barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Erman Güraçar

Erman Güraçar, (d. 24 Ağustos 1974, Ankara) Defans mevkiinde oynamış Türk futbolcu ve teknik direktördür.Futbola Soma Linyitspor'da başlayan Erman Güraçar daha sonra Denizlispor, Samsunspor, Beşiktaş, Trabzonspor, Bursaspor, Gaziantepspor.MKE Ankaragücü,Kocaelispor,Manisaspor ve Bucaspor formalarını giydi.Son üç sezonda 1. Lig takımları Kocaelispor, Manisaspor ve Bucaspor ile Süper Lig'e yükselme sevinci yaşayan Erman Güraçar, toplam 408 resmî müsabakada 10 gol kaydederken, 69 sarı ve 8 kırmızı kart gördü.1999-2000 sezonunda Beşiktaş ile Süper Kupa şampiyonluğu da yaşamıştır. 2002-2003 sezonunda Trabzonspor ile Türkiye Kupası şampiyonluğu yaşadı.2009-2010 sezonunda 1. Lig'in yeni ekibi Bucaspor'a transfer oldu. Kariyerini Bucaspor'da noktalayacağını açıkladı. 2010-2011 sezonunda Bucaspor kaptanlığına getirildi. 2011 yazında Bucaspor ile sözleşmesi bitmiştir.1 kez Türkiye A millî takımına çağrılan Erman Güraçar o müsabakada forma giyme fırsatı bulamamıştır.
Erman Ilıcak

Erman Ilıcak, (d. 3 Ekim 1967, Darende, Malatya), Türk mühendis, müteahhit, iş insanı, yatırımcı ve Rönesans Holding'in kurucusu ve başkanı.TED Ankara Koleji’nde orta ve lise öğrenimini 1985 yılında tamamladı. 1990 yılında ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümün’den mezun oldu. Viyana Ekonomi Üniversitesi ve Minnesota Üniversitesi’nin düzenlediği MBA programından 2002 yılında diploma aldı. Paris’te bulunan International School of Management’ın düzenlediği işletme doktorası programından 2011 yılında mezun oldu.Çalışma hayatına öğrencilik yıllarında başlayan Erman Ilıcak, 1993 yılında Sankt-Peterburg'da Rönesans Holding’i kurdu. Ilıcak, halen Rönesans Holding Başkanlığı görevini yürütmektedir.Merkezi Ankara’da bulunan Rönesans Holding, bugün Türkiye, Rusya ve Hollanda başta olmak üzere, Orta Asya, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika’nın da bulunduğu geniş bir coğrafyada, toplam 28 ülkede 75 bini aşkın çalışanıyla inşaat, gayrimenkul, sağlık, enerji ve petrokimya alanlarında ana müteahhit ve yatırımcı olarak faaliyet gösteriyor. Bugün Rönesans Holding, ağır sanayi tesisleri, altyapı projeleri, imalat sanayi tesisleri, kimyasal ve ilaç üretim tesisleri, yiyecek ve içecek işleme tesisleri, otomotiv ve makina fabrikaları, devlet binaları, sağlık kompleksleri ve enerji santrallerinin yanı sıra alışveriş merkezleri, ofisler, oteller, konutlar ve karma yapılar inşa ediyor.2009 yılında kurulan Rönesans Eğitim Vakfı REV'in mütevelli heyeti üyesi olan Erman Ilıcak, gerçekleştirdiği bağışlarla, Capital dergisinin "Gönlü Zengin İş İnsanları" listesinde 2019 yılında üçüncü sırada yer aldı. Eğitimi ve gençleri ana odağına alan REV Burs Programı ile bugüne kadar binlerce öğrenciye karşılıksız burs verildi. Rönesans Holding ve Rönesans Eğitim Vakfı REV tarafından Türk Eğitim Derneği (TED) iş birliğiyle 2014 yılında TED Rönesans Koleji kuruldu.Ilıcak, gençlik yıllarında profesyonel olarak basketbol oynadığı TED Ankara Kolejliler Spor Kulübü'nde 2014-2016 yılları arasında Başkan olarak görev yaptı.Erman Ilıcak Forbes Türkiye'nin 2019 yılında hazırladığı “En Zengin 100 Türk” listesinde 3,8 milyar dolarlık servetiyle ilk sırada yer aldı. Erman Ilıcak dünyanın en zenginleri listesinde ise 546. sırada yer alıyor. Erman Ilıcak aynı zamanda Gelir İdaresi Başkanlığı 2018 vergilendirme dönemine ilişkin yıllık gelir vergisi ve kurumlar vergisi beyannamelerinin değerlendirilmesi sonucunda, en fazla vergi beyan eden 100 mükellef listesinde 5. sırada yer aldı. 2020 forbes listesine göre dünyada en zengin 1000 kişi içinde yer alan iki Türkten biri oldu. (Diğeri Murat Ülker) ve yine 2020'de Murat Ülker'den sonra Türkiye'nin en zengin ikinci kişisi oldu.
Erman Saban

Üsküp Dram Sanatlar Fakültesi Oyunculuk Bölümünden mezun oldu. Üsküp Türk Tiyatrosu'nda abisi Ertan Saban ile birlikte oyunculuk yapmaktadır. 2005 yılında Türkiye'den bir ekibin Makedonya'daki Türk oyuncuları izlemek için Türk Tiyatrosu'nu ziyaret ettiği sırada performansı ile gözlemcilerin dikkatini çekerek başrollerini Erkan Can ve Güven Kıraç'ın paylaştığı Takva filminde Muhittin karakterini canlandırmıştır. Bir zamanların en sevilen yapımı olan Elveda Rumeli isimli TV dizisinde Pürsıçan Kaymakamı Dilaver'i canlandırmıştır.Son olarak TRT 1'in Makedonya'da çekimleri yapılan "Balkan Ninnisi" isimli dizisinin oyuncu kadrosunda yer almıştır.
Erman Toroğlu

Erman Refik Toroğlu (d. 24 Kasım 1948; Altındağ, Ankara), Türk eski futbolcu ve hakem, futbol yorumcusu, televizyoncu ve spor yazarı.Ankara Atatürk Lisesi'nden mezun oldu. Yüksek eğitimi için Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Kamu Yönetimi Bölümünü kazandı ve buraya kaydoldu; ancak eğitimini çeşitli sebeplerden dolayı tamamlayamadı. Daha sonra 1966-67 öğretim döneminde kaydolup yarım bıraktığı Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Yönetim Bilimleri Fakültesi'nin kamu yönetimi bölümünden 1976 yılında mezun olarak yüksek eğitimini tamamladı. Lise yıllarında Gençlerbirliği'nde başlayan futbol hayatına profesyonel olarak sırasıyla Ankara Güneşspor, Mersin İdman Yurdu ve uzun yıllar kaptanlığını yaptığı MKE Ankaragücü'nde devam etti. Futbolculuk kariyerini noktaladıktan sonra hakemliğe başladı, 1989 yılında FIFA kokartı aldı. 1991 yılında İsviçre ile San Marino arasındaki Euro 92 eleme maçını yönetti.Cavit Çağlar'ın davetiyle siyasete girdi ve 1991 seçimlerinde, Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nden hocası olan Aydın Güven Gürkan'ın karşısına Mersin'de DYP'den aday oldu. Şansal Büyüka ile uzun yıllar önce Show TV ve ardından Lig TV'de yayınlanan Maraton adlı programda yorumculuk yaptı. Hürriyet gazetesinde yazarlık yapan Erman Toroğlu, 2010-2013 yılları arasında Telegolde futbol yorumculuğu yaptı. 2004 yılında Hayat Bilgisi'ne konuk oyuncu olarak katıldı. 2015 yılının başlarında TRT Spor kanalında yorumculuk yapmış fakat kısa bir süre sonra çeşitli nedenlerden dolayı kanaldan ayrılmıştır. Şimdilerde ise maç sonralarında A Spor kanalında yorumculuk yapmaktadır.Lise yıllarında tanışıp 1974'te evlendiği Şükran Toroğlu'ndan 2011'de ayrıldı, Kasım 2017'de anlaşmalı olarak boşandı. Bu evlilikten iki çocuğu bulunmaktadır. 2022 yılında kendisinden 34 yaş küçük olan eski avukatı Ezgi Yavuz'la evlendi.
Erman Yıldırım

2000-01 döneminde Gaziantepspor PAF takımından Fenerbahçe PAF takımına nakil edilmiştir. Savunma mevkiinde oynamaktadır. 6 Ağustos 1998 de profesyonelliğe geçerek 1 Haziran 2002 de Fenerbahçe ile 5 yıllık sözleşme imzalamıştır. 2002-03 sezonu itibarıyla de Fenerbahçede hem PAF‚ hem de A takım kadrolarında yer almıştır. Fenerbahçedeki ilk resmi maçı‚ 6 Kasım 2002 de oynanan Fenerbahçe-Galatasaray Türkiye Süper Ligi maçıdır. Bu maçta son 5 dakikada oyuna dahil olmuştur. Fenerbahçedeki son maçı ise‚ 27 Temmuz 2003 tarihinde oynanan Rot-Weiss Essen-Fenerbahçe hazırlık maçıdır. Ağustos 2003'te 2. ligdeki Antalyaspor'a kiralık olarak gönderilmiştir.49 kez millî takımlara çağrılan Erman Yıldırım, 11 kez Türkiye U-15, 22 kez Türkiye U-16, 9 kez Türkiye U-17, 1 kez Türkiye U-19 ve 3 kez de Türkiye U-20 forması olmak üzere toplam 46 kez millî formayı giymiştir ve müsabakalarda 1 gol kaydetmiştir.
Erman Özcan

Futbola Mudurnuspor'da başladı. Daha sonra D.Ç.Divriğispor, Orduspor, Amasyaspor ve Eyüpspor maceralarından sonra kendini Nazillispor'da kabul ettirdi. Daha sonra yarım sezon Turgutluspor'da oynadı. Buradan Afyonkarahisarspor'a transfer oldu.Kendini burada da ispatladıktan sonra 2. Lig'in şampiyonluk adaylarından Bucaspor'a transfer oldu. Büyük hedefleri olan bir camiayla çalışması futbolunu da olumlu etkiledi. Golleriyle Bucaspor'a büyük katkı sağladı. Bucaspor ile 2. Lig şampiyonluğu yaşadı.
Erman Özgür

Erman Özgür (d. 13 Nisan 1977; Kartal, İstanbul) ofansif orta saha mevkiinde oynamış Türk eski futbolcudur.Futbol altyapısını Kartalspor kulübünde aldı. İlk profesyonel sözleşmesini de bu takımda yaptı. Ancak ilk isminin duyulduğu takım Çanakkale Dardanelspor oldu. Oradan Trabzonspor'a transfer oldu. 24 Aralık 2010 tarihinde Mersin İdman Yurdu'na transfer oldu. MİY'de iki sene geçiren Özgür, 2011-2012 sezonunda serbest kaldı. PTT 1. Lig takımlarından Adana Demirspor'da 1 sezon forma giydikten sonra aktif futbol yaşantısına nokta koymuştur.
Erman Şahin

Muğlalı Şahanoğulları'ndan Hamdi Efendinin küçük oğludur. Ortaokulu Muğla’da Lise öğrenimini Aydın’da tamamlamıştır. Ankara Hukuk Fakültesi sınavlarını kazanarak bir süre Ankara Hukuk Fakültesi’ne devam etmiştir. Fakat öğrenimini yarıda bırakarak memuriyet yaşamına atılmıştır. 1963 yılında Muğla Devrim Gazetecilik ve Matbaacılık Şirketinin ortakları arasına girerek gazeteciliğe başlamıştır. 1967 Yılında Ankara’ya, Barış Gazetesi kadrosuna geçen Erman Şahin 1968 yılına kadar tekrar Muğla’ya dönerek Yeni Muğla Gazete ve Basım Evini kurmuştur.1972 de CHP Muğla Merkez İlçe Başkanlığına, 14 Aralık 1973 yerel seçimlerde de Muğla Belediye Başkanlığına seçilmiştir. İki dönem Muğla Belediye Başkanlığına seçilen Erman Şahin’in, 12 Eylül 1980 Askeri Harekâtında Muğla Belediye Başkanlığı ve Muğlaspor Kulübü Başkanlığı’nda bulunmaktaydı.12 Eylül askeri müdahalesiyle belediye başkanlığı görevine ara veren Erman Şahin,1984 yılında yapılan yerel seçimlerde yeniden Muğla Belediye Başkanı seçilmiş ve bu görevini 1989 yılına kadar sürdürmüştür. Erman Şahin, 20 Ekim 1991 tarihinde yapılan genel seçimlerde Sosyal Demokrat Halkçı Parti SHP listesinde Muğla Milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girmiş, aynı zamanda kurulan koalisyon hükûmetinde de Şehircilikten ve Belediyelerden Sorumlu Devlet Bakanı olarak bulunmuştur. Daha sonra bakanlıktan ayrılan Erman Şahin, kısa bir süre sonra Bayındırlık Bakanı olarak yeni kurulan hükûmette yer almıştır. Belediye başkanlığı zamanında Erman Şahin’in başardığı ve Muğla’ya kazandırdığı eserler şunlardır;2. Belediye Tanzim Satış Mağazalarını (TANSA) devreye sokarak halkın gıda gereksinimlerini üretim kaynaklarından sağlama yoluna gitmiştir.4.Muğla’nın tarihsel ve geleneksel mimarisini koruyup ebedileştirme yolunda çalışmalar yapmış, Muğla’nın SİT alanları içine yer almasını Anıtlar Kurulundan geçirmiştir.8. Şehir elektrik şebekesini yeniden yapımını ihale aşamasına getirmiştir. Yeni şebeke ağına Karabağlar Yaylasını ve Düğerek mahallesini dahil etmiştir9. Karabağlar yollarının ıslahı ve su kanallarının düzenlenmesi konularını çözüme kavuşturmuş, şehirlinin mesire yeri ve dar gelirli yurttaşın tarımsal faaliyet alanı olan Karabağlar’a ekonomik değer kazandırmıştır.10. Üçüncü döneminde Orgeneral Mustafa Muğlalı İşhanı’nı tamamlayarak hemşerilerinin hizmetine sunmuştur. Erman Şahin Aydınlı Mustafa Bey kızı Birsen Hanımla evli olup Hamdi, Emine, Mustafa adlarında üç çocuğu vardır.Aktif siyaseti bıraktıktan sonra Muğla kültürünün tanıtılması için gazete yazıları ve kitap yazmaya başladı. Muğla Yazıları, Muğlalı Avcılar ve Belediye Başkanı yayınlanmış kitaplarıdır.
Erman Şener

Erman Şener, (d. 9 Ağustos 1942, Afyon - ö. 29 Mart 2002, İstanbul), Türk sinema eleştirmeni, gazeteci, senaryo ve kitap yazarı, sunucu.İstanbul Üniversitesi İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'ni doktorasını yaparak bitirdi. 1958'de, henüz 16 yaşındayken sinema yazıları yazmaya başladı. Ses, Yeni Sinema, Hayat Tarih, Hey, Milliyet Sanat dergileriyle Milliyet gazetesinde çalıştı. Hey dergisinin yıllıklarını, Ses Sanatçıları Ansiklopedisi'nin sinema bölümünü hazırladı. Bir süre hem Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sinema ve Televizyon Bölümü'nde, hem de İstanbul Üniversitesi Basın Yayın Okulunda öğretim üyeliği yaptı. TRT'de uzun yıllar "Çarşamba Sineması" programını hazırlayıp sundu. Birçok sinema festivalinde ve yarışmada jüri üyesi olarak yer aldı. Milliyet'in TV sayfasındaki "Günün Filmlerinden" bölümünü hazırladı. 1970 yılında yeni oyuncu olan Tarık Tahsin Üregül'e Akan soyadını vermiştir.1975 yılında evlendiği Emine Şener ile 2 çocuk (Erdem ve Elif) sahibi olan Erman Şener, 29 Mart 2002 günü, siroz hastalığı nedeniyle 59 yaşında hayata veda etti. Erman Şener'in mezarı Ankara'da bulunmaktadır.
Ermanaric

Ermanaric (376'da öldü), Hun istilasından önce, o zamanlar İskit'in Gotların yaşadığı Oium'un büyük bir bölümünü yöneten bir Greuthungian Gotik kralıydı. İki Roma kaynağında bahsedilir: Ammianus Marcellinus'un çağdaş yazıları ve altıncı yüzyıl tarihçisi Jordanes'in Getica'sında. Ayrıca daha sonraki Cermen kahramanlık efsanelerinde kurgulanmış bir biçimde görünür.Modern tarihçiler Ermanaric'in krallığının büyüklüğü konusunda hemfikir değiller. Herwig Wolfram, bir noktada Baltık Denizi'nden Karadeniz'e, doğuda Ural Dağları'na kadar uzanan bir krallığı yönettiğini öne sürer. Peter Heather, Ermanaric'in Tervingi hariç tüm Gotları yönettiği iddiasına şüpheyle yaklaşır.Ermanaric adının ilk unsuru, 'evrensel' anlamına gelen Proto-Germen * ermena- köküne dayanıyor gibi görünür.  İkinci öğe, 'hükümdar' anlamına gelen *- rīks, Gotik reiks öğesinden gelir. Bu isim Gotik kraliyet adlarında sıklıkla bulunur.
Ermanno Olmi

Ermanno Olmi (24 Temmuz 1931; Treviglio, Bergamo, Lombardy - 7 Mayıs 2018), İtalyan yönetmen. En önemli filmi, 1979'da Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye alan L'Albero degli zoccoli'dir.İtalya'da Bergamo'ya bağlı Treviglio'da doğan Olmi'nin filmleri Yeni Gerçekçilik akımına dahil edilir. Yönetmen ise, buna karşı çıkarak, aksine kendisinin bu akıma karşı çıkan filmler yaptığını belirtti. (Bu yorum, yönetmenin 1961 yapımı filmi Il Posto'nun Criterion Edition DVD'sinde yer alır.) Filmlerinde çoğunlukla Yeni Gerçekçilik akımının özellikleri sayılan otantik mekanlarda amatör oyuncu kullanımı, uzun ve ağır çekimler ve sosyal mesajlar gibi unsurlar yer alır.En önemli filmi, 1979'da Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye alan L'Albero degli zoccoli sayılır. 1988'de yönettiği filmi Ermiş Ayyaş Destanı (La leggenda del santo bevitore), Venedik Film Festivalinde Altın Aslan ve David di Donatello ödüllerini kazandı.  2001 yapımı filmi Il mestiere delle armi ise, yine David di Donatello ödülüne değer görüldü. 7 Mayıs 2018'de 86 yaşında öldü.
Ermedin Demirović

Ermedin Demirović (d. 25 Mart 1998), forvet pozisyonunda görev yapan Bosnalı futbolcudur. FC Augsburg'da forma giymektedir.
Ermelo

Ermelo Hollanda'nın Gelderland ilinde bulunan bir belediyedir. Belediyenin nüfusu 2017 yılı itibarıyla 26,730'dur.
Ermenek

Ermenek, Karaman iline bağlı bir ilçedir. Kentin tarihteki adı  Germenikopolis`tir. Kimi zamanlarda Ermenak (yükseklerde yaşayan yiğit insanların ülkesi) olarak da anılan ilçe, Karamanoğulları Beyliği'ne başkentlik de yapmış olan ve nüfusunu Avşar Türkmenlerinin oluşturduğu önemli bir yerleşim iken, bu beyliğin yıkılması ve ardından gelen Osmanlı dönemiyle birlikte, Adana Eyaleti'ne bağlı İçel Sancağı'nın "Paşa Hassı" olarak yönetilmiştir. 1845 Yılında Konya Eyaleti'ne bağlı sancak merkezi olmuş, 1910 yılında ilçe yapılmış, önce Konya'ya sonra Mersin'e bağlanmıştır. Cumhuriyetin ilanı ile beraber yeniden Konya'ya bağlanmış, 1989'da Karaman'ın il  olmasıyla Karaman'a bağlanmıştır.Dünyanın önemli mağaralarından biri olan Maraspoli'yi de içinde bulunduran ilçe, denizden oldukça yüksekte Göksu nehri kıyısında yerleşmiştir.Daudas Kalesi (Dağların ve Taşların Kralı Daudas, Üçok Türkleri'nin Anadolu'da İslam öncesi yerleşim alanı, maden şehri)
Ermenek Barajı ve Hidroelektrik Santrali

Ermenek Barajı, Karaman ilinin Ermenek ilçesinde, Göksu Irmağı üzerinde, enerji üretmek amacıyla barajın inşasına 2002 yılında başlanmıştır.Beton Kemer gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 272.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 210,00 m., normal su kotunda göl hacmi 4.582,00 hm³, normal su kotunda göl alanı 58,74 km²'dir. Baraj tamamlandığında yıllık 306 MW güç ile 1.048 GWh'lik enerji üretmesi planlanmaktadır. 10 Ağustos 2009 günü su tutulmaya başlamıştır.
Ermenek Ulu Camii

Ermenek Ulu Camii, Türkiye'nin Karaman ilinin Ermenek ilçesinde yer alan bir camidir. Son cemaat yerinde, harime açılan kapının üstünde yer alan H. 702 (M. 1302-1303) tarihli kitabesine göre Karamanoğulları beylerinden Mahmud Bey tarafından yaptırılmıştır. Aynı kapının iç yüzündeki bir diğer kitabeye göre ise caminin son cemaat yerini H. 950 (M. 1543) yılında İshak Bey'in oğlu Hacı Seydi Ali yaptırmıştır. 1713 ve 1906 yıllarında onarım görmüştür.
Ermeni Apostolik Kilisesi

Ermeni Apostolik Kilisesi (Ermenice: Հայ Առաքելական Եկեղեցի, Hay Arakelagan Yegeğetzi) ya da Ermeni Ortodoks Kilisesi, dünya Ermenilerinin büyük çoğunluğunun üye olduğu, dünyanın eski millî Hristiyan kiliselerinden biri olan kilise. Hristiyanlığı Ermenilere ilk tanıtanlar olduklarına inanılan, İsa Mesih'in havarileri Taday ve Bartalmay'a dayanarak kendisini "apostolik" bir kilise olarak tanımlar.Ermeni Apostolik Kilisesi Hristiyanlığın diğer mezhepleri tarafından Miafizt bir kilise olarak tanımlanır. Miafizit görüş; İsa'nın, Bakire Meryem'den insan doğası alması (vücut bulma) sırasında Mesih'in Tanrı ve insan doğalarının birleştiğini ve hep birlik içinde kaldığını öğretir. Bu görüşe göre İsa'nın iki ayrı doğası olduğunu söylemek imkânsızdır.Ermeni Apostolik Kilisesi'nin en büyük ruhani liderine Katolikos denir. Günümüzde bu görevi Ermenistan'ın Eçmiadzin kentindeki II. Karekin yürütmektedir. Ermenistan dışında Rusya, Gürcistan, Fransa, ABD, Lübnan, Suriye, Kanada, Türkiye ve İran'da Ermeni Ortodoks Kilisesine bağlı toplumlar mevcuttur. Türkiye'deki Ermenilerin ruhani lideri İstanbul Ermeni Patriği'dir. Şu anki başpiskoposu  II. Sahag Maşalyan'dır.
Ermeni Beli Muharebesi

Kayı aşireti Ertuğrul Gazi'nin yönetiminde, hakimiyeti altında bulunan Söğüt ve Domaniç bölgelerinde yaşamaktaydı. Bu dönemde özellikle Bilecik Tekfuru ile çok iyi ilişkiler kurulmuştur. 1281 yılında Ertuğrul Gazi'nin ölümünden sonra Kayı aşiretine reis olan Osman Gazi döneminde bu iyi ilişki devam etmiştir. Kayı halkı Kışın Söğüt'te yazın Domaniç'te yaşıyordu. Yazın Söğüt'ten Domaniç'e giderken değerli ve ağır eşyalarını Bilecik Tekfuruna emanet ediyorlardı. Anlaşmaya göre bu eşyaları kadınlar ve silahsız gençler bırakıyordu. Karşılığında Tekfura hediyeler veriliyordu. Bu yolculuk sırasında Kayı aşiretine düşman olan İnegöl Tekfuru yol kesip halkın eşyalarına ve hayvanlarına zarar veriyordu. Hatta bununla da kalmayıp diğer Tekfurları Osman Gazi'ye karşı kışkırtıyordu.Osman Bey, bey olduktan sonra ilk iş olarak İnegöl Ovası’nın kuzeyinde yer alan ve o yıllarda “Cebel-i Ermeniyye” adı ile anılan Ahî Dağı coğrafyasında, 120 kadar süvarisiyle, 1284 yılında bir teftiş gezisine çıkmıştır. Osman Bey tarafından yapılacak bu teftiş gezisini haber alan İnegöl tekfuru Nikola da Osmanlı kaynaklarında “Ermeni-Beli” diye isimlendirilen günümüzdeki Hamzabey Boğazı’ndaki Delikli Kaya civarında ona bir pusu Kurmuştur. Kurulan pusudan kurtulmak için söz konusu yörede yapılan ilk çatışma sırasında Osman Bey'in yeğeni, ağabeyi Savcı Bey’in oğlu Bayhoca ölmüştür. Başarılı bir hücumla düşman çemberini yaran Kayı ordusu, düşmanı kendi ölüleri ve yaralılarıyla baş başa bırakarak oradan kurtuldu.Ermeni Beli baskınından ve de Bayhoca’nın ölümünden sonra Samsa Çavuş, Osman Bey’e, İnegöl tekfuru Nikola’nın haddini bildirmek ve etkisiz hale getirmek için kendisine, Bakacak Tepesi yakınında yer alan Kara Tekin Kalesi’nin tahsis edilmesini talep etmiş ise de Osman Bey, belirlediği strateji gereği, Samsa Çavuş tarafından yapılan bu teklifi kabullenmemiştir. Bizans ordusu ise muharebeden sonuç alamadı. Ermeni Beli baskını ve Baykoca’nın ölümü İnegöl’ün fethine giden yolda atılan ilk adım olmuştur. Bu savaş Osmanlı'nın kurulmadan önceki ilk savaşıdır.
Ermeni Demokrat Liberal Parti

Ermeni Demokrat Liberal Parti () veya Ramgavar Partisi (1921'den önce Armenakan olarak bilinir) (), Armenakan'ın dışında Sosyal Demokrat Hınçak Partisi, Ermeni Anayasal Demokrat Partisi ve diğer Ermeni liberal demokrat kuruluşlardan ayrılmış olanların birleşmesiyle 1 Ekim 1921 tarihinde İstanbul'da toplanarak Ramgavar Azatakan Partisi'ni kurdular.Günümüzde, Ermenistan ve Ermeni diasporasının yoğun olarak yaşadığı bazı Ortadoğu ve Avrupa ülkelerinde hâlâ faaliyet göstermektedir.
Ermeni Devrimci Ordusu

Ermeni Devrimci Ordusu (, ), 1980'li yıllarda Türkiye'ye ait diplomatik hedeflere en az 7 kez saldırıda bulunmuş ve en az 6 kişinin ölümüne yol açıp 8 kişiyi yaralamış yasa dışı Ermeni silahlı örgütüdür. 1983'ten sonra eylemleri üstlenmeyi bırakan Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları'nın devamı olarak kurulduğu düşünülen Ermeni Devrimci Ordusu, 1980'li yıllarda yalnızca diplomatik hedeflere saldırılar düzenledi.Ermeni Devrimci Ordusu, ilk kez 1970 yılında Lizbon'daki bir kütüphaneye bombalı saldırı düzenlemiş olsa da ilk cinayetle sonuçlanan saldırısı 27 Temmuz 1983'te, Türkiye'nin Lizbon Büyükelçiliği'ne yapılan saldırı olarak kayıtlara geçti.
Ermeni Gönüllü Tugayları

Ermeni Gönüllü Tugayları veya Ermeni gönüllü kolordu Rus Kafkas ordusunda I. Dünya Savaşı sırasında kurulan Ermeni taburlarıdır. Çoğunluk bu birimlerin Orta Doğu tiyatro I. Dünya Savaşı bu birimlerin kökenli çeşitlenir de askeri faaliyetleri desteklemektedir. Bu birimler Osmanlı Ermenilerden oluşmakta hatta Osmanlı Temsilcileri Meclisi üyesi Karekin Pastırmacıyan gibi komutanları vardır. General Andranik Toros Ozanyan Rus gönüllü birliklerin genel komutanı idi. Bu askerlerin nereden geldikleri tartışma konusudur. Ermeni kaynakları yüzbinleri bulan bu askerlerin dünyanın değişik ülkelerinden geldiklerini söylemektedir. Osmanlı kaynakları bu askerlerin Osmanlıda ayaklanan Ermeni nüfusundan oluştuğunu savunmaktadır. Pastırmacıyan Karekin Efendi ve Hamparsum Boyacıyan ın varlıkları Osmanlı tarihçileri arasında kendi görüşlerine destek olarak ortaya atılmakta.Bu dönemde ayrıca Ermeni Lejyonu (Fransa) Fransız ordusu altında kurulmuş ve Ermeni milisleri ise Ermeni Devrimci Federasyonu gibi Ermeni ulusal hareketine bağlı güçlerden oluşturmaktadır. Ayrıca Osmanlı tarihçileri bu tugayların Ermeniler arasında İntikam Tugayları olarak isimlendirildiğini hatırlatmakta. Ermeni kaynakları bu ismin Ermeni Soykırımı iddialarının yüzünden verildiğini iddia etmektedirler.
Ermeni Halkçı Partisi

Ermeni Halkçı Partisi () Mart 1917'de Rusya Ermenistan'ında kurulmuş bir siyasi partiydi. Üyeleri daha önce Rus Kadet partisine aitti. Popülistlerin liberal bir programı vardı ve Tiflis ve Bakü'deki orta sınıf Ermenilerden destek aldılar.Halkçılar, Ekim 1917'deki Ermeni Ulusal Kongresi'nde  204 temsilciden 43'üne ve müteakip Ermeni Ulusal Konseyi'ndeki 15 sandalyeden ikisine sahipti.
Ermeni Hayırseverler Genel Birliği

Ermeni Hayırseverler Genel Birliği ( Hay Parekordzagan Enthanour Miyutyun), 1906 yılında Mısır'ın Kahire kentinde kurulmuş olan bir kâr amacı gütmeyen kuruluş. II. Dünya Savaşı'nın başlaması ile merkezi New York'a taşındı.
Ermeni Katolik Kilisesi

Ermeni Katolik Kilisesi (), Vatikan'da bulunan Papa'ya bağlı, kendi içlerinde bağımsız uniat kiliselerden birdir.Tarihsel olarak Ermeni Apostolik Kilisesi'nden ayrılmıştır. Ermeni Katolik Kilisesi Vatikan'daki papanın otoritesini tamamen tanır ve kilise tarafından belirlenen dinsel hükümlere uyar. Buraya bağlı kiliselerde dinî törenler Ermenice yapılır. Ermenistan, Lübnan, Fransa, ABD, Arjantin, Türkiye, Suriye ve Kanada'da önemli sayıda cemaate sahiptir.
Ermeni Katolik Kilisesi (Diyarbakır)

Ermeni Katolik Kilisesi, 16. yüzyılda inşa edilmiştir. Ermeni Soykırımı'nın başlangıcından sonra kilisenin cemaati çok sayıda azalmıştır. Hakkında çok fazla bilgi bulunmayan kilise, Diyarbakır Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir. 2015-16 Sur çatışmalarından en ağır hasarı gören kiliselerden biridir. Sur'da çatışmaların durdurulmasından sonra Bakanlar Kurulu kararıyla ilan edilen acele kamulaştırma kararı çerçevesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Sur'un yeniden inşa edilmesi yönünde çalışmalar başlatılmış ve Ermeni Katolik Kilisesi'nde de restorasyon çalışmaları yapılmıştır.Kilisede, Ermenice yazıtlar ve çeşitli din görevlilerine ait mezar taşları bulunmaktadır. Yukarıda kadınlar mahfili ve giriş katından oluşan kilisenin lojmanları ve bir de avlusu bulunmaktadır. Ermeni Katolik Kilisesi dam ile örtülüdür.
Ermeni Kilisesi (Lefkoşa)

Ermeni Apostolik Kilisesi, Lefkoşa'da, Ermeni Apostolik Kilisesi'ne inanların kullandığı bir kilise. Şehrin kuzey kesiminde kalmıştır. Arabahmet mahallesinde, Şehit Salahi Şevket Sokağı veya eski adıyla Victoria Sokağı'ndadır.Burada inşa edilen ilk dini binanın 8. yüzyılda inşa edildiği söylenmektedir. 13. yüzyılda inşa edilmiş olan yapı "Kutsal Bakire Meryem"e adanmıştır. Gotik tarzdaki bina, Kıbrıs'ın Osmanlılar tarafından fethinden sonra Ermeni kilisesine dönüştürülmüştür. Bunun sebebi Kıbrıs'ın fethi sırasında Osmanlılara yardımcı olan Ermenilere II. Selim'in 1571 yılında bu kilseyi hediye etmiş olmasıdır. Binanın dışında eskiden şövalyeler ve eşlerine ait olan pek çok mezar ve mezar taşı bulunmaktaydı. Bunların ikisi dışında hepsi, 1962'de Kıbrıs Cumhuriyeti Eski Eserler Dairesi tarafından yerlerinden kaldırıldı. 1963 yılında Ermenilerin terk ettiği kilise, bu tarihten sonra harap hale geldi. UNOPS ve USAID'in desteklediği bir projeyle 20 Ekim 2009 - 31 Temmuz 2010 tarihleri arasında restore edildi.
Ermeni Komünist Partisi

Ermeni Komünist Partisi (, ՀԿԿ; Hayastani Komunistakan Kusaktsutyun, HKK) Ermenistan'da bir Komünist Parti. Parti kendini 1920 yılında kurulan Ermenistan Komünist Partisi'nin devamı olarak görür. Ermenistan'daki en önde gelen Komünist partidir.
Ermeni Krallığı

Ermeni Krallığı (antik) aynı zamanda Artaksiad Hanedanlığı veya Arsak Krallığı olarak da bilinen krallık. MÖ 190 ile MS 387/428 arası
Ermeni Kıpçakçası

Ermeni Kıpçakçası ya da Ermeni harfli Kıpçak Türkçesi (Kendilerince χıpçak tili, բիզիմ տիլ bizim til, թաթարչա tatarça; Ermenice Հայ-ղփչաղերեն, Հայ-ղփչաղական լեզու, Հայատառ ղփչաղ), Eski Kıpçakçaya giren ölü bir Türk dilidir. Hristiyanlığın Gregoryen mezhebine mensup Ermenilerin ve Gregoryen Kıpçakların Orta Türkçe dönemine ait 16-17. yüzyıllarda batı Ukrayna'da Ermeni alfabesini kullanarak Kıpçak Türk dilinde meydana getirdikleri vakayinameler (kronikler), dini ve hukuki belgelerle bilinir.Ermeni Kıpçakçası Türk dili tarihinde önemli bir yere sahiptir. Bu edebî dilin 1559-1664 yıllarından kalma eserleri daha eski 12. yüzyılın Codex Cumanicus dilinin devamı niteliğindedir. Ses bilgisi ve gramer özellikleri bakımından Karaimce, Kumanca, Urumca ve Kırım Tatarcasıyla büyük bir benzerlik göstermektedir.16-17. yüzyıllarda başta Lvov ve Kamyanets-Podilski olmak üzere Ukrayna’da, Polonya’da, Romanya, Moldova, Kırım ve Türkiye’de bir buçuk yüzyıl boyunca rağbet gören Ermeni Kıpçakçası metinler 1521-1669 yıllarında Ermeni alfabesiyle, fakat Kıpçak dilinde düzenlenmiş ve günümüze kadar ulaşmış olan 112 yazılı eser yaklaşık 25-30 bin sayfaya ulaşmaktadır.Ermeni Kıpçakçasının söz varlığında Arapça, Farsça, Ermenice ve Slavca (Lehçe, Ukraynaca ve Rusça) kökenli alıntılar da bulunmaktadır.Ermeni Kıpçakçası ile kaleme alınmış eserlerden günümüze kadar gelebilenleri: Kiev’de (28 adet mahkeme defteri), Lvov’da (1 sözlük ve 26 farklı belge), Erivan’da (9 elyazması), Sankt-Peterburg’da (1 sözlük, velilerin yaşamlarını anlatan 1 kitap, 1 Zebur), Viyana’da (3 sözlük, 13 elyazması), Venedik’te (10 el yazması), Kraków, Varşova ve Vrotslav’da (11 elyazması), Paris’te (4 elyazması), Gerl’de (1 Zebur), Leiden’de (1 dua kitabı).
Ermeni Kırımı kurbanları listesi

Ermeni Kırımı kurbanları listesi, Ermeni Kırımı sırasında hayatını kaybedenlerden oluşan bir listedir.
Ermeni Kırımı terminolojisi

Ermeni Kırımı terminolojisi İngilizce, Türkçe ve Ermenicede farklıdır ve Ermeni Soykırımı'nın reddi ve Ermeni Soykırımı'nın tanınması sorunları çerçevesinde siyasi tartışmalara yol açmıştır. Çalışmalarını İngilizce dilinde yapan tarihçilerin çoğu olayları tanımlamak için "soykırım" sözcüğünü kullansa da başka terimler de vardır.Almanca Völkermord kelimesi dönemin Alman basını tarafından Ermeni Kırımı'ndan bahsederken kullanılıyordu.Medz Yeğern () genel olarak soykırımlar, özellikle de Ermeni Kırımı için kullanılan Ermenice bir terimdir. Terimin kullanımı, soykırım kelimesinden daha belirsiz anlamlı olduğu için tartışmalıdır. Ayrıca ABD Başkanları da genellikle Türkiye devleti ile ittifak ilişkilerini gözeterek, soykırım sözcüğünü kullanmaktan kaçınmak için katliamları ifade ederken Medz Yeğern terimini kullanırlar.Dönemin gözlemcileri Ermeni Kırımı'nı tanımlamak için "bir ulusun katli" ve "ırk imhası" gibi birçok kesin terim kullandılar.Mayıs 1915'te İtilaf Devletleri Ermenilerin devam eden tehcilerini ve katliamlarını bir "insanlığa karşı suç" olarak tanımladılar. İnsanlığa karşı suçlar terimi daha sonra Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi'nde uluslararası kanunda bir suç kategorisi oldu.Daha sonradan olayları tanımlamak için sıkça kullanılacak olan soykırım (veya jenosit) teriminin üretilmesi, Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan toplu Ermeni katliamları sonrasında gerçekleşti. Raphael Lemkin, "soykırım" terimini 1943 yılında üretti ve Ermeni katliamlarının da bir “soykırım“ olduğunu şu sözlerle gündeme getirdi: "Soykırım [kavramı] ile ilgilenmeye başladım, çünkü birçok kez gerçekleşti. Önce Ermenilerin başına geldi, ardından da Hitler harekete geçti." 1921'de Soğomon Tehliryan'ın Talat Paşa suikastı davası sırasında Lemkin, Ermenilerin başına gelenleri 20. yüzyıldaki ana soykırım olaylarından biri olarak tanımladı.1990'larda Yugoslav Savaşları sırasında ortaya atılmış olan etnik temizlik terimi akademik çalışmalarda sıklıkla soykırım terimiyle beraber veya soykırım terimi yerine kullanılır. Çoğu Türk tarihçi Ermeni Kırımı'nı soykırım yerine etnik temizlik veya insanlığa karşı suç olarak adlandırmaya daha isteklidir.Türkiye hükûmeti olayları tanımlamak için çoğunlukla olayları "Ermeni tezleri", "Ermeni iddiaları" veya "Ermeni yalanları" olarak nitelendiren "sözde Ermeni soykırımı" ve "Ermeni sorunu" gibi terimler kullanır. Tarihçi Doğan Gürpınar'ın yazdığına göre "sözde soykırım" terimi 1980'li yıllarda otaya atılmış, "olayları inkar ederek isteksizce 1915'e atıfta bulunacağında kullanılan tuhaf terimdir." Bununla birlikte 2006'da Recep Tayyip Erdoğan hükûmet yetkililerine "sözde Ermeni soykırımı" terimi yerine "1915 olayları" terimini kullanmalarını söyledi.Birçok Türk tarihçi soykırım terimini kullanmakta isteksiz davranır, Taner Akçam bunun sebebini "olayları bir soykırım olarak nitelendirerek, bu suçla ilişkili bir kolektifin üyesi olursunuz, herhangi bir tekil suçla değil, nihai suçla ilişkilendirilirsiniz" diyerek açıklar. Halil Karaveli'ye göre "soykırım kelimesi, toplumun her kesiminden ve her ideolojik eğilimden Türkler arasında güçlü, duygusal tepkilere neden olur."
Ermeni Lejyonu

Ermeni Lejyonu - II. Dünya Savaşı sırasında Wehrmacht bünyesinde Doğu lejyonlarından biri olarak oluşturulan askerî birlik.
Ermeni Lejyonu (Almanya)

Ermeni Lejyonu (), 1941 ve 1944 yılları arasında Nazi Alman ordusunun 808., 809., 810., 811., 812., 813., 814., 815., 816., I/125., I/198., ve II/9. piyade taburlarını kapsayan ve II. Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesinde Almanların Kızıl Ordu'dan ele geçirmiş olduğu Ermeni esirlerden oluşturduğu silahlı güç.Aralık 1941'den başlayarak toplam 20 bin kişiden oluşturulan güç, Alman SS ve SD tarafından eğitilmiş ve Wehrmacht'ın Kırım ve Kuzey Kafkasya savaşlarına katılmıştır.II. Dünya Savaşı'ndan önce Almanya'da bulunan Ermeni mültecilere Naziler “Ari göçmen” statüsü vermişler ve Berlin'de onların Ermenice Azat Hayastan (“Bağımsız Ermenistan”) ve Hayrenik (“Vatan”) adlı gazetaları yayınlanırdı. Filolog Artaşes Abetyan ve Albay Tigran Bagdasaryan başkanlığında “Ermeni Millî Komitesi” ve Ermeni Lejyonu yaradılmıştır. Lejyonun oluşturulmasında, bu amaçla Almanya'ya gelen eski Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nin liderlerinden Drastamat "Dro" Kanayan olmakla, yurtışında yerleşen Taşnaklar gönüllü şekilde yakından iştirak etmişler.Kahire'de bulunan Taşnak Merkezi, Nazi Almanyası'na karşı müttefiklerin tarafını tutmaya kararlaştırdı. Ancak Bükreş'te oturan "Dro" Kanayan başta olmak üzere Balkanlarda bulunan bazı yerli Taşnakçılar, Kahire merkezin kararınına rağmen SSCB'ye karşı Almanya ile işbirliğine taraftar olduğunu açıkladılar.1942'de Hossank (Ermeni Ulusal Sosyalist Hareketi) hareketinin kurucusu olup Almanya Propaganda Bakanlığı'nda Fransızca ve Ermenice yayın spikerlğini yapan Sovren Begzadyan Payhar Alman makamlarına başvurarak Odessa ile Rostov arasındaki Ermenilerin Hossank altında toplanmasını ve birlikte Ermenistan'ı zaptmeyi teklif etti. Payhar, Şark Bakanlığı tarafından Ermeni esirlerinin önderi tanıdığını iddia ettiyse de Şark Bakanlığı sonradan bunu yalanladı.1942'de Mavi Durum için hazırlıkların yapıldığı dönemde, Tsehagron hareketinin kurucusu olup Bulgaristan'da oturan Garegin Njdeh, Alman makamlarına başvurarak 20-30 kişilik silahlılarla Ermenistan'a sızdırıp ayaklanma çıkartmayı teklif etti. Fakat Alman Dışişleri Bakanlığı tarafından reddedildi. Ancak Njdeh Ermeni Ulusal Komitesi'nin üyeliğine seçildi.Ermeni Lejyonu'nun merkezi eğitim kampı Polonya'nın Puławy kentinde yerleşmiş, kampa, Tiflis'ten bir Ermeni kadının oğlu olan Obersturmbannführer Waldemar Frenzel başkanlık yapmıştır.Ermeni Lejyonunun sabotajcı grubunun lideri, 18 Temmuz 1921 tarihinde İstanbul'da Behbud Cavanşir (Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin eski İçişleri Bakanı)'i öldüren Misak Torlakyan idi. Türkiye'nin Kafkasya’nı istila planlarının Torlakyan’a bağlı grup tarafından ele geçirildiği düşünülmektedir. Bu belgeler Türkiye’nin Almanya için güvenilir bir müttefik olmadığının sübutu gibi Rosenberg’e sunulmuştur.Silahlı taburların dışında, Wehrmacht'ta Ermenilerden 22 Hilfswilliger (gönüllü yardımcı) tabur oluşturulmuştur.
Ermeni Lejyonu (Fransa)

Ermeni Lejyonu (Fransızca: La Légion Arménienne, ilk adı: Doğu Lejyonu, La Légion d’Orient), I. Dünya Savaşı sırasında 1916 yılında Fransız ordusuna destek bir güç olarak oluşturulmuştur. Musa Dağı Ermenilerinden müteşekkil olması planlanan Doğu Lejyonu'na Ermenilerin yanı sıra Müslüman ve Hristiyan Suriyeliler ve Lübnanlılar da dahil edilmiştir. Fransızlar Amerika'ya daha önceden yerleşmiş Ermenileri ve Suriyelileri birliklere almak istese de tam başarı sağlayamamıştır.1918 yılında Mondros Mütarekesi ile Kilikya bölgesinin işgaline katılmıştır. Türk halkı üzerinde katliamlar, yıkımlar, yağma ve hırsızlık yapmışlardır.Fransız ordusunda isyan girişimleri de olmuştur. 1920 Ocak ayının ilk günlerinde Henri Gouraud Paris'e çektiği telgrafında Doğu Lejyonu'nun kapatılması gerektiğini söylese de Başbakan Georges Clemenceau'yu ikna edememiştir.Ermeni Lejyonu 10.150 askerden oluşuyordu. Dağılımı şöyleydi: Antep'te 2.500, Maraş'ta 2.000, Urfa'da 1.000, Şar'da (Tufanbeyli) 350, Saimbeyli'de 1.500, Zeytun'da (Süleymanlı) 500, Kozan'da 300, Osmaniye, Bahçe ve Haruniye'de 1.000, Adana ve Mersin'de 1.000.20 Ekim 1921 tarihinde TBMM Hükûmeti ile Fransa arasında imzalanan Ankara Anlaşması ile lejyon kaldırılmıştır.
Ermeni Liberal Parti

Ermeni Liberal Parti (), Ermenistan'da liberal bir siyasi parti. Partinin lideri Hovhannes Hovhannisyan'dır. Parti 2008'de kuruldu.Parti, Ermenistan'da insan haklarının ve temel özgürlüklerin güçlendirilmesine ve rekabetçi bir ekonomik sistem yaratılmasına inanıyor.
Ermeni Millet Meclisi

Ermeni Millet Meclisi, 1863 Nizamnâme-i Millet-i Ermeniyân ile kurulan Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Ermeni milletinin yönetim organıydı.
Ermeni Oblastı

Ermeni Oblastı ( Armyanskaya oblast; ), Rus İmparatorluğu'nun oblastlarından biriydi. Oblast, günümüz Ermenistan ile Azerbaycan'ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ve Türkiye'nin Iğdır ilini kapsamaktaydı. Oblastın merkezi Erivan idi.Oblast, 1828 yılında Türkmençay Antlaşması sonucu Kaçar Hanedanı'nın Nahçıvan ve Revan hanlıklarının Rus İmparatorluğu'na geçmesi sonucu kurulmuş olup 1840 yılında Gürcistan-İmeretya Guberniyası'na bağlandı.
Ermeni Operası

Ermeni operası, Ermenistan'daki veya Ermeni bestecilere ait opera sanatıdır. Ermeni opera geleneğinin kurucusu İstanbul'da doğmuş ve Verdi'nin büyük bir hayranına dönüştüğü Milano'da müzik eğitimi almış Dikran Çuhacıyan'dır. Siyasi ve müziksel anlamda milliyetçi olan Çuhacıyan, Batı ve Ermeni etkilerini çalışmalarında birleştirmiştir. Arshak Erkrord adlı operası ilk Ermeni operası sayılır. 1868'de yazılmış olsa da gösterimi için 1945 yılına kadar beklemesi gerekmiştir. Librettosu Tovmas Terziyan tarafından yazılıp 4. yy kralı Arşak'ın hayatından esinlenmiştir. Çuhacıyan'ın diğer eserleri Gogol'un aynı adlı eserine  dayanan Arifi hardahutyune (Hükümet Müfettişi), Türkçe yazılıp İstanbul'da gösterilen Kyose Kyohva (Kelleşen Yaşlı), Ledebidj (Bezelye Satıcısı) ve Indianadır.Ermeni operasının diğer bir önemli yazarı ise Rusya Ermenistanı ve Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde yaşayan Armen Tigran Tigranyan'dır (1878-1950). Ermeni kırsalında geçen Anuş adlı eserini 1912'de yazmış, ilk kez Gümrü'de gösterilmişse de Ermenistan Ulusal Opera ve Tiyatrosu'nda profesyonel anlamda ilk kez sahnelenmesi için 1935 yılını beklemesi gerekmiştir. Bu eser Tigranyan'ın son operası David Bek (1950) gibi yoğun biçimde geleneksel müzik içermektedir. Adını ulusal bir kahramandan alan eser 18. yüzyıl'da geçer ve Ermeniler ve Safeviler arasındaki mücadeleyi konu alır.
Ermeni Riti

Ermeni Riti, Ermeni Apostolik ve Ermeni Katolik Kiliseleri tarafından uygulanan bağımsız bir liturji. Rit Gürcistan'daki önemli sayıdaki Doğu Katoliklerce de uygulanmaktadır.Liturji Ermeni Kilisesinin kurucusu ve koruyucu azizi Aydınlatıcı Grigor'un öğretileri üzerine oluşmuştur. Bizans Riti'nin aksine Ermeni Riti'nde ikonalar yoktur ve kiliselerde rahibi ve mihrabı insanlardan gizleyen bir perde bulunur. Episkoposun mitresi ve mayasız ekmek bir zamanlar Ortodoks ve Katolik Ermeniler üzerinde batılı misyonerlerin etkisinin izleridir.
Ermeni SSC Halk Sanatçısı

Ermeni SSC Halk Sanatçısı (), Sovyetler Birliği'ndeki Ermeni SSC vatandaşlarına verilen onursal bir unvandır. Performans sanatlarında (tiyatro, müzik, dans, sirk, sinema vb.) üstün performans sergileyen kişilere verilir.
Ermeni Sorunu

Ermeni Sorunu veya Ermeni Meselesi, Osmanlı döneminden başlayarak Türkiye dönemine uzanan, Türk devletleriyle Batı ülkelerinin arasında siyasi bir yaklaşımla ele alınan Ermeni konusudur. Osmanlı döneminde Ermeni vatandaşlarının hakları olarak sunulan, daha sonra ise I. Dünya Savaşı'ndan sonra yaşanan Ermeni Kırımı'nın Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Ermenilerin devlet yönetimi tarafından kasıtlı ve emirler dahilinde öldürüldüğü ve bu sebeple olayların soykırım niteliğinde olduğu iddiası ile içeriği politik ve hukuksal açıdan karmaşıklaşan, bu yeni iddiaya ilişkin olarak ise Türkiye tarafından yapılan "karşı iddia" ya da "açıklama" ile bu ölümlere "sistemli bir devlet politikası değil, savaş koşulları, hastalıklar, iklim, bölgedeki çete ve aşiretlerin saldırıları ve Ermenilerin zorunlu göçünü kolaylaştıracak imkânların bulunmaması" gibi etkenlerin sebep olarak gösterilmesi ile bugünkü halini alan konudur.Avrupa tarihinde kullanılan bu terim diplomatik çevreler ve zamanın popüler basını içinde Berlin Kongresi'nden başlayarak "Şark Meselesinde olduğu gibi Ermenilerin Osmanlı İmparatorluğu'ndaki konumlarını ve benimsenen bakışı" ifade etmekteydi. Ancak Ermeni meselesi "beraber yaşadıkları komşu toplumlardan korunması ve Ermenilerin hak ve özgürlükleri" anlamında öne sürülmekteydi.
Ermeni Soykırımı (kitap)

Ermeni Soykırımı (fr. Le Génocide des Arméniens), Raymond Kévorkian'ın Ermeni Kırımı'na ilişkin kitabı. İlk kez 2006'da Fransızca olarak yayınlanan kitap yazarın yirmi yıllık araştırmalarının sonucudur.Osmanlı Ermenilerinin yaşadığı bölgelerin, sosyal, ekonomik ve kültürel durumlarının ayrıntılı dökümünü içeren kitapta, değişik arşivlerdeki belgelerin ve araştırmaların yanı sıra, yazışmalar, hatırat, konsolosluk raporu telgraf, gazete haberi ve tanıklıklar kullanılmıştır. Kitapta tehcirin güzergâhları, olayların yaşandığı alanlar gibi ayrıntılara yer veriliyor ve Ermeni Patrikhanesi Enformasyon Bürosu'nun belgeleri de ilk kez yayımlanıyor.“...her soykırım şiddeti vakasının itaat ettiği ve onu eşsiz kılan bir iç mantık vardır. Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşayan Ermeni halkının fiziksel imhasının da ayırt edici bir özelliği vardır: [Bu fiziksel imha] Jön Türklerin nihai hedefi olan Türk ulus-devletinin kurulması için gerekli bir koşul olarak düşünülmüştür. Bir başka deyişle bu iki olgu birbiriyle ayrışmaz bir şekilde bağlantılıdır: Birini es geçerek diğerini anlayamayız.”
Ermeni Soykırımı anıtları listesi

Ermeni Soykırımı anıtları listesi, Ermeni Kırımı sırasında hayatını kaybedenlerin anısına yapılmış anıtlar.Aşağıdaki tabloda, soykırım kurbanlarının anısına ithaf edilen dünyanın birçok yerindeki önemli anıtlar sıralanmıştır.
Ermeni Soykırımı'nın inkârı

Ermeni Soykırımı'nın inkârı, Ermeni Kırımı'nın soykırım olarak tanımlanamayacağını savunan veya iddiaların bilimsel yollarla, belgelerle açıklanması gerektiğini savunan tezdir. Ermeni Soykırımı’nın inkârı, bazı ülkelerde tamamen yasaklanmışken bazı ülkelerde soykırım olduğunu ifade etmek hoş karşılanmamaktadır. Pek çok kaynakta ölen insanların sayısı soykırım olduğuna kanıt olarak gösterilmektedir. Ancak bazı araştırmacılara göre de bir soykırım söz konusu değildir. Bu yaklaşımda olanlar, zamanın hükûmetinin bir Ermeni Tehciri gerçekleştirdiğini, olumsuz şartlardan dolayı birçok insanın öldüğünü söylemektedir.Türkiye ve Azerbaycan, Osmanlı hükûmetinin Ermenilere karşı bir yok etme politikası izlediğini inkâr etmektedir. Türkiye, I. Dünya Savaşı sırasında pek çok Ermeninin öldüğünü belirtmekle birlikte, Türklerin de öldüğünü ve ölen Ermeni sayısının abartıldığını, iki tarafın da Birinci Dünya Savaşı'nın ortamı dolayısıyla katliamlara giriştiğini ifade etmektedir.Türk okullarında (devlet ya da özel) Millî Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanmış ders kitapları kullanılması zorunludur. Devletin, bu durumu resmî inkârcı yaklaşıma desteği artırmak, Ermenileri kötülemek ve onları düşman olarak göstermek amacıyla kullandığı iddia edilmektedir. Ders kitaplarında, Osmanlı tarihinin bir parçası olmalarına rağmen Ermenilerden bazı dönemlerde söz edilmemiştir. Ermeni Kırımı, 1980'lerden bu yana ders kitaplarında "1915 olayları" adı altında tartışılmaktadır ve suç isnadı, Osmanlı hükûmeti dışındaki diğer güçlere yöneltilerek Ermenilerin ihanet ettiği veya tehdit oluşturdukları iddia edilmiştir. Bazı ders kitaplarında tehcirlerin gerçekleştirildiği ve Ermenilerin öldüğü kabul edilerek bu tehcirin gerekliliği ortaya koyulmuştur. 2005 yılından bu yana ders kitaplarında Ermenilerin, Müslüman Türklere soykırım yaptığı yönünde ifadeler yer almaktadır.
Ermeni Soykırımı'nın tanınması

Ermeni Soykırımı'nın tanınması, Osmanlı İmparatorluğu'nda, çoğunlukla 1915'te olmak üzere devletin son dönemlerinde Ermeni tebaaya yönelik sistematik olarak gerçekleşen katliam ve zorunlu göçlerin bazı ülkelerce, soykırım olarak siyaseten kabulüdür. Holokost ve soykırım üzerine çalışan birçok tarihçi ve akademik kuruluş, olayların Ermeni Soykırımı şeklinde adlandırılmasında fikir birliğine varmışlardır. Hükûmetlerin katliamları soykırım olarak tanımasında tarihçilerin görüşleri kadar, ülkelerinde yaşayan Ermeni toplulukların lobicilik faaliyetleri de etkili olmaktadır. Yaşanan olayların soykırım olduğu görüşünü doğrudan reddeden ülkeler Türkiye ve yakın ilişkiler sürdürdüğü Azerbaycan ile Pakistan'dır; Türkiye ile Azerbaycan yaşanan olayların soykırım olarak herhangi bir ülke tarafından tanınması durumunda açıkça o ülkeleri ekonomik ve diplomatik yaptırımlarla tehdit etmektedir. Aynı şekilde Türkiye ile siyasi ilişkileri kötü gitmekte olan veya ihtilafa düşmüş bazı ülke ve kuruluşlar siyasi misilleme olarak kimi zaman yaşanan olayları soykırım olarak tanımayı bir koz olarak öne sürmekte veya soykırım olarak doğrudan tanımaktadır.2019 yılı itibarıyla Almanya, Brezilya, Fransa, İtalya, Kanada ve Rusya'nın ve 29 ülkenin yanı sıra ABD Başkanı Joe Biden'ın 24 Nisan 2021 tarihli konuşmasıyla ABD tarafından da resmen tanınmıştır.Amerika Birleşik Devletleri'nde, 13 Mart 2022 itibariyle 50 eyaletin tamamı Ermeni Soykırımı'nı resmi olarak tanımaktadır.Birleşik Krallık'ın parçaları olan Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda soykırım olarak tanımlamaktadır. 20 Nisan 2007'de, Bask Parlamentosu soykırım olarak tanımlayan bir deklarasyon yaptı. Avustralya'nın Yeni Güney Galler eyaleti Ermeni Kırımı’nı bir soykırım olarak kabul ediyor.2014'ten bu yana her yıl 24 Nisan'da (Ermeni Soykırımı'nı Anma Günü) Recep Tayyip Erdoğan resmi taziye mesajı gönderir: "Birinci Dünya Savaşı’nın dayattığı zorlu koşullarda hayatını kaybeden Osmanlı Ermenilerini anmak üzere bugün İstanbul Ermeni Patrikhanesinin çatısı altında toplanmış bulunuyorsunuz. Vefat eden Osmanlı Ermenilerini bir kez daha saygıyla yâd ediyor, hayatta olan yakınlarına samimi taziyelerimi iletiyorum."
Ermeni Tehciri (kitap)

Ermeni Tehciri, Yusuf Halaçoğlu tarafından yazılan ve 2004 yılında Babıali Kültür Yayıncılığı tarafından yayımlanan tarih kitabı. Tehcir Kanunu'na dayanarak Ermenilerin sürülmesini, yaşanan olayların Türkiye tarafındaki yansımasını anlatmaktadır.Kitap giriş bölümüyle birlikte üç bölümden oluşmaktadır. Girişte, Türkler ile Ermeniler arasındaki ilk ilişkilerin kurulmasından başlayarak Ermenilerin Türk idaresindeki yaşamları açıklanmaktadır. Ardından gelen birinci bölümde; I. Dünya Savaşına gelinceye kadarki süreçte Osmanlı-Ermeni ilişkileri, özellikle Çarlık Rusyası ve İngiltere'nin bu ilişkileri bozmaya çalışması ve Ermenilerin kışkırtılma süreci, bu süreçte yaşanan olaylar, I. Dünya Savaşında yaşanan olaylar, isyanlar ve Osmanlı hükûmetinin buna karşı aldığı önlemler açıklanmıştır. İkinci bölümde ise, Osmanlı hükûmetince alınan sürme kararı, kararın amacı ve uygulanışı, uygulama sırasında yaşanan olay ve ayaklanmalar, sürme sonrası durum ve geri dönüş kararnamesi anlatılmıştır. Sonuç kısmında ise, yazar sürme kararının alınmasına kadar yaşanan süreçteki olaylar ve kararın alınışından uygulanışına, ardından da geri dönüş kararının alınması ve uygulanmasına kadar geçen süreçte yaşananları yorumlayarak kendi düşüncelerini aktarmaktadır.Kitap kapağında sürme kararı uygulanan Ermenilerin bir köprüden geçiş yaptıkları anın fotoğrafı yer almaktadır. Halaçoğlu, kitabı ideolojik düşüncelerden uzak, bilimsel ve nesnel ölçütlere dayanarak yazdığını belirtmiştir. Kitabın ekler bölümünde, yaşanan tüm bu olaylarla ilgili belgeler yer almaktadır. Gazeteci Yılmaz Özdil, "100 yıllık iftira ve soykırım iddiaları ile mücadele edebilmenin tek yolunun doğru yayınları okumak olduğunu" öne sürerek, Halaçoğlu’nun kitabını okunması gereken kitaplar arasında gösterdi.
Ermeni Ulusal Kongresi (1917)

Ermeni Ulusal Kongresi (veya Doğu Ermenileri Kongresi ), Rus İmparatorluğu Ermenilerinin temsilini sağlamak için kurulmuş bir siyasi kongreydi. 11 Ekim 1917'de Tiflis'teki Sanat Tiyatrosu'nda toplandı. Oluşumu, Rus Devrimi'nin I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Ermenilere (ve Rusya'daki diğer azınlık milliyetlerine) sağladığı fırsatlar tarafından tetiklendi.Kongre, Rus İmparatorluğu'nun her yerinden  gelen üyelerden oluşuyordu ve yalnızca Ermeni Bolşevikler ideolojik nedenlerle katılmayı reddetti. Kongre, Taşnak Partisi'nin hakimiyetindeydi.Ermenistan'ın Erivan ilinde gerçek bir hükûmet bulunmadığından, Ermeni Ulusal Kongresi il için bir hükûmet görevi gördü. Richard Hovannisyan'a göre Kongre, "Rusya'nın Transkafkasya'yı fethinden bu yana en kapsamlı Doğu Ermeni toplantısıydı". Kongrenin acil hedefleri, savaş çabası için bir strateji tasarlamak, mültecilere yardım sağlamak ve Kafkasya'daki çeşitli Ermeni kurumlarına yerel özerklik sağlamaktı. Kongre ayrıca Kafkas cephesinin askerileştirilmesi çağrısında bulundu. Ermeni Ulusal Kongresi, Rus Geçici Hükümeti'nin savaşla ilgili politikalarını destekledi ve ayrıca il sınırlarının etnik sınırlara göre yeniden çizilmesini önerdi. Kongre, Ermeni okullarının laikleştirilmesinde ve orta dereceli Ermeni okullarının millileştirilmesinde etkili oldu.Kongre dağılmadan önce, Rus İmparatorluğu'ndaki Ermeniler için yasama organı olarak hareket etmek üzere 35 üyeli bir Ulusal Meclis oluşturdu. Ayrıca, Avetis Aharonyan başkanlığındaki Ermeni Ulusal Konseyi adlı 15 üyeden oluşan bir yürütme organı oluşturdu. Bu konsey sonunda Aram Manukyan liderliğinde Birinci Ermenistan Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını Mayıs 1918'de ilan etti.
Ermeni Ulusal Konseyi

Ermeni Ulusal Konseyi (1917-18), ilk olarak 1918'de Birinci Ermenistan Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını ilan ettiği Tiflis'te kuruldu.Karabağ Ermeni Ulusal Konseyi, Eylül 1918'de Karabağ Konseyi olarak yeniden adlandırılmadan önce Karabağ Halk Hükûmeti olarak da anılır
Ermeni alfabesi

Ermeni alfabesi ( - hayots' aybuben), Ermenicede kullanılan 38 harfli alfabedir. Ermenistan'da, Diaspora'daki Ermeni okullarında, kiliselerde, gazetelerde kullanılır.Ermeni alfabesi, 405 yılında Mesrop Maştots tarafından geliştirilmiştir. 19. yüzyıla kadar Klasik Ermeni edebiyat dilinin yazımında kullanılırken, 19. yüzyıldan beri Ermeni alfabesi aynı zamanda gelişen  iki çağdaş lehçede, Batı Ermenicesi  ile Doğu Ermenicesinde kullanılmaktadır.