anglofon ile eşanlamlı olarak kabul edilmez ancak yaygın olarak dahil edilen ulusların hepsi bir zamanlar İngiliz İmparatorluğu'nun bir parçasıydı.Tanım genellikle Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Birleşik Krallık, Kanada ve Yeni Zelanda'yı kapsamaktadır. Terim ayrıca İrlanda ile Bahamalar, Barbados ve Jamaika gibi Karayip ülkelerini de kapsayabilir.
Angluslar

Angluslar (Almanca: Angeln, İngilizce: Angle, Latince: Anglus / [çoğulu] Angli), 5. yüzyılda, günümüzde İngiltere olarak bilinen bölgeye yerleşen, Saksonlar ve Jütlerle karışarak Anglosaksonları meydana getiren Cermen halkı.Anglus halkının kökeni kuzey Almanya'daki tarihi Angul (modern Angeln) bölgesine dayanır. Anglus sözcüğü Latincede Angullu anlamına gelir. Sözcüğün bilinen en eski hali Anglii'dir.
Angmar

Angmar (Sindarin : Demir-ev), J. R. R. Tolkien'in Orta-dünya dünya kıtasında kurgusal bir krallıktır.Angmar, Angmarlı Cadı Kral olarak bilinen, Nazgûl efendisi tarafından Dumanlı Dağlar'ın kuzeyinde Üçüncü çağ 1300'de kuruldu. Cadı Kral'ın Sauron'un sağ kolu olduğundan bu yana, Arnor ve halefi krallığa karşı yapılan Angmar savaşlarında Sauron'un teklif olarak Gondorun önemli bir müttefiki yok etmek için yapıldığı var sayılır. Güç Yüzüğü'nü krallık hatırası yapmak için Arnor'a gittiği, onu kullanmaya yeltendiği ve bu yüzden Isildur'un öldürdüğü de varsayılabilir.Angmar'ın başkenti kötü adamların yaşadığı Carn Dûm'dur. Carn Dûm Gundabad Dağı yakınlarında bilinmeyen bir tarihte kuruldu. Elrond ve Glorfindel'in önderliğinde, Gondor ve Elf orduları buraya saldırmışlardır. Saldırıda o kadar çok mancınık kullanılmıştır ki sayısı Shire'ın Hobbitköy'ündeki Hobbitler kadardır, ancak saldırı geri püskürtülmüştür. Sonraları Angmar'ın fethinden sonra Carn Dûm yeniden işgal edilmiştir ve Carn Dûm yıkılmıştır.
Angob

Angob, kil minerallerini barındıran çamurun süzüldükten sonraki renklendirilmiş sıvı haline verilen isimdir. Angob seramik ürünleri renklendirmek veya kaplamak için kullanılmaktadır. Angob vasıtasıyla renklendirilen ürünler sırlı ya da astarlı çanak olarak da adlandırılırlar.
Angol

Angol, Şili'de bir şehir. 2002 yılı itibarı ile 53,996 sakini vardır, Araucanía Bölgesi'nde yer alır.
Angola Avante

Angola Avante (Türkçe:İleri, Angola), Afrika ülkesi Angola'nın ulusal marşıdır. Ülkenin bağımsızlığını kazandığı 1975 yılında kabul edilerek kullanılmaya başlanmıştır. Angola bağımsızlığını kazanmadan önce bölgede yaşayan Avrupalı yerleşimciler Angola é nossa (Türkçe:Angola bize aittir) şarkısını gayri resmi marş olarak kullanmaktaydılar. Bağımsızlık müzakerelerinin başlaması ile birlikte kullanımdan kalkmıştır. Ulusal marşta belirtilen 4 Şubat tarihi, Angola'da Portekiz işgaline karşı 4 Şubat 1961'de başlatılan mücadeleyi ifade etmektedir.
Angola Bağımsızlık Savaşı

Angola Bağımsızlık Savaşı, 1961-1976 yılları arasında yapılmış bağımsızlık savaşı. Portekiz'in şiddete dayalı diktatörü António de Oliveira Salazar'ın ülkesinin Afrika'daki kolonileri kontrol etme konusunda vazgeçme gibi bir niyeti yoktu. Ancak olaylar tam tersi şekilde gerçekleşmişti. Şubat 1961'de Portekiz Batı Afrika'sındaki Marksist eğilimli Angola'nın Bağımsızlığı İçin Halk Hareketi (MPLA)grubu, başkent Luanda'daki baskıcı kolonistlere karşı bir ayaklanma başlattı. Yaklaşık bir ay sonra kuzey vilayetlerinde ılımlı Angola Halklar Birliği (UPA) tarafından yönetilen hükûmet-karşıtı bir gerilla savaşı başladı. Asiler, acımasız bir şekilde bastırılmıştı ve tahminen 20.000 siyahi Afrikalı çatışmalar sırasında öldü. Ancak MPLA faaliyetlerin yönünü komşu ülke Zambiya'daki üslerinde gerilla seferleri düzenlediği ülkenin doğu kesmine doğru kaydırdığında, ayaklanma içten içe devam etti. 1966 yılında Batı yanlısı Sosyalist Angola Ulusal Kurtuluş Cephesi (FNLA) ve gerilla harekâtlarını güney-merkez bölgesine yönlendirmiş olan ileri Batı Angola Topyekün Bağımsızlık Millî Birliği (UNITA) olmak üzere ikiye ayrıldı. Hükûmet karşıtı gerillalar, faaliyetlerini pusular ve vurkaçlar ile sınırlı tutuyordu. Ancak gerillalar oldukça ısrarlıydılar ve büyük bir Portekiz gücünü de püskürtmüşlerdi. 1960'lı yıllarda Portekiz millî gelirinin yarısı bu savaşa yönlendirildi. Portekizli genç ordu mensupları sonunda zorlu çarpışmaların ardından, gerilemeye başladılar. Ayrıca bu kayıplardan huzursuz olan Portekiz ordusu 1974'te hükûmeti devirdi ve Angola'dan çekilme kararı aldı.Portekizler Kasım 1975'te kesin olarak geri çekildiklerinde ülkede iç savaş devam ediyordu. Bu iç savaşta UNITA ve FNLA, MLPA'ya karşı birbirlerini kışkırtmışlardı. MPLA hareketi Kübalı askerlerinin, Sovyet teknisyenlerinin ve Sovyet silahlarının MPLA'yı desteklemek amacıyla ülkeye girdiği başkenti ve limanı da elinde bulunduruyordu. Bu yardım, işleri yoluna sokmuştu. Güney Afrikalı birlikler ve ABD'nin gönderdiği silahlar, UNITA ve FNLA'ya sunulmuş olsa da, MPLA sonunda yönetimde tek söz oldu. Angola bağımsız devletini ilan etti.
Angola Futbol Federasyonu

Angola Futbol Federasyonu, Angola futbolunun yönetim organı. Angola millî futbol takımı ve diğer ulusal organizasyonlardan sorumludur.
Angola Halk Cumhuriyeti

Angola Halk Cumhuriyeti 1975 yılından 1992 yılına kadar bugünkü Angola Cumhuriyeti sınırları içerisinde kurulan devlet.Afrika kıtasında batısında Portekiz kolonisi olan bölgenin 11 Kasım 1975 tarihinde bağımsızlığına kavuşması ile kurulan Angola Halk Cumhuriyeti, mevcudiyetini 1992 yılına kadar sürdürmüştür. Marksist bir ideoloji ile yönetilen ülke bu nedenle özellikle Mozambik Halk Cumhuriyeti, Doğu Almanya ve Sovyetler Birliği gibi o dönemin doğu blok komünist ülkeleri ile iyi ilişkiler içerisinde olmuştur.Ülkenin bağımsızlığına kavuşması neticesinde ülke bağımsızlığı için silahlı mücadeleyi gerçekleştiren komünist bir ideolojiye sahip MPLA üyelerinden oluşturulan ilk hükûmet ülkeye doğu blok ülkelerindeki örneklerden yola çıkarak Angola Halk Cumhuriyeti adını vermiş ve MPLA'yı tek yasal parti olarak ilan etmiştir. Bu gelişmelere paralel olarak daha demokratik bir yapıya sahip FNLA ve UNITA partileri Huambo'da Angola Cumhuriyeti 'nin ilanını yaparak karşı bir hükûmet kurmuşlardır. Yaşanan bu gelişmenin ardından MPLA ile FNLA ve UNITA arasında iç savaş yaşanmış, bu savaşa başta Güney Afrika ve Küba olmak üzere dış ülkelerde ideolojilerine göre taraf olmuşlardır. Güney Afrika'nın desteği ile ilerleyen FNLA ve UNITA, başkent Luanda'yı ele geçirmek üzere girişimlerde bulunsa da, bu girişim MPLA destekçisi Küba tarafından engellenmiş, bu olay sonrasında her iki örgütte ağır darbe alarak ayrılmış, FNLA Zaire'ye çekilmiş ve tamamen yok olmaya yakın bir konuma gelmiş, UNITA ise tek başına özellikle Güney Afrika'nın maddi ve askeri güç desteği ile mücadelesine devam etmeye çalışmıştır. Güney Afrika birliklerinin Angola'nın güney bölgelerinden gerçekleştirmeye çalıştığı sızıntılar ve müdahaleler Küba askeri birlikleri tarafından engellenerek ağır kayıplara neden olmuş, bu yaşanan olayların Güney Afrika'ya olumsuz etkileri olmuş, hakimiyeti altında tuttuğu Güneybatı Afrika'nın (günümüzde Namibya) 1990 yılında bağımsızlığını kabul etmek durumunda kalmış ve ilerleyen süreçte de Apartheid politikalarından vazgeçmek durumunda kalmıştır.1991 yılında iç savaşın tarafları olan MPLA ve UNITA anlaşarak, iç savaşa son verdiklerini ilan etmişlerdir. Bu anlaşma gereği MPLA komünist ideolojiden vazgeçtiğini beyan etmiş ve çok partili siyasi sisteme geçileğini bildirmiştir. Yapılan anlaşma gereği ülkenin ismi de 1992 yılında bugünde mevcudiyetini sürdüren Angola Cumhuriyeti yapılarak Angola Halk Cumhuriyeti'ne son verilmiştir.
Angola Komünist Partisi

Angola Komünist Partisi (Portekizce: Partido Comunista Angolano), Portekiz Komünist Partisi’nin etkisiyle Ekim 1955'te Portekiz Angolası’nda kurulan bir yeraltı siyasi partisiydi. Parti, Mário Pinto de Andrade ve Joaquim Pinto de Andrade (Katolik rahip) kardeşler tarafından yönetiliyordu. Parti Luanda'da gizli okullar ve kütüphaneler kurdu. Catete ve Malanje'de şubeleri mevcuttu.
Angola Portekizcesi

Angola Portekizcesi ( veya português de Angola) Angola'da konuşulan Portekizce lehçesine verilen addır. 2005 yılında nüfusun %60'ı tarafından konuşuluyordu. %20'sinin ile birinci diliydi. 2016 CIA World Fact Book verilerine göre nüfusun %47'sine tekabül eden yaklaşık 12,3 milyon kişinin ana dilidir. Birçok ebeveyn çocuklarını Portekizce konuşarak yetiştiriyor. 2014 nüfus sayımına göre nüfusun %71'i evde bir Bantu diliyle birlikte Portekizce konuşurken bu oran kentlerde %85, kırsal kesimde ise %49 olabiliyor.Çoğu kelime diğer lehçelerle aynı olsa da bölgesel kelime farkları ve argo kelime farklılıkları görülür.Luanda'daki Portekizce konuşan genç nesil arasında daha geniş bir argo kullanımı yaygındır. Lehçeden ziyade topluluk değişkesi olarak tanımlanır. Göç ve gelişmekte olan argo sebebiyle Portekiz'deki genç nesil de kolaylıkla benimseyebilir. Lizbon'daki Angolalılar sosyal ve grup olarak kullanmak için yeni kelimeler türetmeye yatkındır ve Angola'dan yeni göç edenler bunları genellikle anlayamaz. Yeni göç edenler exportados ("ihraç edilenler") olarak bilinir. Aşağıdaki listede önce Luanda sonra da standart Portekizce verilmiştir:kota – velho ("yaşlı"; Angolalılar arasında aslen saygılı bir kelimedir ve kullanımdadır; Portekizli genç nesil tarafından bazen kibarca olsa da yaşlılara karşı argo veya aşağılayıcı olarak kullanılabilir.)
Angola Ulusal Kurtuluş Cephesi

Angola Ulusal Bağımsızlık Cephesi (Portekizce: Frente Nacional de Libertação de Angola, FNLA) Angola'daki siyasi partilerden biridir.Angola Bağımsızlık Savaşı'nda Holden Roberto liderliğinde militan örgüt olarak yer aldı. 1992'de siyasi parti oldu.
Angola arması

Arma sol taraftan yarım bir dişli, sağ taraftan ise pamuk, kahve ve mısır dalların ortaklaşa oluşturduğu bir çelenk içerisinde tam orta üst bölümde bulunacak şekilde konumlandırılmış ve sosyalist devrimini simgeleyen büyük beş köşeli bir yıldız bulunmaktadır. Yıldızın alt kısmında çapraz olarak Andreas haçı oluşturacak şekilde konumlandırılmış çapa ve pala bulunmakta olup, çiftçileri ve özgürlük mücadelesini ifade etmektedir. Bunların altında ise sayfaları açık beyaz sayfalar içeren eğitimi ve kültürü simgeleyen kitap gözükmektedir. Mavi bir zemin üzerine oturtulmuş bu çelenk içerisindeki alanın arka kısmında ufuktan yeni doğan, ışınları olan güneş bulunmaktadır ve yine aynı şekilde eğitimi ve kültürü temsil etmektedir. Armanın alt kısmında ise ülkenin resmi dili olan Portekizce ülkenin adı olan REPUBLICA DE ANGOLA (Türkçe:Angola Cumhuriyeti) yazmaktadır.
Angola bayrağı

Angola bayrağı günümüzde kullanılan hâli ile 11 Kasım 1975 tarihinde göndere çekilerek kullanılmaya başlanmıştır.Bayrak yatay olarak bayrağı eşit iki parçaya bölen kırmızı ve siyah kalın şeritten oluşmaktadır. Ayrıca bayrağın tam ortasına gelecek şekilde konumlandırılan sarı renkte yarım dişli, kama ve yıldız bulunmaktadır. Bayrakta bulunan kırmızı renk ilk zamanlarda sosyalizmin simgesi olarak kullanılırken, günümüzde 1992 yılında da anayasal çerçevede de düzenleme ile de ifade edildiği şekilde Angola ulusunun ülkenin bağımsızlığı için akıttığı kanı simgelemektedir. Bayrağın alt kısımda kalan diğer yarısını oluşturan siyah renk ise ülkenin bulunduğu Afrika kıtasını ifade etmektedir. Bayrağın tam ortasında bulunan ve sosyalist devrimi simgeleyen yarım dişli işçi sınıfını ifade ederken, pala çiftçi sınıfını, beş köşeli yıldız ise ülkenin ilerlemesini ve enternasyonalizmi temsil etmektedir.Bayrakta kullanılan bu işaretlerin Sovyetler Birliği'nde kullanılan orak ve çekiç işaretlerine benzerliği, ülkenin komünizme olan bağlılığını ifade etmektedir.Bayrağın oluşumunda Angola'nın bağımsızlığı için mücadele veren MPLA partisinin bayrağı baz olarak alınmış, parti bayrağında bulunan büyük beş köşeli yıldız yerine yarım dişli, pala ve küçük yıldız kullanılmıştır.Ülkede 2003 yılında özellikle muhalefet partileri tarafından bayrağın değiştirilmesi yönünde fikirler gündeme getirilmiş, hatta önerilen bayraklar olmuş ancak günümüze kadar bir sonuç elde edilememiştir.
Angola başbakanları listesi

Angola başbakanı, Afrika ülkesi Angola'da bağımsızlığın kazanıldığı 1975 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır. Söz konusu makam 1978 ile 1991 yılları arasında kaldırılsa da, 1991 yılında yeniden oluşturulmuştur. 1991 yılından itibaren ikinci süreci başlayan başbakanlık makamı 2010 yılına kadar devam etmiş, söz konusu yıl tekrar kaldırılarak tüm yetki devlet başkanında toplanmıştır.
Angola devlet başkanları listesi

Angola devlet başkanı, Afrika ülkesi Angola'nın bağımsızlığını kazandığı 1975 yılından bu yana ülkenin en üst makamında yer alan kişiye verilen unvandır. Ülkeyi yöneten devlet başkanı 1975 ile 1992 yılları arasında Angola Halk Cumhuriyeti 'ni, 1992 yılından itibaren de Angola Cumhuriyeti 'ni yönetmiştir.
Angola kwanzası

Kwanza ya da tam ismiyle Angola kwanzası (ISO 4217: AOA), Angola'da kullanılan resmî para birimidir. Alt birimi cêntimo ve bir kwanza 100 cêntimo'ya bölünür. Genelde "Kz" şeklinde kısaltılır.
Angola millî basketbol takımı

Angola millî basketbol takımı, Angola'yı uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden basketbol takımıdır. 2002 Dünya Şampiyonası'nda Türkiye ile maç yaptılar.
Angola pasaportu

Angola pasaportu Angola vatandaşlarının uluslararası seyahatini kolaylaştırmak için verilen seyahat belgesidir. Pasaportlar Luanda'da, Göç ve Yabancılar Hizmetleri (Servicos de Migração e Estrangeiros) ofisi tarafından verilir. Önceki makam olan Ulusal Göç ve Angola Sınırları Müdürlüğü (Dnefa) tarafından verilen pasaportlar, 19 Nisan 2001 tarihinde geçersiz olmuştur.Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi 2016 raporuna göre Angola vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 45 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Angola vatandaşları, dünyada seyahat özgürlüğü açısından 98. sırada yer almaktadır.
Angola İşçileri Ulusal Birliği

Angola İşçileri Ulusal Birliği (Portekizce: União Nacional de Trabalhadores Angolanos) Angola'da MPLA’ya bağlı işçi örgütüdür.AİUB, ilk olarak 1960 yılında Belçika Kongosu'nda kuruldu ve 1975'te Angola bağımsızlığın ilan edince Angola’ya taşındı. Genel sekreter olarak Manuel Viage tarafından yönetiliyor. AİUB, MPLA ile yakından bağlantılıdır. Birlik, Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu’na üyedir.
Angola'da COVID-19 pandemisi

Angola'da COVID-19 pandemisi, devam eden küresel koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) viral pandemisinin bir parçasıdır. Angola'da ilk vaka 21 Mart 2020'de doğrulandı ve yayıldığı bildirildi.12 Ocak 2020'de Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 31 Aralık 2019'da Vuhan şehrindeki bir grup insanda yeni bir koronavirüsün solunum hastalıklarına neden olduğunu doğruladı.
Angola'da LGBT hakları

21. yüzyılın ilk yarısında Angolada lezbiyen, gey, biseksüel ve transgender (LGBT) bireylerin hakları konusunda ilerlemeler kaydedilmiştir. Kasım 2020'de , karşılıklı rıza kapsamında yer alan hemcins cinsel ilişkilerini suç olmaktan çıkaran yeni bir ceza kanununu kabul etti. Yeni ceza kanunu 11 Kasım 2020 tarihinde yayımlandı ve 90 gün sonra (yani 9 Şubat 2021 tarihinde) resmen yürürlüğe girdi. Ayrıca, cinsel yönelime dayalı istihdam ayrımcılığı 2015 yılından beri yasaktır; böylece Angola, LGBT bireylere bu tür korumaları tabi tutan tek Afrika ülkelerinden biridir.Angola'da HIV/AIDS eğitimi alanında çalışan bazı sivil toplum kuruluşları LGBT topluluğuyla beraber iş birliğinde bulunmaya başlamıştır ve Angola'da LGBT bireylerin polis veya diğer grupların tacizinin spesifik hedefi olarak alındıkları yönünde haberler yoktur. Angola'da henüz faaliyette bulunan iki LGBT örgütü vardır; ancak bunların yalnızca bir tanesi resmî ve yasal tanınma kazanmıştır.
Angola'da seçimler

Afrika ülkesi Angola</u>'da bağımsızlığın kazanıldığı 1975 yılından itibaren farklı dönemlerde devlet başkanlığı ve parlamento seçimleri gerçekleştirilmiştir.Ülkede bağımsızlık 1975 yılında yaşanmış olsa da ilk ve tek devlet başkanlığı seçimleri 1992 yılında gerçekleştirilmiştir. Bağımsızlık ile başlayan Angola İç Savaşı nedeniyle yaşanan bu gecikme nedeniyle iktidardaki Angola'nın Bağımsızlığı İçin Halk Hareketi (MPLA) bu süreci tek yasal parti olarak yönetimi ele alarak yürütmüştür. Yaşanan iç savaş nedeniyle de parlamento seçimlerinde belirli dönemlerde ertelemeler gözlemlenmiş, yapılan seçimlerde dolaylı şekilde gerçekleştirilerek parlamentonun üyeleri belirlenmiştir.Angola devlet başkanlığı seçimleri bugüne dek sadece bir kere gerçekleştirilmiştir. 1992 yasasına göre direkt olarak halk tarafından seçilmesi öngörülen devlet başkanı, 2010 yılında yapılan anayasa değişikliği ile birlikte yeniden yasadan kaldırılmıştır. Belirlenen yeni yasaya göre gerçekleştirilen genel seçimlerde en çok oyu alan siyasi partinin genel başkanının devlet başkanlığa getirileceği ifade edilmiştir.Angola ulusal meclisi 220 vekilden oluşmaktadır. Ülkenin bağımsızlığından bu yana beş farklı parlamento seçimleri gerçekleştirilmiştir. Parlamento seçimlerinde oy kullanabilmek için 18 yaşından büyük olmak ve Angola vatandaşı olmak gerekmektedir. Parlamento seçimlerinde aday olabilmek için en az 35 yaşında olmak ve Angola vatandaşlığına sahip olmak gerekmektedir.