barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Kırılgan beşli

Kırılgan beşli, Amerikan bankası Morgan Stanley'nin cari açık ve enflasyon oranlarının yüksekliği ve dış yatırımlara duydukları ihtiyaç dolayısıyla Hindistan, Brezilya, Endonezya, Türkiye ve Güney Afrika'dan oluşan beş ülkeye verdiği addır. Adlandırma ilk defa bankanın analistlerinden James Lord tarafından, 2013 Ağustos ayı ekonomi raporunda ortaya atıldı.Rapora göre bu ülkelerin para birimleri, Amerikan dolarının üzerinde en fazla baskıyı yarattığı para birimleriydi. İstihdam maliyetleri arttıkça, yabancı şirketlerin bu ülkelere yaptığı yatırımlar azaldı, ihracat ve ekonomik büyüme hızı düştü. Bunların yanında, bu ülkelerin ABD Merkez Bankası'nın (Fed) açıklamalarından en çok etkilenen ülkeler olması da yapılan sınıflandırmada etkili oldu.
Kırılma (fizik)

Kırılma, fizikte sabit bir yol izleyerek ayırıcı bir yüzeye çarpan ışığın ortamların kırıcılık indislerine bağlı olarak yön değiştirmesine verilen addır. Örneğin, hava ortamında yol alan ışık ışınları su ortamına geçerken normalle belli bir açı yapacak şekilde yön değiştirir, yani kırılır.Kırılma kurallarına göre çok kırıcı ortamdan az kırıcı ortama geçen ışık, yüzey normalinden uzaklaşacak şekilde kırılır. Az kırıcı ortamdan çok kırıcı ortama geçen ışığın kırılması normal çizgisine yaklaşacak şekilde olur. Işığın bir ortamdan diğerine geçerken kaç derecede kırılacağı Snell yasasına göre şu formülle hesaplanır:Kırılmaya uğrayan ışığın da bir ortamdan diğerine geçişte girdiği ortama has hızla hareket eder. Evrensel sabit olarak bilinen ışık hızı, aslında ışığın boşluktaki hızıdır. Diğer ortamlardan geçerken ışığın hızı azalır.
Kırılma Noktası

Kırılma Noktası, Türkiye'de ve dünyada yaşanan çarpıcı olayları ekrana getiren, yakın tarihi ele alan haber programı.Savaş muhabiri Ramazan Öztürk'ün hazırlayıp sunduğu ve 2004 yılında yayın hayatına başlayan Kırılma Noktası, 2010 yılında yayından kalktı. Program, dünyanın sıcak bölgelerindeki gelişmeleri 15 günde bir çarşamba günleri TRT 2 ekranlarına getirmekteydi. Bir haber belgeseli niteliği taşıyan Kırılma Noktası, farklı coğrafyalarda yaşanmış ya da yaşanmakta olan savaşları, iç çatışmaları yerinde takip etmekteydi.Çağdaş Gazeteciler Derneği tarafından düzenlenen 2005 Yılın Başarılı Gazetecileri Ödülleri'inde Öztürk, Kırılma Noktasındaki performansıyla Televizyon Programı kategorisinde ödül aldı. Programın 2 Temmuz 2009'da yayınlanan "Afganistan" başlıklı bölümü ise, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından organize edilen 2010 Türkiye Gazetecilik Başarı Ödülleri'nde, TV Haber Program kategorisinde verilen ödülün sahibi oldu.
Kırılma indisi

Bir maddenin kırılma indisi, o maddede yol alan ışığın ya da diğer elektromanyetik dalgaların boşlukta yol alan ışığa göre ne kadar yavaş ilerlediğini gösteren bir katsayıdır. Genellikle n sembolü ile gösterilir.c ışığın boşluktaki hızıdır, v ise madde içindeki hızı. Örneğin suyun kırılma indisi 1.33'tür. Bu, ışığın boşlukta suda olduğundan 1.33 kat daha hızlı gittiğini gösterir.Işık bir maddeden diğerine geçerken, frekansı değişmez. Tüm elektromanyetik dalgalar için Hız=Dalga boyu x Frekans (c=fλ) eşitliği geçerlidir. Bu yüzden hızı azalan ve frekansı sabit kalan ışığın dalga boyu azalır. Kırılma indisi dalga boyuna bağlı olarak aşağıdaki eşitlikle de hesaplanabilir.
Kırılo Natyajko

Kyrylo Natjažko (Ukraynaca:   Кирило Натяжко; d. 30 Kasım 1990, Dnipro, Ukrayna), Ukraynalı millî profesyonel basketbolcudur. 2.10 boyunda bulunan Natyazhko pivot pozisyonunda gorev almaktadir.
Kırılırım

Kırılırım, 26 Mart 1998 yılında Güllü'nün Şahin Özer Müzik firmasından çıkardığı, 4. stüdyo albümdür. Albümde toplam 12 şarkı bulunmaktadır. Kırılırım, Bir Sevgi Borcun Var, Neşem Yok Annem parçaları yoğun ilgi görmüştür.
Kırım (anlam ayrımı)

Kırım Oblastı, 1945-1954 arasında Rusya SFSC'ye, 1954-1991 arasında ise Ukrayna SSC'ye bağlı olan idari birim
Kırım (gazete)

"Kırım" veya "Qırım" — Kırım Tatar dilinde bir gazetedir. Kırım Tatarlarının sürgünden dönüşünden sonra bu dilde devlete ait ilk yayın organıdır. Kırım Tatar dilinde modern bir gazetedir. Temmuz 1989'dan beri yayınlanmaktadır. Başlangıçta gazete Kırım bölge bütçesinden, 2004 yılından itibaren ise Milliyetler ve Dinler Devlet Komitesi (SCNR) tarafından tahsis edilen devlet sübvansiyonları ile fonlanıyor. Gazete 2005 yılından itibaren ayda bir kez "Kırımyaraylar" eki ile yayınlanıyor.Gazete, iki ay süreyle yayın hayatına son verdiği Mayıs 2011'e kadar haftada iki kez 4.000 adet basılmaktaydı. Bunun nedeni, gazetenin yayın masraflarının %70-75'ini karşılayan (geri kalanı satış gelirlerinden karşılanıyordu) DKNR'nin kapatılmasıydı. Temmuz 2011'de gazetenin yayınına yeniden başlandı.Gazetenin kurucusu Bekir Mamutov'un bir süre gazetede çalışan oğulları Süleyman ve Cemil, Şatur-Gudur grubunda geleneksel punk çalmaktadır.
Kırım Arkeolojisi ve Sanatı

Kırım Arkeolojisi ve Sanatı, Altın Orda devrinin de öncesine kadar uzanan eserleri kapsamaktadır. Bunun için; Yunan Kolonileri, İskit toplulukları, Bosfor devleti, Samurlat, Kimmerler, Avrupa Hunları, Gotlar, Alanlar, Avarlar, Peçenekler ve Hazarlar için önem taşımaktadır.Kırım Arkeolojisi ve Sanatı üzerinde pek çok kez durulmasına rağmen; Altın Orda devrine kadar gidilmiştir.100.000 - 30.000 önce bulunan insan fosilleri Afrika, Avrupa ve Asya'nın yanı sıra; Kırım yarımadasında; Starosele mağarasında da bulunmuştur. Bunun yanında bebek mezarı, çeşitli malzemeler de bulunmuştur. Mağara yaşamıyla ilgili birçok bilgi ele geçirilmiştir.Yine ne kadar çok gerilere gittiğinin bir kanıtı da; yetişkin ve bir çocuğa ait neandertal tipte kalıntılar bulunmasıdır.Mezolitik devre ait kültürel kalıntılar, taş aletler ele geçirilmiştir. Aynı zamanda Garnakrımskaya kültürü bulunmuştur.Eneolitik kültürler (M.Ö 4500 - 2500), yani Srendni Stog, Novodanilovka, Aşağı Mikhaylovka-Kemi Oba, Samara, Khvalynsk ve Güney Urallar'a ait kültürlerle ilgili bilgi edinilmiştir.Mikhaylovka ve aşağı Dinyeper bölgelerinde yapılan arkeolojik çalışmalarda, Yamnaya'nın devirlerine ait tabakalar bulunmuştur. Bunun yanı sıra keramikiler, aletler ve hayvan fosilleri ele geçirilmiştir. Küçük evler, çakmaktaşları, temrenler, hançerler, taş yapımı baltalar ve topuzlar bulunmuştur.Mezar kalıntılarından da anlaşılmıştır ki; Bozkır Kültürü'nün altyapıları bu zamanlara dayanmaktadır. [ref] Yaşar Çoruhlu [/ref]
Kırım Bölgesel Yönetimi

Kırım Bölgesel Yönetimi Kırım Yarımadası'nda 1918 1919 yıllarında kurulan yönetimdir. Ukrayna Halk Cumhuriyeti ve Alman İmparatorluğu'nun 13-25 nisan 1918'de Kırım seferi (1918) ile Bolşevik Taurida Sosyalist Sovyet Cumhuriyeti yıkılmıştır.25 Haziran 1918'de Alman İmparatorluğu'nun safında olan Lipka Tatarı General Süleyman Sülkeviç'in Başbakan, İçişleri Bakanı ve Askeri İşler Bakanlığı altında kuruldu.  Dışişleri Bakanı Kırım Tatarı Cafer Seydahmet Kırımer, Adalet Bakanı Lipka Tatarı Aleksander Ali Ahmetoviç oldu.Ukrayna'nın Kırım'ı kontrol altına alma çabaları oldu, Alman İmparatorluğu'nun desteğiyle Kırım Bölgesel Yönetimi Ukrayna'dan ayrı kaldı, 1918 Eylül ve Ekim aylarında ikili bir federasyon kurulması için görüşmeler yapıldı ancak başarısız olundu. 15 Kasım 1918'de Alman İmparatorluğu'nun Kırım'dan çekilmesiyle 25 Kasım 1918'de  Süleyman Sülkeviç'in Hükûmeti düştü ve Süleyman Sülkeviç Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'ne gitti ve Genelkurmay Başkanı oldu .25 Kasım 1918'de Başbakanlığa Karay Türkü olan Süleyman Kırım geçti. Kendisi eski bir Rus İmparatorluğu'nda Anayasal Demokrat Partisi(Kadetler) üyesiydi. Diğer Bakanlıklara ise Beyaz Ordu yanlısı Rus kökenli bakanlar atandı. Hem Almanların çekilmesi diğer bakanlıkların Beyaz Ordu yanlısı olması Süleyman Kırım'ı zayıflattı.2 Nisan 1919'da Sovyet Kızıl Ordu birlikleri başkent Akmescit'i işgal etti ve 13 Nisan 1919'da Kırım Bölgesel Yönetimi feshedildi. Süleyman Kırım Fransa'ya gitti. 28 Nisan 1919'da Kırım Sosyalist Sovyet Cumhuriyeti kuruldu. Anton Denikin ve Pyotr Vrangel yönetimindeki Beyaz Ordu birlikleri  Kasım 1920'ye kadar Kırım'ı ellerinde  tutmayı başardılar.
Kırım Cumhuriyeti

Kırım Cumhuriyeti ( ; ), Rusya'nın Kırım Yarımadası üzerinde bulunan bir federal birimi. Cumhuriyetin başkenti ve en büyük şehri olan Simferopol, Sivastopol federal şehrinden sonra Kırım'ın ikinci büyük şehridir. 2014 itibarıyla cumhuriyetin nüfusu 1.891.465'tir.Mart 2014'te Rusya yanlısı ayrılıkçılar ve Rusya Silahlı Kuvvetleri'nin Kırım'ı ele geçirmesinin ardından bölgenin Rusya'ya katılması için anayasaya aykırı bir referandum düzenlendi ve referandumdan katılma kararı çıktı. Rusya daha sonra Kırım Cumhuriyeti ile Sivastopol'u federal birimleri olacak şekilde ilhak etti.Rusya ve birkaç BM üyesi devlet Kırım'ı Rusya'nın bir parçası olarak tanırken Ukrayna, Kırım'ı Kırım Özerk Cumhuriyeti adıyla kendi bölgesi olarak görmeye devam etmektedir. Ukrayna'nın bu iddiası pek çok yabancı hükûmet ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 68/262 sayılı kararı ile desteklenmektedir.
Kırım Dağları

Kırım Dağları ( Krımski horı;  Krımskie gorı; ) veya Yayla Dağları Kırım'da bulunan bir sıradağdır. Dağlar, Kırım'ın güneydoğu kıyısında denizden 8–13 km uzakta yer almaktadır.Mountains of Crimea - Great collection of Crimean mountains from private mountain guide Sergey Sorokin
Kırım Devlet Üniversitesi

Kırım Devlet Üniversitesi (Ukraynaca: Кримський державний медичний університет ім. С. І. Георгієвського), Kırım Tatarcası (Qırım Devlet Üniversiteti)
Kırım Federal Bölgesi

Kırım Federal Bölgesi, Rusya içerisinde yer alan dokuz federal bölgeden biri olarak 28 Temmuz 2016 tarihine kadar var olan ve Kırım yarımadası ile birebir örtüşen eski idari birim.Federal bölge 2014 yılında yaşanan Kırım krizi neticesinde Kırım Özerk Cumhuriyeti ve özerk şehir konumunda bulunan Sivastopol şehrinin Ukrayna'dan ayrılarak bağımsızlığı ilan etmesi sonrası aldığı Rusya'ya bağlanma kararının 21 Mart 2014 tarihinde Rusya tarafından onaylanması ve federasyona dahil edilmesi ile oluşmuştur. Bölgenin başkenti Simferopol'dur. Bölge uluslararası alanda hâlâ Ukrayna'ya ait bir parça olarak görülmektedir.28 Temmuz 2016 tarihinde Kırım Federal Bölgesi'nin varlığına son verilmiş ve bölge Güney Federal Bölgesi'ne dahil edilmiştir.
Kırım Giray

Kırım Giray'ın ikinci saltanatı 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'na rastladı. Savaşın başlarında Kırım Giray Şubat 1769'da Güney Rusya'ya başarılı akınlar yaptı. Ancak Kırım Giray'ın ölümünden sonra Rus orduları Kırım'a girdiler.
Kırım Gotları

Kırım Gotları, Karadeniz çevresindeki topraklarda, özellikle de Kırım'da, yaşamış olan Got kabilesi. Dilleri olan Kırım Gotçası 17/18. yüzyılda tükenmiştir.5. yüzyıldan itibaren diğer Got halkları gibi Hıristiyanlaşan Kırım Gotları, 500'lü yıllarda Konstantinopolis'teki Ortodoks Kilisesi'ne tamamen bağlandılar. Hazarlar 787 yılında Güney Kırım'daki Doros (şimdiki Mangup) kalesini ele geçirdiler ve böylece Gotların Kırım'daki hâkimiyeti sona erdi.Kulikowski, Michael, Rome's Gothic Wars: From the Third Century to Alaric. Cambridge Univ. Press, 2006.Vasilyev, Aleksandr A. The Goths in the Crimea. Cambridge, MA: The Mediaeval Academy of America, 1936.
Kırım Harbi Madalyası

Kırım Madalyası, Kırım Savaşı nedeniyle bastırılan madalya. Abdülmecid döneminde (1839-1861) çıkarılan madalyanın ön yüzünde zeytin dallarından meydana gelen bir çelenk ortasında tuğra ve Kırım 1271 (1855/1856) arka yüzünde silah ve sancaklardan oluşan bir armanın altında La Crimea 1855 yazısı bulunur. 36.5 mm çapında, yaklaşık 24.25 gram ağırlığındaki madalyalar gümüştendi. Madalyanın çizimini, 1849’da Ayasofya tamiri, 1855’de İngilizce ve Fransızca olarak Kırım Madalyası, 1863'de Ziraat ve Sanat sergisi ve 1876'da Plevne ve Rus Savaşı madalyalarını da çizen ve Osmanlı Darphanesi için çalışan James Robertson'dı.Victoria döneminde İngiltere'de (1837-1901) bastırılan gümüş madalyaların ön yüzünde ortada Kraliçe Victoria'nin betimi, çevresinde Victoria regina 1854 yazısı, arka yüzünde Romalı savaşçılar gibi giyinmiş bir asker ve ona çelenk takan zafer tanrıçası (Victoria) ve Crimea yazısı bulunur. 36 mm çapında, 31 gram ağırlığında olan bu madalyalar 1856'da Fransa tarafından da kabul edildi. Azov denilen türleri deniz kuvvetleri mensuplarına ayrılmıştı.
Kırım Kilisesi

Kırım Kilisesi ya da Kırım'ı Anma Kilisesi ( ya da ) İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde bir Anglikan kilisesidir. İngilizlerin Kırım Savaşı'nın ardından bu olayın anısına yaptırdıkları kilisedir. 1868 yılında yapılmıştır.Mimarı George Edmund Street (1824-1881) olan kilise 24 Mayıs 1998 tarihinde 1. derece kentsel sit alanı olarak tescillenmiştir.
Kırım Köprüsü

Kerç Boğazı Köprüsü ( [kérchenskiy most]) veya Kırım Köprüsü ( [krímskiy most]), Kerç Boğazı üzerinde Kırım'daki Kerç Yarımadası ile Krasnodar Krayı'ndaki Taman Yarımadası arasında Rusya tarafından inşa edilen karayolu ve demiryolu köprüsü. İnşaatına Mayıs 2015'te başlandı ve Mayıs 2018'de otoyol bölümü açıldı. Açılışını Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin gerçekleştirdi. Rusya'nın Kırım'daki egemenliğinin sembollerinden birisi olarak kabul edilen köprü, devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı neticesinde 8 Ekim 2022 tarihinde Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin düzenlediği bombalı saldırı sonucunda bir kısmı yıkılarak kullanılamaz hale geldi.Köprünün uzunluğu yaklaşık 19 kilometredir ve 3, 6 milyar dolara mal olmuştur. Otoyol kısmı Mayıs 2018'de açılırken demiryolu kısmı 2019'da faaliyete geçecek. İş takviminden 6 ay daha önce biten köprüden 14 milyon yolcu ile 14 milyon ton yükün geçmesi beklenmektedir. Kırım köprüsü ile önceleri sadece feribot seferleriyle bağlanan Rusya ve Kırım arasında yeni bir ulaşım modeli gerçekleştirildi. Köprü çeşitli ülkelerin ve Ukrayna'nın tepkisine de yol açtı.
Kırım Mühendislik ve Pedagoji Üniversitesi

Kırım Mühendislik ve Pedagoji Üniversitesi (, ) Ukrayna Kırım'ın Bahçesaray şehrinde kurulmuş bir üniversite. Sovyet döneminde sınır dışı edilen insanların ihtiyaçları dikkate alınarak Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrasında 1993 yılında kurulmuştur. Üniversite uzmanlarının çoğunun IV. derecesi vardır.Uzun yıllar üniversitenin rektörlüğünü yürüten Fevzi Yakubov Yakuboviç'in 23 Ağustos 2019 tarihindeki vefatı üzerine 2 Eylül'de alınan kararla Kırım Mühendislik ve Pedagoji Üniversitesi'ne Fevzi Yakubov'un adı eklendi.Üniversitenin öncesi isimleri sırasıyla Kırım Devlet Mühendislik ve Pedagoji Üniversitesi ve Kırım Devlet Endüstri ve Pedagoji Üniversitesi olmuştur.11 Kasım 2009 tarihinde kurulan Kafkasya Üniversiteler Birliği'nin diğer 4 Ukrayna üniversitesi ile birlikte üye olan tek Kırım üniversitesidir.Üniversitenin 23 uzmanlık dalında 7 fakültede 10.000 öğrencisi vardır. 32 bölümde 500'den fazla akademisyen bulunmaktadır. 43 doktor, 266 bilim insanı adayı ve doçent vardır.Üniversitenin Kırım Tatar dili araştırma ve edebiyatı merkezi de vardır. Merkezin direktörü İsmail Asanoviç Kerimov'dur. Kırım'ın işgalinden sonra, diğer Kırım üniversiteleri gibi Kırım Devlet Üniversitesi ile birleştirilmemiştir.Duvarlarının yanında, başta Kırım Tatarları olmak üzere, Kırım'da yaşayan diğer birçok halkın sürgün edilmeye başlandığı 18 Mayıs 1944 tarihine atfen belirlenen Anma Günü kapsamında "Canlanma Anıtı" bulunur.Cingiz Fevzieviç Yakubov rektörlük görevini yürütmektedir. 3 Kasım 2016'da görevi babası Prof. Dr. Fevzi Yakubov Yakuboviç'ten devralmıştır. Cingiz Fevzieviç Yakubov, 2018 yılında Kırım Tatar Millî Meclisi'ne üye oldu ve 8 Eylül 2019 tarihinde de Birleşik Rusya Partisi listesinden Kırım Cumhuriyeti Devlet Konseyi'ne seçildi.Birinci Rektör Yardımcılığı görevinde Doç. Dr. İskender Macidoviç Lyomanov, Bilimsel İşlerden Sorumlu Rektör Yardımcılığı görevinde ise Doç. Dr. Natalya Viktorovna Kropotva bulunmaktadır.
Kırım Seferi (1941–1942) kronolojisi

Kırım Seferi (1941–1942) kronolojisi Alman ve müttefikleri kuvvetlerinin Kırım Yarımadası'nda Kırım Seferi sırasında giriştikleri askerî operasyonların zaman dizinidir.24 Eylül - Güney Ordular Grubu'na bağlı kuvvetlerden 11. Ordu, Kırım'ın girişi olan Perekop Kıstağı yönünde bir taarruz başlattı. Perekop Kıstağı Muharebesi - Perekop taarruzu29 Eylül - Sovyet savunması ele geçirildiği halde, Dinyeper üzerinden başlayan Kızıl Ordu taarruzu nedeniyle 11. Ordu'nun Perekop Taarruzu emir üzerine durduruldu. Sonuçta Alman kuvvetleri Kıstağı geçip Kırım içlerine ilerleyemedi.18 Ekim - General von Manstein'in 54. Ordusu İshun'ndaki Sovyet 51. Ordu mevzilerine taarruz etti. Perekop Kıstağı Muharebesi - İshun taarruzu29 Ekim - Mihver kuvvetler Kırım içlerinde ilerlemeye başladılar. Kızıl Ordu kuvvetleri Sivastopol'e çekildi.1 Kasım - 11. Ordu'ya bağlı birlikler Kırım Özerk Cumhuriyeti başkenti Simferopol'ü (Akmescit) aldı.26 Aralık - Stavka, Kırım'daki Mihver kuvvetleri imha etmek için Kerç'in her iki yanından bir çıkarma operasyonu başlattı.5 Ocak - Alman kuvvetleri, Sivastopol'ün kuzeyinde, Kırım'ın doğu sahillerinde Eupatorya'daki bir Sovyet çıkarmasını denize döktü.8 Mayıs - Alman 1942 yılı yaz genel taarruzları Kırım'da von Manstein tarafından, "Toy Kuşu Avı Harekâtı" kapalı adıyla başlatıldı. (Kerç Yarımadası Muharebesi) Mihver kuvvetler Kırım'ın doğusunu temizlemek için taarruza geçtiler.11 Mayıs - Sivastopol de Mihver taarruzunun ikinci gününde Ak Monay'da bazı Sovyet birlikleri kuşatıldı. Luftwaffe güne 1.800 çıkış yapmıştır.20 Mayıs - Kerç Yarımadası'ndaki Kızıl Ordu birlikleri de imha edildi. Kırım'da sadece Sivastopol'de Sovyet birlikleri kaldı.25 Haziran - Alman taarruzu Sovyet savunmasına bir kama gibi girdi. Savunma, uçabilir durumdaki avcı uçaklarını Kafkasya'ya gönderdi. Kısa süre içinde uçaksavar cephanesi tükendi. Alman uçaklarına tüfek ve makineli tüfekle ateş edilmeye başlandı. Top cephanesi de çok az kaldı.
Kırım Seferi (576-581)

Kırım Seferi, 576 yılında Göktürk Kağanlığı tarafından Bizans İmparatorluğu'na karşı başlatılmış bir askerî harekâttır. Sefer 581 yılında sona ermiş olup, Kırım'ın büyük çoğunluğu Göktürk hakimiyetine girmiştir.575 yılı sonunda, yahut 576 yılı başında İstemi Yabgu öldü. Bunun üzerine 576 baharında İmparator II. Tiberius Göktürk ülkesine bir elçilik heyeti gönderdi. Bu elçilik heyeti uzun bir yolculuğun ardından muhtemelen Sır Derya yakınlarında bir yerde bulunan İstemi Kağan'ın oğlu Türk Şad'ın savaş karargahına vardı. Bu elçilik heyeti, Göktürkler'in Sasaniler'e karşı tekrardan sefere çıkmasını ve askerî ittifakın yenilenmesi için yola çıkmıştı. Roma elçisi Türk Şad'a büyük bir nezaket göstermiş, ancak şad Romalıların yalancı olduklarını, "Göktürkler'in kölesi olan" Varhonitleri (Avarlar) kabul ederek Pannonia'ya yerleştirdiklerini, ittifağın asla gerçekleşmeyeceğini, Avarlar'ın da en sonunda Göktürklerin atlarının altında çiğneneceklerini, doğudan batıya bütün kavimlerin efendilerinin Türkler olduğunu belirtti. Bundan sonra Göktürkler 576'da Utrigurlar'ın da desteğini alarak Bospor'u (Kerç) zaptettiler. Bu, Türkler'in batıda ulaştığı en son noktadır. Kerç'in zaptedilmesinden sonra bir Utrigur beyi olan Anagay'ın komutasındaki bir diğer Göktürk ordusu, kaleyi korumak için burada bir karargah kurdu. 580 yılında bu ordu tekrardan harekete geçerek Khersonesos'u tehdit etmeye başladı. Yine aynı yıl bu ordu Khersonesos sahillerine vardıysa da, Türk ordusu bir anda geri çekildi. Kırım seferinin Göktürkler lehine karşı konulamaz bir zafer vaat ettiği anda Türk ordusunun geri çekilmesinin nedeninin taht kavgaları olduğu açıktır. Nitekim 581 yılında Taspar ölmüştü ve Taspar Kağan annesi Türk olmayan Ta-lo-pien'in tahta geçmesini vasiyet etmişti. Ancak millet, annesi Türk olmadığı için onu kağanlığa kabul etmedi. Dolayısıyla Göktürkler, devlet içindeki bu karışık durumda sefere devam edemeyeceklerinden dolayı geri çekilmişlerdi.
Kırım Tabiatı Koruma Alanı

Kırım Tabiatı Koruma Alanı (, ), Kırım Yarımadası'nın güney kıyısında yer alan, Kırım Dağları'nın bir bölümünü kapsayan koruma altındaki bir tabiatı koruma alanıdır. Ukrayna'daki en büyük ve en eski doğa koruma alanıdır. Koruma alanı, yüksek düzeyde biyolojik çeşitliliğe sahip dağ-orman ve çayır bozkır bitkilerini ve hayvanlarını korur. Massandra kasabasının hemen kuzeyinde yer almaktadır.Koruma alanı, Kırım Yarımadası'nın güney kenarı boyunca Kırım Dağları'nın ana sırtında yer almaktadır. Kırım'daki en yüksek dağ olan  yüksekliğe sahip Roman-Kosh koruma alanı içinde yer almaktadır. Dağların kuzey yamaçları uzun ve hafif eğimlidir, güney yamaçları denize doğru dik bir şekilde alçalır. Daha yüksek sırtlar genellikle düz, çimenli platolarla kaplıdır. Dağların jeolojisi, Jura'da farklı zamanlara ait şeyl, kumtaşı, kalker ve konglomeraların karışımıdır. Dağ bozkırlarını ve çayır bozkırlarını destekleyen kayaların çeşitliliği, alt kotlarda çeşitli toprak çeşitliliğini destekleyecek şekilde aşınmıştır. Alma Nehri'nin kaynak suları koruma alanı sınırları içinde yer almaktadır.Kırım Tabiatı Koruma Alanı'nın iklimi, <i id="mwIQ">Nemli karasal iklim - Sıcak yaz alt türü</i> (Köppen iklim sınıflandırması Dfa) olarak sınıflandırılır. Büyük mevsimsel sıcaklık farklılıkları ve sıcak bir yaz (en az bir ay ortalama  üzerinde geçer) ve ılıman kışlar ile karakterizedir. Koruma alanında Şubat ayı ortalama sıcaklık  ve Temmuz ayında  olarak gözlenir. Yağışlar, alçak rakımlarda 470 mm/yıl ile zirvelerde 1.000 mm/yıl arasında değişmektedir.Koruma alanı, güney Kırım yarımadasından kuzey Kafkas Dağları'na kadar uzanan küçük bir bölge olan <i id="mwLA">Kırım Alt-Akdeniz orman kompleksi</i> ekolojik bölgesinin batı ucunda yer almaktadır.Koruma alanı, dağ-bozkır ve orman-bozkır bitki topluluklarını desteklemektedir. Yarısından fazlası meşe olmak üzere 29.000 hektardan fazla alan ormanlıktır. Meşe ormanları deniz seviyesinden 600-900 metre yükseklikte bulunur. Kayın ormanları 7.500 hektarlık bir alanı kaplar ve bazı korular 300 yıllıktır. Diğer yaygın ağaçlar çam, ıhlamur, gürgen ve dişbudaktır. Bilim insanlar, koruma alanı içinde yüksek biyolojik çeşitliliğin bir göstergesi olan 535 cins içinde 1.357 vasküler bitki türü kaydetti. Yaygın memeliler kızıl geyik, yaban domuzu, Avrupa yaban domuzu ve karacadır.Bir tabiatı koruma alanı olduğu için, Kırım Tabiatı Koruma Alanı'nın birincil amacı doğanın korunması ve bilimsel çalışmalardır. Halkın erişimi sınırlıdır: toplu rekreasyon ve tesislerin inşası, avcılık ve balıkçılık gibi faaliyeteler yasaktır. Park görevlileri tarafından otobüs ve otomobillerde rehberli turların sağlandığı ekolojik bir gezi rotası ("Kırım Tabiatı Koruma Alanı") mevcuttur; bu rota Romanov Rotası'nı takip etmektedir. Bu rehberli turlar, koruma alanının doğal ortamını korumak için kanunla sınırlandırılmıştır. Aluşta kasabasında, koruma alanının hemen dışında, bir Doğa Müzesi ve bir Dendrozooloji Parkı yer almaktadır.
Kırım Tatar Devlet Akademik Müzik ve Drama Tiyatrosu

Kırım Tatar Devlet Akademik Müzik ve Drama Tiyatrosu (крымскотат. Qırımtatar devlet akademik muzıkalı drama teatri ) Kırım'daki  Kırım Tatarlarının Türkçe dilinin de kullanıldığı bir tiyatrosudur.Bu tiyatronun kökeni muhtemelen XIV-XV. Yüzyıllarda Kırım hanlarının saraylarında gerçekleştirilen tiyatro gösterilerine dayanmaktadır.1901'de Kırım Tatarlarının ilk yerleşik tiyatrosu burada açılmıştır. O zamanlar tüm roller sadece erkekler tarafından oynanıyordu.1922'den beri Kırım Tatar tiyatrosunda hızlı bir dönüşüm başladı. Tiyatro uzmanları buna "Kırım Tatar Rönesansı Çağı" demektedirler. Bu dönemde Shakespeare, Moliere, Ipchi, Latif-zade, Goldoni, Beaumarchais, Tolstoy ve Trenev'in oyunları sahnelendi. Geleneklere de sahip çıkan, hem de bir okul işlevi gören bu tiyatroda seçkin oyuncular, yönetmenler, oyun yazarları çalıştı.2020 yılında Kırım Tatar Tiyatrosu'nda 30. kuruluş yıldönümü konseri düzenlenmiştir. Kırım Tatar Tiyatrosu, faaliyette olduğu süre boyunca birçok performans sergiledi ve bazı ilk eserler de halen gösterime devam etmektedir.
Kırım Tatar Kültürel ve Tarihi Miras Müzesi

Kırım Tatar Kültür ve Tarih Mirası Müzesi veya Simferopol Tarih Müzesi, (), Kırım Tatar halkının tarihini, kültürünü ve kültürel mirasını koruyan, tanıtan ve araştıran bir kültür merkezidir. Müze, Simferopol şehrinde bulunmaktadır. 2015 yılına kadar müze, Kırım Tatar Sanatı Müzesi veya Simferopol Müzesi olarak adlandırılıyordu.Kırım Tatar Sanatı Müzesi, Kırım Tatar halkının kültürel ve tarihi mirasının toplanması, korunması, incelenmesi ve yaygınlaştırılması için bilimsel ve metodolojik bir araştırma merkezidir. Müzede çok sayıda Müslüman mezar taşı ve 20'den fazla geleneksel kıyafet mevcuttur.
Kırım Tatar Millî Bayrağı

Bayrak ilk olarak Şubat Devrimi'nden sonra 1917'de Rusya'daki Kırım Tatar Ulusal Kongresi tarafından kabul edildi. 30 Haziran 1991'de yeniden kurulan kongrede bayrak yeniden ulusal bir sembol olarak kabul edildi. 2010 yılından bu yana 26 Haziran, Kırım Tatarları tarafından Kırım Tatar Bayrak Günü olarak kutlanmaktadır.Kırım Tatar Halkı Kurultayı Kararı "Kırım Tatar halkının milli bayrağı ve milli marşı hakkında" 1917 Kurultayının halefi olan ve Kırım Tatar halkının milli devlet geleneğini sürdüren Kurultay, şu karara varıyor: Kırım Tatar halkının ulusal bayrağını, üst köşesinde altın bir tamga kadrosunda bir görüntü bulunan dikdörtgen mavi bir bez olarak düşünün. Bayrağın genişliğinin uzunluğuna oranı 1: 2'dir. Kırım Tatar halkının marşı Numan Çelebihanın "Ant Etkenmen" eseri olarak kabul edilir. Kırım Tatar halkının meclisine ulusal bayrağı ve marşı kullanma prosedürünü geliştirmeleri ve onaylamaları talimatını verin. Kırım Tatar halkının Kurultayı'nda kabul edildi.
Kırım Tatar Millî Kurultayı

Kırım Tatar Millî Kurultayı, Kırım Tatar halkının Kurultayı, ulusal bir kongresi ve Kırım Tatar halkını en yüksek derecede temsil eden tam yetkili organıdır. Kırım Tatar halkı tarafından seçilen delegeler tarafından, Ukrayna topraklarında daimi olarak ikâmet eden vatandaşlıklarından bağımsız olarak temsil görevi yerine getirilir.Kırım Tatar Millî Kurultayı'nın seçilmesi beş yılda bir yapılmaktadır. İki aşamalı bir seçimle göreve gelen delegelerin sayısı 250'dir.Kurultayın genel kurul toplantıları günümüzdeki adı Simferopol olan Akmescit şehrinde gerçekleştirilmektedir.26 Haziran 1991 tarihinde Simferopol'de II.si düzenlenen Kırım Tatar Millî Kurultayı'nın ilk oturumunda alınan kararla Kırım Tatar Millî Meclisi kurulmuştur. Bu toplantıda Kırım Tatar Millî Meclisi Başkanlığı'na seçilen Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, 28 Kasım 2013 tarihine kadar bu görevi sürdürmüştür.Kırım Tatar Milli Kurultayı tarafından seçilen 33 üyeden teşekkül eden Kırım Tatar Millî Meclisi, Kırım Tatarları'nın haklarını, Ukrayna Merkezi Hükûmeti, Otonom Kırım Yönetimi ve tüm Uluslararası Toplum Örgütleri nezdinde temsil etmektedir.İlk Kurultay 25 Mart 1917 Simferopol'de düzenlendi. Daha sonra modern dönemde 26 Haziran 1991 tarihinde tekrar kurultay toplanmaya başladı.
Kırım Tatar Millî Meclisi

Kırım Tatar Millî Meclisi (Kırım Tatarca: Qırımtatar Milliy Meclisi), anayurtları Kırım'da yaşayan Kırım Tatarları'nın en yüksek temsil ve yürütme organıdır.26 Haziran 1991 tarihinde Akmescit'de II. Kırım Tatar Millî Kurultayı'nın I. Toplantısı'nda alınan kararla kurulmuştur. Bu toplantıda Kırım Tatar Milli Meclisi Başkanlığı'na seçilen Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu, 28 Kasım, 2013 tarihine kadar görevini sürdürdü.Kırım Tatar Millî Kurultayı tarafından seçilen 33 üyeden teşekkül eden Kırım Tatar Millî Meclisi, Kırım Tatarları'nın haklarını, Ukrayna Merkezi Hükûmeti, Otonom Kırım Yönetimi ve tüm Uluslararası Toplum Örgütleri nezdinde temsil etmektedir.30 Haziran 1991'de Kırım Tatarları üzerindeki egemenliğini ilan eden Kırım Tatar Milli Meclisi, Kırım Ulusal Marşı'nı (Ant Etkenmen) ve Kırım Ulusal Bayrağı'nı kabul etmiştir.
Kırım Tatar alfabesi

Kırım Tatar Latin alfabesi, 1992 yılında II. Kırım Tatar Millî Meclisi tarafından onaylandı. Alfabe, otuz bir harf ve bir işaretten ibarettir.Â â işareti ayrı bir harf olarak değil, önünde duran kalın sesi yumuşatıcı işaret olarak kullanılır.Kırım Tatar Kiril alfabesi, 1938 yılında Sovyetler Birliği tarafından onaylandı. Latin alfabesinin 1992 yılında onaylanmasına rağmen Kırım Tatar Kirili bugün de çok sık kullanılmaktadır. Alfabe otuz yedi harften ibarettir.
Kırım Tatar diasporası

Kırım Tatar Diasporası 1783'te Rus İmparatorluğu'nun Kırım'ı ilhak etmesine dayanır. 1783'ten 1917'e kadar dalgalar halinde bir dizi göç için için zorlandılar. Rus sömürgeleştirme politikalarının sonucu olarak büyük ölçüde onların sosyal ve ekonomik yaşam ile bağları koptu.Sovyetler Birliği, II. Dünya Savaşı'nın ortasında, Nazi Almanya'sına yardım ettikleri gerekçesiyle, Kırım Tatarlarını bu bölgeden sürmesi, onlara uygulanan zorunlu göçlerin en sonuncusuydu. Bu nüfus için genelde, diasporadan ziyade sürgüne gönderilen bir toplum olarak bahsedilir.1941, 1942 ve 1944 yıllarında SSCB yönetiminin kararıyla "Nazilere yardım etmeleri dolayısıyla" Almanlar, Ermeniler, Bulgarlar, Yunanlar, İtalyanlar, Macarlar ve Rumenler gibi Kırım Tatarları da Kırım’dan sürgün edildiler. Glasnost ve Perestroyka politikalarının sonuçlarından biri olarak 15 Kasım 1989’da SSCB Yüksek Sovyeti, Kırım Tatarları ile diğer halkların sürgününü kınadı, "yasa dışı ve cinai" olarak kabul etti. 1990 yılından itibaren Kırım Tatarlarının Kırım Yarımadasına dönüşleri kısmen de olsa başladı.16 Mart 2014’te yapılan ve dünya ülkeleri tarafından tanınmayan referandumun neticesinde gerçekleştirilen Kırım’ın Rusya’ya katılımından sonra sürgün edilen halkların itibarlarını iade etme süreci başladı. 21 Nisan 2014’te Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin, “Ermeni, Bulgar, Yunan, İtalyan, Kırım Tatar ve Alman Halklarının İtibarlarının İadesi Edilmesini ve Bu Süreçte Devlet Desteğinin Gösterilmesini” öngören 268 No’lu kararnameyi imzaladı. 11 Ağustos 2014’te Rusya Federasyonu Hükûmeti’nin kararıyla “Kırım Cumhuriyeti ile Sivastopol Şehrinin Sosyo-Ekonomik Geliştirilmesi” adlı federal program kabul edildi. 2022’ye kadar uygulanması planlanan program, Kırım Tatarlarının ve Kırım’ın sürgün edilen diğer halklarının sosyo-ekonomik, millî-kültürel ve manevî gelişimini, cumhuriyette milliyetler arasında ilişkilerin uyumlu hale getirilmesini öngören bir takım önlemleri içermektedir. 18 Mayıs, Kırım Cumhuriyeti’nde "sürgün kurbanlarını anma" günüdür. Bu tarih, 1993’te Kırım Yüksek Sovyeti’nin kararıyla belirlenmişti. 3 Mart 2015’te ise Kırım Cumhuriyeti kararıyla Kırım’ın çok uluslu halkının kaderinin ayrılmazlığı ve anı günü olarak kabul edildi.
Kırım Tatar edebiyatı

Kırım Tatar edebiyatı eserlerinin en eskileri, Altın Orda (13.-15. yüzyıllar) döneminde, altın çağı ise Kırım Hanlığı (15.-18. yüzyıllar) döneminde verilmiştir.Mahmud Kırımlı'nın 13. yüzyıla ait "Yusuf ve Züleyha ile ilgili şiiri" Kırım Tatarcasının en eski eseri olarak kabul edilmektedir. Ali (ö. 1232), Mahmud (13-14 yy.), Mevlana Receb bin İbrahim (ö. 1386), Mevlana Şerefeddin bin Kemal (ö. 1438) ve Kemal Ümmi (ö. 1475).Altın Orda döneminde Kırım Tatarlarının İslamiyeti benimsemelerinden sonra Divan şiiri veya Saray edebiyatı oluşmaya başlamıştır. İlk yazarlar, hanlar ve aristokratlardı. Dönemin ünlü şairleri Abdül-Mecid Efendi, Usein Kefeviy, I. Mengli Giray, II. Ğazi Giray, Ramel Hoca, Âşık Ömer, Mustafa Cevheriy, Leyla Bikeç, Âşık Arif, Canmuhammed ve Edip Efendi'dir. I. Bahadır Giray'ın eşi Han-zade-hanum da şair olarak biliniyordu. 15-17. yüzyıllarda Kırım şiiri antolojileri ortaya çıkmaya başladı.O dönemin tüm edebi eserleri Arap alfabesi ile yazılmıştır. Şiir dili, uzun ve kısa ünlüleri kafiyeli kullandığı için Arapça ve Farsça'dan etkilenmiş, Türk dili ise ünlüleri bu şekilde ayırt etmemiştir. Aynı zamanda folklorda daha az ödünç alınan daha konuşma diline ait bir dil kullanılmıştır. (Örneğin "Çorabatır", "Kör oğlu", "Tair ve Zore".)Kırım'ın 1783'te Rus İmparatorluğu tarafından ilhak edilmesinden sonra, gelişiminin başlıca hamisi Kırım hanları olan Kırım Tatar edebiyatı adeta olarak donmuştu.Kırım Tatar edebiyatında hikâye ve romanın temellerini atan İsmail Gaspıralı, Kırım edebiyatının canlanmasında önemli rol oynamıştır. Gaspıralı, Terciman gazetesinde yeni Kırım Tatar yazarlarının eserlerini yayınlıyordu. 20. yüzyıl başlarındaki önde gelen şairler arasında Eşref Şemi-zade, Bekir Çobanzade, Abdulla Dermenci, Şevki Bektöre, Abdulla Latifzade ve Amdi Giraybay bulunmaktaydı . 1901'de Abdulla Özenbaşlı, ilk Kırım Tatar draması olan "Olçağa çare almaz" eserini yayınladı.Kırım Tatarlarının edebi süreci, 1944 yılında Kırım Tatarlarının Sürgünü ile kesintiye uğradı. O zamandan 1970'lere kadar Sovyetler Birliği'nde Kırım Tatar edebiyatı özellikle bastırılmıştır.Modern yazarlardan bazıları Şamil Aladin, Cengiz Dağcı, Ümer İpçi, Yusuf Bolat, Ayder Osman, Ervin Ümerov, Rüstem Müyedin, Şakir Selim, Yunus Kandım, Seyran Süleyman, Nuzet Ümerov'dur.
Kırım Tatar mutfağı

Kırım Tatar mutfağı, başta Kırım Özerk Cumhuriyeti olmak üzere farklı ülkelerde ve coğrafi bölgelerde yaşamakta olan Kırım Tatarlarının yemek kültürüdür.Kırım Tatarları çok zengin bir mutfak kültürüne sahiptir. Bu zenginlik, kendi özdeğerleri yanında tarihleri boyunca birçok kültürle iç içe yaşamış olmalarından kaynaklanmaktadır. Tarihleri boyunca tarım ve hayvancılıkla uğraşan Tatarların, yaşadıkları bölgenin özelliği olan hayvancılık ve yetiştirdikleri sebze ve meyveler (lahana, havuç, patates, domates, biber, patlıcan, üzüm, kabak, çilek, incir, elma, armut, şeftali, ceviz) ile başta şırbörek (çiğbörek) olmak üzere hamur işleri, en sık tükettikleri yemek türlerindendir. "Tatar hamursuz doymaz" sözünün de işaret ettiği üzere hamur işine ağırlık verilmiştir.Önem verilen günlere özel yemekler de yapılır. Doğumda köbete, hoşaf; düğün öncesinde karafilli yağlı kurabiye, torun sahibi erkekler sakal bıraktıklarında katlama, ölü evinde mayalı hamurla yapılan kıygaşa, bu özel günlerle yemeklerin eşleştirilmesini sağlamıştır.Sebze yemeklerinde lahana, havuç ve patates yaygın tüketilir, acuka buna örnektir. Şavurma Türk tipine benzer bir dönerdir.Şırbörek (çiğbörek), köbete, burma (kol böreği), üyken börek, saraylı kırma böreği, sarı burma, cantık (yantık), şagaraklı şoban kobete (bacalı kıymalı, patatesli börek), baklalı erişte, kaş kaş, çubar bakla, kıyık, mantı, samsa.Şurpa (havuç, soğan, patates ve büyük haşlama et), patatesli alişke, kaşıkbörek çorbası, kuzu sorpası (çorbası), oğmaç, kartoplu alişke, mercimekli lakşa, baklalı lakşa, ufak aş (Tatar aş) (mantı çorbası)
Kırım Tatarcası Vikipedi

Kırım Tatarcası Vikipedi (Kırım Tatarcası: Qırımtatar vikipediyası), Vikipedi'nin Kırım Tatarcası sürümüdür. 2006 yılının Eylül ayında oluşturuldu. 2009 yılının Ekim ayı içinde, Kırım Tatarcası Vikipedi 1.000 maddeyi geçti.tarihi itibarıyla, Kırım Tatarcası Vikipedi'nin  maddesi,  kullanıcısı ve  hizmetlisi bulunmaktadır. Maddelerinin tamamına yakını taslaktır, yazılımının çoğu ise henüz çevrilmemiştir.
Kırım Tatarları millî futbol takımı

Kırım Tatarları millî futbol takımı, uluslararası turnuvalarda Kırım Tatarlarını temsil eden bir futbol takımı. Kırım Tatar Futbol Birliği tarafından yönetilen takım NF-Board'ın geçici üyesi olmuştur.Millî takım 2006 yılında, NF-Board üyesi olan Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu tarafından düzenlenen ELF Kupası turnuvasına katılmak üzere kuruldu. Takım, turnuvada 5 maç oynadı. Yarı finalde bir FIFA üyesi olan Kırgızistan milli futbol takımını yendi ve finale ulaştı, finalde 3:1 skorla ev sahibi takım olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti millî futbol takımına karşı maçı kaybetti. Turnuvada Rüstem Osmanov liderliğindeki ekip ve oyuncuların oynadığı kulüpler şu şekildeydi :kaleciler: Nariman Osmanov (Neftchi Fergana), Nariman Yakubov (Krymteplitsa), Seyid-Devlet Abduramanov (Medic Simferopol);defans : Arsen Mustafayev (Phoenix-Illichivets), Fevzi Ebubekirov (Krymgeofizika), Rizvan Ablitarov (Dnipro Dnepropetrovsk), Denys Holaydo (Tavria; Tatar değil, millî takıma önerildi);orta saha oyuncuları: Arsen Ablyametov (Chemist Krasnoperekopsk), Dzhambek Ablyakimov (Oilman Fergana), Fakhri Dzhelyalov (CSKA Moskova), Irfan Ametov (Irfanlomet Tallinn), Ruslan Dzhemilev (Medic), Marlene Ablyatipov, 21 yaşında (Crimegeophysics);forvetler: Ruslan Emirratli, Khalil Khayredinov (Krymteplitsa), Rustem Mukhamedzhanov (15 yaşında, UOR).2016 yılında, takım Güney Tirol'de düzenlenen ulusal azınlıklar arasında Avrupa Şampiyonası olan Europeada futbol turnuvasına katıldı. Takım "Adalet" adı altında adlandırıldı ve Kırım, Lviv, Kiev ve çeşitli Ukrayna şehirlerinden gelen sporculardan oluşuyordu. Batı Trakya Müslümanları'na karşı 3:0 grup aşamasının açılış maçını kazandı, ancak daha sonra sırasıyla 1:6 ve 0:8 skorlarıyla Romanya Macarları ve Ladinia'ya kaybetti ve turnuvayı bu şekilde tamamladı. Bu takım Elvin Kadyrov ve Elnur Amietov antrenörleri ile şu şekildeydi:Shevekt Dzhaparov, Ennan Ashirov, Timur Kanataev, Arsen Yakubov, Lenzi Ablitarov, Esat Alimov, Diliaver Osmanov, Elzar Ablyamitov, İbrahim Aliyev, Fikret Alimov, Rüstem Ablyaev, Arthur Temirov, Talat Bilyalov, İslyam Useynov.Takım 2017 yılında Kırım Cumhuriyeti ve Sivastopol topraklarında oluşturulan Kırım millî futbol takımı ile ilişkili değildir, bu takım Kırım Futbol Birliği'ne bağlıdır.
Kırım Troleybüsü

Kırım Troleybüs Hattı (Rusça: Крымский троллейбус, ; Ukraynaca: Кримський тролейбус, ; Kırım Tatarcası: Qırım trolleybusı) Kırım'da dünyanın en uzun troleybüs hattıdır. Kırım'ın başkenti Simferopol ile Karadeniz kıyısındaki Yalta kenti arasında 86 kilometre uzunluğundadır.Toplu taşıma şirketi Krymtrolleybus tarafından yönetilen tesis, Akmescit'teki demiryolu hattını dağların üzerinden kıyıya doğru genişletmeye alternatif olarak 1959 yılındaUkrayna SSC'de inşa edildi. 1959'da Simferopol-Aluşta ve 1961'de Aluşta-Yalta olmak üzere iki bölümde açıldı. Aluşta'ya yolculuk süresi yaklaşık bir buçuk saat, Yalta'ya yaklaşık iki buçuk saattir ve ücret yaklaşık 15 Grivnadır (Mart 2014'ten beri - 58 ruble).Kırım Dağları'ndan Angarskyi Geçidi'nden geçerek en yüksek noktada 752 metreye ulaşır, ardından sahildeki tatil beldesi Aluşta'ya iner. Buradan Yalta'ya kalan mesafe 41 kilometredir.Škoda 9Tr ve Škoda 14Tr araçları kullanıldı, 2010'dan itibaren yerini Bogdan T601 ve T701 troleybüsler aldı.
Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği

Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği, genel merkezi Ankara'da bulunan sivil toplum kuruluşudur. 1955 yılında kuruldu. Bakanlar Kurulunun 21 Aralık 1992 tarih ve 92/3924 sayılı kararı ile kamu yararına çalışan dernek olarak tescil edildi.
Kırım Yüksek Konseyi binası

Kırım Yüksek Konseyi binası, Kırım'ın Simferopol şehrinde bulunan bir idari binadır. Geçmişte Kırım Özerk Cumhuriyeti Yüksek Konseyi'ne ev sahipliği yapan bina şu anda Kırım'ın 2014 yılında Rusya Federasyonu tarafından ilhak edilmesinin ardından Kırım Cumhuriyeti Devlet Konseyi'ne ev sahipliği yapıyor.2014 Kırım krizi sırasında kimliği belirlenemeyen silahlı birlikler tarafından bina ele geçirildi ve binaya Rus bayrağı dikildi. Mevcut hükûmet feshedilerek ve yenisi kuruldu.Bina, 1965'ten önce "Öncü" adını taşıyan çocuklar için eski bir sinema salonu olan "Alyie Parusa" yerine inşa edildi. 1917'deki Ekim Devrimi'nden önce, burada hapishaneli bir şehir polis lojmanı bulunuyordu.1980'den önce tiyatro binası tasfiye edildi ve Eylül 1980'de Komünist Parti Kırım bölge komitesinin yeni binasının inşaatının temeli atıldı. Komünist Parti Kırım Bölge Komitesi İnşaat Dairesi Başkanı Yevhen Krotenko'ya göre, binaya Ukrayna Komsomolu'nun (LKSMU) şehir ve bölge komitelerinin yerleştirilmesi planlanmıştı.Yeni bina için Karl Marx, Gorki ve Jukovskoho caddelerinin kesiştiği noktada 1,8 hektarlık bir alan verildi. Sinema salonu ve birkaç konut yıkıldı. Mihailo Lozovyi başkanlığındaki şehir yürütme komitesi, sakinleri yıkılan apartmanlardan uzaklaştırdı. Yeni bölgesel idari binanın taslağı, Moskova enstitülerinden birinin mimarları T. Kurdiani, G. İsaakoviç ve mühendisler D. Valov, S. Popkov tarafından çizildi. Binanın inşaatı, esas olarak şehir merkezinin hakimi, Oleksandr Şveçikov başkanlığındaki "Simferopolpromstroi"nin 7. inşaat idaresi tarafından gerçekleştirildi.Yaklaşık sekiz yıl boyunca başkentin merkezindeki alanı bir inşaat çiti çevreliyordu. O dönemde en çok dikkat çekenler Viktor Horoşçak ve Mariya Şeludko'nun inşaat birlikleriydi. İnşaat malzemelerinin bir kısmı Mıtişçi Özel Fabrikası'ndan getirildi. Yevhen Krotenko'ya göre, o dönemde "Glavmoststroimaterily" liderleri Mark Zohin ve Aleksey Dementiyev binanın yapımında çok yardımcı oldular.Kırım'ın Rusya Federasyonu tarafından ilhakına yol açan askerî operasyonda, maskeli ve silahlı kişiler binayı ele geçirdi ve bir Rus bayrağı dikti.
Kırım arması

Kırım arması (Ukraynaca: Герб Автономної Республіки Крим, Rusça: Герб Автономной Республики Крым), Kırım Özerk Cumhuriyeti ve Kırım Cumhuriyeti'nin resmi armasıdır. 1992'den beri kullanılmakta olmasına rağmen 21 Nisan 1999'da resmi olarak kabul edilmiştir.Arması kırmızı Vareg kalkanı ve sağ pençesinde mavi bir inci tutan sağa dönük gümüşi renkte griffinden oluşur. Kalkanın her iki tarafında da beyaz kolon vardır. Kalkanın üst tarafında ise doğan bir güneş vardır. Kalkanın altından iki kolona da sarılı Kırım bayrağı geçer. Mavi, beyaz ve kırmızı renkli şeridin üzerinde Kırım'ın sloganı, Процветание в единстве (Birlik içinde Refah) yazılıdır.Vareg kalkanı, uzun yıllar önemli ticaret yollarının Kırım'da kesişmesini simgeler. Kalkanın üzerindeki kırmızı rengi Kırım'ın dramatik ve kahramanca tarihini simgeler. Karadeniz'in kuzey bölgeleri sıklıkla Griffin ile temsil edilir, ayrıca Griffin, Antik Yunan kolonileri olan Panticapaeum ve Chersonesos Taurica'nın armaları olarak da bilinir, bu alanlardaki antik yapılar üzerinde Griffin resimleri görülebilir.Bir diğer varyasyona göre Griffin pençesinin üzerindeki incinin, Kırım'ın dünyanın incisi olduğunu ve Griffin'in ise bu genç cumhuriyetin koruyucusu olarak semboller. İnci'nin mavi olması Kırım'daki kültürlerinin kombinasyonunu, Kolonlar yarımadada yaşamış antik uygarlıkları ve doğan güneş ise refah ve yenilenmeyi sembol eder.
Kırım bayrağı

Kırım Halk Cumhuriyeti'nin bayrağı olmak üzere "Gökbayrak" bugün kullanılmakta olan şekliyle, yani gök mavisi bir zeminin sol üst köşesine Kırım hanlarının Tarak Tamga'sı yerleştirilmiş olarak düzenlendi.Hanlık döneminde kalan bazı maddî eser ve belgelerde halâ rastlanılabilen Tarak Tamga, tarihî köklere dayandırılan bir Kırım kimliğini vurguluyordu. Gök mavisi zemin ise geniş Türk kimliğinin bir sembolü olarak o zamanki İstanbul'un Türkçü çevrelerinden etkilenerek kabul edilmişti. 19. yüzyıl Fransız doğu bilimcisi Leon Cahun'un Introductîon â I'histoire de l'Asie, Turcs et Mongols des Origines â 1405 (Paris, 1896) başlıklı tarih eseri ve özellikle La banntere bleu (Paris, 1877) adlı tarihî romanı (İngilizce tercümesi: The Bine Banner Londra, 1878); önde gelen Türkçü âlimlerden Necip Asım [Yazıksız] tarafından yapılan Türkçe tercümesi: Gök Sancak [İstanbul, 1328/1912]) İstanbul'daki Türkçü çevreler arasında son derece popüler olmuş ve bu kitaplara dayanarak, gök mavi renk eski Türklerin "millî rengi" olarak kabul edilmeye başlanmıştı. Bu yaygın inancın tarihî gerçeklere ne ölçüde uygun olduğu bir tarafa bırakılırsa, gök mavisi rengin o dönemde özellikle İstanbul'daki Türkçü faaliyetlere aşina olan Kırım (ve diğer Türk ülkelerinden) aydınlara ortak ve geniş Türk kimliğine işaret etmek için gayet pratik bir sembol oluşturduğu da bir gerçektir.Vatan Cemiyeti üyeleri ve İstanbul'da tahsil gören diğer Kırımlı talebeler, 1917'den itibaren Kırım için çok önemli bir siyasi manâ taşıyacak olan "Kurultay" terimini de aynen gök mavisi rengi benimsedikleri gibi, İstanbul'daki romantik Türkçü kaynaklardan almışlardır. (Aslında "Kurultay" tabiri eski genel Türk tarihinin yanı sıra, Kırım tarihinde de özgün manâsıyla gerçekten mevcuttu, ancak çoktan unutulduğu gibi elbette demokratik bir parlamento demek değildi.)
Kırım başbakanı

Kırım Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Başkanı (Ukraynaca: Голова Ради міністрів Республіки Крим, Rusça: Председатель Совета министров Республики Крым, Kırım Tatarcası: Qırım Cumhuriyetiniñ Baş Naziri) Kırım Cumhuriyeti (daha önce Ukrayna'nın güney bölgesinde yer alan Kırım Özerk Cumhuriyeti) hükûmet başkanıdır.2014 yılına kadar Kırım Yüksek Şurası Başkanı tarafından adaylığı Ukrayna Cumhurbaşkanı'nın onayı ile önerilen ve ardından Kırım parlamentosu tarafından onaylanan Kırım Bakanlar Kurulu'na başkanlık eden başbakanlık makamıdır.2014 yılından bu yana, Başbakan, Kırım Devlet Konseyi tarafından onaylanmasının ardından, Kırım Cumhuriyeti Başkanı tarafından atanmaktadır. Kırım Cumhuriyeti başkanı, Kırım Bakanlar Konseyi'ne başkanlık edebilir, ancak Devlet Konseyi'nin onayını da alması gerekir.Avdeyev, Yu. Kırım Başbakanlık Ofisinin Tarihçesi (История крымского премьерства). Krymskaya Pravda. 1 Mart 2016
Kırım efsaneleri

Kırım efsanelerine olan ilgi 19. yüzyılın sonlarında başlamıştır. Efsaneler turizme cazibe kazandırmak amacıyla yayımlanmıştır. Kırım folklorunun saha çalışmaları ve yayınları çoğunlukla profesyonel olmayan folklorcular tarafından yapıldı. Bu nedenle, toplanan malzemenin sınıflandırma ilkelerinin bilinmediği ve efsanelerin ulusal kökenlerinin de ayırt edilmediği sıklıkla görülür.Özellikle Kırım Tatarları'na ait efsaneler 1937 yılında yayımlanmış, diğerleri ise Yunan, Ermeni ve Kırım Karaylarına atfedilmiştir. Efsanelerin çoğu orijinal dillerinde derlenmiş ve yayınlanmak üzere Rusçaya çevrilmiştir. Efsane metinlerinin doğası, çevirmenlerin/derleyicilerin mesleklerinden ve kültürel çevrelerinden etkilenmiştir.Efsanelerin derlenmesine yönelik en bilimsel yaklaşım, bilimsel keşif gezilerinin iktidara yeni gelen ve ulusal azınlıkların kültürel gelişimini desteklemeye başlayan Komünist parti tarafından desteklendiği 1920'ler ve 1930'larda gösterilmiştir. Ancak Stalin'in baskıları ve Kırım Tatarlarının sürgününden sonra folklor, o dönemin ideolojik taleplerine göre düzenlemeye tabi tutulan bir konu haline geldi. Bu durum, folklorun Sovyet döneminde ele alınışını kendi başına ayrı bir araştırmaya değer özel bir olgu haline getirmiştir.Sovyetler Birliği çöktüğünde, Kırım efsaneleri ticari olarak yayınlanmaya devam etti. Popüler pazara yönelik bu tür yayınların yanı sıra, ulusal topluluklar da efsane derlemeleri yayınlamaya başladı.
Kırım hanları listesi

Kırım hanları listesi, 1441–1783 yılları arasında hüküm süren Orta Avrupa'da Tatarlar tarafından kurulmuş, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı hanlık. Aşağıda Kırım Hanlığı'nın hanlarının listesi bulunmaktadır.* Canibek Giray'ın  1624 ve Maksud Giray'ın 1771-1772 saltanatları listede yer almamaktadır. Bu hanlar Osmanlı sultanı tarafından resmi olarak atanmış olmalarına rağmen tahtta yer alıp Kırım Hanlığı'nı yönetmemişlerdir. Bu dönemlerde Kırım'ı III. Mehmed Giray ve II. Sahib Giray yönetmişlerdir.* Bazı kaynaklarda söz edilen Şahbaz Giray (1787-1789) ve Baht Giray (1789-1792), 1783 yılında Rusya tarafından egemenlik altına alınan Kırım Hanlığı'nı yönetmedikleri için listeye alınmamışlardır.