barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Aksaray'da 2009 Türkiye yerel seçimleri

29 Mart 2009 yerel seçimlerinde (resmî adıyla 29 Mart 2009 Mahalli İdareler Genel Seçimleri) Aksaray Belediyesi ile 6 ilçenin ve 39 beldenin belediye başkanı seçilmiştir. Sonuçlar Yüksek Seçim Kurulu'nun resmî verileridir.29 Mart'ta Sultanhanı beldesinde yapılan seçimler YSK tarafından iptal edilmiş ve 7 Haziran'da yenileme seçimleri yapılmıştır.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"29 Mart'ta Camili beldesinde yapılan seçimler YSK tarafından iptal edilmiş ve 7 Haziran'da yenileme seçimleri yapılmıştır.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"
Aksaray'da 2014 Türkiye yerel seçimleri

2014 Türkiye yerel seçimleri'nde Aksaray ile 6 ilçenin ve 15 beldenin belediye başkanı seçilmiştir. Sonuçlar Yüksek Seçim Kurulu'nun resmî verileridir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"
Aksaray'da 2018 Türkiye cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri

2018 Türkiye genel seçimlerinde resmî adıyla 27. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçimi. Bu seçimde Aksaray ilinin 4 milletvekili seçilmiş ve cumhurbaşkanlığı seçimi için oy kullanılmıştır. Milletvekili seçim sonuçları YSK'nin kesin seçim sonuçları iken, cumhurbaşkanlığı seçim sonuçları YSK'nin Sandık Sonuçları Paylaşım Sistemi (SSPS) verileridir.1 Kasım'da yapılan seçimde 3 milletvekili çıkarabilen Aksaray ilinin 3 milletvekili de Adalet ve Kalkınma Partisine aitti. Bu seçime katılım %84,47 oranlarında gerçekleşmişti.2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu sonrası kabul edilen kararla TBMM üye sayısı 550'den 600 vekile çıkarılırken daha önce 3 milletvekili çıkarabilen Aksaray bu seçimle beraber 4 milletvekili çıkaracaktır. Ayrıca merkez ilçeye bağlı Sultanhanı beldesi 2017 yılında çıkan bir KHK ile ilçe statüsüne kavuştu.
Aksaray'da 2019 Türkiye yerel seçimleri

2019 Türkiye yerel seçimleri'nde resmî adıyla 31 Mart 2019 Mahalli İdareler Genel Seçimleri, bu seçimde Aksaray Belediyesi, 7 ilçenin ve 14 beldenin belediye başkanı seçilmiştir. Sonuçlar YSK'nin resmi verileridir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"Gülağaç ilçesinin Demirci beldesinde 31 Mart 2019 tarihinde yapılan seçimleri Büyük Birlik Partisi adayı Ramazan Bozlak önde bitirmiştir. Ancak YSK Ramazan Bozlak'ın mazbatasını iptal etmiş ve seçimlerin tekrarlanmasına hükmetmiştir. 21 Temmuz 2019 tarihinde yapılan seçimi Ramazan Bozlak AK Parti adayı olarak önde bitirmiştir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"
Aksaray'da 2023 Türkiye cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri

2023 Türkiye genel seçimleri ve 2023 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi (resmî adlarıyla 28. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ve Türkiye cumhurbaşkanı seçimi) Aksaray ilinde yapılmıştır. Milletvekilliği ve Cumhurbaşkanlığı sonuçları YSK kesin sonuç verisiyken il bazlı seçim sonuçları YSK'nin Sandık Sonuçları Paylaşım Sistemi (SSPS) verileridir.2018'de yapılan seçimde 4 milletvekili çıkarabilen Aksaray ilinin 2 milletvekili Adalet ve Kalkınma Partisi'ne, 1 milletvekili Milliyetçi Hareket Partisi'ne, 1 milletvekili ise İYİ Parti'ye aitti. Bu seçime katılım %86,93 oranlarında gerçekleşmişti.Aksaray ili seçim çevresinde 20 siyasi parti ve 1 bağımsız aday seçimlere katılmıştır. Diğer illerde aday gösteren Anavatan Partisi ve Güç Birliği Partisi aday çıkarmazken Millet İttifakı bileşeni olan Cumhuriyet Halk Partisi ve ATA İttifakı bileşeni olan Adalet Partisi resmi olarak aday çıkarmamıştır.
Aksaray'da Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri

Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri'nde (resmî adıyla  25. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçimi) Aksaray ilinin 3 milletvekili seçilmiştir.Sonuçlar resmî verilerdir.Toplu sonuçlar resmî seçim sonuçlarına göre girilmiş olup,il bazlı sonuçlar YSK'nın SEÇSİS sistem sonuçlarına göre girilmiştir.2011 Türkiye genel seçimleri'nde 3 milletvekili çıkarabilen Aksaray ilinin 3 milletvekili de Adalet ve Kalkınma Partisi'ne aittir.Bu seçime katılım %82,51 oranlarında gerçekleşmişti.Aksaray ili seçim çevresinde 20 Parti seçimlere katılmıştır.Bu seçim çevresinde hiçbir bağımsız aday seçimde yer almamıştır. Liberal Demokrat Parti ve Toplumsal Uzlaşma Reform ve Kalkınma Partisi bu seçim çevresinde aday çıkarmamıştır.Türkiye genelinde milletvekili çıkartabilen partilerden Adalet ve Kalkınma Partisi 1., Milliyetçi Hareket Partisi 2., Cumhuriyet Halk Partisi 3., Halkların Demokratik Partisi ise 4. olmuştur.Adalet ve Kalkınma Partisi 2 milletvekili ve Milliyetçi Hareket Partisi 1 milletvekili çıkarmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi ve Halkların Demokratik Partisi milletvekili çıkartamamıştır. Bu ilde seçime katılım %82,37 oranında gerçekleşmiştir.Adalet ve Kalkınma Partisi'nde 1 milletvekili azalırken, Milliyetçi Hareket Partisi ilk kez milletvekili çıkarmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi ve Halkların Demokratik Partisi ise yine milletvekili çıkartamamıştır.Adalet ve Kalkınma Partisi merkez dahil 7 ilçenin tamamında 1. olmuştur. Milliyetçi Hareket Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi ve Halkların Demokratik Partisi hiçbir ilçede 1. olmamıştır. Seçim sonuçları aşağıdaki gibidir.
Aksaray'da Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri

Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri'nde (resmî adıyla  26. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçimi) Aksaray ilinin 3 milletvekili seçilmiştir.Sonuçlar resmî verilerdir.Toplu sonuçlar resmî seçim sonuçlarına göre girilmiş olup,il bazlı sonuçlar YSK'nın SEÇSİS sistem sonuçlarına göre girilmiştir.7 Haziran'da yapılan seçimde 3 milletvekili çıkarabilen Aksaray ilinin 2 milletvekili Adalet ve Kalkınma Partisi'ne aitken 1 milletvekili Milliyetçi Hareket Partisi'ne aitti.Bu seçime katılım %82,37 oranlarında gerçekleşmişti.Aksaray ili seçim çevresinde 15 Parti seçimlere katılmıştır.Bu seçim çevresinde hiçbir bağımsız aday seçimde yer almamıştır. Liberal Demokrat Parti bu seçim çevresinde aday çıkarmamıştır.
Aksaray'da spor

Aksaray'da spor, Türkiye'nin Aksaray ilinin spor tarihçesini, spor kulüplerini, önemli spor tesislerini konu almaktadır.Aksaray'ın futbol, basketbol, voleybol, hentbol gibi farklı branşlarda faaliyet gösteren spor takımları vardır.F 3. Lig'deki 68 Aksaray Bld.spor, 2. Lig'e çıktı , Kuzeyboru, Sultanlar Ligi'nde 10.sırada yer almıştır. 68 Aksaray Belediyespor  Türkiye Kadınlar Hentbol 1. Ligi 'nden  Süper Lig'e çıkmıştır.Kuzeyboru, Sultanlar Ligi'nde yer almaktadır. 68 Aksaray Belediyepor  kadın hentbol takımı, 3 yıl HK Süper Ligi'nde yer almıştır.  68 Aksaray Belediyepor futbol takımı  3. Lig'dedir.Aksaray'ın en önemli spor tasisileri: Dağılgan Stadyumu, Hasandağı Spor Salonu ve Aksaray Olimpik K.Yüzme Havuzu'dur.Yukarıdaki tabloda, önemli tesisler ve liglerde yer alan kulüplerin maç yaptığı tesisler yer almıştır.
Aksaray'ın il yolları

İl yolları, devlet yolları ve uluslararası yollar dışında kalan yollardır. Karayolları Genel Müdürlüğü desteğiyle, İl yerel yönetimleri tarafından yapılır.Aksaray'ın KGM kayıtlarındaki 14 il yolunun toplam uzunluğu 272 km.dir. Bu yollardan, günlük geçen araç sayısının en fazla olduğu yol, 2242 araçla,  numaralı Eskil-Sultanhanı k. yoludur.
Aksaray'ın ilçeleri

2019 Yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır.Aksaray İl Genel Meclisi üye sayısı 23'dür. Aksaray Belediyesi meclisi üye sayısı ise 31'dir. İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 226'dır.Belediye Meclis üyelerinin sayıları ilçenin son nüfus sayımına göre 9 ile 55 üye, İl genel meclisi üye sayılara 100.000 nüfusa kadar 2 ile 5 üye olarak belirlenir.İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)Aksaray ili nüfusu: 433.055'dur. Bu nüfusun %82,35'i şehirlerde yaşamaktadır (2022 sonu).İlin yüzölçümü 7.659 km2'dir. İlde km2'ye 57 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 90.) İlde yıllık nüfus artış oranı % 0,93 olmuştur.  Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Sultanhanı (% 2,17), Güzelyurt(% -1,99)06 Şubat 2023 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 8 İlçe, 22 belediye, bu belediyelerde 157 mahalle ve ayrıca 175 köy vardır.
Aksaray, Fatih

Aksaray İstanbul'da Fatih ilçesinin Vatan Caddesi ile Millet Caddesi'nin kesiştiği yerde yer alan ve İstanbul'un en tanınan semtlerinden biridir. Unkapanı, Fatih, Laleli, Fındıkzade ve Yenikapı semtleriyle çevrilmiştir. Burası idari teşkilatta 2009'a kadar Çakırağa mahallesi olarak geçmekteydi.Fatih Sultan Mehmet döneminde Karamanoğlu Beyliği'nin ortadan kaldırılmasıyla beylik halkının büyük kısmı İstanbul'a zorunlu göçe tabi tutulmuştur. Karamanoğulları'nın bir şehri olan Aksaray'ın halkı da günümüzdeki Yenikapı-Unkapanı arasındaki düzlüğe yerleştirilmiş ve bu semt de Aksaray olarak anılmaya başlanmıştır.Şehir tramvayı ve Hafif Metro'nun kesiştiği yerde olması ve Yenikapı Deniz Otobüsü İskelesi ile Topkapı, Taksim ve Beşiktaş gibi semtlerin ortasında olması nedeniyle şehiriçi ulaşımda ana bir aktarma noktası olarak bilinmektedir. Bunun yanında Taksim-Levent Metrosunun da Aksaray'daki aktarma noktasına ilerletme çalışmaları sürmektedir.
Aksaray, Şiran

Köyün eski adı "Çirmiş" olup 1960 sayımından itibaren "Alancık" adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır. 1990 yılı nüfus sayımından itibaren de günümüzdeki Aksaray adıyla yerleşimden bahsedilmektedir.1530 yılı Osmanlı tahririnde yerleşim Çirmiş adıyla Şiryan (Şiran) nahiyesinin köyü olarak kaydedilmiştir. 1847 yılında köyde tamamı Müslüman 24 hanede 77 kişi yaşamaktadır. Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla da Şiran'a bağlı bir köy olma statüsünü sürdürmektedir.
Aksarayspor

1967 yılındaki kuruluşundan 1984 yılına kadar amatör liglerde mücadele etti. 1984-1985 sezonunda, daha önceden kaldırılmış olan 3. Lig yeniden kurulunca Aksarayspor da bu lige alındı. 19 sezon boyunca 3. Lig'de oynayan kulüp, 2002-2003 sezonu sonunda şampiyon olup 2. Lig B Kategorisi'ne yükseldi. Burada 3 sezon oynadıktan sonra 2005-2006 sezonu sonunda tekrar 3. Lig'e düştü. 2008-2009 sezonu sonunda ise Aksaray 1. Amatör Ligi'ne düştü.Aksarayspor isminin profesyonel liglerde yaşatılması için 2010 yılında Bölgesel Amatör Lig'e yükselmiş olan Aksaray Karadenizspor'un isim hakkı alınarak kulübün adı 68 Yeni Aksarayspor olarak değiştirildi.Takiben kulüp 2010 yılında kapatılmıştır.
Aksay Kazak Özerk İlçesi

Aksay Kazak Özerk İlçesi (), 24 Nisan 1954'te Aksay Kazak Özerk İlçesi adıyla kuruldu. Kuruduğu zamanda 4 kasaba, 13 vardı. 1955 yılında ilk kırsal okul açıldı. Kazak okullarında öğretim Kazakça dilinde verilmeye başlandı. 1972 yılından beri profesyonel Kazak eğlence ekibi vardır. Buradaki Kazaklar dinlerini ve ulusal geleneklerini korumuşlardır.
Aksay Çin

Aksay Çin (; , Aksā'ī cin; ; ) Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin Hotan iline bağlı olan, Çin'e ait bir bölgedir. Aksay Çin bölgesi Çin ile Hindistan arasında paylaşılamayan iki ana bölgeden birisidir. Diğer paylaşılamayan bölge ise Arunaçhal Pradesh'tir.Yaklaşık olarak 37,244 km² büyüklüğünde olan bölge deniz seviyesinden oldukça yüksektedir ve çöller ile tuz göllerinden oluşur.Çin ve Hindistan'ın bir türlü paylaşamadığı Himalayalar'daki sorunlu bölgeyi en son 1962'de Çin kazandığı askeri zaferle topraklarına katmıştır. 1992 ve 1996 yıllarında imzalanan sınır antlaşmalarına göre diğer sorunlu bölge Arunaçhal Pradesh ise Hindistan topraklarındadır. Hindistan bu topraklar üzerinde hâlâ hak iddia etmektedir.Aksay Çin'in köken bilgisi "çin" sözcüğü nedeniyle belirsizdir. Aksay Türk kökenli bir sözcüktür ve "ak çay" anlamına gelir, çin sözcüğünün anlamının Çin ya da geçit olup olmadığı tartışmalıdır.
Aksay, Rusya

Aksay (), Rusya'nın Rostov Oblastı'na bağlı Aksay rayonunun merkezi olan şehirdir. Şehir, Don Nehri'nin sağ kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 67.5 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 41.969'dur.
Aksaz Deniz Üssü

Aksaz Deniz Üssü, Türk Deniz Kuvvetleri'nin Ege sahillerinin güneydoğusundaki deniz üssüdür. Muğla'nın Marmaris ilçesindedir. Askeri binalara ek olarak, üs evleri daireleri gibi kışla ve sosyal tesisler 8.000 (32 km2) hektar arazi üzerinde bulunmaktadır. Altı helikopter üste konuşludur.Akdeniz ve Ege Denizi'ndeki Türk Deniz Kuvvetleri'nin gücü ve varlığının ihtiyaçlarını karşılamak için kapsamlı bir planlama ve bir donanma üssü konumu için 1960'ların sonlarında arama başladı. Seçilen alan Muğla Marmaris ilçesinin 13 km doğusundaki Aksaz'da Karaağaç Körfezi oldu. Burası büyük bir donanmayı barındırma kapasitesine sahip en uygun doğal liman olarak Osmanlı tarihi belgelerinde Piri Reis tarafından dile getirilmiştir.Deniz üssü inşaatı 1983 yılında başladı. 1992 yılında altyapının tamamlanmasıyla, birimler ve donanma gemileri üsse taşınmaya başladı. Üs inşası 2000 yılında tamamen bitirildi. Aksaz Deniz Üssü, yabancı donanmalara lojistik destek için tercih edilen modern bir tesistir.Aksaz Deniz Üssü, Türk Deniz Kuvvetleri Güney Deniz Saha Komutanlığı'na bağlıdır. Özel birlikler bu üstedir:
Aksaz Gölü

Aksaz Gölü, Karagöl-Aksaz bataklığı eski bir körfezin önünün kıyı kumullarıyla kapanmasıyla oluşan lagün göllerinin zamanla karalaşmasıyla oluşmuştur.Aksaz Gölü yarı bataklık ve sazlık olup Karagöl Bataklığı’nın kuzeydoğusunda yer almaktadır. Göl, küçük derelerin de katıldığı Sırakaraağaçlar Deresi’ni besler. Karagöl-Aksaz sulak alanı, Karadeniz’de ulusal olarak öneme sahip olan az sayıdaki alanlardan biridir. Sulak alanın bir kısmı 1960’lı yıllarda kurutularak havalaanı yapılmıştır. Bir kısmındaki sazlık kurutularak ağaçlandırma yapılmıştır ancak bu sulak alan yok olmaya yüz tutmuştur.
Aksaz, Kuyucak

Daha önceleri Karacaören köyüne bağlı bir mahalle iken, 15 Ağustos 1952'de köy statüsü kazandı. 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle oldu.
Aksaz, Ulubey

Aksaz'dan köy olarak 20. yüzyıl başlarından itibaren Osmanlı kayıtlarında bahsedilmeye başlanmıştır. Aksaz'ın 3 km uzağında olan ve günümüzde birkaç haneden oluşan Bekimiş Mahallesi'nden ise Cumhuriyetin ilk yıllarında köy olarak bahsedilmiştir. 1919 yılında günümüz Bekimiş Mahallesi Beğmiş adıyla bir köy olarak bilinmekte olup Uşak Kazası İdare Meclisince alınan karar uyarınca o tarihte nüfusunda azalma görülen Aksaz köyü ile Beğmiş köyü ile birleşmiştir.Büyük Menderes Nehri'nin kollarından olan Aksaz Deresi, Bekimiş Mahallesinden geçmekte olup I. Derece Arkeolojik SİT alanı statüsünde olan tarihi Aksaz Hamamı ve bina kompleksi bu mahallede bulunmaktadır. Aksaz Hamamının olduğu yerde Erken Roma Dönemi hamamının kalıntıları yer almakta olup tarihi bina içerisinde 7. yüzyıl'a kadar tarihlenebilen Bizans sikkeleri bulunmuştur. Söz konusu hamam Roma ve Bizans dönemlerinde sağlık merkezi olarak da kullanılmıştır. Cumhuriyet döneminde Beğmiş köyünün adı Bekimiş olarak değiştirilmiştir. Ancak tarihi hamam civarında kurulu olan Bekimiş köyü, yaşanan bir sel felaketinden sonra terk edilince günümüze mahalle statüsünde ulaşabilmiştir.
Aksaçlı

Aksaçlı - Türk halk kültüründe ihtiyar kadın. Değişik Türk dillerinde Aksaşlı, Ağşaşlı, Akçaçtı olarak söylenir. “Göksaçlı” tabiri de kullanılır. Yaşlı kadın, nine. Bir bölgenin tanınmış en yaşlı kadını. İyi niteliklere sahiptir. Çoğunlukla bu dünyada kimsesiz ve yalnızdır. Yolda kalmış, evinden uzak, yabancı kahramanlar daima, tesadüfen böyle bir ninenin evine sığınır ve orada konaklarlar, dinlenirler. Bazen de Aksaçlı, otalar (ilaçlar) hazırlayarak yiğidin yaralarını iyileştirir. Ettiği dualar hep kabul olur. Asvir edilirken “gümüş saçlı” mecazı da tercih edilir. Örneğin Sogotoh destanında Sabıya Bay Toyun ve Sabıya Bay Hotun adlı bir ihtiyar karıkocanın adı geçer. Dünyadaki hemen her medeniyette yaşlılık ve onun simgesi olan ak saçlar deneyimi ve bilgeliği simgeler. Erkekler için Aksakallı tabiri kullanılır.Aksaçlı kocakarı tamlaması veya yalnızca "Kocakarı" da yine benzer bir anlamı ifade eder. Türk halk kültüründe Bilge Kadın demektir. Göğe çıkıp tılsımlar yapar. Bazen kötü özellikler taşır ve insanları tutsak edip yeraltında zincirlerle bağlar. Her şeyi bilme ve gizli ilimlere sahip olma özelliği ister iyicil, ister kötücül olsun devam etmektedir. Büyülü ilaçlar yapar. Tılsımlar hazırlar. Bu nitelikleriyle doğruluğa hizmet eden Koca kavramının tam tersi özelliklere sahiptir. Küp Karısı adı verilen bir kadın küplerde yaşar veya küpe girerek kaybolur. Küp ana rahmini ve toprağı sembolize etmektedir. Urartuların küp mezarları akla gelmektedir. Aksaçlı karılar bahşılara görünüp ona davul verir ve şamanlık yapmaya başlamasını sağlar. Bu kadın, doğum yapan gebelere de yardım eder. Beyaz saçlı bu kadın kış mevsiminin simgesidir. Yedi ırmağın ötesindeki, yedi dağın gerisinde yedi tılsımın içinde oturup “Öt Kirmenini” (Zaman Eğirmenini) döndürür. O kirmeni döndürdükçe zaman akıp gider. Karı sözcüğü halk dilindeki argo kullanımın aksine geleneksel edebiyatta olgunluk bildiren olumlu anlamlar içerir. (Kar) kökünden türemiştir. Yaşlı demektir. Yaşlanmak, beyazlamak, saçları ağarmak anlamı vardır. Karımak fiili de yaşlanmak anlamını bildirir.
Aksaçlı, Bayburt

Köyün eski adı Haşya'dır. Yerleşim 1530 yılı Osmanlı tahririnde, Haşya adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak görülmektedir. 1591 yılı tahririnde Haşya (Huşya) adıyla yer alan köyde sadece erkek nüfus kaydedilmiş olup yerleşimde 24'ü Müslüman 6'sı Hristiyan olmak üzere 30 nefer (erkek) yaşamaktadır. 1642 yılı avarız defterinde Haşye adıyla Bayburd kazasına bağlı görülen yerleşimde, 15'i Müslüman ve 5'i Hristiyan olmak üzere toplam 20 hane ile 8 askeri görevli bulunmaktadır.1835 yılında sadece erkek nüfusun tespitinin yapıldığı nüfus yoklama defterinde Haşya (Haşiye) adıyla yer alan köyde tamamı Müslüman, 19 hanede 65 erkek (mufassal deftere göre 66) nüfus yaşamaktadır. 19. yüzyılda köyde, köylülerce yaptırılan bir medrese bulunmaktadır.Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasından sonra; 1935 yılı nüfus sayımında Haşiye, 1940, 1945 ve 1950 yılı nüfus sayımlarında Haşıya, 1955 yılı nüfus sayımında Haşya olarak görülen köyün adı 1959 yılında, "yabancı kökten geldiği ve iltibasa yol açtığı" gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Aksaçlı olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren yeni adıyla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Akseki

Eski adı Marla olan Akseki, Toroslar üzerinde kurulmuştur. Daha sonra Selçuklu ve Osmanlı yönetimine geçen ilçede, Roma İmparatorluğu dönemlerinden bu yana toplumların yaşadığı bilinmektedir. Malazgirt savaşından sonra Türk varlığı gün be gün artmış daha çok oğuzların afşar boyuna ait türkmenler yerleşmiştir. 1872'de Alanya'dan ayrılan Akseki, 1901 yılında Antalya Konya Eyaleti dahilinde bağımsız bir sancak olmuştur. Bu arada Akseki ilçesinin sınırları daraltılmış, bazı köyler Seydişehir ilçesine bırakılmıştır. İbradı, önceleri bir kasabayken, 1991 yılında ilçe yapılarak Akseki'den ayrılmıştır.Kardelen çiçeğinin ana yurdu olarak bilinen Akseki ilçesi, Antalya iline bağlı Batı Torosların güneyinde kurulmuş bir ilçedir. Doğusunda Gündoğmuş, Bozkır, batısında Manavgat, İbradı, kuzeyinde Beyşehir, Seydişehir, güneyinde Manavgat ve Gündoğmuş ilçeleri yer alır.Yüzölçümü; 2390 kilometrekare, rakımı 1050 m'dir (merkez). İlçenin coğrafi yapısı Manavgat Irmağının oluşturduğu büyük bir vadi ile engebeli ve dağlık bir görünüme sahiptir. İlçenin büyük bir çoğ Kartallı Mağara (Bağarcık) Kuyucak, Düdencik Mağarası(Çınardibi), Bucakalan Mağarası, Göktepe Yaylası, Çimi Yaylası, Irmak Vadisi ilçenin diğer çekiciliği olan yerlerdir. Akseki'de; karasal iklim görülür. Ortalama sıcaklık 13,1 derece olup maksimum sıcaklık 36,7 derecedir. Akseki'de kışın sıcaklık -20 dereceye kadar düşebilmektedir.Yöre halkının başlıca geçim kaynakları; ormancılık, ticaret ve hayvancılık olup bağcılık ve badem yetiştiriciliği de fazladır. Oldukça taşlı olan bölgede sulanabilen arazilerde meyvecilik ve sebzecilik de yapılmaktadır.
Akseki Aromaspor

Akseki Aromaspor ya da Akseki Aroma Gençlik, 1956'da Antalya'nın Akseki ilçesinde kurulmuş bir spor kulübüdür. 2004-2005 sezonunda tarihinde ilk kez 3. Lig'de mücadele etmiştir.1956 yılında kurulan ve uzun yıllar Antalya Amatör Ligi'nde mücadele eden kulüp, 2004-2005 sezonunda ilk kez 3. Lig'de mücadele etmeye başladı. 2005-2006 sezonu sonunda ise ligi sonuncu bitirerek amatör kümeye düştü.
Akseki Ticaret Bankası

Akseki Ticaret Bankası, 29 Haziran 1927 tarihinde İzmir'de kurulmuş mahalli bir bankadır. Kuruluş sermayesi, o zamanın parasıyla 250.000 TL'dir. 1939 yılında Resmi Gazete'de yayınlanan bilançosunda sermayesinin 500.000 TL'ye çıktığı görülmektedir. 1940 yılında İzmir'deki milli bankalar sıralamasında 5. sırayı almıştır. 25 Aralık 1958 tarihinde genel kurul kararı ile bankacılık dışında faaliyet göstermek üzere unvanını ve faaliyet alanını değiştirmiştir.
Akseki, Bayat

Köyün adı, 1530 yılı kayıtlarında Aksekü olarak geçmektedir. 2000'li yıllarda Bayat ilçesine mahalle olarak bağlanan yerleşim, 2013 yılında tekrar köye dönüştü.
Akseki, Bayramören

Köyün eski adı, 1897 yılına ait 'salname'de Aksekü olarak geçmektedir. Daha önceleri Çankırı ili Kurşunlu ilçesine bağlı olan köy, 1990 yılında, yeni kurulan Çankırı ili Bayramören ilçesine bağlanmıştır.Köy, Çankırı il merkezine 115 km, Bayramören ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır. Köy, Bayramören'in kuzeydoğusunda olup, Oymaağaç Köyü üzerinden doğrudan bir köy yoluyla ilçe merkezine bağlıdır.
Akseki, Bozdoğan

Önceleri köy olan mahallenin adı, 1911 yılına ait bir kaynaklarda Akçaköy ya da Akseki olarak geçmektedir.Mahalle, Aydın il merkezine 102 km, Bozdoğan ilçe merkezine 28 km uzaklıktadır. Mahalle, kuzeybatısından Yenice (Köte), kuzeydoğusundan Karacasu ilçesine bağlı Tepecik, güneydoğusundan İlmeligöl (Yaykın) ve güneybatısından ise Değirmenbükü (Amasya) mahalleleri ile sınırlandırılmıştır.
Akseki, İspir

Mahalle, 1896 yılından beri aynı adı taşımaktadır. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de İspir Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.1896 yılında Ahmed Şakir Paşa' nın gerçekleştirdiği ıslahat çalışmaları çerçevesinde yaptırılan nüfus sayımında, Norgah nahiyesine bağlı köyde 55 Müslüman erkek bulunmaktaydı..Mahalle, Erzurum il merkezine 81 km, İspir ilçe merkezine 65 km uzaklıktadır. Mahalle, İspir'in güneyinde olup,  numaralı Rize-Erzurum (Pazaryolu-Aziziye) devlet yoluna, 1 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Aksel Aktaş

Aksel Aktaş (d. 15 Temmuz 1999), orta saha pozisyonunda görev yapan Türk-Fransız futbolcudur. 1. Lig ekiplerinden Gençlerbirliği'nde oynamaktadır.Profesyonel kariyerine 2016 yılında Sochaux II kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Sochaux, Reims II ve Kayserispor kulüplerinde oynadı.
Aksel Gürcan

Aksel Gürcan Demirtaş, (d. 2 Ocak 1973, Varna), Türk kısa mesafe koşucusu. Gürcan Türk atletizminin "rüzgâr kızı" olarak anılmaktadır.Gürcan 1993-94 döneminde 100 ve 200 metrelerde Türkiye rekorlarını eline geçirdi ve sonraki yıllarda kendi rekorlarını geliştirdi. Yıllarca kırılamayan dereceleri ancak 2000 yılında Nora Güner tarafından geçilebildi.2007 yılında aşil tendonu sakatlığı yaşadı ve spordan ayrı kaldı. Daha sonra Atakan Demirtaş'la evlendi; hamilelik dönemi geçirdi. Tüm bunlar sonrası 2012 yılında ilerleyen yaşına rağmen pistlere döndü. 29 Ocak 2012'deki Türkiye Salon Atletizm Şampiyonası'nda 60 metredeki 7.70'lik derecesiyle zirveye çıktı. Bu performansıyla ülkesinin Balkan Salon Atletizm Şampiyonası kadrosunda yer buldu. Göteborg'da düzenlenen 2013 Avrupa Salon Atletizm Şampiyonası'na da katılan sporcu, 60 metre birinci eleme serisinde 7.66'yla son sırada yer alarak elendi. Gürcan Türkiye'nin ilk kez Süper Lig'de yarıştığı 2013 Avrupa Takımlar Atletizm Şampiyonası'nda kadınlar 4x100 bayrak takımında Hatice Öztürk, Saliha Özyurt ve Nimet Karakuş'la beraber yarıştı. Takım 45.07'lik derecesiyle 12 takım arasında 10. oldu.Aksel Gürcan halen 2001 yılında kaydettiği 6.21'lik derecesiyle 50 metre salon Türkiye rekorunun sahibidir.
Aksel Kankaanranta

Aksel Kankaanranta (d. 28 Ocak 1998, Turku), Fin şarkıcı. Kankaanranta, 2020 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Finlandiya'yı "Looking Back" adlı şarkıyla temsil edecekti. Fakat yarışma, COVID-19 pandemisi yüzünden iptal edildi.
Aksel V. Johannesen

Aksel Vilhelmsson Johannesen (d. 8 Kasım 1972, Klaksvík), Faroeli avukat ve siyasetçi. Johannesen, Avrupa'da Danimarka özerk bölgesi olan Faroe Adaları'nda 22 Aralık 2022 tarihinden bu yana başbakanlık makamında bulunmaktadır. Sosyal Demokrat Parti (Javnaðarflokkurin) lideri olan Johannesen, 2015 ile 2019 yılları arasında da bu makamda bulunmuştu.2004 yılında Kopenhag Üniversitesi'nde Hukuk dalında Master yaptı. Aktif bir siyasetçi haline gelene kadar ve 2007'den itibaren Tórshavn'da bir avukat olarak çalıştı. Gençliğinde Klaksvík futbol kulübünde oynadı ve KÍ Klaksvík'in eski başkanıdır. Aksel V.Johannesen, Vilhelm Johannesen adlı Faroeli eski bir politikacının oğludur. Aksel V. Johannesen tanınmış bir koşucudur ve 1994 yılında ulusal 100 metre şampiyonu oldu.
Akseli Gallen-Kallela

Akseli Gallen-Kallela (26 Nisan 1865 – 7 Mart 1931) Fin ressamdır. Finlandiya ulusal destanı Kallela illustrasyonları ile bilinmektedir. Finlandiya ulusal kimliği için çok önemli kabul edilir. Adını 1907 yılında Gallen-Kallela olarak değiştirmiştir.Gallen-Kallela Finlandiya'nın Pori şehrinde Axel Waldemar Gallén'de İsveççe konuşan bir ailede dünyaya geldi. Babası Peter Gallén polis şefi ve avukat olarak çalıştı. Gallen-Kallela Tyrvää'da yetiştirildi. 11 yaşında bir dilbilgisi okulunda okumak için Helsinki'ye gönderildi, çünkü babası ressam olma arzusuna karşıydı. Babasının 1879'da ölümünden sonra, Gallen-Kallela Finlandiya Sanat Topluluğu'nda (1881-1884) resim derslerine katıldı ve Adolf von Becker ile çalıştı.1884'te Julian Akademisinde okumak için Paris'e taşındı. Paris'te Fin ressam Albert Edelfelt, Norveçli ressam Carl Dörnberger ve İsveçli yazar August Strindberg ile arkadaş oldu.1890'da Mary Slöör ile evlendi. Çiftin üç çocuğu vardı, Impi Marjatta, Kirsti ve Jorma. Doğu Karelya balayında Gallen-Kallela Kalevala tasvirleri için malzeme toplamaya başladı. Bu dönem, Kalinola'nın Aino Efsanesi gibi romantik tabloları ve çeşitli manzara resimleriyle karakterizedir.Aralık 1894'te Gallen-Kallela, Norveçli ressam Edvard Munch'ın eserleriyle ortak sergisini denetlemek için Berlin'e taşındı. Burada Sembolistler ile tanıştı.Mart 1895'te, kızı Impi Marjatta'nın difteri nedeniyle öldüğüne dair bir telgraf aldı. Bu onun çalışmasında bir dönüm noktası olduğunu kanıtlardı. Eserleri daha önce romantik olsa da, kızının ölümünden sonra Gallen-Kallela, Sampo Savunması, Joukahainen İntikamı, Kullervo Cursing ve Lemminkäinen'in Annesi gibi daha agresif eserler çizdi.Almanya'dan döndüğünde, Gallen baskı yapımı üzerine çalıştı ve bilgisini derinleştirmek için Londra'yı ziyaret etti ve 1898'de İtalya'da fresk boyama eğitimi aldı.
Aksesuar

Aksesuar, bir şeyi daha kullanışlı, daha verimli veya daha çekici hale getirmek için ilave edilen veya takılan nesne. Türkçeye Fransızcadan geçen ve çok geniş bir kullanım alanı olan aksesuar sözcüğü ile aşağıdakilerden biri kastedilmiş olabilir:Aksesuar (görsel sanatlar), kompozisyonun dışında kaldığı halde, konuylu ilişkisi olduğundan tasvir edilen ögeler.
Akshay Kumar

Akshay Kumar (doğum adı; Rajiv Hari Om Bhatia, d. 9 Eylül 1967, Pencap, Hindistan), Hint-Punjablı oyuncu, yönetmen ve yapımcıdır.100'den fazla filmi vardır. Filmfare Ödülleri'ne birçok kez aday olmuştur. Oyuncu 1990'lı yıllarda oyunculuk kariyerine başladı ve Khiladi filmiyle kariyerinde büyük bir yükseliş gerçekleştirdi. Daha sonra komedi, dram ve aşk filmlerinde rol almaya başladı. 2001 yılında kendisi gibi oyuncu olan Twinkle Khanna ile evlendi. Bu evlilikten bir kızları (Nitara) ve bir de oğulları (Aarav) oldu. Evlilikleri günümüzde de devam etmektedir.
Akshaya Tritiya

Akshaya Tritiya (Akti veya Akha Teej olarak da bilinen) yıllık olarak Hindular ve Jainler tarafından kutlanan bir bahar festivalidir.Festivalin tarihi sürekli değişir ve ay-güneş Hindu takvimine göre belirlenir. Gregoryen takvimine göre her yılın Nisan veya Mayıs ayına denk gelir.Sanskritçe'de akshaya (अक्षय्य) kelimesi "refah, umut, neşe, başarı" anlamında "asla azalmayan" anlamına gelirken, tritiya "ayın üçüncü evresi" anlamına gelir.
Aksiothea

Mora Yarımadası'nda yer alan Phlios kentinde dünyaya geldi. Themistios, Aksiothea'nın Devlet adlı eserini okuduğunu ve öğrencisi olmak üzere Atina'ya geldiğini söylüyor. Hetaira olma korkusuyla derslere katıldığı sürede hep erkek gibi giyindi. Platon'un ölümünden sonra, kurumun yeni müdürü Speusippos'un derslerine devam etti.Mısır'da bulunan bir papirüs tanınmayan bir kadının Platon, Speusippos ve Menedemos'un derslerinde bulunduğunu haber veriyor. Kadını "gençliğinde güzeldi ve araştırılmamış zarafetle doluydu." diye tanımlıyor. Bu kişi muhtemelen Lasheneia veya Aksiothea'dır.
Aksiyoloji

Aksiyoloji (Yunanca ἀξίᾱ, axiā, "değer"; ve -λογία, -logia, "bilim"), etik ve estetik olmak üzere ikiye ayrılır. Etik, insanların ahlaki değerlerini sorgular; estetik ise neyin güzel olduğuyla ilgilenir. Neyin etik, neyin estetik olduğunu açıklamak oldukça güçtür, buradan hareketle aksiyoloji, bireylerin davranışlarına temel teşkil eden değerleri araştırmaktadır.Felsefe klasikleşmiş bir ayrımla ontoloji (varlık felsefesi), epistemoloji (bilgi felsefesi) ve aksiyoloji (değerler felsefesi) başlıkları altında üç bölümde incelenir.Bir değer araştırması olarak aksiyoloji olanla olması gereken arasındaki ilişkiye cevap arar. Değerin doğası, ölçüsü ve metafiziksel statüsüne ilişkin araştırmalar yapar.Estetik, kelimesi Yunanca “aisthesis“ veya “aishanesthai“ kelimelerinden gelir. Duyum, duyular, algı, duygu ile algılamak gibi anlamlar taşır. Bu kelimelerden çıkarılabilecek olan, estetiğin duygusallığın sağladığı bilgilerin bilimi olmasıdır. Estetiğin kurucusu Alexander G.Baumgarten’dir (1714-1762). Ona göre estetik duyu ve duygulara bağlı bilgilerin doğruluğunu inceleyecekti. Yani estetik mantığın ikiz kardeşi veya duyulara dayalı bilgilerin mantığı olarak konmuştu.Estetik duyusal alanın bütün genişliğini değil, özellikle güzel olan kısmını inceler. Bu nedenle bir ara estetik kelimesi yerine güzellik bilimi veya felsefesi kavramları da önerilmiştir. (J.G. Herder ve G.W.F. Hegel tarafından.)Etik ise davranışları yönlendiren davranış standartlarını (veya sosyal normları) belirlemektedir. Etikçiler (veya ahlak felsefecileri) davranış standartlarını incelemektedir. Bir inceleme alanı olarak etik, temel işlevi tamamlayıcı ve açıklayıcı olmayan, daha çok sıkı kurallara ve değerlendirmeye dayalı normatif bir disiplindir.Davranış standartları hakkında düşünürken etik ve ahlak arasında bir ayrım yapmak gerekir. Ahlak, Latince mores kelimesinden gelir. Mores; uzlaşılar, pratikler, davranış kodları. Kısaca kişinin içine doğduğu kültür ve toplumda halihazırda mevcut bulunan, çoğunlukla bilinçli bir seçim ve değerlendirme olmaksızın alışkanlıkla edinilmiş, doğru ve yanlışa ilişkin ölçütlerdir. Yani ahlak, bir toplumun en genel standartlarını içerir. Bu standartlar bireylerin mesleki veya kurumsal rollerinden bağımsız olarak toplumun tümü için geçerlidir.Etik ise ethics karşılığıdır ve daha çok mevcut ahlak üstüne betimleyici ve/veya eleştirel bir düşünce ve bundan hareketle bireysel ahlaki tavır geliştirmeyi ifade ediyor. Yani etik, genel davranış standartları değil toplumdaki belirli bir mesleğin, işin, kurumun veya grubun standartlarıdır. Üç tür etikten söz edilmektedir:Tüm bu etik ve estetik çalışmalarının aksiyoloji adıyla anılmasını sağlayan Karl Robert Eduard von Hartmann’dır. Philosophie des Schönen (1887: “Güzellik Felsefesi“) adlı çalışmasıyla terimi ilk kez kullanmıştır.
Aksiyom

Aksiyom, belit veya postulat, diğer önermelerin temeli ve ön dayanağı niteliğindeki önermelerdir. Belitlerin başka bir önermeye götürülmeye ve kanıtlanmaya gereksinimi yoktur. Bu yüzden de kendiliğinden apaçıktırlar. Ne türlü bir belitten yola çıkılırsa o türlü bir sonuca varılır. Belitlere dayanan bir felsefe, belitlerin yanlışlığı meydana çıkınca çöker.Mantıkta belit terimi, bir şeyi kanıtlamak için kullanılan kanıtlanmayı gerektirmeyecek kadar açık ilke anlamını verir. Kanıtlanmayı gerektirmediği gibi kanıtlanamaz da. Çünkü kanıtlama, daha da açıklamak demektir, buysa daha çok açıklanamaz. Her belit bir ilkedir, ama her ilke bir belit değildir. Örneğin, "her bütün kendini meydana getiren parçalarından büyüktür" ilkesi bir belittir, buna karşın Einstein'in görelilik ilkesi bir belit değildir. Metafizik dünya görüşünün ürünü olan bütün mantıklar, "bir şey kendisinin aynıdır" önermesiyle dile getirilen özdeşlik ilkesini belit saymışlardır. Hegel'in diyalektik mantığı bunun doğru olmadığını meydana koymuştur. Bir şey kendisiyle bile aynı değildir, çünkü sürekli olarak değişmektedir.Nicelikler arasındaki orantıları dile getiren zorunlu önermeler, matematikte belit adıyla tanımlanırlar. Örneğin, "bir üçüncü niceliğe ayrı ayrı eşit olan nicelikler birbirine eşittir", "eşit niceliklere eşit nicelikler eklenirse toplamları da eşit olur". Matematiksel belit, mantıksal belitin niceliklere uygulanmasıdır. Aralarında başkaca bir anlam ayrılığı yoktur. Örneğin doğal sayılar birkaç tane aksiyom üzerine kurulmuştur. İlk aksiyom "1 bir doğal sayıdır" şeklinde verilir. 1'in bir doğal sayı olup olmaması üzerinde bir mantık yürütmeden kabul ederiz.belli/açık olan, usa uygun, Akla, mantığa uygun düşen, mantıken açık olan, koyut gibi anlamlara gelir. belge ve belir(mek) sözcüğükleriyle aynı kökten, Eski Türkçe bel- kökünden gelir. Muhtemelen, bel- sözcüğü bil- sözcüğünün bir çeşitlemesi durumundadır.Latincedeki axioma sözcüğü axiom olarak İngilizceye geçmiş ve oradan Türkçeye yerleşmiştir. Sözcüğün kaynağı Yunancada yetke, değerli veya uygun olduğu düşünülen anlamlarına gelir. değerli, ağır, uygun anlamına gelen αξιος (axios) sözcüğünden türer. Kökü olan ag- sözcüğü; çekmek (ağırlık çekmek gibi), sürmek, devinmek gibi anlamlara gelir.Descartes ve başta Spinoza olmak üzere izdaşları felsefelerini belitlere dayarlar. Örneğin Descartes, felsefesini "düşünüyorum, öyleyse varım" belitinden çıkarak kurmuştur. Spinoza da ünlü Etika'sında örneğin, "başka bir şeyle tasarlanmayan şeyin kendisiyle tasarlanması gerekir" gibi belitlerden yola çıkar. Ne var ki, ne türlü bir belitten yola çıkılırsa o türlü bir sonuca varılır. Bundan başka, bu belitler, "parçalarının toplamı bütüne eşittir" gibi belitler gücünde değildirler. Daha açık bir deyişle, Dekartçıların belitleri öznel, kendilerince belit sayılmış belitlerdir. Nitekim Cogito'nun yüzlerce yıl  önceki biçimini çürütmek için, "bin altın düşünüyorum, öyleyse bin altınım var" önermesi ileri sürülmüştür.
Aksiyon (dergi)

Aksiyon, 14 Aralık 1994 tarihinde yayın hayatına başlamış haftalık haber dergisidir. Saha çalışmalarına dayalı haberciliği ön plana çıkarmış bir dergidir.Siyasetten ekonomiye, istihbarattan dış politikaya, kültür sanattan toplumsal haberlere kadar çok geniş yelpazede yayın yapan Aksiyon, aktarmacı gazetecilik yerine saha çalışmalarına dayalı bir haberciliği ön plana çıkarmaktadır. Haberle yorumu harmanlayarak, okurlarına gelişen hadiseler hakkında en kapsamlı analizleri okuma fırsatı sundu. Her hafta ortalama 15 haber dosyası yayınlar.Aksiyon, Türkiye'de haftalık haber yorum dergisi alanında yayın yapan üç dergiden biriydi. Günümüzde ise diğer haber dergilerinin magazin alanına ağırlık vermeleri, Aksiyonu haftalık yayın yapan tek dergi konumuna getirmiştir.Derginin yazı kadrosunda Ahmet Davutoğlu, Taha Kıvanç (Fehmi Koru), Beşir Ayvazoğlu, Tamer Korkmaz, Fatma K. Barbarosoğlu, Yalçın Çetinkaya, Mustafa Kutlu, Mustafa Özel, Cinuçen Tanrıkorur, Kemal Sayar, Hasan Sutay, Erhan Başyurt, Nihal Bengisu Karaca, Abdülhamit Bilici, Ayşe Böhürler, Mahmut Çebi, Dağıstan Çetinkaya, Ahmet Dinç, Mehmet Ali Eren, Ahmet Doğru,Ömer Erturgut, Muammer Gökçin, Cemal A. Kalyoncu, Osman İridağ, Mustafa Sungur, Tuncay Opçin, Mustafa Ünal, Rasih Yılmaz, Celal Kazdağlı, Kemal Kazaz ve Fevzi Yazıcı idi. Yeni yayın kadrosu iseCemal A. Kalyoncu Emin Akdağ, Muhsin Öztürk, Behram Kılıç, Haşim Söylemez, Tuba Kabacaoğlu, Ayşe Adlı, Tuba Deniz, Sedat Gülmez, Mesut Çevikalp, Gürhan Savgı, Esin Kaya, Ülkü Özel Akagündüz, Salih Zengin, Murat Tokay, Abdulkerim Bedir, Buket Davulcu, Mine Çaha, Nazif Aydın ve Mehmet Özdemir bulunmaktaydı.Dergi, 2016 Türkiye askerî darbe girişimi sonrasında çıkartılan OHAL yasası kapsamında kapatılmıştır.
Aksiyon (edebiyat)

Aksiyon kelimesi kurguda birden çok anlam taşır. Aksiyon yazarların kurguyu sunmak için kullandığı kurgu yazma biçimlerinden biridir. Ayrıca bu terim heyecan verici bir olayı ya da durumu anlatmada de kullanılır.Evan Marshall aksiyonu "Bir hikâyede herhangi bir anda olanları göstermek için kurgu yazarları tarafından kullanılan bir biçimdir" şeklinde açıklamıştır . Jessica Page Morrell aksiyonu altı sunum biçiminden biri olarak listelemiştir . Jordan E. Rosenfeld'e göre, aksiyon sahneleri " . . . okuyucuyu olayın bir parçasıymış gibi hissetmesine . . . " yardımcı olmaktadır . Aksiyonun kurguda geniş bir kullanım olmasına karşın en etkili teknik tanıtımı sürekli tartışma konusu olmasıdır.Aksiyon türü, karakter gelişimi veya hikâye anlatımından çok, heyecan verici aksiyon sahnelerinin ağırlıkta olduğu yaratıcı eserlerin bir sınıfıdır. Aksiyon-macera kurgusu, aksiyon filmleri, aksiyon oyunları ile manga ve anime gibi diğer formatlardaki benzer medyaları da bu türün içinde yer alır. Birçok alt türü bulunur; dövüş sanatları aksiyon, doğa sporları aksiyonu, araba kovalamaları, gerilim aksiyonu ve aksiyon komedisi.
Aksiyon (fizik)

Aksiyon, fizikte Lagrangian fonksiyonunun integralidir. Birimi enerji ve zaman birimlerinin çarpımına eşit olduğu için, Dirac sabiti ve ışık hızının 1 olduğu doğal birim sisteminde aksiyon boyutsuz olur.Klasik mekanikte herhangi bir sistemin hareket denklemini bulabilmek için aksiyonun türevinin sıfır olduğu varsayılır. Bu metodu kullanarak Euler-Lagrange denklemleri türetilebilir:
Aksiyon (parçacık)

Aksiyon, kuantum renk dinamiğindeki kuvvetli CP sorununu çözmek için Peccei-Quinn teorisi tarafından 1977 yılında öne sürülen kuramsal temel parçacıktır. Eğer aksiyonlar varsa ve belirli bir aralık içerisinde düşük kütleye sahiplerse, aksiyonlar muhtemelen soğuk karanlık maddenin bir bileşenidir.
Aksiyon filmi

Aksiyon filmi, bir veya daha fazla kahramanın ön plânda olduğu, genellikle ayrıntılı dövüş sahneleri, şiddet ve çılgın kovalamaca sahneleri içeren bir film türü. Bu tarz filmlerde genellikle eylemler hep kahraman için zaferle sona ermektedir. Aksiyon filmlerinde genellikle, yaşamını tehdit eden durumlar karşısında becerikli, kötü bir adam veya ajan gibi karakterler tercih edilmektedir.Günümüzde filmlerde, gerçekçi sahneler elde etmek için bilgisayar teknolojisinden yararlanılmaktadır. Bunun yanında kimi filmlerde tehlikeli sahnelerin çekiminde oyuncu yerine dublör de kullanılmaktadır.Aksiyon film türü, gerilim ve macera film türleri ile ilişkilidir ve aynı zamanda casusluk ile istihbarat unsurları içerebilmektedir.Inness, Sherrie A. (ed.) Action Chicks: New Images of Tough Women in Popular Culture, Palgrave Macmillan, 2004.Kim, L. S. "Making women warriors: a transnational reading of Asian female action heroes in Crouching Tiger, Hidden Dragon. " Jump Cut: A Review of Contemporary Media . No. 48, Winter, 2006.Osgerby, Bill, Anna Gough-Yates, and Marianne Wells. Action TV : Tough-Guys, Smooth Operators and Foxy Chicks. London: Routledge, 2001.
Aksiyon oyunu

Aksiyon oyunu, el göz koordinasyonu ve tepki süresi gibi fiziksel zorlukları önplana çıkaran bir video oyun türüdür. Türün en bilinen alt türleri dövüş, nişan ve platform oyunlarıdır. Aynı zamanda çeşitli çevrelerde gerçek zamanlı strateji oyunları da aksiyon türüne dahil edilir.Aksiyon oyununda oyuncu genellikle bir kahramanı veya kahramanı simgeleyen herhangi bir aracı/nesneyi kontrol eder. Kontrol edilen karakterin bir bölümü tamamlaması, çeşitli güç nesnelerini toplaması, engelleri aşması ve düşmanlardan gelen saldırıları atlatması gerekir. Her bölüm ya da bir bölüm grubu sonunda oyuncu çoğunlukla önceki düşmanlara göre daha büyük ve zorlayıcı bir düşmanı geçmek zorundadır. Bu zorlayıcı karakterlere bölüm sonu canavarı (boss) denir. Düşman saldırıları ve engeller kontrol edilen karakterin sağlığını ve hayatını azaltır. Sağlık düzeyi tamamen tükendiğinde karakter bir canını kaybeder, canların tümü kaybedildiğindeyse oyun sona erer. Oyuncu tüm bölümleri tamamladığındaysa oyun kazanılır. Çoğu aksiyon oyunu bitirilemeyecek kadar çok bölüm veya zorluk içerir, bu yüzden oyuncular genellikle oyunu bitirmektense güç nesnelerini toplayarak ve düşmanları yenerek puanlarını yükseltmeyi amaçlar.
Aksiyon potansiyeli

Elektrofizyolojide, aksiyon potansiyel, bir hücrenin elektriksel zar potansiyelinin kısa bir süre içinde aniden yükselmesi ve azalmasıdır. Aksiyon potansiyeli, zar potansiyeli olarak adlandırılan hayvan hücrelerinde birkaç türde meydana gelir. Bunlar, sinir hücreleri (nöron), kas hücreleri (veya kas lifleri) ve endokrin hücreler ve bazı bitki hücreleridir. Sinir hücrelerinde, hücreler arasındaki iletişimde başrol oynar. Diğer tür hücrelerde ana işlevi hücreler arası süreçleri etkinleştirmektir. Örneğin kas hücrelerinde bir aksiyon potansiyel, kasılmaya yol açan olaylar zincirinin ilk halkasıdır. Pankreastaki beta hücrelerinde, insülinin salınmasını sağlar. Sinir hücrelerindeki aksiyon potansiyeli ("sinir uyartıları" olarak da bilinir) ve aksiyon potansiyelinin geçici sıklığı "çivi treni" (İngilizce "spike train") olarak adlandırılan bir sinir hücresi tarafından oluşturulur . Aksiyon potansiyelini yayan sinir hücresine "ateş" (İngilizce "fire") denir.Hayvan hücrelerinde iki tür birincil aksiyon potansiyeli vardır. Bir tür gerilim kapılı sodyum kanallar tarafından, diğeri de gerilim kapılı kalsiyum kanalları tarafından açığa çıkartılır. Sodyum tabanlı aksiyon potansiyelleri genellikle bir milisaniyeden daha az sürerken, kalsiyum tabanlı aksiyon potansiyelleri 100 milisaniye veya daha uzun sürebilir.Hayvanlar, bitkiler ve mantarlardaki hemen hemen tüm hücreler, piller gibi işlev görür. Duyusal olarak, hücrenin içi ve dışı arasında bir gerilim farkı oluşturur. İç kısım pilin negatif kutbu olur. Bir hücredeki gerilim genellikle milivolt (mV) olarak ölçülür. Bir hayvan hücresinde normal gerilim 70 mV'tur. Çünkü hücreler çok küçüktür. Bu büyüklükteki gerilim, hücre zarı içinde çok güçlü elektrik kuvvet oluşturur.Büyük hücrelerde, potansiyel zamanla çok az değişir. Bazı tür hücreler elektriksel olarak etkindir ve gerilim dalgalanır. Bunların bazılarında gerilim ara sıra, çok hızlı yükselip alçalarak dalgalanır. Böylece tekbiçimli form oluşur. Bu yükselip alçalma çevrimleri aksiyon potansiyeli olarak bilinir. Aksiyon potansiyellerinin süreleri farklılık gösterir. Bu yüzden bunlar analog sinyaldir. Hayvanların beyin hücrelerinde tam yükselme ve alçalma çevrimi bir saniyenin binde birinden daha az bir zamanda olur. Diğer tür hücrelerde bu çevrim birkaç saniye olabilir.Bitki hücreleri, kas hücreleri, kalpteki özel hücreler gibi bazı hücre türlerinde aksiyon potansiyeli oluşur. Bununla birlikte ana tetikleyici hücre sinir hücresidir ve aksiyon potansiyeli için en basit mekanizmaya sahiptir.Sinir hücreleri elektriksel olarak ikazlanmaya müsait hücrelerdir. Genellikle bir veya daha çok dendrit, tek bir hücre gövdesi (soma), bir akson ve bir veya daha fazla akson ucu ikazlanabilir. İki tür kimyasal sinapstan biri dendrit, diğeri akson ucudur.
Aksiyon resmi

Aksiyon resmi, eylem resmi veya jestle soyutlama resim yüzeyine anında, herhangi bir ön planlama yapılmadan ve dikkatsizce dökülen, püskürtülen, damlatılan veya sürülen boya yoluyla üretilen ve bu özelliği ile resmin planlanmasından daha ziyade sanatçının fiziksel hareketini vurgulayan bir resim üslubudur. Bu çeşit resimler sanatçının spontane eylemlerinin dolaysız bir sonucudur.1940'lar ile 1960'lar arasında yaygınlaşan akım soyut dışavurumculuk ile yakından ilgili olup zaman zaman aynı anlamda da kullanılır. Bir Fransız akımı olan Tachisme ile de yakından ilgilidir.Harold Rosenberg'in bu terimi 1952'de kullanmaya başlamasıyla soyut dışavurumculuk ile atılan adım ileri götürelerek resim objesi arka plana itilmiş, hareket öne çıkmıştır. Gerçek eserin süreç olduğunun vurgulanması daha sonraları happening'ler, Fluxus, kavramsal sanat ve arazi sanatına temel oluşturmuştur.
Aksiyon İşçi Sendikaları Konfederasyonu

Aksiyon İşçi Sendikaları Konfederasyonu (ya da kısaca Aksiyon-İş) 21 Mayıs 2014 tarihinde 7 sendikanın bir araya gelmesiyle kurulan işçi sendikaları konfederasyonudur.
Aksiyon-macera oyunu

Aksiyon-macera video oyunları, çeşitli aksiyon öğeleriyle, macera türünü birleştiren bir oyun türüdür. Muhtemelen en geniş kapsamlı ve en çeşitli türdür. Daha dar kapsamlı türlerin altında sınıflandırılabilen birçok oyunu barındırabilir. Bu türün ilk örneği 1979 yılında Atari-2600 için hazırlanan Advanture isimli oyundur. Macera oyun türünün değerini yitirmesiyle, aksiyon-macera türü, çok daha fazla ilgi gördü. Bunlara örnek olarak Grand Theft Auto serisi örnek gösterilebilir.
Aksiyon-rol yapma oyunu

Aksiyon-rol yapma oyunu (Aksiyon RPG veya ARPG), bir rol yapma video oyunu alt türüdür. Oyuncunun güç ve yetenekleri belirlemek için karakterin istatistiklerine odaklanmaya devam edilirken, sıra veya menü tabanlı oynanışın aksine oyuncunun karakterler üzerinde doğrudan kontrole sahip olduğu gerçek zamanlı kontrol mekanizması kullanılır. Bu oyunlar genellikle hack ve slash veya shooter oyunlarına benzer aksiyon oyunu savaş sistemlerini kullanır.Aksiyon-rol yapma oyunları, bir görev sistemi ve RPG mekaniği veya gerçek zamanlı savaş sistemleriyle devasa çok oyunculu çevrimiçi rol yapma oyunları içeren aksiyon-macera oyunları da içerebilir.
Akson ucu

Akson uçları, bir aksonun dallarındaki distal uçlardır. Akson sinir lifi, sinir hücresinin (nöron) ince uzun bir çıkıntısıdır. Bu lif, aksiyon potansiyel olarak adlandırılan elektriksel uyartıları, sinir hücresinin gövdesinden (soma), diğer sinir hücrelerine iletir.Sinir hücreleri birbirleriyle karmaşık olarak bağlıdırlar. Bir nörondan diğerine uyartı iletmek için, elektrokimyasal sinyalleri ve nörotransmitter kimyasalları kullanır. Komşu nöronlardaki akson uçları, sinaps olarak adlandırılan küçük bir boşluk tarafından ayrılır. Uyartılar bu boşluktan karşıya iletilir. Akson ucu ve ona bağlanan nöron bazen, "presinaptik" nöron olarak da adlandırılır.Nörotransmitterler, bir sinapsin presinaptik tarafındaki akson ucu zarı altında kümelenen sinaptik vezikül içinde paketlenir. Akson uçları, presinaptik hücrenin elektriksel uyartısını serbest bırakmak için gelişmişdir.Uçlar, kimyasal sinaps olarak adlandırılan bir boşluk içindeki maddelerin, sonraki nöronun uçları ile dendritleri arasında iletilmesine olanak sağlar. Bilgi bu boşluğa bağlanan postsinaptik hücrenin dendrit reseptörleri tarafından alınır. Nöronlar birbirlerine değmez. Fakat sinapslardan karşıya iletişim sağlanır.Nörobiyoloji doktoru Prof. Dr. Wade Regehr, beyinde meydana gelen sinaptik etkileşimi görmek için bir yöntem geliştirdi. Boyaya kalsiyum eklendiğinde floresansın özellikleri değişir. Floresans mikroskop tekniklerini kullanılarak kalsiyum seviyeleri algılanır ve böylece presinaptik nöronda kalsiyum akar. Psikolojik süreçler ve mekanizmalar üzerinde çalışma epilepsi, şizofreni ve majör depresif bozukluk gibi psikolojik bozuklukları daha iyi anlamaya yardımcı olduğu gibi bellek ve öğrenmeyi de geliştirir.
Aksonometri

Aksonometri, üç boyutlu bir nesneyi iki boyutlu bir yüzey üzerinde gösterebilmek için kullanılan çizim yöntemi.Bu yöntem kullanılarak yapılan çizimlere aksonometrik çizim adı verilmektedir.