Andrea del Sarto

Andrea del Sarto (16 Temmuz 1486 - 21 Ocak 1530), Yüksek Rönesans ve Maniyerizm üslubunun başlangıç döneminde Floransa'da yaşamış ve resimler hazırlamış İtalyan bir ressamdır. Yaşadığı dönemde hazırladığı resimler ve resim yapma yetenekleri gayet övülmüş ve beğenilmiş ve bu dönemde "senza errori (İtalyanca: hiç hatasız)" ressam olarak lakap verilmiştir. Fakat aynı dönemde yaşayıp ve aynı üslupla eserler hazırlamış olan Leonardo da Vinci, Michelangelo ve Raffaello Sanzio gibi ressamların ünleri onun ressamlık ününü gölgede bırakmıştır.Andrea del Sarto 16 Temmuz 1486'de Floransa'da bir terzinin üçüncü oğlu olarak doğdu. Kendine verilen tam isim Andrea d'Agnolo di Francesco di Luca di Paolo del Mıgliore idi. Babası "terzi" olduğundan (İtalyanca "terzi oğlu" anlamına gelen) "del sarto"  lakabı ile anılmaya başlandı.  1677 yılına ait imzaladığı bazı belgelerde ise ismi "Vannucci" olarak verilmiştir.Andrea 1494'te bir altın işleme  kuyumcusu yanına eğitim için çırak olarak girdi. Sonra bir tahta kakma sanatçısına ve daha sonra da 1498'e kadar yanında çalıştığı "Gian Barille adlı bir ressama çırak oldu. Kalfa olduktan sonra usta Floransalı ressamlar olan Piero di Cosimo ve sonra Raffaellino del Garbo yanında çalışmaya başladı.1510'da Andrea Roma'ya gidip orada özellikle Rafeallo Sanzo'nun hazırladığı yenilikçi duvar resimlerinden çok etkilendi. Roma'da iken Floransa'da Santissima Annunziata Manastırı keşişlerinin idareten bağlı oldukları tarikatın Roma'da bulunan manastırı için her ikisi de fresko olarak 1511'de Corteo dei Magi adlı duvar tablosunu ve 1514'te Natività della Vergine adlı tablosunu hazırladı. O yıl verilen birçok kilise resimleri için siparişlerde Roma'da kaldığı zamanda Michelangelo'nun geliştirdiği anatomik resim prensiplerini iyi göstermektedir ve bu tablolardaki düzen  ona iyi bir tasarımci olduğu ününü kazandırmıştır.1514'te Andrea tekrar  Floransa'ya dönüp orada Scalzo Revaklari için yine monokrom fresko tekniği kullanarak  bir başka tablo daha yaptı. Bu mevkide monokrom teknik kullanarak fresko tablolar yapması bazen büyük, bazen küçük aralıklarla 1526'a kadar devam etmiştir.1517 sonlarında veya 1518 başlarında o zamana kadar birkaç yıldır  birkaç tablosu için kendine modellik yapmış olan ve kocası Eylül 1516'da ölmüş olan "Lucrezzia del Fede" bir kadın ile evlilik yaptı. Karısını evlendikten sonra da birkaç tablo siparişi için model olarak kullanmaya devam etti.Andrea'nın hazırlamış olduğu bir "Pieta" tablosu ve "Modana" eseri Fransa'ya gönderilmiş ve o ülkede bu tablolar gayet büyük sanatsever ilgisi çekmişti. Bunun üzerine Fransa Kralı olan I. François Andrea del Sarto'yu Paris'e çağırmıştır. Andrea yanında kalfası olan Andrea Squarzella ile birlikte Paris'e gitmiş ve orada patronu olan Kral I. François için tablolar hazırlama çalışmalarına başlamıştı. Fakat karısı olan Lucrezia'yı Floransa da geride bırakmıştı.Andrea del Sarto'nun yaşamını anlatan Giorgio Vasarı Andrea'nın karısından hoşlanmamakta olduğunu bildirmektedir. Vasari Lucrezıa'yi vefasız, kıskanç ve çıraklara karşı kötü davranma ile anımsamıştır. Vasarı'ye göre Lucrezia kocası Andrea'ya Fransa'ya mektuplar yazarak Floransa'ya dönmesini istemiştir. Böyle birkaç mektuptan sonra Andrea'nın Kral I. François huzuruna çıkıp ondan karısını geçici olarak  ziyaret için İtalya'ya gitmek için izin istemiştir. Kral Andrea'nin bu izin isteğini onun İtalya'da kalmasının kısa bir dönem olması halinde kabul etmiştir. Ayrıca kısa bir müddetten sonra Andrea'nın Paris'e döneceğini kabul ederek, onun İtalya'da iken orada bilip tanıdığı İtalyan ressamlardan resim eserleri satın alıp Paris'e getirmesini istemiş ve bunun için Kral Andrea'ya yüklü bir meblağ vermiştir. Andrea Floransa'ya dönünce bu meblağ ile kendine ve ailesine bir ev satın almıştır. Bu nedenle Fransa Kralı'na verdiği sözü de tutmadığı gibi kendine verilen meblağı da kendisi için kullanmış ve böylece Fransa'ya geri dönme imkanlarını da ortadan kaldırmıştır.Testa di Madonna, yak.1506-1510, tahta panel üzerine yağlı boya, 38x29 cm,  Metropolitan Museum,New York,Pietà e santi, kilise sunağı arkasinda bulunan bir tablonun alt kısmı, 1508,  Galleria Borghese, RomaLiberazione di una indemoniata, yak.1509-1510, fresko, 364x300 cm,, Voti Revağı. Santissima Annunziata Bazilikasi. FloransaSan Filippo risana un lebbroso, yak.1509-1510, fresko, 380x321 cm,  Voti Revağı. Santissima Annunziata Bazilikasi, FloransaDevozione dei fiorentini alle reliquie di san Filippo, yak.1510, fresko, 386x380 cm, Voti Şapeli. Santissima Annunziata Bazilikasi. FloransaPunizione dei bestemmiatori, yak.1510, fresko, 360x304 cm, Voti Revağı. Santissima Annunziata Bazilikasi. FloransaPorte di san Filippo Benizi e resurrezione di un fanciullo yak.1510, fresko, 362x306 cm, Voti Revağı. Santissima Annunziata Bazilikasi. FloransaMadonna col Bambino e i santi Giovannino, Caterina ed Elisabetta, yak.1510 tuval üzerine yağlı boya, 102x80 cm, Ermitage, Sankt-Peterburg,Noli me tangere, yak.1510,  tahta panel üzerine yağlı boya, 176x155, Museo del Cenacolo di Andrea del Sarto, FloransaTobia e l'angelo con san Leonardo e un donatore, 1512, tahta panel üzerine yağlı boya, 178x153 cm,  Kunsthistorisches Museum, ViyanaMatrimonio mistico di santa Caterina d'Alessandria, yak.1512-1513, tahta panel üzerine yağlı boya 167x122 cm, Gemäldegalerie, DresdenMadonna col Bambino, sant'Elisabetta e il Battista, yak.1513, tahta panel üzerine yağlı boya, 106x81,3 cm, National Gallery LondraRitratto della moglie dell'artista, 1513-1514, tahta panel üzerine yağlı boya  73x56 cm, Prado Müzesi, MadridNatività della Vergine, yak.1513-1514, fresko,  410x340 cm, Voti Revağı. Santissima Annunziata Bazilikasi. FloransaDama col cestello di fusi, yak.1514-1515,  tahta panel üzerine yağlı boya, 76x54 cm, Uffizi, FloransaMadonna col Bambino e san Giovannino, yak.1515-1520, tahta panel üzerine yağlı boya, 90x70 cm, Kunsthistorisches Museum, ViyanaMadonna col Bambino, yak.1515-1520, tahta panel uzerine yağlı boya, 85,6x62,5 cm,, National Gallery of Canada, OttawaStorie dell'infanzia di Giuseppe, yak.1515-1516, tahta panel üzerine yağlı boya, 98x135 cm, Galleria Palatina, FloransaGiuseppe interpreta i sogni del faraone, yak. 1515-1516, tahta panel üzerine yağlı boya  98x135 cm,  Galleria Palatina, FloransaSacra Famiglia con sant'Anna e san Giovannino, yak.1516, tahta panel üzerine yağlı boya, tondo, çap: 106 cm, Louvre, ParisRitratto di Baccio Bandinelli (okul), yak.1516, tuval üzerine yağlı boya, 58,5x42,5 cm, Uffizi, FloransaMadonna col Bambino con san Giovannino, Anna e due angeli,yak. 1516, tahta panel üzerine yağlı boya, 141x108 cm, Louvre, ParisDisputa sulla Trinità, yak.1517, tahta panel uzerine yagliboya, 232x193 cm, Galleria Palatina, FloransaMadonna col Bambino e san Giovannino, 1517-1519, tahta panel üzerine yağlı boya, 106x81 cm,, Wallace Collection, LondraMadonna col Bambino e san Giovannino, yak.1518, tahta panel üzerine yağlı boya, 154x101 cm,  Galleria Borghese, RomaTributo a Cesare (Alessandro Allori tarafından tamamlanmış), yak.1520, fresko, 502x536 cm,, Villa Medicea di Poggio a Caiano, Poggio a CaianoSogno di Giuseppe, yak.1520, tahta panel üzerine yağlı boya, 98,3x135 cm, Galleria Palatina, FloransaCompianto sul Cristo morto, yak.1520, tahta panel üzerine yağlı boya, 99x120 cm, Kunsthistorisches Muzesi, ViyanaAssunta Panciatichi, 1522-1523, tahta panel üzerine yağlı boya, 362x209 cm, Galleria Palatina, FloransaAssunta Passerini, 1526-1529, tahta panel üzerine yağlı boya, 236x205 cm, Galleria Palatina, FloransaSacrificio di Isacco, yak.1527, tahta panel üzerine yağlı boya, 178x138 cm,, Cleveland Museum of Art, ClevelandSacrificio di Isacco, yak.1527-1529, tahta panel üzerine yağlı boya, 213x159 cm, Gemäldegalerie, DresdenSacra Famiglia Barberini, yak.1528,  tahta panel üzerine yağlı boya, 140x104 cm, Palazzo Barberini, Galleria Nazionale di Arte Antica, RomaMadonna col Bambino in gloria e sei santi, yak.1528 tahta panel üzerine yağlı boya, 209x176 cm, Galleria Palatina, FloransaAnnunciazione Della Scala, 1528,  tahta panel üzerine yağlı boya, 96x189 cm, Galleria Palatina, FloransaRitratto di Domenico da Gambassi detto Becuccio Bicchieraio, yak.1528, Art Institute of Chicago, Chicago,Ritratto di Domenico da Gambassi detto Becuccio Bicchieraio, 1528-1530, tahta panel üzerine yağlı boya, 86x67 cm, National Gallery of Scotland, EdinburgDossale dei quattro santi (Pala di Vallombrosa), yak.1528 tahta panel uzerine yagliboya, Uffizi, FloransaAutoritratto, 1528-1529, fresk staccato, 51,5x37,5 cm, "Corridoio Vasariano (Vasari Koridoru)", FloransaMadonna col Bambino, yak.1528-1530, tahta panel üzerine yağlıboy, 56x42,7 cm, Royal Collection, Hampton CourtSacra Famiglia Borgherini, yak.1529, tahta panel üzerine yağlıboy, 135x100 cm,, Metropolitan Museum, New YorkPala di San Godenzo (Annunciazione con i santi Michele Arcangelo e Godenzo), yak.1529, tahta panel uzerine yagliboya, 184x175 cm, Galleria Palatina, FloransaSacra Famiglia con san Giovanni Battista, yak.1529, tahta panel üzerine yağlıboy, 129x100 cm, Ermitage, Sankt PetersburgAssunzione della Vergine, 1529, tahta panel üzerine yağlıboy, 239x209 cm, Floransa, Galleria PalatinaRitratto di donna in giallo, yak.1529-1530, tahta panel üzerine yağlıboy, 64x50 cm, Hampton Court, Royal CollectionCarità, yak.1530, tahta panel üzerine yağlı boya, 119,5x92,5 cm,, National Gallery of Art |Washington DC ABDMadonna in gloria con quattro santi, 1530, tahta panel üzerine yağlı boya.  308x208 cm, Galleria Palatina, FloransaFreedberg, Sydney J. (1993). Pelican History of Art. ed. Painting in Italy, 1500–600. Penguin Books Lt