Mary Poppins (film)

Mary Poppins,  1964 ABD yapımı fantastik müzikal filmdir. Birçok ülkede olduğu gibi Türkiye'de de özgün adı ile gösterime sunulmuştur.Film, Avustralyalı yazar P. L. Travers'ın 1935 yılından itibaren yayımlanmaya başladığı aynı adlı bir dizi çocuk kitabından uyarlanmıştır. Senaryosunu Bill Walsh ve Don DaGradi'nin birlikte uyarlayıp yazdıkları filmi Robert Stevenson yönetmiş, başlıca rollerinde Julie Andrews, Dick Van Dyke, Karen Dotrice, Matthew Garber, David Tomlinson, Glynis Johns, Hermione Baddeley ve Ed Wynn oynamışlardır. Filmin, çevrildiği yıllarda dillerden düşmeyen ödüllü şarkılarını Robert B. Sherman ve Irwin Kostal yazmışlardır. Bunlardan en bilineni filmde birkaç kez tekrarlanan, aynı zamanda Oscar ödülü de verilmiş olan, "Chim Chim Cher-ee" adlı şarkıdır.İngiltere doğumlu olan ama 1940'larda ABD'ye yerleşen yönetmen Robert Stevenson (1905-1986), Walt Disney Stüdyoları'nın gedikli yönetmeniydi. Bu şirket için 1960'larda ve 1970'lerde 19 film yönetmişti. "Mary Poppins" bu filmlerin en önemlisiydi. "Mary Poppins", The Sound of Music, Goldfinger ve My Fair Lady gibi filmleri geride bırakarak 1964 yılının en çok iş yapan filmi oldu.Filmin konusu 1910 yılında Londra'da geçer (oysa uyarlandığı kitaplar 1930'larda geçer). Sihirli güçlere sahip bir dadının, Banks ailesinin küçük çocuklarına bakma görevini üstlenmesiyle birlikte onlara bambaşka bir dünyanın kapılarını aralaması danslar ve müzik eşliğinde ve bir renk cümbüşü içinde anlatılır. Filmde Bert (Dick Van Dyke) süper dadının yanındaki çocuklara döner ve şöye der: "Parka mı götürecek? Mary Poppins mi? Bunu diğer dadılar yapar. Mary Poppins'le olduğunuzda hiç hayal etmediğiniz yerlere gidersiniz."Bu fantastik film 13 dalda birden aday gösterildiği Oscar ödüllerinden, "en iyi aktris", "en iyi müzik", "en iyi şarkı", "en iyi kurgu" ve "en iyi görsel efekt" dallarında olmak üzere 5 tanesini aldı. "Mary Poppins" e aralarında BAFTA, Altın Küre, Grammy ve Laurel ödüllerinin de bulunduğu tam 12 ödül verildi, bir 12'sine de aday gösterildi.Filmin konusu 1910 yılında Londra'da Edward devri sırasında geçer. On parmağında on marifet olan Cockney delikanlısı Bert (Dick Van Dyke), parkın girişinde toplanan kalabalığa vücuduna bağladığı çok sayıda enstrümanla bir "tek kişilik bando" konseri vermektedir. Birden havada bir tuhaflık sezer, en iyi dostu Mary Poppins (Julie Andrews)'in "dördüncü boyutu" aşarak yeryüzüne gelmek üzere olduğunu hissetmiştir.Bu esnada babaları bankada çalışan Banks ailesinin evinde bir hareketlilik göze çarpar. Evin iki küçük çocuğu ile başa çıkamayan son dadı sinirlenmiş ve işi bırakmak üzeredir. Ciddi ve meşgul bir adam olan Bay Banks (David Tomlinson) çocuklarıyla pek ilgilenmemektedir. Bayan Banks (Glynis Johns) ise bütün zamanını kadın hakları gösterilerine katılmakla geçirmektedir. Yeni bir dadı için gazeteye ilan verirler ama tuhaf bir şekilde ilan için gelen dadı adayları aniden çıkan bir rüzgara kapılarak sürüklenip giderlerken çocukların özel ilanını alan büyülü dadı Mary Poppins gökyüzünden Banksların evine iniverir ve aileye kendisini yeni dadı olarak kabul ettirmesi uzun sürmez.Mary Poppins'in bazı sihirli yetenekleri vardır, örneğin bir parmak şıklatarak dağınık bir odayı toplayabilir, havada uçabilir, küçük çantasından kocaman ev eşyaları çıkartır vb. Bu sihir yetenekleriyle çocukları hemen etkisi altına alan Poppins, Bert ve çocukları da yanına alarak hep birlikte Bert'in kaldırıma çizmiş olduğu manzara resimlerinin içine dalarlar ve bambaşka dünyalara doğru büyülü bir yolculuğa çıkarlar. Animasyon karakterlerin de dahil olduğu bu gezintide müzik ve danslar eşliğinde rengarenk bir dünyada eğlenirler. Gerçek dünyaya döndüklerinde babaları bu hikâyelere inanmaz, zaten çok da fazla ilgilenmez.Bay Banks çocuklarına tasarruf alışkanlığı aşılayabilmek için onları çalıştığı bankaya götürür, koridorda karşılaştıkları bankanın sahibi çok yaşlı Bay Dawes (bu rolü de Dick Van Dyke oynuyor) çocukların elindeki birkaç penny'ye göz diker ve onları hesap açtırmaya zorlar, oysa çocuklar o parayla kuşlara yem atmak istemektedirler. İtiş kakış sırasında çocukların "paramı geri ver" diye haykırması bankadaki müşteriler arasında yanlış anlaşılır ve kargaşa çıkar. Bankanın kötü durumdaolduğunu sanan müşteriler paralarını çekmeye kalkışınca banka iflasın eşiğine gelir, baba Banks işinden kovulur. Mr. Banks patronu yaşlı bankere Mary Poppins'ten öğrendiği (ve daha önce bir türlü telaffuz edemediği) her kapıyı açan sihirli sözcüğü, yani "Supercalifragilisticexpialidocious!"u istemeden de olsa söyleyiverince banker yumuşar ve Banks'in anlattığı bir fıkraya deliler gibi gülmeye başlar.Artık işsiz olan Bay Banks çocuklarıyla daha çok ilgilenmeye başlamıştır. Ertesi gün parkta onlarla birlikte uçurtma uçururken yaşlı bankerin çocukları gelirler ve babalarının gülmekten "sahiden" öldüğünü söylerler. Aksi bir adam olan babalarının gülerek mutlu ölmesinden memnun olmuşlardır. Bay Banks'i yeniden işe alırlar.Meri Poppins, Do Svidaniya (1983), Мэри Поппинс, до свидания (Mary Poppins, Hoşçakal), Sovyetler Birliği'nde Mosfilm stüdyoları, Sovyet  Televizyonları için filmin yeni bir versiyonunu çekti. Yönetmenliğini Leonid Kvinikhidze'nin yaptığı bu film de bir müzikaldi.Mary Poppins Müzikali, P. L. Travers'in kitapları ve 1964 tarihli filme dayanan bir sahne uyarlaması, 2004 yılında sahneye kondu ve müzikal ilk kez Londra'da The West End tiyatrolarında perdelerini açtı. 2006'da Broadway'de de sahnelenen müzikal hala birçok ülkede gösterilerini sürdürmektedir.Avustralyalı yazar P. L. Travers'ın 1935 yılından itibaren İngiltere ve ABD'de yayımlanmaya başladığı aynı adlı çocuk kitapları dizisi 1988 yılına kadar çıkmaya devam etmiştir. Toplamda 8 kitap yayımlanmıştır. 1975 yılında Türkiye'de bu kitaplardan ikisi, Bozkurt Matbaası tarafından Gökten İnen Melek ve Gökten İnen Meleğin Dönüşü adlarıyla ve İnci Çal'ın Türkçe çevirisiyle yayımlanmıştır. 2003 yılında ise Sosyal Yayınlar, Ferhat Özgür Kale'nin çevirisiyle Mary Poppins adıyla bir P. L. Travers kitabı yayımlamıştır. (ISBN 975-7384-68-2)"Let's Go Fly a Kite"2004 yılında Amerikan Film Enstitüsü (AFI), "Supercalifragilisticexpialidocious" adlı şarkıya "100 Yılın... 100 Şarkısı" listesinde 36. sırada yer verdi.Bu şarkının adı bestecileri tarafından uydurulmuş bir kelime olmakla birlikte bugün İngilizcenin önemli bir sözlüğü olan Oxford Sözlüğü'nde yer almaktadır. Kelime harikulâde, fantasik'' anlamına gelmektedir.Filmin aldığı 5 Oscar ödülünden biri de "Chim Chim Cher-ee" adlı şarkı için Richard M. Sherman ve Robert B. Sherman 'a verilmişti.