barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Mehmed Nuri Efendi (1859 doğumlu)

Es-Seyyid Medenî Mehmed Nuri Efendi (d. 24 Kasım 1859 - 29 Temmuz 1927), Osmanlı İmparatorluğu'nun son şeyhülislamıdır.24 Kasım 1859 tarihinde İstanbul'un Üsküdar Sultantepesi'nde doğdu. Babası 1821-1896 yılları arasında İstanbul'da yaşamış ve öldüğünde "Tetkikat-ı Şer'iyye Meclisi" Reisi olan, Anadolu ve Rumeli Kazaskeri Payeli, Müneccimbaşı el-Hac, es-Seyyid Tarsusizade Osman Kamil Efendi (İstanbullu) olup, annesi Fındıkzade (Fındıkgil) Şerife Hatice Hanım'dır. İstanbul'un Vefa semtinde büyüyen Medeni Mehmet Nuri Efendi, ilk eğitimine babasıyla başlayıp, Şehzade ve Fatih Camii medreselerinden ve Mekteb-i Nüvvâb'tan mezun olmuş ve İstanbul müderrisi olmuştur. Zaman içinde yükselmiş ve Mahreç payesi almıştır. 22 yaşında ruus maaşı ile çalışmaya başlayarak Osmanlı hukuk teşkilatının çeşitli kurumlarında kademe kademe yükselmiş ve 1912 yılında Mısır Kadısı olmuştur. Mart 1912- Ağustos 1915 yılları arasında Kahire'de yaşayarak Mısır Kadılığı yapmış, daha sonra Adana vilayeti merkez kadılığına tayin edilmiş, bir ay sonra istifa ederek kadılıktan ayrılmıştır. 1920'de aldığı Anadolu Kazaskeri Payesi ile bilfiil kazaskerlik yapmış, 26 Eylül 1920'de Şeyhülislam tayin edilmiş, hükûmet istifa edince ayrılmış, son Osmanlı kabinesi kurulunca 4 Kasım 1920'de tekrar Şeyhülislam tayin edilmiştir. 1 Kasım 1922 tarihinde TBMM saltanatı kaldırınca son Osmanlı Hükûmeti ile birlikte istifa etmiş ve Şeyhülislamlık makamı da son bulmuştur. Kendisi Yüzellilikler'den sayılmamış fakat Damat Ferit Paşa kabinesinde bulunduğu için emekli maaşı bağlanmamıştır. Eşi Şerife Hatice Fehime Hanım'dan üç kızı, bir oğlu olmuştur. Medeni Mehmet Nuri Efendi 29 Temmuz 1927 tarihinde İstanbul Üsküdar İhsaniye'de öldü.
Mehmed Paşa Hamamı

Mehmet Paşa Camisinin arkasında bulunmaktadır.1436 yılında Mehmet Paşa tarafından yapılmıştır. Hamamın yapımında moloz taşlar ve tuğla kullanılmıştır. Hamamın soğukluk bölümünün olduğu yerde nişler bulunur. Mehmet Paşa Hamamını kare planlı ve üzerinde kubbe bulunacak şekilde inşa edilmiştir.
Mehmed Paşa Kukavica Camii (Foča)

Mehmed Paşa Kukavica Camii (Boşnakça: Džamija Mehmed-paše Kukavice), Bosna Hersek'teki Foča kasabasında cami. Tipografik olarak açık dış portikli tek mekanlı kubbeli camilere ait olan Bosna-Hersek'teki Foča kasabasındaki beş camiden biriydi. Gornja čaršija'da (Yukarı çarşı) (Foča'nın eski şehri) bulunmakta ve Bosna Savaşı sırasında tamamen tahrip olmuştur.
Mehmed Rauf Paşa

Çerkes Abdi Paşa'nın oğludur. Özel öğretmenlerden ders aldı. Gençliğinde Babıali kalemlerine verildiyse de er olarak orduya girip kısa sürede subay oldu. 1849 yılında Teğmen rütbesinde yaver olarak Serdar-ı Ekrem Müşir Ömer Lütfi Paşa'nın maiyetinde Bosna İsyanı'nda ve Kırım Savaşı'nda bulundu.1856 Paris Antlaşması'ndan sonra Askeri Ataşe olarak Fransa'ya gönderildi ve altı yıl Paris'te kalarak Fransız Kurmay Okulu'nda tahsilini tamamladı. İstanbul'a döndükten sonra 1868 yılında Mirliva rütbesinde Sultan Abdülaziz'in Başyaveri sıfatıyla Avrupa seyahatinde birlikte bulundu. Mehmed Emin Âli Paşa'nın maiyetinde Girit'e gitti ve oradaki yararlığından dolayı Ferik rütbesine terfi etti. 1870 yılında Müşir rütbesine terfi etti ve Girit Valisi olarak atandı. Daha sonra Yanya, İşkodra, Kastamonu Valisi, Bağdat ve Yemen Vali ve Kumandanı, tekrar Girit ve Yemen Valisi sonra Selanik ve Bosna Valisi olarak görev yaptı. 1875 yılında Bahriye Nazırlığı'na getirildi.II. Abdülhamid'in tahta çıkmasından sonra ikinci kez Bahriye Nazırı, sonra da Serasker ve Tophane Müşiri oldu. 93 Harbi'nden sonra geri alınan Edirne'ye vali ve 2. Ordu Müşiri sıfatıyla gönderildi.1881 yılında İstanbul'daki Hassa Ordusu Müşirliğine tayin edildi. 27 yıl bu görevinde kaldıktan sonra 1908 yılında emekli oldu ve aynı yıl Çamlıca'daki köşkünde öldü. Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.2012 yılında Girit'e verdiği hizmetlerden dolayı Hanya Belediyesi tarafından adı bir caddeye verildi.
Mehmed Raşid Paşa

1875-1876 yılları arasında Hariciye Nazırlığına kadar yükselmiş olan Mehmed Raşid Paşa, Abdülaziz'in tahttan indirildiği 30 Mayıs 1876 Darbesi'nde yer almıştır. 15 Haziran 1876 gecesi Çerkes Hasan tarafından Mithat Paşa'nın konağına yapılan silahlı saldırıda öldürüldü.
Mehmed Raşid Paşa (1805-1875)

Yemen gümrükçüsü Mustafa Ağa'nın oğludur. Enderun'dan yetişerek 1828 yılında Hassa Silahşoru, ardından Süvari Kolağası oldu. Binbaşı ve Kaymakam olduktan sonra Kars kaymakamı, 1835 yılında Dâr-ı Şûrâ'ya muvakkaten aza, sonradan Harput Miralayı, 1840 yılında Süvari Mirlivası ve Kerbela kaymakamı oldu. Şubat 1848'de Ferik rütbesine terfi etti. Bu rütbede Beyrut Komutanı, 1850 yılında Dâr-ı Şûra azası, 1861 yılında hac emiri, Haziran 1862'de Dâr-ı Şûrâ Reisi olarak görev yaptı, Ocak 1863 başlarında Müşir rütbesine terfi etti ve Serasker olarak atandı. Seraskerlik görevinin 40. gününde 5. Ordu Komutanı olarak atandı. Bu görevinden Şubat 1864'te azledildi. Şubat 1867'de selamlık törenine memur oldu. 1 Mart 1875 tarihinde öldü.Sâdık, cesur, tedbirli, akıllıydı. Şam ve Bandırma'da birer cami yaptıysa da vakfını tanzim edemedi. Orta boylu, güzel yüzlüydü.
Mehmed Redif Paşa

Kaşıkçızade Topal Mehmed Redif Paşa (1836, Bursa - 1905, Rodos) Osmanlı müşiri, 93 Harbi seraskeri. Bursalı Kaşıkçızade ailesindendir.1852 yılında Işıklar Askerî Lisesi'nden,1856 yılında Mekteb-i Harbiye'den mezun oldu. 1874 yılında Müşir oldu.Mayıs-Ağustos 1871 tarihleri arasında Yemen Valisi, Ağustos 1871-Ocak 1872 tarihleri arasında 3. Ordu Komutanı, Temmuz-Eylül 1872 tarihleri arasında Girit, Eylül 1872-Mayıs 1873 tarihleri arasında Yanya, Mayıs 1873-Haziran 1875 tarihleri arasında Bağdad Valisi olarak görev yaptı. Bağdad Valiliği görevini yaptığı sırada Mayıs 1873-Ekim 1874 tarihleri arasında 6. Ordu Komutanı olarak da görev yaptı. 1874 yılında Müşir rütbesine terfi etti. Haziran-Ağustos 1875 tarihleri arasında Manastır Valisi ve 3. Ordu Komutanı, Haziran 1876-Mart 1878 tarihleri arasında 1. Ordu Komutanı olarak görev yaptı. Eylül 1876'da Serasker olarak atandı. 17 Temmuz 1877'de Seraskerlikten azledildi.93 Harbi sırasındaki hatalı kararları sebebiyle 1879 yılında Sultan II. Abdülhamid tarafından Rodos'a sürgün edildi. 1905 yılında sürgünde bulunduğu Rodos'ta öldü. Mezarı da Rodos'tadır.
Mehmed Refik Efendi

İlk eğitiminin ardından akrabası olan Mustafa Efendi Gloce’nin himayesinde tahsiline devam etti. Ardından Saraybosna'ya dönerek Gazi Hüsrev Bey Medresesi'nde 1832 yılına kadar tahsiline devam etti. Evkaf Teftişi Kalemi’nde ve fetvahanede bir süre çalıştı. Genç yaşta fetva emini makamına getirilmesi eleştirilere yol açtı. Daha sonra çeşitli illerin payelerini alarak Rumeli kazaskerliğine kadar yükseldi. Meclis-i İntihâb-ı Hükkâmüş-şer reisi ve Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye üyesi oldu. 9 Ağustos 1866'da şeyhülislâm oldu ancak bir buçuk yıl sonra 30 Nisan 1868'de azledildi. 19 Nisan 1871'de öldü. Rogatica'da sıbyan mektebi ve bir cami yaptırmıştır.
Mehmed Rifat Paşa

Mehmed Rifat Paşa (1862 - 1925), Osmanlı Devleti'nin son yıllarında hizmet vermiş bir devlet adamıdır.Sıbyan mektebinde başladığı eğitimini, Bayezid Rüştiyesi ve İstanbul Sultanisi’nde sürdürmüş ve ardından da Mülkiye Mektebi’nde parlak bir şekilde tamamlamıştır. Mehmed Rifat Paşa'nın ilk büyükelçilik görevi 1897 yılının Aralık ayında Atina'da başladı. Bu görevi 1908 yılının Mart ayına kadar devam ettirdikten sonra Londra büyükelçiliğine atandı. 1909 yılının Şubat ayına kadar bu görevde kaldıktan sonra Osmanlı Hariciye Nazırı oldu.İttihat ve Terakki Fırkası hakkında oluşmuş bulunan İngiliz karşıtı görünümünü azaltmak veya ortadan kaldırmak istiyordu. Bu nedenle İngiliz yanlısı olarak bilinen Londra Büyükelçisi Mehmet Rıfat Paşa'ya Hariciye Nazırlığı'nı teklif etti. O sıralar bir nazırlık düşünmeyen Rıfat Paşa bu teklifi reddetti. ittihat ve Terakki söz konusu nazırlık için adı geçmeye başlayan, padişahlık yanlısı Tevfik Paşa'nın önünü kesmek için teklifinde ısrarcı oldu ve nihayetinde Rıfat Paşa görevi kabul ederek İstanbul'a yola çıktı, varıncaya kadar nazırlığa Gabriel Narodonkyan Efendi vekalet etmiştir. Paşa Şubat 1909-Ağustos 1911 tarihleri arasında Hariciye Nazırı olarak hizmet etti.1909 yılında ölen İstanbul mebusu Manyasizade Refik Bey'in yerine Meclis-i Mebûsan'a girmiştir. Ancak 1911 yılının ekim ayında Paris büyükelçisi olması nedeniyle mebusluktan istifa etmiştir.1911 yılının ekim ayında Paris büyükelçisi oldu. I. Dünya Savaşı'nın başladığı 1914 yılının Kasım ayına kadar bu görevde kaldı. Savaş biterek ateşkes imzalandıktan sonra 1918 yılının Ağustos ayında Berlin'e büyükelçi olarak gönderildi. Bu görevi 1919 yılının Mart ayına kadar sürdürdü.
Mehmed Rıza Paşa

Mehmed Rıza Paşa (1844, Kocamustafapaşa, İstanbul - 1920, İstanbul) Osmanlı askeri. II. Abdülhamid döneminde 17 yıl Serasker olarak görev yaptı.1867 yılında Mekteb-i Harbiye'den Mülâzımı sâni rütbesiyle mezun oldu. 2. Ordu emrinde Şumnu'daki 1. Alay 3. Tabur 4. Bölük'e atandı. Girit'e gönderilmek üzere taburuyla beraber İstanbul'a geldi. Harbiye Nezareti'nde orduya yeni alınan tüfeklerin taliminde görevlendirildi. Yeni alınan tüfeklerle Girit'te askerlere talim yaptırdı. Başarılı ve üstün çalışmalarından dolayı Girit Valisi ve Komutanı Müşir Ömer Lütfi Paşa'nın dikkatini çekti ve başyaverliğine atandı. Ancak iki-üç gün sonra istifa ederek İstanbul'a döndü.1870 yılında Yüzbaşı rütbesine terfi etti. 1871 yılında İşkodra'da çıkan Malisör İsyanı'nın bastırılmasında görev aldı. 1874 yılında Mekteb-i Tıbbiye'nin yeniden yapılandırılmasında Şahin Paşa'nın maiyetinde yer aldı.1875 yılında Binbaşı rütbesine terfi etti. Karadağ İsyanı'nın çıkması üzerine Trebin'de bulunan Muğla Tabur Komutan Vekili olarak görevlendirildi. Müşir Süleyman Hüsnü Paşa'nın maiyetinde 93 Harbi'ne katıldı.Savaş sırasında üstün hizmetlerinden dolayı Süleyman Hüsnü Paşa tarafından Kaymakam rütbesine terfi ettirildi ve 4. Rütbeden Mecidiye Nişanı ile taltif edildi. Şıpka Geçidi Muharebeleri'nde Rus Ordusu'na esir düştü. 6 ay sonra İstanbul'a döndü. İstanbul'da tutuklu bulunan Süleyman Paşa ile iyi ilişkilerinden dolayı Kosova'da yaralı olarak bulunan Emin Paşa komutasındaki Liva Vekaleti'ne atanarak İstanbul'dan uzaklaştırıldı. Emin Paşa livasının Yunan sınırında olması üzerine Yenişehir'e gitti. Yenişehir'de Yunanlarla çarpışma esnasında İstanbul'daki ailesinden evinin aranmak istendiğine dair bir telgraf alınca askerlikten istifa etti. Çerkes Abdi Paşa'nın isteği üzerine istifa etmekten vazgeçti.1881 yılında Miralay rütbesine terfi etti ve İzmit Redif Alayı Komutanı olarak görevlendirildi. 1885 yılında Cisr-i Mustafapaşa'da çıkan olaylar üzerine alayıyla birlikte Edirne'ye intikal etti. Görev yerinin değiştirilmesi askerler tarafından tepkiyle karşılanınca derhal İstanbul'da Yıldız Sarayı'na çağrıldı. Mâbeynciler aracılığıyla Sultan II. Abdülhamid ile görüştü. Bu görüşme sonrasında Sultan II. Abdülhamid tarafından Mirliva rütbesine terfi ettirilmesi için Seraskerliğe emir verildi ve Edirne'deki görevine devamı sağlandı.1885-1888 yılları arasında Edirne'de Fırka komutanlığında bulundu. 1888 yılında İstanbul'a çağrıldı ve II. Abdülhamid'in muhafızlığıyla görevli 2. Fırka'nın komutanlığına atandı. Buradaki hizmetlerinden ötürü II. Abdülhamid'in dikkatini çekti. 3 Eylül 1891 tarihinde önce Ferik sonra da Müşir rütbesine terfi ettirilerek Serasker olarak atandı. 5 Eylül 1891 tarihinden 23 Temmuz 1908 tarihinde kadar seraskerlik görevini yürüttü.3 oğlu vardı: Süreyya Paşa, Şükrü Paşa, Ziya Paşa. Türbesi 1920 yılından önce onarımını yaptırdığı Sümbül Efendi Türbesi'nin girişinde olup, türbesini torunları yaptırdı.
Mehmed Sabri Paşa

Mehmed Sabri Paşa (ö. 1879), Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde çeşitli valilik görevlerinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır.Haziran 1867- Mart 1868 döneminde İzmir (o zamanlar Aydın) valiliği yapmış, bu dönemde ilk İzmir Vilayet Konağı'nın temellerini atmıştır. İzmir vilayetinden sonraTuna valiliğine atanmış, bu esnada Bulgar Hacı Dimitri isyanı patlak vermiş, bunun üzerine 1868 yılının Aralık görevden alınarak olağanüstü yetkilerle donatılan Mithat Paşa tekrar Tuna valiliğine atanmıştır. Daha sonra Şubat 1869-Eylül 1871 tarihleri arasıda Selanik valisi,  Ağustos 1876-Şubat 1878 tarihleri arasında ikinci bir defa olarak Aydın valisi, Şubat 1878-Ocak 1879 tarihleri arasında da Trablusgarb valisi olarak görev yapmıştır.  1879 yılında ölmüştür.
Mehmed Sadeddin Efendi

Babasından ve muhtelif alimlerden eğitimini tamamladıktan sonra kadılık mesleğine başladı. Aydın'da kadılık görevinde bulundu. Aydın Valisi Çengelzade Tahir Paşa ile aralarındaki anlaşmazlık sebebiyle İstanbul'a çağrıldı. Meclis-i Vâlâ 'daki muhakeme sonucunda haksız olduğu anlaşılan Tahir Paşa valilikten azledildi ve Sadeddin Efendi haklı bulunarak vazifesine iade edildi. 1856'da Anadolu kazaskeri, 1858'de Meclis-i Vâlâ  üyesi oldu. 27 Aralık 1858'de şeyhülislam oldu. Yaklaşık beş yıl bu makamda kaldıktan sonra 23 Kasım 1863'te görevinden alındı. 6 Ağustos 1866' da öldü ve Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.Ahmed Cevdet Paşa, Mehmed Sadeddin Efendi için ilmin değerini bilmeyen cesur cahil, vakanüvis Lütfi Efendi ise işinin ehli, tecrübe sahibi olduğunu söylemiştir.
Mehmed Sadık Paşa

Mehmet Sadık Paşa (Karavezir) (d.1825 - ö.1901 Limni), Osmanlı Devletinin son yıllarında hükûmette nazırlık, valilik ve sadrazamlık görevlerinde bulunmuş bir devlet adamıdır.18 Şubat 1869 1869-8 Ağustos 1870 tarihleri arasında Maliye nazırlığı görevinde bulundu. 28 Nisan 1869' de vezirlik rütbesi aldı. Ağustos-Ekim 1870 tarihleri arasında Evkaf nazırı görevine getirilen Mehmet Sadık Paşa 24 Ekim 1970'te Aydın valiliğine gönderildi. 22 Eylül 1871’de ikinci defa Maliye nazırı oldu. Sadrazam Mahmud Nedim Paşa' yla anlaşmazlığa düşmesi üzerine 13 Kasım 1871' de görevinden alındı. 30 Haziran 1872' de ikinci defa Aydın valiliğine getirildi. Midhat Paşa’nın sadrazamlığında 13 Ağustos 1872' de üçüncü defa Maliye nâzırı oldu ve 16 Şubat 1873 yılına kadar bu görevde bulundu. 7 Mayıs 1873 yılında Sultan Abdülaziz tarafından Rüsumat nezaretine tayin edildi. 1874 yılı Temmuz ayı başlarında bu görevinden ayrıldı. 25 Ekim 1875 yılında  Paris elçiliğine getirildikten sonra 5 Şubat 1877'de Tuna valiliğine gönderildi. Üç ay sonra valilikten alındı. Meclis-i Askeriyye’ye dahil edildi. Ardından Muhacirîn Komisyonu başkanlığına getirildi. Kasım 1877' de İstanbul mebusu olarak yeni açılan meclise girdi.11 Ocak 1878 yılında ikinci defa rüsumat nâzırı oldu. 18 Nisan 1878’de Nâfia Nezâreti uhdesinde kalmak şartıyla Meclis-i Vükela reisliğinde başvekil oldu. Ali Suavi liderliğindeki Çırağan Baskını sonrasında 28 Mayıs 1878 yılında görevinden alındı. 12 Haziran 1878' de üç sene görevde bulunacağı Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayeti valiliğine (Rodos ve Sakız adası valiliği) getirildi. 4 Haziran 1881 yılında görevinden alınan Mehmet Sadık Paşa Limni’de oturmaya mecbur edildi.Nisan-Temmuz 1901 yılında Limni’de vefat eden Mehmet Sadık Paşa buradaki Niyâzî-i Mısrî Türbesi civarına defnedildi.Kuneralp, Sinan (1999) Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber,  İstanbul:ISIS Press,, ISBN 9784281181.İnal, İbnülemin Mehmet Kemal, (1964) Son Sadrazamlar 4 cilt, Ankara: Millî Eğitim Basimevi,  (Dergah Yayinevi 2002) (Google books ,Tektaş, Nazim (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books:
Mehmed Sahib Efendi

1838 yılında İstanbul’da doğdu. Osmanlı İmparatorluğu 'nun son şeyhülislamlarındandır. Pirizadeler ismi ile bilinen eski bir aileye mensuptur. Şeyhülislâm Pirizade Mehmed Sahib Efendi’nin (ö. 1162/1749) torununun torunudur. Babası Kazasker İbrahim İsmet Bey'di. Devrin tanınmış ilim adamlarından özel dersler aldı. Meşihat ve Adliye Nazırlığı'nda çeşitli memurluklarda bulundu. Uzun süre Şurayı Devlet azalığı yaptı. 1908 yılında ilan edilen II. Meşrutiyet'ten sonra Ayan Meclisi azası oldu. Bir yıl sonra şeyhülislamlığa getirildi. Sekiz buçuk ay bu makamda kaldı. Kendi isteğiyle çekildi. Kısa bir süre sonra, 1910 yılında öldü.
Mehmed Said Efendi (İzmir müftüsü)

Mehmed Said Efendi’nin İzmir'in köklü bir ailesine mensup olup ve kendisinden önce dedesi ve babasının İzmir’de yıllarca müftülük görevinde bulunmuşlardır. Başarılıgörevlerinden ötürü babası Ahmed Şevki Efendi Mecidiye Nişanı ile taltif edilmiştir. 1908 Meclis-i Mebûsan Aydın Vilayeti İzmir Sancağı mebusu seçilmiştir. İzmir Saat Kulesi'nin açılışına katılarak açılış duasını ifa etmiştir. Kendisinden sonra İzmir Müftüsü olan oğlu Mehmet Çelebioğlu Rahmetullah Efendi 29 Ocak 1923’te Atatürk ile Latife Hanım'ın nikahını kıymıştır. Aynı zamanda şair olan Mehmed Said Efendi'nin vefatından sonra talebesi Tokadîzâde Şekib Bey bir yazı kaleme almıştır.Mehmed Said Efendi, Divançe, İstanbul 1878, Mihran Matbaası, TBMM Kütüphanesi 73-3894 numaraya kayıtlıdır.
Mehmed Selahaddin Efendi

Mehmed Selahaddin Efendi (6 Ağustos 1861, İstanbul - 29 Nisan 1915, İstanbul), 33. Osmanlı padişahı V. Murad'in en büyük oğlu. 21. nesil Osmanlı şehzadesi.  Babasının tahttan indirilmesinden sonra, henüz 15 yaşındayken ailenin diğer fertleri ve hane halkıyla birlikte gözetim altında yaşamak mecburiyetinde kalmıştır. V. Murad’ın 1904’teki ölümüne kadar süren 28 yıllık bu tecrit boyunca Selahaddin Efendi, zamanının önemli bir kısmını anı, düşünce ve duygularını kaleme almaya ayırmış. 29 Nisan 1915'te İstanbul'da vefat etti ve Yahya Efendi'nin türbesi yanında bulunan Şehzade Ahmed Kemaleddin Efendi Türbesi'ne defnedildi. 2 erkek 6 kızı olan Mehmed Selahaddin Efendi'nin 2 oğlu da Osmanlı Hanedan reisliği yapmıştır. Ayrıca küçük oğlu Osman Fuad Efendi Fenerbahçe Spor Kulübünün 6. başkanıdır.
Mehmed Seyfeddin Efendi

Mehmed Seyfeddin Efendi (1874; Dolmabahçe Sarayı - 1927, Nice ,Fransa), Osmanlı şehzadesi. Sultan Abdülaziz'in 5. oğludur. Annesi Gevheri Kadınefendi'dir.Küçük yaşta yetim kalınca, kuzeni II. Abdülhamid tarafından yetiştirilmiştir. Bahriye'ye intisap etmiş ve Bahriye Ferikliğine (Oramiral) kadar yükselmiştir. Boğaziçindeki Şirket-i Hayriyye vapurlarında kaptanlık yapmıştır. Türk Musikisi ile ciddi şekilde ilgilenmiş, ilahiler, sözlü eserler ve saz eserleri bestelemiştir. Tanburi idi. Osmanlı Hanedanı içinde Musiki ile en profesyonel şekilde ilgilenen şehzadedir. Türkiye'den ayrıldıktan sonra yerleştiği Nice'te, bağırsak rahatsızlığından ölmüştür. Cenazesi Suriye'ye götürülerek, Şam'da Süleymaniye Külliyesi'ne gömüldü.
Mehmed Spaho

Mehmed Spaho (12 Mart 1883-29 Haziran 1939), Yugoslav Müslüman Örgütü'nün kurucusu ve lideri olan Yugoslav Bosnalı siyasetçi. Yugoslavya'da iki kez bakanlık yapmış olup İki Savaş Arası Dönem'de Boşnakların lideri olarak kabul edilmiştir.
Mehmed Süreyya

Mehmed Süreyya (Osmanlıca:محمد ثریا  d. 1845, İstanbul - ö. 12 Ocak 1909, İstanbul) Sicill-i Osmani (سجل عثمانی) adlı eseriyle tanınan bir biyograf ve vakavünis.1863'ten itibaren Bâb-ı Âli'ye giren Mehmed Süreyya Ceride-i Havadis gazetesinde çalışmıştır. Aralarında Arapça, Farsça, Çağatayca ve Tatarca dillerinin sözlükleri olmak üzere 40 üzerinde eser kaleme aldığı bilinmektedir. Nuhbetü'l-Vekayi adlı eseri 1876 yılında yayınlanmıştır. Bu eserde 1831-1875 yılları arasında bazı Osmanlı devlet adamlarının tayin, azil ve ölüm tarihleri gibi bilgiler aktarılmaktadır.Mehmed Süreyya'nın opus magnumu Sicill-i Osmani yahut Tezkire-i Meşahir-i Osmaniye  (سجل عثمانی یاخود تذکرهٔ مشاهیر عثمانیه) içerisinde ünlü şahsiyetlerin hayatlarına dair bilgilerin listelendiği bir ansiklopedidir. Bu eser 1890 ila 1899 yılları arasında yayınlanmıştır. Modern Türkçeye aktarılan yeni bir versiyon 1969 yılında Gültekin Oransay tarafından yeniden yayınlanmıştır.
Mehmed Tahir Ağa

"Doğum ve ölüm tarihleri" bilinmemektedir. I. Mahmud devrinde daha 12 yaşındayken babası ile birlikte Rusya ve Avusturya seferlerine katıldı. Haziran 1760'ta Hacı Ahmed Ağa'nın vekili olarak mimarbaşılık görevinde bulunan Mehmed Tahir Ağa, 1761 bağlarında bu göreve tayin edildi. Mayıs 1768'de görevden ayrılan Mehmed Tahir Ağa'nın yerine Abdi Ağa getirildi. Mart 1770'te ikinci kez mimar başı olarak tayin edilen Mehmed Tahir Ağa, 1775'e kadar bu görevini sürdürdü ve bu tarihte yerine Hafız İbrahim Ağa atandı. 1777'de üçüncü kez göreve getirilen Mehmed Tahir Ağa bu sefer 5 Ağustos 1784'e kadar bu görevim devam ettirdi ve yerine tekrar Hafız İbrahim Ağa tayın edildi. Görevden ayrıldıktan sonra Nisan 1788'de I. Abdülhamid devrinde Avusturya seferi sırasında Fethül İslam civarında bir köprünün nazırlığını yürüttü, çevredeki diğer köprülerin de bakımı ve yeniden yapımı için gerekli çalışmalarda bulundu.Özellikle III. Mustafa devrinde İstanbul'da başlatılan büyük imar faaliyeti sırasında mimarbaşı-olarak önemli birçok yapıda hizmeti mevcuttur. Bu dönemde imparatorluğun diğer bölgelerinde başta kaleler olmak üzere yoğun bir tamir faaliyeti sürdürülmektedir. Bunların önemli bir kısmında da devrin mimarbaşısı Mehmed Tahir Ağa'nın gerekli planlamayı yaptığı anlaşılmaktadır.1766 depreminde yıkılan Fatih Camii 1771’de Mimar Mehmed Tahir Ağa tarafından son haline getirilmiştir.
Mehmed Tahir Münif Paşa

Gaziantep'te doğdu. Memleketinde, Mısır'da ve Şam'da tahsil yaptı. 1854'te Elçilik İkinci Katibi olarak Berlin'e gitti. Orada hukuk, felsefe ve fizik okudu. Berlin'de elçi bulunan Kemal Paşa tarafından himaye edildi. Dönüşte Babıali Tercüme Odası'na girdi, 1860 yılında bir hudut meselesi için Hersek'e gitti, aynı sene Ticaret Mahkemesi İkinci Reisi oldu. Ceride-i Havadis kâtipliğini yaptı, İngilizce öğrendi, 1862'de Babıali Birinci Mütercimi oldu; 1867'de Zaptiye Müsteşarı, 1868'de Divan-ı Temyiz Reisi, 1869'da Maarif Meclisi Reisi, 1872'de Tahran Elçisi, 1877'de Maarif Nazırı, iki ay sonra Ticaret Nazırı, bir sene sonra ikinci defa olarak Maarif Nazırı oldu. 1879'da Vezir rütbesi aldı, Meclis-i Sıhhiye-i Fevkalade Reisliğine memur edildi, 1884'te üçüncü defa Maarif Nazırı oldu ve 1888'de nazırlıktan ayrıldı. Mekteb-i Hukuk'ta hukuka giriş ve hukuk felsefesi dersleri verdi.Kurduğu Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye'yi ve Mecmua-i Fünun dergisini (1862) Abdülaziz kapattı. II. Abdülhamid'in maarif ve ticaret nazırlığını yaptı. Dergisini tekrar çıkardı, dergide "yıldız böceği" dediği için dergi ikinci defa kapatıldı. Ruznamei Ceridei Havadiste yazdı. Yazılarında bilimci idi. Dergisinde Yunan filozoflarını tanıtan dizi yazı yayımladı. Fenelon, Fontanelle, Voltaire'den çeviriler yaptı. Eserleri: Muhaveratı Hikemiyye, Telhisi Hikmeti Hukuk, Hikmeti Hukuk, Dasitani Ali Osman, İlmi Servet.
Mehmed Teufik Azabagić

Mehmed Teufik Efendi Azabagić (d.  1838 - ö. 1918), Bosnalı bir din  adamı, 2. Bosna Hersek İslam Birliği Reisu-l-uleması.
Mehmed Tevfik (Şûrâ-yı Devlet reisi)

1834'te İstanbul'da doğmuştur. Evkaf-ı Hümâyûn Tahrirat Odası kâtiplerinden Arif Efendi'nin oğludur. Beyazıd Rüştiye Mektebi'nde, Dâru'l Maarifte okumuştur. 4 Mart 1855'te Divan-ı Hümâyûn Muhımme Odasına girmiş, 1857'de Meclis-i Vâlâ Mazbata Odasına geçmiştir. 1868'de Meclis-i Vâlâ Mazbata Odası Mümeyyizliğine atanmıştır. 26 Nisan 1868'de Şûrâ-yı Devlet'e nakledilmiştir. Haziran 1872'de Âmedî Odasına geçen Tevfik Bey, 7 Nisan 1878'de Şûrâ-yı Devlet Başkâtipliğine getirilmiştir. 28 Ağustos 1855'te Divan-ı Hümâyûn Âmedciliğine, Ekim 1890'da Sadaret Müsteşarlığına, 27 Şubat 1906'da Memurini Mülkiye Komisyonu Başkanlığına, 1 Ağustos 1908'de Orman ve Maadin ve Ziraat Nazırlığına atanmıştır. 5 Ağustos 1908'de Şûrâ-yı Devlet Başkanlığına getirilen Tevfik Paşa, 27 Aralık 1908'de Meclis-i Âyan üyeliğine atanmıştır. Sırp, Habeş hükûmetleri tarafından çeşitli nişanlarla ödüllendirilmiştir. 1917'de ölmüştür.
Mehmed Vasıf Paşa

Rus general Nikolay Muravyov'un anılarına göre, Guria eyaletinden bir Gürcü idi, Çoklati köyünde doğmuştu ve orijinal adı Gudcabidze idi. 12 yaşındayken köle olarak İstanbul'da Reşid Mehmed Paşa'ya satıldı. 19. yüzyıl Osmanlı tarihçisi Mehmed Süreyya da onun Gürcü asıllı olduğunu kaydeder.Askerlik mesleğinde hızla yükselerek 1831 yılında Ferik rütbesine terfi etti. Mayıs-Ekim 1839 tarihleri Niş Valisi, Ekim 1839-Nisan 1841 tarihleri Silistre Valisi, Ekim 1843-Eylül 1845 tarihleri Selanik Valisi, Aralık 1845-Mayıs 1850 tarihleri Niş Valisi, Mayıs 1850-Nisan 1852 tarihleri Belgrad Muhafızı, Nisan 1852-Şubat 1853 tarihleri Trabzon Valisi, Şubat 1853-Ağustos 1854 tarihleri Arabistan Ordusu Komutanı, Aralık 1854-Aralık 1856 tarihleri Anadolu Ordusu Komutanı, Aralık 1856-Ağustos 1857 tarihleri Hassa Ordusu Komutanı, Eylül-Ekim 1857 tarihleri Tophane Müşiri ve Ekim 1857-Mayıs 1860 tarihleri Hassa Ordusu Komutanı olarak görev yaptı.
Mehmed Vecîhî Paşa

23 Ekim 1835'te, Davut Paşa'nın yerine Bosna valiliğine getirildi. Ocak 1841'de görevden alınarak, yerine Mehmed Hüsrev Paşa atandı. Mayıs 1841-Ekim 1841 arası Karaman Valisi, Ekim 1841-Ağustos 1842 arası Diyarbekir Valisi, Ağustos 1842-Ocak 1845 arası Halep Valisi, Mart 1845-Ocak 1846 arası Sayda Valisi, Ocak 1846-Şubat 1847 arası Belgrad Muhafızı, Kasım 1847-Ağustos 1848 arası Musul Valisi, Ağustos 1848-Aralık 1850 arası Ankara Valisi, Aralık 1850-Kasım 1851 arası Bağdad Valisi, Haziran 1852-Nisan 1855 arası Ankara Valisi, Aralık 1855-Ocak 1857 arası Erzurum Valisi, Ekim 1857-Eylül 1858 arası Selanik Valisi, Eylül 1864-Ağustos 1867 arası Hicaz Valisi olarak görev yaptı. 1867 yılında vefat etmiş ve Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilmiştir.
Mehmed Yaver Paşa

1847 yılında Mekteb-i Harbiye'den Piyade Yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu. 1871 yılında sırasıyla Zaptiye Müşirliği Kaymakamı ve Hassa Ordusu Komutanı olarak atandı. 1872 yılında Tophane Müşiri ve Serasker oldu.Daha sonra Adana Valiliği, Askerî Tanzimat Meclisi Reisliği ve 5. Ordu Komutanlığı görevlerini yürüttü. Son olarak 4. Ordu Komutanı ve Erzurum Valisi olarak atandı. Bu görevdeyken 1876 yılında Erzurum'da öldü.
Mehmed Zahid Kotku

Mehmed Zahid Kotku (1897, Bursa - 13 Kasım 1980, İstanbul), İslam âlimi, yazar, din adamı, vaiz, Nakşibendi şeyhi.Ailesi Şirvân'a bağlı, eski bir hanlık merkezi olan Nuha'dandır. Kafkasya'da bir dağ eteğinde bulunan ve ipekçiliği ile meşhûr olan bu yöreden Osmanlı-Rus Harbi sonrasında Anadolu'ya 1880`de göç eden Müslümanlarla gelmişlerdir. Bursa'ya geldiğinde henüz 16 yaşında olan babası İbrahim Efendi, Bursa Hamza Bey Medresesinde tahsil görüp çeşitli yerlerde imamlık yapmıştır. 1929 yılında ölmüştür. Annesi Sabire Hanım da Mehmed Zahid Kotku henüz 3-4 yaşlarında iken ölmüştür.İlk ve orta öğretimini Bursa'da tamamladı. I. Dünya Savaşı sebebiyle 18 yaşında askere çağrılmış, Suriye cephesinde uzun yıllar askerlik yapmıştır. Ağabeyi Ahmet Şakir Efendi de Kudüs ve Çanakkale cephelerinde savaştıktan sonra 28 yaşında cephede hastalanarak ölmüştür. Askerden döndükten sonra İstanbul'da dini toplantılara katılmaya başladı. Gümüşhanevi Dergahında Ömer Ziyaüddin ed-Dağıstanî'nin öğrencisi oldu. Çeşitli yerlerde imamlık ve hatiplik yaptı. Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasından sonra Bursa'ya döndü ve 1952 yılına kadar orada kaldı.İstanbul'a döndükten sonra Ümmü Gülsüm Camii'nde imamlık görevinde bulundu. Bir süre sonra aynı camiye Mustafa Cevat Akşit hoca da müezzin olarak tayin edildi. Birlikte görev yaptıkları süre içinde Mustafa Cevat Akşit hocaya dini eğitimler verdi. Daha sonra İskenderpaşa Camii'nde imamlık ve hatiplik yapmaya başladı. Burada da Mahmud Esad Coşan hocayı yetiştirdi.Çevresince çok sevilen ve vaazları ilgiyle izlenen Kotku'nun tebliğ misyonu cemaati mensuplarınca benimsenerek cemaate dönüştü. Böylece başlayan İskenderpaşa Cemaati adını vaazların başladığı İskenderpaşa Camii'nden aldı.Mehmed Zahid Kotku kalmak üzere 1979 yılında gittiği, Hicaz'dan 1980 yılında ağır hastalıkları sebebiyle geri dönmüş, 13 Kasım 1980'de ölmüştür. 14 Kasım 1980 günü Süleymaniye Camii'nde çok kalabalık bir topluluğun eşliğinde kılınan cenaze namazının ardından Süleymaniye Camii haziresine defnedilmiştir.
Mehmed Zeki Paşa

Kafkasya kökenli bir ailenin çocuğu olarak doğdu. 1860 yılında Mekteb-i Harbiye'ye girdi. 1878 yılında Ferik rütbesine terfi etti. Yıldız Sarayı Muhafız Alayı, Balkanlar ve Trablusgarp'ta önemli görevler üstlendi. Bu görevlerinde Sultan II. Abdülhamid'in takdirini kazandı. 1887 yılında Sultan II. Abdülhamid tarafından Müşir rütbesine terfi ettirilerek merkezi Erzincan'da bulunan 4. Ordu Komutanlığı'na atandı. 1890 yılından itibaren de hem 4. Ordu komutanı, hem de Hamidiye Hafif Süvari Alayları'nın kurucusu ve başkomutanı olarak görev yaptı. Ermeni isyanlarının bastırılmasında etkin rol üstlendi.II. Meşrutiyet'in ilanından sonra İttihatçılarla aynı siyasi düşünceleri paylaşmadığından komutanlık görevine devam etmek istemedi. Aslında II. Meşrutiyet'in ilanından önce de onun görevden alınmasını isteyen bazı etkili kişiler olduysa da padişah bu kişilerle aynı görüşte değildi ve paşanın hizmetlerinden memnundu. II. Meşrutiyet'in ilanından sonra işbaşına gelen İttihatçılarla çalışamayacağını düşünerek, iklim şartları, sağlık durumu ve ailevî bazı nedenleri ileri sürerek yerine başkasının atanmasını Harbiye Nezareti'nden talep etti. İsteğini uygun gören emrin 11 Ağustos 1908 tarihinde çıkması üzerine, yerine Abuk Ahmed Paşa'yı vekil olarak bıraktı ve 12 Ağustos 1908 tarihinde İstanbul'a hareket etti. Yerine 15 Ağustos 1908 tarihinde Erkân-ı Harbiye Müşîri Kölemen Abdullah Paşa atandı ve 11 Eylül 1908 tarihinde komutanlıktan azledildi. Azledildikten sonra, bir müddet açıkta bekledi ve 5 Mart 1911 tarihinde aylık 7.500 kuruş maaşla emekliye ayrıldı.Ahmed Muhtar Paşa'nın sadrazamlığı döneminde 25 Ağustos 1912 tarihinde Cemal Bey'in istifasıyla boşalan Bağdat Valiliği'ne atandı. Ancak görevi hemen kabul etmedi ve düşünmek için birkaç haftalık süre istedi. Bağdat Vilayeti ve Irak coğrafyasında asayişin sağlanabilmesi ve vergilerin düzenli olarak toplanabilmesi için yeni valinin de öncekiler gibi üstün yetkiler istedi. Her şeyden önce valilik ve komutanlığın birleştirilmesi gerekmekteydi. Hükûmet tarafından isteği kabul edilerek 21 Eylül 1912 tarihinde çıkan padişah iradesiyle yeni Bağdat Valisi ve 6. Ordu Müfettişi olarak atandı.Bağdat Valiliği görevinde yaklaşık yedi ay kaldı. Henüz görev yerine varmadan kendisini göreve getiren Ahmed Muhtar Paşa istifa etmek zorunda kaldığından, Bağdat'taki valilik hizmetini iktidar desteğinden yoksun olarak yürütmek zorunda kaldı. Yeniden iktidara gelen İttihatçılarla çalışamayacağını anlayınca Bağdat valiliğinden istifa etti. Bu görevinden sonra herhangi bir devlet görevi verilmedi.
Mehmed Zeynelabidin Efendi

Medrese eğitimini tamamladıktan sonra müderris olarak göreve başladı. Üsküdar, kadılığında bulundu. Ardından Edirne, Mekke ve İstanbul payelerini aldı. Nakibüleşraf olduktan sonra Anadolu kazaskerliği payesi verildi. 22 Mart 1815'teşeyhülislamlığa getirildi. İlmiye sınıfında yapmak istediği ıslahatlar ve haksız uygulamalar ve akraba kayırmacılığı yüzünden tepki çekti ve 27 Ocak 1818'de şeyhülislamlıktan azledildi. 15 Mart 1824 tarihinde öldü.
Mehmed Ziya Paşa

Aralık 1905-3 Ağustos 1908 Maliye Nazırlığı, 3-7 Ağustos 1908 Ticaret nazırlığı, 7 Ağustos 1908-Şubat 1909 Maliye nazırlığı, 22-27 Temmuz 1912 Maliye nazırlığı, 27 Temmuz-17 Ağustos 1912 Dahiliye nazırlığı, Ekim 1912-Ocak 1913 Evkaf nazırlığı ve Ekim 1918-Şubat 1919 Nafia nazırlığı yapmıştır.
Mehmed Ziyâeddin Efendi (şeyhülislam)

1909 tarihinde Rumeli kazaskeri iken Cemaleddin Efendi'nin şeyhülislamlıktan istifası üzerine şeyhülislamlık makamına getirildi.II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi için gerekli olan hal fetvasını verdi. Ziyaeddin Efendi, II. Abdülhamid’idinî kitapları yakmakla, devlet hazinesini israf etmekle ve fitneye sebebiyet vermekle suçlayan fetvayı imzalamamak için rahatsızlığını bahane edip meclise gitmek istemedi ancak Talat Paşa’nın tehdit etmesinden ve imzalamadığı takdirde II. Abdülhamid'in öldürüleceği söylentisinden dolayı fetvayı imzalamak zorunda kaldı. Tevfik Paşa kabinesinin 5 Mayıs 1909'da istifası üzerine görevinden ayrıldı. Makamından ayrıldıktan sonra ölümüne kadar Meclis-i Âyan üyesi olarak kaldı.
Mehmed İhsan Efendi

Mehmed İhsan Efendi bilinen adıyla Yozgatlı İhsan Efendi (d. 1902, Yozgat - ö. 15 Haziran 1961, Kahire), Türk müderris. Siyasetçi ve akademisyen Ekmeleddin İhsanoğlu'nun babasıdır. Mehmet Âkif Ersoy'un Kur'an mealini yakmasını vasiyet ettiği kişi olarak tanınır.1902 yılında Yozgat'ta doğdu. Babası Hacı Abdülaziz Efendi, annesi Şeyh Tayyib'in kızı Fatma Hanım'dır. Amcasından ilk eğitimini aldıktan sonra mektep tahsiline başladı. İlk mekteplerden mezun olduktan sonra Yozgat'ta medreselerde ve Mekteb-i Sultani'de eğitim gördü. Bunun yanı sıra çeşitli hocalardan özel dersler aldı. Arapça, Farsça ve Fransızca'yı öğrendi. İlim tahsilini ileri bir seviyeye taşımak için önce İstanbul'a ardından da 1924 yılında Kahire'ye gitti.Kahire'de El-Ezher Üniversitesinde eğitime başladı ve bu zaman zarfında çeşitli alimlerin derslerine katıldı. Üniversiteyi ikincilikle bitirdi. 1937-1959 yılları arasında I. Mahmud'un inşa ettirdiği Sultan Mahmud Medresesi'nde müderrislik ve müdürlük yaptı. Buradaki hocalığı sırasında yurt dışından gelen pek çok talebe yetiştirdi. Talebeleri arasında; Ali Yakup Cenkçiler, Ali Ulvi Kurucu ve Mehmet Emin Saraç gibi isimler vardır. 1935-1952 yıllarında Mısır kralının tercümanlığını ve Kraliyet Sarayı'nın Türk arşivinde başuzman olarak görev yaptı. 1951 yılında Ayn Şems Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde Türk Dili ve Edebiyatı Kürsüsünü kurdu ölene kadar başkanlığını yaptı.
Mehmed Şakir Paşa

Mehmed Şakir Paşa (1855-1914), Tarihçi, Girit Valisi, Sadrazam Ahmed Cevad Paşa'nın kardeşi, Cevat Şakir Kabaağaçlı'nın babası
Mehmed Şakir Paşa (1855-1914)

Kabaağaçlızade Mehmed Şakir Paşa (d. 1855 - ö. 1914) Osmanlı tarihçisi ve devlet adamı. 1891-1895 yılları arasında Sadrazamlık görevi yapan Ahmed Cevad Paşa'nın kardeşi, Halikarnas Balıkçısı olarak tanınan roman ve hikâye yazarı Cevat Şakir Kabaağaçlı'nın babasıdır.Babası Mustafa Asım Bey idi. Babası ve annesi 1861 yılında ölünce kimsesiz kaldı. Kardeşi Ahmed Cevad ile birlikte askeri okula verildi. Çeşitli ülkelerde diplomatik görevlerde bulundu. 1890 yılında Girit valisiydi. Bu görevi sırasında Cevat Şakir doğdu. 1895 yılında ağabeyinin sadrazamlık görevinden alınmasını protesto etmek için devlet görevinden istifa etti.1914 yılında oğlu Cevat Şakir'in tabancasından çıkan bir kurşunla öldü. Oğlu 14 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 7 yıl sonra serbest bırakıldı.
Mehmed Şakir Paşa (1855-1919)

Batum ileri gelenlerinden Gürcü Numan Tahir Efendi'nin oğludur. 1878 yılında Mühendishane-i Berr-i Hümâyun'dan mezun oldu ve 1882 yılında Berlin'e gönderildi. 1887 yılında Bulgaristan ve Rodop tarafı sınır tespitiyle, 1886 yılında da Yunanistan sınır tespitiyle görevlendirildi. 1887 yılında Kaymakam, 1888 yılında Miralay rütbesine terfi etti ve Erkân-ı Harbiye Riyaseti Dördüncü Şube'de görevlendirildi. Bu tarihten sonra demiryolları ve istasyonları inşası için teşekkül eden komisyon azalığı, Jandarma ve Polis nizamnamesinin gözden geçirilmesi için teşekkül eden komisyon reisliği, Hassa Ordusu Erkân-ı Harp Reisliği, İşkodra Vali ve Kumandanlığı, Kosova Valiliği, Yemen Teftiş Komisyonu Reisliği, Yüksek Askeri Teftiş Heyeti azalığı, Erkân-ı Harbiye Umumiye Reisliği görevlerinde bulundu.1889 yılında Mirliva, 1895 yılında Ferik ve 1905 yılında Müşir rütbesine terfi etti. 1908 yılında padişah yaverliğine tayin edildi. II. Meşrutiyet'in ilanından sonra Rodos'a sürülerek rütbesi Müşirlikten Birinci Ferikliğe indirildi ve nişanları geri alındı. 1911 yılında müfettişlik göreviyle Yemen Umum Kuvvetleri Komutanlığı'na tayin edildiyse de görevine gidemedi. 1912 yılında emekli oldu ama daha sonra ise Bahriye Nâzırlığı'na getirildi. 2 Nisan-19 Mayıs 1919 tarihleri arasında Harbiye Nâzırlığı yaptı. Bu görevinde Mustafa Kemal Paşa'nın olağanüstü yetkilerle Anadolu'ya gönderilmesine onay verdi. 18 Haziran 1919 tarihinde Meclis-i Vükela azası görevindeyken öldü.
Mehmed Şekib Paşa

Mehmed Şekib Paşa  (?-1854, İstanbul), Tanzimat döneminin Hariciye Nazırlığına kadar yükselmiş bir Osmanlı diplomatıdır.Divan-ı Humayun kaleminde yetimiştir. 1833'te Rusya İmparatorluğu'na Osmanlı Devleti Peterburgs Elçiliği baş katibi olarak ilk diplomatık göreve atanmıştır. İstanbul'a döndükten sonra Amedi halifesi ve Eylül 1837'de Amedi olmuştur. Temmuz 1839'da beylikçiliğe terfi etmiş ve "Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye" (Yargıtay) üyeliğine getirilmiştir.Şubat 1840'ta hariciye müsteşarlığı payesi verilmiş ve Osmanlı Devleti Londra Büyükelçisi olmuştur. Bu görevde iken Avrupa'nın "güçlü devletleri"yle Osmanlı Devleti arasında Mısır'la igili konular hakkında imzalanan Londra Antlaşması'nin müzakerelerinde Osmanlı Devleti'ni temsil etmiştir. 3 Temmuz 1840'ta da Mısır sorununu çözümleyen antlaşmayı Osmanlı Devleti temsilcisi olarak imzalamıştır. Ocak 1840-Ocak 1842 ve Aralık 1845-Ekim 1846 tarihleri arasında 2 kez daha  Londra büyükelçiliği görevinde bulunmuştur.Ayrıca 1844  tarihinde arasında Hariciye Nazırlığı'na atanmıştır. Bu görevde iken Berriyetukşam'da çıkan olayları inceleyip gidermek için Lübnan'a gönderilmiştir. Burada sorunları çözümlamek için aldığı şiddetli tedbirler dipomatlığı hakkında şikayetler doğurmuş ve Babıali ihtiyatlı davranarak Mehmet Șekib Paşa'yı bu görevden ve Hariciye Nazırlığı'ndan azletmiştir.Takiben 20 Eylül 1840'ta İstanbul'dan da uzaklaştırıp ikinci defa Londra Büyükelçisi olarak göreve atanmıştır. Ekim 1846'da Viyana büyükelçiliğine atanip bgörevde Eylül 1848 tarihine kadar kaldı.  Bu görevden İstanbul'a döndükten sonra Meclis-i Vâlâ üyeliği görevi verilmisdir. Şubat 1854'te Ömer Paşa'ya ferman götürdükten sonra  dönüşte sedaret müsteşarlığı gibi görevinde bulundu. 23 Mart 1854'te vezir unvanı ile Meclis-i Vala reisi yapıldı..Oğlu Ahmed Arifi Paşa (1819-1895) sadrazamlık, Hariciye, Maarif, Adliye Nazırlıkları ve Şura-yı Devlet reisliği gibi birçok görevlerde bulunmuş bir devlet adamıdır.Yalçınkaya, M. Alaaddin, (1999) "Şekib Paşa"  Yaşam ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, Cilt:2 say.:578-579. İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, ISBN 975-09=8-0071-0Kuneralp, Sinan (1999) Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber,, İstanbul: ISIS Press, ISBN 9784281181.Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.III,
Mehmed Şemseddin Paşa

Mehmed Şemseddin Paşa (d. 1855 Kuzey-Batı Kafkasya'nın Ubıh Bölgesi - ö.1917, İstanbul), Osmanlı Devleti döneminde önemli görevlerde bulunan Çerkes - Ubıh kökenli bir devlet adamıdır.Çerkeslerin Ubıh Kabilesi'ne mensup olan Mehmed Şemseddin Paşa, Hacızade Osman Bey'in oğludur. 1855 tarihinde Kuzey-Batı Kafkasya'da Ubıh memleketinde doğdu. Ailesi 1864 yılında Kafkasya'dan önce Samsun'a, daha sonra da İstanbul'a göç etti. Eğitimine çocukluğuna adım attığı Kafkasya'da başlayan Mehmed Şemseddin, İstanbul'daki Hafız Paşa Sıbyan Mektebi'ni bitirdikten sonra Fatih ve Beşiktaş Rüşdiye Mekteplerinde okudu. Mekteb-i Sultani (Galatasaray Lisesi)'den mezun olduktan sonra 1880 yılında Mülkiye Mektebi’ni birincilikle bitirdiği için doğrudan saray kâtipliğine tayin oldu. 1880-1882 yıllarında birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf rütbeleri aldı. Bir sene sonra da Osmanî nişanları aldı.1884'te Atina elçiliği başkâtipliğine tayin edildi. Yunan meselesinde yabancı devlet elçileriyle beraber Osmanlı elçisi Feridun Bey’in Atina’yı terk etmesiyle konsolosluk hizmetinde bulundu.1888 de Fas hükümetine ilişkin müzakere için Madrid’de toplanacak konferansa delege tayin olunduysa da konferans dağıldığından gidemedi.Abbas Hilmi Paşa’nın Mısır Hidivliği'ne tayini üzerine Ferman-ı Ali’yi bildirmeye memur edilen heyet ile beraber 1892 de Mısır’a gitti ve yirmi iki gün sonra döndü.1893 yılında Bükreş Elçiliğine tayin edildi. Daha sonra elçiliğe Şakir Paşanın atanması üzerine, Romanya Kralı, Şemseddin Bey’in de kalması şartıyla Şakir Paşa'nın elçiliğini kabul edebileceğini bildirdi. Şakir Paşanın memuriyeti kabul edildi fakat Şemseddin Bey de bir sene müddetle tam maaş alarak görevine devam etti.1895'te Romanya hükümetinden birinci derece "Etval dö Romani" nişanı alarak Bükreş’ten ayrıldı. Aynı yıl Tahran elçiliğine tayin oldu ve 1896 da bir üst rütbe verildi.1896 da İran hükûmetinden murassa şir ve hurşid nişanları aldı. Münif Paşanın elçiliğe tayini üzerine 1896 de geri döndü.İran şahı Muzaffereddin Şah İstanbul’a gelişinde Şemseddin Paşayı Tahran Elçiliğine yeniden istemesi üzerine 1898 de ikinci defa Tahran elçiliğine tayin edildi ve birinci derece Osmaniye Nişanı rütbesi verildi.Trablusgarp ve Bingazi’nin muhtariyet ile idare edilmeye başlaması üzerine 1912 yılında beş sene müddet ve Vezirlik rütbesi ile Libya ya Sultan Mehmet Reşat tarafından, Sultan Nâib-i “Sultan vekili” olarak tayin edildi.Mehmed Şemseddin Paşa Türkçe, Arapça ve Fransızca okuyup yazabiliyordu. Farsça ve Almanca'ya da aşina olup Çerkesçe de biliyordu. Evkaf Nazırı iken Millet Meclisinde Arap mebuslarının sataşmasına,  Arapça güzel bir cevap vermiş ve bu olay üzerine yapımcı Saffet Nezihi Bey "İzah ve intizah" adlı bir de komedi yazmıştı. Şemseddin Paşa Mısır Fevkalade Komiseri Çerkes Rauf Paşanın damadı, Çerkes Teavun (yardım) Cemiyetinin üyesi ve Türkiye'de ilk kez Latin harfleri ile yayınlanan Guaze gazetesinin yönetici ve yazarı idi. Kitap halindeki eserleri: Hesb’ı Nazari ve Çerkes Hatt’ı Umumidir. 1917 yılında İstanbul’da öldü.Evkaf-ı Hümayun Nezaretinin Tarihçe-i Teşkilatı ve Nüzzarın Teracüm-ü Ahvali Şehzadebaşı Evkaf-ı İslamiye Matbaası İstanbul 1919. s.212-215
Mehmed Şerafeddin Yaltkaya

Mehmed Şerafeddin Yaltkaya (17 Kasım 1880 - 23 Nisan 1947), Türk din âlimi. Türkiye Cumhuriyeti'nin 2. Diyanet İşleri başkanıdır. 19 Kasım 1938 tarihinde Dolmabahçe Sarayı'nda Mustafa Kemal Atatürk'ün cenaze namazını kıldırdı. 60'tan fazla eseri mevcuttur.İstanbul'da doğdu. Davutpaşa Rüştiyesini bitirdikten sonra Dârülmuallimînden mezun oldu. 1924 yılında Darülfünun İlahiyat Fakültesinde kelam tarihi hocası oldu, daha sonra İslam ve felsefesi alanında ordinaryüs profesör oldu. 19 Kasım 1938 tarihinde İslam Tetkikleri Enstitüsü müdürüyken Atatürk'ün cenaze namazını kıldırdı. 14 Ocak 1942 tarihinde Diyanet İşleri başkanlığına getirildi, 23 Nisan 1947 tarihinde görevdeyken öldü. Mezarı Cebeci Asri Mezarlığı'ndadır.
Mehmed Şerif Efendi

Ebuishakzadeler namıyla meşhur bir aileye mensuptur. Babası şeyhülislam Ebuishakzade Mehmed Esad Efendi'dir. Meşhur kadın şairimiz Zübeyde Fıtnat Hanım'ın kardeşidir. I. Abdülhamit ve III. Selim devirlerinde olmak üzere iki defa şeyhülislamlık makamına getirilmiştir. "Şerif" mahlasıyla şiirler yazmış ve mürettep bir divan meydana getirmiştir.
Mehmed Şevket Efendi

Mehmed Şevket Efendi (10 Haziran 1869 - 22 Ekim 1899). Osmanlı şehzadesi. Sultan Abdülaziz'in 4. oğludur. Annesi Neşerek Kadınefendi'dir.Mehmed Şevket Efendi 10 Haziran 1869'da Dolmabahçe Sarayı'da doğdu. Babası Sultan Abdülaziz annesi Prens İsmail Zevş-Barakay'ın kızı Neşerek Kadınefendi idi. Babasının sekiz çocuğu ve annesinin en büyük çocuğuydu. Emine Sultan'ın abisi.Babası, Sultan Abdülaziz 30 Mayıs 1876'da bakanları tarafından görevden alındı, yeğeni V. Murad Sultan oldu. 4 Haziran 1876'da Abdulaziz gizemli koşullar altında öldü. Şevket o zamanlar sadece dört yaşındaydı, Sultan II. Abdülhamid Şevket'e baktı ve oğullarıyla birlikte onu büyüttü.Sünneti 17 Aralık 1883'te kardeşleri II. Abdülmecid, Mehmed Seyfeddin Efendi ile birlikte gerçekleşti, diğerleri arasında Mehmed Selim Efendi Sultan II. Abdülhamid'ın en büyük oğlu, İbrahim Tevfik Efendi, Sultan Abdülmecid'ın torunu ve Mehmed Ziyaeddin Efendi, V. Mehmed'in en büyük oğlu.Şevket'in tek eşi Fatma Ruyinaz Hanım'dı. 2 Ocak 1873'te Bandırma, Osmanlı İmparatorluğu'nda doğdu.  3 Nisan 1890'da Şevket yirmi ve Ruyinaz on yedi yaşındayken Yıldız Sarayı'nda evlendiler. Çiftin 1 Mart 1891'de doğan tek çocuğu Mehmed Cemaleddin Efendi'in annesiydi.Şevket, Malta Köşkü'na sahipti. Yetenekli bir piyanistti. Babası Abdülaziz ve büyük üvey kardeşi II. Abdülmecid başarılı sanatçılardı ve küçük üvey kardeşi Mehmed Seyfeddin başarılı bir besteciydi.Abdülaziz'in donanmaya kayıtlı üç oğluydu. Kardeşleri Mahmud Celaleddin ve Mehmed Seyfeddin de deniz subayıydı. 20 Mayıs 1875'te deniz kaptanlığı rütbesi olarak ve 1876'da donanmanın sol kolunda kayıtlıydı.Mehmed Şevket, 22 Ekim 1899'da otuz yaşında öldü ve İstanbul Divanyolu, II.Mahmud Türbesi'nde dedesinin II. Mahmud türbesine gömüldü. Sultan Abdülaziz'in günümüzdeki erkek kuşağı Mehmed Şevket üzerinden geldi.
Mehmed Şevki Efendi

Mehmed Şevki Efendi (d. 1244/1829, Kastamonu - ö. Hicri 25 Nisan 1303 - M. 7 Mayıs 1887, İstanbul, Osmanlı hattat. Yazı sanatına "Şevki Mektebi" adlı üslûbu kazandırmış, sülüs-nesih hat meşkleriyle bilinmektedir.Kastamonu'nun Seydiler köyünde dünyaya gelip henüz çocukken ailesi tarafından İstanbul'a gönderildi. Tahsilinin yanı sıra dayısı Mehmed Hulusi Efendi'den sülüs-nesih ve rıka hatlarında on iki yaşında icazet aldı. Dayısının arzusunu kabul etmeyip ünlü Mustafa İzzet Efendi'ye gitmedi ve dayısıyla kaldı. Hafız Osman, Yedikuleli Abdullah ve Mustafa Rakım gibi hattatların eserlerinden ilham alarak şahsî üslûbunu buldu. Kendisi "Yazıyı bana rüya âleminde tâlim ettiler" dermiş. Yirmibeş Mushaf, birçok Delâil, evrâd, kıt'a, murakkaa ve hilye yazmıştır. Celi sülüs levhalarının güzel olmasına rağmen bu sahada Sami Efendi derecesine varmış değildir.Merkezefendi kabristanına, dayısı ve hocası Hulusi Efendi'nin yanına defnedildi. Talebeleri arasına en tanınmışları Filibeli (Bakkal) Hacı Arif, Mehmed Fehmi, Kızanlıklı Mehmed Hulusi, Mehmed Şükri, Ziyaeddin Efendi ve Ferid Bey'dir. Vefatından sonra ortaya çıkan masraf defterlerinden, geçimini resmî vazîfesinden aldığı maaşla temin ettiği, kendisi bir fiyat biçmeden eserlerine talip olanların verdikleri meblağı da İstanbul ve Kastamonu'daki 30 fakiri aylığa bağlayarak harcadığı bilinmektedir.
Mehmed Šakir Kurtćehajić

Mehmed Šakir Kurtćehajić (d.  1844 - ö.  1872), ilk Bosnalı gazetecisidir. 7 Nisan 1886'da, Osmanlıca ve Boşnakça olarak yayınlanan ilk Bosna  gazetesi Gülşen-i Saray (Sarajevski cvjetnik) kurdu.
Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak

Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak (d. 19 Aralık 1839 - ö. 22 Temmuz 1902), Bosnalı siyasetçi ve yazar. Lubuşka'deki imam hatip lisesi katıldı ve oryantal dilleri okudu. Kapetanović, 1878'de Saraybosna'ya ulaştı ve 1893'te belediye başkanı oldu; sağlık azalana kadar ofisi elinde tuttu. 1899'da istifaya zorladı. 1902'de Saraybosna'da öldü.
Mehmed: Bir Cihan Fatihi

Mehmed: Bir Cihan Fatihi, O3 Medya imzalı,  20 Mart 2018 tarihinde Kanal D'de yayımlanmaya başlayan  tarihî ve kurgu türündeki Türk yapımı televizyon dizisi. Dizi, II. Mehmed'in, İstanbul'un Fethi ile başlayan iktidar mücadelesini konu almaktadır. Dizi, 1 Mayıs 2018 tarihinde yayımlanan 6. bölümü ile final yaparak sona ermiştir.Dizi, en ünlü Osmanlı padişahı olan Fatih Sultan Mehmed'in hayatını konu alıyor. İktidara gelmesi, tahta çıkması için aşması gereken engeller, devlet adamları ve kardeşi Orhan ile çatışması ve nihayet ünlü Bizans şehri Konstantinopolis'in fethi. Ancak, Mehmed'in rüyasını gerçekleştirene kadar, çoğu kişi kendini onun yolunda bulacaktır.
Mehmedali Barış Beşli

Mehmedali Barış Beşli (d. 12 Ekim 1970, Çayeli, Rize), Zuğaşi Berepe ve Ogni'nin kurucusu, politik aktivist ve Laz Kültür Derneği'nin kurucu başkanı.1970 yılında Çayeli Devlet Hastanesi'nde Ardeşenli Laz kökenli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Çocuğu Ardeşen'in Bahar (Putra) mahallesinde geçti. 6 yaşında ailesiyle Samsun'a taşındı ve üniversiteye kadarki eğitimini Samsun'da tamamladı. 1988 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni kazanarak İstanbul'a geldi. 1993 yılının Mart ayında Kâzım Koyuncu ile birlikte ilk kez Lazca şarkı söyleyen rock grubu olan Zuğaşi Berepe'yi kurdu. 1993 yılında Ekim ayında Lazları konu alan ilk dergi olan Ogni'nin kuruluş sürecinde yer aldı ve derginin yazı işleri müdürü oldu. 1994'te Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde Laz bölücülüğü yapmakla yargılandı ve beraat etti. Müzik grubuyla 1994'te Va Mişkunan, 1998'de İgzas albümlerini çıkardı. 2000 yılında çıkan Mjora dergisinde yazdı. 2008 yılında Türkiye'de resmi adında "Laz" kelimesi geçen ilk kuruluş olan Laz Kültür Derneği'ni kurdu. 2009'da dernek bünyesinde Skani Nena dergisi yayımlandı. 2018 yılında dernek Ogni'nin 8. sayısını çıkardı.
Mehmedalija Mak Dizdar

Mehmedalija Mak Dizdar (17 Ekim 1917 - 14 Temmuz 1971), Bosnalı şairdir. Dizdar, 1917 yılında Boşnak ailenin oğlu olarak doğmuştur. 1936 yılında Saraybosna’ya taşınmıştır. Burada lise eğitimini almıştır.II. Dünya Savaşı sırasında kendisi, komünist Partizanlar tarafında yer almıştır. Savaş sonrasında Dizdar, Bosna-Hersek’te bilinen bir şahıs özelliği kazanmıştır. Bu yıllarda Oslobođenje gazetesinde editör olarak çalışmış, devlete ait birçok matbaada yöneticilik yapmıştır. Bu dönemde profesyonel yazarlık hayatı başlamıştır.
Mehmedim

Mehmedim 1952 yılında Kore savaşına gönüllü giden bir Türk subayı (teğmen) olan şair Fuat Azgur tarafından Kore dağlarının barut kokan tepelerinde savaş yıllarında yazılmıştır.Milli Eğitim Bakanlığınca liselerde okutulan "Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi" kitabında yer almıştır. Bestelenmiş olan bu şiirin telif hakkı Mehmetçik Vakfına bağışlanmıştır.