barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Aya Dimitri Kilisesi

Aya (Aziz) Dimitri Kilisesi, Selanik’te şehrin koruyucusu Selanikli Aziz Dimitri’ye adanmış Bizans devrinden kalma kilise.Erken-Hristiyanlık dönemine ait önemli bir anıt olan yapı, 1491-1912 arasında cami olarak hizmet vermiştir. Aziz Dimitri’nin şehit edildiği Roma hamamı kalıntıları üzerine inşa edilmiş olan kilisenin altında Azizin naaşının bulunduğuna ve naaşın bulunduğu yerdeki çeşmenin suyunun şifalı olduğuna inanılır.1917’de yandıktan sonra yeniden inşa edilip 1949’da ibadete açılan kilisenin bodrum katı müze olarak düzenlenmiştir.Hristiyanlığın Roma İmparatorluğu'nun devlet dini olarak kabul edilişinden sonra, Aziz Dimitri'nin 303 yılında hapsedilip işkence ile öldürüldüğü Roma hamamı kalıntıları üzerinde bir Hristiyan tapınağı inşa edilmiştir. Bu ilk tapınağın yapılış tarihi bilinmez. Azizin şehit edildiği yerdeki çeşmenin suyu  Hristiyanlarca kutsal ve şifalı kabul edildi. İlk tapınağın yerine 412-413’te onun yerinde üç nefli bir bazilika inşa edildi.Geçirdiği yangınlar sonucu hasar gören bazilika 629-634’te tamir görüp genişletilmiş ve beş nefli bir bazilika haline getirilmiştir. Bazilika, İmparator Herakleios'un saltanatından sonra bir yangında yok oldu ancak kısa sürede bazı değişikliklerle yeniden inşa edildi.904 yılında Sarazenler ve sonrasında 1185 yılında Normanlar tarafından yağmalandı. İkinci yağmalama süresince,  Azizin külleri, bunları kurtarmak isteyen keşişlerce İtalya’ya götürüldü. 13. yüzyılda kilise onarıldı ve yenilendi.   1430 yılında, Selanik’in Osmanlılar tarafından ele geçirildiği dönemde kilise, surların seyrek olduğu noktaya kadar daha büyük yağmalamalara maruz kaldı.Kilise, II. Bayezid zamanında 1491'de Cezeri Kasım Paşa tarafından camiye çevrildi ve “Kasımıye Camisi” adını aldı. Cami olduğu dönemde de mihrabın altındaki mukaddes suyun Hristiyanlar tarafından ziyaretine izin verilmişti.1912’de Yunanistan’ın bağımsızlığını elde etmesinden sonra yeniden kiliseye çevrilen yapı, 1917’de bir yangında mahvolmuş; daha sonra  yeni baştan inşa edilmiş ve 1949’da hizmete girmiştir.Kilisenin bodrum katı müze olarak düzenlenmiştir.  5. yüzyılda aynı yerde inşa edilmiş kilisenin kalıntıları, kilisenin geçmişine ilişkin belgeler, 7.yüzyılda geçirdiği yangından sonra inşa edilen yapının heykelleri, cami olduğu dönemdeki kitabesi, geçirdiği restorasyona ilişkin belgeler müzede sergilenir.
Aya Fotini Kilisesi

Aya Fotini Kilisesi, İzmir ilinin Konak ilçesinde artık var olmayan tarihî kilise. 1793 yılında tamamlanan kilise aynı zamanda metropolitlik merkeziydi. Kilisenin son piskoposu Hrisostomos Yunan İşgali sırasında öldürülmüş, kilisenin kendisi ise 1922 İzmir Yangını'nda yanarak harabeye dönmüş ve yıkılmıştır. Günümüzde İzmir'de aynı adı taşıyan modern Ortodoks kilisesinin aynı adı taşıması dışında bu yapıyla bir bağı yoktur.Kilisenin çan kulesi İsa'nın 33 yaşında ölmesine atfen 33 metre yüksekliğinde inşa edilmiştir ve inşa edildiği dönemde İzmir'in en yüksek yapısı unvanını almıştır. 1893 yılında monte edilen saatle saat kulesi olarak da kullanılmaya başlayan kulenin İzmirdeki yıkılışından sonra günümüzde Yunanistan'ın Nea Smirni (yeni İzmir) kentinde yeniden inşa edildi.
Aya Hirano

Aya Hirano ( Hirano Aya; 8 Ekim 1987 Nagoya, Japonya), Japon kadın seslendirme sanatçısı ve şarkıcı. İlk olarak kariyerine televizyon sektöründe reklamlarda çocuk oyuncu olarak başlamış olup bunun dışında Japonya'da anime ve görsel romanlarda sıklıkla rol almaktadır. Bazı önemli rolleri Suzumiya Haruhi no Yūutsu 'da Haruhi Suzumiya, Death Note 'ta Misa Amane, Nana  'da Reira Serizawa, Kiseijū  'da Migi, Lucky Star 'da Konata Izumi ve Fairy Tail 'de Lucy Heartfilia'dır.
Aya Hisakawa

Aya Hisakawa ( Hisakawa Aya; 12 Kasım 1968 Kaizuka, Japonya), Japon kadın şarkıcı ve seslendirme sanatçısı. Hisakawa'nın bazı önemli rolleri Sailor Moon 'da Sailor Mercury, Ah! Tanrıçam 'da Skuld, HeartCatch Pretty Cure! 'de Yuri Tsukikage / Cure Moonlight, Cardcaptor Sakura 'da Kero ve Pokémon 'da Kazuki'dir.Pretty Cure All Stars DX3: Deliver the Future! The Rainbow-Colored Flower That Connects the World (2011) – Yuri Tsukikage/Cure Moonlight
Aya Kapısı

Aya Kapısı, İstanbul'un Haliç kıyısı boyunca devam eden Haliç Surları üzerinde yer alan ve eski-yeni olmak üzere adlandırılan sur kapılarıdır. Bizans dönemine ait olan kapı Eski Aya Kapısı, İstanbul'un Fethi'nden sonra sur üzerinde açılan kapı Yeni Aya Kapısı olarak adlandırılır. Yeni Aya Kapısı'nın büyük kısmı yıkılmış, günümüze kısmen ulaşabilmiştir.
Aya Koren

}}Aya Steinovitz-Koren''' (İbranice: איה שטיינוביץ-קורן‎) (27 Ekim 1979 doğumlu) İsrailli bir aktris ve modeldir. Laik bir Yahudi yaşam tarzını reddeden birkaç Tel Aviv'li oyuncudan biridir.Aya Steinovitz Tel Aviv'de doğdu, Herzliya'da büyüdü. Zorunlu askerlik hizmetini İsrail Hava Kuvvetleri'nde yaptı, daha sonra Yossi & Jagger ve Minutes of Glory filmlerinde beraber rol alacağı Yehuda Levi ile askeri bando'da yer aldı. Askerlik hizmetinin ardından Nissan Nativ Oyunculuk Stüdyosu'nda eğitim aldı.2000 yılında, oyunculuk eğitimi sırasında Steinovitz, Kanal 2'de yayınlanan Florentine adlı televizyon dizisinde ve The Bourgeois'de konuk oyuncu olarak yer aldı. 2001 yılında Itzik Cohen, Uri Banai, Yehuda Levi ve Shir Idelson ile birlikte Dakot Shel Tehila (Zafer Dakikaları) dizisinde rol aldı.2002'de İsrail Hava Kuvvetleri pilot kursunda yer alan öğrencilerle ilgili bir televizyon mini dizisi olan Knafaim'de (Wings) Naama karakterini oynadı. 2003'te Ahava Me'ever Lapina'nın (Köşede Aşk) ilk sezonunda yer aldı. Bu performansıyla 2003 Altın Ekran Ödülü kazandı.2001 yılında oyunculuk eğitimini tamamladıktan sonra ilk film rolünü Ophir Ödüllü Geç Evlilik'te Ilana karakterini oynayarak kazandı.2002'de Eytan Fox'un romantik draması Yossi & Jagger'da, komutanıyla gizli bir ilişkisi olan eşcinsel bir ordu subayına (Yehuda Levi) aşık bir kadın askeri canlandırdı. 2003 yılında Hakohavim shel Shlomi'de Rona karakterini canlandırdı. Bu rolüyle Ophir Ödülü'ne aday gösterildi. 2004 yılında Sippur Kayitz'de (Yaz Öyküsü) rol aldı.Eyal Koren'le evli ve 7 kız çocuğu var. 2006'daki ikinci hamileliği sırasında, for2 markasının sonbahar-kış kampanyası için 10.000 dolarlık bir sözleşme imzaladı, ancak hamile göbeğinin açık fotoğraflanmasını reddettiği için iptal oldu.
Aya Lavra

Aya Lavra (), Yunanistan'ın Kalavrita köyü yakınlarındaki bulunan bir manastırdır. Manastır, MS 961 yılında Helmos Dağı'nda 961 metre yükseklikte inşa edilmiştir ve Mora'daki en eski manastırlardan biridir. Aya Lavra, modern Yunanistan'ın sembolik doğum yeri olarak tanımlanmaktadır.
Aya Marina Kelokedaron

Aya Marina Kelokedaron (Yunanca Αγία Μαρίνα Κελοκεδάρων) Kıbrıs'ın Baf kazasında Baf'ın doğusunda Kelokedara kasabasına yakın bir köydür.
Aya Marinuda

Aya Marinuda (Yunanca Αγία Μαρινούδα) Kıbrıs'ın Baf kazasında Baf'ın 7 km doğusunda konumlanan bir köydür.
Aya Maryeros Yeraltı Manastırı

Aya Maryeros Yeraltı Manastırı, Nevşehir'in Derinkuyu İlçesi'nde bulunan Bizans döneminden kaldığı tahmin edilen manastırdır. İlk başlarda ibadet ve barınma  yeri olarak kullanılmıştır. Dünyanın ilk akıl hastanesi olarak kullanılan mekan olarak bilinmektedir.Aya Maryeros Manastırı, yeraltında kayalardan oyularak inşa edilmiş içerisi geniş bir alanda olup ayrı ayrı odaları mevcuttur.arkeolojikhaber.com - Aya Maryeros Yeraltı Manastırı tünelleriyle dolu bir akıl hastanesi  19 Ocak 2019
Aya Mina Kilisesi

Aya Mina Kilisesi (), Türkiye'nin İstanbul kentinin Fatih ilçesine bağlı Samatya semtinde bulunan bir Rum Ortodoks kilisesi.4. ya da 5. yüzyılda inşa edilen Aziz Polikarpos'un Erken Hristiyan Martirionu üzerine 1833'te mimar Konstantis Yolasığmazis tarafından inşa edilmiştir.
Aya Napa

Aya Napa (Yunanca: Αγία Νάπα), Kıbrıs Cumhuriyeti'nin doğusunda yer alan bir kasabadır. Küçük olmasına rağmen turizm açısından Kıbrıs Cumhuriyeti'nin en önemli merkezlerindendir. Eğlence mekânları, pubları, restaurantları, hotelleri ve plajı çok ünlüdür.Adını tarihî bir kiliseden alır. 20 Temmuz 1974 tarihindeki Kıbrıs Harekâtı'ndan önce, Aya Napa çok küçük bir balıkçı köyüydü. Bu tarihten sonra adeta yeniden keşfedilmiş ve önemli bir turizm merkezi olmuştur.
Aya Nikola (İnegöl tekfuru)

Ertuğrul Gazi'nin vefatından sonra Dündar Bey ve Osman Gazi arasındaki beylik münâkaşasından yararlanarak, Türkmen halkına istilalara uğratarak toprak kazanmak istemiştir.1283 yılında Osman Bey'in ordusu ile İnegöl'e geldiği haberini alan Aya Nikola Osman Bey'e Pusu girişiminde karşılık vermiştir. Osman Bey ile ilk savaşını Ermenibeli bölgesinde gerçekleştirmiştir. Bu savaşta 15 yaşındaki Saru Batu Savcı Bey'in oğlu Bayhoca şehit düşmüştür ve Bizans ordusu mağlubiyete uğramıştır.1284 yılında Osman Bey, İnegöl'ü fetih etmek için yakınındaki Kulucahisar Kalesini bir gece baskını kale içerisindeki casusları vasıtasıyla kaleye girerek fetih etmiştir. Kulucahisar Kalesinin ele geçirildiği haberini alan Nikola Konstantinopolis'den İmparator II. Andronikos'dan 300 kişilik Bizans süvari birliği istemiştir.İnegöl Kalesini senelerce muhafaza eden Aya Nikola, Osman Bey'in Beylik hâline geldiği haberini almıştır hemen ardından 1287 yılında Osmanlı Beyliği ve ordusu gittikçe kuvvetlenmiş vaziyette olup 350 süvari ile Karacahisar Kalesini aynı sene içerisinde fetih etmiştir, senelerle Yarhisar, Bilecik bölgelerinide ele geçirince gittikçe kuvvetlenen Osmanlı Beyliği 1299 yılında başta Turgut Alp olmak üzere pek çok Kayı gazileriyle İnegöl Kalesine yönelerek kaleyi fetih etmiş ve Osman Gazi tarafından öldürülür. İnegöl savaşında Osman Bey'in ağabeyi Gündüz Bey 60'lı yaşlarında şehit düşmüştür.
Aya Nikola Kilisesi (Hanya)

Aziz Nikola Kilisesi (, ), ya da Osmanlı dönemindeki adıyla Hünkâr Camii(Χιουγκιάρ Τζαμισί), Girit'in liman kenti Hanya'da 1320 yılında Venedikliler tarafından inşa edilmiş bir kilise. Yunanistan'da hem bir çan kulesi hem de bir minaresi olan tek ibadethanedir.Kilisenin inşa edildiği arazide 1205 yılında Katolik dominikan bir manastırı bulunmaktaydı. Mimarisi Gotik tarzda olan bu yapı transeptli bir bazilikaydı. Venedik dönemine ait bazı tasvirlerde kilisenin iki çan kulesi olduğu görülse de bu kulelerden yalnızca birisi günümüze ulaşmıştır.1645'te Girit'in Osmanlı tarafından fethinden sonra, Osmanlı Sultanı İbrahim kiliseyi bir camiye dönüştürerek kurşun levhalarla kaplı bir külaha sahip bir minare ekletti.40 metre yüksekliğindeki minare 1918'de yapı Rum Ortodoks Kilisesi'ne çevrildikten sonra yıkılmadı. Bugün bir külaha sahip değildir ve bu nedenle 34 metre yüksekliğine gerilemiştir.1918'dan sonra kilisenin içerisi yeniden düzenlenmiştir. Üç nefli ve tonozla örtülü olan kilise, koyu kırmızıya boyanmış ana nefi yan neflerden ayıran sütunları ve açık mavi tonlarındaki duvar rengi ile açık bir biçimde o dönemde Arthur Evans tarafından Knossos'ta keşfedilen Minos saraylarına gönderme yapmaktadır. Minos kültürüne bir Ortodoks kilisesi içerisinde yapılan böylesi bir gönderme, Yunan ulusunun uzun süren yabancı hükümranlıklar sonrası ulusal kimlik arayışının mimariye dökülmüş bir hali gibidir.
Aya Nikola Kilisesi (Kuruköprü)

Kuruköprü Anıt Kilisesi veya eskiden Aya Nikola Kilisesi, Türkiye'nin Adana kentinde Rum cemaat tarafından 1845 yılında inşa edilmiş, günümüzde müze olarak hizmet veren Rum Ortodoks kilisesidir.1839'da Tanzimat Fermanı'nın ilanı ile Osmanlı İmparatorluğu'ndaki gayrimüslimlere  okul ve ibadet yerleri inşa edebilme olanağı sağlanması üzerinde Rum cemaat tarafından 1845 yılında yaptırıldı. Bu bilgi, batıdaki kapı üstünde, mermer levha üzerindeki Rumca dokuz satırlık kitabede yer almaktadır.Kilise, Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi sonucunda Rum cemaati  ayrılmasından sonra terk edildi. Boş kalan kilise binası, müze binası olarak yeniden işlevlendirildi ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk müzelerinden birisi olan Adana Arkeoloji Müzesi'ne ev sahipliği yaptı.1972'de  Arkeoloji müzesinin yeni binasın taşınmasından sonra kilise binası, müze deposu olarak kullanıldı. 1983'te Adana Etnografya Müzesi olarak yeniden ziyarete açıldı.Bina, 2013-2015 arasında restore edildi ve 2015'te Kuruköprü Kilisesi Anıt Müzesi ve Geleneksel Adana Evi adıyla ziyarete açıldı. 2016'da mekânın isminden "kilise" ifadesi kaldırıldı.
Aya Nikola Kilisesi (Ünye)

Aya Nikola Kilisesi, Ordu ilinde, Ünye kentinin batı kısmında, sahilin hemen yakındaki küçük bir kaya parçasında bulunan ve bugüne sadece izleri kalmış olan eski bir kilisedir. Nitekim adanın karşısında bulunan yer, 1914 yılına ait bir Osmanlı haritasında Aya Nikola (آیا نیقولا) olarak geçer. Türkçe Aya Nikola adı, Yunanca Agios Nikolaos veya Hagios Nikolaos'tan (Άγιος Νικόλαος) gelir. Kilisenin, denizcilerin de koruyucusu olan Aziz Nikolaos'a adandığı adından anlaşılmaktadır.Aya Nikola Kilisesi, Karadeniz kıyısında aynı adlı köyün kilisesi olduğu ve en geç 17. yüzyılın ilk yarısında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Nitekim Antakya Patriği III. Makarios, bu yüzyılın ortasında Ünye'ye gidişinde bu kiliseyi de ziyaret etmiştir. Bu gezinin anlatıldığı kitapta Aya Nikola Kilisesi'nden taştan inşa edilmiş görkemli yapı olarak söz edilmiştir.Osmanlı döneminde, 1914 yılında hazırlanmış bir haritada kilisenin bulunduğu bölge Aya Nikola (آیا نیقولا) olarak geçer. Bu yer tespiti burada bu isimle bir köy bulunduğunu veya bu mevkinin bu şekilde adlandırıldığını göstermesi açısından önemlidir.Aya Nikola Kilisesi'nin 1930'larda yıkıldığı tahmin edilmektedir. Nitekim bu döneme ait fotoğrafta kilisenin ayakta durduğu görülmektedir. Bu tarihten yaklaşık yüz yıl önce, 1836 yılında Ünye'yi gezen İngiliz jeolog William John Hamilton, Researches in Asia Minor, Pontus, and Armenia adlı kitabında "Caddeleri dolaştıktan sonra şehrin üzerinde kurulu olduğu burnu geçtik ve yeniden kıyıya indik. Bu noktanın batısında, denizde küçük bir kayanın üzerinde bir Rum kilisesinin kalıntıları görülüyordu" diye yazmıştır.Aya Nikola Kilisesi, 1930'larda yıkılmasından bir süre öncesine ait fotoğrafı üzerinden tanımlanabilmektedir. Buna göre Aya Nikola Kilisesi'nin bulunduğu ada duvarlarla çevriliydi; bu duvarlar adanın kıyısı boyunca dolanıyor ve doğal kayalarla birlikte bir set oluşturuyordu. Adayı anakaradan ayıran birkaç metrelik sığ alan, kireç harcı kullanılarak örülmüş olan bir sekiyle anakaraya bağlanmıştı. Kilisenin çatı örtüsü ve duvarları sağlamdı ve girişi güneyde, anakaraya bakan tarafta yer alıyordu. Nitekim adanın çevresindeki duvarların bir kısmı günümüze ulaşmıştır. Bu duvarların bugüne ulaşan kısımların yüksekliği yaklaşık olarak 1-3 metre arasında değişmektedir. Anakara ile ada arasında bağlantı yolu olan sekinin bir bölümü de bugün ayaktadır. Kilisenin duvarları ise, günümüzde toprak seviyesine kadar yıkılmıştır. Bununla birlikte kilisenin doğu tarafta yarı dairesel bir apsisi olduğu duvar kalıntısından da anlaşılmaktadır.
Aya Nikola Manastırı

Aya Nikola Manastırı, Türkiye'de Kırklareli ilindeki Kıyıköy, Vize kasabasında bulunan dünyanın en eski taş oyma manastırlarından biridir.6. yüzyıldaki I. Justinianus dönemine (MS 527-565) ait olup, kaya manastırlarının en iyi örneklerindendir. 19. yüzyılda önüne ahşap bir mekân ilave edilmiş ise de bu bölümden günümüze herhangi bir kalıntı ulaşmamıştır.Kayalara oyulmak sureti ile oluşturulan manastırın zemin katı kilise, daha aşağıda bulunan bodrum katı ise ayazmadır. Ayrıca keşişlerin dinlenme ve ihtiyaç hücreleri de mevcuttur.
Aya Paraskevi

Aya Paraskevi (), Yunanistan'ın Attika Bölgesi'ne bulunan bir şehir ve belediyedir. Şehir Atina'nın 9 km kuzeyinde İmittos Dağı'nın eteklerinde yer almakta olup Atina'nın iç banliyölerinden biridir. Adını Aziz Paraskeva'dan almaktadır. Yüzölçümü 7.935 km² olan şehrin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 59.705'tir.Aya Paraskevi, Yunanistan'ın tek nükleer reaktörü olan Demokritos Araştırma Merkezi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Şehrin aynı zamanda Agia Paraskevi F.C. futbol ve Basketball Agia Paraskevi ile GS Agia Paraskevi basketbol takımları bulunmaktadır.
Aya Seyahat (film, 2009)

Aya Seyahat, Kutluğ Ataman'ın yönettiği 2009 yapımı bir mokümanter film. Çakma belgesel türünün Türkiye’de yapılan ilk örneğidir. Londra, Moskova ve İstanbul gibi önde gelen uluslararası festivallerde gösterildi. Kısa zamanda sanat dünyasının dikkatini çekerek uluslararası müze ve sergilerde de gösterildi.1957 yılında Türkiye’nin doğu illerinden Erzincan'ın köylerinden birinde bir grup arkadaş Ay'a gitmek için çalışmalar yapmıştır. Ünlü entelektüeller, bilim adamları, toplum bilimciler, insan hakları savunucuları, eski bir casus, yemek tarihçisi ve beslenme uzmanı tarafından da değerlendirilen bu çalışmaları, siyah–beyaz fotoğraflarla ve köyden bir anlatıcı ile belgelenmiştir.
Aya Tanaş, Kıbrıs

Aya Tanaş ( Ayos Atanasios), Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Limasol kazasında bulunan bir şehir ve belediyedir. Şehir, Limasol'un banliyölerinden biridir. Yüzölçümü 14,171 km² olan şehrin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 14.341'dir.
Aya Todori Adaları

Aya Todori Adaları ( Ayi Teodori), Yunanistan'ın güneyinde Akdeniz'de bulunan adalardır. Adalar, Girit'in kuzeybatısında yer almakta olup iki adadan oluşmaktadır. İdari olarak Girit bölgesine bağlı Platanyas belediyesi sınırları içerisindedirler.
Aya Triada Manastırı

Aya Triada Manastırı ( Moní Ayías Triádhas), Batı Girit'te Akrotiri Yarımadasında bir Rum Ortodoks manastırı.Manastır, sonradan Ortodoks kilisesine katılan iki Venedikli keşiş olan Jeremias ve Laurentius Zangarola (Giancarolo) tarafından 17. yüzyılda kurulmuştur. Bu kardeşler, Mourtari ailesinin bağışladığı eski bir manastırı yenilemişlerdir. Zeytin ve portakal bahçeleri içinde yer alan manastıra ait yapılar yaylada ve havalimanına gelen uçaklardan görülebilmektedir.Manastırın anıtsal giriş kapısı, Rönesans unsurları barındıran kilise cephesi ve muhtemelen daha geç döneme ait çan kulesi, Venedik mimari etkisi göstermektedir.Haç planlı kilisenin ana kubbesi, iki küçük kubbeli şapel ile çevrilidir. Ana kilise Kutsal Teslis'e adanmıştır ve kilisenin ön tarafında ana nefe dik açılarda bir narteks vardır. Ana girişin her iki yanında iki büyük Dor tarzı sütun ve daha küçük Korint tarzı sütunlar vardır. Kilisenin cephesi İyon ve Korint üslubunda çift sütunlu olup, üzerinde 1631 tarihli Yunanca bir yazıt bulunmaktadır. Manastırın mahzen kapısı 1613 tarihlidir. 19. yüzyılda manastır, 1833'ten itibaren önemli bir ilahiyat okulu olarak hizmet vermiştir. Manastırın çan kulesi 1864'e tarihlenmektedir. Manastır Osmanlı döneminde Türklerle olan çatışmalar sırasında büyük ölçüde hasar görmüştür.Manastırda ayrıca bazı nadir kitapların bulunduğu bir kütüphane, ikon ve kodeks koleksiyonu içeren bir müze bulunmaktadır. Sergilenenler arasında 1500 yılına tarihlenen Aziz Yuhanna'nın taşınabilir bir ikonu, Emmanuel Skordiles'in 17. yüzyıldan kalma Son Yargı isimli ikonu gibi önemli ikonlar bulunmaktadır.
Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi (Beyoğlu)

Aya Triada ("Kutsal Teslis"; Yunanca: Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος, Ierós Naós Agías Triádos) İstanbul, Beyoğlu'nda bulunan Rum Ortodoks kilisesidir. Taksim Meydanı'nın güneybatısında; Meşelik Sokağı, İstiklal Caddesi ve Sıraselviler Caddesi'nin kesişiminde bulunan kilise, İstanbul'daki en büyük Rum Ortodoks mabetlerinden biridir. Halen Rum cemaati tarafından aktif olarak kullanılmaktadır.Kilisenin bulunduğu arazide daha önceleri eski bir Rum Ortodoks mezarlığı ve Aya Yorgi’ye atfedilmiş ahşap bir kilise bulunmaktaydı. Dönemin Rum Ortodoks cemaatinin ihtiyaçlarına karşılık veremediği gerekçesiyle kilisenin mezarlıkla birlikte yıkılıp yerine daha görkemli bir kilisenin yapılması kararlaştırıldı. Rum mimar Potesaros’un çizimlerine dayanarak Vasilakis İoannidis Efendi‘nin inşaatını sürdürdüğü binanın, Sultan Abdülaziz döneminde verilen izinle 13 Ağustos 1876’da temelleri atılmış ve Haç Yortusu'na denk gelen 14 Eylül 1880 Pazar gününde de resmi açılışı gerçekleştirilmiştir. Mezarlığın nakli, 1876 yılında Pangaltı semtine yapılmıştır.Etrafı yüksek duvarlarla çevrili geniş bir bahçe içerisinde bulunan kilise, Yunan haçı planına sahip, merkezi kubbeli ve kâgir bir yapıdır. Doğu-batı ekseninde uzanmaktadır. Giriş cephesinin ve aynı zamanda narteksin her iki yanında simetrik olarak konumlanmış iki adet dört katlı, kubbeli, Gotik tarzda çan kulesi bulunmaktadır. Kubbe kasnağındaki on iki pencere, İsa’nın on iki havarisini simgelemektedir. Tıpkı Ayasofya'da olduğu gibi, kubbeyi taşıyan dört pandantifin üzerinde altı kanatlı Seraf meleklerinin freskleri bulunmaktadır.
Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi (Samsun)

Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi, Osmanlı döneminde Samsun'da inşa edilen ve Rum Ortodoks Patrikhanesi'ne bağlı olan eski bir dinî kurum.Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi sonrasında cemaati oldukça azalan kilise 1925-1931 yılları arasında Samsun valiliğini üstlenen Kâzım İnanç tarafından kuleleri ve kubbesi tıraşlandıktan sonra Kazım Paşa Sineması olarak kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde ise bulunduğu noktada 23 Nisan Ortaokulu bulunmaktadır. Ayrıca kilise kompleksleri olan rahipler kolejinin bulunduğu noktada İbrahim Tanrıverdi Sosyal Bilimler Lisesi, rahibeler kolejinin bulunduğu noktada ise 23 Nisan Ortaokulu'nun bir kısmı ve Namık Kemal Anadolu Lisesi yer almaktadır.
Aya Ueto

Aya Ueto 1997’de 7. Japonya güzellik yarışmasında jüri özel ödülüne layık görüldü. Keşfedilmesi sonucunda televizyon programlarında oyunculuk kariyerine başladı. 1999‘da Mami Nejiki, Mai Fujiya ve Manami Nishiwaki ile Z-1 adlı pop müzik grubunu kurdu. Grup 5 adet single albüm çıkardı. Fakat Aya 2 yıl sonra solo kariyerine başlamak için Pony Canyon müzik şirketiyle anlaşmaya vardı. İlk single çalışmasını 2002 yılında "Pureness" adlı şarkısıyla yaptı. Bu şarkı Oricon single sıralamasında 4. sıraya ulaşarak Aya’nın zirvesini oluşturdu ve Kyoko Fukada’dan sonra 3 yıl 3 ay boyunca sıralamada ilk 5’te yer alan ilk bayan şarkıcı oldu. O zamandan beri 15 single ve 6 albüm çıkardı.Aya’nın oyunculuk kariyeri 1999 Mayıs’ında çekilen "Killer of Paraiso" adlı filmle başladı. 2000 yılında ilk drama rolünü "Namida wo Fuite" filminde gerçekleştirdi. 2001’de ise "Kinpachi-sensei" filminde sergilediği oyunculukla popülaritesini arttırdı. Birkaç drama filminden sonra 2003'te "Koukou Kyoushi", "Hitonatsu no Papa" ve "Ace o Nerae!" filmlerinde baş rolde oynadı. Aya daha sonra büyük yapımların yönetmeni Ryuhei Kitamura ile 2003'te "Azumi" ve 2005 yılında "Azumi 2 : Death or Love" filmlerinde oynadı.Aya sıklıkla vücut yapısının, Japon yıldız ve bugün Japonya’nın yetiştirdiği en büyük sanatçı olan Momoe Yamaguchi’ye benzediğini söyledi. Aya da sık sık süper idol olarak adlandırılır. Aya 2007’de ise televizyon ve magazinde adından sıkça söz ettiren birisidir.28 Ocak 2008'de Softbank Tiffany şirketiyle iş birliği yaptığını açıklayarak değeri 100 milyon YEN (1.140.000 YTL)'den pahalı 10 ayrı modelde 400 adet elmas yapıştırılmış cep telefonu ürettiler. Aya Ueto bu iş birliğinin tanıtım kızı oldu ve şirketler bir telefonu Aya Ueto'ya hediye ettiler.15 Nisan 2008'de Aya Ueto Queen firmasının reklamları için ikinci defa anlaşma (ilk anlaşma 2004'te) imzaladı. Firmanın 8 reklamında oynaması karşılığında 360 milyon yen (4.104.000 YTL) aldı.
Aya Varvara

Aya Varvara (), Yunanistan'ın Attika Bölgesi'ne bulunan bir şehir ve belediyedir. Şehir Atina'nın 12 km kuzeyinde yer almakta olup Atina'nın iç banliyölerinden biridir. Yüzölçümü 2.425 km² olan şehrin nüfusu 2011 yılı itibarı ile 26.550'dir.
Aya Yorgi Katedrali, Addis Ababa

Aziz Yorgi Katedrali Addis Ababa, Etiyopya'da Etiyopya Ortodoks Tevhîdî Kilisesi'nin bir Katedralidir. Kendine özgü Sekizgen bir forma sahiptir. Şehrin Churchill Yolu'nun kuzey ucunda yer alır.Sebastiano Castagna tarafından tasarlanmış ve 1896 yılında Adowa Muharebesi'nde mağlup olan İtalyan esirlere inşa ettirilmiştir. İsmi Aya Yorgi'den gelmektedir. Bina, bir İtalyan turist kitabında Etiyopya Kilise tasarımına Avrupa etkisini güzel bir örneği olarak anlatılmaktadır. II. İtalya-Habeşistan Savaşı sırasında 1937 yılında Faşist İtalyan yetkilileri binayı yakmışlardır. Katedral daha sonra tekrar özgürlüğün kazanıldığı 1941 yılında İmparator Haile Selassie tarafından restore edilmiştir.İmparatoriçe I. Zewditu 1917 yılında, İmparator Haile Selassie ise 1930 yılında burada taç giymişler, Rastafari hareketi'nin hac merkezlerinden biri olmuştur. Katedralde bir müze ve artist Afewerk Tekle'nin vitray çalışmasında sergilenen İmparatorluk tacı mevcuttur.
Aya Yorgi Patrikhane Kilisesi

Aya Yorgi Patrikhane Kilisesi veya Aziz Yorgi Katedrali ( Kathedrikós Naós tou Agíou Geōrgíou), Türkiye'de İstanbul iline bağlı Fatih ilçesinin Fener semtinde bulunan ve İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi'ne ev sahipliği yapan kilise. Özellikle dünya Hristiyanlığı'ndaki durumu göz önüne alındığında nispeten küçük bir kilisedir; bununla birlikte, tüm İslami olmayan binaların camiler gibi ilgili İslami binalardan daha küçük ve alçakgönüllü olması gerektiğini belirleyen Osmanlı İmparatorluğu'nun İslami yasaları ile açıklanabilir: Osmanlı'nın İstanbul'u fethinden önce Patrikhane kilisesi Ayasofya'ydı.Kilise, eski İstanbul'un tarihi merkezinin kuzey batısında, İstanbul'un Fener (Phanar) bölgesinde yer almaktadır. (Adresi: Sadrazam Ali Paşa Caddesi, Fener 34220, İstanbul.) Avlusunda Patriklik binası, kütüphane ve Aya Haralambos Ayazması'nın bulunduğu kilisenin yerinde önceleri Burç Kilisesi adıyla başka bir kilise bulunmaktayken 1614'te başka bir kilise inşa edilmiş ve kilise 1720'de elden geçirilmiştir. Dünya çapında 300 milyon Ortodoks Hristiyanın manevi lideri olarak kabul edilen Ekümenik Konstantinopolis Patrikhanesi'nin merkezi olmuştur. Kilisede Hristiyanlığa ait İsa'nın Kudüs'te zincirlenerek kırbaçlandığına inanılan taş bir kutsal emanet olarak yer almaktadır.Hristiyan şehit Aya Yorgi'ye adanmış kilise, çok sayıda önemli hizmetin bulunduğu bir yerdir. Patrik gerekli zamanlarda Kutsal Perşembe'yi kutsadığı yerdir. Eskiden Ortodoks Kilisesi'nde tek bir patrik bütün Ortodoksları kapsayarak Kutsal Perşembe'yi kutsarlardı. Ancak, şimdi serbest kiliselerin çoğu kendi Kutsal Perşembelerini kutsamaktadır.Kilise sabah 8.30 ile 16.00 arasında halka açıktır, ancak bazı fanatik grupların saldırı olasılığına karşı bir önlem olarak güvenlik önlemleri çok sıkıdır. Yunanistan ve diğer Ortodoks ülkelerinden hacılar tarafından ziyaret edilmektedir. Kilisenin arkasında Patrikhane ve Patrikhane Kütüphanesi ofisleri bulunmaktadır. Patriklerin merkezi haline gelmeden önce bir manastırın parçası olan kilise, dışarıdan etkileyici değildir, ancak iç kısmı cömertçe dekore edilmiştir.
Aya köftesi

Aya köftesi,  bir çeşit köftedir. Şanlıurfa yöresel mutfağında yer alır. Malzemeleri; çiğ köftelik bulgur, soğan, çiğ köftelik et , pul biber, karabiber, tarçın, tuz, sıvı yağdır. Urfa Aya Köftesi / Şanlıurfa Aya Köftesi 24.05.2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Aya İrini

Aya İrini veya Azize İrini (Yunanca: Ναός της Αγίας Ειρήνης Tanrısal Barış ya da Kutsal Barış, İstanbul'da, Topkapı Sarayı'nın birinci avlusunda, Ayasofya'nın yakınında ve onunla çağdaş olan tarihî bir müzedir.İstanbul'un bilinen en eski Bizans kilisesi olup ayrıca camiye çevrilmemiş tek Bizans kilisesidir. Eski kaynaklara göre, burada bulunan Roma döneminden kalma Artemis, Afrodit ve Apollon mabetlerinin kalıntılarından yararlanılarak, 4. yüzyılın başlarında I. Konstantin (324-337) zamanında yapılmıştır. Ayasofya'yla aynı avlu duvarı içinde bulunan Aya İrini, 532'deki Nika Ayaklanması sırasında yanındaki Sempson Zenon'la birlikte yanmıştır.İmparator I. Justinianus, Ayasofya'nın yanı sıra Aya İrini'yi de yeniden yaptırmıştır. 532'de yapımına başlanmışsa da bitiş tarihi kesin olarak bilinmemektedir. 8. ve 9. yüzyıllarda yaşanan şiddetli depremler binada önemli hasarlara neden olmuştur. Bizanslıların patrikhane şapeli diye niteledikleri Aya İrini, İstanbul'un fethinden sonra Topkapı Sarayı'nı çevreleyen Sur-ı Sultani içerisinde kalmış, bu yüzden camiye çevrilmediği için önemli bir mimari değişiklik olmamıştır. Önce iç cephane, sonra da Harbiye Nezareti'nin silah ambarı olarak kullanılmıştır.Türkiye'deki ilk müze çalışmaları Aya İrini'de başlamıştır. III. Ahmet döneminde Osmanlı İmparatorluğu'nun çeşitli yerlerinden gönderilen eserler Mecma-i Esliha-i Atika (Eski Silahlar Koleksiyonu) ve Mecma-i Asar-ı Atika (Eski Eserler Koleksiyonu) isimleri altında iki ayrı bölüm olarak Aya İrini'de toplanmıştı. Bu müze 1875'te Çinili Köşk'e taşındı. 1908'de yeni bir askerî  müzenin kurulması için Aya İrini'de çeşitli tarihsel malzemeler depolandı. Açılan bu müze 1949'a kadar askerî  müze olarak hizmet verdi.1974-76 yılları arasında yapılan çalışmalarda nemden arındırmak amacıyla çevresindeki toprak dolguları kaldırılmıştır. 1973'ten beri başta İKSV bünyesinde olmak üzere, birçok sanat etkinliğine ev sahipliği yapmaktadır.Muzaffer Ramazanoğlu: Neue Forschungen zur Architekturgeschichte der Irenenkirche und des Complexes der Sophienkirche. In: Atti del VIII congresso di studi bizantini 2, Studi byzantini e neoellenici, Palermo 1951, S. 332–335.Peter Grossman: Zum Atrium der Irenenkirche in Istanbul. In: Istanbuler Mitteilungen 15, 1965, S. 186–237.Urs Peschlow: Die Baugeschichte der Irenenkirche in Istanbul neu betrachtet. In: Cecil Lee Striker (Hrsg.): Architectural Studies in Memory of Richard Krautheimer. Mainz, Zabern 1996, S. 133–136.
Ayaal Lazarev

İspanya, Belarus, Moğolistan, Rusya, Türkiye'de uluslararası Grand Prix serilerinde şampiyonluk ve ödeüllere sahiptir.
Ayaan Hirsi Ali

Ayaan Hirsi Ali (d. 13 Kasım 1969, Mogadişu), Hollandalı-Amerikalı aktivist, yazar ve eski Hollanda milletvekili.Hirsi Ali, 2004 yılında VPRO'da yayınlanan, Submission adlı filmin senaryosunu yazmıştır. Filmin İslam'da kadına yönelik şiddeti konu alması İslamî çevrelerin tepkisine neden olmuş, Hirsi Ali ölüm tehditleri içeren mesajlar almıştı. Olaydan günler sonra, 2 Kasım 2004'te filmin yönetmeni Theo van Gogh, Fas kökenli bir Müslüman tarafından silahla vurularak öldürüldü. Yönetmenin vücudunda, Ayaan Hirsi Ali'yi tehdit eden, bıçakla saplanmış bir not bulunuyordu. Cinayetin ardından Hirsi Ali, 24 saat polis koruması altına alınmıştır.
Ayabe

Ayabe ( Ayabe-shi), Japonya'nın Kyoto prefektörlüğünde bulunan bir şehirdir. Yüzölçümü 347.11 km² olan şehrin nüfusu 2008 yılı itibarı ile 36.814'tür. Ayabe 1 Ağustos 1950 tarihinde kurulmuştur.
Ayacucho FC

Inti Gas Deportes , Peru'nun en üst düzey futbol ligi olan Primera División Peruana'da yer alan bir futbol kulübü.
Ayacucho bölgesi

Ayacucho bölgesi Peru'nun bir bölgesidir. Bölgenin nüfusu 2006 sayımına göre 619.522'dir. Bölgenin başkenti Ayacucho şehridir.
Ayagöz Nehri

Ayagöz () Ayaguz, Ayaköz Kazakistan'ın doğusunda Balkaş-Alakol Havzası'nda yer alan bir nehirdir. Abay ve Jetisu eyaletlerinden akmaktadır.Ayagöz, Tarbagatay Dağları'nın kuzey yamaçlarından doğar. Önce kuzeybatı yönünde akar, Ayagöz şehrini geçtikten sonra güneye döner ve yarı çöl bir arazide ilerlemeye devam ederek Balkaş Gölü'nün doğu ucunda sonlanır. Günümüzde Balkaş Gölü'ne ancak sel taşkınları olduğunda ulaşır. Nehir  uzunluğundadır ve  havza alanına sahiptir. Ayagöz esas olarak kar sularının erimesiyle beslenir. Nehir suyunun bir kısmı sulama için kullanılmaktadır.1717'de Çungar Hanlığı'na saldıran Kayıp Han ve Ebü'l-Hayr Han, Ayagöz Nehri'nde yapılan savaşta mağlup edildi.Bölge, 19. yüzyılın ilk yarısında Rus keşif çalışmaların başlaması ile 1834 yılında Federoff tarafından keşfedilmiştir. 1837 ve 1843 yılları arasında, Ayagöz Nehri ile Çu Nehri arasındaki bozkırlar, inç başına beş verstlik bir ölçek kullanılarak haritalandı. Balkaş Gölü kıyıları da keşfedildi ve araştırıldı. 1839'da Batı Sibirya valisi Prens Gortchakoff, Balkaş Gölü'nün bir balıkçılık istasyonu için uygun olup olmadığını araştırmak üzere Assanoff adında bir subayı görevlendirdi. Ekibi ile Ayagöz nehrinde sondajlar yaptı ve acı suda az sayıda iki balık türü buldu. Sazangiller familyasından Bayağı bıyıklı balığı ve Volga Sudak balığı.Kırgız halkı için önemli bir şahsiyet olan Kuzu Kerpetç'in mezarı da yakın bir yerde bulundu. Kuzu Kerpetç, halk şarkılarında yiğitliği ve sonradan ölümüne neden olan Baian Sulu'ya olan aşkıyla tanınan bir Kırgız şefiydi.2011 yılında Ghobadi Pour ve arkadaşları, Tarbagatay Dağları yakınlarında Ordovisiyen dönemine ait bir trilobit fosili olan Agerina acutilimbata'yı buldu.
Ayah Bdeir

Ayah Bdeir (1982, Montreal, Québec) Lübnan asıllı Kanadalı girişimci, mucit ve interaktif sanatçıdır. Girişim şirketi littleBits'in kurucusu ve CEO'sudur.1982'de Kanada'da Saadi Bdeir ve Randa Bdeir'in çocuğu olarak doğdu. Beyrut'ta yetişen Bdeir, matematik, bilim ve tasarım alanına ilgi duydu. 12 yaşında ve Commodore 64 için programlama dersleri aldı. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde eğitim aldı. Ailesi, kızlarını bilim insanı ve mühendis olma konusunda destekledi.LittleBits'den önce Bdeir, interaktif bir sanatçı olarak çalıştı. Peacock Görsel Sanatlar galerisi (Aberdeen), New Museum (New York), Ars Electronica (Linz) ve Kraliyet Sanat Koleji'nde (Londra) çalışmalarını sergiledi:
Ayahuska

Ayahuska, Banisteriopsis caapi bitkisinin dal ve yapraklarının kaynatılmasıyla elde edilen çok güçlü halüsinojen içecek. İçerdiği dimetiltriptamin (DMT) nedeniyle çoğu ülkede tıbbî zorunluluklar dışında kullanımı yasa dışıdır.
Ayak

Ayak, birçok omurgalıda bulunan anatomik bir yapıdır. Ağırlık taşıyan ve hareket etmeye olanak sağlayan bir uzvun terminal kısmıdır. Ayakları olan birçok hayvanda, ayak, bacağın terminal kısmında, genellikle pençeler veya tırnaklar da dahil olmak üzere bir veya daha fazla segment veya kemikten oluşan ayrı bir organdır.Ev içinde ayakkabı veya terlik giyme alışkanlıkları iklim, hava durumu ve başka etkenlerine göre bir yerden bir yere değişiklik gösterir:Avrupa ve Kanada'da çoğunlukla, Yeni Zelanda, Türkiye, Avustralya'da pek çok evde eve girerken ayakkabıları çıkartmak gelenektir.Japonya'da, genellikle evin tabanı ayakkabıyla yürümek için dayanıksız ve yumuşak materyalden yapıldığından gelenekten öte evde ayakkabı giymemek bir zorunluluktur.Bazı kültürlerde çıplak ayak hoş karşılanmaz ve itici gelebilir. Arap ülkeleri ve Tayland'da, birine ayak tabanını göstermek şiddetle hoşnutsuzluk yaratır, buna karşın ayakkabı giymeme alışkanlığı çok yaygındır. Bu durum sıcak iklim koşullarına ve geleneklere bağlı olarak oluşmuştur.Ayak insan gövdesinde en çok gıdıklanan yerler arasındadır. Tabanlar genellikle gıdıklanmaya en hassas bölümdür.Eskilerden beri yeryüzünde küçük uzaklıkların ölçümünde ayak kullanılıyordu. Bu durum bir ölçü birimi olarak uzunluk birimi olarak ayak'ın ortaya çıkmasını sağladı. Buna karşın her insanın ayak uzunluğu birbiri ile aynı değildir.İngiliz ölçeklerine göre bir foot (=304.8 mm] yaklaşık olarak Avrupalı bir erkeğin ayak uzunluğudur. Bugün ise ortalama 270 mm dir ve  nüfusun 90% ı da bunun 20 mm dolayındadır. Bu da, bugün ayak ölçüsü bir "ayak" olan çok az adam vardır demektir. Geçmişte de ortalama uzunluk daha az olmalıydı. Geleneklere göre Emperyal Ayak ölçüsü Herkülün ayak boyuna göre ortaya konulmuştur.Bir erkeğin ayak boyunun penisinin boyu ile doğru orantılı olduğu fikri antropometrik çalışmalar sonucunda yalanlanmıştır..
Ayak Bacak Fabrikası

2 Perdelik Ayak Bacak Fabrikası oyununu, Sermet Çağan, 1963 yılında kaleme aldı. Daha önce çeşitli yayın organlarında tiyatro üzerine yazıları yayımlanan Çağan'ın bu oyunu, Türk tiyatrosunda toplumcu gerçekçi akımın önemli yapıtlarından biri sayılmaktadır. 1964'te Erlangen Uluslararası Tiyatro Şenliği'nde dördüncülük ödülü kazanan yapıt, Türkiye Öğretmenler Sendikası Tiyatrosu'nun sahnelemesiyle Türkiye'nin bütün illerinde oynanmış, yurt dışında da birçok ülkede sahnelenerek diğer dillere çevrilmiştir. Bugüne kadar Trabzon Devlet Tiyatrosu, İstanbul Devlet Tiyatrosu, Kadıköy Halk Eğitim Merkezi Deneme Sahnesi, Kadıköy Anadolu Lisesi Tiyatro Topluluğu, Ankara Sanat Tiyatrosu gibi birçok topluluk tarafından sahnelenen oyun, evrensel değerler taşımakta, güncelliğini yitirmemektedir. Oyun iki saat sürüyor.Derebeylerinin yönetimde söz sahibi olduğu, bilinmeyen bir ülkede o yıl bolluk vardır. Halk emeğinin karşılığını bol bol buğday ile almıştır. Bu ülkede buğday demek her şey demektir. Fakat bolluk nedeniyle derebeylerinin kara tohumları stoklarda çürüme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Bundan sonra derebeylerinin, köylülerin üretim araçlarına kendi çıkarları doğrultusunda el koymaları ve ellerindeki kara tohum stoklarını eritmek için kendi çıkarları doğrultusunda devletin çeşitli kademelerini ve halkın dinî duygularını kullanarak hatta halkı kötürüm bırakma pahasına çevirdiği oyunları sergilenir. Yöneticilerin sakat bıraktıkları köylülere ayak bacak fabrikası kurma vaatleri, durumu daha da trajikomik hâle sokar.
Ayak Yıkama Töreni

Ayak yıkama töreni İsa’nın son akşam yemeğinde havarilerin ayağını yıkayıp onların da başkalarına bunu yapmasını söylemesine dayanır. (Yuhanna 13:4-14).Yuhanna 13:14-17 ayetlerinde şöyle yazar: “4 Ben Rab ve Öğretmen olduğum halde ayaklarınızı yıkadım; öyleyse, sizler de birbirinizin ayaklarını yıkamalısınız. 15 Size yaptığımın aynısını yapmanız için bir örnek gösterdim. 16 Size doğrusunu söyleyeyim, köle efendisinden, elçi de kendisini gönderenden üstün değildir. 17 Bildiğiniz bu şeyleri yaparsanız, ne mutlu size!”Yahudi ve Greko-Romen topluluklarında ayakları hizmetçiler ya da köleler yıkardı. Tertullianus ya da Origenes gibi Hristiyan yazarlar bu geleneğin Hristiyanların sıradan hayatının bir parçası olduğunu, misafirperverlik ve alçakgönüllülüğün bir göstergesi olarak yaptıklarını söyler.Geçmişte ayakların yıkanması kişinin günahlarından arınmasını sembolize ettiği düşünülüyordu. Şamlı Yuhanna, İsa’nın havarilerin ayaklarını yıkamasının vaftizi sembolize ettiğini düşündü.Birçok mezhep (Anglikanlar, Lütheranlar, Metodistler, Presbiteryenler, Mennonitler, Ortodokslar ve Katolikler) Lütirjik ayak yıkama törenini Kutsal Perşembe günü yaparlar. Buna ek olarak Kilise tarihi boyunca birçok farklı grup ve yeni mezhep için ayak yıkama bir ideal bir örnekti. Yine Kilise tarihi boyunca birçok grup ve modern mezhep: Advenistler, Anabaptistler, Baptistler ve Pentekostaller de dahil olmak üzere, bunu kilise geleneği olarak yaptı.Hristiyanlar için, Allah dünyaya Mesih olarak haç üstünde ölüp insanlığı kurtarmadan önce köle gibi geldi. Aziz Pavlus, Filipililere Mektup’ta bunu açıklar: “Mesih, Tanrı özüne sahip olduğu halde, Tanrı'ya eşitliği sımsıkı sarılacak bir hak saymadı. Ama kul özünü alıp insan benzeyişinde doğarak ululuğunu bir yana bıraktı. İnsan biçimine bürünmüş olarak ölüme, çarmıh üzerinde ölüme bile boyun eğip kendini alçalttı.” Mesih, Allah olduğu halde bir alçakgönüllülük ve küçülme örneği oldu. Yani Mesih, insanların önünde diz çöktüğünde, insanların önünde gerçekte diz çöken Allah’tır.
Ayak bileği

İnsan anatomisinde ayak bileği eklemi, ayak ile bacağın birleştiği yerde oluşmuştur. Ayak bileği, veya talocrural eklem, tibia ve fibulanın iki distal ucunu bağlayan sinoviyal menteşe tipi bir eklemdir. Tibia ve talus arasındaki eklem, daha küçük olan fibula ve talus arasındaki eklemden daha fazla ağırlık taşır.Ayak bileği eklemi, ayağın dorsofleksiyon (ayak parmaklarını yukarı kaldırıp sadece ökçenin üzerinde duruş) ve plantar fleksiyon (ayak parmaklarını aşağı doğru hareket ettirip sadece parmaklar üzerinde duruş) hareketlerinden sorumludur. Ayaktaki eklemlerin azami hareketlerini yapmasını sağlar. Kendi ekseni etrafında dönmez.Plantar fleksiyonda, eklemin anterior ligamentleri uzarken posterior ligamentleri kısalır. Tersi de dorsofleksiyon için doğrudur.Fibulanın lateral malleolusu ve tibianın medial malleolusu, tibianın distal ucunun alt yüzeyi boyunca talusun üç eklem yüzeyi ile eklem yapar. Bu yüzeyler kıkırdak ile kaplıdır.Anterior talus, posterior talustan daha geniştir. Ayak, dorsofleksiyon yaptığı zaman superior talusun geniş kısmı, tibia ve fibulanın eklem yüzeylerinin içine doğru hareket ederek ayağın plantar fleksiyon yapmış halinden daha sabit bir eklem oluşturur.Ayak bileği eklemi, güçlü deltoid ligament ve üç lateral ligament: anterior talofibular ligament, posterior talofibular ligament ve kalkaneofibular ligament tarafından bağlanır.Deltoid ligament, eklemin medial tarafını destekler ve tibianın medial malleolusuna ilişir. Kalkaneusun sustentakulum talisi, kalkaneonavikular ligamenti, navicular tuberosity ve talusun medial yüzeyi olmak üzere dört noktada bağlanır.Anterior ve posterior talofibular ligamentler eklemin lateral tarafını, fibulanın lateral malleolusundan talusun dorsal ve ventral uçlarına kadar destekler.Eklem, en çok dorsofleksiyonda sabittir ve bilek burkulması genelde ayak plantar fleksiyondayken meydana gelir. Bu çeşit bir incinme sıklıkla anterior talofibular ligamentin başına gelir.İngilizce ayak bileği kelimesi "ankle" veya "ancle" çeşitli şekillerde Cermen dillerine muhtemelen Latince "angulus" veya Yunanca "αγκυλος" kelimesinden geçmiştir.Ayak bileği incinmelerinin kemik kırığı için değerlendirilmesi, gereksiz x-ışını alımını en aza indirgemek için düzenlenen Ottawa ayak bileği kuralları uyarınca yapılır.Martini, Frederic; Timmons, Michael; McKinnley, Michael. "Human Anatomy", 3rd Edition, Prentice-Hall, 2000. ISBN 0-13-010011-0Marieb, Elaine. "Essentials of Human Anatomy and Physiology", 6th Edition. Addison Wesley Longman, 2000. ISBN 0-8053-4940-5
Ayak fetişizmi

Ayak fetişizmi, ayaklar ve ayak parmaklarının boyu, topuklar ve tabanı, uzun tırnak, temizliği veya kirliliği, ayakkabılı ve çoraplı giyinik durumu veya kokusundan cinsel çekim duyulması. Karşı cinse veya kendi cinsleri arasında yapılabilir. Ayakseverler haz duydukları ayakları öpmekten, yalamaktan, okşamaktan ve koklamaktan zevk alırlar.Fetişizm, bir objeye olan aşırı bağlılık olarak tanımlanabilir: çorap, ayak vb. şeyler olabilir. Fetişizm denince ilk akla gelen ayak, çorap ve ayakkabıdır ancak bacak, göbek, kulak, el, üniforma başta olmak üzere çok fazla fetişizm çeşidi vardır.Google arama istatistiklerine göre erkeklerin %16'sı ayak fetişistidir. Ayrıca 2017 yılında Belçika'da yapılan bir araştırmaya göre erkeklerin %17'sinde ve kadınların %4'ünde ayak fetişi saptanmıştır.
Ayak giyimi

Ayak giyimi, ayakta giyilen giyeceklerdir. Ayak giyecekleri ayakları normal ısıda tutmak ve korumak için tasarlanmış olup yün, deri, çok ince veya biraz daha kalın plastik ve kumaş gibi birçok malzemelerden yapılabilir.
Ayak iskemlesi

Ayak iskemlesi veya Sedir (İngilizce: Ottoman), tek parçadan oluşan, arkaya veya kenarlara yaslanmak için dayanak parçaları olmayan, oturma amaçlı kullanılan bir mobilyadır.Bu mobilya oturmak için kullanılabileceği gibi, bazı durumlarda koltuğun önünde ayağı uzatmak için ayak iskemlesi olarak da kullanılabilir. İçinin boş olduğu durumlarda battaniye ve benzeri malzemeleri saklamak amacıyla da kullanılabilir.
Ayak izi (uydu)

Uydu ayak izi (İngilizce: Footprint) yeryüzünü kapsayan uydu sinyallerinin harita üzerinde çevre çizgileri ile gösterilmesidir. Genellikle her bir transponder veya transponder grubunun ayrı ayak izleri vardır. Bulunduğumuz bölgeye uydudaki yayınların kaç dBW (desibel watt) ile geldiğini ve kullanmamız gereken çanak anten çapını belirtir. Gücün yüksek olduğu yerlerde daha küçük çapta antenler kullanarak yayınlar alınabilirken, gücün düşük olduğu yerlerde daha büyük çaplarda anten kullanmak gerekir. Eğer ayak izi dışında bulunan bir bölgeden yayınlar alınmak istenirse çok büyük boyutta antenlerle yayınların alınabilme ihtimali vardır ki bazı bölgelerde sinyal alımı imkânsız hale gelebilir.
Ayak mantarı

Ayak mantarı (tinea pedis), ayaklarda oluşan bir mantar enfeksiyonudur. Sporcularda sık görülen bir rahatsızlık olduğundan bazı dillerde atlet ayağı olarak bilinir. Ayak mantarı rahatsızlığına neden olan cilt mantarı, nemli ortamlarda yaşamakta ve duş gibi ortak kullanım alanlarında ve ortak kullanılan havlu, çorap gibi nesneler vasıtasıyla kolaylıkla bulaşabilmektedir.Dermatofitler (Trichophyton rubrum, T. mentagrophytes, veya Epidermophyton floccosum) denilen mantarlar tarafından yapılan bir enfeksiyondur. Vücudumuzda normalde bakteriler ve mantarlar hastalık yapmadan yaşayabilirler. Uygun ortam bulduklarında hızla çoğalıp, enfeksiyona neden olurlar. Ayak mantarı oldukça sık rastlanan bir cilt mantar enfeksiyonudur. Genellikle ergenlikten sonra daha sık görülür. En sık görülen ve en çok tekrar eden mantar enfeksiyonudur. Diğer mantar enfeksiyonlarıyla birlikte görülebilir. Ayak mantarı ve benzer hastalıklara tinea enfeksiyonları denir ve saç, tırnak ve dış deri gibi dokularda yaşayabilirler. Nemli ve ılık bölgelerde daha kolay ürerler. Sıkı ayakkabılar giyilmesi, cildin uzun süre nemli kalması, küçük tırnak ve cilt sıyrıkları duyarlılığı arttırabilir. Tinea enfeksiyonları bulaşıcıdır, direkt temasla veya aynı ayakkabı, duş zemininin kullanılması ile kişiden kişiye geçebilir. Diabetus mellitus, uzun süreli antibiyotik kullanımı, bağışıklık sisteminin zayıflaması ile birlikte giden ilgili hastalıklar veya durumlarda fırsatçı enfeksiyona yol açan bu tarz mantar hastalıkları daha sık görünür.Tinea grubu bakteriler kullanılan ilaçlara kolay direnç geliştirdikleri için tedaviyi zorlaştırabilmektedir.
Ayak yuvarı

Ayak yuvarı insanların ve memeli hayvanların ayak tabanlarındaki kaslı yumrulardır. Yere basma gücüne dayanan tenis gibi spor dallarında birincil öneme sahiptir.
Ayak İşleri

Ayak İşleri,  AC Film tarafından, ilk bölümü 12 Mayıs 2021 tarihinde yayımlanan, yönetmenliğini Caner Özyurtlu'nun üstlendiği, senaryosunu ise Caner Özyurtlu, Volkan Öge ve Deniz Alnıtemiz'in yazdığı, başrollerini Çağlar Çorumlu ve Güven Murat Akpınar'ın paylaştığı komedi türündeki Türk internet dizisidir. 3 sezondan oluşan dizi, 30. bölümü ile final yaparak sona erdi.Dizide, Vedat ve Evren adlı karakterlerin, çalıştıkları patron tarafından her bölüm kendilerine verilen görevleri gerçekleştirmeleri anlatılmaktadır.Not: Dizi; 1. sezonda Çarşamba günü, 2. sezonda Perşembe günü, 3. sezonda ise Pazar günleri yayımlandı.
Ayak-mum

Ayak-mum (foot-candle;kısaltılmış fc, lm/ft² veya bazen ft-c) fotografi, film, televizyon, ve ışık endüstrisinde kullanılan bir SI'sız aydınlığın veya geniş ölçüde ışık yoğunluğunun birimdir.Işığın yoğunluğu ABD'de ayak-mumla ölüçülür, diğer ülkelerin çoğunda ise Lüks (lux) ile ölüçülür. Bir mum-ayak, bir ayak (foot, 33 cm) uzaktaki bir mumun verdiği ışıktır.Bir mum ve lux geometrik olarak değişirken, EV bir çizgisel ilerlemedir. Aşağıdaki tablo varsayımsaldır; f/stop veya diyafram film hızına bağlı değişecektir.
Ayakapı

Ayakapı İstanbul'un Fatih ilçesinde, Haliç kıyısında yer alan küçük bir semt. Bizans döneminde semt Ta Dexiokratiana ya da Dexiokràtous olarak bilinirdi. Semtteki en önemli tarihi yapı, Bizans döneminde kilise olarak inşa edilen, daha sonra Osmanlı döneminde camiye çevrilen Gül Camii'dir. Bir diğer önemli eser ise, 1582 yılında Mimar Sinan tarafından yaptırılan Ayakapı Hamamı'dır. Havuzlu Hamam olarak da bilinen bu yapı günümüzde kereste deposu olarak kullanılmaktadır.
Ayakapı Ayios Nikolaos Kilisesi

Ayios Nikolaos Kilisesi, İstanbul'un Fatih ilçesi Ayakapı semtindeki Rum Ortodoks kilisesidir. Yapım tarihi net olarak bilinmemektedir. Geçmişte geçirdiği birçok yangında büyük hasar gören yapının son hali 1837'de inşa edildi. 6 Aralık 1998'den günümüze ibadete açıktır.
Ayakapı Karakolu

Ayakapı Karakolu, İstanbul ili Fatih ilçesi Yavuz Sultan Selim mahallesi, Ayakapı semtinde bulunan tarihi binadır. Aya Kapısı yanında olan yapı Haliç sahil yolu üzerindedir. Yeniçeri Kolluğu olarak kullanılmak üzere 18. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen yapı 1826'dan sonra karakola dönüştürüldü. Günümüzde kafe olarak kullanılmaktadır.
Ayakgedikler, Kars

Köyün eski adı, 1902 yılı kayıtlarında Kedig sdorin olup, Ermenice'de "aşağı derecik" anlamına gelmektedir. Köy, 1928'den beri aynı adı taşımaktadır.Köy, 13 Mart 1990 tarih ve 20460 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı'nın 8.3.1990 tarih ve 90/36599 sayılı sınır tespit kararı ile Arpaçay ilçesinden ayrılarak Kars'ın Merkez ilçesine bağlanmıştır.
Ayaki Suzuki

Ayaki Suzuki (d. 13 Nisan 1987), Japon futbolcudur. Profesyonel kariyerine 2010 yılında Blaublitz Akita kulübünde başladı. Daha sonra Giravanz Kitakyushu kulübüne transfer oldu.