Knights of Honor

Knights of Honor, Bulgar oyun şirketi Black Sea Studios (şimdiki ismi Creative Assembly Sofia) tarafından geliştirilmiş, bir gerçek zamanlı strateji oyunudur. Oyun 2004 yılında Avrupa’da Sunflowers GmbH ve 2005 yılında Kuzey Amerika’da Paradox Entertainment tarafından yayımlandı. Oyun, ikinci bin yılın ilk yüzyıllarını üç farklı tarihsel zaman periyodu içerisinde ele alarak Avrupa’nın Orta Çağ döneminde oynanmaktadır. Oyuncu 100’ün üzerinde farklı krallıktan birini oynamak üzere seçebilir.Knights of Honor İrlanda’dan Gürcistan’a ve İskandinavya’dan Kuzey Afrika’ya kadar uzanan bir alanı kapsayan geniş bir Avrupa haritası üzerinde oynanır. Harita üzerindeki arazi parçaları eyalet adı verilen parsellere bölünmüştür. Her eyalet bir şehir tarafından yönetilir ve kasabalar, çiftlikler, manastırlar ve liman şehirlerinden oluşan çeşitli “Kırsal Bölge”lere sahiptir. Bu kırsal bölgeler değiştirilemez ve her oyun başlamadan önce harita üzerinde rastgele bir şekilde oluşturulur. Şehirde, kırsal bölgelere veya şehrin kendisine kimi avantajlar getirmesine yarayacak çeşitli binalar yapılmasına olanak tanınır. Bu avantajlara örnek; bir kilise inşa edildiği zaman manastırlardan daha fazla tanrıya hürmet puanı gelmesi veya şehirde bir market inşa edildiğinde kasabalardan daha fazla vergi geliri elde edilmesi gibi. Diğer binalar kimi belli başlı üniteleri eğitebilmek (örneğin kılıçlı üniteler için kılıç yapımcısı veya oklu üniteler için ok yapımcısı) veya surlar ve kuleler inşa ederek şehri savunabilmek için gereklidir. Bir şehirde yapılabilecek toplam bina sayısı ise sınırlıdır. Bu yüzden bir şehirde tüm binaların tamamı inşa edilemez ve oyuncu hangi şehirde hangi binaları inşa edeceğine dikkatli karar vermelidir. Diğer strateji oyunları ile karşılaştırıldığında Knights of Honor’daki bina inşa süreleri çok daha uzundur.Çeşitli geliştirmeler için harcanabilecek toplam 3 farklı kaynak oyunda yer almaktadır. Para, birimlerin üretimi, binaların inşası vs. için gereklidir. Vergilerle, ticaretle ve krallık gücü arttırılarak kazanılır. Tanrıya hürmet puanları krallık gücünü arttırmak ve farklı dindeki eyaletlerin dinini değiştirmek için kullanılır. Kitaplar ise şövalyeleri eğitmek ve eyaletleri adapte etmekte kullanılır. Şehirler aynı zamanda iş gücü yerine geçen Çekiçler (binaları inşa etmede kullanılır) ve şehirlerin kuşatmalara ne kadar uzun süre dayanabileceğini belirleyen Besin kaynağını üretir.Din, Knights of Honor’da önemli bir yer tutar. Dört farklı din oyunda yer almaktadır: Katolik Kilisesi, Ortodoks Kilisesi, İslam ve Paganizm. Papa orta çağ Avrupa’sında gayet etkin bir konumdadır. Katolik Kilisesi’nden istediği Katolik krallıkları çıkartabilir ve Katolik olmayan krallıklara karşı haçlı seferi düzenlenmesi için çağrıda bulunabilir. Haçlı seferine katılmayı seçen oyuncuya güçlü Haçlı birimleri verilir. Papa öldüğü zaman yerine geçecek yeni Papa Avrupa’daki çeşitli rahiplerin arasından seçilir. Eğer oyuncu gayet tecrübeli bir rahibe sahip ise onun Papa olarak seçilme şansı da artar. Seçilmesi durumunda da oyuncu Papa’yı yönetir ve istediği krallıkları aforoz ederek istediği zaman da haçlı seferi çağrısında bulunabilir. Başarılı bir haçlı seferinin sonucunda haçlı seferinin önderine kesin bir sadakatle bağlı bir kukla devlet oluşur veya şehirden büyük miktarda altın yağmalanır. Katolik kilisesi Batı Avrupa ve Akdeniz’de yer alır. Ortodoks grupları Güneydoğu Avrupa’da yer alır ve Bizans’ı takip eder. Bu gruplar bağımsızlık ilan edebilir ve kendi kiliselerini oluşturabilirler. İslam imparatorlukları Haçlı Seferi’ne benzer olarak Cihat çağrısında bulunma yeteneğine sahiptir ve sonucunda istilacılara veya isyancılara karşı saldırmak üzere sınır boylarında ordular ortaya çıkar. Bu çok güçlü bir yetenektir fakat bir kez kullanıldıktan sonra ikinci çağrıyı yapmak için geçmesi gereken zaman biraz uzundur. İslam ülkeleri Kuzey Afrika’da ve Orta Doğu’da bulunur. Paganizm sadece İskandinavya’da ve Doğu Avrupa’nın bazı bölümlerinde bulunan en küçük dindir. Paganlar tanrıya hürmet (kimi belli başlı birimleri ve yapıları yapmaya ve bazı diplomatik seçenekleri ifa etmeye yarayan dini bir kaynak) puanı toplamazlar ve bu yüzden altın üzerine odaklanmada özgürdürler ve dini gerginlik gibi problemler onları etkilemez fakat gelir cezasına sahiptirler ve diğer tüm dinlerle ilişkileri kötüdür. Paganizm, oyuncuların ya da diğer krallıkların sonradan geçme şansı olmayan tek dindir, bir pagan olarak oyunu oynamak için tek yol oyuna bir pagan ulusu ile başlamaktır. Oyuncu oyun içinde inancından vazgeçebilir ve başka bir resmi dine (paganizm hariç) geçiş yapabilir fakat bu gibi dini çelişkiler genelde krallığı bölünmeye götürür ve sonucunda tekrar ulusları birleştirmek gerekir.Vilayetler kimi belli başlı binaların yapımı için gerekli olan “vilayet özellikleri” adı verilen toplam üç adede kadar doğal kaynağa sahip olabilir. Örneğin bir vilayet eğer “verimli topraklar”’a sahipse o vilayette bir kovanlık inşa edilebilir. Bu gibi binalar krallığa farklı pozitif etkileri olan “ticaret malları”’nı elde etmeyi sağlar. Örneğin, atlar süvari ünitelerin yapımı için gereklidir, şarap nüfusu mutlu eder ve gümüş ise ekstra hazine geliri sağlar. Knights of Honor’da başarılı olmanın kilit noktası bu gibi eyaletlere hükmediyor olmaktır. Uygun eyalet özelliklerine sahip eyaletlerden veya diğer krallıklardan ticaret ile elde edilebilen ticaret mallarının yanında “egzotik mallar” olarak adlandırılmış başka bir ticaret malı türü daha oyunda yer almaktadır. Bu mallar herhangi bir şekilde bir eyalette üretilemez fakat şehirde bir limanın inşa edilmesinin ardından limanın geliştirilmesiyle yapılan bir amirallik binası ile ithal edilebilir. Bunlar; fildişi, mücevherat ve baharat gibi mallardır. Ticaret malları ile birlikte bu egzotik mallar “krallık üstünlükleri”ni aktif hale getirebilmek için gereklidir. Her birinin krallığa farklı bir üstünlük sağladığı ve yine her birinin aktif hale gelebilmesi için bir dizi egzotik mallar ve ticaret mallarına ihtiyaç duyulan toplam on farklı krallık üstünlüğü oyunda yer almaktadır. Örneğin krallıktaki ajanlara kimi avantajlar sağlayan “Secret Order (Gizli Görev)” ismindeki krallık üstünlüğünü aktif hale getirebilmek için ticaret mallarından sütunlar, heykeller, gümüş ve boyaya ve egzotik mallardan ise abanoz ve fildişine sahip olmak gerekir.Oyunda sayıca fazla eyalete hükmediyor olmak diğer krallıklara karşı yalnızca fazla gelir elde etme değil aynı zamanda daha fazla ticaret ve egzotik mallara ve sonucunda da krallık üstünlüklerine sahip olma avantajı sağlar. Bunun yanında sayıca fazla eyalet daha fazla bakım ve savunma sorununu da beraberinde getirir. Tabii ki oyunda kralımız da yalnız değildir.“Şövalyeler” olarak bilinen özel üniteler oyuncunun krallığını krallık yapan asli adamlarıdır. Her krallığın en fazla dokuz şövalye yerleştirilebilecek bir Kraliyet Meclisi vardır. Oyuncu, kralın sahip olabileceği üç varisi ve kralın kendisi de dahil olmak üzere kraliyet ailesinden birini şövalye olarak atayabilir. Kraliyet ailesinden birini şövalye olarak atamanın yararı, atamanın ücretsiz olması ve bu şövalyelerin herhangi bir ücret almamasıdır. Bununla birlikte kraliyet ailesinden atanmış bir şövalye oyun boyunca varlığını sürdüremez ve bir süre sonra ölür. Bu sebepten dolayı özellikle Mareşal ve Casus olarak önemli roller üstlenen şövalyeleri kraliyet ailesinden değil de dışarıdan kiralayarak atamak daha akıllıcadır.Mareşal: Mareşal temel olarak oyuncu tarafından eğitilen askerlere komuta edecek bir generaldir. Diplomasi ve casusluğun dışında toprak ele geçirebilmenin tek yolu mareşalleri kullanmaktır. Mareşaller katıldıkları her savaşın ardından, her birinin birinciden üçüncüye doğru gittikçe daha fazla yarar sağladığı toplam üç farklı seviyesi olan beceriler kazanır. Bunlar, Deniz Amiralliğine terfi ederek istenilen noktada tekne yapabilme yeteneğini kazanmak gibi basit becerilerdir. Bununla birlikte kimi beceriler düşmanın moralini azaltmaya ve şehir kuşatmalarında düşmanın zayiatını arttırmaya yarar. Mareşallerin, tamamıyla tükendiğinde askerlerin moralinin düşmesine sebep olan bir besin sığası vardır. Bu sığa, mareşal oyuncunun herhangi bir şehrine gittiğinde yeniden doldurulabilir.Casus: Casus, öğrenilmesi hüner isteyen bir şövalye türüdür. Genellikle casuslar bir şövalye gibi görev verilerek rakip krallıkta zarar verici eylem yapması için kullanılır. Rakip krallıkta hangi göreve getirildiğine göre değişerek bir casus birçok farklı işi yerine getirebilir. Örneğin Casus bir Mareşal olarak atanmışsa bir orduyu kendi krallığına karşı isyan için kışkırtabilir. Tabii ki casuslar verilen görevde her zaman başarılı olamaz. Eğer bir casus yakalanırsa, tutuklanarak oyuncunun kendisini çıkarması için yüksek miktarda altın ödemesi gerekeceği veya çürümeye terk edileceği zindana atılır. Bir casusun gerçekleştirebileceği bir diğer görev ise oyuncunun kendi krallığında, diğer krallıkların casusluğuna karşı önlem olarak kalmasıdır. Eğer başka bir casusun varlığı ortaya çıkarsa, oyuncu o casusu öldürebilir, zindana atabilir, serbest bırakabilir veya para karşılığı krallığına geri iade edebilir. Elbette ikinci seçenek her zaman işe yaramaz. Eğer bir şövalye kiraladıysanız, o şövalye aslında başka bir krallığın casusu olabilir ve casusun hangi krallık adına çalıştığını öğrenmek için işkence yapabilirsiniz.Tüccar: Tüccar, diğer krallıklar ile ticaret yaparak krallığa fazladan para getiren veya belli başlı kaynakları sağlayan bir ticaret adamıdır. İki krallık arasında ticaretin yapılabilmesi için aralarında bir ticaret anlaşması imzalamaları gerekir. Bir tüccar bir krallık ile ticari ilişki içerisinde iken tüccara basitçe fazladan para getirme veya bir ticaret malını krallığa kazandırma görevi verilebilir. Örneğin, atlı asker eğitebilmek için gerekli olan “atlar” kaynağına ihtiyacı olan bir oyuncu, tüccara, daha önceden Ticaret Anlaşması yaptığı bir krallıktan atlar kaynağını getirme görevini verebilir.Din Adamı: Din Adamı, oyuncuya dini işler için tahsis edilmiş bir şövalyedir. Çeşitli iç işleri ve sosyal amaçları yerine getirebilir. Din Adamı, inşacı veya toprak sahibi gibi, atanarak eyaleti yöneten bir şövalyedir. Bir eyalete atandıktan sonra Din Adamı, “kitap - geliri” sayısını bir arttırarak kitap yazmaya başlar. Bütün gün oturup kitap yazmanın yanında Din Adamı'na eyalette iki farklı görev daha verilebilir. Bunlardan birincisi halkı adapte etmedir. Yeni bir eyalet fethedildiği zaman halk genelde önceki krallıklarına karşı sadakat gösterir. Halk adapte edilerek bu sadakatten vazgeçirilebilir ve eyalette isyan çıkma şansı azaltılır. İkincisi ise farklı bir dindeki eyaletin dinini kendi dinine çevirmedir. Bu görev çok masraflı olmasının yanında Din Adamı için de tehlikeli bir iş olabilir. Eğer oyundaki krallığınız Katolik ise Din Adamı’nızın Papa olma ihtimali vardır ve istediğiniz Katolik Krallıkları aforoz edebilir ve istediğiniz zaman da bir Haçlı Seferi çağrısında bulunabilirsiniz. Mevcut Papa öldükten sonra yerine geçecek yeni Papa’nın sizin Din Adamı'nız olma şansı, krallığınızın büyüklüğü ve gücü ile Din Adamı'nın ne denli eğitimli olduğuna göre değişir. Eğer ki krallığınız Ortodoks ise kiliseniz Bizans piskoposunun emrinde olacaktır, bununla birlikte eğer 5. seviye bir Din Adamı'na sahip iseniz kilisenizin bağımsızlığını ilan edebilir ve Din Adamı'nızı bu bağımsız kilisenin piskoposu olarak atayabilirsiniz. Bunu yapmanız durumunda artık Din Adamı'nızın yaş durumu da hesaba katılacak ve eğer kilisenizin bağımsızlığını devam ettirmesini isterseniz, sürekli olarak, Din Adamı'nız öldüğünde yerine geçecek ikinci bir 5. seviye Din Adamı bulundurmanız gerekecektir, aksi takdirde kiliseniz yeniden Bizans piskoposluğunun emrine girecektir.Toprak Ağası: Bir toprak ağası, ordu için temel bir gereksinim olan besin kaynağı ile ilgili sorumluluğa sahiptir. Şehre bütünüyle besin kaynağı sağlamasından dolayı daha fazla insan şehre gelecektir. Son olarak bir toprak ağasının komutası altındaki şehirler, kuşatmalara daha uzun süre dayanabilir.İnşacı: İnşacının tek bir görevi vardır. Bir şehirde daha fazla işçinin çalışmasını sağlar ve böylelikle şehir daha çabuk gelişir. Bir inşacı aynı zamanda yağmalanan bir eyalette yitirilen besin/tanrıya hürmet/işçi gibi değerleri, kasabaların, bir inşacıya sahip olmayan eyaletlere göre daha hızlı bir şekilde geri kazanmasını sağlar.Şu bilinmelidir ki, her bir şövalye (Mareşal hariç) daha yüksek bonuslara sahip olabilmesi için kitaplarla eğitilebilir. Mareşaller sadece savaş meydanında yeni yetenekler kazanabilir.Oyunun asıl amacı Avrupa'nın İmparatoru olabilmektir. Bununla birlikte oyuncu istediğini yapabilmekte özgürdür. Oyunda herhangi bir zaman kısıtlaması yoktur. Oyundaki asıl amaca ulaşabilmenin iki farklı yolu vardır. Birinci yol, Antakya'dan Dublin'e kadar her yeri fethetmektir. Bu, tamamen askeri güç sayesinde gerçekleştirilebilir fakat, oyuncu, farklı bir ülkenin prenslerinden birisi ile kendi prensesini evlendirmesi ve diğer ülkenin kralının ölmesi durumunda, oyuncunun prensesine de miras hakkı düşeceği için oyuncu, diğer krallıktan miras hakkı olarak toprak talep ederek askeri güç kullanmadan da bir eyaleti ele geçirebilir. Ayrıca, imparatorluk toprakları genişledikçe kontrol etmesi de gittikçe zorlaşacağı için oyuncu, eğer kendisini Avrupa'nın İmparatoru olabilecek kadar güçlü hissediyor ise basitçe “Unvan Talebi” yapabilir. Bu, oyuncunun tek başına veya Orta Avrupa'nın diğer güçlü devletleri ile birlikte Avrupa'nın en üstün kralı olabilmesi için oylanacağı anlamına gelmektedir. Bununla birlikte eğer öneri kabul görmez ise, bütün güçlü devletler En Üstün Tahtı ele geçirme girişiminden dolayı oyuncuya savaş açacaktır.Daha geniş bir imparatorluğun çekirdek vilayetlerini yeniden birleştirerek ve fethederek genişleyebilen kimi belli başlı krallıklar vardır. Örneğin Kiev, Muscovy (ve Kazan) olarak oynuyorsanız, merkez Rusya’nın (Polotsk, Muscovy, Ryazan, Smolensk, Kiev, Chernigov, Novogorod, Tver, Voronezh, Saratov, Vladimir, Kazan) vilayetlerini ele geçirmek size Rusya İmparatorluğu’nu kurma fırsatını verir. Aynı şekilde Normandy ile oynarken Britanya’nın anahtar vilayetleri ele geçirilerek (ve Wessex, York ve East Anglia krallıkları da yıkılarak) İngiltere krallığı kurulabilir. Yeni bir ulus oluşturmak için gerekli şartlar sağlandığı zaman krallığın adını değiştirip değiştirmemeyi seçebilirsiniz; eğer değiştirirseniz krallığınız birkaç bonus vilayeti almanın yanında bir defaya mahsus olarak altın bonusu da kazanır. Bu gibi krallıklar için bu çok hızlı bir şekilde genişleme imkânı sunar. İşin bir diğer tarafı da şudur ki komşu krallıklar da  kendi uluslarını birleştirebilir ve bonus olarak aldıkları vilayetler senin krallığından giden topraklar olabilir.