barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Aydınlanma çemberi

Aydınlanma çemberi, dünyanın karanlık yarısı ile aydınlık yarısını birbirinden ayıran çember şeklindeki hat.Dünyanın kendi ekseni etrafındaki dönüşü ve güneş etrafındaki yörüngesindeki seyahati esnasında bir yarısı güneş ışıklarıyla aydınlanırken, diğer yarısı karanlıkta kalır. Dünyanın dönüşü ve ilerleyişi nedeniyle aydınlanma çemberi de sürekli ilerlemektedir. Aydınlanma çemberi gece ile gündüz arasındaki sınırı oluşturur.Dünyanın ekseni, yörüngesi ile açı yaptığı için aydınlanma ekseni sürekli olarak kutuplardan geçmez. Bunun sonucu olarak yıl içerisinde güneş her zaman aynı noktadan doğup aynı noktadan batmaz. Her yıl yaklaşık olarak 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde güneş ışıkları ekvatora tam dik gelir ve aydınlanma çemberi kutuplardan geçer. Gece ve gündüzün birbirine eşit olduğu bu duruma ekinoks veya gün tün eşitliği denir.Kuzey ve Güney yarım küre, Güneş ışınları öğle vakti Ekvator’a 90°lik Açı ile düşer. Gölge boyu Ekvator’da sıfırdır. Güneş ışınları bu tarihten itibaren Güney Yarım Küre’ye dik düşmeye başlar. Bu tarihten itibaren Kuzey Yarım Küre’de geceler, gündüzlerden uzun olmaya başlar. Güney Yarım Küre’de ise tam tersi olur. Bu tarih Kuzey Yarım Küre’de Sonbahar, Güney Yarım Küre’de İlkbahar başlangıcıdır. Aydınlanma çemberi kutup noktalarına teğet geçer. Bu tarihte Güneş her iki kutup noktasında da görülür. Dünya’da gece ve gündüz birbirine eşit olur. Bu tarih Kuzey Kutup Noktası’nda 6 aylık gecenin, Güney Kutup Noktası’nda ise 6 aylık gündüzün başlangıcıdır.Güneş ışınları kutup noktalarından teğet geçer. Kuzey ve Güney Yarım Küre, Güneş ışınları öğle vakti Ekvator’a 90°lik açı ile düşer. Gölge boyu Ekvator’da sıfırdır. Güneş ışınları bu tarihten itibaren Kuzey Yarım Küre’ye dik düşmeye başlar. Bu tarihten itibaren Güney Yarım Küre’de geceler, gündüzlerden uzun olmaya başlar. Kuzey Yarım Küre’de ise tam tersi olur. Bu tarih Güney Yarım Küre’de Sonbahar, Kuzey Yarım Küre’de İlkbahar başlangıcıdır. Aydınlanma çemberi kutup noktalarına teğet geçer. Bu tarihte Güneş her iki kutup noktasında da görülür. Dünya’da gece ve gündüz süreleri birbirine eşit olur. Bu tarih Güney Kutup Noktası’nda 6 aylık gecenin, Kuzey Kutup Noktası’nda ise 6 aylık gündüzün başlangıcıdır.
Aydınlanma şiddeti

Bir ışık kaynağı tarafından aydınlatılan birim yüzeye düşen ışık akısının miktarı. (Illuminance) Birimi MKS sisteminde lüks, CGS sisteminde ise phot'tur.Işık kaynağından çevreye yayılan elektromanyetik gücün bir bölümü insan gözü tarafından algılanır. Işık akısı insan gözü tarafından algılanan bir güçtür. Akının birimi lumendir.Işık akısının noktasal bir kaynaktan yayıldığı ve her yöne eşit dağıldığı varsayılırsa, bu akının kaynak çevresinde yer alan sanal bir kürenin iç yüzeyini aydınlattığı söylenebilir. Böyle bir kürenin yüzey alanıile verilir. Şu halde toplam ışık akısının birim yüzeye düşen miktarını bulmak için akı yüzey alanına bölünmelidir.Burada E ile aydınlanma şiddeti, Φ ile ışık akısı ve r ile yarıçap, yani kaynak ile aydınlatılan yüzey arasındaki uzaklık gösterilmiştir.Birimi candela (kandela) dır. (Kandela uluslararası SI birimler arasında yedi temel birimden biridir.)İnsan gözü bundan 1000 defa daha yüksek aydınlık düzeylerini görebilir. (Ancak bu kadar parlak aydınlık düzeyleri göze zarar verebilir.) İnsanın görebildiği en düşük aydınlık ise 5•10−5 lüks dolaylarındadır. (Şüphesiz bu kadar düşük aydınlık düzeyini göz ancak belli bir uyum süresi sonunda görebilir.) Sağlıklı bir gözün görebildiği aydınlık farkları arasındaki 2 trilyon misline varan bu büyük farklılık, gözün uyum yeteneğinin bir sonucudur.Yukarıda verilmiş olan ilişkiler ışık akısına dik olan yüzeyler için geçerlidir. Şayet yüzey akı geliş yönüne dik değilseYüzeyin açık veya koyu görünmesi sadece birim yüzey üzerine düşen ışık akısına bağlı değildir. Bunda ayrıca yüzeyin yapı ve rengi de rol oynar. Koyu renkler yüzey üzerine düşen ışık akısını emerken, açık renkler yansıtır. Bu sebepten, açık renklerin koyu veya açık görülmeleri büyük ölçüde ışık akısına bağlıyken, siyah renkli yüzeylerin görüntüsü ışık akısından çok az bağlıdır.Işık kaynağı olan yüzeyler başka bir kaynak tarafından aydınlatılmaksızın kendi ışımasıyla aydınlanırlar. Bu gibi durumlarda da aydınlanma lüks birimiyle ölçülür. Ancak bu durumda nicelik ismi emitanstır.
Aydınlar Ocağı

Aydınlar Ocağı, daha çok seçkin insanlara yönelik olarak etkinlikler düzenleyen sağ görüşlü dernek. 1970 yılında kurulmuştur.  Temelleri 1969 yılında İstanbul’da gerçekleşen “Milliyetçiler İlmi Semineri”ne dayanır. Bu seminere  Kültür Ocağı, Milliyetçiler Derneği, Muallimler Birliği ve Aydınlar Kulübü üyeleri katılmıştı. Derneğin kuruluşu bu seminerde kararlaştırıldı ve Aydınlar Ocağı 14 Mayıs 1970 tarihinde İstanbul’da faaliyetlerine başladı. İlk genel başkanı Türk-İslam sentezinin kurucu ideologlarından İbrahim Kafesoğlu’ydu.  Ondan sonra sırasıyla Süleyman Yalçın (1974-79; 1984-1988), Salih Tuğ (1979-1982), Ayhan Songar (1982-1984),  Nevzat Yalçıntaş (1988-1998), ve Mustafa E. Erkal (1998) bu görevde bulundular.Dernek kendisini Batı emperyalizmi ve Batılılaşmaya karşı olarak görmektedir. Siyasi pozisyonu merkez sağdır. Materyalist anlayışın aksine Türk-İslam sentezini savunmaktadırlar ve devletçilerdir.  Derneğin kuruluşunda birçok öğretim görevlisi, yazar ve iş insanı katkıda bulundu. Üye sayısını artırma hedefiyle alanında bilinen etkin kişileri bünyesinde bulundurdu. Çeşitli konular üzerinde seminerler düzenleyip yayınlar yaptı. Böylelikle bir kamuoyu oluşturmaya çalıştı. İstanbul sonrasında Ankara ve Kocaeli gibi şehirlerde de merkezler açtılar. 2004 yılı itibarıyla 33 adet merkezleri bulunmaktadır.Özcanbaz, Mustafa, “Çağdaş Türk düşünce tarihinin oluşumunda Aydınlar Ocağı'nın yeri”, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi, 2013Özcan, Fatma Yurttaş, “Bir aydın hareketi olarak Aydınlar Ocağı ve Türk siyasetine etkileri”, Yayımlanmış Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi, 2011Basmacı, Sema, “Aydınlar Ocağı ve Türk-İslam sentezi: 1980'lerden 2000'li yıllara devreden milliyetçi-muhafazakâr bakiye”, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, 2009Copeaux, Etienne, Tarih Ders Kitaplarında (1931-1993)Türk Tarih Tezinden Türk-İslâm Sentezine, Berktay, Ali çev., İletişim Yayınlarıİsrafil Karataş, "Milliyetçi Muhafazakar Aydınların 12 Mart'a Bakışına Bir Örnek: Türk Aydınlar Ocağının Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay'a Sunduğu Rapor", Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 20/40, Eylül 2020.
Aydınlar Partisi

Aydınlar Partisi, Gulamhüseyn Alibeyli tarafından kurulan, 19 Kasım 2009'da resmi devlet kaydına alınan ve 22 Nisan 2023 tarihinde feshedilen siyasi partidir. Aydınlar Partisi kurucu, ilk ve son genel başkanı Gulamhüseyn Alibeyli olmuştur.1995-2000 yıllarında Milli Meclis'te Azerbaycan Halk Cephesi Partisi'ni temsil eden ve 1995'ten beri AHCP Yüksek Meclisi Başkanı olan Gulamhuseyn Alibeyli'nin partiden istifasının ardından 2008'de kuruldu. 14 Kasım 2008 tarihinde Aydınlar Partisi'ni kuruldu. Halk Cephesi'nin eski üyeleri tarafından kurulan Aydınlar Partisi, 20 Kasım 2009'da Adalet Bakanlığı tarafından resmi devlet kaydına alındaAydınlar Partisi, 7 Kasım 2010 genel seçimlerine dört adayla katıldı. Adaylığını 10 sayılı Binegedi Seçim Çevresinden süren Aydınlar Partisi Genel Başkan Yardımcısı Korkmaz İbrahimli, 772 oyla üçüncülüğü alırken, adaylığını 56 sayılı Haçmaz Seçim Çevresinden süren Aydınlar Partisi Genel Başkanı Gulamhuseyn Alibeyli 1112 oyla 5. sırada yer alırken, adaylığını 103 sayılı Gedebey Seçim Çevresinden süren Aydınlar Partisi Meclis Başkanı Nizami Guliyev 3.035 oyla ikinci sırada yer aldı.Aydınlar Partisi daha sonra 9 Şubat 2020 genel seçimlerinde iki adayla yarıştı. 10 numaralı Binegedi Üçüncü Seçim Çevresinden aday gösterilen Aydınlar Partisi Genel Başkan Vekili Korkmaz İbrahimli, 500 oyla 7. sırada, adaylığını 72 sayılı Yardımlı-Masallı Seçim Çevresinden aday olan Genel Başkan Yardımcısı Hanoğlan Ahmedov ise 530 oy alarak 8. sırada yer aldı."Siyasi partiler hakkında" yeni kanunun kabulünden sonra, 17 Nisan 2023 tarihinde Aydınlar Partisi Olağanüstü Kurultayı gerçekleştirilmiş ve kurultayda fesih kararı alınmıştır.
Aydınlar Savaşı

Kitap Türkiye'de bulunan bazı aydınların halkı küçümsemesi, köylüleri hakir ve küçük görmesi, lümpen tarzında davranmalarını konu alan, halk kültürü ve aydın kültürü gibi kavramları masaya yatıran bir tarzda yazılmıştır.
Aydınlar, Adıyaman

1835 ve 1928 yılındaki kaynaklarda Pişpini olarak geçen köyün adı, sonradan Aydınlar olarak değiştirilmiştir. 1965'te Çaylı köyüne bağlı bir mezraa olan Aydınlar, sonradan köy statüsünü elde etmiştir.Köy, Adıyaman il merkezine 27 km uzaklıktadır. Köyün; kuzeybatısında Gölpınar, kuzeydoğusunda İncebağ, kuzeyinde Karahöyük ve geri kalan yönlerinde ise Atatürk Baraj Gölü kenarında yer alır.
Aydınlar, Akçadağ

Genellikle kayısı bahçelerinden oluşturmaktadır, Yanı sıra diğer tarim çeşitleride yetistirlmekte olup toprak verimi yüksektir.Ayrıca birçok sayıda hayvancılık çiftlikleri bulunmakta olup ekonomisi hayvan ve tarım uzerine kuruludur.
Aydınlar, Ceyhan

Daha önceleri Değirmendere köyüne bağlı Sarıgeçili mahallesi iken, 22 Ağustos 1958'de aynı adla köy statüsü kazandı. İlerleyen yıllarda Aydınlar adını alan yerleşim; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra yeniden mahalle olmuştur.
Aydınlar, Erdemli

Mersin il merkezine 70 km, Erdemli'ye 35 km mesafededir. İlköğretim okulu yoktur. Öğrenciler Sarıkaya ilköğretim okuluna taşınmaktadır. Mahallede bir adet sağlık ocağı vardır. Mahallede çiftçilik ve hayvancılık gelişmiş durumdadır. Mahallenin çevresinde Roma ve Bizanslılar'dan kalma mezarlara, sinlere, lahitlere, mağaralara rastlanır. Eski cami karşısında bulunan Avgadı kalesinin harabeleri artık yok olmak üzeredir.  Mahallede içme suyu vardır. Karasal iklim hakimdir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve sert geçmektedir. Geceleri serin geçer.2000 yılı nüfus sayımına göre nüfus 325'tir. Yazlık nüfus 15000-20000 civarında olmaktadır. Kış mevsiminde mahallede kalanların toplam nüfusu 150 civarındadır.
Aydınlar, Espiye

Daha önceleri Güzelyurt köyüne bağlı "Sarnıç" adlı bir mahalle olan yerleşim, 2017 yılında "Aydınlar" adıyla köy statüsü aldı.Köy, Giresun il merkezine 57 km, Espiye ilçe merkezine 27 km uzaklıktadır. Köy, Espiye'nin güneydoğusunda olup,  numaralı Espiye-Soğukpınar il yoluna Özlüce Deresi vadisinden ve Güzelyurt Köyü üzerinden 6,4 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Aydınlar, Görele

Köy, uzun zamandır aynı adı taşımaktadır. 21 Ekim 1994'te Burunucu ve Karlıbel köylerini de sınırları içerisine dahil eden ve belediye statüsü alarak beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi.Köy, Giresun il merkezine 76 km, Görele ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır. Köy, Görele'nin güneybatısında olup,  numaralı Görele-Doğankent il yoluna 1,6 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Aydınlar, Harran

Aydınlar; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Aydınlar, Kaman

Köyün adı, 1928 yılı kayıtlarında Sofiler olarak geçmektedir. Köyün adı, 1935 genel nüfus sayımında ise Sofular olarak geçmektedir.
Aydınlar, Koyulhisar

Köyün adı, 1522 ve 1928 yılı kayıtlarında Aliler ya da Alılar, 1946 yılı kayıtlarında ise Allar olarak geçmektedir.
Aydınlar, Tavşanlı

Köy, 1910 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Simav ilçesine bağlıyken, 15 Kasım 1944'te Tavşanlı ilçesine bağlandı.
Aydınlar, Ulubey

Aydınlar, Ordu'nun Ulubey ilçesine bağlı olan köydür. Ordu şehir merkezine yaklaşık 12 kilometre uzaklıktadır. Köyde cami, sağlık ocağı ve ilköğretim okulu bulunuyor. AK Parti Ordu eski milletvekili, Ordu Büyükşehir Belediyesi'nin ilk ve mevcut başkanı Enver Yılmaz bu köyden çıkışlıdır. Köyün eski ismi Meşayıhtır. Aydınlar, Ordu'nun en çağdaş,ve gelişmiş köylerinden birisidir.Sivas dere yolu köyün tam ortasından geçmektedir asfalt bir yola sahiptir. Köyün ekonomisi Fındık ve Hayvancılığa dayalıdır. İstanbul Ferahevler'de bulunan bir adet Aydınlar Köyü Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği adı altında bir oluşumu da vardır.
Aydınlar, Yayladere

Köyün eski adı 1928 yılı kayıtlarında Çuğ olarak geçmektedir. Köy, 4 Temmuz 1987 tarih ve 19507 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3392 sayılı ‘103 İlçe Kurulması Hakkında Kanun’un 14. Maddesi gereğince Kiğı ilçesinden ayrılarak Bingöl'ün yeni kurulan ilçesi Yayladere'ye bağlanmıştır.
Aydınlar, Çekmeköy

Aydınlar, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda bulunan Çekmeköy ilçesine bağlı 21 mahalleden biridir. İdari sınırlarına bakıldığında doğusunda Soğukpınar; kuzeyinde Cumhuriyet; batısında Kirazlıdere güneyinde ise Sancaktepe ilçesine bağlı İnönü, Atatürk ve Yenidoğan  mahalleleri bulunmaktadır.
Aydınlar, Çerkeş

Köy, Çankırı il merkezine 131 km, Çerkeş ilçe merkezine 11 km uzaklıktadır. Köy, Çerkeş'in kuzeybatısında olup, /numaralı Bolu-Amasya (Gerede-Çerkeş) devlet/uluslararası yoluna, Bedil köyü üzerinden 3,9 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Aydınlar, İznik

İznik turizm bölgesi olup, tarihi, doğası ve göl manzarasıyla, son yıllarda yerli ve yabancı turistler tarafından sıkça tercih edilmektedir. İznik Aydınlar mahallesi 2021 yılında belediye meclisi kararıyla Turizm alanı ilan edilmiş olup göl civarı konaklama tesisleri, bungalov evler ve turizm amaçlı ticari alanların bu bölgede yaygınlaşması başlamıştır.
Aydınlatma

Aydınlatma veya ışıklandırma; tiyatro, dans, opera gibi sahne sanatlarında kullanılan aydınlatma yöntemi. Sahne ışıklandırması amaçlı da kullanılan yöntem son yıllarda bina, tarihi eser ya da dikkat çekilmesi istenen bölgenin görsel olarak zenginleştirilip, dikkat çekici bir şekilde aydınlatılması amacıyla da kullanılmaktadır.Farklı ışıklandırma amaç ve prensipleri için sahne ışıklandırma araçlarının birçok farklı türü kullanılmaktadır.
Aydınlatma gücü

Işık ölçümünde aydınlatma gücü bazen aydınlatma anlamında, bazen de ışık yoğunluğu anlamında kullanılır. Ölçüm birimi kandela/m2'dir.Görüntü işleme bağlamında aydınlatma gücü, doğrusal olmayan kırmızı, yeşil ve mavi renk kanallarının insan gözü dizgesinin duyarlılıklarına göre ağırlıklandırılmasını tanımlar.
Aydınlı Hacı Paşa

Konya'da doğmuş fakat sonrasında Aydın'a yerleştiği için Aydınlı olarak bilinmiştir. Asıl adı 'Celâleddin Hızır' olan bilgin Yıldırım Bayezid devrinde yaşamıştır. Anadolu'da eğitim aldıktan sonra Mısır'a gitmiş, burada değerli hocalardan ders almıştır. Burada, o dönemlerde tedavisi olmayan bir hastalığa yakalanmasından ötürü tebabete merak salmış ve tıp biliminde ilerleyerek doktor olmuştur. Kahire hastanesinde başhekimlik yapmış daha sonra memleketi Aydın'a giderek Aydınoğlu beylerinin yanında kendisini dini ilimlere vermiştir.XIV. yüzyıl İslâm dünyasının en tanınmış âlimlerinden ve aynı zamanda hekimlerinden olan Hacı Paşa’nın başta tıp sahasında olmak üzere, mantık, kelâm ve tefsir sahalarında önemli eserleri bulunmaktadır. Eserlerden ikisi Türkçe, diğerleri ise Arapça olarak kaleme alınmıştır :
Aydınlı Visali

Aydınlı Visali Osmanlı İmparatorluğu Türk Divan Edebiyatı şairi. Osmanlı İmparatorluğu'nda Basitname (Yalın Türkçe ile yazılmış şiir) akımının öncülerindendir. Asıl adı İsadır. Doğum tarihi bilinmemektedir. Aydında doğmuştur. Osmanlı İmparatorluğu padişahı II. Bayezid (1481 - 1512) ve Osmanlı İmparatorluğu padişahı Yavuz Sultan Selim (1512 - 1520 zamanında Edirne şehrinde saray hocalığı yaptığı kayıtlıdır. Aydınlı Visalinin 61 Gazeli ve 1 Murabbasının olduğu bilinmektedir.Divan Edebiyatında Arapça ve Farsça sözcüklerin daha çok kullanılmaya başlaması ile şiir dili anlaşılması zor bir hale gelmişti. Halk bu şekilde yazılan şiirleri anlamıyordu. Divan Edebiyatı yalnızca Osmanlı Sarayının anladığı bir edebiyat olmuştu. Halkında bu edebiyatı anlaması için dilde yalınlaşma gerekliydi. Bunu başlatan Tatavlalı Mahremidir. Tatavlalı Mahremi Aruz veznini ve divan edebiyatının nazım şekillerini kullanmakla beraber özTürkçe şiirler yazarak Basitname (Yalın Türkçe ile yazılmış şiir) akımının öncüsü olmuştur. Türkçe sözcüklerle halk dilindeki atasözleri'ni deyimler'i mecaz'ları kullanmaya çalışmıştır. Diğer Basitname şairleri Edirneli Nazmi, Adem Dede ve Tatavlalı Mahremi dir. Ancak diğer divan şairleri bu akıma katılmadığı için sonradan bu akımı izleyenler olmamıştır.Aydınlı Visali Edirnede saray hocalığı yaparken ölmüştür. Bir Divanı olduğu biliniyorsa da henüz bulunamamıştır.
Aydınlı, Akçakale

Aydınlı; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Aydınlı, Eşme

Köyün Düzköy Mahallesinin yaklaşık 4 km kuzeydoğusunda "Mesatimolos" adlı antik yerleşim ve kaya mezarları bulunmakta olup yapılan araştırmalarda MÖ 4. yüzyıl ile MS 3. yüzyıl arasında burada yaşandığına dair kalıntılar bulunmuştur. Köyün adının buraya yerleşen Yörüklerin Aydınlı cemaatinden geldiği sanılmaktadır.
Aydınlı, Hilvan

Aydınlı; idari bölüm olarak daha önceleri köy iken, 2012 yılındaki yasa değişikliğinden sonra mahalle olmuştur.
Aydınlı, Sivrihisar

Mahallenin adı, 1919 yılı kayıtlarında Polathisar olarak geçmektedir. Daha önceleri Konya'nın Akşehir ilçesi Yunak bucağına bağlıyken, 9 Haziran 1948'de Eskişehir'in Sivrihisar ilçesine bağlandı.
Aydınlı, Tuzla

Aydınlı, İstanbul'un Tuzla ilçesine bağlı bir mahalledir. Tuzla Organize Sanayi Bölgesi, Aydınlı Mahallesi sınırları içinde yer alır. Ayrıca nüfus bakımından Tuzla’nın en kalabalık mahallesidir.  Mahallenin güneyinde Aydıntepe Mahallesi ve Askeri Bölge yer almaktadır. Kuzeyinde, Mescit, Orhanlı ve Orta Mahalleleri, kuzeydoğusunda Tepeören Mahallesi bulunur. Batısında Pendik, doğusunda Kocaeli yer almaktadır.
Aydınlı, Vezirköprü

Mahallenin tarihi Osmanlılar dönemine uzanır. İsmini "aydınlık" kelimesinden almıştır. Mahallenin yakınında bulunan Paşaköy'deki paşadan yerleşim için izin istenmiş; paşanın "Mahallenin camisinin karşı tarafındaki aydınlık yer sizin olsun." demesi üzerine halk bu yere yerleşmiş ve köye "Aylınlı" ismi verilmiştir.
Aydınlık Ermenistan

Aydınlık Ermenistan (Ermenice: Լուսավոր Հայաստան), Ermenistan'da 12 Aralık 2015'te kurulmuş klasik liberal siyasi partidir.2017 Ermeni parlamento seçimlerinde ve 2017 Erivan Kent Konseyi seçimlerinde Çıkış Yolu İttifakı'nın bir parçası olarak seçimlerde yer aldı. 2018 Erivan Kent Konseyi seçimlerini Aydınlık İttifakı'nın bir parçası olarak yürüttü. İttifak üç sandalye kazandı, iki sandalye Aydınlık Ermenistan ve bir sandalye Hanrapetutyun Partisi tarafından alındı.2018 Ermenistan parlamento seçimlerinin ardından, Aydınlık Ermenistan Ulusal Meclis'te üçüncü büyük parti ve Müreffeh Ermenistan ile birlikte iki resmi muhalefet partisinden biri oldu. Aydınlık Ermenistan, Avrupa Liberal Forumu Liberal Politika Enstitüsü'ne bağlı bir üyedir.Aydınlık Ermenistan liberal, Avrupa yanlısı bir siyasi partidir. Edmon Marukyan, Avrupa Birliği ile ilişkileri stratejik ortaklık seviyesine yükseltmek için çağrıda bulundu. Parti üyeleri ayrıca Ermeni vatandaşlarının AB Schengen Bölgesi'ne vizesiz seyahatini savunuyorlar. Parti, Ermenistan'ın Avrasya Birliği'ne şu anki üyeliğine karşı çıkıyor ve Ermenistan'ın üyeliğini geri çekmesi ve Avrupa Birliği ile bir Ortaklık Anlaşması ve Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Alanı'nı müzakere etmeye başlaması gerektiğine inanıyor. Aydınlık Ermenistan, Ermenistan'ın AB'ye tam üyeliğini desteklemekte ve katılım müzakerelerinin ilk adımlarına gecikmeksizin başlanması gerektiğini düşünüyor.Parti bildirgesi şöyle diyor: "Ermenistan pan-Avrupa süreçlerinde ve yapılarında inisiyatif göstermeli ve kendisini Avrupa medeniyeti ve demokrasisinin değerlerinin gerçek taşıyıcısı olarak sunmalıdır." Partinin Avrupa yanlısı yönelimine rağmen, Rusya ile olumlu işbirliğinin sürdürülmesine ve Ermenistan'ın çıkarlarının diğer ülkeler lehine tehlikeye atılmamasına da inanıyor.
Aydınlık Yazıları/Paçal

Aydınlık Yazıları/Paçal, Cemal Süreya'nın ölümünden sonra Kaynak Yayınları tarafından 1992'de basılan ve Süreya'nın Aydınlık gazetesinde yayımlanan yazılarından oluşan kitabıdır. Süreya, gazetede 12 Mart 1979 tarihinden 11 Eylül 1980 tarihinde kadar "Paçal" başlığı altında yazılar yazmıştır. Şiir, dergi, roman, öykü, portre, resim, müzik, piyango, ödül ve reklam gibi çeşitli konularda yazılar yazan Süreya'nın kırk üç yazısı kitapta yer almaktadır.
Aydınlık Yol

Peru Komünist Partisi - Aydınlık Yol (İspanyolca: Partido Comunista del Perú – Sendero Luminoso, PCP-SL), Abimael Guzmán tarafından kurulan Peru'da yasa dışı Marksist-Leninist-Maoist komünist gerilla örgütü.İlk olarak 1980 yılında, Peru hükûmetini gerilla savaşı ile devirip bir Yeni Demokrasi kurulması amacıyla faaliyetlerine başlamıştır. PCP-SL, bir proletarya diktatörlüğü kurulması, kültür devriminin başlatılması ve dünya devrimi ile tam komünizm'e ulaşabileceklerine inanıyordu. Liderleri dönemin sosyalist devletlerinin revizyonist olduğu ve Aydınlık Yol'un dünya komünist hareketinin öncü partisi olduğuna inanıyordu. PCP-SL'nin ideolojisi ve gerilla taktikleri dünyanın başka yerlerindeki Nepal Komünist Partisi gibi Maoist silahlı örgütleri etkilemiştir.Zamanla, Aydınlık Yol'un resmî ideolojisi "Marksizm-Leninizm-Maoizm düşüncesi" olmaktan çıktı ve bunun yerine "Marksizm-Leninizm-Maoizm-Gonzalo düşüncesi" benimsendi. Bazı yazarlara göre örgüt güçlendikçe, Guzmán çevresinde bir kişilik kültü gelişti. Aydınlık Yol kendisini feminist olarak ilan etti ve birçok kadın liderlik kadrolarında yer aldı. Örgüt içindeki militanların %50'si, Merkez Komitesi üyelerinin ise %40'ı kadındı.
Aydınlık çevresi

Aydınlık çevresi, 1966'dan sonra Türk Solunun, Mihri Belli'nin teorisini ve öncülüğünü yaptığı Millî Demokratik Devrim (MDD) ve Behice Boran'ın öncülüğünü yaptığı Sosyalist Devrim (SD) stratejileri çevresinde ikiye bölünmesi sonucunda MDD'cilerin Türk Solu ve Sosyalist Aydınlık dergisini yayımlamaları üzerinde oluşan gruptur. 12. sayısının ardından Sosyalist Aydınlık dergisinde anlaşmazlık ortaya çıktı ve bölünme yaşandı.Maoculuğu benimseyen kesim, Doğu Perinçek önderliğinde Proleter Devrimci Aydınlık dergisini (PDA) yayımlamaya başladı. Bu grup daha sonra Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi'ni (TİİKP) kurdu. Yasal zeminde ise Türkiye İşçi Köylü Partisi'ni (TİKP) oluşturdu. Proleter Devrimci Aydınlık çizgisi TİKP'den sonra zamanla Sosyalist Parti ve İşçi Partisi'ni kurdu. Günümüzde büyük bir kısmı Vatan Partisi'nde örgütlenmiştir. Halen Aydınlık gazetesi, Teori dergisi ve Ulusal Kanal gibi yayın organları ile yayın yapmaktadırlar.
Aydınlık, Mazgirt

Köyün eski adı "Canik" olup yerleşimden 1530 yılı tahririnde "Canik" adıyla Kiğı sancağının Göcek nahiyesine bağlı bir köy bahsedilmektedir. 1642 yılında da Göcek nahiyesine bağlı görülen yerleşimde vergiye konu sadece Müslümanlardan oluşan 7 hane bulunmaktaydı. Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuyla birlikte de Canik adıyla o dönemki Mazgirt kazasına bağlı görülen yerleşim, 1960 yılı nüfus sayımından itibaren Aydınlık adıyla kayıtlarda yer almaktadır.
Aydınlıkevler, Altındağ

Aydınlıkevler, Ankara ilinin Altındağ ilçesine bağlı bir mahalledir. Altınpark bu mahalle sınırları içerisinde bulunmaktadır.2018 yılında yapılan değişiklikle birlikte Altınpark Mahallesi, Aydınlıkevler Mahallesi'ne dahil edildi. Eski adı Seyfi Demirsoy olan mahalle, ismini Ankara'nın en büyük rekreasyon alanlarından biri olan Altınpark'tan almaktaydı. Merkezi konumu ve ulaşım kolaylığı mahallenin en önemli özelliğiydi. İnönü Anadolu Lisesi, Esenevler Anadolu Lisesi, 13 Ekim İlköğretim Okulu, Halim Şaşmaz İlköğretim Okulu'nu barındırmaktaydı. 2007 ve 2014 yıllarında lağvedilen Siteler ve Seyfi Demirsoy mahallelerinin bir bölümü Altınpark Mahallesi'ne dahil edilmişti.
Aydınlıkla Karanlığın Ayrılması

Aydınlıkla Karanlığın Ayrılması; 1512 yılında ünlü İtalyan Rönesans dönemi sanatçısı Michelangelo tarafından Vatikan'daki Sistina Şapeli'nin tavanına çizilmiş olan bir fresktir. Resimde, Tekvin'de bahsi geçen 9 mühim olaydan biri olan aydınlıkla karanlığın ayrılışına gönderme yapılmıştır. Resmin, 1512 yazında, Sistina Şapeli projesinin son yılında tamamlandığı düşünülmektedir. Aydınlıkla karanlığın ayrılması Tekvin'de şu sözlerle anlatılmıştır:4Tanrı ışığın iyi olduğunu gördü ve onu karanlıktan ayırdı.(1: 4 Et vidit Deus lucem quod esset bona et divisit Deus lucem ac tenebras.)
Aydınocak, Gevaş

Aydınocak ya da eski adıyla Şetwan, Van ilinin Gevaş ilçesine bağlı bir mahalledir. 2011 Van depreminden sonra, Van şehrinin büyükşehir statüsüne girmesi nedeniyle mahalleye dönüştürülmüştür. Bu tarih öncesindeki statüsü ise köydür.
Aydınoğlu Mehmet Bey Camii

Aydınoğlu Mehmet Bey Camii, Türkiye'nin İzmir ilinde yer alan bir camidir. Ödemiş ilçesinin Birgi Mahallesi'nde bulunan cami, 1312'de tamamlandı.Aydınoğlu Mehmet Bey Camii, Aydınoğulları Beyliği'nin kurucusu Aydınoğlu Mehmed Bey tarafından 1312'de yaptırıldı. Aydınoğulları tarafından yaptırılan ilk camidir.Aydınoğlu Mehmet Bey Camii, hamamı ve medresesi ile birlikte külliye biçiminde inşa edildi. Caminin kesme taştan yapılmış bir minaresi vardır. Giriş kapısı doğu cephesindedir. Güneydoğu köşesinde mermer bir aslan heykeli yer alır.
Aydınpınar, 19 Mayıs

Mahallenin eski adı Karacageyik ve Kumkelik olarak geçmektedir. Daha önceleri bir köy iken, 12 Kasım 2012'de TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile mahalle oldu.Mahalle, Samsun il merkezine 61 km, 19 Mayıs ilçe merkezine 28 km uzaklıktadır. Nebiyan Dağı mahalle yakınlarında bulunur.
Aydınpınar, Mudanya

Mahallenin eski sâkinleri ekseriyetle Rumlar idi. Haç seklinde insa edilmis bu mahallenin tam ortasinda kilise vardi (Hacın kalbi olarak bilinen yer)Köyün Cumhuriyet tarihi ile ilk sakinleri Rumeli ve Girit göçmenleridir.Daha sonra karadenizli birkaç aile daha gelmiştir.Hayvancılıkla uğraşan neredeyse yoktur.Önemli bir kesimin gelir kaynağı ise Zeytin,Zeytinyağı ve Dünyaca ünlü Mudanya Siyah İnciridir.Geçmiş zamanlarda dini merkez olan apostoloi kilisesi şimdilerde harebe halindedir.Konum olarak bağlı bulunduğu Mudanya ilçe merkezine 5 KM Bursa-Nilüfer ilçesine 15 KM uzaklıkta yer almaktadır.Bitki örtüsü genelde zeytinağaçları ve fıstık çamlarından oluşmaktadır.Çok az da olsa makiler de mevcuttur.Mudanya Devlet Hastanesi Aydınpınar Mahallesi sınırları içerisinde kalmaktadır.
Aydınspor 1923

Aydınspor 1923, Aydın'da kurulan eski futbol kulübü. Zamanında 2. Lig 3. Lig ve Bölgesel Amatör Ligde mücadele etmiştir. Bu kulüp, Aydınspor 2009 yılında 3. Lig'den amatör kümeye düşünce, amatör lige düşen Aydınspor'un yerini alması için Aydın Belediyesporun ismini Aydınspor 1923, mavi-beyaz olan renklerini de siyah-beyaz olarak değiştirmesiyle ortaya çıkmıştır. Efeler Diyarının takımı olduğu için unvanı Zeybekler olmuştur.Bölgesel Amatör Ligi'nde ilk sezonda şampiyon olmuş ve 3. lige çıkmıştır. Sezonun son haftası Adnan Menderes Stadı'nda oynanan Çiğli Belediyespor Maçında 15.000 seyirci ile Bölgesel Amatör Lig seyirci rekoru kırılmıştır.Aydınspor 1923 İlk Resmi Maçını Kuşadasıspor'a karşı oynamıştır. İlk resmi maç kadrosu Fatih Demir, Mustafa Akcan, Hakan Sofuoğlu, Emre Arıcı, Berkant Mutlu, Agah Oktay Yılmaz, Emre Küçükokur, Cahit Paşa, Semih Aral, Alp Eren Aktemur, Orçun Akgün'den oluşmaktaydı.2011-2012 Sezonunu 7. sırada tamamlamıştır. 2012-2013 sezonunda 3. Lig 2. Grubu'nu bitime iki hafta kala şampiyonluğu garantileyerek tamamlamıştır. 2013-2014 sezonundan itibaren 2. Lig'de mücadele etti. 2015-16 sezonunda Türkiye kupasında tarihinde ilk defa grup maçlarına kalma başarısı göstermiştir. Ziraat Türkiye Kupası 3. turunda PTT 1. Lig temsilcisi Denizlispor'u 1-0 mağlup ederek, tarihinde ilk kez gruplara kalmayı başardı. Çaykur Rizespor, Bucaspor ve Mersin İdman Yurdu takımları ile eşleşen Aydınspor 1923, ilk maçında Mersin İdman Yurdunu sahasında 4-0 yenme başarısını gösterdiyse de, sonraki maçlarında Bucaspor karşısında 2-0, Çaykur Rizespor karşısında 3-1 ve 2-1 Mersin İdman Yurdu karşısında 4-0 yenilmekten kurtulamamıştır.24 Haziran 2015 tarihinde yapılan kongrede yeni başkan Fatih Atay seçilmiştir. 17 Mayıs 2016 tarihinde istifa eden Fatih Atay yerine Hidayet Türen göreve getirildi. 2016-17 sezonunda Kırmızı Grubu 16. tamamlayarak 3. Lige düştü. 2017-2018 sezonunda mali kriz yaşayan Aydınspor 1923 ligi 16. sırada tamamlayarak Bölgesel Amatör Lige düşürüldü. 2018-2019 sezonu Bölgesel Amatör Lig 7. grubu 7. sırada bitirmesine rağmen, gruptaki 4 Aydın ekibi içinde ikinci sırayı elde ettiği için Play-Out oynadı. Süper Amatör Lig'den Karpuzlu Belediyespor'la karşılaşan Aydın, rakibine 2-0 mağlup olarak Aydın Süper Amatör Ligine düştü. 2019-2020 sezonunda Aydın Süper Amatör Lig B Grubunda yer alan Aydınspor 1923 Süper Amatör Lig 2. Grup'ta fikstüre girmesine rağmen ligden çekildi, kulüp ayrıca başvurmuş olduğu U19 Kategorisi'nden de ligden çekildi. Kulüp 2019-2020 sezonundan itibaren faaliyet göstermemektedir.Aydınspor 1923 futbol takımı maçlarını Aydın Adnan Menderes Stadı'nda oynamıştır. Stad'ın Kapasitesi 10.988 olup, Aydın'ın en büyük stadıdır. İdmanlarını Aydın Mukan Perinçek Stadı'nda yapmaktaydı. Kulüp binası da Aydın Hüseyin Aksu Tesisleri'dir.Aydınspor 1923'ün taraftar grubu Asi Kankalar'dır. Adnan Menderes Standı'nın Sağ Kapalı bölümünde bulunan taraftar grubu takımına büyük destek vermeye devam etmektedir.
Aydınsu, Karayazı

Emin Komu olarak da geçen mahallenin eski adı 1916  yılı kayıtlarında Kaprih olarak geçmektedir. 1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Karayazı Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.Mahalle, Erzurum il merkezine 160 km, Karayazı ilçe merkezine 40 km uzaklıktadır. Mahalle, Karayazı'nın güneydoğusunda olup,  numaralı Karaçoban-Karayazı il yoluna, Aliküllek ve Ağaçlı mahaleleri üzerinden 16,3 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Aydıntepe

Aydıntepe ve çevresinde eski çağlardan günümüze ulaşan yerleşim izleri görülmektedir. Yerleşimin 5 km kuzeybatısındaki "Çovrang Yayla Yerleşmesi"nde  yapılan yüzey araştırmalarında Orta Çağ ve Yakın Çağ dönemi keramikleri bulunmuştur. Aydıntepe merkezinde, güneybatıda yer alan ve büyük bölümü mezarlık olarak kullanılan höyükte bulunan seramik kalıntıları, burada Eski Tunç Çağı, Demir Çağı, Roma Dönemine ait yerleşimi göstermektedir. İlçenin hemen altında tüf anakayanın oyulmasıyla inşa edilen ve Orta Çağ'a tarihlenen "Aydıntepe Yeraltı Şehri" yer almaktadır. MÖ 3000-2500 yılları arasında Aydıntepe ve çevresi Hititlerin egemenliğinde bulunmuştur. Sonrasında Urartular, İskitler, Romalılar, Persler ve Bizanslılar' ın egemenliğinde kalmıştır. 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi sonrasında Türkler' in egemenliğine geçmiş 1072-1202 yılları arasında bazen Saltukluların bazen de Danişmendlilerin hakimiyetinde kalmıştır. 1202 yılında Selçuklular Saltuklu Devletine  son verince Bayburt ve çevresiyle birlikte Aydıntepe'yi de hakimiyetlerine geçirmiştir. Sonraki dönemde İlhanlıların, Akkoyunluların ve Safevilerin  denetiminde kalmış, 1514 Çaldıran Muharebesinden sonra Osmanlıların hakimiyetine girmiştir. Osmanlı döneminde "Hart" ismiyle Bayburt kazasına bağlı bir nahiye oldu. 1916 yılında Rus kuvvetlerince ele geçirilen yerleşim 21 Şubat 1918 yılında yeniden geri alındı. 26 Ekim-29 Aralık 1919 tarihleri arasında meydana gelen ve "Hart Olayı" olarak da bilinen Şeyh Eşref ayaklanması burada meydana gelmiştir. 21 Aralık 1956 tarihinde belediye teşkilatı kuruldu ve "Aydıntepe" adını aldı. 1987 yılında ilçe olan Aydıntepe önce Gümüşhane iline, 1989 yılında il olan Bayburt'a bağlandı.Bayburt kültürü ve geleneklerinin yanı sıra Bayburt'tan farklı olarak Karadeniz kültürü de yaşanmaktadır. Zira ilçede hatırı sayılır derecede Trabzon kökenli insan yaşamaktadır. Folkloru Bar'dır fakat yöre insanı çok iyi derecede horon da oynar. Eskilerden tulum eşliğinde kadınlar atma türkülüde oynarken şu an tulum olmamasına karşın kemençe varlığını hala korumaktadır. Aydıntepe de Bayburt şivesinden farklı olan "Geliyem, gidiyem" ağzıyla konuşulur ki günlük dilde de Bayburt'ta kullanılmayan hatırı sayılır sayıda farklı kelime kullanılmaktadır. Tipik Bayburt ve Trabzon arasında kalmış sentez/geçiş kültürü hakimdir.
Aydıntepe (İstanbul metrosu)

Aydıntepe Metro İstasyonu, İstanbul metrosu'nun M4 hattında yer alan inşa halindeki metro istasyonudur. İstasyon, Pendik'in Esenyalı Mahallesi'nde Necmettin Erbakan Caddesi üzerinde yer almaktadır. 41 metre derinlikte yer alan istasyonun, Necmettin Erbakan Caddesi'nde 1 adet girişi bulunacaktır.
Aydıntepe Tren İstasyonu

Aydıntepe Tren İstasyonu, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, Tuzla ilçesi Aydıntepe Mahallesi'nde yer alan TCDD'ye ait hemzemin tren istasyonudur.İstanbul-Haydarpaşa - Ankara demiryolu üzerinde yer alan istasyon, TCDD tarafından elektrifikasyon altyapısıyla inşa edilerek 29 Mayıs 1969'da hizmete girmiştir. İstasyon, 1969 - 2012 yılları arasında B2 (Haydarpaşa - Gebze) Banliyö Treni'ne hizmet vermiş, Marmaray projesinin inşası kapsamında 29 Haziran 2012'de kapatılmış ve -yaklaşık 150 metre doğuya kaydırılıp- yeniden inşa edilerek 12 Mart 2019'da tekrar hizmete girmiştir.İstasyon, TCDD Taşımacılık tarafından işletilen B1 (Halkalı - Gebze) Banliyö Trenleri'ne hizmet vermektedir.
Aydınyayla, Alucra

Köy, Giresun il merkezine 185 km, Alucra ilçe merkezine 35 km uzaklıktadır. Köy, Alucra'nın kuzeydoğusunda olup, İlçe merkezine Kaledibi, Gökçebel ve İğdecik köyleri üzerinden bir köy yoluyla doğrudan bağlıdır.
Aydınşeyh

Köy, 1928 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Daha önceleri Kırıkkale Merkez ilçeye bağlıyken, 20 Mayıs 1990'da Balışeyh ilçesine bağlandı.
Aye Nyein Thu

Aye Nyein Thu ( Burmaca : အေးငြိမ်းသူ; d. 1995), A Nyein olarak da bilinir, Myanmar'ın Chin Eyaletindeki ülke içinde yerinden edilmiş kişilere tıbbi bakım sağlayan gönüllü çalışmasıyla tanınan Burmalı bir doktordur. Çalışmaları için BBC'nin 2022'nin 100 Kadınından biri olarak kabul edilmiştir.Aye Nyein Thu, 2020'de doktor olmaya hak kazandı.  Şubat 2021'de, demokratik olarak seçilmiş Ulusal Demokrasi Birliği'nin Burma ordusu tarafından görevden alındığını gören Myanmar darbesi sırasında, Tatmadaw, Aye Nyein Thu, diğer tıp uzmanlarının yanı sıra Mandalay'da yaralı sivillere ve protestoculara tıbbi bakım sağladı.O yılın ilerleyen zamanlarında Aye Nyein Thu, Chin Eyaleti, Mindat Kasabasına gitti; o zamanlar kasaba ve çevresinde sadece iki çalışan doktor vardı.    Mindat sakinlerine ve civardaki köylülere ve ayrıca ülke içinde yerinden edilmiş kişilerin kamplarına tıbbi bakım sağlamak için derme çatma bir hastane kurdu.   Hastane, ayrıca izole edilmiş topluluklara ve tıbbi bakım için Mindat'a gitmeye gücü yetmeyenlere sosyal yardım çalışmaları da sağlıyor.Eylül 2021'de askeri cunta, Aye Nyein Thu'yu "şiddeti kışkırtmakla" ve cunta karşıtı bir militan grup olan Halk Savunma Kuvvetlerini desteklemekle suçladı.  Aye Nyein Thu'ya tıbbi malzeme ulaştırmaya çalışan üç gönüllü tutuklandı. Yerel isyancı grup  , ordunun bir röntgen makinesine, bir anestezi makinesine, bir oksimetreye ve ilaçlara el koyduğunu, cuntanın ise kendisine Chinland Savunma Kuvvetlerine vermeyi planladığı silah, cephane ve paranın teslim edildiğini iddia ettiğini bildirdi. Askeri cunta, Aye Nyein Thu'yu sürgündeki Burma hükümeti Myanmar Ulusal Birlik Hükümeti'nin sağlık bakanı Zaw Wai Soe için çalışmakla suçladı ve Mindat sakinlerini onu tutuklamaya çağırdı.  Aye Nyein Thu ayrıca ordu tarafından hastanesine verilen bağışları askeri karşıtı gruplara vererek kötüye kullanmakla suçlandı; buna itiraz etti ve herhangi bir mali usulsüzlüğün idari beceri eksikliğinden kaynaklandığını söyledi.Aralık 2021'de Aye Nyein Thu'nun Mindat'taki hastanesi Burma ordusu tarafından basıldı ve hasar gördü. Yeniden yapılanma sürecinden geçmesi için birkaç ay süreyle kapatılması gerekti. Hastane 2022'de yeniden açıldı.Aye Nyein Thu 2022'de, Myanmar'da ülke içinde yerinden edilmiş kişilere sağlık hizmeti sağlayan çalışmaları nedeniyle BBC tarafından o yılın 100 Kadınından biri seçildi.
Ayelet Zurer

Ayelet Zurer (İbranice:איילת זורר), (d. 28 Haziran 1969, Tel Aviv), İsrailli oyuncu. Ayelet Zurer'in İsrail'de lakabı Buz Prensesi dir.
Ayelet Şaked

Ayelet Şaked () İsrailli bilgisayar mühendisi, siyasetçi ve bakan. Habayit Hayehudi partisinden milletvekili seçilen Şaked; ülkesinin Adalet Bakanlığı görevini 2015 yılından itibaren yürütmektedir.
Ayene

Şehir ülkenin orta kesiminde anakara bölgesinde Wele-Nzas ili içerisinde yer alan bir yerleşim bölgesidir. Şehirde 2012 tahmini verilerine göre 4.206 kişi yaşamaktadır. 2001 tarihinde gerçekleştirilen resmi nüfus sayım sonuçlarına göre 3.099 kişi yaşamaktaydı.
Ayesha A. Malik

Ayesha A. Malik ( Urdu: 3 Haziran 1966 doğumlu) Pakistanlı bir yargıçtır. Pakistan Yüksek Mahkemesi'nin ilk kadın yargıcıdır.Malik ayrıca 27 Mart 2012'den 5 Ocak 2022'ye kadar Pakistan'daki Lahor Yüksek Mahkemesi Yargıcı olarak görev yapmıştır.Temel eğitimini Paris ve New York'taki okullardan almıştır ve A-Level'lerini Londra'daki Francis Holland Kız Okulu'nda tamamlamıştır. Pakistan'da Karaçi Dilbilgisi Okuluna gitmiş ve Karaçi Devlet Ticaret ve Ekonomi Koleji'nden Ticaret Lisans derecesini almıştır. İlerleyen süreçte hukuk derecesini Pakistan Hukuk Fakültesi'nden ve LL.M'den almıştır. Harvard Hukuk Fakültesi'nden M. Malik, üstün başarılarından dolayı 1998-1999 Londra H. Gammon Üyesi seçilmiştirAyesha, hukuk kariyerine 1997'den 2001'e kadar Karaçi'deki Fakhruddin G. Ebrahim & Co.'da Bay Fakhurddin G. Ebrahim'e yardımcı olarak başlamıştır.2001'den 2004'e kadar Malik, başlangıçta Kıdemli Yardımcı olarak Rizvi, Isa, Afridi & Angell ile çalışmış, 2004'ten 2012'ye kadar Rizvi, Isa, Afridi & Angell'de (RIAA) Ortak olarak çalışmıştırBu süreçte Firma'nın Lahor Ofisinden sorumluydu ve firmanın Kurumsal ve Dava Departmanına öncülük ediyordu.Ocak 2019'da Pakistan'ın Lahor kentinde yeni kurulan Kadın Hakimleri Koruma Komitesi'nin başkanı oldu. Bu komite, Baş Yargıç Lahore Yüksek Mahkemesi tarafından bölge mahkemelerinde avukatların kadın yargıçlara yönelik holiganlığına karşı dava açmak için oluşturulmuştur.Ayrıca, her kız ve kadın için eşitlik ve adalet yoluyla kadınların güçlendirilmesine yönelik bir girişim olan Uluslararası Kadın Hakimler Birliği'nin (IAWJ) parçasıdır. Yargıç Ayesha, hukukun üstünlüğünü korumada toplumsal cinsiyet perspektifinin öneminin savunucusudur.Ayesha'nın yasal uygulaması, Yüksek Mahkemeler, Bölge Mahkemeleri, Bankacılık Mahkemesi, Özel Mahkemeler ve Tahkim Mahkemelerindeki görünümlerden oluşmaktadır.İngiltere ve Avustralya'da, Pakistan'da çocukların velayeti, boşanma, kadın hakları ve kadınların anayasal korunması konularını içeren aile hukuku davalarında bilirkişi olarak bulunmuştur. Dahası kadın haklarına ve toplumsal cinsiyet eşitliğine atıfta bulunan birkaç önemli karar yazmıştır.2022 yılında  Pakistan Yüksek Mahkemesi Yargıcı olarak yemin etti. Yargıtay'ın ilk kadın yargıcı oldu.Punjab Üniversitesi'nde Banka Hukuku, Karaçi'deki Muhasebe ve Yönetim Bilimleri Koleji'nde İşletme ve Bilgi Teknolojileri ve Ticaret Hukuku Yüksek Lisans Bölümü'nde ders vermiştir.Punjab Yargı Akademisi Kurulu için 'mahkeme süreçlerinde toplumsal cinsiyet duyarlılığı' üzerine bir kurs geliştirmiştir.Ayrıca, mahkemelerin çevresel sorunlarıyla ilgilenmesini kolaylaştırmak için çevre kanunları hakkında el kitabı derlemiştir.Yoksulluğu azaltmak amacıyla, mikro finans programlarında ve beceri eğitim programlarında yer alan STK'lar için ücretsiz olarak danışman olarak çalışmıştır.Ek olarak yıllarca Lahor'daki SOS Herman Gmeiner Okulu'nda  gönüllü olarak İngiliz Dili ve İletişim Becerilerinde Gelişim dersleri vermiştir.
Ayet

Âyet ya da Âyet-i Kerime (Arapça: آية veya آية كريمة), Kur'an surelerini oluşturan harf, kelime veya cümlelerdir.Âyet Arapçada delil, açık alamet, veri veya işâret gibi anlamlara gelmektedir. Türkçe olarak Ayet şeklinde kullanımı yaygındır. Kur'an'da da cümle içinde bulunduğu konuma göre mucize (Bakara, 2/211), alamet (Bakara, 2/248), ibret (Nahl,16/ 11), acayip iş (Mü'minun, 23/50), delil (İsra, 17/12) ve Kur'an ayeti (Nahl, 16/101) karşılığı olarak kullanılmıştır.Kur'an'daki ayetlerin uzunlukları, Mushaf'ta tam bir sayfa ile en kısa olarak bir ya da birkaç harften oluşan 'kesik harfler' veya Mukattaa harfleri arasında değişmektedir.Kur'an ayetlerinin sayısı Orijinal Kur'anın elde olmaması, Kur'anın yazım dönemindeki alfabetik yetersizliklerden dolayı noktalama işaretlerinin olmaması sebebiyle ayetlerin nereden başlayıp nerede bittiğinin bilinmemesi, besmelenin ayet olup olmadığı, mukatta' harflerinin birer ayet sayılıp sayılmaması gibi sebeplerle kesin olarak bilinmemektedir. Kur'an mushaflarında mevcut numaralandırmaya göre 6237 ayet bulunmaktadır. Ayrıca resmi Osman mushafı dışındaki sahabelere ait bazı Kuran nüshaları arasında farklılıklar bulunduğu da bilinenler arasındadır.Farklı zamanlarda yazılan ayetlerin sureler içerisinde diziliminin vahiy ile belirlendiğine inanılır.Bunlardan muhkem (sağlam, tahkimat yapılmış, güçlendirilmiş) olanların anlamlarının herkesin anlayabileceği şekilde apaçık, müteşabih (benzeşik, temsili veya alegorik) olanların ise birtakım anlatı, işaret, ima veya imgelerle konuları ele aldığına, önemli olanın anlatılmak istenen mana ve ana fikir olduğuna inanılır. Ayetlerin sınıflandırılması ve anlaşılması amacıyla islam dünyasında binlerce tefsir ve meal kitabı yazılmıştır.
Ayet-el Kürsi

Ayet-el Kürsi (Arapça: آية الكرسي), Kur'an'da Bakara Suresi'nin 255. ayetidir. Medine'de indirildiğine ve birçok faziletinin olduğuna inanılır.Koruyucu özelliklere sahip olduğuna inanılan ayet-i kerime, farz namazlardan sonra okunduğu gibi, diğer zamanlarda da Allah'a sığınmak için, şerden korunmak adına okunur.
Ayetullah

Ayetullah (Arapça: آية الله; Farsça: آيت‌الله Āyatollāh), Şiîlik'te özellikle Câferîliğinin başlıca ekolü olan Usulî kolunda kullanılan bir unvandır.İran ve Irak'ta Şiîlik'te onur unvanı olarak kullanılırken 20. yüzyılda geniş bir dağılıma sahip olmuştur. İran'da dini bir makam olarak da bilinir. Ayetullah unvanına sahip insanların fetva verme yetkisi vardır. Tarihte ilk defa Allâme el-Hillî için ayetullah unvanı kullanılmıştır.Ayetullah unvanı, Ulema topluluğunun fikir birliğine dayanarak hocası tarafından verilir. Ayetullah unvanı kazananlar Kur'an, Sünnet, İcma ve Akıl (Sünnilerdeki Kıyas) başta olmak üzere Fıkıh usûlünden hareket ederek içtihad etme hakkına sahiplerdir. Uzmanlık alanında havza ilmiye (houze-ye ilmi)'de öğretmenliği yapabilir ve istiftalara karşı fetva verebilir. Günümüzde İran'da 1.000 civarında ayetullah vardır.En önemli Ayetullahlar fıkıh usûlü toplaması olan 'Risale' (رسالة توضيح المسائل) yazmasıyla Büyük Ayetullah (Arapça: آية ‌الله العظمی âyetullâhi'l-uzmâ) diğer tabirle merci-i taklid (مرجع تقليد / Marja Dini مرجع ديني Marja Taqlid) seçilebilirler.
Ayetullah Durrani

Durrani 1 Ocak 1956'da Pakistan'ın Mastung bölgesinde doğdu. Pakistan Halk Partisi bünyesinde siyaset yapan Durrani sırasıyla; 2008-2013 yılları arasında Pakistan Ulusal Meclisi Üyesi ve 2008-2011 yılları arasında Pakistan Sanayi ve Üretimden Sorumlu Devlet Bakanı olarak görev yaptı.
Ayetullah Sümer

Ayetullah Sümer (d. 1905 İzmir - ö. 10 Mart 1979 İstanbul), Türk ressam ve sanat eğitmeni. Cumhuriyet döneminin ilk ressamlarından biri olarak bilinir.1905 yılında İzmir'de doğan Ayetullah Sümer, ilk ve orta öğrenimini bu şehirde gerçekleştirdikten sonra 1925 yılında Fransa’ya giderek Marsilya Ticaret Okulu'nda eğitimine devam etmiştir. Marsilya’da eğitimine devam ederken resim ile ilgilenmeye başlayan Sümer, 1927’de İzmir’e dönene kadar Marsilya Güzel Sanatlar Yüksek Okulu'nda Théophile Bérengier’in resim atölyesine devam etmiştir. 1928 yılında İzmir Türk Ocağında ilk kişisel sergisini açan Sümer, burada tamamen sanatla ilgilenmeye karar verir. Aynı yıl devlet bursu alarak Paris'e gider.Paris'te bulunduğu süre içerisinde Baudin'in atölyesinde fresk üzerine çalışmalar yapmıştır. 1929 yılında Türkiye’de Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği'nin kurulmasına öncülük eden Sümer, 1933’te Türkiye’ye dönene kadar geçen süreçte Paris’te dört sergi açmıştır.Türkiye’ye döndükten sonra İstanbul’a yerleşen sanatçı, 1938’de İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde fresk atölyesi kurarak 1971'de emekli olana kadar burada eğitim vermeye devam etmiştir.  Sümer, aynı zamanda, 1939 yılında Cumhuriyet Halk Partisi tarafından düzenlenen Yurt Gezileri'ne seçilen ressamlardan biri olmuş, gezi kapsamında Afyon'a giderek, burada eskizler ve tablolar üretmiştir.1979 yılında İstanbul'da hayatını kaybeden Sümer,  1983'te "Akademinin Kuruluşunun 100. Yılı" kutlamaları kapsamında "Osman Hamdi Onur Ödülü'ne değer bulunmuştur.Ayetullah Sümer'in, başta Devlet Resim ve Heykel Müzesi'nde olmak üzere, resmi ve özel koleksiyonlarda pek çok eseri bulunmaktadır.
Ayeyarwady bölgesi

Ayeyarwady bölgesi (), Myanmar'ın bir bölgesidir. Bölgenin nüfusu 2014 yılı itibarıyla 6,184.829'dur. Bölgenin başkenti Pathein şehridir.
Ayfer Akansel Altay

İlk, orta ve liseyi TED Ankara Koleji'nde okudu. Üniversite eğitimini Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde 1980 yılında tamamladı. Aynı yıl Hacettepe Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu'nda İngilizce okutmanı olarak görev yapmaya başladı. Bu arada Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı'nda 1983 yılında masterını, aynı bölümde 1988 yılında doktorasını tamamladı. 1987 yılında Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Mütercim Tercümanlık Bölümü anabilim dalı başkanı olarak görev yapmaktadır.
Ayfer Atay

Ayfer Atay ; (d. 1933, Ortaköy, Beşiktaş, İstanbul), Türk futbolcu ve siyasetçi, Ortaköy SK eski futbolcusu ve başkanı. Eski Beşiktaş Belediye Başkanı.1933 yılında Ortaköy'de doğan Atay, gençlik yıllarında Ortaköy Spor Kulübü'nde uzun yıllar futbol oynamıştır. Daha sonraki yıllarda çeşitli dönemlerde Ortaköy Spor Kulübü başkanı olarak da görev yapmıştır.1989-1999 arası, iki dönem SHP ve CHP'den Beşiktaş Belediye Başkanı olarak görev yapmıştır. 1989 Yerel Seçimleri'nde SHP'den Beşiktaş Belediye Başkanı Adayı olmuştur ve %47,79 oy oranı ile belediye başkanı seçilmiştir. Dört yıl sonraki 1994 Yerel Seçimleri'nde yine SHP'den tekrar aday olmuş ve bu sefer %29,26 oy oranı ile tekrardan Beşiktaş Belediye Başkanı seçilmiştir. Ancak 1999'da 3. defa CHP'de aday olmasına rağmen ANAP'ın aday olan Yusuf Namoğlu'na karşı seçimi kaybetmiştir. Yıllar sonra 2009'da bu sefer 4. kez DSP'den Beşiktaş Belediye Başkanı adayı olmuştur ama kazanamamıştır. Ayrıca Beşiktaş JK Kongre üyesi olan Atay, 2012'de ki Beşiktaş Kulüp Başkanlığı seçimlerinde Hürser Tekinoktay'ı desteklediğini açıklamıştır.
Ayfer Dönmez

1982'de Manisa'da doğdu. Çocukluğu Manisa'da geçti.  Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sinema-TV bölümünde öğrenim gördü.2003 yılında üniversite son sınıf öğrencisi iken Bir İstanbul Masalı adlı televizyon dizisinin kamera arkasında stajyer olarak görev aldı. Bu dizide yönetmenden gelen teklif üzerine Ceylan karakterini canlandırdı.Kadir Has Üniversitesi’nde oyunculuk alanında yüksek lisans yaptı. Üç yıl Şahika Tekand Stüdyosu'nda oyunculuk eğitimi aldı.Kara Köpekler Havlarken (2009),  Kurtlar Vadisi Gladio (2009), Sonsuz Bir Aşk (2015), Sadakat (2015), Yeniden Leyla (2020)  adlı sinema filmlerinde  ve pek çok televizyon dizisinde rol aldı.2016'da Murat Mahmutyazıcıoğlu'nun, İstanbul'da aynı ailenin üç farklı kuşaktan kadınların öyküsünü anlatan Sen İstanbul'dan Daha Güzelsin adlı oyununda ailenin anneannesini canlandırdı. Bu oyunu sahnelemek için kurulan BAM İstanbul tiyatro topluluğunun kurucularından birisidir.
Ayfer Elmastaşoğlu

Ayfer Elmastaşoğlu (d. 16 Şubat 1944, İzmir), Türk eski millî futbolcu ve eski teknik direktör. Aktif futbol kariyerinin tamamını Altay Spor Kulübü'nde geçirdi ve daha sonra Altay'nın teknik direktörlüğünü yaptı. Altay ve Galatasaray'da  oynamış millî futbolcu Ayhan Elmastaşoğlu'nun kardeşıdır. Teknik direktör olarak ağırlıklı olarak Ege Bölgesinin ekiplerinde görev almıştır.1961-76 yılları arasında Altay forması giydiği 324 lig maçında 60 gol atmıştır. Futbol kariyeri boyunca başka bir takımda oynamamış ve Altay'ın efsane futbolcuları arasına adını yazdırmıştır.5 kez Türkiye U-18, 3 kez Türkiye U-21, 3 kez de Türkiye A millî takımı formasını giymiştir. A millî takım formasını ilk maçına 1966 yılında Danimarka'yla oynanan özel maçta giyen Elmastaşoğlu ilk ve tek resmi maçını ise 1972 Avrupa Futbol Şampiyonası elemelerinde 1971 yılında Polonya'ya karşı oynamıştır.1980 yılında Altay'ı çalıştırmış ve takımın başında Türkiye Kupası kazanmıştır. Türkiye Kupası'nı hem futbolcu hem teknik direktör olarak kazanan ilk isimdir. 1985-86 sezonunda geçici olarak bu görevi tekrar üstlenmiştir.Daha sonraki sezonlar Marmaris Belediyespor, Manisaspor, Bucaspor ve Göztepe'de teknik direktör olarak görev almıştır.
Ayfer Er

1993 yılında çalışmaya ara verdiği bir dönemde, bir tesadüf sonucu böyle bir seyahate çıkmaya karar vermiştir. Göran isimli elektronik mühendisi İsveçli arkadaşıyla, 10.5 metre boyundaki Cantana III isimli İsveç yapımı tekneyle yolculuğa çıktılar. 1993 yılında Datça'da başlayan seyahatleri 1998 yılında Antalya'da sona erdi.