barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Bulaşıcı süngerimsi ensefalopati

Bulaşıcı Süngerimsi Ensefalopatiler (BSE) ya da  prion hastalıkları, birçok hayvanın ve insanların beyin ve sinir sistemini etkileyen ilerleyici karakterde hastalıklara verilen genel isimdir. En yaygın hipoteze göre prionlar tarafından oluşturulur, diğer bazı verilere göre ise Spiroplasma enfeksiyonu sorumlu tutulmaktadır. Hastalıkların sonucunda zihinsel ve fiziksel yetenekler bozulur ve beyin dokusu,   otopside bir mikroskop altında incelendiğinde korteksde çok sayıda küçük delikler görünür. Bu görünümden bir süngeri andırdığından süngerimsi tabiri kullanılmıştır. Etkilenen canlılarda bellek değişiklikleri, kişilik değişiklikleri ve hareket ile ilgili sorunlar görülmeye başlar ve beyin işlevlerindeki bozukluklar nedeniyle zamanla kötüleşebilir. İnsanlarda görülen prion hastalıkları; klasik Creutzfeldt-Jakob hastalığı, yeni varyant Creutzfeldt-Jakob hastalığı (nvCJD, Bovin spongiform ensefalopati ile ilişkili insan hastalığı)​​, Gerstmann-Sträussler-Scheinker sendromu, fatal familyal insomnia ve kuru hastalığıdır.The Pathological Protein: Mad Cow, Chronic Wasting, and Other Deadly Prion Diseases, Phillip Yam, 2003, Springer, ISBN 0-387-95508-9
Bulaşıcılık

Epidemiyolojide bulaşıcılık ya da enfektivite, bir patojenin konakçılar arasında yayılma yeteneğidir. Daha özel olarak bulaşıcılık, bir patojenin ebeveyn-çocuk ilişkisi haricinde, konaktan konağa yatay bulaş kapasitesidir.  Bir popülasyonda enfeksiyon ölçüsü genelde insidans olarak adlandırılır.Bir etkenin organizmalara giriş şekli, sağkalım gücü, konakçı türlerinin çokluğu, bulaşma kolaylığı gibi parametrelerinin diğer etkenlerle karşılaştırılması sonucu çıkan sonuca etkenin enfektivitesi denir. Etkenlerin, direkt temas, vücut sıvıları, hava yolu, ya da vektörler aracılığıyla olmak üzere birçok yoldan bulaşma şekilleri vardır.Bulaşıcılık, virülans ile doğru orantılıdır. Bunun anlamı, virülansı yüksek olan patojenin daha fazla sayıda konağı enfekte edebilme kabiliyetidir, bu nedenle konağa daha fazla oranda zarar verir.
Bulaşık makinesi

Bulaşık makinesi, evlerde bulaşıkları daha hızlı ve ekonomik olarak yıkamak, yaşam standardını arttırmak için üretilmiş bir makinedir.Patenti 1850 yılında Joel Houghton tarafından alınmıştır. İçinde bulunan döner su fıskiyeleri ile deterjanlıktan aldığı deterjanı bulaşıkların üstüne püskürtmektedir. Bulaşıkların temizlenmesini sağlayan ana bileşen, deterjanlarındaki kir ve leke çözücü enzimlerdir. Bu enzimlerin çalışması için gerekli olan ısıyı, musluktan aldığı suyu ısıtan makine sağlar. Bu makineyi 1880'li yıllarda Amerikalı Josephine Cochrane icat etmiştir.
Bulaşık makinesi somonu

Bulaşık makinesi somonu, bulaşık makinesinin içine yerleştirilen somon balığının makinenin ısısı yardımı ile pişirilmesi sonucu yapılan bir Amerikan yemeğidir.Somon parçaları baharatlanır, en az iki kat alüminyum folyo ile sıkıca sarılır ve bulaşık makinesine yerleştirilir. Ardından bulaşık makinesi, yıkama ve kurutma döngüsü ile çalıştırılır. Bulaşık makinesinin modeline bağlı olarak somon pişirilir ve buğulanır.Bu yöntemin en büyük avantajlarından birisi, bulaşık makinesine daha sonradan konulan bulaşıkların üzerine balık kokusu sinmemesidir. Hatta istendiği takdirde bulaşıklar ve somon aynı anda makine içerisindeyken, makine çalıştırılabilir. Ancak bulaşıkların ve yemeğin sıkıca yerleştirildiğinde emin olunmalıdır.Vincent Price, ilk kez 1975 yılında katıldığı Johnny Carson ile The Tonight Show programında yemeğin hazırlanışını gösterdi. Price, yemeği "herhangi bir aptalın hazırlayabileceği bir yemek" olarak tanımlandı.Yemeğin diğer bir hazırlanış sunumu, 2002 yılında Bob Blumer'in sunduğu The Surreal Gourmet programında da gösterildi. Yemek hakkında The Wall Street Journal, NBC, BBC, Vogue, CHOICE ve CBS News'in haber yapması ile yemeğin ünü dünya çapında yayılmaya başlamıştır.
Bulb değeri

Bulb, fotoğraf makinelerinde parmakla veya bir deklanşör uzatma kablosu aracılığı ile deklanşör basılı tutulduğu sürece perdenin (obtüratör) açık kalmasını sağlayan bir enstantane değeridir.İstenmeyen sarsıntıların görüntüde bulanıklığa yol açmaması için bu tür çekimlerde deklanşör (tetik) uzatma kablosu kullanılır. Sarsıntılara engel olmanın diğer bir yolu da zaman ayarlı tetikleme yöntemi kullanılmasıdır. Günümüz fotoğraf makinelerinden birçoğunda kablosuz uzaktan kumanda ve bilgisayar bağlantısı yolu ile çekim yapılabilmesi gibi imkânlar olması bu tür çekimlerin yapılmasını kolaylaştırmıştır.Fotoğraf filminin alacağı ışığın elle ayarlanması istenen durumlarda veya bazen karanlık ortamlarda aynı kareye bir de çok kez çekim yapılabilmesi için bulb enstantane kullanılır. Az ışıklı ortamlarda makinenin en düşük enstantanesinin dahi yeterli olmaması halinde de uzun pozlama süreleri bulb konumu kullanılarak elde edilir. Bulb enstantane konumu fotoğraf makinelerinde genellikle B harfi ile gösterilir.
Bulbanabad

Eyaletin Dehgulan şehristanı'ndaki, aynı isimli Bulbanabad bahşı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 3.464 kişi ve 899 hanedir.Bulbanabad, eyaletin güneyinde, Kirman Eyaleti sınırında yer alır. Şehristan merkezi Dehgulan'a 18 km., eyalet merkezi Senendec'e 75 km. uzaklıktadır.
Bulca Han

Bulca Han, Türk ve Moğol mitolojisine göre Türklerin ve Moğolların ilk ve ortak atası olan kağan. Abulca (Amulca) Han veya Olca Han olarak da bilinir. İslamiyet'in ve Arapçanın da etkisiyle Ebülce Han şeklinde de söylenmiştir.Tüm Türkler onun soyundan türemiştir. Tüm Türk boyları onun çocuklarının neslinden gelmektedir. Nuh Peygamberin oğlu olarak kabul edilir. Hastalandığında kurt sütü içerek iyileşmiştir. İki oğlu vardır; Mugal Han ve Tatar Han. Mugal Han, Moğolların ve Tatar Han ise Türklerin atasıdır. Daha sonra Moğollar sekiz soydan, Türkler ise dokuz soydan çoğalırlar. Moğol’un soyunu Oğuz Han’la sürdürenler varsa da pek mantıklı görünmemektedir. Tatar Han üzerinden soyu şu şekilde sürer (Bulca Han'dan başlayarak):Tatar Han Bulca Han’ın oğludur. Türklerin atasıdır. Sözcük; at sürmek, hızlı gitmek anlamlarını içerisinde barındırır. Tatar sözcüğü aynı zamanda posta sürücüsü demektir.Mugal Han Bulca Han’ın oğludur. Moğolların atasıdır. Moğol (Mungal, Mongol) Han olarak da bilinir. Oğuz Han’ın amcası ve kaynatası olarak anlatılır. Sıkıntı verici, iç karatıcı bir bölgede yaşadıkları için bu adı aldıkları söylenir. Sözcük; sıkıntı vermek anlamlarını içerir. Moğolca Munu/Mung (Türkçe Bunu/Bung) fiilleri aklını yitirmek manası taşır. Moğolca Munah (Türkçe Bunak) sözcükleri sersemlik belirtir ve yaşlılık nedeniyle aklını yitirmiş olan kişileri ifade eder. Evenk dilinde Mongnon şeklinde aynı anlama gelen bir sözcük vardır.Türklerin Atası olan Tatar Han’ın oğludur. Sözcük, Buka/Büke/Böke isimleriyle bağlantılıdır. Kahraman demektir. Buga sözcüğü bazı Türk lehçelerinde Boğa, Moğolcada ise Geyik anlamına gelir. Eski Moğolca ve Tunguzca Buk, endişe, kaygı gibi anlamlar taşır. Maçu dilinde boğa manası taşır.Türklerin atası olan kağan. Alınaça (Aluncak) Han olarak da bilinir. Bulca Han’ın soyundan gelir. Türk boyları onun çocuklarının soyundan türemiştir. Sözcük; alınan (kendisinden soy alınan) ve ayrıca önyüz, bir şeyin ön tarafı demektir. Moğolcada Elünce sözcüğü Ced (Atalar) demektir.
Bulcan

Bulcan, Knight Online  oyununda bir mob ailesidir. Bedenleri tüylerle kaplı, tek boynuzlu olarak  betimlenmişlerdir.Oyunda bu familyadan altı farklı mob bulunmaktadır, bunlar; Bulcan, Small Bulcan, Wild Bulcan, Giant Bulcan Bulky Bulcan, Bulture, Silan ve Keilan'dır.Oyunda bulunan karakter seviyelerine göre ayrılan haritalardan, en düşük seviye grubuna hitap eden Moradon dünyasında yaşayan bu hayvanlar, oyunda 5-10 karakter seviyelerinde oyuncuların tecrübe puanı kazanması için ideal mob grubudur. Yok edildiklerinde elde edilmesi muhtemel ganimetler şunlardır; düşük seviyeli kıyafetler, demir yapı malzemelerive oyun içinde bazı görevlerin yapılabilmesi için çeşitli görev malzemeleri. (bulture horn, silan bone vs.)
Bulchan

Gürcü vakayinamelerine göre Bulchan (Bulcan) veya Bluchan (Blučan), MS 800 yılı civarında bir Hazar generaliydi. Gürcü kaynaklarına göre Bulcan, Hazar ordusunun Tiflis'i ele geçirmesine önderlik etti. Teslim şartlarının bir parçası olarak, Şuşan adlı bir Gürcü prensesin, Bulchan'a kağanın sarayına kadar eşlik etmesi ve Hazar hükümdarıyla evlenmesi gerekiyordu, ancak kız onun yerine kendini öldürdü. Haberle eve döndüğünde talihsiz Bulcan, kağan tarafından bir öfke nöbeti içinde öldürüldü.Altın, Peter. Hazar Çalışmaları: Hazarların Kökenlerine Dair Tarihsel-Filolojik Bir Araştırma . Budapeşte: Akadémiai Kiadó, 1980.
Bulcuk, Ilgın

Bulcuk; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Buldaci bahşı

Boldaci bahşı (Farsça: بخش بلداجی‎‎‎), İran'ın Çaharmahal ve Bahtiyari Eyaleti'nde bulunan Borucen şehristanı'nın 3 bahşından birisidir.Bahşın 2006 yılı nüfusu 19,708, yönetim merkezi Boldaci şehridir. 2006 yılındaki sayımda bahş içinde 4,510 hane sayılmıştır.
Buldan Barajı

Buldan Barajı, Denizli'de, Derbent Çayı üzerinde, sulama amacı ile 1962-1967 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır. Toprak ve kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 600.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 59 metre, normal su kotunda göl hacmi 46 hm3, normal su kotunda göl alanı 3.10 km²'dir. 2.440 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.
Buldan Belediyespor

Buldan Belediyespor, 1932 yılında Denizli ilinin Buldan ilçesinde kurulmuş bir spor kulübüdür. Kulüp, halen Denizli 1. Amatör Ligi'nde mücadele etmektedir.Kulüp önce Buldanspor adıyla kuruldu. 1984-1985 sezonunda 3. Lig'e yükselen kulüp, tarihinde ilk kez profesyonel liglerde mücadele etmeye başladı. 1992-1993 sezonu başında kulübün adı Buldan Belediyespor olarak değiştirildi. Aynı sezon, 3. Lig 5. Grup'ta, 14. sırada yer alarak amatör kümeye düştü. 2009-2011 yılları arasında Denizli Süper Amatör Lig'de mücadele eden ve Denizli 1. Amatör Lig'e düşen ve inişli çıkışlı yıllar yaşayan kulüp, 2013-2014 sezonu sonunda Denizli Süper Amatör Ligi'nden Denizli 1. Amatör Ligi'ne düştü.
Buldhana

Buldhana (İngilizce : Buldhana), Hindistan'ın Maharashtra eyaletindeki Buldhana bölgesinin ilçe merkezi ve belediye merkezidir .2011 Hindistan Nüfus Sayımı'nda Buldana'nın nüfusu 67.431'dir. Erkekler nüfusun %52'sini, kadınlar ise %48'ini oluşturmaktadır. Buldana'nın ortalama okuryazarlık oranı %82 olup, ulusal ortalamanın üzerinde %59,5'tir: erkek okuryazarlığı %82 ve kadın okuryazarlığı %72'dir. Nüfusun %13'ü altı yaşın altındadır.Marathi, Buldhana'da en çok konuşulan dildir. Marathi, şehir nüfusunun %98'inden fazlasının konuştuğu ilk dildir. Marathi, İngilizce ve Hintçe orta okullarda öğretilen zorunlu derslerdir. Nüfusun %1'i Hintçe konuşuyor. Buldana'daki tüm Hintçe konuşanlar, ticari durumu nedeniyle akıcı bir şekilde konuşabilir.Sailani Baba Urs festivali, yerel topluluk tarafından dini uyumun sembolü olarak kabul edilen Buldhana olarak her yıl kutlanır.Malkapur Buldhana, iki şehri Motala üzerinden birbirine bağlayan bir devlet otoyoludur. Yol, Buldhana yakınlarındaki bir geçitte sona eriyor.Şehrin bir Maharashtra devlet karayolu otobüs durağı var . Buldhana, Malkapur, Chikhali, Mehkar, Khamgaon, Shegaon, Jalgaon-Jamod'da devlet ulaşım otobüsü depoları bulunmaktadır. Buldhana, Khamgaon, Nandura ve Malkapur kasabası üzerinden Ulusal Karayolu 753A ile Ulusal Karayolu 6'ya bağlanır. Malkapur, Khamgaon Terminali; Shegaon ve Nandura yakınlarında tren istasyonu tesisleri bulunmaktadır.
Buldog

Buldog, asırlar önce İngiltere'de boğa ve ayı dövüşleri için üretilmiş bir köpek ırkı. Buldog adı, İngilizce bull (boğa) ve dog (köpek) sözcüklerinin bir araya gelmesiyle türetilmiştir.İngiltere'de 1835'te kan sporları yasaklanınca, buldoğun işlevinin sona erdiği düşünüldüyse de, buldog yetiştiricileri ırkı korumaya karar verdiler ve bu kavgacı köpeği sakin, sessiz bir ev köpeğine dönüştürdüler. Bu ırk 1890 senesinde Amerikan Kennel Kulübüne ırk olarak kabul edilmiştir.İngiliz buldoğunun, bedeninin geri kalan bölümüne oranla çok iri olan kafası, doğumlarının sezaryenle yapılmasını gerektirir. Yassı yüzü nedeniyle solunum bozukluklarına karşı oldukça duyarlıdır ve sıcaktan çok etkilenir. Ayrıca kulaklarından da sıkça rahatsızlanır. Görünümüne rağmen, hem sevgi dolu, hem güvenilirdir. Diğer ev hayvanlarıyla ilişkisinde de güvenilir, ama yabancı köpeklerden hoşlanmayan, saldırgan davranabilen bir köpektir. Çocukları sever ama, hoşlanmadığı insanlara karşı sert davranabilir. Mutlu olabilmesi için insanlardan ilgi görmesi yeterlidir. Horlaması ve salyasının akmasıyla ünlüdür. Apartmanda rahatlıkla yaşayabilir. Çünkü ev içerisinde fazla hareketli değildir.Erişkin bir buldoğun yüksekliği erkeklerde ortalama 31–40 cm dişilerde ise  ortalama 31–40 cm  arasındadır, ağırlıkları ise erkeklerde ortalama 24–25 kg dişilerde ise ortalama 22–23 kg  arasında değişmektedir.Tehlike anında korkusuz şekilde harekete geçen ve kendisini savunan İngiliz Bulldog, normal zamanlarda sessiz ve sevecen tavırlar sergilemektedir.Aşırı sıcaklıklara karşı dayanıksız olan bu ırkta sık görülen hastalıklardan biri de cilt enfeksiyonu, kalça ve diz problemleridir. Bu ırk doğum sırasında da bir hayli zorluk çekmektedirler. Bu nedenle genellikle doğumlarında sezaryen tercih edilmektedir. Ortalama yaşam süreleri 8 yıldır.
Buldok (anlam ayrımı)

Buldok; burnu basık, altçenesi üsttekinden uzun, iri ve güçlü bir köpek cinslerine verilen genel ad. Irklar:
Buldozer

Buldozer, toprak tesviyesinde kullanılan paletli bir iş makinası. Dozer olarak da bilinir. Ön tarafından düşey doğrultuda aşağı yukarı hareket edebilen güçlü bir uzun kepçe vardır. Buldozer bu kepçenin alt tarafındaki kesici bıçakla toprağı parçalar ve kazıyarak kaldırır. Kaldırılan toprağı kepçesi vasıtasıyla ileri doğru iterek sürükleyebilir. Kepçe hareket halinde yukarı konumda dururken toprak yüzeyini kazımak için bir miktar aşağıya indirilir. Kepçenin hareketi daha önceleri çelik kablolar vasıtasıyla sağlanırdı. Bugün ise yaygın olarak hidrolikle tahrik edilmektedir. Kepçenin, buldozerin hareket yönüne olan konumuna göre dik ve eğik tipleri vardır. Yan dozer denilen, eğik tipte, kepçeye sahip buldozerlerde kazıyıp sürüklenen toprak kepçenin eğik tarafından yana atılarak toprağın ön tarafta yığılması önlenir. Günümüzde kullanılan gelişmiş tiplerde bıçağın buldozerin hareket yönüne göre konumu istenildiği gibi değiştirilip ayarlanabilmektedir. Ağırlıkları 4-40 t arasında değişen buldozerler, güçlü bir (50-700 BG) dizel motorla donandığından yüksek bir itme ve çekme gücüne sahiptir. Yol yapımı veya tarla açma gibi çeşitli toprak tesviye işlemlerinde kullanılır. Silindir ve benzeri diğer iş makinelerinin çekilmesi gayesiyle de kullanılabilir. Engebeli arazilerin düzeltilmesi için çok elverişlidir. Toprak üzerindeki engebeleri, kazıyıp kaldırılan toprağı sürükleyip yayarak ve çukur yerleri doldurarak toprak yüzünün kabaca düzeltilmesini sağlar. Buldozerlerle toprağın sürüklenerek taşınması ancak 20–30 m gibi yakın mesafelerde iktisadi olarak yapılabilir.Ayrıca makinenin arkasına takılan riper ile ekskavatör kepçesinin kazamadığı zeminleri yararak yüklemeye uygun hale getirir. Riperin boyu kazılacak zeminin sertliğine ve kazının derinliğine göre ayarlanabilir.
Bulduk, Cihanbeyli

29 Aralık 1986'da belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.
Bulduk, Eskipazar

Yerleşim, 1896 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 22 Aralık 1952'de Kuzören köyüne bağlı Aşağıbulduk ve Yukarıbulduk mahalleleri, bu tarihte birleşerek Bulduk adıyla bağımsız bir köy haline geldi.
Bulduk, İzmit

4 Ağustos 1951'e kadar Kandıra İlçesi'nin Akçaova Bucağı'na bağlıyken Çağırgan, Fethiye, Şahinler, Sarışeyh ve Kulmahmut köyleriyle birlikte Merkez İlçe'ye bağlanmıştır
Bulduk, Şabanözü

Köy, Çankırı il merkezine 50 km, Şabanözü ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Köy, Şabanözü'nün kuzeybatısında olup,  numaralı Orta-Şabanözü il yolu kenarındadır.
Buldukpınar, Tepebaşı

Buldukpınar; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Buldular Beni

Buldular Beni, Türk halk müziği sanatçısı Güler Duman'ın 29 Ocak 1990 tarihinde çıkardığı dokuzuncu stüdyo albümüdür. 1989 yılının son aylarında onuncu albümünün kayıtlarına başlamıştır ve albümün kayıtları yılın son ayında tamamladı. Sinan Çelik'in yapımcılığını üstlendiği albüm Duygu Müzik etiketiyle yayınlandı. Aşık Emrah, Devran Baba, Dertli Divani, Metin Elibol, Mahzuni Şerif, Sümmani, Nuri Bedik, Seyfi Doğanay ve Seyfettin Sucu gibi sanatçıların eserlerinin yer aldığı albümde anonim parçalarda yer aldı.Albümün yönetmenliğini İsmail Derker ve Sinan Çelik üstlendi. İstanbul Ses Kayıt stüdyolarında kaydedilen albümde bağlamada Ali Osman Erbaşı, Güray Hafiftaş, Zafer Gündoğdu ve İsmail Derker, bendir de Celal Özsarı, kongo ve defte İskender Küserman, kavalda Sinan Çelik, zurna ve neyde Deniz Selman yer aldı.Aşık Emrah (1, 4) Devran Baba (5), Dertli Divani (6), Metin Elibol (7), Mahsuni Şerif (9), Nuri Bedik (12), Seyfi Doğanay (13), Yılmaz Durul (14) (, Seyfettin Sucu (15)  – Söz yazarlarıAşık Emrah (1), Yalçın Tura (4), Devran Baba (5), Dertli Divani (6), Metin Elibol (7), Mahsuni Şerif (9), Nuri Bedik (12), Seyfi Doğanay (13), Yılmaz Durul (14) (, Seyfettin Sucu (15)   – Beste
Buldırtı Nehri

Buldırtı (; ), Kazakistan'ın Batı Kazakistan eyaletinde bulunan bir nehirdir.  uzunluğundadır ve  havza alanına sahiptir.Buldırtı, Ural havzasında yer alır ve Sırım, Karatöbe ve Şıngırlav ilçelerinden geçmektedir. Nehrin kıyıları, mevsiminde, yöredeki sığırlar için uygun bir otlak alanı sunmaktadır. Nehrin adı Kazakça'da bulanık anlamına gelmektedir.Buldırtı, Şıngırlav ilçesinin Aksuat köyü yakınlarında, iki küçük nehir olan Bylkyldagan ve Zhosaly'nin birleştiği yerde doğar. Şıngırlav ilçesi boyunca güneybatı yönünde ilerleyerek bir Taşkın yatağı içinde menderesler oluşturur. Karasu köyünden hemen sonra güneye doğru kıvrılır, Birçok tuz gölünün arasından ilerleyerek Zhaltyrkol gölünün kuzey kıyısındaki ağzına kadar ilerler ve burada sonlanır. Buldırtı Nehri yaklaşık olarak kuzeybatıda Olenti'ye ve güneydoğuda Kaldygaity'ye paralel akmaktadır.Yukarı kesimlerde, Şıngırlav ilçesinin Karagash köyü'ne (2007'den önce Novopetrovka) kadar, nehir vadisi  yüksekliğe ulaşan dik bir eğime sahiptir. Bazı yerlerde her iki kıyı boyunca uzanan kum tepeleri bulunmaktadır.Buldırtı'nın üç ana kolu vardır; solda Shili, sağda Tamdy ve  uzunluğundaki Zhympity. Nehir kar ve yağmur sularıyla beslenmektedir.
Bule Naipi

Bule Naipi (Ağustos 1922; Ergiri -  17 Temmuz 1944; Ergiri), II. Dünya Savaşı sırasında Arnavut komünist partizan direniş hareketi üyesi. Savaşta gösterdiği cesaretler nedeniyle kendisine Arnavutluk Halk Kahramanı unvanı verildi.Bule Naipi, 1922 yılında Arnavutluk'un Ergiri kentinde doğdu. Komünist Gençlik'in bir üyesi olarak Antifaşist Savaş’a katıldı. Çocukluğunda babasının şehri terk etti ve ABD'ye göç etti ve abisi Sado ile yalnız kaldı. Her iki kardeş de Nazi Almanyası'na karlı Arnavut direnişine katıldı.Naipi savaşta büyük cesaret gösteren faaliyetlerde bulundu, ancak sonunda Nazilerin eline geçti ve bir savaş esiri oldu. 22 yaşında işkence sonucu öldürüldü ve 12 Temmuz 1944'te yoldaşı Persefoni Kokëdhima ile birlikte Ergiri'ndeki Çerçiz Topulli Meydanı'nda asıldı. Büyük işkenceler gördüğü en zor anlarda bile pes etmedi ve hiçbir zaman komünist yoldaşlarının isimlerini açıklamadı.Bule Naipi ve Persefoni Kokëdhima günümüzde savaş kahramanı olarak anılmaktadır. Ergiri'deki Çerçiz Topulli Meydanı'nda anıt heykelleri vardır.Bir Arnavut filmi olan Ngadhnjim mbi vdekjen (Ölüme karşı zafer) Naipi ve Kokedhima'nın hayat hikâyesini anlatmaktadır. Film Çin'de büyük bir başarı elde etti ve yaklaşık bir milyon insan tarafından izlendi.
Buleuterion

Buleuterion (Yunanca: βουλευτήριον) Antik Yunanistan'ın şehir devletlerinde Yunanca Bule adı altında bilinen 500'ler Meclisi'nin toplandığı yerdir.Buleuterionlar, hem Milet'teki gibi dairesel hem de Priene'deki gibi köşeli olabilirler. Delfi, Efes, Delos, Olimpia, Patara ve Paestum gibi şehirlerde buleterion kalıntılarına rastlanmaktadır.Rüdiger Meinel: Das Odeion: Untersuchungen an überdachten antiken Theatergebäuden. Lang, Frankfurt am Main u. a. 1980,  (Europäische Hochschulschriften. Reihe 28: Kunstgeschichte. 11), (Zugleich: Köln, Univ., Philos. Fak., Diss., 1976).Valentin Kockel: Bouleuteria. Architektonische Form und urbanistischer Kontext. In: Michael Wörrle, Paul Zanker (Hrsg.): Stadtbild und Bürgerbild im Hellenismus. Kolloquium, München, 24.–26. Juni 1993. Beck, München 1995, , S. 29–40 (Vestigia, 47).Norbert Feller: Hypostyle Saalbauten in der griechischen Architektur. Oberhummer-Gesellschaft, München 2004, (Studien zur Geschichte Nordwest-Griechenlands 5).Taner Korkut, Götz Grosche: Das Bouleuterion von Patara. Versammlungsgebäude des Lykischen Bundes. Ege Yayınları, İstanbul 2007, (Patara II, 1).
Bulgan (il)

Bulgan ili (), Moğolistan'ın 21 ilinden biridir. İl, ülkenin kuzeyinde yer almaktadır. Yüzölçümü 48,733.00 km² olan ilin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 53,655'tir. İlin merkezi Bulgan şehridir.
Bulgan (şehir)

Bulgan (), Moğolistan'ın Bulgan ilinin merkezi olan şehirdir. Şehir başkent Ulan Batur'un 468 km kuzeyinde yer almaktadır. Şehrin nüfusu 2008 yılı itibarı ile 11,198'dir. Şehre Bulgan Havalimanı hizmet vermektedir.
Bulgar Bilimler Akademisi

Bulgar Bilimler Akademisi (Bulgarca: Българска академия на науките / Bǎlgarska akademija na naukite, Türkçe okunuşu: Bılgarska akademiya na naukite), ana binası Bulgaristan'nın başkenti Sofya'da bulunan ve 1869 yılında kurulan ülkenin en büyük bilim kuruluşudur.
Bulgar Bozoğlan

Bulgar Bozoğlan, Karaman ili Ayrancı ilçesi sınırları içinde yer alan Toros Dağları üzerinde 2.700 metre yükseklikte konik bir tepenin adıdır. Kuzeye ve güneye hakim tepenin doruk noktasında Karamanoğulları döneminde yaşadığı söylenen Bulgar Bozoğlan Dede'nin yatırı bulunmaktadır.Günümüzde tüm toplum kesimleri tarafından ziyaret edilen kutsal bir mekan olmakla birlikte daha çok Tahtacı Türkmenleri'nin ziyaret edip kurbanlar kesip, dileklerde bulundukları bir yer olarak bilinmektedir.Türbe, hazine avcıları tarafından biraz tahrip edilmiş olsa da tüm heybetiyle orada durmaktadır. Türbenin onarımı Tarsus'a bağlı Çamalan Köylüleri tarafından zaman zaman yapılmaktadır. Ayrıca son yıllarda yurtdışında yaşayan hayırsever bir aile tarafından esas türbenin yanına sembolik bir türbe ve iki yüz basamaklı bir merdiven yapılmıştır.
Bulgar Eksarhlığı

Bulgar Eksarhlığı ( Bǎlgarska ekzarhija) Otosefal Bulgar Ortodoks Kilisesi'nin resmi adıdır. Eksarhlık, 1945 yılında Ekümenik Patrikhane tarafından tanındı ve 1953 yılında Bulgar Patrikliği'ne dönüştürüldü.Rum patriğinin ikâmet ettiği binaya "patrikhane" dendiği gibi, Bulgar ruhâni liderinin bulunduğu Fener'deki yere de Eksarhhâne denirdi.Sultan Abdülaziz döneminde 28 Şubat 1870 târihli ferman-ı hümayun ile kuruldu. O döneme dek Osmanlı Devleti'nde geçerli olan millet sistemi uyarınca Bulgarlar da Millet-i Rûm'a mensuptu. Bulgar İsyanları'nın filiz verdiği ve Bulgarlar'ın Millet-i Rûm tahakkümünden ayrılmak için hareketlenmeye başladıkları 1840'lı yıllarda başlayan mücadele 1870 tarihli ferman ile sonuçlandı ve yaklaşık 30.000 Bulgar kökenli Osmanlı vatandaşının yaşadığı İstanbul'da bir Eksarhhane kuruldu. 1872 yılında da Bulgar Eksarhhânesi Rum Ortodoks Patrikhanesi ile ilişiğini kesti.1908 yılında Bulgaristan'ın bağımsızlığını ilân etmesiyle Eksarhhane'nin taşınması gündemi meşgul etmeye başladı. 1913 yılında Balkan Savaşı'nın ardından Eksarh I. Josef döneminde Sofya'ya taşındı ve İstanbul'daki kurum "Eksarh Vekilliği"ne dönüştürüldü.1945 yılında "Eksarh Vekilliği"nin Patrikhane'ye bağlanmasıyla Eksarhhane'nin faaliyeti de sona erdi.1912-13 Balkan Savaşları'na kadar Bulgar Eksarhlığı'nın Bulgaristan'da 23 piskoposluğu bulunmaktaydı: Vidin, İvraca, Niş (1878 yılına kadar), Lofça, Tırnova, Rusçuk, Silistre, Varna, Preslav, Sliven, Eski Zağra, Pirot (1878 yılına kadar), Filibe, Sofya, Samokov, Köstendil, Üsküp, Debre, Manastır, Ohri, Köprülü, Ustrumca ve Nevrokop. Ayrıca sekiz bölgede de piskopos vekili bulunmaktaydı: Florina, Vodina, Kesriye, Selanik, Kılkış, Serez, Edirne ve İskeçe.
Bulgar Kara Kuvvetleri

Bulgar Kara Kuvvetleri, () Bulgar Ordusu'nun ana muharebe gücüydür. Kara Kuvvetleri, 1878'de Osmanlı karşıtı milislerin düzenli ordu haline getirilmesiyle kuruldu. Bulgaristan Krallığı döneminde Savaş Bakanlığı olarak da bilinen Savunma Bakanlığı tarafından yönetildi.Kara Kuvvetleri, Bulgaristan tarihinin büyük bölümünde savaş için askere alınan kişilerden mükellefti. I. Dünya Savaşı sırasında Bulgaristan'ın nüfusu dört milyon, aktif ordu personeli ise bir milyondu. Komünist Bulgaristan'da 1946-1990 arasında iki yıllık zorunlu askerlik bulunuyordu ancak 1990'da süresi azaltıldı. Zorunlu askerlik 2008'de kaldırıldı ve tüm askerler maaş karşılığı çalışmaya başladı. Bulgar Kara Kuvvetleri; Afganistan, Bosna Hersek ve Kosova'da barış gücü olarak bulundu.2004'ten beri Kara Kuvvetleri yeniden yapılanma sürecindedir. Bu yeniden yapılanma genel olarak personel sayısını azaltmaya yöneliktir. En son reformlarla tugayların personel sayısı azaltılıp alaylara çevrilirken birkaç garnizon ve tugay da terhis edildi.
Bulgar Keratsa

Bulgar Keratsa-Maria () (1348-1390) Bulgaristan Çarı İvan Aleksandr ile Yahudilikten dönme ikinci karısı Sarah'ın kızıdır.17 Ağustos 1355 tarihinde geleceğin imparatoru IV. Andronikos ile nişanlanmıştır. Patriklik tarafından düzenlenen evlilik dokümanında "Hıristiyanlar:Bizanslılar ve Bulgarlar için yararlı, Kâfirler (Türkler) için zararlı olacaktır".12 Ağustos 1376, tarihinde IV. Andronikos, babası V. İoannis'u devirmiş yerine Bizans İmparatoru, Keratsa yeni İmparator eşi olmuştur. Yeni İmparatorluk çifti, Konstantinopolis'i 1 Temmuz 1379 tarihine kadar kontrol etmişlerdir. V. İoannis, sonra tahtını geri almıştır. IV. Andronikos, ortak imparator olarak ilan edilmiş ancak baba ile oğul arasındaki çekişme oğlunun 1385 tarihinde ölümüne kadar devam etmiştir.Keratsa ve IV. Andronikos'un bir oğlan ve iki kız olmak üzere üç çocuğu olmuştur. Oğulları VII. İoannis 1390 yılında 5 ay imparator olarak hüküm sürmüştür.Her listing in "Medieval lands" by Charles Cawley. The  project "involves extracting and analysing detailed information from primary sources, including contemporary chronicles, cartularies, necrologies and testaments."
Bulgar Komünist Partisi

Bulgar Komünist Partisi (Българска комунистическа партия/Balgarska Komunisticheska Partiya) Bulgaristan Halk Cumhuriyeti'nin 1946-1990 yılları arasında iktidardaki partisiydi. Vatan Cephesi'ne liderlik eden parti 1944 yılında II. Dünya Savaşı'nın sonuna doğru, Bulgar partizanlar hükûmeti devirmesi sonucu iktidara geldi.Partinin kökeni 1903 yılında Sosyal Demokrat Parti'den ayrılarak kurulan Bulgaristan Sosyal Demokrat ve İşçi Partisi'ne dayanıyordu. Partinin lideri Dimitır Blagoev'di. Georgi Dimitrov da partinin önde gelenleri arasındaydı. Parti Bulgaristan'ın I. Dünya Savaşı'na katılmasına karşı çıktı, Ekim Devrimi'ne yakınlık duydu ve 1919 yılında kurulan Komintern'e katıldı. Bundan sonra Bulgaristan Komünist Partisi olarak yeniden örgütlendi. Dimitrov partinin kuruluşundan 1949 yılındaki ölümüne kadar merkez komite üyesiydi. 1946-1949 arası devlet başkanlığı yapmıştı.1938 yılında İşçi Partisi'yle birleşen parti Bulgar İşçi Partisi adını aldı. 1948 yılında Bulgar İşçileri Sosyal Demokrat partisiyle yaşanan birleşmeden sonra partinin adı Bulgar Komünist Partisi'ne dönüştü.Dimitrov'un ani ölümünden sonra partinin başına Vulko Çervenkov geçti. Katı bir Stalinist olan Çervenkov partiyi Moskova çizgisinde tuttu. 1948'de Kominform'a katılan parti Yugoslavya Komünist Partisi'nin ittifaktan atılması sonrasında Titocu olduğu ileri sürülen parti üyelerine karşı iç temizlik yaptı. Geniş çaplı tutuklamalar yaşandı. Stalin'in ölümünden bir yıl sonra 1954 Mart'ında Çervenkov görevinden alındı.1954-1989 arası partiyi Todor Jivkov yönetti. Sovyetler Birliği'ne yakın olan Jivkov Nikita Kruşçev'in yerini Leonid Brejnev'e bırakmasından sonra da bu bağlılığını sürdürdü. 1980'li yıllarda parti ülkede yaşayan Türk azınlığa karşı asimilasyon politikaları nedeniyle uluslararası çapta eleştiriye uğradı.1989'da Doğu Bloku'nu saran reform sürecinde Jivkov görevinden ayrılmak zorunda kaldı ve daha ılımlı bir çizgiye kayan parti 1990 yılında Marksizm-Leninizm çizgisinden vazgeçtiğini duyurdu ve adını Bulgar Sosyalist Partisi olarak değiştirerek Sosyalist Enternasyonal'e katıldı. Bunun üzerine partiden ayrılan birçok eski komünist yeni örgütlenmelere giriştirler. Aleksander Paunov yönetimindeki Bulgaristan Komünist Partisi bu oluşumlardan biridir.
Bulgar Moskviç

1966 ve 1990 yılları arasında, Bulgaristan'ın Lovech kentindeki fabrika,Sovyet tasarımlı Moskvitch 408'e plastik iyileştirmesi ve donanım arttırma gibi değişiklikler yaptılar.Buna da Moskviç 412 diğer adıyla 1500 dediler.
Bulgar Olimpiyat Komitesi

Bulgar Olimpiyat Komitesi (Bulgarca:  Български олимпийски комитет - Blgarski olimpiyski komitet, kısaca БОК - BOK), Uluslararası Olimpiyat Komitesine bağlı olan ve Bulgaristan'ı Uluslararası Olimpiyat Komitesinde temsil eden kuruluş. Komitenin merkezi Bulgaristan'ın başkenti Sofya'dadır. 30 Mart 1923 tarihinde kurulan kurum, Eylül 1944 ile 1952 arasında kapatılmıştı. Başkanlığını, 2005'ten beri Stefka Kostadinova yürütmektedir.
Bulgar Ortodoks Kilisesi

Bulgar Ortodoks Kilisesi (Bulgarca: Българска православна църква, Balgarska pravoslavna tsarkva), Bulgaristan'da 6,5 milyon üye ve 1,5 ila 2 milyon arası diğer Avrupa ülkeleri, Amerika ve Avustralya üyesi ile en eski Slav Ortodoks Kilisesi sayılmaktadır.Konstantinopolis ekümenik patriği, Bulgaristan'ın 913-927 Savaşı'nda Bizans İmparatorluğu'na karşı kazandığı zaferini teyit eden 927 tarihli Bizans-Bulgar Antlaşması ile Bulgar Patrikhanesini tanıdı.
Bulgar Rock Arşivleri

Bulgar Rock Arşivleri (veya Български рок архиви), Bulgaristan'daki rock müziğine adanmış ilk çevrimiçi ansiklopedidir. 2 Ağustos 2013'te çevrimiçi olarak piyasaya sürüldü ve 1960'ların ortasından 350'den fazla grup ve sanatçıyı içeriyor. Makaleler alfabetik sıraya, oluşturulma yılına, üsluba ve konuma göre bölünmüştür. Grupların profilleri arasında kısa bir biyografi, diskografi, kompozisyon, video bağlantıları ve resmi sitelere ve profillere bağlantılar yer alıyor.4 Haziran 2015'ten itibaren site, dünya heavy metal ansiklopedisi Encyclopaedia Metallum'dan daha iyi özelliklere ve tasarıma sahip bir örnek oluşturan yeni bir sürüm kullanıyor. O zamanlar yaklaşık 900 grup ve sanatçıyı içeriyordu.
Bulgar Sosyalist Partisi

Bulgar Sosyalist Partisi, kısaca BSP (), Bulgaristan'da faaliyet gösteren politik parti olup eski Bulgar Komünist Partisi'nin devamıdır.Parti 1990 yılında Bulgar Komünist Partisi'nin Marksizm-Leninizm'den vazgeçmesinin ardından sosyalizm sonrası Bulgaristan'da kuruldu. Sosyalist Enternasyonal üyesi olan BSP'nin lideri Korneliya Ninova'dır. Bulgaristan için Koalisyon ittifakına önderlik eden parti Bulgaristan parlamentosunun önemli güçlerinden biridir. Eski Bulgaristan Cumhurbaşkanı Georgi Parvanov partinin eski başkanıdır.
Bulgar Vatan Cephesi

Bulgar Vatan Cephesi (Bulgarca: Отечествен фронт) II. Dünya Savaşı sırasında Bulgaristan Komünist Partisi öncülüğünde bir direniş hareketi olarak başlamıştır. Sonraki dönemde bünyesine çeşitli farklı örgütler katılmıştır. Bulgaristan Halk Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla beraber kurumsallaşmıştır.Bu örgütlerin ortak amacı Bulgaristan'da iktidarda olan Nazi yanlısı rejimin devrilmesiydi. Cephede komünistlerin ağırlığı giderek artmış ve 1944 yılında Nazilerin işgal ettiği bölgelerden atılması ve Kızıl Ordunun ilerlemesiyle Vatan Cephesi bir darbe gerçekleştirerek ülkede iktidarı ele geçirmiştir.Derhal Sovyetler Birliğiyle barış antlaşması imzalanmış ve Mihver Devletlerine savaş ilan edilmiştir. Savaşın sona ermesiyle beraber düzenlenen 18 Kasım 1945 seçimlerinde Cephe çoğunluğu kazanmıştır. Georgi Dimitrov liderliğinde Bulgaristan Halk Cumhuriyeti kurulur. Cephe yeni rejimde geniş çaplı bir Halk cephesi örgütlenmesine evrilir.1989 yılında sosyalizmin sona ermesiyle beraber ortadan kalkmıştır.
Bulgar halk müziği

Bulgar halk müziği, Bulgaristan'daki geleneksel müzik folkloruna dayanarak halka sunulması amaçlanan müziği kapsayan bir müzik türüdür.[1]20. yüzyılın ilk yarısında, orijinal ritüelinden ve gündelik bağlamlarından kopuk olan modern öncesi, özellikle kırsal halk müziğini yeniden üreterek ve yeniden yorumlayarak kuruldu. Bu, iki ana yönde yapılır - geleneksel müziği otantik biçimine olabildiğince yakın bir biçimde tutma girişimleri ve yüksek kültürden popüler müziğe modern izleyicilerin farklı ihtiyaçlarına uyarlanması.[2]Karakteri ve anlatım şekli bakımından, ortaya çıktığı bölgelere göre değişir, bu nedenle birkaç folklor ve etnografik alana bölünmüştür.Bulgaristan, her biri şarkı ve dans folkloru açısından kendine özgü özelliklere sahip çeşitli etnografik bölgelere ayrılmıştır. Genel olarak, Bulgaristan'da yedi folklor bölgesi vardır:Kuzey folklor bölgesi Kuzey Bulgaristan'ı kapsar (Ludogorie ve Güney Dobruca hariç). Coğrafi olarak bölge, Tuna ovası ve Stara Planina bölgesinin kuzey kesimi olmak üzere iki alt bölgeden oluşmaktadır. İlçenin sınırları Romanya sınırının kuzeyinde, Balkan Dağları'nın güneyinde, Sırp sınırının batısında ve güney Dobruca, Ludogorie ve Karadeniz'in doğusundadır.Trakya folklor bölgesi, Bulgaristan'ın yanı sıra Türkiye ve Yunanistan'da da bulunan Trakya'nın (Rodoplar ve Istranca hariç) tarihi-coğrafi bölgesinin topraklarını işgal eder. Çoğunlukla dans folklorundaki farklılıklar nedeniyle, genellikle iki alt bölgeye ayrılır, bir alt bölge Pazarcık ve Plovdiv'i ve diğerini Stara Zagora, Haskovo, Yambol, Sliven, kuzey Burgaz, güney Lozengrad, Rodos ve Edirne illerini ve Demes Oreda ve Demi Oreda Dimotika .Istranca folklor bölgesi, sadece Bulgaristan'da değil Türkiye'de de bulunan Istranca dağının topraklarını içerir. Dans folkloru açısından Trakya'nın doğu kısmından pek bir farkı yoktur, bu nedenle bazen Trakya'nın üçüncü bir alt bölgesi olarak kabul edilir. Yine de, Istranca'nın müzikal folkloru oldukça karakteristiktir ve Trakya'nın doğu kesimindekinden farklıdır, bu nedenle birçok araştırmacı burayı ayrı bir folklor alanı olarak görmektedir.Shopska folklor bölgesi, Bulgaristan'ın yanı sıra Sırbistan ve Kuzey Makedonya'da da bulunan Shopluk bölgesini içerir.Dobrudzha folklor bölgesi, Dobrudzha'nın tarihi-coğrafi bölgesinin (dahil. Ludogorie), sadece Bulgaristan'da değil, aynı zamanda Romanya'da da bulunmaktadır. Kuzeyde Tuna, güney ve batıda kuzey folklor bölgesi, doğuda Karadeniz ile çevrilidir.Makedonya folklor bölgesi, Bulgaristan'ın yanı sıra Yunanistan ve Kuzey Makedonya'da da bulunan Makedonya'nın neredeyse tüm tarihi-coğrafi bölgesinin topraklarını içerir.Rodop folklor bölgesi, sadece Bulgaristan'da değil Yunanistan'da da bulunan Rodop Dağları'nı kapsamaktadır.
Bulgar hükümdarların listesi

İlk Bulgar devleti 681 yılında karadenizin kuzeyinde Asparuh Han tarafından kurulmuş, ve 1018 yılında Bizans tarafından yenilgiye uğrayana kadar varolmuştur.Bulgar hükümdarlar 9. yüzyıla kadar Orta Asya'dan getirdikleri Han unvanını kullanmış, I. Simeon döneminden itibaren Çar unvanını almışlardır. Bir süre iki unvan birlikte kullanılmış ve sonunda sırf Çar unvanı kalmıştır.İkinci Bulgar Devleti 1186'da kurulmuş ve 1396'da Osmanlı hakimiyeti altına girmelerine kadar var olmuştur. 1878 yılında Bulgarlar tekrar bağımsızlıklarına kavuşmuş ve üçüncü Bulgar devletini kurmuşlardır. Üçüncü Bulgar devleti ilk başta bir kraliyet olarak kurulmuş. I. Ferdinand 1908 yılında Çar unvanını elde etmiştir ve böylece bu unvanı tekrar Bulgaristan'a geri getirmiştir. 1946 yılında ama, Bulgaristan'da bir referandum ile kraliyet kaldırılmıştır.
Bulgar levası

Lev (, çoğul: ), Bulgaristan'ın para birimidir. 100 stotinkaya bölünmüştür (tekil: стотинка/stotinka, çoğulu: стотинки/stotinki). Lev para birimi kodu BGN olup simgesi лв şeklindedir.Bulgaristan'ın 2007 yılında Avrupa Birliği'ne tam üye olmasıyla beraber, ekonomik ölçütlerini AB standartlarına sokabildikten sonra, ülke Euro'ya geçmek mecburiyetindedir. Ancak gerekli ölçütler, yıllardır uğraşılmasına rağmen sağlanamamaktadır ve ülkenin günümüzdeki ekonomik durumuna bakılacak olursa söz konusu geçişin 2015 yılından önce gerçekleşmesi pek olası görünmemekteydi. Bulgar hükûmetinin hedefi 1 Ocak 2015 tarihinde Euro'ya geçebilecek şartları sağlayabilmekti. Bulgar Euro madeni paralarının arka yüzleri henüz tam olarak tasarlanmamıştır, ancak 2008 yılında yurt çapında yapılan bir ankette halkın %25.44'ü Madara binicisinin bir kabartmasının konulması yönünde kanaat belirtmiştir.Bulgaristan ile ilgili bir diğer tartışma konusu da, Bulgaristan'ın Kiril alfabesini kullanan ilk Euro bölgesi üyesi olacak olmasıdır. Bilindiği üzere, euro banknotlarının üzerinde Latin ve Yunan alfabeleri ile EURO yazmaktadır. Avrupa Merkez Bankası, önce bunlara bir alfabenjn daha eklenmesinin çeşitli sorunlara yol açacağını belirtti. Bulgaristan ise ulusal telaffuzunun kullanımına aynen devam edeceği şeklinde cevap verdi. Tartışmalar, 2007 yılında Lizbon'da düzenlenen AB Zirvesi'nde son buldu. Buna göre, Bulgaristan'ın Euro alanına girmesiyle beraber, EURO sözcüğü tüm banknotlarda üç alfabe ile yer alacaktır. Yunanistan örneğinde olduğu gibi, Bulgaristan'da basılacak olan madenî paraların arka yüzlerinde Kiril alfabesi ile EURO (ЕУРО) yazacaktır. Tüm ülkelerde basılan madenî paraların ön yüzleri, eskisi gibi olacaklardır.
Bulgar milisleri

Bulgar milisleri (Bulgarca: опълченци, Opalchentsi), 93 Harbi'ne katılan Bulgar gönüllü ordu birlikleriydi. Bu birimlerdeki insanlara kabaca "halk" veya "alay savaşçısı" anlamına gelen opalchenets-pobornik (опълченец-поборник) adı verildi.Rus II. Aleksandr'ın savaşı bildirisinin ardından Rus-Türk Savaşında Rusların safında savaşmak için Bulgar gönüllü ordu birlikleri oluşmaya başladı. Bulgar gönüllülerin Rusya'daki buluşma noktası Samara şehriydi. Bulgar Opalchentsi'ye Kutsal Anne ve Kiril ve Methodios'un resimlerini bulunduran Samara bayrağı verildi (bayrak, Sofya'daki Ulusal Askeri Tarih Müzesi'nde tutulmaktadır). Opalchentsi, İkinci ve Dördüncü Şipka Geçidi Muharebesi'nde aktif rol aldı ve savaşın bitiminden sonra Bulgaristan ordusunun bel kemiğini oluşturdu.Ivan Vazov'un Unutulmuşlar Destanı'ndaki şiirlerden biri, yani "Opalchentsite na Shipka" milislere adanmıştır. Antarktika'daki Vinson Masifi'ndeki Opalchenie Zirvesi, adını 1877-1878 Rus-Türk Savaşı'ndaki Bulgar Gönüllü Gücü'nden ve 1912-1913 Balkan Savaşları'ndaki Makedonya-Edirne Gönüllü Birliği'nden almıştır.
Bulgar millî uyanışı

Bulgar millî uyanışı (Bulgarca: Ранно възраждане), Karlofça Antlaşması'ndan 1807 yılındaki Kabakçı Mustafa İsyanı'na kadar olan süreci kapsayan, Bulgaristan tarihindeki Bulgar ulusal canlanmasının ilk dönemidir. Bu tarihsel aydınlanma döneminde, özellikle Küçük Kaynarca Antlaşması'ndan sonra Osmanlı İmparatorluğu'nun kademeli olarak gerilemesi koşullarında, kendini tanımlama ve kendini tanımaya yönelik ilgi uyanmış ve yeniden canlanmıştır.İdari olarak Rumeli Eyaleti'ne bağlı olan Osmanlı Bulgaristanı, Osmanlı İmparatorluğu'nun Viyana'da gerçekleştirdiği iki muharebeye kadar Avrupa'da kuruluşu, sağlamlaşması ve fethi için adım attığı temeldir. Daha önce, Mohaç'taki iki savaş, Orta Avrupa'daki Osmanlı varlığının başlangıcını ve sonunu işaret ediyordu.Osmanlı Macaristanı'nın kaybı, Osmanlı İmparatorluğu'na ezici bir darbe vurdu. 1700 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması ile Osmanlı İmparatorluğu'nun Rus Çarlığı ile diplomatik ilişkileri kuruldu ve Büyük Petro'nun hükûmet reformundan sonra Rus İmparatorluğu ortaya çıktı. Prusya Krallığı, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1761'de Yedi Yıl Savaşı sırasında diplomatik ilişkiler kurduğu Avrupa siyasi haritasında yer aldı.Köprülü devrinin sona ermesinden sonra Bulgar toprakları ve Bulgarlar, Pax Ottomana'nın iki asırlık sükunetinin ardından, Bizans Bulgaristanı zamanındaki ilk üç haçlı seferlerinde olduğu gibi, kendilerini yine Militaris Yolu'nda buldular. Aydınlanma Çağı bağlamındaki bu durum, Bulgarların uyanışının başlangıcına işaret ediyor. Osmanlı tarih yazımında bu zamana Lale Devri dönemi denir. Louis Sauveur Villeneuve şahsında Fransız diplomasisi, Belgrad Antlaşması ve Niş Antlaşması ile II. Süleyman zamanından beri kilit müttefikini istikrara kavuşturmayı başardı, ancak Osmanlı'nın kılıcının ihtişamı on yedinci yüzyılla birlikte geçti.Bu sırada, Bulgar topraklarındaki ve Bulgarların yaşam ve ruhundaki genel sosyo-ekonomik ve kültürel-manevi değişiklikleri belirten iki önemli eser ortaya çıktı: Stemmatografia ve Istoriya Slavyanobolgarskaya.
Bulgar mutfağı

Bulgar mutfağı Güneydoğu Avrupa mutfağının bir temsilcisidir. Diğer Balkan mutfakları ile ortak özellikler taşıyor. Bulgar yemek gelenekleri, çeşitli sebzeler, otlar ve meyveler için uygun iklim koşulları gibi coğrafi faktörler nedeniyle çeşitlidir.Bulgar mutfağı, Güney Slavların, komşu Avusturya-Macaristan İmparatorluğunun, Fransa'nın, İtalya'nın vb. Mutfakları da dahil olmak üzere birçok kaynaktan yararlanmaktadır. Aynı zamanda, Osmanlı mutfağı'nda önemli bir katkısı vardırSujuk (ayrıca sucuk, sukuk, sukuk veya sucuk) — Balkanlar, Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika'da yaygın olan yassı kürlenmiş koyu kırmızı sosistirOvcharska salata (çoban salatası) — rendelenmiş yumurta, mantar ve bazen de jambon ilavesiyle shopka salatasıdır.Turshiya (aynı zamanda Torsi) — turşu kereviz, pancar, karnabahar, ve lahana gibi sebzeler ile yapılır, kışın popüler; varyasyonları selska turshiya (köy turşusu) ve tsarska turshiya'dır (kral turşusu)'dur.Lyutenitsa (ayrıca lyutenitza) — domates, kırmızı biber ve havuç püresi ile yapılır, genellikle ekmeğin üzerine beyaz peynir ile servis edilirJames I. Deutsch, Ethnic American Food Today'de "Bulgaria": A Cultural Encyclopedia (ed. Lucy M. Long: Rowman ve Littlefield, 2015).Agnes Sachsenroeder, CultureShock! Bulgaristan: Gümrük ve Görgü Kuralları için Hayatta Kalma Rehberi (Marshall Cavendish: 2. baskı 2011).
Bulgar müziği

Bulgar müziği, klasik, halk müziği, popüler müzik ve diğer biçimler dahil olmak üzere Bulgaristan ülkesiyle ilişkili tüm müzik türlerini ifade eder.Klasik müzik, opera ve balen; besteciler Emanuil Manolov, Pancho Vladigerov ve Georgi Atanasov ve şarkıcılar Ghena Dimitrova, Mariana Paunova, Boris Hristov, Raina Kabaivanska ve Nicolai Ghiaurov tarafından temsil ediliyor. Çağdaş pop sahnesinin önemli isimleri Lili Ivanova, Emil Dimitrov ve Vasil Naydenov'dur . Yurt dışında yaşayan tanınmış Bulgar sanatçılar arasında Sylvie Vartan, Kristian Kostov, Philipp Kirkorov, Lucy Diakovska, Mira Aroyo, Mikhael Paskalev, Nora Nova, Vasko Vassilev ve Ivo Papazov yer alıyor .Bulgar Devlet Televizyonu Kadın Vokal Korosu 1990 yılında Grammy Ödülü  kazandı. Bulgaristan devlet destekli ilk halk topluluklarından biri olan ve 1951'de kurulan Philip Kutev Ensemble, 1990 Grammy ödüllü albümünde de yer alıyor. Rodop Folk şarkıcısı Valya Balkanska'nın "Izlel ye Delyo Haydutin" adlı eseri Altın Disk'e kaydedildi ve 1977 yılında Voyager uzay aracı ile uzaya gönderildi.Bulgar müziği çok çeşitli enstrümanlar kullanır. Bazı halk çalgıları, " Saz " (Bulgarca tambura ) veya kemençe (Bulgarca gadulka ) gibi geleneksel Asya enstrümanlarının varyantlarıdır. Geleneksel köy müziğinin bir dalı olan modern dans müziğinde genellikle daha modern tarzda enstrümanlar kullanılır.Gayda, geleneksel keçi derisi gayda . İki yaygın gayda türü varyır. Trakya gaida ya D ya da A'da ayarlanmıştır. Kaba gayda olarak adlandırılan Rhodopi gayda daha büyüktür, çok daha derin bir sese sahiptir ve F.Eğik bir telli çalgı olan gadulka, belki de ispinozdan inmiştir, melodi ve sempatik tellerle dikey olarak tutulmuştur. Bas gadulka'nın yerini büyük ölçüde kontrbas almıştır (Bulgarcada kontrbas olarak adlandırılır).Tǔpan, oyuncu tarafından omzuna takılan ve bir yanda bir çırpıcı ("kiyak") ve diğer yanda ince bir çubuk ("sert") ile vurulan büyük bir davul.Tambura, melodik soloların yanı sıra ritmik eşlik için kullanılan uzun boyunlu, metal dizili, perdeli bir lavta. Biraz Yunan gibidir buzuki ve çok benzer Tamburica ailenin "alto" enstrüman, brac.Tarabuka veya dumbek, kum saati şeklinde bir parmak davulu. Türk ve Kuzey Afrika " darbuka " ve Yunanca "touberleki" (τουμπερλέκι) ile çok benzer.Modern profesyonel müzisyenler, gayda ( Kostadin Varimezov ve Nikola Atanasov ), gadulka ( Mihail Marinov, Atanas Vulchev ) ve kaval ( Stoyan Chobanov, Nikola Ganchev, Stoyan Velichkov,  Nedyalko Nedyalkov, Theodosii Spassov ) yorumladılar. Akordeon ve klarnet dahil diğer enstrümanlar 19. yüzyılda Bulgaristan'a geldi. Bulgar akordeon müziği, Boris Karlov ve daha sonra Kosta Kolev ve Ibro Lolov gibi Roman müzisyenler tarafından tanımlandı.1965 yılında Kültür Bakanlığı, Bulgar müziğinin, şarkılarının ve dansının sergilenmesinde önemli bir etkinlik haline gelen Koprivshtitsa Ulusal Müzik Festivali'ni kurdu. Her beş yılda bir düzenlenir ve son festival 7-9 Ağustos 2015'tir.Düğün müziğinde kullanılan enstrümanlar arasında keman, akordeon, klarnet, saksafon, davul seti, elektrik bas, elektro gitar ve synthesizer bulunmaktadır.
Bulgar pasaportu

Bulgar pasaportu, Bulgar vatandaşlarına uluslararası seyahat için verilen bir dokümandır. Her Bulgar vatandaşı aynı zamanda da Avrupa Birliği vatandaşıdır. Bulgaristan içinde pasaportlar Bulgar İçişleri Bakanlığı olan MVR (MBP - Министерство на вътрешните работи - Ministerstvo na vıtreşnite raboti) tarafından verilir.Bulgar vatandaşları 2002 yılından bu yana vizesiz olarak AB üyesi ülkelere pasaportlarını kullanarak seyahat edebilmektedir. 2007 yılında AB üyesi olduktan sonra Avrupa Birliği üyesi ülkeler'in yanı sıra, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Hırvatistan, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan ve Türkiye'ye yapılan seyahatlerde Bulgar vatandaşları pasaport ibraz etmek zorunda değillerdir, Bulgar kimliklerini göstererek seyahat edebilmektedirler. Bulgar pasaportları standart olarak 5 yıllık verilirler.Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi 2023 Raporu'na göre Bulgaristan vatandaşları sınır kapısında vize alarak, e-vizeyle veya vizesiz 175 ülkeye seyahat edebilmektedirler. Bu sayede Bulgar vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 18. sırada yer almaktadır.Bordo renk kapaklı olup Bulgar arması kapağın ortasındadır. Ülkenin resmi ismi olan "Република България - (Republika Bılgariya)" yani Bulgaristan Cumhuriyeti ve İngilizce tercümesi ile "Republic of Bulgaria" yazmaktadır. Ek olarak "Европейски Съюз (Evropeyski Sıyuz)" yani Avrupa Birliği ve İngilizce tercümesi ile "European Union" armanın üzerinde büyük harflerle yazılıdır. Aynı zamanda armanın üstünde Bulgaristan'ın mottosu "съединението прави силата (sıedinenieto pravi silata)" yani "Birlikten kuvvet doğar" yazmaktadır. 32 veya istek üzerine 48 sayfa muhteva ederler.Güvenlik özellikleri hologram görüntüleri, mikro baskı, UV-görünür özellikleri vs. içerir. Buna ek olarak, pasaport sahibinin resmi doğrudan dijital olarak kağıdın üzerine yazdırılmıştır. Tüm Bulgar pasaportları makine tarafından okunabilir.Büyük ihtimalle 2009 sonunda tüm pasaportlar AB'nin tüzüklerine göre biyometrik olacaklardır. Bu da pasaport sahibi olmak isteyenlere 50€ kadar bir fiyata mal olacaktır.
Bulgar İmparatorluğu

Bulgar İmparatorluğu ya da Bulgar Çarlığı (, Balgarsko tsarstvo ), Orta Çağ Avrupa tarihinde Bulgar devletine verilen isim. Varlığını sürdürdüğü süre boyunca, Balkanlar bölgesinde, özellikle Bizans İmparatorluğu'na rakip bir güç olarak, kilit rol oynamış bir devlettir. İlki 7. ve 11. yüzyıllarda, ikincisi ise ise 12. ve 14. yüzyıllarda olmak üzere, iki kez tarih sahnesine çıkmıştır. İkisi de bölgelerindeki Bizans hakimiyetinin sona ermesi üzerine vücut bulmuştur.Birinci Bulgar İmparatorluğu, Tuna Nehri'nin alt kısımlarının, kuzey ve güney iki yakasında kurulmuş ve 681 ve 1018 yılları arasında yaşamış ve Çar Samuil'in şiddeti direnişine rağmen, Bizans ve Rusların boyunduruğu altına girerek tarih sahnesinden silinmiştir. İmparatorluk tedricen gelişerek, 9. yüzyılın sonu ve 10. yüzyılın başlarına doğru, Çar I. Boris ve Çar I. Simeon döneminde kültürel ve bölgesel sınırlarının uç noktalarına ulaşmıştır. Bu dönemlerde Avrupa'nın en büyük ülkelerinden birisiydi ve tüm Slav ulusları için kültürel ve edebi cazibe merkeziydi.İkinci Bulgar İmparatorluğu, 1185 yılında, Asen ve Peter isimli Tırnova'lı iki asil kardeşin başlattığı ayaklanma sonucu kurulan Orta Çağ Avrupa devletidir ve Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkanları istila etmesi sonucu onların boyunduruğu altına girdiği 14. yüzyılın sonlarına kadar (tarihçiler tarafından bunun 1396 yılında gerçekleştiği söylenir) varlığını sürdürmüştür. Ülkenin tamamı, 13 ve 14. yüzyıllarda, Moğol İmparatorluğu'nun, özellikle de Altın Orda Devleti'nin vasalı haline gelmiştir. 13. yüzyılın ilk yarısında, Çar II. İvan Asen yönetimi altında, İmparatorluk kendisini biraz toplar gibi olduysa da iç huzursuzluklar ve yabancı işgalleri neticesinde bu durum çok uzun sürememiştir.