Göytepe

Azerbaycanlı tarihçilere göre, 19. yüzyılda Rus İmparatorluğu'nun Azerbaycan hanlıklarını işgal etmesinden sonra 250.000'den fazla Rus, çoğunluk oluşturmak için bölgeye iskan ettirilmiştir. Ruslar hem Bakü ve Gence gibi büyük şehirlerde hem de bu daha küçük bölgelerde bulunuyorlardı. O sırada, Rusların bir kısmı şimdi Celilabad olan yerde konuşlanmıştı. Celilabad bölgesinde birçok Rusça yer adı vardır. — Astraxanovka, Tatyanovka, Nikolayevka, Petrovka, Privolnoye, Mixaylovka.. gibi.19. yüzyılda Azerbaycan'a yerleştirilen Ruslara bereketli topraklar tahsis edilmiş ve yerel halka göre çeşitli ayrıcalıklar verilmiştir. Celilabad bölgesinin şu anki toprağı neredeyse orman örtüsünden tamamen yoksundur ve iklim kurudur. Bitki örtüsü Göytepe çevresindeki bölge sadece patates tarlaları ve üzüm bağlarından ibarettir. Ancak 200 yıl önce bölgenin doğası bugünkünden oldukça farklıydı. 1840 yılında, Prishib köyünün nüfusu zorla Rusya'nın Orenburg eyaletinden taşındı ve Lenkeran bölgesinin Astrakhanbazar bölgesine getirildi. 20. yüzyılda toponime Prishib adı verildi.1992'den sonra yerleşimin eski adı Göytepe olarak ilan edildi. Rusların çoğu, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Rusya'ya taşınmasına rağmen, Göytepe'deki Rus tarzı meşe evlerin çoğunda Azerbaycanlılar yaşıyor ve burada yaşamaya devam eden yaşlı Rus azınlık bulunmaktadır.Göytepe'de 1 ve 2 numaralı ortaokullar, 3 numaralı tamamlanmamış ortaokul ve bir mesleki teknik okulu faaliyet göstermektedir.Goytapa şehrinde 1878 yılında inşa edilen Rus kilisesi hala ayaktadır. Azerbaycan Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan ve resmi olarak 4177 numaralı envanterle tescil edilen bu tarihi eser, görünümünü kaybetmemiştir. Halihazırda kilisenin bakımını üstlenen bir Hristiyan cemaati olmadığı için Göytepe şehir kültür evi bu kilisenin birinci katında yer almaktadır. Kilise, evin çalışanları tarafından sürekli olarak izlenmekte ve korunmaktadır.Göytepe, Tovuz'un 10 km doğusunda, Kura Nehri'nin sağ yakasının orta kollarında, Göytepe'nın en büyük arkeolojik eserlerinden biri olan Göytepe Anıtı, diğer Neolitik tepelerle (Shomutepe, Gargalartepe, Toyratapa) çevrilidir. Bu dağların batı kesiminde yer alır. Her yıl yaklaşık 400.000 ton yağış alır. Küçük Kafkasya'dan akan irili ufaklı bir dizi nehir Kura Nehri'ne akar ve ova peyzajını ayırır. Göytepe bu vadinin, Zayam Nehri'nin batı terasında yer alır. Göytepe ana yola (İpek Yolu) 150 metre uzaklıkta olup deniz seviyesinden 420 metre yükseklikte 2 hektardan fazla bir alanı kaplamaktadır, çapı 145 metre, yüksekliği 8 metredir. Göytepe, antik yerleşim alanı açısından Shomutapa kültürünün en büyük anıtlarından biridir. Araştırmanın temel görevlerinden biri de bu kültürün genel özelliklerini detaylı bir şekilde takip etmek ve bilimsel araştırmalarda en son teknolojileri kullanarak anıtın kronolojik yapısını belirlemektir.2008 yılında tepenin üst kısmından itibaren kazı alanı her biri 100 metrekare (10x10 m) karelere bölündü. 2008-2011 yıllarında 1000 metrekareden fazla bir alanda anıt üzerinde arkeolojik kazılar yapıldı. Kazılar sırasında 8 metre Neolitik tabaka 13 yapının ufukları keşfedildi. Kazılar sırasında anakaranın henüz bulunamadığına dikkat edilmelidir. Göytepe yerleşimi, Azerbaycan ve genel olarak Güney Kafkasya'daki Neolitik gelişim sürecinin ana özelliklerinin incelenmesinde istisnai bir öneme sahiptir. Göytepe'deki arkeolojik kazılar Kültür, Kura Nehri'nin orta kesimleri boyunca erken Neolitik yaşam tarzının gelişimi ve sosyal yaşamın incelenmesi için koşullar yarattı.Bu makalenin çoğu aynı isimli Azerbaycanca makaleden  alınmıştır. Azerbaycanca makalenin belirttiği kaynaklar aşağıdadır.