1980'de Türkiye

Bu sayfada, 1980 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.22 Ocak - Tariş olayları: İzmir'de polis, grev kapsamında çalıştıkları fabrikayı işgal eden Tariş işçileriyle çatıştı. 17'si polis 21 kişi yaralandı.23 Ocak - İzmir'de polisin Tariş fabrikası müdahalesini protesto eden öğrenciler İzmir-Manisa yolunu kapatınca büyük çatışmalar yaşandı. 20'si polis, 1'i jandarma, 35 kişi yaralandı. Ege Üniversitesi süresiz tatil edildi.10 Şubat - İzmir'de 3 gündür devam eden olaylar sokak aralarına yayıldı. Göğüs göğüse çarpışmalar yaşandı. İzmir-Çanakkale karayolu 4 saat ulaşıma kapandı.12 Şubat - İzmir'de olaylar batı yakasından sonra doğu yakasına da sıçradı. Bir vapur kaçırma girişimi ve cami işgali yaşandı.22 Mart - 1980 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi: 22 Mart'tan 12 Eylül'e kadar sonuç alınamadan devam eden seçim süreci askeri müdahaleyi hızlandırdı.28 Mart - Kayseri'nin Develi ilçesine bağlı Ayvazhacı köyünde toprak kayması nedeniyle 60 kişi öldü.11 Nisan - TRT İstanbul Radyosu Kültür Yayınları prodüktörü ve yazar Ümit Kaftancıoğlu İstanbul'da kendilerine "Müslüman Kardeşler Birliği" adı veren bir sağ grup tarafından öldürüldü.27 Mayıs - MHP Genelbaşkan Yardımcısı, eski Gümrük ve Tekel Bakanı Gün Sazak evinin önünde iki kişi tarafından açılan ateş sonucu öldürüldü.25 Haziran - MHP Gaziosmanpaşa İlçe Başkanı Ali Rıza Altınok, eşi Fahriye Altınok ve 16 yaşındaki kızı Nilgün Altınok evlerinde Gaziosmanpaşa Katliamı olarak anılan olayda Solcu militanlarca katledildi.11 Temmuz - Ordu’nun Fatsa ilçesine yüzlerce asker ve polis “nokta operasyonu” düzenledi, sokağa çıkma yasağı ilan edildi ve bütün evler arandı. Sol görüşlü bağımsız Belediye Başkanı Fikri Sönmez de dahil olmak üzere 300 kişi gözaltına alındı. İçişleri Bakanı, Başkan Sönmez'i görevden aldı.19 Temmuz - Nihat Erim suikastı: 12 Mart 1971 muhtırası dönemi başbakanı Nihat Erim, İstanbul Dragos'taki evinin önünde Gün Sazak'ın öldürülmesinin intikamını aldıklarını iddia eden solcu militanlar tarafından öldürüldü.22 Temmuz - DİSK eski Genel Başkanı, Maden-İş Sendikası Başkanı Kemal Türkler evinin önünde bindiği otomobilin içinde 5 sağcı militan tarafından Nihat Erim'e misilleme olarak öldürüldü. Cinayeti "Türk Müslüman İntikamcılar Birliği" isimli bir grup üstlendi.1 Ağustos - Atina Büyükelçiliği'nde görevli ateşe Galip Özmen, ASALA teröristleri tarafından öldürüldü.6 Eylül - Kudüs Mitingi: İsrail'in Kudüs'ü başkent ilan etmesi nedeniyle Konya'da gerçekleşen mitingde olaylar çıktı.12 Eylül - 12 Eylül Darbesi: Türk Silahlı Kuvvetleri ülkedeki istikrarsızlıktan dolayı yönetime el koydu. Siyasal partiler, sivil toplum örgütleri ve dernekler kapatıldı; parti başkanları ve aydınlarla birlikte çok sayıda mesleki ve siyasal örgüt yöneticisi tutuklandı.20 Eylül - Orgeneral Kenan Evren, Bülent Ulusu’yu hükûmeti kurmakla görevlendirdi. Ulusu kabinesini ertesi gün açıkladı.13 Ekim - THY'nin Diyarbakır uçağı kaçırıldı. Radikal dinci hava korsanları, Diyarbakır'a indirilen uçakta yakalandı.15 Ekim - MSP genel başkanı Erbakan ve 21 partili, laik cumhuriyet ilkelerine aykırı hareket ettikleri gerekçesiyle tutuklandı.7 Ekim - Mustafa Pehlivanoğlu, 12 Eylül Darbesi'nden sonra idam edilen ilk sağ görüşlü terörist (d. 1958)8 Ekim - Necdet Adalı, 12 Eylül Askerî Müdahalesi'nden sonra idam edilen ilk sol görüşlü terörist (d. 1958)