barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Mahamat İdriss Déby

Mahamat Idriss Déby Itno (Arapça: محمود بن إدريس ديبي إتنو ), (d. 1983  veya 1984), Çadlı asker ve devlet adamı. Déby, Afrika ülkesi Çad'da fillî olarak devlet başkanlığı görevlerini yürütmektedir.Eski devlet başkanı Idriss Déby'nin oğludur.. Babasının 20 Nisan 2021 tarihinde isyancılara karşı yürütülen operasyonları komuta etmek için gittiği savaş alanında vurularak öldürülmesinin ardından yetkileri kendisinde toplamıştır. Söz konusu tarihten bu yana Çad Askerî Geçiş Konseyi Başkanı olarak fiilî devlet başkanlığı görevlerini üstlenmiş durumdadır.
Mahamed Zakariyev

Mahamed Ahmedoviç Zakariyev (; d. 19 Temmuz 1997, Çeçenistan). Ukrayna adına güreşen Çeçen serbest stil güreşçisidir.2021 Dünya Güreş Şampiyonası'nda Bijoyev, Erkekler serbest stil 97 kiloda bronz madalyanın sahibi oldu. Norveç'in başkenti Oslo'da düzenlenen şampiyonada Bijoyev, ikinci turda Kosta Rikalı Maxwell Lacey'i 10-3; çeyrek finalde Türk rakibi Süleyman Karadeniz'i 6-3 yendi. Yarı finalde Rusya Güreş Federasyonu adına yarışan Abdulraşid Sadulayev'e 11-0 yenildi ve bronz madalya maçında ise Belaruslu Alyaksandr Huştın'ı 9-3 yenerek bronz madalyayı kazandı.
Mahamedhabib Kadzimahamedau

Mahamedhabib Zaynudzinaviç Kadzimahamedau veya Magomedhabib Zaynudinoviç Kadimagomedov (, ; d. 26 Mayıs 1994, Dağıstan), Belarus vatandaşlığına geçmiş Rus serbest güreşçidir. 79 kg'de 2020 Avrupa Şampiyonu ve 70 kg'de 2017 Rusya Ulusal Şampiyonu olmuştur. Ayrıca  2017 Dünya Şampiyonası'nda yedinci oldu. 2020 yılında Belarus vatandaşlığını aldı.2020'de Sırbistan'ın Belgrad kentinde düzenlenen 2020 Bireysel Güreş Dünya Kupası'nda erkekler 79 kg etkinliğinde bronz madalya kazandı.
Mahamoudou Kéré

Kariyerine doğduğu şehrin takımı Santos'ta başlayan Kéré, 1997 yılında kulübü ile profesyonel sözleşme imzalamıştır. 1997-98 sezonunu burada geçiren ve 24 kez forma şansı bulan futbolcu sezon sonunda Belçikalı futbol kulübü Charleroi'ye imza atmıştır. 1999-2000 sezonu başında transfer olduğu Charleroi'deki on bir sezonluk kariyerinde 299 maça çıkan Kéré, 2010-11 sezonu başında Konyaspor'a imza atmıştır. Konyaspor'daki iki sezonda 33 maça çıkan futbolcu 2012-13 sezonu başında Samsunspor'a transfer olmuştur. Bu takımdaki ilk maçınaysa 25 Ağustos 2012 tarihindeki TKİ Tavşanlı Linyitspor karşılaşmasında çıkmıştır. Sezon sonunda takımdan ayrılarak RWDM Brussels'e imza atan futbolcu burada da bir sezon geçirdikten sonra 2014-15 sezonu başında Mons'a transfer olmuştur.Burkina Faso millî futbol takımına ilk kez 2000 yılında seçilen Kéré 2000, 2004, 2010 ve 2012 yıllarında Afrika Uluslar Kupası'na giden millî takım kadrolarında yer almıştır.
Mahamrityunjaya Mantra

Mahamrityumjaya Mantra veya Mahamrityunjaya Mantra   "Yüce Ölümü fetheden Mantra"), aynı zamanda Tryambakam Mantra, olarak da bilinir. Rigveda (7.59.12) bölümde geçmektedir.Tryambakam: Her şeyi gören üç gözlü Şiva. Buradaki göz, insanların göremediklerini, bilemediklerini bilip görmeyi ima eder.Sugandhim Pushti Vardhanama: Benim iyi vasanalarımı (para, seks vs. değil hayırlı olan nitelikleri) arttır.Urvarukam iva bandhanaan mrityor mukshiya ma mritaat: Öldüğümde ruhum bedenimi kolaylıkla (bağımlılık duymaksızın) terk etsin tıpkı bir meyvenin ağaçtan düşmesi gibi...Mantranın zihinsel, duygusal ve fiziksel sağlığa yararları olduğu söylenir aynı zamanda uzun ömür bahşeden bir ruhsal kurtuluş (mokşa) mantrasıdır.Zikredenin etrafında negatif veya kötü güçleri defeden koruyucu bir psişik kalkan oluşturduğu iddia edilir.Gayatri mantra ruhsal arınma için kullanılırken Mahamrityunjaya Mantra sağlık açısından yenilenme ve gelişme için de kullanılır. Ancak mantranın yoğun etkisi sebebiyle bir gurunun gözetimi altında kullanılması gerektiği ve hastaya su verirken zihinden söylenilmesi gerektiği belirtilir.Şiva'nın şedit bir formuna yönelik olduğundan kullanımında dikkat edilmesi gerektiği belirtilen mantranın, söylenişinde doğabilecek hatalardan ötürü istenilmeyen etkilere yol açabileceği, zikredilirken tam bir inanç, adanma ve saygı gösterilmesi gerektiği ve fiziksel ve zihinsel arınma sonrasında yapılması aksi takdirde istenilmeyen zararlara yol açacağı söylenir.
Mahamudra

Mahamudra, “büyük mühür” ya da “büyük sembol” anlamlarına gelmekle birlikte Tibet Budizmi'ndeki Sarma adı verilen “yeni çevirilerden” oluşan okulların içindeki temel bir kavramdır.Mahamudra bu okullarda (Kagyü-, Sakya- ve Gelug okulları bunlara dâhildir) en yüce Budist öğretisini birkaç başlık altında tanımlamıştır. Bu başlıkları “temel”, “yol” ve “meyve” olarak adlandırabiliriz. “Temel” meditasyon uygulamalarına dayanırken, kişisel deneyimlere dayanan bu öğretiler “yol” olarak belirlenmiştir. Son olarak da bu uygulamalar sayesinde aydınlanma deneyimini kazanmayla da “meyve”ye ulaşılmış olur. Buradan çıkışla Temel Mahamudra, Yol Mahamudra ve Meyve Mahamudra da denir.Mahamudra yaklaşımı daha çok Buda öğretilerinin özü (Dharma) olarak tanımlanır. Ayrıca bu yaklaşım kişinin yaşamı boyunca uygun şartlar altında Mahamudra’nın üç önemli aşamasında aydınlanmaya götürülmesini amaçlar. Bununla ortaya çıkan anlayış, aynı zamanda “yüce hakikati bilme” olarak da tanımlanmıştır. Bu mükemmel durumda bütün zihinsel, düalist tasarımların üstesinden gelinilir. Bu zihinsel tasarımlar, “mutlak gerçekliğin” kalıcı deneyimleri olarak aynı anlamdaki “yüce bilgelik” ile birlikte meydana gelmiştir.Buradan çıkışla Klasik Tibet edebiyatında yeni yazılarla karşılaşırız, buna göre de “Mahamadura’ya ulaşırken her şey mutlak doğanın mührünü taşır” veya “tüm olgular ruhun bilgelik “mandala”sının unsuru olarak ortaya çıkar”.Bu anlayış, Mahayana Budizm’inin “kalp Sutra’sında” yer alan Prajnaparamita olarak tanımlayan anlayıştan farklı değildir. Bu Prajnaparamita anlayışı bütün Buda’ların en yüce anlayışıdır ve “mükemmel bilgelik” olarak da adlandırılır.Mahamudra öğretisi içe dönük düşündürücü uygulamaların farklı basamaklarını temel alır. Bunlara da Mahamudra’nın dört yogası denir.Uygulayıcıların Mahamudra anlayışının tam olarak gerçekleştirmesi bu dört basamak ile sağladıkları söylenmektedir.
Mahan

Eyaletin Kirman şehristanı'ndaki, aynı isimli Mahan bahşı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 16.787 kişi ve 4.138 hanedir.Şehir eyaletin 13. büyük kentidir. 2010'da nüfusun 18.238'i bulduğu varsayılmıştır. Şehir 30.06°N 57.29°E konumundadır. Mahan, daha çok sufi din adamı Şah Nimetullah Veli'nin yaşadığı yer olmasıyla tanınır.
Mahan Air

Mahan Air, 1992 yılında kurulan İran merkezli havayolu şirketi. Tehran'daki İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı ve Mehrabad Havalimanı havayolunun bağlantı merkezleridir.Havayolu 1992 yılında özel şirket olarak kurulmuştur. 2006 ile 2014 yılları arasında Mahan Air, başta Lufthansa olmak üzeri diğer havayollarından ikinci el Airbus A300 uçakları tedarik etmiştir.Bazı Avrupa ülkeleri, Suriye'ye silah ve personel taşıdığı gerekçesi ile Mahan Air'in hava sahalarını kullanmasını yasaklamıştır. İslam Devrimi Muhafızları Ordusu bağlantılı havayoluna Amerika Birleşik Devletleri tarafından yaptırımlar uygulanmıştır. Mahan Air, yaptırımları başka ülkelerdeki sahte şirketler aracılığyla delip uçak alsa da, filonun büyük bir kısmı yedek parça olarak kullanılmak için uçmamaktadır.
Mahan Konfederasyonu

Mahan (), MÖ 1. yüzyıl ile MS 3. yüzyıl arasında Kore Yarımadası'nın güneyinde Chungcheong ve Jeolla bölgelerinde var olan devletlerden oluşan gevşek bir konfederasyondu. Gojoseon ile Jin devletinin birleşmesinden ortaya çıkan Mahan, Byeonhan ve Jinhan ile birlikte üç Samhan'dan biriydi. Baekje, bu federasyonu üye bir devlet iken daha sonra tüm Mahan'ı geçerek Üç Kore Krallığı'ndan biri oldu.
Mahare

Mahare (Yunanca: ο Μαχάρης; Farsça: savaşçı; ö. MÖ 65) Kral VI. Mithridatis ve Kraliçe Laodice'in oğlu ve Pontus prensidir. Babası tarafından Bosporos Krallığı'nın başına getirilmiştir. MÖ 80'de Romalı Murena ile yapılan çatışmadan sonra Mithridatis'ten sonra ikinci kez krallığın küçülmesine neden olmuştur.Mayor, A. The Poison King: the life and legend of Mithradates, Rome’s deadliest enemy, Princeton University Press, 2009
Maharişi Maheş Yogi

Maharişi Maheş Yogi (doğum adıyla Maheş Prasad Varma, 12 Ocak 1918 – 5 Şubat 2008), Transandantal Meditasyon tekniğini geliştirmesi ve dünya çapında yayması ile bilinen Hint guru. The Beatles grubunun ruhani danışmanı olarak da bilinen Maharişi'nin 1963'te yazdığı "İnsanın Bilimi ve Yaşama Sanatı" (Science of Being and Art of Living – Transcendental Meditation) adlı kitabı 15 dile çevrilmiş ve dünyada 1 milyondan fazla satmıştır.1942 yılında Allahabad Üniversitesi'nden fizik ve matematik bölümünden mezun oldu. 1941 yılından itibaren Hindistan'ın o dönemki ruhani liderlerinden Brahmananda Saraswati'nin müridi olup idari sekreterliğini yapmaya başladı ve "Bal Brahmaçari Maheş" adını aldı. 13 yıl boyunca gurusunun yanında eğitim gördükten sonra 1953'te Saraswati'nin ölümü sonrasında Himalayalar'daki Uttarkashi şehrine giderek iki yıl boyunca inzivaya çekildi. 1955 yılında Uttarkashi'den ayrılıp "Maharişi Maheş Yogi" adını alarak Transandantal Meditasyon tekniğini dünya çapında yaymaya başladı.1960'ların sonlarında ve 1970'li yılların başında The Beatles, The Beach Boys ve birçok ünlünün dünya barışının yaratılmasına katkı sağlamak amacıyla öğretilerini benimsemesi ve kendisini desteklemesiyle düşünürün ünü kısa sürede yayıldı.1990'dan beri ikamet ettiği, Hollanda'daki Transandantal Meditasyon hareketinin merkezinin de bulunduğu Vlodrop köyünde 5 Şubat 2008 tarihinde hayatını kaybetti.
Mahaska County

Madison ili veya Mahaska County Amerika Birleşik Devletleri'nin Iowa eyaletinde bulunan bir ildir. İlin nüfusu 2020 sayımına göre 22,190'dur. İlin merkezi Oskaloosa şehridir.
Mahaska, Kansas

Mahaska, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kansas eyaletinde yer alan ve Washington ilçesinde yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 26 Kasım 2009 tarihinde 83'tür.15 Mart 2010 tarihinde yapılan bir nüfus sayımına göre şehrin nüfusunun 83 kişi, 56 ev ve 26 aileden oluştuğu tespit edilmiştir.
Mahasthangarh

Mahasthangarh ( Môhasthangôṛ), şimdiye kadar Bangladeş'te keşfedilen en eski kentsel arkeolojik alanlardan biridir. Yerleşim alanı Mahasthan Shibganj thanasına ait Bogra ilçesi topraklarındaki Pundranagara veya Paundravardhanapura denilen bir antik kent kalıntılarının bulunduğu Pundravardhana'da yer almaktadır. 1931'de keşfedilen Brahmi alfabesi ile yazılmış altı satırlık bir kireç taşı levha, Mahasthangarh'ı en az M.Ö .3. yüzyıla kadar tarihlendirir. Maurya İmparatorluğu döneminde önemli bir şehirdi. Müstahkem alan MS 8. yüzyıla kadar kullanılıyordu.
Mahatma

Mahatma, Sanskritçe "Büyük Ruh" (महात्मा mahātmā: महा mahā (büyük) + आत्मं veya आत्मन ātman (ruh)). Bu yakıştırma Gandhi gibi topluma mal olmuş kişilere yapılmaktadır. Kaynaklarda Mahatma yakıştırmasının Gandhi'ye kim tarafından verildiği değişmektedir. Bazı kaynaklar Rabindranath Tagore'nin bu yakıştırmayı ilk kez uygun bulduğunu yazmaktadır. Diğer taratfan "Mahatma" unvanı Gandhi'ye ilk kez 21 Ocak 1915'te Nautamlal Bhagavanji Mehta at Kamribai okulunda, Jetpur, Hindistan'da verilmiştir.İlk kez Madam Blavatsky'nin 19. yüzyılda Teosofiksel literatüründe popüler hale gelmiştir. Madam Blavatsky’nin açıklamasına göre kitabın içindekiler kendisine Mahatmalar tarafından bildirilmiştir.
Mahatma Otoo

Profesyonel kariyerine 2008 yılında Sporting St. Mirren kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Hearts of Oak, ES Tunis, Sogndal, Ümraniyespor ve Balıkesirspor kulüplerinde oynadı.
Mahaveer Raghunathan

Mahaveer Raghunathan, MP Motorsport ile en son 2019 FIA Formula 2 Şampiyonası'nda yarışan Hint bir yarış pilotudur. Aynı zamanda sosyal medyada Lord Mahaveer Raghunathan olarak da bilinir. 2021 yılında Alfa Romeo ile Hungaroring'de sürüş yaptığı da olmuştur.
Mahavira

Mahavira, ya da Vardhamāna, Jainizm'deki 24. ve son Tirthankara'dır (öğretici tanrı). Mahavira Bihar, Hindistan'da, MÖ 599 yılında asil bir ailede doğmuştur. 30 yaşında manevi uyanış arayışı ile evini terk etmiş, dünyevi eşyalardan (giyisileri dahil olmak üzere) arınmış ve bir keşiş olmuştur. Bundan sonraki yirmi buçuk yılda Mahavira yoğun bir meditasyon yaparak ve kendini adayarak kevalī (bilge) sıfatına erişmiştir. Bu yılları takip eden 30 yılda ise Güney Asya'yı dolaşarak Jain felsefesini anlatmış ve yaymıştır.
Mahavishnu Orchestra

The Mahavishnu Orchestra, 1971'de New York'ta İngiliz gitarist John McLaughlin tarafından yönetilen bir caz füzyon grubuydu. Grup, 1971'den 1976'ya ve 1984'ten 1987'ye kadar olan iki faaliyet dönemi boyunca tarihi boyunca birkaç kadro değişikliğine uğradı. Müzisyenlerden oluşan ilk kadrosu Billy Cobham, Jan Hammer, Jerry Goodman ve Rick Laird, grup ilk beğenisini klasik Hint müziği, caz ve psychedelic rock karışımından oluşan karmaşık, yoğun müziğiyle aldı. 1971 ve 1973 yılları arasındaki dinamik canlı performanslarının yanı sıra. Grubun birçok üyesi, caz ve caz füzyon türlerinde kendi beğenilen kariyerlerine devam etti.
Mahaçkale

Mahaçkale veya Mahaçkala (Kumukça: Anсi, Ancikala, Rusça: Махачкала; Avarca: МахIачхъала; Lakça: МахIачкъала, Анжи), Dağıstan'ın başkenti.Kumukların topraklarında kurulmuş bir şehir. Eski adı Anji-kala, Kumukca'da İnci-kale anlamına gelmektedir.Mahaçkale Belediyesi'nin bütçesi 1,35 milyar ruble (43,2 milyon $) olup bu rakam Dağıstan bütçesinin onda biri civarındadır.Kent halkının etnik bileşenleri tüm Dağıstan halklarının çeşitliliğini yansıtmaktadır. Başta Kafkas dilli Avar, Dargi, Lezgi ve Laklar kent nüfusunun yaklaşık %60'ını oluştururlar.
Mahbouba Seraj

ABD'de 26 yıl sürgünde yaşayan Mahbouba Seraj, 2003'te ülkesi Afganistan'a dönmüştür. O zamandan beri kadınların ve çocukların hakları için mücadele eden birçok örgütün kurucuları arasında yer almış ve başkanlığını yapmıştır. Bu örgütler arasında ülkede yeni filizlenmeye başlayan kadın hareketi için bir dönüm noktası olan Afghan Women's Network (Afgan Kadın Ağı) adlı kuruluş da bulunmaktadır.Hayatını ev içi şiddet kurbanlarını güçlendirmeye, çocukların sağlığı ve eğitimi için çalışmaya, yolsuzlukla mücadeleye adayan Seraj, 2021'in Ağustos ayında Taliban tekrar iktidara gelince ülkesinden ayrılmamış, Afgan kadınların endişelerini cesur bir şekilde yerel ve ulusal medyada seslendirmeye devam etmiştir.
Mahbubey Alam

Mahbubey Alam (Bengalce:মাহবুবে আলম; 17 Şubat 1949 - 27 Eylül 2020), Bangladeşli siyasetçi ve hukukçu.Alam 17 Şubat 1949'da Munshiganj Bölgesi, Bangladeş'te doğdu. Bangladeş Yüksek Mahkemesi'nde kıdemli avukat olarak faaliyette bulundu. Son olarak 2009'dan 2020'de ölümüne kadar Bangladeş Başsavcısı olarak görev almıştır.Alam 4 Eylül 2020'de yakalandığı COVID-19 nedeniyle Dakka, Bangladeş'te bir hastaneye kaldırıldı. Tedavisi devam ederken dört hafta sonra 27 Eylül 2020'de kaptığı enfeksiyon nedeniyle 71 yaşında öldü.
Mahdesyan Vartkes

Şu anki Kıbrıs Ermeni toplumunun Kıbrıs Temsilciler Meclisi temsilcisidir. 21 Mayıs 2006'da Dindar Ermeni Grubu adayı olarak meclise seçildi. Seçimde Mahdessian oyların yüzde 52.6 (899)'sını aldı. Aynı zamanda Meclis Eğitim İşleri Komitesi üyesidir.Kendisi bir iş insanı olmak üzere, Kıbrıs'ta ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki iki şirketin yönetim müdürüdür. Bir zaman AYMA'nın başkanlığını yaptı.Maggy Sahakian ile evlidir. Bir oğlu ve bir kızı olmak üzere iki çocuğu vardır. Ermenice, Türkçe ve Yunanca bilmektedir.
Mahdeşt

Eyaletin Kerec şehristanı'nın Merkezî bahşı'nda bulunan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 43.100 kişi ve 10.760 hanedir.Mahdeşt, Kerec'in 18 km. güneybatısında yer alır. 38 numaralı kara yolu üzerinde, Safadeşt ile İştehard arasındadır. Şehir yakınlarında Peyam Havalimanı ve Uzay Araştırmaları Merkezi bulunmaktadır.
Mahdi Houssein Mahabeh

Mahdi Houssein Mahabeh (d. 20 Aralık 1995), Arta/Solar7 takımında forvet pozisyonunda görev yapan Cibutili millî futbolcudur.
Mahdum Şahabuddin

Mahdum Şahabuddin (d. 7 Nisan 1947, Rahim Yar Khan, Britanya Hindistanı), Pakistanlı bir siyasetçi ve finans, sağlık ve tekstil için federal bakanlık yaptı. Şubat 2008'den beri Pakistan Ulusal Meclisi üyesidir.19 Haziran 2012 tarihinde, mahkemeye saygısızlık suçundan Pakistan Yüksek Mahkemesi tarafından Yusuf Rıza Gilani mahkûmiyet ve diskalifiyesi sonrasında Mahdum Şahabuddin, Pakistan Başbakanı adayı olarak PPP tarafından atanmıştır.Pakistan'da Anayasa Mahkemesi, başbakanlık koltuğunun en güçlü adayı Tekstil ve Sanayi Bakanı Mahdum Şahabuddin hakkında uyuşturucu kaçakçılığından tutuklama kararı çıkarmıştır.
Mahdum-ı Azam

Mahdum-ı Azam, (Arapça: مَكهدوم اِ اَزَم; Makhdūm-i`Azam) özellikle Kaşgar'da Ahmet Kazani, (Arapça: مَكهدُمِ اَزَم ال خَسَنِ ال ضَهبِدِ ; Makhdum-i A'zam al-Kasani al-Dahbidi veya Makhdūm-i-Azam)'ye ve onun torun ile taraftarlarınada Makhdūmzāda ismi verilir. 16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar ve Kaşgar ile Yarkent 17. yüzyılın sonundan 18. yüzyılın ilk yarısına kadar büyük ölçüde bağımsız olarak bir tür İslami Teokrasi (Yunanca: θεοκρατία, θεός'dan, theós - Tanrı ve κρατεiν, Krat(e)ía- Hakim olmak) hakimiyeti sürdürmüşlerdir. Her ne kadar farklı algılanış biçimleri ve yorumları mevcut olsa da, teokrasi en yalın anlamda "devlet işlerinden bir tür ruhban sınıfının sorumlu olduğu ve devlet işlerinin dini temellere dayandırılmaya çalışıldığı sistem" olarak tanımlanabilir. Memleketleri Çin'lilerin eline geçtikten sonra, onlar Çinliler tarafından sürgüne gönderilmiş, buna rağmen oradan tekrar Çinlilere karşı isyanlar çıkarmışlardır. Ardıl ve taraftarlarına daha çok Nakşibendi bağlantılı ad verilir.Kaşgar'da Hocaların hakimiyeti Ahmet Kazani'ye kadar geriye gider. Yarkand Hanlığı zamanında Abdülkerim Han’ın yerine geçen oğulları Muhammet Han ile Şecaeddin Ahmet Han ve Abdullah Hanlara egemenlik yönünden yarar sağlayacağı düşüncesiyle Ahmet Kazani (Mahmud-ı Azam)'nin ilk hanımından olan büyük oğlu Hoca Kalan (Muhammet Emin)’ı Yarkent'e çağırması Doğu Türkistan'ın yazgısına etki edecek olayların gelişmesine neden olmuştur. Çünkü bu iki kardeş Hocanın ölümünden sonra oğulları büyük bir çekişmeye girerek ülkeye fayda yerine zarar getirmişlerdir. Hoca İshak Veli’nin oğulları İshakiyye veya Karatağlık adıyla, kardeşi Hoca Kalan’ın oğulları da Afakiyye veya Aktağlık adıyla ayrı görüşleri savunan iki dini grup olarak kıyasıya savaşıma girmeleri ülkeyi yeni bir döneme sürüklemiştir ki bu döneme "Hocalar Devri" denmiştir.
Mahelonlar

Mahelonlar (Gürcüce: მახელონები) (Machelônes, Machelonoi; Yunanca: Μαχελῶνες) Fasis Nehri'nin (günümüzde Rioni Nehri, Batı Gürcistan) güney taraflarında yaşamış, Kolhis Krallığı'ndaki topluluklardan biriydi. Onlardan bahseden birkaç farklı klasik kaynak vardır. Bu topluluk, Plinius'un Ophis Nehri (günümüzde Of, Türkiye'de) ile Prytanis nehirleri arasında yaşadıklarını iddia ettiği Makronlar olabilir.MS 1. yüzyıl yazarı Samsatlı Lukianos da Mahelonlar ve yöneticileri hakkında yorum yapmıştır, ama bu yorumların tamamen kurgusal olduğu düşünülmektedir. MS 2. yüzyıl yazarı Batlamyus, Kolhis sınırında bulunan Mechlessos kentinden bahseder, ama önemli bir ekleme yapmaz. Onunla aynı dönemlerde yaşamış bir başka yazar olan Arrianus, birçok benzer etnik kökene sahip topluluğu batıdan doğuya olacak şekilde şöyle listelemiştir: Sanniler, Driller, Mahelonlar, Heniohlar, Zidritler, ve Lazlar (Perip. 1 1.1-2). 3. yüzyıl yazar olan Cassius Dio, bir yüzyıl önceki bir olayı şöyle anlatmıştır: Mahelonlar ve komşuları Heniohlar, Roma imparatoru Trajan tarafından atanmış "Anchialos" adlı tek bir kral tarafından yönetilmiştir.Mahelonya adındaki devlet, Sasani Pers İmparatorluğu'na bağımlıydı. MS 3. yüzyılın ortalarında I. Şâpûr'un siyasi, askeri ve dini faaliyetlerinin üç farklı dille yazıldığı bir yazıt bulunmaktaydı, buradan anlaşıldığı üzere bağımlı Mahelonya devletinin halkıyla Kolhis'teki Mahelonlar aynı topluluktu.Mahelonlar, etnik olarak komşuları Makronlar (günümüz Megrellerinin ataları olduğuna inanılan topluluk, Gürcü halkının alt etnik grubu) ile çok benzerdi.
Mahend Şerif Hannaşi

Mahend Şerif Hannaşi (2 Nisan 1950 - 13 Kasım 2020), Cezayirli eski millî futbolcu ve spor yöneticisi. 1993'ten 2020 yılındaki ölümüne kadar JS Kabylie futbol takımının başkanıydı.
Mahendra Singh Dhoni

Mahendra Singh Dhoni (d. 7 Temmuz 1981)  Hint bir Kriket oyuncusudur. Şimdi Hindistan Millî Kriket Takımında kaptandır.
Mahendra Yadav

Mahendra Yadav (ö. 5 Temmuz 2020) Hindistan Ulusal Kongresi'nden politikacı. 1998 yılında Delhi'nin Palam seçim bölgesinde MLA idi. 1984 Sih karşıtı isyan davasında mahkum edildi  ve 10 yıl hapse mahkum edildi.
Mahendrapala

Mahendrapala (854-860) Devapala (babası) ve Mahata'nın (annesi) oğlu ve Pala İmparatorluğu'nun 4. hükümdarıdır.Mahendrapala'dan bazı Pala kayıtlarında bahsedilmiştir. Bununla birlikte, Jagjivanpur bakır levhasının keşfi, Mahendrapala'nın Devapala'dan (3. hükümdar ve babası) sonra tahta geçen bir Pala imparatoru olduğunu açıkça ortaya koydu. Mahendrapala'nın saltanatının 7. yılında (854 yılında bulunduğuna inanılan) bulunan bakır levha, mahasenapati ("büyük general") Vajradeva tarafından Udranga'da bir manastır inşa edildiğinden bahsediyor.Mahendrapala'nın yerine I. Shurapala geçti. Jagjivanpur yazıtına göre, Mahendrapala'nın hükümdarlığı sırasında, I. Shurapala onun küçük kardeşi ve kraliyet elçisiydi.
Maher Zain

Maher Zain (; d. 16 Temmuz 1981, Trablusşam), Lübnan doğumlu İsveçli Müslüman bir R&B şarkıcısı, söz yazarı ve müzik yapımcısıdır. İlk albümü olan Thank You Allah (Teşekkür Ederim Allah) 2009 yılında piyasaya sürülmüş ve uluslararası çapta bir başarı elde etmiştir. İkinci albümü Forgive Me (Beni Bağışla) 2 Nisan 2012 tarihinde piyasaya sürülmüştür. Dünya çapında daha çok İslamî tarzda yapmış olduğu eserleriyle tanınan sanatçı, Türkiye'de de farklı şehirlerde konserler vermiştir.Maher Zain, 16 Temmuz 1981 tarihinde Lübnan'ın Trablusşam kentinde doğdu. Sekiz yaşındayken ailesiyle birlikte İsveç'e taşındı. Orada Havacılık ve Uzay Mühendisliği Bölümünü bitirdi. Üniversiteden sonra müzik endüstrisine katıldı ve Fas doğumlu İsveçli yapımcı Nadir Khayat (RedOne) ile iletişime geçti.Nadir Khayat New York'a taşınınca Maher, müzik kariyerini sürdürebilmek için onun peşinden gitti ve Kat DeLuna gibi sanatçılarla çalışmaya başladı. 27 yaşındayken İsveç'e geri yaptığı bir yolculukta İslam'a bir kez daha bağlanmış ve müzik yapımcılığından vazgeçerek ilahi tarzında R&B söylemeye karar vermiştir.2009 yılının Ocak ayında Maher Zain, Awakening Records ile ilk albümü için çalışmalara başladı. Thank You Allah isimli albümü, perküsyon versiyonlarının da dâhil olduğu ikisi bonus şarkı olan 15 şarkıyla 1 Kasım 2009 tarihinde piyasaya sürülmüştür. Kısa süre sonra da bazı parçaların Fransız versiyonları yayınlanmıştır.Maher ve Awakening Records; Facebook, YouTube ve iTunes gibi medya araçlarını kullanarak albümün tanıtımını yapmışlardır. 2010 yılının başlarında müziği oldukça ilgi uyandırmış ve internet üzerinde çok sayıda takipçi toplamıştır. 2010'un sonunda Malezya'da Google arama motoruyla en çok aranan ünlü isim olmuştur. Malezya, aynı zamanda tanıtımlarını en başarılı geçirdiği ülkedir. Albümü Thank You Allah, 2010 yılının en çok satan albümü olması sebebiyle Warner Music Malaysia tarafından 8 platin plak ile ödüllendirilmiştir. 2011 yılında ise albümü Thank You Allah, Endonezya'da Sony Music Indonesia tarafından çifte platin plak ile ödüllendirildi.Maher temel olarak İngilizce şarkı söylemektedir; fakat daha sonradan popüler şarkılarını başka dillerde de yayınlamıştır. Şarkılarından biri olan "Insha Allah"ın şu anda İngilizce, Fransızca, Arapça, Türkçe, Malayca ve Endonezyaca versiyonları da mevcuttur. Bir diğer şarkısı olan "Allahi Allah Kiya Karo" (Devamlı Allah'ı Zikretmek), Urduca da söylenmekte ve Pakistan doğumlu Kanadalı şarkıcı İrfan Makki'yi de dâhil etmektedir. Maher Zain, ayrıca İrfan Makki'nin ilk albümü olan "I Believe" (İnanıyorum) isimli albümünde aynı ada sahip olan parçasında yer aldı.2010'un Ocak ayında, Maher Zain Ya Nabi Salam Alayka'' isimli şarkısı Ortadoğu'nun en büyük radyosu Nujoom FM tarafından En İyi İlahi ödülüne layık görüldü. Sami Yusuf, Hussein Al-Jismi ve Mohammed Mounir gibi göze çarpan diğer şarkıcıları da geride bırakmış oldu.
Maher-Şalal-Haş-Baz

Maher-Şalal-Haş-Baz, Eski Ahitte anlatıldığı şekli ile (Yeşaya Kitabı 8,1-4) peygamber Yeşaya'nın ikinci oğludur.maher şalal haş baz şeklinde yazılan bu söz öbeği dört farklı kelimeden oluşmaktadır. שָׁלָל şalal (Ganimet veya av) ve בַּז baz (Yağma) kelimelerinin anlamları açıkça saptanabilmektedir. Zira bu iki kelime isim kökenlidir. חָשׁ haş kelimesi ise acele etmek manasına gelen חושׁ hoş fiilinden türetilmiştir ve hem geçmiş zaman hem de bir partisip olabilir. Kelimenin kullandığı bağlam itibarıyla gelecek ile bir bağ kurulduğundan bu kelimeyi partisip olarak çevirmek daha mantıklıdır. Buna göre kelime "acele eden" şeklinde çevirilebilir. מַהֵר maher kelimesi ise bir emir kipidir ve "acele et!" şeklinde çevrilebilir. Bu fiillerin yanında bulunan isimler gerek özne gerekse nesne olarak yorumlanabilirler.Türkçe Kitâb-ı Mukaddesler'de bazen çevrilmeden bırakılan bu söz öbeğinin, çevrilmiş çeşitli versiyonlarından bazıları şunlardır.
Mahera

Mahera (Gerçek ismi değildir ve bir takma ad olarak kullanılmaktadır.), Afganistan doğumlu bir doktordur. BBC 2021 yılı 100 Kadın listesinde yer almıştır.Taliban yönetime gelmeden önce, cinsiyet temelli şiddet olaylarından etkilenen insanlarla birlikte çalışıyordu. Taliban yönetime geldikten sonra, sağlık hizmetlerinin yeterli olmadığı ya da duraksadığı bölgelere giderek tedaviye ihtiyacı olan hastaları tedavi ediyor.Kadın hastalıkları ve doğum konusunda uzmanlaşmış genç bir doktor olan Mahera, günümüzde de Afganistan'da çalıştığı bir jinekoloji hastanesinde, hastalara bakıp onlarla ilgilenmeye devam ediyor.Birçok sağlık personelinin ülkeden kaçması sebebiyle çoğu klinik kapandı. Mahera şu anda ön saflarda bakım sağlayan 12 bölgeye seyahat etmektedir.Taliban yönetime geldiğinden bu yana sağlık hizmetlerinin durduğu bölgelere giderek ihtiyacı olan hastaları tedavi ediyor.
Mahershala Ali

Mahershala Ali (d. Mahershalalhashbaz Gilmore, 16 Şubat 1974; Oakland, Kaliforniya), Amerikalı oyuncu.2016'da Juan karakterini canlandırdığı Ay Işığı filmiyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Altın Küre'ye aday olmuş, SAG Ödülünün ve Eleştirmenlerin Seçimi Ödülünün ise sahibi olmuştur. 89. Akademi Ödülleri'nde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödülünü kazandı.2018 yapımı Yeşil Rehber filmindeki rolüyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Altın Küre Ödülü'nü kazanmıştır.Ali Müslümandır. Amatus Sami-Karim ile evlidir. Kedisinin adını ünlü müzisyene ithafen ve aynı zamanda Kur'an'da adı geçen Nas koymuştur. 24 Şubat 2017 tarihinde eşi, Bari Najma adını verdikleri bir kız çocuğu dünyaya getirdi.
Mahesh Bhupathi

Mahesh Shrinivas Bhupathi (7 Haziran 1974), Hintli eski çiftlerde dünyanın 1 numaralı tenis oyuncusudur. 1997'de büyük bir turnuvayı kazanan ilk Hintli oldu (Rika Hiraki ile). 2006 Avustralya Açık karışık çiftlerde kazandığı galibiyetle, karışık çiftlerde kariyer Grand Slam'i elde eden sekiz tenisçiden oluşan elit gruba katıldı. Aynı zamanda Uluslararası Premier Tenis Ligi'nin de kurucusudur. Aralık 2016'da, Hindistan'ın oynamayan bir sonraki Davis Kupası kaptanı olarak atandı ve Şubat 2017'de dizginleri Anand Amritraj'dan devraldı.Mahesh Bhupathi, 1990'ların ve 2000'lerin en iyi çift oyuncularından biri olarak kabul ediliyor. 1999'da Bhupathi, Leander Paes ile Fransa Açık ve Wimbledon da dahil olmak üzere üç çiftler şampiyonluğu kazandı. O ve Paes, dört Grand Slam'in tamamının finaline ulaşan ilk çiftler takımı oldular; bu, açık çağda ilk kez ve 1952'den beri ilk kez böyle bir başarı elde edildi. Aynı yılın 26 Nisan'ında dünyanın bir numarası oldular. Bhupathi ayrıca Japonya'dan Ai Sugiyama ile ABD Açık karışık çiftlerde de kazandı.2006 yılında Bhupathi, Avustralya Açık karışık çiftler yarışmasında Martina Hingis ile takım oluşturdu Turnuvaya seri başı olmadan ve joker karakterlerle giren, ilk kez çift, yol boyunca seribaşı dört rakibini mağlup ederken, yalnızca tek bir set kaybetti. Bhupathi ve Hingis, şampiyonluğu kazanmak için Daniel Nestor ve Elena Likhovtseva'dan oluşan altıncı sıradaki takımı 6-3, 6-3'lük setlerle mağlup etti. Bu, Bhupathi için altıncı, Hingis için ise ilk karışık çiftler Grand Slam'iydi Bhupathi, Avustralya Açık'ı kazanarak karışık çiftlerde kariyer Grand Slam'ini tamamladı.Mahesh Bhupathi büyük servisiyle tanınıyor. Nadal'a göre güçlü backhand'i onu bir Ad Court oyuncusu için en iyi oyuncu yapıyor. Roger Federer onu tüm zamanların en iyi oyuncularından biri olarak kabul ediyor. Maç sırasında partneriyle sık sık servisler arasındaki stratejileri tartışır ve ayrıca parmak arkaya sinyallerini kullanarak iletişim kurardı.Bhupathi, altı sezon finalinde Paes ile birlikte yer aldı. Ekim ortasında kalifikasyonu garantiledikten sonra 2002'den bu yana ilk kez 2011'de ortaya çıktılar.Bhupathi, 1997'den 2000'e ve 2002'de Paes ile yıl sonu şampiyonalarında oynadı ve üç finale yükseldi 1997'de finalde Rick Leach ve Jonathan Stark'a kaybettiler. 1999 finalini Sébastien Lareau ve Alex O'Brien'a kaybettiler. 2000 yılında finali Donald Johnson ve Pieter Norval'a kaybettiler.Break Point - 2021'de yayınlanan Zee5 uygulamasının belgesel dizisi, Leander Paes ve Mahesh Bhupathi arasındaki ilişkideki iniş ve çıkışları gözler önüne seriyor.
Mahfi Eğilmez

Ankara Atatürk Lisesi'ni, 1972 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nin iktisat ve maliye bölümünden mezun oldu. Gazi Üniversitesi’nde Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Finansmanı başlıklı tezi ile doktor oldu. Yeminli mali müşavir ruhsatına da sahiptir.1972 yılında maliye müfettiş muavini göreviyle Maliye Bakanlığı'nda çalışmaya başladı. Hazine Müsteşarlığı'nda daire başkanı, genel müdür, müsteşar yardımcısı olarak görev yaptıktan sonra, Washington büyükelçiliği ekonomi müşavirliği ve başmüşavirliği gibi çeşitli vazifelerle Amerika Birleşik Devletleri'nde bulundu. 1997 yılında hazine müsteşarlığına atandı fakat 1997 yılı sonunda kendi tercihiyle kamu hizmetinden ayrıldı. Kamu hizmeti sırasında Dünya Bankası'nda Türkiye adına görev yaptı. Eylül 1997'de bakanlar kurulu kontenjanından Yükseköğretim Kurulu üyeliğine atandı, ancak kısa bir süre sonra bu görevinden de istifa etti.1998 yılında özel kesime geçmiş ve çeşitli finans kurumlarında yönetim kurulu üyelik ve başkanlıklarında bulunmuş, 2006 yılı itibarıyla tam zamanlı bütün görevlerinden ayrılmıştır. Uzun süre köşe yazısı yazdığı Radikal gazetesinden 2011 yılı sonunda ayrıldı. Yaklaşık 10 yıl yorumculuk yaptığı NTV televizyon kanalından 2018 yılında ayrıldı. 2000 ile 2010 yılları arasında İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde, 2011 ile 2017 yılları arasında da Kadir Has Üniversitesi'nde ekonomi, iktisat ve maliye dersleri verdi.Mahfi Eğilmez, hâlen Altınbaş Üniversitesi'nde ders veriyor. Kendi internet sitesinde ve aylık İktisat ve Toplum Dergisinde düzenli olarak ekonomi hakkında görüşlerini yazıyor. Yayımlanmış 25 kitabı ve çok sayıda makalesi vardır.Mahfi Eğilmez, iktisat alanı ve mesleki hayatı dışında edebiyat ile yakından ilgileniyor. 2002 yılında ilk romanı Anitta’nın Laneti yayınlandı. Hitit medeniyetini anlattığı bu tarihî romanın devamı Hattuşa’dan Kaçış ise 2008 yılında yayınlandı. Maurice Leblanc , Sir Arthur Conan Doyle, Agatha Christie gibi polisiye türünün klasik yazar ve romanlarını büyük bir beğeni ile okuduğunu ifade eden Mahfi Eğilmez, polisiye romanlarında cinayet, katil gibi türün alışıldık örneklerinden ziyade, Türkiye'de fazla anlatılmayan mâlî suçlar, siyasal yolsuzluklar ile ilgilendiğini de belirtti.Mahfi Eğilmez'in Inferis başlıklı romanı 2020 yılında yayınlandı. Inferis'in devamı niteliğinde sayılabilecek Sahte Sultan ise 2021 yılında neşredildi. Eğilmez, bir üçleme olarak kurguladığı hikâyenin son romanı Fon'u 2023 yılında yayınladı.Değişim Sürecinde Türkiye Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Sosyo-Ekonomik Bir Değerlendirme, 2018, Remzi Kitabevi, ISBN 978-9751418531
Mahfil

Müezzin mahfili, müezzinlere ayrılmış kısım olup etrafı tahta veya taş parmaklıkla çevrilidir. Müezzin mahfilinde müezzinler; ezan okur, kamet getirir ve tesbihat yaparlar. Bazen imamın tekbirlerini tekrarlarlar. Selâtin camilerinde ya da büyük camilerde bunların yüksekliği 3 metreye kadar çıkabilirken daha küçük camilerde genellikle yer seviyesinde ya da yer seviyesinin biraz üzerindedir. Her halükarda kısa parmaklıklarla caminin genel kısımlarından ayrılır. Yüksek olan müezzin mahfillerinin Bazıları basamaklıdır, bazıları dayama merdivenlidir. Tavanları süsleme sanatıyla döşelidir. Genellikle minberin karşısında yer alır.Hünkâr mahfili ise Osmanlı İmparatorluğu'na ait bir uygulama olup çoğu zaman altın varaklarla süslenmiş, korunaklı ve yüksekçe tasarlanmış bölümlerdir. Genellikle özel kapıları ve merdivenleri bulunur. Hatta Valide-i Cedid Camii gibi bazı camilerde bu kapı Hünkâr Kasrı denen bir köşke açılır. Yalnızca Padişahların cuma ve bayram namazlarını kıldıkları camilerde bulunur.
Mahfiruz Hatice Sultan

Hadice Mâhirûze, Hadice Mâhfirûze, Mâh-i Feyrûz ya da Mahfiruz Hatice Sultan ( - 1620, İstanbul), Osmanlı Padişahı II. Osman'ın ve Şehzade Mehmed'in annesi ve Sultan I. Ahmed'in ilk hasekisi ve eşidir.Milliyeti, ailesi ve kökeni bilinmemesine rağmen bazı yabancı kaynaklar Yunan asıllı olduğunu iddia eder.Kasım 1604'te Sultan I. Ahmed'den en büyük çocuğu II. Osman'ın annesi olmuş, 1605 yılında ise Şehzade Mehmed'i doğurmuştur. Böylece I. Ahmed'in haremdeki baş hasekisi olmuştur. I. Ahmed'in babaannesi olan Safiye Sultan'ın Eski Saray'a gönderilmesi ve Handan Sultan'ın genç yaşta ölümüyle haremdeki en kudretli kadın oldu.I. Ahmed 21 Kasım'ı 22 Kasım'a bağlayan gece 1617 yılında öldü ve oğlu Osman daha küçük yaşta olması nedeniyle I. Mustafa tahta oturdu. I. Mustafa devlet meseleleri ile ilgilenmediğini ifade ederek saltanatı kabul etmediyse de bu hal, devlet erkânı tarafından göz önüne alınmadı. Ancak gerçekten I. Mustafa devlet işleri ile ilgilenmeyip, devlet işlerini ehline teslim etmek istedi. Nitekim tahta çıktıktan 96 gün sonra 26 Şubat 1618 günü tahttan indirildi. Genç Osman'ın 1618'de 14 yaşındayken tahta geçmesi üzerine Valide Sultan oldu. Kendisine Devletlu İsmetlu Mâh-Firûze Hadice Valide Sultan Ahiyât üs-Şan Hazretleri unvanıyla hitap edilirdi. 1620'de oğlunun saltanatı sırasında hastalıktan öldü.2015 yılından itibaren yayınlanmakta olan Muhteşem Yüzyıl: Kösem adlı Türk dizisinde ise Dilara Aksüyek canlandırmıştır.Peirce, Leslie P., The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire, Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-508677-5.
Mahfuz Ali Beyba

Mahfoud Ali Beiba Hammad Dueihi (d. 1953, Layun - 2 Temmuz 2010, Tinduf Vilayeti), Sahralı siyasetçi. Beiba, Afrika kıtasının batısında yer alan ve tüm Batı Sahra'da egemenliğini iddia eden ancak kısmen tanınan devlet olan Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti'nin 1976 yılında geçici olarak devlet başkanlığını yürütmüştür.Polisario'nun kurucuları arasında yer alan Beiba, hem Polisario'nun ilk genel sekreteri olan hem de tek taraflı ilan edilen Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti'nin ilk başkanı olan El Veli Mustafa Seyyit'in bir çatışma sonrası hayatını kaybetmesi neticesinde kısa bir süreliğine geçici olarak devlet başkanlığı görevini yürütmüştür. Seyyit'in ardılı olarak Muhammed Abdülaziz'in seçilmesi sonucu görevi Abdülaziz'e devrederek makamdan ayrılmıştır.Beiba bu görevinin haricinde 1982-1985, 1988-1993 ve 1995-1999 yılları arasında olmak üzere üç farklı dönemde başbakanlık makamında bulunmuştur.Beiba 2 Temmuz 2010 tarihinde Tinduf Vilayeti'nde bulunan ve SDAC ile Polisario'nun ana üssü olan mülteci kampında geçirdiği kalp krizi sonrasında ölmüştür.Tony Hodges: Western Sahara. The Roots of a Desert War. Lawrence Hill & Company, Westport (Connecticut) 1983
Mahfuz Güler

Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Endüstri Mühendisliği Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü mezunudur. Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi'nde Master ve Tıp Fakültesi'nde Biyokimya İhtisası, Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü'nde ise Biyokimya Doktorası yapmıştır. Anadolu Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyeliği, Eskişehir Sosyal Sigortalar Kurumu Hastanesi Laboratuvar Şefliği, Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdür Yardımcılığı ve Yönetim Kurulu Başkanvekilliği, Adalet ve Kalkınma Partisi Kurucu Üyeliği, TBMM XXI. ve XXII. Dönem Bingöl Milletvekilliği, XXII. Dönem Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Başkanlığı yapmıştır. Evli ve üç çocuk babasıdır.
Mahidevran Sultan

Mahidevran Sultan (Osmanlı Türkçesi: ماه دوران سلطان Mah-i Devran Sultan; bazı kaynaklarda adı Gülbahar olarak da geçmektedir; 1500 civarı - 3 Şubat 1581, Bursa), Osmanlı Padişahı I. Süleyman'ın eşi, Şehzade Mustafa'nın annesidir.1500 yılı civarında doğmuş olup, bazı kaynaklarda Çerkes kökenli bazı kaynaklarda ise Arnavut olduğu iddia edilmektedir. İlk adının Bosfor olduğu iddia edilse de, "Bosfor", Çerkesler arasında Taman yarımadasının ismidir, bu sebeple bazı kişiler isminin değil memleketinin Bosfor olduğunu söyler. Babasının adı Bursa'daki Şehzade Mustafa Türbesi'ndeki mezar sandukası levhasında Abdullah; saray arşivindeki belgelerde ise Abdurrahman ve Abdülmennân olarak yazdığından cariye olduğu düşünülmüştür.Saruhan Sancak Beyi Şehzade Süleyman'ın Manisa Sarayı haremine girdi. 1515 yılında Süleyman'ın en büyük erkek çocuğu olan Mustafa'yı dünyaya getirmesinin ardından Mahidevran adını aldı. 1520 eylülünde I. Selim'in vefat etmesinin ardından Süleyman'ın Osmanlı padişahı olması üzerine çocuğuyla birlikte İstanbul'a geldi. İki kızkardeşinin de sarayda onunla birlikte yaşadığı ve Bursa’da Muradiye Külliyesindeki Saraylar türbesine defnedilmiş oldukları düşünülür.Şehzade Mustafa yetişkinliğe ulaşınca Osmanlı geleneklerine uygun olarak Saruhan Sancak Beyi olarak görevlendirildi. Yine gelenek olduğu üzere annesi Mahidevran Sultan da oğluyla birlikte Saruhan'a gitti. 6 Ekim 1553 tarihinde Süleyman, Konya'da bulunan oğlu Mustafa'yı kendisini tahttan indirmeyi planladığı inancıyla boğdurttu. Mustafa'nın cenazesi Bursa'ya gönderilirken, Mahidevran ile Mustafa'nın kızı ve cariyeleri de Bursa'ya sürüldü.Bursa Şer’i Mahkeme Sicilleri arasında bulunan bir belgeye göre Mahidevran Sultan, 8-10 kişilik maiyet kadrosuyla birlikte Amasya’dan Bursa’ya sürgün edilmiştir. Padişah hanımı olarak alması gereken paşmaklık toprakların vergisi kesilmiştir. On sene civarında Bursa'da yaşadığı evin kirasını ödeyemez duruma geldi ve birçok yere borçlanmıştır. Süleyman diğer eşi Hürrem Sultan'ın 1558'deki ölümünden sonra, Bursa kadısı aracılığıyla Mahidevran'ın borçlarını ödetip kendisine ödenek bağlatırken; ertesi yıl aşağıdaki fermanla Bursa Hisarı'nda, İmaret-i İsâ mahallesindeki Leyszâde evini kendisine aldırttı."Gelen bilgi doğru ise hükm-i hümayunum elinize geçince o çeşit evlerin kirası günde ne ediyorsa bilgi alınıp söz konusu evlerde ne zamandan beri oturulup kirasının verilmediği hesaplanıp çıkan meblağın Hassa Harc Emininden verilmesi için ferman olunmuştu. Buna göre filan kişilerle evlere gidilip araştırma yapıldı. Günlük 10 akçe kira bedeli çıkarıldı. 9,5 yıllık kira bedeli hesaplanıp 34 bin 200 akçe ev sahiplerine ödendi."Kendisine verilen ödenekle geçinen Mahidevran, oğlu Mustafa'nın Muradiye'deki mezarının üstüne Mustafa-i Cedit Türbesi'ni yaptırırken, türbenin bakımı için evinin yanında iki değirmen ve yüz bin dirhem gümüş para vakfetti. 3 Şubat 1581 tarihinde öldü ve oğlunun yanına gömüldü.2003 yılında yayınlanan Hürrem Sultan adlı Türk televizyon dizisinde Mahidevran Sultan'ı Hatice Aslan, 2011-2014 yılları arasında yayınlanan Muhteşem Yüzyıl dizisinde ise Nur Fettahoğlu canlandırdı.
Mahikeng

Mahikeng (eskiden Mafikeng), Güney Afrika'nın Kuzeybatı ilinin merkezi olan şehirdir. Yüzölçümü 3,698 km² olan şehrin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 291,527'dir.
Mahilyov Voblastı

Mahilyov Voblastı (Bir başka adıyla Mogilev Oblastı) (Belarusça: Магілёўская во́бласць; Mahilyowskaya Voblasts Rusça: Могилёвская о́бласть; Mogilyovskaya Oblast), Belarus'un altı ilinden biridir. Merkezi kendisiyle aynı adı taşıyan Mahilyov kentidir.İlin önemli yerleşim birimleri Asipovichy, Babruysk ve Mahilyov'dir. Mahilyov ili 1986'da Çernobil Nükleer Santral Kazası'dan büyük zararlar görmüştür.
Mahinda Rajapaksa

Don Percy Mahendra Rajapaksa ya da Mahinda Rajapaksa (Seylanca: පර්සි මහේන්ද්‍ර රාජපක්ෂ; Tamilce: மஹிந்த ராஜபக்) (d. 18 Kasım 1945), Sri Lankalı avukat ve siyasetçi. Rajapaksa, Asya kıtasına dahil edilen ada ülkesi Sri Lanka'da 26 Ekim 2018-15 Aralık 2018 tarihleri arası başbakanlık makamında bulunmuştur. Rajapaksa bu görevinden önce 2004-2005 yıllar arasında başbakan, 2005 ile 2015 yılları arasında da Sri Lanka devlet başkanlığı görevini yürütmüştür. Rajapaksa, kardeşi Gotabaya Rajapaksa'nın devlet başkanlığı görevine gelmesinin ardından 21 Kasım 2019 tarihi itibarıyla toplamda üçüncü kez olmak üzere yeniden başbakanlık makamına gelmiştir.Mesleği avukatlık olan Rajapaksa, 6 Nisan 2004 tarihinde başbakan seçilmiş ve bu görevi 19 Kasım 2005 tarihine kadar sürdürmüştür. Söz konusu tarihte 2005 yılı devlet başkanlığı seçimlerini kazanması nedeniyle görevinden ayrılarak devlet başkanlığı görevini yürütmeye başlamıştır. 2010 yılında gerçekleştirilen seçimlerden de başarılı bir şekilde ayrılan Rajapaksa, görevde beş yıl daha kalmayı garantilemiştir.2015 yılında gerçekleştirilen seçimlerde rakibi Maithripala Sirisena'ya karşı üstünlük kuramayan Rajapaksa, görevinden ayrılmak durumunda kalmıştır.Dönemin başbakanı Ranil Wickremesinghe'nin yeni devlet başkanı Sirisena tarafından görevinden alınması ile birlikte 26 Ekim 2018 tarihinde yeniden başbakan olarak atanmıştır. Görevinden alınan Wickremesinghe bu adımları yasadışı olarak tanımlamış ve hukukî adımlar atacağını ifade etmiştir.Bu gelişmelerin ardından iki başbakanlı bir süreç yaşanmış, Sri Lanka anayasa mahkemesi başbakanlık görevlerini askıya almıştır. Yaşanan bu gelişmelerin ardından mecliste de güven sağlayamayan Rajapaksa, ülkede daha fazla sorun çıkmaması adına görevinden ayrılmıştır.Kardeşi Gotabaya Rajapaksa'nın 18 Kasım 2019 tarihinde devlet başkanlığı makamına gelmesinin ardından mevcut başbakan Wickremesinghe'nin görevinden istifa etmesi ile üçüncü kez başbakanlık görevine getirilmiştir.Rajapaksa'nın siyasi kariyeri boyunca, Sri Lanka iç savaşının son yıllarında savaş suçları da dahil olmak üzere birçok suçla ve başkanlığı sırasında insan hakları ihlalleri de dahil olmak üzere 9 Mayıs 2022'de yolsuzluk ve hükûmet karşıtı protestoculara şiddet uygulamak diğer cezai suçlamalarla suçlandı. Mahinda Rajapaksa aynı gün istifa mektubunu sundu.
Mahindra

1945'te Hindistan'da kurulmuş otomobil firması. Firma tarım araçları da üretmektedir. Mahindra Asya ve Avrupa pazarlarına satış yapmaktadır.
Mahinur Ergun

Mahinur Ergun (d. 1956, Bursa), Türk yönetmen ve senarist. Özellikle Şaşıfelek Çıkmazı ve Asmalı Konak dizileriyle tanınır.Ankara Basın Yayın Yüksek Okulu Sinema Televizyon Bölümü mezunudur. (1978) Mezuniyetinin ardından, bir süre reklam tanıtım filmleri çekti. 1987'de ilk video filmi Yabancı Bir Sevgi'''yi, 1988'de ise Gece Dansı Tutsakları'' adlı ilk sinema filmini çekti.Sinema filmlerinin yanı sıra, güçlü kadın karakterleri televizyonda alışılagelmişin dışında bir anlayışla ve doğallıkla ele alan Çatısız Kadınlar, Şaşıfelek Çıkmazı ve Nasıl Evde Kaldım gibi dizilerin senaristi ve yönetmeni olarak tanınır.Çoğunlukla tiyatro kökenli oyuncularla çalışır ve kimi oyunculara hemen her projesinde yer verir. Füsun Demirel, Zuhal Olcay, Derya Alabora, Lale Mansur, Tamer Karadağlı, birden fazla kez projelerinde yer aldığı oyunculardan bazılarıdır. Çağan Irmak'ın yetişmesine katkıda bulundu. Şaşıfelek Çıkmazı dizisinde asistanlığını yapan Irmak, dizinin sonradan çekilen bölümlerinde, yönetmen olarak görev aldı. Mahinur Ergun, son yıllarda yazıp yönettiği dizilerden çok, başkaları tarafından yazılmış öyküleri senaryolaştırdığı Asmalı Konak, Haziran Gecesi gibi dizilerde çalıştı. Uzun yıllardır sinema filmi çekmemektedir.2007 yılında yapılan 44. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin Ulusal Yarışma Bölümü jürisinde yer almıştır.
Mahinur Özdemir Göktaş

Mahinur Özdemir Göktaş (d. 7 Kasım 1982, Schaerbeek), Türk-Belçikalı siyasetçidir. Brüksel Meclisi'nde milletvekilliği ve Türkiye'nin Cezayir Büyükelçiliği görevlerinde bulunmuştur. Mevcut Türkiye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı'dırMahinur Özdemir, 7 Kasım 1982'de Brüksel'e bağlı Schaerbeek'te doğdu. Emirdağ asıllı göçmen bir Türk ailesinin Belçika'daki üçüncü nesil fertlerindendir. Université libre de Bruxelles insan kaynakları mühendisliği bölümünde lisans eğitimini tamamladı. Kamu yönetimi alanında yüksek lisans yaptı.24 Haziran 2009 tarihinde Frankofon kesimden, Hristiyan demokrat çizgideki CDH'den Brüksel Meclisine seçildi. Böylece Avrupa'da ve Belçika'da vekil seçilen ilk başörtülü oldu. Seçilmesinin ardından, başörtüsü yüzünden eleştiriler aldı ve çalışmasının zor olacağı iddia edildi. 29 Mayıs 2015 tarihinde Ermeni Kırımı'nı soykırım olarak tanımlamayı reddetmesi nedeniyle partisinden ihraç edildi ve siyasete bağımsız milletvekili olarak devam etti.12 Eylül 2019 tarihinde Türkiye'nin Cezayir Büyükelçisi olarak atandı. Böylelikle Türkiye'nin Kuzey Afrika'ya atadığı ilk kadın büyükelçi oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 3 Haziran 2023 tarihinde açıkladığı kabine listesinde yer alarak T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı oldu.Bir dönem Brüksel Yunus Emre Enstitüsü Müdürlüğü yapan Rahmi Göktaş ile evli olup, iki çocuk annesidir. Ana dilleri Türkçe ve Fransızcanın yanı sıra ileri düzeyde Felemenkçe, İngilizce konuşmaktadır ve Latince bilmektedir.
Mahir

Vasfi Mahir Kocatürk (1907–1961),  Türk şair, oyun yazarı, öğretmen, edebiyat araştırmacısı ve politikacı
Mahir Akyol

Ölüm Peşimizde isimli sinema filminin senaristliğini ve yönetmenliğini yapmıştır. Romantik ve Propaganda isimli filmlerin yardımcı yönetmenliğini yapmıştır. Mahir Akyol ağırlıklı olarak reklam filmleri ve müzik videolarının yönetmenliğini yapmaktadır. Yalın, Müslüm Gürses, Nev, Duman, Mor ve Ötesi, Keremcem, Yaşar, Göksel gibi daha birçok şarkıcı ve grubun müzik videolarını yönetmiştir.
Mahir Aydın

Mahir Aydın (d. 5 Nisan 1993, Eruh), Türk futbolcudur. İstanbul Büyükşehir Belediyespor'da oynamaktadir.Futbola İstanbul Büyükşehir Belediyespor altyapısında başladı 2009 senesinde profesyonel olup a takımına yükseldi. A takımın sezon hazırlık kamplarına, bazı antrenmanlara ve resmî müsabakalara a takımı ile çıksa da henüz İstanbul BB'nin A2 takımında görev yapmaktadır.9 kez millî takımlara çağrılan Mahir Aydın, 4 kez Türkiye U-16, 3 kez de Türkiye U-17 forması olmak üzere toplam 7 kez millî formayı giymiştir.
Mahir Bayrak

Mahir Bayrak (d. 2 Ocak 1979), Türk basketbolcudur. 1.80 cm boyunda olup oyunkurucu mevkiinde görev yapmaktadır.
Mahir Canova

Mahir Canova, 30 Aralık 1914 tarihinde Yunanistan'ın Kavala şehrinde dünyaya geldi. Babası Ahmet Fehmi Bey, annesi Hasbiye Hanım'dır. İlk eğitimini İzmit’te, Orta eğitimini Balıkesir Necatibey Öğretmen Okulu’nda tamamlayan Mahir Canova, 1935 yılında, Eskişehir'de öğretmen olarak meslek yaşamına başladı. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nin Hindoloji ve Alman filolojisi bölümlerinde öğrenim görürken; 1936'da Ankara Devlet Konservatuvarı tiyatro bölümü yatılı sınavını kazanarak, 1941 yılında Salih Canar, Muazzez Lutas (Kurtoğlu), Ertuğrul İlgin, Nermin Sarova ve Nüzhet Şenbay ile birlikte ilk mezunlardan biri olarak sanat hayatına atıldı.Alman tiyatro adamı Carl Ebert'in yardımcılığı ile mezuniyetinden sonra konservatuvar mimik ve sahne öğretmenliği görevleri yaptı. Öğrencilik yıllarında eğitim için yollandığı Fransa'da edindiği deneyim sonucu, mezun olduğu okulda Bölüm Başkanlığı, Devlet Tiyatroları’nda Yönetmenlik ve ve Baş Rejisörlük görevlerini yürüttü.Oyuncu ve yazar Civan Canova'nın babası olan Mahir Canova, 1949’da Hasanoğlan Köy Enstitüsü’nde, İzmir Şehir Tiyatrosu’nda, İzmir Ara Tiyatrosu’nda, Kent Oyuncuları’nda, Arena Tiyatrosu’nda çeşitli oyunlar yönetti. Birçok tiyatro ve sanat dergilerinde yazılar yazdı. Halkevleri Merkez Yönetim Kurulu’nda görev alarak tiyatro kursları açtı. Bu kurslarda, bugün tiyatro hayatımızda önemli yerleri olan sanatçıları yetiştirdi. İsparta Belediyesi Şehir Tiyatrosu’nun kuruluş çalışmalarına katıldı, seçmeleri yaparak kursları planladı ve başlattı.5 Ocak 1982 - 6 Aralık 1983 tarihleri arasında Danışma Meclisi'ne Millî Güvenlik Konseyi'nce seçildi, TBMM’de tek sanatçı üye olarak görev yaptı. 1985'te Muazzez Kurtoğlu ve Nermin Sarova ile birlikte, sanat yaşamlarındaki 50. yılını doldurarak onurlarına düzenlenen törende ödül aldı. 1991'de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Devlet Konservatuvarı ilk mezunlarından olması nedeniyle ödüllendirildi.Hayata veda etmesinin ardından 1963 yılında Kent Oyuncuları'nda sahneye koyduğu Necati Cumalı’nın Nalınlar adlı oyunu ölümünden üç yıl sonra, 32 yıl önce yaptığı rejiye sadık kalınarak, Mahir Canova'nın anısına yeniden sergilendi.Devlet Tiyatroları, sanatçının anısını yaşatmak amacıyla; Ankara’da bir sahneye "Mahir Canova Sahnesi" adını vermiştir.1966: Sanat Sevenler Derneği - En İyi Sahneye Koyucu, "İstanbul Efendisi" ve "Köşebaşı" oyunlarındaki reji çalışmasıyla