barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Amasya 1. Amatör Ligi

Amasya 1. Amatör Ligi, Amasya ilindeki en üst düzey ve tek amatör futbol ligidir. 2022-2023 sezonunda 5 takımlı tek grup halinde oynanacaktır. Şampiyon olan takım Bölgesel Amatör Lig'e yükselmek için Play Off maçı oynamaya hak kazanacak. Alt lig olmadığı için küme düşme yoktur.2010-11 sezonunda Şampiyon olan Merzifonspor, BAL'a yükselmek için, Yeni Amasyaspor* ile baraj maçı oynadı. Maçı penaltılarla kaybederek BAL'a yükselemedi.2011-12 sezonunda Şampiyon olan Merzifonspor, BAL'a yükselmek için, yine Yeni Amasyaspor* ile baraj maçı oynadı. Maçı 3-1 kaybederek BAL'a yükselemedi.2012-13 sezonunda Şampiyon olan Merzifonspor, BAL'a yükselmek için, tekrar Yeni Amasyaspor* ile baraj maçı oynadı. Bu sefer maçı penaltılarla 4-1 kazanarak Bölgesel Amatör Lig'e yükselmeyi başardı.2013-14 sezonunda ise 1. Amatör Ligde Yeni Amasyaspor Şampiyon olarak, Bölgesel Amatör Lig'e yükselmek için Merzifonspor ile baraj maçına çıktı. Maçı 3-1 kazanan Yeni Amasyaspor bir sezonun ardından tekrar Bölgesel Amatör'e yükseldi.2014-15 sezonunda Şampiyon olan Merzifonspor, BAL'a yükselmek için, yine Yeni Amasyaspor* ile baraj maçı oynadı. Maçı 1-0 kaybederek BAL'a yükselemedi.2015-16 sezonunda Şampiyon olan Merzifonspor, BAL'a yükselmek için, yine Yeni Amasyaspor* ile baraj maçı oynadı. Maçı 2-0 kaybederek BAL'a yükselemedi.2016-17 sezonunda Şampiyon olan Merzifonspor, BAL'a yükselmek için, yine Yeni Amasyaspor* ile baraj maçı oynadı. Maçı 4-2 kaybederek BAL'a yükselemedi.2017-18 sezonunda Şampiyon olan Merzifonspor, BAL'a yükselmek için, yine Yeni Amasyaspor* ile baraj maçı oynadı. Maçı 5-0 kaybederek BAL'a yükselemedi.2018-19 sezonunda Şampiyon olan Merzifonspor, BAL'a yükselmek için, her zamanki gibi Yeni Amasyaspor* ile baraj maçı oynadı. Bu sefer maçı Burak Küçüköner ve Alihan Öztürk'ün attığı gollerle 2-1 kazanarak Bölgesel Amatör Lig'e yükselmeyi başardı.2021-22 sezonunda Şampiyon olan Suluova Sebatspor, BAL'a yükselmek için çıktığı baraj maçında Merzifonspor'u 2-1 yenerek tarihinde ilk kez BAL'a yükseldi.2022-23 sezonunda Şampiyon olan Suluovaspor 2021, BAL'a yükselmek için, Suluova Sebatspor ile baraj maçı oynadı. Maçı 3-0 kaybederek BAL'a yükselemedi.* Amasya Üniversitesi GSK isim değişikliğine giderek, önce Yeni Amasyaspor daha sonra da Amasyaspor 1968 adını aldı.
Amasya 12 Haziran Stadyumu

12 Haziran Stadyumu, Amasyanın merkezinde bulunan ve 7,810 seyirci kapasitesine sahip olan futbol stadyumu. 2012 yılında tadilat sonucunda iki yıl aradan sonra 12 Ekim 2014 tarihinde hizmete açılmıştır.
Amasya Antlaşması

Amasya Antlaşması, Kanuni Sultan Süleyman'ın çıktığı 3. Azerbaycan Seferi sonunda Türkmenlerle savaşmanın anlamsız olduğunun fark edilmesi ve kardeş kavgasına son vermek üzere Osmanlı Devleti ile Safevi Devleti arasında imzalanan antlaşmadır.29 Mayıs 1555'te imzalanan bu ilk Osmanlı-Safevi Antlaşması ile Doğu Anadolu Bölgesi, Bağdat, Osmanlı imtiyaz sahasına girmiş ve buralarda her iki devlet mensupları tüccarlar tarafından serbest ticaret yapılmaya başlanmış.Bu antlaşma Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında yapılan ilk antlaşmadır. Antlaşmayı Osmanlı Adına Kanuni Sultan Süleyman, Safeviler adına da Şah İsmail'in genç oğlu Şah Tahmasb imzalamıştır. Antlaşma 1577 yılında Safeviler tarafından bozulmuştur. Bunun üzerine Osmanlı padişahı III.Murad Safevilerin üzerine sefere çıkmıştır ve 1590 yılında Ferhat Paşa Antlaşması imzalanmıştır.
Amasya Arkeoloji ve Mumya Müzesi

Amasya Arkeoloji ve Mumya Müzesi veya Amasya Müzesi 1958 yılında kurulmuş etnografya, arkeoloji ve mumya müzesidir.1925 yılında II. Beyazıt Külliyesi'nin bir bölümü olan medrese binasının iki odasında toplanan az sayıda arkeolojik eserler ile İslami dönem mumyaları bir araya getirilerek önce bir Müze Deposu oluşturulmuştur. 1962 yılında Gökmedrese Camii'ne taşınmıştır ve 1958 yılına kadar fahri memurlukla idare edilmiştir. Haziran 1958'de ise müze müdürlüğüne dönüştürülmüştür. 22 Mart 1977 tarihinde modern binasına taşınan, 14 Haziran 1980 yılında yeniden düzenlenerek günümüzdeki halini alan bir yapıdır.Müzede, 11 ayrı medeniyete ait arkeolojik, etnografik, sikke, mühür, el yazması ve mumya olmak üzere yaklaşık 24.000 civarında eser vardır.Müze bahçesinde Sultan I. Mesud türbesi içerisinde altı adet İlhanlı dönemine ait mumya teşhir edilmektedir. Bu bölüm müzenin en çok ziyaret edilen bölümüdür.Mumyalar, Anadolu valisi Şehzade Cumudar, Amasya emiri İşbuga Noyan, İzzettin Mehmet Pervane, Cariyesi, erkek ve kız çocuklarına aittir. Bunlar Burmalı Minare Camii ve Fethiye Camii türbelerinden getirilmiştir.
Amasya Bedesteni

Amasya Bedesteni 1483 II. Bayezid bekçilerinden Hüseyin Ağa tarafından yaptırılan bedesten, aslına göre büyük değişiklikler geçirerek günümüze kadar gelmiştir.Osmanlı şehirciliğinin belirli merkezlerde, orta büyüklükteki bedestenlerde orijinal boyutlarına sadık kalarak oluşturduğu sistemin tekrarıdır. Orijinal formu, benzerlerinden daha büyük olduğu için aynı türden bir varyasyon olarak kabul edilen altı kubbeli bir yapıydı. Dikdörtgen planlı bedesten kuzey cephesi dört ayrı kapılıdır Amasya ve çevresinde çok sayıda hayır işleri yapan ve vakfının gelirini artıran Hüseyin Ağanın yaptırdığı bedesten, 1668 depreminde büyük hasar görmüştür. Uzun süredir onarım görmemiş olan yapı, 1865 yılında dönemin Amasya Valisi Ziya Bey (şair Ziya Paşa) tarafından başlatılan inşaat çalışmalarının bir parçası idi. Ancak bu çalışmalarda bedesten ihya edilmeyip, üzerindeki kurşun kaplama sıyrılarak kubbe yıkılmış ve çöken kubbenin yerine binanın çatısı kapatılmıştır. Ancak bu uzun sürmemiş ve bir süre sonra çatısı çökmüş, bedesten uzun süre açık durmaya çalışmıştır. Yeşil ırmak yakınlarındaki bedestenin yıllar içinde yıkılan ve sadece ana duvarı sağlam kalan bir kısmı 1950'lerde yıkılmış ve yerine ticaret hanı yapılmıştır. Bugün gördüğümüz yatakların geri kalanı,  Bu arada Bedesten, 1971 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından aslına uygun olarak restore edilmiştir. Bu büyük restorasyon hayata geçirilerek yaklaşık 500 yıl ayakta kalan antik surları kaplamış ve sayıları azalmış olsa da Bedesten kubbesine kavuşmuştur. Plan şemasına göre doğuda Arastaya giden diğer cephede tonozlu dükkânlarla desteklenen iki büyük merkezi sütunla desteklenen altı kubbeli ve kemerli dört kapılı bir yapıdır. 1970'li yıllarda Mülki İdare Binası'nın inşası sırasında kuzey cephesi yıkılmış ve onarımlarla bugünkü dört kubbe korunmuştur. Öne doğru çıkıntı yapan kapının iki yanında iki dükkân yer alır. en iyisi içeride. Ortasına kalın bir köşe dikmesi yerleştirilmiş, duvarlar kemerlerle birbirine bağlanmış ve bu şekilde oluşturulan dört bölümün üzeri dört ayrı kubbe ile örtülmüştür. 1865 yılında kubbesi yıkılan örtülü Bedesten üzeri bir çatı ile kapatılmış ancak bu çatının çökmesinden sonra Bedesten uzun süre açık kalmıştır. dolayısıyla harap durumdaki Bedestenin orijinal durumundan günümüze sadece gövde duvarları ve 1483 tarihli kitabe kalmıştır.
Amasya Caddesi

Amasya Caddesi Tokat şehir merkezine 70 km. Zile'nin batısında yer alan Anadolu'nun en eski yerleşim yerlerinden birisidir. Zile'nin kentsel dokuları eski ve yeni dokulardan oluşuyor.Amasya Caddesi'nin eski yerleşim yeri ve kutsal alanındaki geleneksel evleri, eski yapıyı oluşturan geleneksel yapılardan biri olarak bilinmektedir . Tokat Amasya yolu güzergahında Amasya caddesi üzerinde bulunan bir caddedir. Eski Amasya Caddesi üzerindeki eski ve tarihi evler, orijinal tarihi yapılarına herhangi bir zarar vermeden günümüze kadar gelebilmiştir. Ancak ihmal ve terk edilme bu evler için bir tehdit oluşturuyor. Bu nedenle turizm bölgesinde yer alan tarihi Amasya Caddesi üzerindeki tarihi konakların restore edilerek modern yaşama kazandırılması, sokağın yapısını oluşturan tüm unsurların korunarak kültür turizmi için kullanılması özellikle önemlidir. Buna göre Zile Belediyesi tarafından hazırlanan ve Orta Karadeniz Kalkınma İdaresi Başkanlığı (OKA) tarafından finanse edilen 17 villanın cephe yenileme ve sokak tasarımı 'Mali Yardım Programı', 'Amasya Caddesi Sokak' çerçevesinde yapıldı. rehabilitasyonu” projesi kapsamında 2016 yılında turizmin gelişmesi için küçük çaplı altyapı yatırımlarının desteklenmesi". İki yıl süren projenin tamamlanmasıyla 7 bin yıllık Zile, bölge turizminin gelişmesi ve canlanmasına önemli katkı sağladı.
Amasya Garı

Amasya Garı, Amasya'nın il merkezinde Hızırpaşa Mahallesi'nde İstasyon Caddesi üzerinde yer alan TCDD'ye ait hemzemin ana tren istasyonudur.Samsun - Kalın demiryolu üzerinde yer alan istasyon, Devlet Demiryolları ve Limanları İdaresi tarafından inşa edilerek 1927'de hizmete girmiştir.İstasyon, TCDD Taşımacılık tarafından işletilen Samsun - Sivas Anahat Trenleri'ne ve Samsun - Amasya ve Amasya - Havza Bölgesel Trenleri'ne hizmet vermektedir.29 Eylül 2015'te başlayan ve Türkiye’nin en büyük demiryolu modernizasyon yatırımı olan Samsun - Kalın demiryolu'nun modernizasyon projesi kapsamında garın alt ve üst yapısı yenilenmiş ve 5 yıl süren çalışmaların ardından 1 Kasım 2020'de yapılan resmî açılışla birlikte gar yeniden hizmete girmiştir.
Amasya Hükûmet Binası

Amasya Hükûmet Binası, Ziya Paşa’nın  Amasya Mutasarraflığı döneminde 1864 yılında inşa edilen hükûmet konağıdır. 19 Aralık 1946 saat 10.30 civarında, binanın alt katında çıkan yangın neticesinde tamamen yanmış ve kullanılamaz hale gelmiştir. Bunun üzerine dönemin mimarisini yansıtacak bir tasarım ile 1949 yılında hizmete açılan ve bugün de kullanılmakta olan hükûmet konağı inşa edilmiştir.
Amasya Kalesi

Pers, Roma, Pontus ve Bizans döneminde birçok kez saldırıya uğradı, yıkıldı, el değiştirdi ve her defasında yeniden restore edildi. Roma ve Pontus arasındaki savaşlar sırasında kale ciddi bir şekilde tahrip oldu. Selçuklu Devleti tarafından Amasya'nın fethinden sonra 1075'te büyük ölçüde restore edildi ve askeri önemini yitirdiği 18. yüzyıla kadar kullanılmaya devam edildi.Kale, Amasya'nın kuzeyinde ve Yeşilırmak nehri üzerindeki Harşene Dağı denilen sarp kayalıkların üzerinde yer alır. Kalenin dışında Yeşilırmak kıyısına kadar uzanan sekiz savunma mevzisine sahiptir. Savunma surları moloz taştan yapılmışken, üst seviye surlar kesme taştan yapılmıştır. "Cilanbolu" olarak adlandırılan kalenin ortasında kayaya oyulmuş bir dehliz bulunmaktadır. Buraya  uzunluğunda,  çapında ve 150 basamağa sahip olan bir yeraltı merdiveni ile inilir. Kalede sarnıçlar, su depoları, Osmanlı zamanında yapılan hamam kalıntıları ve kayaya oyulmuş Pontus Kral Mezarları bulunmaktadır. Yaklaşık  yükseklikte, M.Ö. 3. yüzyıldan kalma Pontus kralların 18 büyük ve küçük mezarı, düz bir duvar üzerinde kireç taşı kayaya oyulmuştur. Kalede "Helkıs", "Saray", "Maydonos" ve "Meydan" adında dört kapı vardır. Zindanlar, bir sarnıç ve bir Cilanbolu Kuyusu mevcuttur.Yeşilırmak boyunca antik kale duvarlarının yaklaşık  kısmına tipik Amasya evleri, hamamlar ve camiler inşa edilmiştir.Timur'un (1370-1405 yılları arasında hüküm sürdü) istilacı birliklerinden kaçan, Osmanlı Şehzadesi I. Mehmed (Çelebi Mehmed olarak da bilinir) Amasya Kalesi'ne sığınmıştır.
Amasya Macit Zeren Fen Lisesi

Arsası Macit Zeren'in eşi Vedia Zeren tarafından isminin aynı kalması şartıyla Milli Eğitim Bakanlığı'na bağışlanmıştır. Amasya'nın Tokat tarafına doğru çıkışında bulunan okulun çevresinde ilk yıllarda fazla insan olmasa da zamanla yerleşim artmıştır. Yurdu bulunan okul 2004 yılında ilk mezunlarını vermiştir.
Amasya Merzifon Havalimanı

Amasya Merzifon Havalimanı (IATA: MZH, ICAO: LTAP), Amasya'nın Merzifon ilçesinde yalnızca iç hat uçuşlarına açık olan sivil/askeri amaçlı havaalanı.
Amasya Protokolü

Amasya Protokolü veya Amasya Görüşmeleri, İstanbul Hükümeti ile Heyet-i Temsiliye arasında 22 Ekim 1919'da yapılan protokoldür.Mustafa Kemal Paşa, Rauf Orbay ve Bekir Sami Beylerle birlikte 18 Ekim 1919'da Amasya'ya gelerek Salih Paşa ile 20 Ekim'de görüşmelere başladılar ve Sivas Kongresi'nce kabul edilen esaslar üzerinde görüşmeler başladı.Sivas Kongresi'nce kabul edilmiş bulunan esaslar üzerinde görüşmeler 22 Ekim'e kadar sürdü ve taraflar şu esaslar üzerinde anlaştılar:Türk illerinin düşmana şu veya bu suretle terk olunmaması, hiçbir himaye ve manda kabul edilmemesi, Türk vatanının bütünlüğünün ve bağımsızlığının korunmasıMüslüman olmayan topluluklara Türk memleketlerinin siyasi egemenlik ve sosyal dengesini bozacak biçimde ayrıcalıklar verilmemesi.Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin hukuki bir kurul olmak üzere İstanbul Hükûmeti tarafından tanınması.İtilaf Devletleri ile Osmanlı Devleti arasında barışın kurulması için toplanacak konferansa Heyet-i Temsiliye tarafından da uygun görülen kimselerin gönderilmesiSon madde, yani meclisin İstanbul dışında toplanacağı hükmü, anayasaya aykırı olacağı gerekçesiyle İstanbul Hükûmeti tarafından kabul edilmedi. Mustafa Kemal Paşa da ısrar etmedi. Amasya'da varılan anlaşma ile İstanbul Hükûmeti Temsil Heyeti'ni resmen tanımış oluyordu.
Amasya Saat Kulesi

Amasya Saat Kulesi, Amasya'nın merkez ilçesinde yer alan saat kulesi. 1865 yılında Amasya Mutasarrıfı Ziya Paşa tarafından yaptırılan kule aynı yıl çıkan yangında hasar görmüştür. 1938 yılında gerçekleşen depremle de oldukça hasar gören yapı Şubat 1940'ta Amasya Valisi Talat Öncel tarafından yeni köprü yapımı tarafından yıktırılmıştır. 2002 yılındaysa orijinal yapıya sadık kalınarak yeniden inşa edilmiştir.Safranbolu'daki Zamanın Tanığı Saat Kuleleri Parkı'nda Amasya Saat Kulesi'nin bir maketi de yer alır.
Amasya Sancağı

Amasya Sancağı, Osmanlı Devleti döneminde şehzadelerin deneyim kazanması için gönderilen yerlerden bir tanesidir.İlk bu sancağa, Yıldırım Beyazıd tayin edilmiştir, en son ise II.Selim'in oğlu Şehzade Murad tayin edilmiştir.
Amasya Saraydüzü Kışlası

Kurtuluş Savaşı'nın önderi Mustafa Kemal ve arkadaşlarına 12 Haziran 1919'da Amasya'ya geldiklerinde ev sahipliği yapmıştır; Kurtuluş Savaşı tarihinde önemli yeri olan Amasya Genelgesi’nin tartışılıp hazırlandığı yerdir. 1935 yılında kısmen, 1944 yılında tamamen yıkılmıştır.Bölgede bulunan ve yaklaşık 350 yıl boyunca Osmanlı şehzade ve sultanlarının doğup büyüdükleri, ikamet ettikleri sarayları uzun yıllar boş kalmış, 1883 yılında bakımsızlık ve depremlerden nedeniyle yıkılarak tamamen ortadan kalkmıştı. Bu sarayın kalıntılarının bulunduğu alanda, 3. Ordu'ya bağlı 5. Kafkas Fıkrası (Alay sancağı) için 1898-1900 yılında beş binadan oluşan kışla binası inşa edildi.Kışla, 1922 yılında Merkez Ordu'nun karargâhı oldu. 1930 yılından sonra önemini yitirdi.  1944 yılında tamamen yıktırılan kışlanın yerine askerî lojman ve subay orduevi yaptırıldı.  Askerî subay ve orduevi, 1986 yılında heyelan tehlikesi nedeniyle  boşaltıldı ve yıktırıldı.Saray Kışla ile ilgili tek fotoğraf, yıkılmadan önce 1944 yılında Abdülkadir Ziyagül tarafından çekilen vesikadır.1997 yılında binanın tekrar yapılması kararı alınmıştır. Fakat bulunduğu yer heyelan riski taşıması itibarıyla binanın başka bir yere yapılması kararı alındı ve kışla  2007 yılında Şamlar Mahallesi girişine eski dış görünümüne sadık kalınarak inşa edildi. Açılışı, 9 Haziran 2007'de yapıldı.Yapıda, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Milli Mücadele Müzesi yer alır. İçinde,  Mustafa Kemal Paşa ve heyetinin 12 Haziran 1919 günü saat 17:00’ da Cülüstepe mevkiinde Amasyalı heyet tarafından karşılanış anları balmumu heykellerle canlandırılmıştır, Binada ayrıca Amasya Genelgesi’nin eski ve yeni nüshaları ile Millî Mücadele yıllarından kalan silah ve evraklar sergilenmektedir.Daha önce Sultan II. Bayezid Külliyesi’nde hizmet veren İl Halk Kütüphanesi de 2022'de Saraydüzü Kışlası'na taşınmıştır. Kütüphane, böylece bir müze-kütüphaneye dönüştürülen kışlada hizmet verir.Dikdörtgen cepheye sahip olan yapı, zemin ve birinci kattan oluşur.  Kuzey-güney uçları bir, merkezi iki, giriş kapısının olduğu bölüm ise soğan kubbe ile örtülmüş üç katlı kule şeklinde inşa edilmiştir. Cephenin zemin katı yuvarlak kemerli, birinci katı ise dikdörtgen pencerelidir.
Amasya Yalıboyu Evleri

Yalıboyu Evleri, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde bulunan Amasya ilinin Yeşilırmak nehrinin kıyısında kuruludur. Amasya Evleri olarak da bilinen Yalıboyu Evleri, geleneksel Türk evleri {}örneklerindendir. Yalıboyu Evleri mimari dokusuyla Osmanlı döneminden izler taşır. Yalıboyu Evleri 19. ve 20. yüzyıllarda inşa edilmiştir. Yalıboyu Evleri, hımış ve bağdadî teknikle yapılmış örneklerdendir. Genellikle yan yana, bitişik olarak ve ahşap çatkı sistemiyle, kerpiç dolgulu, kırma ya da beşik çatısının üzeri oluklu kiremitle örtülü şekilde yapılmışlardır. Yalıboyu Evleri, bodrum üzeri tek kat ya da iki katlı olup avlulu ve bahçelidir. Haremlik ve selamlık tarzda düzenlenmiş olan bu evler, bahçe ortada kalır ve konutlar ise dışa kapalı bir görünüm sergiler. Birinci kat veya ikinci kat üzerinde köşk olarak bilinen şahniş yer alır. Burada, odanın sokağa ya da avluya doğru olan, üç yanı pencere olan çıkıntı yer almaktadır. İnsanlar günlük yaşamlarını, sofa denilen odalarda geçirmektedirler. Bu odalarda genellikle ocak, şerbetlik, gömme dolaplar, raf ve sedir gibi birbirinden farklı işleve sahip olan eşyalar bulunmaktadır. Evlerin bazı odalarında yüklükler, gusülhane (banyo) bulunmaktadır. Bu evler, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na göre koruma altına alınmışlardır.
Amasya elması

Amasya elması (tür adı: misket elması), Türkiye sınırları içinde Amasya yöresinde meşhur olan bir elma türüdür.Misket elmasının bir özelliği, bir yıl meyve veren ağacın diğer yıl meyve verimini düşürmesidir. Genellikle bir tarafı kırmızı, diğer tarafı sarı ile yeşilimsi bir renktedir. İnce bir kabuk yapısına, hoş bir kokuya ve güzel bir tada sahiptir. Sert ve dayanıklıdır. Amasya elması ağaçlarının meyve verme süreleri, iyi bakıldığında 10 ile 20 yıl arasında değişmektedir. Misket elması, diğerlerinden ayırt etmek için ortadan kesildiğinde iç kısmında yıldız işareti görülebilir. Amasya elması genellikle yeşil-kırmızı tonlarında olur.
Amasya ili genel seçim sonuçları

Amasya İli, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) 3 milletvekili göndermektedir. 1920'den beri yapılan tüm genel seçimlerde temsil edilmiş olan Amasya İli'nde tek seçim bölgesi vardır.
Amasya Üniversitesi

Amasya Üniversitesi, 17 Mart 2006 tarih ve 26111 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 15 yeni üniversite kurulması hakkındaki 5467 Sayılı Kanun ile Amasya’da kurulmuş bir Devlet Üniversitesidir.Amasya Üniversitesinin temeli, 1974 yılında Milli Eğitim Bakanlığınca kurulan Eğitim Fakültesi (1974-1975)  ile birlikte atılmıştır.1975 yılında Milli Eğitim Bakanlığı Amasya Meslek Yüksekokulunu (1975-1976) kurmuştur.1981 yılında YÖK'ün kurulmasıyla birlikte, Eğitim Fakültesi ve Amasya Meslek Yüksekokulu Ondokuz Mayıs Üniversitesine bağlanmıştır. Aynı yıl Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesine bağlı olarak "Eğitim Yüksekokulu" kurulmuş sonraki süreçte Amasya Sağlık Yüksekokulu (1992-1993) ve Merzifon Meslek Yüksekokulu (1991-1992)  açılmıştır.2021 yılı ile itibaren bünyesinde toplam 8 fakülte, 8 meslek yüksekokulu, 3 enstitü ve 1 yüksekokula sahiptir.2021-22 eğitim-öğretim yılında 8532 ön lisans,	6482 lisans, 1254 yüksek lisans ve 31 doktora öğrencisi olarak toplamda 16299 öğrenci öğrenim görmekteydi. 2022 yılı itibari ile üniversite kapsamında 48 profesör, 94 doçent, 236 doktor, 200 öğretim görevlisi ve 127 araştırma görevlisi olmak üzere toplam 705 akademik personel görev yapmaktaydı.Bünyesinde yer alan 1 merkez kütüphane, 3 şube kütüphanesi ve 4 birim kütüphanesiyle hizmet vermektedir. Kütüphaneler hizmet ve imkânları, engelli paydaşlarımız da dâhil olmak üzere tüm kullanıcılarının gereksinimleri göz önünde bulundurularak tasarlanmıştır. Kütüphanelerin fiziki yapısı (kütüphanenin girişi, kütüphane içi ulaşım, masa ve raf aralıkları, vb.) buna göre oluşturulmuştur.Her Amasya Üniversitesi öğrencisi, İnternet, e-posta, yerel ağ dahil olmak üzere üniversitenin sahip olduğu tüm bilişim altyapısından yaygın olarak faydalanabilmektedir. Her öğrencinin <ogrenci_no>@ogrenci.amasya.edu.tr uzantılı bir mail adresi vardır.Bu mail adresiyle üniversitenin tüm kampüslerinde 110 kablosuz ağ cihazı ile eduroam hizmeti üzerinden internete bağlanabilmektedir. Üniversitenin bilişim altyapısından ve servislerinden Bilgi İşlem Daire Başkanlığı sorumludur. Üniversite IPv6 İstatikleri İçin TIKLAYIN
Amasya çöreği

Amasya çöreği buğday unu ile yapılan bir çeşit çörektir. Nohut mayası ile mayalanarak yapılır. Malzemesi, buğday unu, ceviz içi, tereyağı, nohut suyu, tuz, yumurta sarısı, toz şeker, sıvı yağdır. Amasya Çöreği 24.08.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Amasya İkinci Beyazıt Külliyesi

Amasya İkinci Beyazıt Külliyesi, Osmanlı Padişahı II. Bayezid tarafından Amasya'da inşa ettirilen külliyedir.İkinci Beyazıt Külliyesi, Yeşilırmak kıyısında geniş bir sahada kurulmuştur. Külliyenin birimleri cami, medrese, imarethane, mektep ve köprüden oluşmaktadır. Külliyenin bir bölümü olan köprü Çorum'un Osmancık ilçesinde Kızılırmak üzerinde yer almaktadır. II. Bayezid, Osmanlı saltanatının kendisine nasip olmasının bir şükranı olmak üzere bu külliyeyi inşa ettirmiştir.Çeşitli tarihlerde Amasya'da meydana gelen depremlerde ve Yeşilırmak'ın taşkınlarında zarar gören cami, her zarar görüşünden sonra tamir edilmiştir. Mektep ise günümüze kadar ulaşamamıştır. Ayrıca sonradan külliyeye Şehzade Osman Çelebi Türbesi ile Muvakkithane eklenmiştir. 18 hücreli medrese binası günümüzde İl Halk Kütüphanesi olarak kullanılmaktadır.
Amasya'da 1930 Türkiye yerel seçimleri

1930 Türkiye yerel seçimleri'nde Amasya Belediyesi ile 2 ilçe ve bir beldenin belediye başkanlarının belirlenmesi için belediye meclis üyelerinin seçimi yapılmıştır. Amasya ili genelindeki seçimlerde oy kullanmaya hakkı olan toplam 13.731 seçmenden sadece 3.030'u kadın, 4.856'sı erkek olmak üzere 7.886'sı oy kullanmıştır. Amasya il merkezinde gerçekleştirilen seçimlerde 1.144 kadın ve 2.987 erkek olmak üzere 4.181 oy kullanılmıştır. Amasya il merkezinde belediye seçimleri 1 Ekim'de başlayıp 8 Ekim'de sona ermiş ve 22 üyeli belediye meclisinin tamamı CHF adaylarından oluşmuştur. Bu üyeler arasında yapılan seçim sonucunda Hilmi Bey belediye başkanlığına seçilmiştir. SCF'nin kazandığı Merzifon ilçesinde ise seçimler 1 Ekim'de başlayıp 10 Ekim'de son bulmuştur.
Amasya'da 1934 Türkiye yerel seçimleri

1934 Türkiye yerel seçimleri'nde Amasya Belediyesi ile 2 ilçe ve bir beldenin belediye başkanlarının belirlenmesi için belediye meclis üyelerinin seçimi yapıldı. 7 Ekim günü başlayan oy verme işleminin 5 gün sürdüğü Amasya'da il genelinde bulunan 13.731 seçmenden 7.586'sı oy kullandı. Amasya merkez ilçede ise 4.014 seçmenden 2.142'si oy kullandı. Seçimleri CHF adayları kazandı. Bu üyeler arasında 18 Ekim'de yapılan seçim sonucunda Celal Bey belediye başkanlığına seçildi.
Amasya'da 1946 Türkiye yerel seçimleri

26 Mayıs 1946 Yerel Seçimleri'nde Amasya Belediyesi ile 2 ilçenin ve bir beldenin belediye başkanlarının belirlenmesi için belediye meclis üyelerinin seçimi yapılmıştır. Amasya il merkezi ile ilçeleri olan Gümüşhacıköy ve Merzifon'da CHP adayları başkanlıklara getirilmiştir. Amasya Belediye Başkanı olarak CHP'li Reşat Arpacıoğlu seçilmiştir.Amasya merkez ilçede 6.822 seçmenin 3.215'i seçimlere katılmış ve seçmenler %46'lık bir katılım oranı göstermiştir. İl genelinde ise 18.944 seçmenden 12.314'ü oy kullanmış ve seçimlere katılım oranı %65 olarak gerçekleşmiştir. Amasya'da belediye başkanlığına CHP adayı Ziyaettin Türem, Merzifon'da Cemal Hazneci, Gümüşhacıköy de ise parti dışından aday olan Emin Özkılavuz seçilmiştir.
Amasya'da 1950 Türkiye yerel seçimleri

3 Eylül 1950 Yerel Seçimleri'nde Amasya Belediyesi ile 3 ilçenin ve bir beldenin belediye başkanlarının belirlenmesi için belediye meclis üyelerinin seçimi yapılmıştır.Niğde Belediye Meclisi'ne seçilen 22 üyenin tamamı DP'den teşkil olmuştur. Amasya il merkezinde seçimler sonucunda oluşan Amasya Belediye Meclisi, belediye başkanlığına Hadi Kitapçı'yı seçmiştir.
Amasya'da 1955 Türkiye yerel seçimleri

13 Kasım 1955 Yerel Seçimleri'nde Amasya Belediyesi ile 4 ilçenin ve bir beldenin belediye başkanlarının belirlenmesi için belediye meclis üyelerinin seçimi yapılmıştır. Amasya merkez ilçedeki seçim sonucuna göre 16 oy farkla bağımsız adaylar kazandı. 16 Kasım 1955 günü Amasya belediye meclisinde yapılan seçimde belediye başkanlığına Macit Zeren seçildi.
Amasya'da 1961 Türkiye senato seçimleri

1961 Türkiye senato seçimlerinde Cumhuriyet Senatosu'nda görev yapacak senatörler için seçim yapılmıştır. Amasya il genelindeki seçim sonuçları aşağıdaki gibidir.Devlet İstatistik Enstitüsü (1962), Milletvekili ve Senato üyesi seçimi sonuçları, 15 Ekim 1961 (Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları)
Amasya'da 1963 Türkiye yerel seçimleri

17 Kasım 1963 Yerel Seçimleri'nde (resmî adıyla 17 Kasım 1963 Mahalli İdareler Yerel Seçimleri) Amasya Belediyesi ile 5 ilçenin ve 3 beldenin belediye başkanı seçilmiştir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"Devlet İstatistik Enstitüsü (1965), Mahalli Seçimler Sonuçları, 17 Kasım 1963 (Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları) .
Amasya'da 1964 Türkiye senato seçimleri

7 Haziran 1964 Senato Seçimleri'nde Cumhuriyet Senatosu'nun C Grubu üyelerinin dahil olduğu Amasya'daki 1 senatörlük kontenjanı için seçim yapılmıştır.Devlet İstatistik Enstitüsü (1965), Kısmi Senato Üyeleri Seçimi Sonuçları: İl, ilçe ve sandık bölgeleri itibarıyla, 7 Haziran 1964 (Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları)
Amasya'da 1968 Türkiye yerel seçimleri

2 Haziran 1968 Yerel Seçimleri'nde (resmî adıyla 2 Haziran 1968 Mahalli İdareler Yerel Seçimleri) Amasya Belediyesi ile 5 ilçenin ve 5 beldenin belediye başkanı seçilmiştir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"Devlet İstatistik Enstitüsü (1969), Mahalli Seçimler Sonuçları, 2 Haziran 1968 (Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları) .
Amasya'da 1973 Türkiye senato seçimleri

14 Ekim 1973 Senato Seçimleri'nde Cumhuriyet Senatosu'nun C Grubu üyelerinin dahil olduğu Amasya'daki 1 senatörlük kontenjanı için seçim yapılmıştır.Devlet İstatistik Enstitüsü (1974), Milletvekili ve Cumhuriyet Senatosu Üyeleri Seçimi Sonuçları, 14 Ekim 1973 (Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları)
Amasya'da 1973 Türkiye yerel seçimleri

9 Aralık 1973 Yerel Seçimleri'nde (resmî adıyla 9 Aralık 1973 Mahalli İdareler Yerel Seçimleri) Amasya Belediyesi ile 5 ilçenin ve 14 beldenin belediye başkanı seçilmiştir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"Devlet İstatistik Enstitüsü (1974) Mahalli Seçimler Sonuçları, 9 Aralık 1973, İl Genel Meclisi Üyeleri, Belediye Başkanı, Belediye Meclisi Üyeleri Seçimleri (Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları) .
Amasya'da 1977 Türkiye yerel seçimleri

11 Aralık 1977 Yerel Seçimleri'nde (resmî adıyla 11 Aralık 1977 Mahalli İdareler Yerel Seçimleri) Amasya Belediyesi ile 5 ilçenin ve 16 beldenin belediye başkanı seçilmiştir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"Devlet İstatistik Enstitüsü (1979) Yerel Seçim Sonuçları, 11 Aralık 1977, İl Genel Meclisi Üyeleri, Belediye Başkanı, Belediye Meclisi Üyeleri, Muhtar ve İhtiyar Heyeti Seçimleri (Ankara: D.İ.E Yayınları) .
Amasya'da 1979 Türkiye senato seçimleri

14 Ekim 1979 Senato Seçimleri'nde Cumhuriyet Senatosu'nun C Grubu üyelerinin dahil olduğu Amasya'daki 1 senatörlük kontenjanı için seçim yapılmıştır.Devlet İstatistik Enstitüsü (1980), Cumhuriyet Senatosu Üyeleri Üçte Bir Yenileme ve Milletvekili Ara Seçimi Sonuçları, 14 Ekim 1979 (Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları)
Amasya'da 1984 Türkiye yerel seçimleri

25 Mart 1984 Yerel Seçimleri'nde (resmî adıyla 25 Mart 1984 Mahalli İdareler Yerel Seçimleri) Amasya Belediyesi ile 5 ilçenin ve 16 beldenin belediye başkanı seçilmiştir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"
Amasya'da 1989 Türkiye yerel seçimleri

26 Mart 1989 Yerel Seçimleri'nde (resmî adıyla 26 Mart 1989 Mahalli İdareler Yerel Seçimleri) Amasya Belediyesi ile 5 ilçe ve 18 beldenin belediye başkanı seçilmiştir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"
Amasya'da 1994 Türkiye yerel seçimleri

27 Mart 1994 Yerel Seçimleri'nde (resmî adıyla 27 Mart 1994 Mahalli İdareler Genel Seçimleri) Amasya Belediyesi ile 6 ilçenin ve 20 beldenin belediye başkanı seçilmiştir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"Devlet İstatistik Enstitüsü (1995), Mahalli İdareler Seçimi Sonuçları, 27 Mart 1994 (Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü Yayınları) .
Amasya'da 1999 Türkiye yerel seçimleri

18 Nisan 1999 Yerel Seçimleri'nde (resmî adıyla 18 Nisan 1999 Mahalli İdareler Yerel Seçimleri) Amasya Belediyesi ile 6 ilçenin ve 22 beldenin belediye başkanı seçilmiştir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"
Amasya'da 2004 Türkiye yerel seçimleri

28 Mart 2004 Genel Seçimleri'nde (resmî adıyla 28 Mart 2004 Mahalli İdareler Genel Seçimleri) Amasya Belediyesi ile 6 ilçenin ve 22 beldenin belediye başkanı seçilmiştir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"
Amasya'da 2009 Türkiye yerel seçimleri

29 Mart 2009 Genel Seçimleri'nde (resmî adıyla 29 Mart 2009 Mahalli İdareler Genel Seçimleri) Amasya Belediyesi ile 6 ilçenin ve 20 beldenin belediye başkanı seçilmiştir. Sonuçlar Yüksek Seçim Kurulu'nun resmî verileridir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"
Amasya'da 2014 Türkiye yerel seçimleri

2014 Türkiye yerel seçimleri'nde Amasya ile 6 ilçenin ve 1 beldenin belediye başkanı seçilmiştir. Sonuçlar Yüksek Seçim Kurulu'nun resmî verileridir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"
Amasya'da 2018 Türkiye cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri

2018 Türkiye genel seçimlerinde resmî adıyla 27. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçimi. Bu seçimde Amasya ilinin 3 milletvekili seçilmiş ve cumhurbaşkanlığı seçimi için oy kullanılmıştır. Milletvekili seçim sonuçları YSK'nin kesin seçim sonuçları iken, cumhurbaşkanlığı seçim sonuçları YSK'nin Sandık Sonuçları Paylaşım Sistemi (SSPS) verileridir.1 Kasım'da yapılan seçimde 3 milletvekili çıkarabilen Amasya ilinin 2 milletvekili Adalet ve Kalkınma Partisine, 1 milletvekili ise Cumhuriyet Halk Partisine aitti.Bu seçime katılım %90,25 oranlarında gerçekleşmişti.
Amasya'da 2019 Türkiye yerel seçimleri

2019 Türkiye yerel seçimleri'nde resmî adıyla 31 Mart 2019 Mahalli İdareler Genel Seçimleri, bu seçimde Amasya Belediyesi, 6 ilçenin ve 1 beldenin belediye başkanı seçilmiştir. Sonuçlar YSK'nın resmi verileridir.{| class="wikitable" style="width:65%; text-align:center; font-size:90%; line-height: 1.1em; margin:left;"
Amasya'da 2023 Türkiye cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri

2023 Türkiye genel seçimleri ve 2023 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi (resmî adlarıyla 28. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ve Türkiye cumhurbaşkanı seçimi) Amasya ilinde yapılmıştır. Milletvekilliği ve Cumhurbaşkanlığı sonuçları YSK kesin sonuç verisi iken, il bazlı seçim sonuçları YSK'nin Sandık Sonuçları Paylaşım Sistemi (SSPS) verileridir.2018'de yapılan seçimde 3 milletvekili çıkarabilen Amasya ilinin 2 milletvekili Adalet ve Kalkınma Partisi'ne, 1 milletvekili ise Cumhuriyet Halk Partisi'ne aitti. Bu seçime katılım %91,36 oranlarında gerçekleşmişti.Amasya ili seçim çevresinde 22 siyasi parti seçimlere katılmıştır. Diğer illerde aday gösteren Adalet Birlik Partisi ve Milli Yol Partisi aday çıkarmamıştır. Emek ve Özgürlük İttifakı bileşeni olan Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi 3. sıra adayı Emek Partisi'ne ayrılmıştır.
Amasya'da Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri

Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri'nde (resmî adıyla  25. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçimi) Amasya ilinin 3 milletvekili seçilmiştir.Sonuçlar resmî verilerdir.Toplu sonuçlar resmî seçim sonuçlarına göre girilmiş olup,il bazlı sonuçlar YSK'nın SEÇSİS sistem sonuçlarına göre girilmiştir.2011 Türkiye genel seçimleri'nde 3 milletvekili çıkarabilen Amasya ilinin 2 milletvekili Adalet ve Kalkınma Partisi'ne aitken 1 milletvekili ise Cumhuriyet Halk Partisi'ne aitti.Bu seçime katılım %91,66 oranlarında gerçekleşmişti.Amasya ili seçim çevresinde 20 Parti seçimlere katılmıştır.Bu seçim çevresinde hiçbir bağımsız aday seçimde yer almamıştır.Türkiye genelinde milletvekili çıkartabilen partilerden Adalet ve Kalkınma Partisi 1., Cumhuriyet Halk Partisi 2., Milliyetçi Hareket Partisi 3., Saadet Partisi 4., Halkların Demokratik Partisi ise 5. olmuştur.Adalet ve Kalkınma Partisi 2 milletvekili ve Cumhuriyet Halk Partisi 1 milletvekili çıkarmıştır. Milliyetçi Hareket Partisi, Saadet Partisi ve Halkların Demokratik Partisi milletvekili çıkartamamıştır. Bu ilde seçime katılım %89,63 oranında gerçekleşmiştir.Adalet ve Kalkınma Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi'nde milletvekili sayıları değişmemiştir. Milliyetçi Hareket Partisi, Saadet Partisi ve Halkların Demokratik Partisi ise yine milletvekili çıkartamamıştır.Adalet ve Kalkınma Partisi merkez dahil 6 ilçede, Cumhuriyet Halk Partisi ise 1 ilçede 1. olmuştur. Milliyetçi Hareket Partisi, Saadet Partisi ve Halkların Demokratik Partisi hiçbir ilçede 1. olmamıştır. Seçim sonuçları aşağıdaki gibidir.
Amasya'da Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri

Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri'nde (resmî adıyla  26. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçimi) Amasya ilinin 3 milletvekili seçilmiştir.Sonuçlar resmî verilerdir.Toplu sonuçlar resmî seçim sonuçlarına göre girilmiş olup,il bazlı sonuçlar YSK'nın SEÇSİS sistem sonuçlarına göre girilmiştir.7 Haziran'da yapılan seçimde 3 milletvekili çıkarabilen Amasya ilinin 2 milletvekili Adalet ve Kalkınma Partisi'ne aitken 1 milletvekili ise Cumhuriyet Halk Partisi'ne aitti.Bu seçime katılım %89,63 oranlarında gerçekleşmişti.Amasya ili seçim çevresinde 16 Parti seçimlere katılmıştır.Bu seçim çevresinde hiçbir bağımsız aday seçimde yer almamıştır.
Amasya'da spor

Amasya'da spor, Türkiye'nin Amasya ilinin spor tarihçesini, spor kulüplerini, önemli spor tesislerini konu almaktadır.Amasya'nın futbol, basketbol, voleybol, hentbol gibi farklı branşlarda faaliyet gösteren spor takımları vardır.Avrupa Kupalarına 2016-17 sezonunda, Hentbol Erkekler Çalenç kupasında katılan Taşova YİBO takımı, son 16 takım arasına girmeyi başarmıştır.
Amasya'nın il yolları

İl yolları, devlet yolları ve uluslararası yollar dışında kalan yollardır. Karayolları Genel Müdürlüğü desteğiyle, İl yerel yönetimleri tarafından yapılır.Amasya'nın KGM kayıtlarındaki 17 il yolunun toplam uzunluğu 210 km.dir. Bu yollardan, günlük geçen araç sayısının en fazla olduğu yol, 7189 araçla,  numaralı Suluova-Amasya K. yoludur.
Amasya'nın ilçeleri

2019 Yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır.Amasya İl Genel Meclisi üye sayısı 21'dir. Amasya Belediyesi meclisi üye sayısı ise 31'dir. İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 120'dir.Belediye Meclis üyelerinin sayıları ilçenin son nüfus sayımına göre 9 ile 55 üye, İl genel meclisi üye sayılara 100.000 nüfusa kadar 2 ile 5 üye olarak belirlenir.İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)Amasya ili nüfusu: 338.267. Bu nüfusun %75,88'i şehirlerde yaşamaktadır (2022 sonu). İlin yüzölçümü 5.628 km2'dir. İlde km2'ye 60 kişi düşmektedir. (En çok Suluova'da 103'tür.) İlde yıllık nüfus artış oranı % 0,88. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Gümüşhacıköy  (% 2,52), Göynücek (-% 3,81)06 Şubat 2023 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 7 İlçe, 8 belediye, bu belediyelerde 107 mahalle ve ayrıca 372 köy vardır.
Amasya-Havza Bölgesel Treni

Amasya - Havza Bölgesel Treni, Amasya - Havza arasındaki  uzunluğundaki güzergâhta TCDD Taşımacılık tarafından her gün karşılıklı olarak üç sefer işletilen Bölgesel Tren'dir.Samsun - Kalın demiryolu hattındaki modernizasyon çalışmaları nedeniyle 2015 - 2020 yılları arasında tren seferlerine ara verilmiş ve 21 Haziran 2022'de tren seferleri yeniden başlamıştır.
Amasyalı Asterius

Amasyalı Asterius (MS c.350 - 410) 380-390 yılları arasında Amasya’nın Avukat ve episkoposuydu. Asterius hem Katolik hem de Ortodoks Kiliseleri tarafından hürmet edilen bir azizdir. Ekim’in 30’unda anılır.Asterius'un yaşam öyküsü hakkında bilgilerimiz çok sınırlıdır. Kapadokya’da doğmuş ve muhtemelen Amasya’da ölmüştür. Ciddi ve çalışkan, hevesli bir piskopostu.Onaltı vaazı ve şehitlere methiyesi günümüze ulaşmıştır. Bunlardan biri olan Oration 4: Adversus Kalendarum Festum putperest yeni yıl adetleri ve suistimallerine saldırdığı 1 Ocak MS.400 tarihli vaazıdır.Hayat dolu vaazlarının büyük bir kısmı günümüze ulaşmıştır, ki tarihi bir bakış açısından ilgi çekicidirler. Bu vaazlar dönemin sosyal hayatını daha iyi anlamamıza yardımcı olmaktadırlar.
Amasyaspor

Amasyaspor, Amasya ilinin eski spor kulübüdür. Maçlarını Amasya 12 Haziran Stadyumu'nda oynamaktadır. Amasyaspor'dan çıkan en bilinen futbolculardan biri İbrahim Üzülmez'dir. Kulüp ekonomik açıdan büyük sıkıntılar yaşamış ve 2005'te ekonomik sebeplerle kapanmıştır. Kapanan kulübün yerine 2011 yılında Amasya Üniversitesi GSK'nın isim değişikliği sonucu Yeni Amasyaspor adını alması ile Amasyaspor adının yaşatılması sağlanmıştır .Amasyaspor iç saha maçlarını 7,810 seyirci kapasitesine sahip Amasya 12 Haziran Stadyumu'nda oynamaktaydı. Daha sonra stadyum'da 2012 yılında yenileme çalışması yapıldı.
Amasyaspor FK

Amasyaspor Futbol Kulübü, 1997 yılında Amasya'da kurulan futbol takımı. 3. Ligde mücadele etmektedir.2009-2010 sezonunda 3. Lig terfi maçlarına katılan takım, ilk turda Boyabat Çeltikspor'u yarı finalde ise Çorum Belediyespor'u yenerek finale kalmış, finalde Fatsa Belediyespor'a 3-2 yenilerek 3. Lige yükselememiş ve ertesi sezon ilk kez oynanmaya başlanan Bölgesel Amatör Ligde mücadele etmeye başlamıştır.2005'te Amasyaspor'un iflas edip kapanmasının ardından 2011 yılında ismini Yeni Amasyaspor olarak değiştirmiştir.2010-2013 yılları arasında Bölgesel Amatör Ligde mücadele eden kulüp, 2012-13 sezonunun ardından Bölgesel Amatör Ligde kalabilmek için çıktığı baraj maçında Merzifonspor'a 4-1 yenilerek Amasya 1. Amatör Lige düştü.2013-14 sezonunda Amasya 1. Amatör Ligde Şampiyon olan takım, bu sefer Bölgesel Amatör Lige yükselebilmek için baraj maçına çıktı. Yine Merzifonspor ile karşılaşan Yeni Amasyaspor, maçı 3-1 kazanarak bir yıl aranın ardından Bölgesel Amatör Lige yükseldi.2014-2019 yılları arasında Bölgesel Amatör Ligde mücadele eden kulüp, 2018-19 sezonunun ardından Bölgesel Amatör Ligde kalabilmek için çıktığı baraj maçında Merzifonspor'a 2-1 yenilerek Amasya 1. Amatör Lige düştü.2019-20 sezonunda Amasya 1. Amatör Ligde Şampiyon olan Amasyaspor 1968 doğrudan Bölgesel Amatör Lige yükseldi.2021-22 sezonunda Bölgesel Amatör Lig'de normal sezonu ve Play-Off grubunu şampiyon tamamlayan Amasyaspor 1968 tarihinde ilk kez 3. Lig'e yükseldi.
Amat

İletişim Yayınları'ndan yayımlanan eser yazarın 7 seneden sonra yazdığı ilk romandır. 17. yüzyılda İstanbul'dan kalkan Amat isimli gemide yaşanan olayları anlatan roman, yazarın diğer romanlarınının aksine daha çok denizde geçtiğinden yazar kitabında birçok "eski" denizcilik terimi kullanmıştır.
Amata Kabua

Amata Kabua (d. 17 Kasım 1928 - ö. 20 Aralık 1996), Marshallı siyasetçi. Kabua, Mikronezya ada öbeği içerisinde, Okyanusya'da Kuzey Pasifik Okyanusu'nda bulunan Marshall Adaları'nda ülkenin ilk devlet başkanı olarak 1979 yılından öldüğü 1996 yılına kadar devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.Kabua, meslek hayatına öğretmen olarak Majuro Atolü şefi olmadan önce başladı. Cumhuriyet ilan edildikten sonra parlamento onu ilk cumhurbaşkanı seçti. Kabua, Marshall Adaları'nın bağımsızlığı mücadelesinde ana müzakerecilerden biriydi.Ayrıca Pasifik Devletinin milli marşı olan Forever Marshall Adaları'nın şarkı sözlerinden ve müziklerinden de sorumludur.Kabua uzzun bir hastalıktan sonra 20 Aralık 1996'da öldü. Kunio Lemari başlangıçta geçici devlet başkanı olarak görev yaptı. Ocak 1997'de, Kabua'nın kuzeni Imata Kabua, halefi seçildi.
Amaterasu

,  veya , (Japonca: parlak gök), önemli Shintō kamisi. Japon imparatorluk ailesi bu güneş tanrıçasının soyundan geldiğini öne sürer. Amaterasu, babası Izanagi'nin sol gözünden doğmuştur. Mitolojide, erkek kardeşi Susanoo'ya kızıp bir mağaraya saklandığı ve dünyayı karanlığa boğduğu anlatılır. Japonya'nın en önemli Shintō tapınağı olan Ise Jingu'da bu tanrıçaya ibadet edilir.Japon mitolojisinde Amaterasu gök diyarının (Takamagahara) yöneticisi kabul edilir. Adı "cennette ışıldayan", "gökyüzünü aydınlatan" anlamlarını taşır. Japon imparatorluk ailesinin atası olduğuna inanılır. Japonların ulusal dini Sintōizm'de birbirine eşit güçte olan tanrıların üstünde bulunan tek tanrıdır. Bu dinin en büyük rahibi de Japon imparatorudur, bu yüzden imparatora "güneşin oğlu" denir. Japon inançlarına göre imparator siyasal yetkilerini Tanrıça Amaterasu'dan miras yoluyla almıştır. Amaterasu dünya düzenini kurması için torunu Ninigi no Mikoto'yu yeryüzüne göndermiştir. İlk Japon imparatoru Jimmu Tenno'nun, bu torunun soyundan geldiğine inanılır. Japon imparatorunun hükümdarının meşruluğu, Japon mitolojisini ve tarihini ele alan Kojiki ve Nihon Shoki isimli eserlerde ispatlanmaya çalışılmıştır.Japon mitolojisinin genelinde dişi kamilerin isminde “prenses” anlamına gelen hime 姫, erkek kamilerin ismindeyse “prens” anlamına gelen hiko 彦 takıları yer alır. Dikkat edilecek olursa Amaterasu-Ōmikami’nin isminde herhangi bir cinsiyeti belirten ek yoktur. Matsumae Takeshi 松前武 Amaterasu’nun Ise 伊勢 bölgesinde ibadet edilen yerel bir kült olarak başladığını savunur. Erken dönemlerde Amaterasu, Amateru adından erkek bir tanrıydı ama M.S. altıncı ya da yedinci yüzyılda, saiōların [斎王tapınak rahibeleri] birbirini izleyen güçlü nesilleri sonucunda kademeli olarak erkekten kadına dönüştü.Matsumae’nin belirttiğine göre Amaterasu kelimesi “cennette parlayan” anlamına gelen Amateru’nun yüceltilmiş şeklidir. Kami’nin isminin Amaterasu-Ōmikami biçiminin anlamı “Büyük, Gökte Işıldayan Tanrı”, Ōhirume biçiminin anlamı ise “Büyük Gün Kadını Tanrısı”dır. Buna ek olarak, Dr. Orikuchi hem Amaterasu’nun hem de saiō’nun (tapınak rahibesi) diğer ismi olan Ōhirume’deki hirumenin “güneşin eşi” anlamına geldiğini savunmuştur.Bir capcom oyunu olan "Ōkami" oyununda ana karakter, Tanrıça Amaterasu'nun beyaz bir kurt hâlindeki reankarnasyonudur.
Amath M'Baye

Amadou-Amath M'Baye (d. 14 Aralık 1989) Basketbol Süper Ligi (BSL) ve EuroLeague takımlarından Anadolu Efes'te oynayan Fransız profesyonel basketbolcudur. 2,06 m (6 ft 9 inç) boyunda, uzun forvet pozisyonunda oynamaktadır.
Amatonormativite

Amatonormativite, Elizabeth Brake adında bir filozofun romantizm hakkındaki toplumsal varsayımları yakalamak için icat ettiği bir terimdir. Brake, kişinin hayatında evliliği önceleyen tutumları tanımlamak istiyordu. Bu terim sadece evlilik için kullanılmaktan çıkıp romantizm ile ilgili her türlü baskıyı ifade eder hale geldi.Amatonormativite terimi Latince sevilen anlamındaki amatus sözcüğünden gelmektedir. Aşk ile ilgili olan meseleleri kapsar.
Amatsu Mikaboşi

Ama-tsu-Mikaboshi (Japonca: 天津甕星, "Cennetin Ağustos Yıldızı"), Ame-no-Kagaseo (Japonca: 天香香背男, "Parlak Erkek") ya da Ama-no-Minaka-nushi ("Orta cennetlerin İlahi efendisi"), Japon mitolojisinde bir tanrı.Düzen öncesi kaos ve kutup yıldızının tanrısı olarak bilinir. Bu tanrı tüm yıldızların tanrısı Ama-no-Minaka-Nushi'yle özdeşleştirilmeden önce, Çin Budizmi'nin etkisiyle "Myo-Ken"'le (Sudarshana), Venüsle ve kutup yıldızıyla bir tutulmuştur. Bir kaos tanrısı olduğu için acımasız ve şeytani özellikler barındırır.Nihon Shoki'de Takemikazuchi-no-kami'nin Izumo ülkesi'ni fethi sırasında onun düşmanı olarak anılır. Kojiki'de de Takeminakata karakteriyle bir tutulur. Marvel Comics çizgi romanlarında da kötü bir karakter olarak yer almış, Chaos War albümünde Herkül'le savaşmıştır.