barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Abhazya Savaşı (1998)

Abhazya Savaşı (1998), Abhazya’nın Gal bölgesindeki Gürcülerin, Abhazya hükümetine saldırmaları sonucu başlayan bir savaştır. Bazı yayınlarda 20 Mayıs 1998 ile 26 Mayıs 1998 tarihleri arasında gerçekleştiği için “Altı Gün Süren Abhazya Savaşı” olarak da nitelendirilse de aslında sıcak çatışmalar bu tarihlerden çok önceleri başlamıştı.1992 ile 1993 yılları arasından gerçekleşen Abhazya Savaşı sırasında Abhazya’da yaşayan Gürcüler Abhaz militanları ve onları destekleyen komşu ülkelerle savaştı. Kasım 1993'te Gali bölgesinin çoğunluğu Abhazlar tarafından kontrol ediliyordu. 1994 yılında Rusya’nın öncülüğünde gerçekleşen ateşekesten sonra yaklaşık 40,000 ile 60,000 arası Gürcü mülteci, Abhazya’nın Gali bölgesine geri döndüler.1994 ateşkesinden sonra Abhazya’ya geri dönden Gürcüler korunmak için silahlanmaya başladılar. Bu gruplar arasına ufak çaplı gerilla grupları oluştu ve 1996 yılına gelindiğine bu gruplardan oluşan “Beyaz Birlik” oluşturuldu. “Orman Kardeşliği” adlı başka bir grup da sonradan oluşturuldu.Abhazya’nın başkenti Sohum’da yer alan yönetim yaklaşık 300 Gürcü gerillasının Gali bölgesinde bulunduğunu ve geniş çaplı bir saldırı planladığını iddia etti. 1998 ilkbaharına gelindiğinda durum daha da kötüleşti. “Beyaz Birlik” ve “Orman Kardeşliği” grupları Ahbazya'ya karşı saldırılarıni şiddetlendirdiler ve Abhazya ordusu en sonunda Gali bölgesindeki kontrolünü kaybetti. 18 Mayıs 1998 tarihindeki çatışmalar bu dönemin en şiddetli çarpışmasıdır; o gün Gürcü gerillaları Gali bölgesindeki Repi köyünde yer alan bir Abhaz ordu merkezine gerçekleştirdiği saldırıda 17 Abhaz askerini öldürdü.20 Mayıs 1998 tarihinde Abhazya kuvvetleri 3,500 asker, 1,100 diğer gruplar olmak üzere toplam 4,600 kişı, T-55 ve T-72 tankları ve diğer silahlar ile Gali bölgesine girdi. 26 Mayıs 1998 tarihine gelindiğinde Abhaz kuvvetleri Gali bölgesindeki kontrolü ellerine geçirdiler. Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası organizasyonun bir araya gelmesi ile oluşturan özel bir komisyon ateşkes anlaşmasının imzalanmasını sağladı.Gürcü kaynaklarına göre kayıpları 6 kişi kayıp, 35 sivil ölü, 17 asker ölü olarak açıklandı. Abhaz kayıpları ise 600 olarak gösterildi.Abhazya kaynaklarına göre kayıpları 8 ölü, 17 yaralı olarak açıklandı. Gürcü kayıpları ise 160 olarak gösterildi.Savaş sonrası her ne kadar 30,000 ile 40,000 Gürcü başka bölgelere sığınmak zorunda kaldıysa da daha sonradan çoğu evlerine geri döndü. Gürcistan hükûmeti ise bu savaşta yer alan gerillalar ile hiçbir bağlantısının olmadığını açıkladı.
Abhazya Seferi

Abhazya Seferi, Kaptan-ı Derya Hamza Bey komutasındaki Osmanlı donanmasının 1454 Haziran ayında Sohumkale'nin Osmanlı topaklarına katılması ve Abhazya Prensliği'nin tâbiyete alınmasıyla sonuçlanan başarılı deniz harekâtı.Fatih Sultan Mehmed 29 Mayıs 1453 tarihinde İstanbul'u fethettikten sonra Trabzon Rum İmparatorluğu ve Doğu Karadeniz'deki Gürcü beylerine nâmeler göndererek İstanbul'a gelerek bağlılıklarını sunmalarını ve yıllık haraç vermelerini istedi. Bu çerçevede, Migrelya Prensi I. Liparit Dadiani bağlılığını sunan ilk Gürcü prensi oldu.Ardından, Kaptan-ı Derya Hamza Bey komutasında 56 gemiden oluşan Osmanlı donanması 1454 yılında Karadeniz'e açıldı ve Haziran ayında Abhazya Prensliği'nin merkezi ve içinde bir de Sebastopolis adlı Ceneviz kolonisi bulunan Sohumkale'yi ele geçirdi. Bunun üzerine, 1325 yılından beri Abhazya Prensliği'ni yöneten Gürcü Şervaşidze Hanedanından Prens Levan da Osmanlı İmparatorluğu'na bağlılığını sundu.
Abhazya Sosyal Demokrat Partisi

Abhazya Sosyal Demokrat Partisi, ASDP (Rusça: Социал-демократическая партия Абхазии, Gürcüce: სოციალურ დემოკრატიული პარტიის აფხაზეთის) Abhazya'daki muhalefet partilerinden biridir. Ekim 2004 başkanlık seçimlerinde Sergey Şamba destekçileri tarafından kuruldu. Şamba'nın kendisi dışında Vladimir Arshba, Gennady Alamiya ve Albert Topolian gibi önemli isimler de partinin kurucuları arasındaydı. Parti 15 Ekim 2005'te Abhazya Devlet Drama Tiyatrosu'nda kurulmuştur. Aynı zamanda burada Gennady Alamiya parti lideri seçilmiştir. "Sosyal Demokrat Gençlik Birliği" ise bu partinin gençlik örgütü olarak kurulmuştur ve Abhazya Devlet Üniversitesi öğrencisi Astamur Logua liderliğini yapmıştır.Parti seçmenlerine 12 Ocak 2005'teki seçimleri Sergey Bagapş ve Raul Hacımba'nın güçler paylaşımı anlaşması nedeniyle boykot çağrısı yapmıştır.Abhazya Sosyal Demokrat Partisi ve Sosyal Demokrat Gençlik Birliği 8 Şubat 2005'te kurulan Abhazya Milli Birlik Forumu'nun kurucu 12 örgüt, parti ve hareketinden ikisi olmuştur.20 Mayıs 2009'daki bir basın konferansında Abhazya Sosyal Demokrat Partisi hükûmetin dış politikalarını eleştiren bir numaralı partiydi. Eleştiri Şamba tarafından 2 gün sonra "ön yargılı" olduğu gerekçesiyle reddedildi.
Abhazya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Abhazya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti veya kısaca Abhazya SSC, (Rusça: Социалистическая Советская Республика Абхазия) Sovyetler Birliği içindeki Abhazya topraklarında 31 Mart 1921'den 19 Şubat 1931'e kadar varlığını sürdürmüş kısa süreli Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'dir. Abhazya SSC, 1931 yılında kaldırılmış ve Gürcistan SSC'ye bağlı Abhazya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne dönüştürülmüştür.Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'ne bağlı özerk bir vilayet olan Abhazya, 1921 yılındaki Sovyet-Gürcü Savaşı'ndan sonra Sovyetler Birliği kontrolüne girmiştir. 4 Mart 1921 tarihinde Kızıl Ordu, Abhazya'nın başkenti Sohum'un kontrolünü ele almıştır. Böylece Abhaz Devrimci Komitesi kurulmuştur. 31 Mart 1921 tarihinde Grigoriy Konstantinoviç Ordzhonikidze, Şalva Eliava, Efrem Eşba ve Nestor Lakoba'nın katıldığı özel bir konferans ile Abhazya SSC ilan edilmiştir. Ayrıca Abhazya SSC SSCB'nin 16 kurucu devletinden birisidir.
Abhazya Türkleri

Abhazya Türkleri, Abhazyalı Türkler olarak da bilinen Abhazya'daki Türklerdir. Osmanlı İmparatorluğu'nun Abhazya çevresini fethetmesiyle birlikte, Türkler Abhazya'ya yerleşmiştir.
Abhazya arması

Abhazya iki taraflı bir yapıya sahiptir. Bu yüzden iki arma bulunmaktadır. Birisi Abhazya Cumhuriyeti'nin arması, diğeri Gürcistan'dan özerk olan Abhazya Özerk Cumhuriyeti'nin armasıdır.Abhazya Cumhuriyeti, Gürcistan'dan ayrıldıktan sonra 23 Temmuz 1992 tarihinde Abhazya Yüksek Sovyet'i tarafından arma kabul edildi.Abhazya Cumhuriyeti arması beyaz ve yeşil içine dikey olarak bölünmüş bir kalkan şeklindedir. Armanın içeriği şu şekildedir:Atın üzerinde ve altında sekiz köşeli yıldız bulunmaktadır. İkisi üstte biri altta olmak üzere üç adettir.Armanın ortasında bir at vardır.Atın üzerinde Aras denilen bir adam vardır ve yıldızlara doğru ok atmaktadır. Bu Nart destanlarından bir sahnedir.Yeşil renk genliği ve hayatı; beyaz ise maneviyatı sembolize etmektedir.Yıldızlarsa güneşi ve doğu ile batının birliğini temsil etmektedir.Abhazya Özerk Cumhuriyeti, Gürcistan'ın bayrağını kullanmaktadır ve Gürcü ulusal sembolleriyle bir arma benimsemişlerdir. Armaları Gürcüce, Osetçe ve İngilizce Abhazya Özerk Cumhuriyeti yazmaktadır ve Sohum'daki hükûmet merkezini göstermektedir.
Abhazya bayrağı

Abhazya bayrağı, 23 Temmuz 1992'de Sohum'da tek taraflı ilan edilmiş olan ve dünyada sayılı ülke tarafından tanınan Abhazya Cumhuriyeti'nin ulusal bayrağıdır.1991'de V. Gamgia tarafından tasarlanan bayrak, dört adet yeşil ve üç adet beyaz renkli yatay şeridin dönüşümlü olarak sıralanmasıyla oluşmaktadır. Sol üst köşede üç çizgi uzunluğunda ve genişlik uzunluk oranı 0.38 olan kırmızı zeminli bir dikdörtgen bulunmaktadır. Dikdörtgen bölümün içinde sağ el içi görünecek şekilde duran bir el ve elin üstünde yarım daire oluşturacak şekilde konumlandırılmış beş köşeli yedi yıldız yer almaktadır. Bayrakta bulunan el dost için hoş geldin anlamını taşırken, düşman için geçit olmadığını ifade etmektedir. Bayrakta bulunan yedi adet yıldız ise Abhazya'nın yedi tarihi bölgesi olan Abjuva, Bzıp, Guma, Psı-Aybga, Dal-Tzabal, Sadz ve Samırzakan 'ı temsil etmektedir.Bu yedi tarihi bölge daha sonra Sohum, Gudauta, Gagra, Afon, Gal, Oçamçira ve Tkuarçal'dan oluşan 7 şehre dönüşmüştür. Üç beyaz ve dört yeşil renkten oluşan yatay çizgiler ise, Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti ve Kafkas Hakları Konfederasyonu'ndan bakiye olarak, İslam ve Hristiyanlık arasındaki hoşgörüyü simgelemektedir.Açık el 14. yüzyılda görülen eski bir Abhazya Krallığı sembolüdür. Üzerinde el olan koyu kırmızı bir bayrak Orta Çağ'da Sebastopols'de kullanılmıştır. Açık el şimdilerde Abhaz ulusu için kullanılmaktadır. Açık el İsa'nın çarmıha gerilmesi olayını yansıtmaktadır. Abhazya'da mağara duvarlarına çizilmiş el figürü, ortasında haç ve tam ortada İsa'nın eline çakılan çiviyi sembolize eden bir delik bulunan resimler bulunmuştur. Abhazya, Ortodoks bir krallık olduğu için açık el figürü tıpkı Gürcistan Bayrağı'ndaki haç işareti gibi bu Hristiyan geçmişi yansıtmaktadır.Abhazya Özerk Cumhuriyeti tarafından kullanılmak üzere resmi bir bayrak kabul edilmediği için Gürcistan bayrağı Abhazya Özerk Cumhuriyeti Hükümeti tarafından kullanılmaktadır. Bu durumun sebebi Gürcistan Hükümeti tarafından bağımsızlığının tanınmamasıdır.  Ayrıca Gürcistan Hükümeti tarafından bölgede kullanılması için köşesinde yeşil beyaz çizgiler bulunan alternatif bir bayrak da kullanım için önerilmiş ancak yasalaşmamıştır.
Abhazya başbakanları listesi

Abhazya başbakanı, Kafkasya'da bulunan, tek taraflı bağımsızlığa rağmen uluslararası alanda beş ülke hariç (Rusya, Venezuela, Nikaragua, Nauru ve Suriye) Gürcistan'ın bir parçası olarak görülen Abhazya'da tek taraflı bağımsızlık ilanının gerçekleştirildiği 1992 yılından üç yıl sonra, 1995 yılından itibaren hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır.
Abhazya coğrafyası

Abhazya Güney Kafkasya bölgesinde yer almaktadır. De facto olarak bağımsız bir cumhuriyettir ama çoğunlukla uluslararası tanımlamalarda Gürcistan içinde bir özerk cumhuriyet olarak kabul edilmektedir. Abhazya Cumhuriyeti adını taşıyan bu yönetim bazı ülkeler tarafından tanınmıştır (Rusya, Nikaragua, Venezuela, Nauru, Vanuatu, Tuvalu ve de facto Güney Osetya, Transdinyester, Dağlık Karabağ ve sürgündeki Krayina Sırp Cumhuriyeti).Abhazya Karadeniz'in kuzey kıyısında, Gürcistan batı ucunda yaklaşık  bir alanı kaplamaktadır. Kafkas Dağları Abhazya’yı kuzey ve kuzeydoğuda, Rusya içindeki Çerkesya topraklarından ayırır. Doğuda Svaneti ile; Güneydoğuda Samegrelo ile ve güney ve güneybatısında Karadeniz ile sınırlanmıştır. Aralıklı ovalar ve kuzeyde bulunan yüksek tepeler ile Abhazya çeşitli bir topoğrafyaya sahiptir.Bölge son derece dağlık (yaklaşık % 75 dağlar) olup yerleşim büyük ölçüde sahil, alçak ve düz alanlarda, iyi sulanan vadiler ile sınırlıdır. Büyük Kafkas Sıradağları bölgenin tüm kuzey sınırını kaplamaktadır. Gagra, Bzıb ve Kodori bölgeleri Abhazya'daki Kafkas dağlarının ana bölgesidir. Abhazya'nın en yüksek zirveleri kuzeydoğusunda ve doğusunda (Svaneti sınırı boyunca) deniz seviyesinden  metre uzaklıktadır. En yüksek dağ Dombay-Ülgen dağıdır ().Abhazya manzaraları kıyı ormanları ve narenciye tarlalarından ve cumhuriyetin kuzeyindeki sonsuz karlar ve buzullardan oluşmaktadır. Çünkü Abhazya'nın karmaşık topografyası insanlar tarafından ekimi ve bakımı kolaylaşmış ve gelişmişti. Bu nedenle, Abhazya'nın büyük bir kısmı (topraklarının yaklaşık % 70'i) bugün hâlâ ormanlarla kaplıdır. Abhazya ayrıca birçok endemik bitki türlerinin bulunduğuda bilinmektedir. Abhazya'da ormanlar daha yaygın olduğundan ekolojik alanı büyük ölçüde temizlenmiştir. Ormanları genellikle meşe, kayın, gürgen gibi ağaç türleri oluşturmaktadır. Güneydoğu Abhazya, Kolhis Ovasının bir bölümü hâlâ Kolhisli ormanları ile (kızılağaç, gürgen, meşe, kayın) ya da narenciye ve çay tarlaları ile kaplıdır.Dünyanın bilinen en derin mağarası olan Krubera mağarası (yaklaşık derinliği 2190 m. ve uzunluğu ise 13.432 metredir) Gagra ilçesi yakınlarında, Arabika Masifi üzerindeki Gagrinsky Aralığı'nda, denizden 2.250 metre yükseklikte yer almaktadır.Abhazya'nın Karadeniz'e yakınlığı ve kuzey enlemlerinde olmasına karşın iklimi ılımandır. Kafkas dağları kuzeyden gelen soğuk rüzgarlardan Abhazya'yı kalkan gibi korumakta, bölgenin iklimini yumuşatmakta büyük ölçüde sorumludur.Cumhuriyetin kıyı alanları subtropikal iklime sahiptir ve çoğu bölgelerde yıllık ortalama sıcaklık yaklaşık 'dir. Yazın (Temmuz) ortalama sıcaklıklar her yerde 22 ve 23 °C (71.6 ve 73.4 °F), iken, Kışın (Ocak) ortalama sıcaklıklar, 4 ve 6 °C (39.2 ve 42.8 °F)arasında değişmektedir.Deniz seviyesinden  üzerinde dağ iklimi görülmekte ve nispeten kışın uzun ve soğuk ve yazın sıcak geçmekte, deniz seviyesinden  yukarlarında ise kışlar soğuk ve yaz ayları kısa geçmektedir. Abhazya'nın en yüksek bölgeleri yıl boyunca soğuk bir iklime sahiptir.
Abhazya cumhurbaşkanı

Abhazya cumhurbaşkanı, de facto bağımsız Abhazya'nın en üst siyasi makamıdır. Uluslararası mercilerde Gürcistan yönetiminin bir parçasını oluştururlar.
Abhazya epigrafisi

Abhazya epigrafisi, Gürcistan'ın Abhazya bölgesindeki epigrafik anıtları (sert malzeme üzerine yazılmış yazıtlar) kapsar. Yazıtlarda Gürcüce, Yunanca, Osmanlıca ve Latince yazılar bulunmaktadır. Gürcüce yazılı epigrafi anıtlarının sayısı 100'den fazladır ve MS 8. yüzyıldan kalmadır. Yunanca yazıtlar 22 tanedir ve çoğunlukla MS 9. yüzyıldan öncesine aittir. Osmanlı Türkçesi ile yazılmış kitabelerin en eskisi 1598'e tarihlenmektedir. Gürcü yazıtlarından 15'i Abhazya krallarından bahsetmektedir. Bedia, Biçvinta, Tsebelda ve İlori kiliselerindeki ikonalarda yaklaşık 30 yazıt görülmektedir.Gürcü yazıtları oymalı yazıtlar (yaklaşık 50 tane), duvar resimleri (yaklaşık 30 tane) ve kabartmalı yazıtlar (yaklaşık 20 tane) şeklinde üç gruba ayrılabilir.
Abhazya millî futbol takımı

Abhazya millî futbol takımı, Abhazya'yı temsil eden millî futbol takımıdır. Takım, FIFA veya UEFA'ya bağlı olmadığından dolayı FIFA Dünya Kupası veya Avrupa Futbol Şampiyonası'na katılamaz.
Abhazya ve Güney Osetya'nın bağımsızlıklarının uluslararası tanınması

Güney Osetya ve Abhazya'nın bağımsızlıklarının uluslararası tanınması, de facto devletler olan Güney Osetya Cumhuriyeti ve Abhazya Cumhuriyeti'nin uluslararası alanda tanınması ve tanınma tepkilerini içeren maddedir.Gürcistan'dan tek yanlı olarak bağımsızlıkları ilan eden Güney Osetya ve Abhazya, Güney Osetya Savaşı'nın ateşkes ile bitmesinden sonra Rusya'ya kendilerini tanıması için başvurmuştu. 25 Ağustos 2008 tarihinde Rus parlamentosunun alt kanadı Duma ve üst kanadı Federasyon Konseyi'ndeki siyasetçilerinin hepsinin tanınması yönündeki oyları ile tasarı, Rusya Federasyonu devlet başkanı Dmitri Medvedev'e sunuldu. 26 Ağustos 2008 tarihinde Rusya Federasyonu devlet başkanı Dmitri Medvedev, "Bu konuda artık bizim de bir karar almamız gerekiyor. İlgili bütün uluslararası hukuku göz önünde bulundurarak bu cumhuriyetlerin bağımsızlıklarını tanıyoruz" diyerek tasarıyı onayladı ve Güney Osetya ve Abhazya Cumhuriyeti'ni tanıdıklarını ilan etti.Güney Osetya Cumhuriyeti devlet başkanı Eduard Kokoity, "Rusya bizi soykırımdan kurtardı. Kendi topraklarımızda yaşamamız ve kalkınmamız için bize imkân sundu. Biz yüzyıllardır Rusya ile birlikteyiz." dedi.Diğer bir açıklamada ise, "Bizim bağımsız bir ülke olma gibi derdimiz yok. Tek amacımız, kuzeydeki kardeşlerimizle birleşerek (Kuzey Osetya) Rusya'nın çatısı altına girmektir" denildi.Abhazya Cumhuriyeti devlet başkanı Sergey Bagapş ise "Abhazya'nın bağımsızlığının tanınması yönünde atılan bu adımdan dolayı Rusya yönetimi ve Rus halkına minnettarım. Biz uzun zamandır bağımsızlık yolunda ilerliyoruz. Biz her zaman Rusya ile beraberiz." diye konuşmuştur.Gürcistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Giga Bokeria, "Rusya'nın bu davranışı ile Gürcistan'ın topraklarının ilhak ettiğini ifade etti. Bu, Gürcistan'ın parçası olan bölgelerin açık bir şekilde ilhakıdır." demiştir.Abhazya ve/veya Güney Osetya'nın Bağımsızlıklarını Resmen Tanıdığını İlân Etmiş Olan Birleşmiş Milletler Üyesi Bağımsız DevletlerHiçbir Devlet Tarafından Tanınmayan ve Resmen Tanınan Devletlerin Toprakları Üzerinde Bağımsızlıklarını İlân Etmiş Olan Ülkeler
Abhazya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Abhazya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti veya kısaca Abhazya ÖSSC, (Rusça: Абхазская Автономная Советская Социалистическая Республика) Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı 1931'den 1996'ya kadar varlığını sürdürmüş özerk Sovyet sosyalist cumhuriyettir.Abhazya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti sonra 1921 yılında Kızıl Ordu'nun Gürcistan'a müdahalesi sonrası kuruldu. Daha sonra bir “antlaşma cumhuriyeti” olarak Gürcistan SSC ile birleşmiş olan Abhazya SSC, 1931 yılına kadar varlığını sürdürdü. Bu süre zarfında, Gürcistan'dan önemli ölçüde bağımsızdı. Bu durum Sovyet ve Gürcü otoritelerinde yoğun olarak tartışıldı ve diğer özerk cumhuriyetlerine uygun duruma getirilmesine karar verildi. 19 Şubat 1931'de, Abhazya SSC, Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti altındaki Gürcistan SSC'nin kontrolü altına girerek Abhazya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne dönüştürüldü.Abhazya'nın özerk duruma getirilmesi Abhaz nüfusu arasında hoş karşılanmadı. Abhazya SSC, kendi ulusal sembolleri (bayrak ve arması) ve yalnızca tam cumhuriyetlere verilen bir hak olan ulusal ordu birimleri dahil olmak üzere geniş ölçüde bir özerkliğe sahipti. Aynı zamanda yalnızca tam cumhuriyetlere verilen başka bir hak olan kendi anayasasına sahipti. Abhazya SSC protestoları reform yapıldığı zaman bölgede patlak verdi, Sovyet yetkililerine karşı ilk defa büyük çaplı protestolar gerçekleşti.1990 yılında bağımsızlığını Abhazya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adı ile ilan etmiştir. 28 Nisan 1991 tarihinde Gürcistan hükûmeti bağımsızlığını ilan edip Sovyetler Birliği'nden ayrıldığını açıkladığı zaman Abhazya, Sovyetler Birliği'nde kalmayı teklif etmiştir. Abhazya ÖSSC nüfusunun çoğunluğu Sovyetler Birliği'nin korunması için yapılan referanduma katılmıştır. Sovyetler Birliği'nin dağılması ile birlikte Abhazya bağımsız bir devlet olmuştur.Abhazca Sovyet döneminde birden fazla değişiklik görmüştü. Abhazlar, Sovyetler Birliği'ndeki "geri bırakılmış" halklarından biri olarak düşünüldü ve bu nedenle ulusal dilleri ve kültürel gelişimlerine odaklanıldı. Bu politikaların bir parçası olarak 1928'de Abhazca Sovyetler Birliği'ndeki birçok bölgesel dille birlikte Latin alfabesine geçti. Ancak 1938'de tekrar Kiril alfabesine geçildi. Abhazca o dönemde Kiril alfabesine geçen birkaç istisnadan biriydi.
Abhazya'da Gürcülere uygulanan etnik temizlik

Abhazya'da Gürcülere uygulanan etnik temizlik, Abhazya'da Gürcü-Abhaz anlaşmazlığı sırasında, 1992-1993 arasında uygulandı. Rusya güçlerince desteklenen Abhaz ayrılıkçılar, Ermeni çetecileri ile Kuzey Kafkasyalı paralı askerler tarafından 10.000 kadar Gürcü ve Svan bu etnik temizlik sırasında öldürüldü. Öldürülenler arasında önde gelen siyasetçiler Guram Gabiskiria, Jiuli Şartava gibi kişiler de vardı. Abhazya nüfusunun yaklaşık yarısını oluşturan 250.000 kadar Gürcü de zorla göç ettirildi. Bu göç sırasında da çok sayıda insan yolda yaşamını yitirdi.Abhazya’daki etnik temizlik sırasında 10.000’den çok insanın ortadan kaldırıldığı tahmin edilmektedir. Bunun dışında 250.000 kadar Gürcü evlerinden sürülürken büyük acılar çekti, yaralandı, baskına uğradı ve işkence gördü. Yaklaşık 30.000 Rus, 25.000 Abhaz, Ermeni ve Yunan ve başka ulustan kişiler mülteci durumuna düştü. 20.000’den çok Gürcü okulu, çocuk yuvası, kültür merkezi, kilise, hastane ve tarihsel kalıntı yakıldı ve yağmalandı. Abhazya’daki etnik temizlik sırasında Yunanlar, Yahudiler, Ukraynalılar, Ruslar ve değir etnik gruplar da etkilendi. Abhazya'nın doğu kesimindeki Gali bölgesinin Gürcülerinin bir bölümü yıllar sonra evlerine geri döndü. Ancak bu nüfus, anadilinde eğitim gibi bütün haklardan mahrum ve sürekli tehdit altında yaşamaktadır.Savaşın sona ermesinden sonra Gürcüstan hükûmeti, Lahey Savaş Suçları Mahkemesi, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı bölgede inceleme başlattı ve soykırım, etnik temizlik konularında belgeler toplamaya başladı. 1998 yılında Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konseyi, Abhazya’da Gürcülere etnik temizlik uygulandığını resmen kabul etti. Mart 2006’da Lahey Savaş Suçları Mahkemesi, Gürcistan’dan bu konudaki belgeleri istedi. 15 Mayıs 2008'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu da Abhazya'da Gürcülere etnik temizlik yapıldığını ve göç ettirilen kişilerin evlerine dönmesi gerektiğini kabul etti. Birleşmiş Milletler gözlemcileri uzun zamandır Abhazya’nın Gali bölgesinde Sohum yönetiminin Gürcülere karşı baskıcı uygulamalarına dikkat çekiyordu.Abhazya’da Gürcülerin etnik temizliğe tabi tutulduğuna ilişkin İnsan Hakları Örgütü rapor (İngilizce)
Abhazya'da turizm

Abhazya'da turizm, Gürcistan hükûmetinin yabancıların işgal altındaki bölgelere izinsiz girmelerini yasaklaması nedeniyle Gürcistan hukuku kapsamında yasadışıdır, çünkü Gürcistan tartışmalı bölgedeki güvenliği temin edemez. Bununla birlikte, Karadeniz'deki Abhazya sahilleri, Gürcülerin kontrolü altında olmayan Abhazya-Rusya sınırının Rus tarafından gelen turistler için erişilebilir olmaya devam etmektedir. Düşük fiyatlar ve vize zorunluluğu bulunmaması, özellikle Türkiye, Mısır, Bulgaristan ve diğer popüler Rus turistik yönlerinde tatil yapamayan Rus turistleri kendine çekmektedir.Sovyetler Birliği döneminde, Abhazya'nın Karadeniz sahilleri, Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin turizm pazarının yüzde 40'ını oluşturan bir dizi çevre ülkeden turist çekmiştir. Abhazya'daki 1992-93 savaşından önce bölgeyi her yıl 202.000'den fazla turist ziyaret etti. Abhazya şu anda tartışmalı bir bölge olarak, Rusya, Nikaragua, Venezuela ve Nauru gibi Birleşmiş Milletler üyesi devletler tarafından bağımsız bir ulus olarak tanınıyor.Abhazya, Karadeniz kıyısında uzanmaktadır ve bu nedenle turizm cazibesinin çoğu, kıyı beldesi kasabalarından gelmektedir. Rus turistlerin kolayca ulaşabileceği ve ucuza ulaşabileceği bir dizi tesis bulunmaktadır. Bölgenin kuzeyindeki turizm en yaygındır.Abhazya'yı ziyaret etmenin başlıca riskleri, Gürcistan'ın kontrolündeki topraklara ilişkin Gürcistan yasasıyla ilgili olası sorunlardır. Gürcistan yasaları uyarınca yasadışı olduğu için Abhazya’ya Gürcistan gümrük yetkilileriyle yapılacak ziyaretler hakkında konuşmamanız şiddetle tavsiye edilir. Abhazya sınırını Rusya'dan geçmek serbesttir. Gürcistan yasası uyarınca yasadışıdır, ancak sınırı geçme gerçeğini saklamak kolaydır çünkü Abhazya'daki özel görevliler 2014'ten beri ziyaretçi pasaportlarında damga basmamaktadırlar.Diğer riskler, plaj hırsızlığı, gece soygunu, trafik kurallarını ve sahtekarlığı sık sık ihlal eden yerel araç sürücüleri gibi dikkat edilmesi gereken hususlardır.
Abhazya'daki Lazlar

Lazların Abhazya'daki varlığı Kolhis ve Lazika Krallığı dönemine dayanmaktadır. Bazı kaynaklara göre Lazların asıl yaşam alanı, Arrian'ın "Palaia Lazikê" ("eski Lazika ", muhtemelen Nebugskaya) olarak bahsettiği, günümüz Abhazya'sının kuzeybatı sınırlarındaydı.Günümüzde Lazların Abhazya'da ortaya çıkışları çoğunlukla Osmanlı dönemiyle ilişkilendirilmektedir. Balıkçı ve tütün üreticisi olan Lazlar, Türkiye Lazistan'ından gelmektedir. Laz Müslümanların çoğu Gürcüce bilmiyordu ve Türkçe iletişim kuruyorlardı. Abhazya'daki sözde Türklerin önemli bir bölümü aslında etnik Lazdır.Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu tebaası alında olan 10.000 Laz, Sohum Bölgesi'ndeki tütün tarlalarında çalışmak üzere Ryazan ve Tambov'a sürüldü. Abhazya'ya sürülen Lazların Osmanlı'ya geri dönmelerine ancak Haziran 1917 tarihli Rusya Geçici Hükümet'nin statülerini gözden geçirmelerinden sonra karar verildi. Abhazya'daki Lazların "Gürcü halkına mensubiyetlerinin" geri dönüş için yeterli gerekçe olduğu yönündeki görüşler bu kararda etkili oldu.1926 nüfus sayımına göre Transkafkasya SFSC'nde yaşayan yalnızca birkaç yüz Laz kalmıştı. Bu dönemde Laz topluluğu yaklaşık 508 kişiden oluşuyordu ve bunların çoğu Sohum bölgesi ve Andreyevski Köy Konseyi'ne bağlı bölgede yaşıyordu.1920'li yıllarda Abhazya'nın Gudauta bölgesindeki Abkharkhuk köyünde 58 Laz ailesi yaşıyordu ve bunların 137'si Lazcayı akıcı bir şekilde konuşuyordu.1930'da Lazlar sadece Abkharkhuk köyünde değil, aynı zamanda Lazların nüfusun çoğunluğunu oluşturduğu Tsara-Shbaara köyünde de yaşıyordu. O dönemde Abhazya'daki Lazların sayısı 5 bin civarındaydı.Sovyet hükümeti, Lazca bir gazeteye fon ayırarak, Lazca okul ders kitaplarına destek vererek ve Laz kolektif çiftliğinin kurulması için arazi tahsis ederek Lazları desteklemeye çalıştı. 1930 yılında Oçamçira bölgesinde “Kırmızı Lazistan” adlı kolektif çiftlik kuruldu.İskender Chitaşi'nin anlatımına göre, Şubat 1935'te yaklaşık 4.5 bin Laz Abhazya'yı terk ederek Türkiye'ye gitti.1930'ların sonlarında ve 1949'da Lazların çoğu diğer etnik gruplarla birlikte Abhazya'dan sınırdışı edildi. 1950'lerin sonlarında bazı Lazlar sınır dışı edildikleri yerden geri döndü.Günümüzde Abhazya'daki Lazlar büyük ölçüde Abhaz toplumuna asimile olmuşlardır. Günümüzde hâlâ Lazca konuşan ve kendisini Laz hisseden bazı eski kuşak üyeleri dışında, bölgedeki Lazlar kültürel ve dilsel olarak Abhazlardan ayırt edilememektedir. 2014 seçmen listelerine göre Abhazya'da kendini etnik Laz olarak tanımlayan 128 kayıtlı yetişkin bulunmaktadır. Bunların çoğu Sohum ve Oçamçıra nüfusuna kayıtlıdır.
Abhazya'daki Yahudilerin târihi

Abhazya Yahudilerinin nüfusu, Aşkenaz, Gurjim ve diğer Yahudilerden oluşmaktaydı. Abhazya'nın 19.yy'ın ortasında Rus İmparatorluğu'na katılmasıyla bölgedeki Yahudi nüfusu arttı. 1992-1993 Gürcistan-Abhazya çatışması sebebiyle çoğu Yahudi bölgeyi terk etti veya çıkarıldı.1840'larda Sohum'a Rus garnizonu yerleştirildi, bu garnizonun kalesi Karadeniz savunma hattının bir parçasıydı; bu dönemde başta Kulaşi olmak üzere Gürcistan'ın diğer bölgelerinden Yahudiler bu şehre yerleşti. 1897 nüfus sayımı verilerine göre Sohumda birçok Aşkenaz bulunmaktaydı. 20.yy'ın başlarında bir sinagog inşa edildi.Sovyet zamanında Abhazya'daki Yahudi nüfusunda önemli derecede artış oldu, Sohum Yahudi cemaati Abhazya'daki en büyük Yahudi cemaatini oluşturuyordu. 1926 nüfus sayımına göre Abhazya'daki 1.100 Yahudiden 702'si Aşkenaz ve 215'i Gurjim'di. Sohum'daki Yahudi cemaati, II.Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru, 1945'te, Sovyet yetkililerce resmen tanındı. 1940'ların sonu 1950'lerin başında, Sovyetler Birliğinde Yahudilere karşı yapılan kampanyalardan Abhazya Yahudileri de nasibini aldı. Ekim 1951'de Sohum sinagogu yıkıldı (yetkililerce bunun sebebi şehir planlamasının bir gereğiydi.) 1959'da Yahudi nüfusu 3500'e kadar çıktı, fakat bunların çoğu 1970'lerde başta İsrail olmak üzere başka ülkelere göç ettiler.1980'lerde Sovyetler Birliği'nin dağılmaya başlamasıyla Abhazya'da etnik gerginlik baş gösterdi ve Yahudilerin dış göçünde artma başladı. Ağustos 1992'de patlak veren Gürcistan ile olan çatışmada dahi Abhazya'da epeyce Yahudi bulunmaktaydı. Bu çatışma döneminde, İsrail Yahudi Ajansı, ülkeden kaçmak isteyen Yahudilere yardımcı oldu. Ülkede kalmak isteyenler ise Abhaz ayrılıkçıları ve onların müttefiklerinin Sohum'u ele geçirmelerine tanıklık etti. Yahudilerin çoğu, binlerce Gürcü'nün yanı sıra, birleşik Gürcistan'ın bağımsızlığını desteklediği için öldürüldü.2009 itibarıyla Abhazya'da, çoğu Aşkenaz olan, 150 Yahudi kalmıştır. Cemaatin Sohum'da bir sinagogu bulunmakta ve hâlen hizmet vermektedir.
Abhazya'daki diplomatik temsilcilikler listesi

Bu liste Abhazya'daki diplomatik temsilcilikleri listeler. Abhazya, Ağustos 1992'den Eylül 1993'e kadar süren savaşın ardından Gürcistan'dan ayrıldı. 2008 Güney Osetya Savaşından sonra Abhazya; Rusya, Nikaragua, Venezuela, Nauru ve Suriye tarafından da tanındı. Bunlardan Güney Osetya ve Rusya Abhazya'da, başkent Sohum'da elçilikler kurdular. Venezuela ve Nikaragua büyükelçileri Moskova'da bulunuyorlar.(16 Aralık 2008'den beri onaylı ve kuruludur. Eski Elçilik 1 Şubat 2009'da açıldı ve 30 Nisan 2009'da çalışmaya başladı.19 Aralık 2010'da kurulan yeni Elçilik resmi olarak açıldı ve 18 Nisan 2017'de açıldı.)(26 Eylül 2007 tarihinde onaylandı ve kuruldu. Elçilik resmi olarak açıldı ve 15 Nisan 2008'de açıldı.)
Abhazya'nın idari yapılanması

Abhazya Cumhuriyeti'nin idari bölünmelerinde birkaç rayon hariç aynı kalmıştır: 1995 yılında Tkvarçeli rayonu Tkvarçeli şehrinin etrafında Oçamçıra ve Gali rayonlarının parçalarından meydana geldi.Bunlar 1994 Abhaz Anayasada belirtilen bölgelerdir. İnanışa göre bayrakta bulunan yedi adet yıldız ise Abhazya'nın bu yedi tarihi bölgesini temsil etmektedir. Bu yedi tarihi bölge daha sonra Sohum, Gudauta, Gagra, Afon, Gal, Oçamçira ve Tkuarçal'dan oluşan 7 şehre dönüşmüştür.
Abhazya'nın rayonları

Rayonlar, Sohum hariç, aynı anda rayonun başkentinin belediye başkanı olan idare başkanı tarafından yönetilir. İdare başkanı, rayon meclisiyle istişarelerin ardından başkan tarafından atanır. Daha önce başkan, bölge meclis üyeleri arasından atandı ama istişareler yapılmadı, ancak pratikte başkan genellikle daha sonra meclise seçilmemiş olan başkan vekili atardı. Mevcut prosedür, Abhazya Halk Meclisi tarafından 29 Ocak 2016 tarihinde, doğrudan bölge nüfusu veya meclis üyeleri tarafından başkanın seçilmesine yönelik rakip teklifler üzerine ve 30 Temmuz 2015'teki önceki prosedürü değiştirmemek için neredeyse oybirliğiyle oy kullandıktan sonra kabul edildi.
Abhazya'nın vize politikası

Azerbaycan, Ermenistan, Kırgızistan, Moldova, Tacikistan, Türkmenistan, Ukrayna, Özbekistan ve Vanuatu vatandaşları Abhazya'yı vizesiz ziyaret etme hakkına sahiplerdi fakat 2016 tarihinden itibaren vize zorunluluğu getirilmiştir.Tüm ülkelerden (Gürcistan hariç) gelen turistler organize turist grubunun bir parçası olarak 24 saati aşmayacak bir sürede Abhazya'yı ziyaret edebilirler.
Abhazya-Türkiye ilişkileri

Abhazya-Türkiye ilişkileri, Abhazya ile Türkiye arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir. Türkiye'nin Abhazya'yı bir devlet olarak tanımamasına ve hukuken Gürcistan'ın bir parçası olarak kabul etmesine karşın iki ülke arasında gayriresmî ilişkiler bulunmaktadır.22 Eylül 1996 tarihinde Türkiye, Abhazya sakinlerinin Sovyet dönemi kimlik belgeleri ile Türkiye'ye gitmelerine izin verilmeyeceğini ve bunun yerine Gürcistan pasaportu almak zorunda olduklarını açıkladı.Temmuz 2009'da Abhazya Dışişleri Bakanı Sergey Şamba, Abhazya hükûmetinin Türkiye hükûmeti ile belirli temasları olduğunu ve hava ve deniz iletişiminin yeniden başlaması konusunda görüşmelerin devam ettiğini açıkladı. Ancak, Türkiye komşusu ve önemli ticaret ortağı olan Gürcistan ile ilişkilerinin bozulmasını istemediğinden, resmi olarak Abhazya'ya sıkı bir ticaret ambargosu uygulamaktadır. Abhazya'ya giden birçok Türk gemisi, Gürcistan'ın Abhazya'ya yönelik deniz ablukası nedeniyle uluslararası denizlerde Gürcistan Sahil Güvenliği tarafından el konuldu.Eylül 2009'da Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Ünal Çeviköz Abhazya'nın başkenti Sohum'da Abhaz yetkilileriyle görüştü. Bu, Ağustos 2008'deki savaştan bu yana yabancı bir diplomatın Abhazya'ya ilk ziyaretiydi.Abhazya politikasında Türk faktörünün önemi, cumhurbaşkanı Bagapş'ın Nisan 2011'de Ankara'ya yaptığı ilk ziyaretle ortaya kondu.Türkiye'nin Gürcistan Büyükelçisi Murat Buhran, 2014 yılında Türkiye ve Abhazya'nın ikili ilişkileri derinleştirmek için özel bir grup kurduğunu açıkladı.Abhazya, Kasım 2015'te Rus Suhoy Su-24 uçağının düşürülmesinin ardından 2016'da Rusya'nın Türkiye'ye uyguladığı yaptırımlara katıldı.Türkiye, günümüzde Abhazya'nın ikinci en önemli ticaret ortağıdır ve Abhazya'nın ticaret cirosunun yaklaşık %18'ini oluşturmaktadır.
Abhilasha Patil

Patil, 1 Ocak 1974'te Kalküta, Hindistan'da doğdu. 1990'da çocuk oyuncu başladığı oyunculuk kariyerini 2021'deki ölümüne kadar devam ettirdi. Rol aldığı TV yapımları; Badrinath Ki Dulhania (2017) ve Chhichhore (2019) ile tanındı.Patil'in yer aldığı diğer prodüksiyonlar arasında sinema filmleri; Te Aath Diwas (2015), Pipsi (2018), Bayko Deta Ka Bayko (2020), Prawaas (2020) ve Tujha Majha Arrange Marriage (2021) ile televizyon dizileri; Badrinath Ki Dulhania (2017), Good Newwz (2019), Malaal (2019) ve Chhichhore (2019) sayılabilir.
Abhimanyu Mishra

Abhimanyu Mishra (5 Şubat 2009), Amerikalı satranç büyükustası. 30 Haziran 2021'de 12 (12 yıl 4 ay 25 gün) yaşındayken Sergey Karjakin'in 2002 yılındaki rekorunu (12 yıl 7 ay) kırarak gelmiş geçmiş en genç satranç büyükustası olmuştur.
Abhishek Chatterjee

Abhishek Chatterjee (Bengalce: অভিষেক চ্যাটার্জী) (d. 30 Nisan 1964 - ö. 24 Mart 2022), Bengalce dilinde çekilen Hint filmlerinde ağırlıklı yer alan Hint aktör.Chatterjee, 30 Nisan 1964'te Baranagar, Kalküta, Batı Bengal, Hindistan'da doğdu. Baranagore Ramakrishna Misyonu Ashrama Yüksek Okulu ile Seth Anandram Jaipuria Koleji'nde (Kalküta Üniverstesi) eğitim gördü. 1986'da başladığı oyunculuk kariyerini 2022 yılındaki ölümüne kadar sürdürdü. Yönetmenliğini Tarun Majumdar'ın üstlendiği 1986 yapımı Hint Sineması'nın emektar isimleri; Sandhya Roy, Prosenjit Chatterjee, Tapas Paul ve Utpal Dutt ile beraber rol aldığı Pathbhola adlı filmle tanındı. Yer aldığı diğer bazı yapımlar arasında; Dahan, Bariwali ve Alo sayılabilir.Chatterjee, 24 Mart 2022'de doğum yeri Baranagar, Kalküta, Batı Bengal, Hindistan'da kalp krizi nedeniyle 57 yaşında öldü.Pita (TV dizisi) (Colors Bangla) Andarmahal (Zee Bangla) as Jubaraj SenguptaKusum Dola (Star Jalsha) as Diptoman BosePhagun Bou (Star Jalsha) as Chandrajit BoseMayurpankhi (Star Jalsha) as Nilambar MitraMohor (Star Jalsha) as Adideb Roy ChoudhuryKhorkuto'' (Star Jalsha) as Dr. Kaushik Bose
Abhisit Vejjajiva

İngiltere doğumlu olan Abhisit Eton Koleji'ne gitti ve Oxford Üniversitesi'nde lisans ve yüksek lisans dereceleri aldı. Selefi, 2005 genel seçimlerinde partisinin yenilgisiyle istifa etti ve Abhisit Vejjajiva 27 yaşında Tayland Parlamentosu'na seçildi ve 2005 yılında Demokrat Parti liderliğine yükseldi. 17 Aralık 2008 tarihinde Tayland Başbakanı olarak atandı. Ülke tarihinde 60 yılı aşkın bir sürede henüz 44 yaşında ülkenin en genç başbakanı oldu.Abhisit küresel ekonomik kriz ve iç siyasi gerginliklerin arttığı bir dönemde bir anda Başbakan oldu. Başbakan olarak öncelikle Tayland'ın kırsal ve işçi sınıfı vatandaşlarının yaşam koşullarını etkileyen politikalara odaklanmış bir Halk Gündemi yarattı. 2010 yılı itibarıyla borsada Tayland Baht'nın değeri 1997 Asya Mali Krizi'nden bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı. Abhisit, Web siteleri, radyo istasyonları ile birçok muhalefet liderlerinin tutuklanması ve sessizliğini sansür edilmesi dahil olmak üzere Tayland'ın Lese Majeste yasalarıyla katı uygulamalar koydu.Abhisit hükûmeti Nisan 2009'dan Mayıs 2010'a kadar büyük protestolara karşı karşıya kaldı. Protestocular Orduyla çatışmasıyla yüzlerce ölü bıraktı. Abhisit bunun üzerine hükümete olan baskıları araştırmak için bir uzlaşma planı başlattı ancak soruşturma komisyonun çalışmalarını askeri ve devlet kurumları güçleştirmiştir. Tayland Ordusu 2 yıl en kanlı mücadelede 2009-2010 yıllarında Kamboçya askerleri ile birçok kez çatışmaya girdi. Abhisit hükûmeti döneminde Güney Tayland isyanı tırmandı. İşkence ve insan hakları ihlallerine ilişkin raporlarda artmıştır.Demokratların 2011 parlamento seçimlerinde uğradığı yenilgiden sonra Abhisit Vejjajiva parti liderliğinden istifa etti. Abhisit daha sonra parti lideri olarak yeniden seçilmiştir. 5 Ağustos 2011'de başbakanlığı sona ermiştir.
Abi Beyli

Eyaletin Nemin şehristanı'ndaki, Vilkic bahşı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2006 yılı resmi nüfusu 5,242 kişi ve 1.090 hanedir.
Abi Ofarim

Abi Ofarim, (gerçek adı Avraham Reichstadt); (5 Ekim 1937, Safed, Filistin Mandası –  4 Mayıs 2018, Münih, Almanya), İsrailli müzisyen, şarkıcı ve dansçıdır.1937 yılında Birleşik Krallık Filistin Mandası sınırlarındaki Safed kentinde doğdu. 1961'de meslektaşı Esther Ofarim ile evlendi. En büyük başarısını Almanya'da, sözleri Bee Gees grubu tarafından yazılan "Morning of my Life" adlı parçayı seslendirmesiyle elde etti. 1968'de çıkardığı "Cinderella Rockefella" adlı hit parçası İngiltere dahil birçok ülkede listelerin üst sıralarında yer almıştır.
Abi-Esuh

Abī-Ešuḫ (varyantlar: m a-bi-ši,  "Abiši", m E-bi-šum,  "Ebišum"), Babil'in 1. Hanedanlığının 8. kralıydı ve 28 yıl boyunca kısa kronolojiye göre yaklaşık MÖ 1648 - 1620 veya orta kronolojiye göre MÖ 1711- 1864 yılları arasında hüküm sürdü. Abi-Esuh'dan önce babası Samsu-iluna tahttaydı.Lakapları arasında "Sumu-la-El'in torunu, Samsu-iluna'nın soylu varisi, krallığın sonsuz tohumu, güçlü kral, Babil kralı, Sümer ve Akkad topraklarının kralı, Dört çeyreğin de barış içinde kalmasını sağlayan kral" vardır. Büyük ihtimal bu lakaplar iki askeri seferi ile kazanılmışlardı. Dördüncü yıl isim kayıtlarında Kassitler'in bir ordusuna boyun eğdirdiği yazmaktadır.Bazı yazıtlarda Kuzey Babil'de Arahtum kanalında Hammurabi tarafından kurulan Luhaia adlı bir kasabada kralın yaptığı bazı inşaat aktiviteleri bulunmuştur.
AbiWord

AbiWord özgür, ücretsiz ve çoklu platform destekli bir kelime işlemci yazılımıdır. Düşük sistem kaynağını tüketerek hızlı çalışmasıyla günlük kullanımlar için ön plana çıkmaktadır. "AbiWord" kelimesi ("ebi vörd" diye okunur) İspanyolca açık anlamına gelen abiertodan gelir.AbiWord, özgür ve tam özellikli bir ofis yazılım seti ortaya çıkarmayı amaçlayan AbiSuite planın bir parçası olarak geliştirilmeye başlandı. AbiWord'ün ilk sürümü Aralık 1998'de yayınlandı.Programın arayüzü Microsoft Word'ün 2007 öncesi arayüzüne benzemektedir. AbiWord; Linux, Windows, MeeGo (Nokia N9), QNX (BlackBerry) işletim sistemini desteklemektedir. Mac OS X sürümü ise AbiWord'ün 2005 yılında yayınlanan 2.4 numaralı sürümünde kalmıştır.AbiWord öntanımlı olarak kendi dosya biçimi olan .abw uzantısı kullanmakla birlikte çok sayıda dosya biçimini desteklemektedir. Başlıcaları: Microsoft Word (.doc ve .docx), OpenDocument (.odt), HTML, XML, Zengin Metin Biçimi (.rtf), PDF, LaTeX...
Abia Akram

Abia Akram, 1985 yılında Pakistan'da doğmuştur. Engelli hakları savunucusu olan Abim Akram, Pakistan'daki Ulusal Engelli Kadınlar Forumu'nu kurmuştur ve UNICEF Gençlik Konseyi başkanıdır. Aynı zamanda Asya ve Pasifik'teki engelli hakları hareketinin önde gelen isimlerinden biridir. BBC'nin 2021 yılı 100 kadın listesinde yer almıştır.Abia Akram, Pakistan'ın Urdu şehrinde doğmuştur ve İslamabad'da ailesi ve kardeşleriyle beraber büyümüştür. Kemiklerin yumuşamasına ve zayıflamasına neden olan ve onu fiziksel olarak engelli bırakan nadir bir hastalık olan raşitizmin genetik formuyla dünyaya gelmiştir. Ana okula gitmeden önce engelliler için bir eğitim merkezinde eğitimine başlamıştır. Akram bu durum nedeniyle tekerlekli sandalyeye bağlı yaşamaktadır.1997 yılında ahlaki destek için ailesine yaslanarak, engelli kadınların haklarını nasıl talep edecekleri konusunda eğitmek için Pakistan'daki Ulusal Engelli Kadınlar Forumu'nu kurdu.  Abia, Handicap International'da yer almıştır ve hepsi insani yardım kuruluşları arasında yaşlanma ve engellilikle ilgili endişelerin kaynaştırılması için çalışan on iki kuruluştan oluşan bir koalisyon olan Yaşlanma ve Engellilik Görev Gücü olarak adlandırılan kuruluşu kurmuştur. 2010'da Pakistan'da yaşanan sel sırasında, engelliliğin kapsayıcılığının ülkedeki BM İnsani Acil Durum Müdahalesinin bir parçası olduğunu kanıtlamak için Yaşlanma ve Engellilik Görev Gücü koordinatörü olarak büyük bir rol oynamıştır.Kendisi, İngiliz Uluslar Topluluğu Genç Engelliler Forumu'na koordinatör adayı olarak gösterilen ilk Pakistanlı kadın olmuştur. Pakistan'ın yanı sıra, Özel Yetenek Değişim Programı (STEP) ve Asya Pasifik Engelli Kadınlar Birliği'nin (APWWDU) kurucu üyesi ve koordinatörüdür. Ayrıca, UNICEF Engelli Çocuklar için Küresel Ortaklığı'nın başkanıdır.2011 yılında İngiltere'de bulunan Warwick Üniversitesi'nden Toplumsal Cinsiyet ve Uluslararası Gelişim alanında yüksek lisans derecesi almıştır. Japonya'da bazı araştırma çalışmaları yaptı ve Pakistan'dan Chevening Bursu alan ilk engelli kadındı. 2021'de BBC'nin 100 Kadınından biri seçildi.
Abid Şerifov

Abid Sharifov Goja oglu, 1995'ten 2018'e kadar Azerbaycan Başbakan Yardımcısı olarak görev yapan Azerbaycanlı bir siyasetçidir.Sharifov, 6 Ocak 1940'ta Azerbaycan'ın Şeki şehrinde doğdu. 1962 yılında Azerbaycan Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği bölümünden mezun oldu. Aynı yıl Bakü Ana İnşaat Dairesi tarafından işe alındı ve çeşitli orta ve üst düzey yöneticilik görevlerinde bulundu, sonunda 1972'de Bakü'nün 23. inşaat dairesi başkanı ve Azerbaycan SSR Bakanlar Kurulu İnşaat Dairesi'nde baş danışman oldu. Sharifov daha sonra 1988 yılında Azərnəqliyyattikinti (Azerbaycan Ulaştırma İnşaatı) Başkanı ve Azərnəqliyyatyoltikinti (Azeri yol inşaatı) girişiminin şefi olarak atandı. 1991 yılında Çerkezköy - Kapıkule demiryolunu elektriklendiren inşaat şirketinde şef yardımcısı olarak çalıştı. 1993 yılında Azerbaycan'a döndü ve devlet inşaat şirketi Azərnəqliyyatyoltikinti'nin Başkanı oldu. Haydar Aliyev ile birlikte çalıştığı inşaat kariyeri boyunca, Cumhurbaşkanlığı Ofisi binası Azerbaycan Milli Güvenlik Bakanlığı Bakü'de Abşeron oteli, apartman kompleksleri, cumhurbaşkanlığı konutu ve diğerleri dahil olmak üzere birçok mimari projeyi denetledi.1995 yılında Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev tarafından Azerbaycan Başbakan Yardımcısı olarak atanan Şerifov, Kasım 2003'te yeni Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından yeniden aynı göreve atandı. Ülkedeki inşaat faaliyetlerinin hükûmet tarafından denetlenmesinden sorumluydu ve acil durumlarla ilgili hükûmet komisyonunun bir üyesi olarak olağanüstü hal bölgelerini ziyaret etme görevine sahipti. Sharifov ayrıca Azerbaycan-Japonya Hükûmetlerarası Komisyonu'na da eş başkanlık etti. Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu'nun finansmanını ve yapımını denetlemek de görevleri arasındaydı.Şerifov Onur Rozeti Nişanı (1976), Ekim Devrimi Nişanı (1980), Şeref Nişanı (2010) ve yol inşası ile ilgili diğer bazı ödülleri almıştır.
Abide Doğan

Âbide (Poyraz) Doğan (d. 1958, Akhisar) Türk edebiyat akademisyeni, yeni Türk Edebiyatı uzmanı, Hacettepe Üniversitesi öğretim üyesi.1982’de Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. 1982-1984 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yeni Türk Edebiyatı Anabilim Dalı'nda "Aka Gündüz’ün Romanlarında Sosyal Meseleler" konusu ile Yüksek Lisans, "1985 yılında 1923-1938 Yılları Arasında Yayınlanan Dergiler- Anadolu, Kadro, Ülkü, Fikir Hareketleri, Ayda Bir- Üzerinde Bir Çalışma" adlı tezi ile Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde Doktora eğitimini tamamladı.1993-1997 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde yardımcı doçent olarak çalışmıştır. 1998 yılında aynı kurumda doçentlik kadrosuna atandı. 2004 yılında profesör oldu. Halen bu bölümün başkanlığını sürdürmektedir.II. Meşrutiyet Dönemi- Türk Edebiyatı, Akçağ Yayınları, (İsmail Çetişli, Abide Doğan, Alim Gür, Şenol Demir, Cengiz Karataş); ISBN 9-753-38882-5, 2007“Yabancıların Türkçe’yi Öğrenirken Karşılaştıkları Güçlükler ve Yaptıkları Bazı Hatalar”. H.Ü. Edebiyat Fakültesi Dergisi, C: 6, S:1-2, Aralık-1989, s. 259-261.“Tahsin Nâhid’in Adapte Piyesleri”, Evrenselliğe Yolculuk, H.Ü.’nin Emel Doğramacı’ya Armağanı, Ank.1998,s:159-168.“Türk Tiyatrosunda Hurrem Sultan”, H.Ü. Edebiyat Fakültesi Dergisi Osmanlı Devletinin Kuruluşunun 700. Yılı Özel Sayısı, Ekim 1999, s. 57-64.
Abide Sultan

Abide Sultan, babası Sultan I. Ahmed'in ölümünden birkaç ay sonra İstanbul'da 1618'de doğdu. 1642 yılında Musa Paşa ile evlendi. Musa Paşa, evliliklerinden beş yıl sonra öldü. Abide Sultan İstanbul'da öldü.Öztuna, Yılmaz. Devletler ve hânedanlar. - Kültür Bakanlığı, 2005. - Т. 2. - ISBN 9751704693, 9789751704696.Mehmet Süreyya Bey; Aktan, Ali; Yuvalı, Abdülkadir; Keskin, Mustafa. Tezkire-i meşâhir-i Osmaniyye. - Sebil Yayınevi, 1995. - s. 479 - ISBN 9757480835, 9789757480839.
Abide-i Hürriyet Caddesi

Abide-i Hürriyet Caddesi, İstanbul'un Şişli ilçesinde ismini aldığı Abide-i Hürriyet anıtından başlayarak Şişli Halâskârgazi Caddesi'ne paralel olarak devam eder ve Fransız latin katolik mezarlığında son bulmaktadır.
Abidik Gubidik

Abidik Gubidik, senaryosunu Safa Önal'ın yazdığı, Aram Gülyüz'ün yönettiği 1964 yapımı Türk filmidir. Filmin yapımcısı Orhan Günşiray'dır.
Abidin Akmanol

Abidin Akmanol (1948, Ankara - 25 Eylül 2021, Kanada), Türk eski futbolcudur. Samsunspor'un Süper Lig'deki ilk golünü atması dolayısıyla Samsunspor tarihinde önemli bir isimdir. Günümüzde Kanada'da yaşamaktadır ve bitkisel hayattadır.Futboldaki ilk kayda değer başarısını Ankara Yıldırım Beyazıt Lisesi Futbol Takımı ile Türkiye Liselerarası Şampiyonu olarak yaşayan Akmanol, henüz Türkiye liglerinin yeni yeni profesyonelleşmeye başladığı yıllarda Boluspor'da profesyonel futbola başlamıştır. 1968 senesinde ise Samsunspor'a transfer olmuştur. Geldiği ilk sezon Türkiye 2. Futbol Ligi şampiyonluğu yaşamıştır. 22 Şubat 1970 Pazar günü oynanan Eskişehirspor deplasman maçında attığı gol ile Samsunspor'un 2-0 yenik sürdürdüğü maçta skoru 2-1 yapmış, attığı gol Samsunspor'un Süper Lig'deki ilk golü olarak kayıtlara geçmiştir. Aynı maçta Eskişehirsporlu Güvercin Nuri ile çarpışmış ve beyin kanaması geçirmiştir. Bu darbe sonrasında futbola devam edilemeyeceği anlaşılınca 20 Haziran 1971 tarihinde jübilesini yaparak 23 yaşında futbolu bırakmak zorunda kalmıştır.
Abidin Bey

İstanbul Hukuk Mektebi mezunudur. İzmir Müdafaa-yı Hukuk Kongresi Manisa Temsilciliği, Vatan Cemiyeti Umûmî Kâtipliği, İzmir İktisat Kongresi Manisa Temsilciliği, TBMM II. Dönem Saruhan (Manisa) Milletvekilliği yapmıştır. Evlidir.Ankara İstiklal Mahkemesi'nce İzmir’de yapılan duruşması sonucu; Atatürk'e suikast girişiminden suçlu bulunarak idamına karar verilmiş ve 13 Temmuz 1926 günü hüküm yerine getirilmiştir.
Abidin Bey (Mısır)

Abidin Bey, Kavalalı Mehmed Ali Paşa yönetiminin ilk döneminde komutanlık yapmış Arnavut kökenli Mısır siyasetçisiydi. Mehmed Ali Paşa'nın komutanlarının çekirdek grubunun bir üyesiydi. Ölümünden sonra onun adını taşıyan Abidin Sarayı, Abidin Bey'in konağının bulunduğu yerde 24 feddan arazi üzerine inşa edilmiş olup 2,7 milyon Mısır lirasına mal olmuştur. Ayrıca şehrin bir bölgesi de onu onurlandırmak için yeniden adlandırıldı.1814'te Vahhabi hareketine karşı mücadele verdi ancak yenildi. Bir yıl sonra Mehmet Ali Paşa'ya karşı düzenlenen bir suikast planına karşı tedbirler alınması konusunda etkin rol oynadı. 1820 yılına kadar Sudan seferine komuta için ikinci kez atandığında El-Minye valisiydi.Nisan 1821'de Dongola eyaletinin ilk valisi oldu ve konağı Christian Gottfried Ehrenberg tarafından tasarlandı. Başlıca görevleri arasında geçen birliklerin tedariki için depoların inşa edilmesi ve bölgenin vergi değerlendirmesi yer alıyordu. Abidin Bey'in vergi sistemi adil sayıldı ve isyan riskinin azaltılmasına katkıda bulundu. Ancak Afrikalı kölelerin Sudan'dan Mısır'a taşınması için yelkenli gemi inşası için yaptığı tersane projesi başarısız oldu. Dongola'nın Abidin Bey'in yönetimi sırasındaki siyasi istikrarı, 1820'lerde Mısır'ın yeni edinilen tüm topraklarında isyanların sık olması nedeniyle olağandışı görülmekte. 1825'te Mısır'a döndükten iki yıl sonra bir isyan sırasında öldürüldü.
Abidin Binkaya

Selanik Hukuk Mektebi mezunudur. Selanik Merkez Bidâyet 1. Ceza Dairesi Zabıt Kâtipliği, Selanik İstinaf Mahkemesi Zabıt Kâtipliği, Kastamonu Memleket Hastanesi Müdürlüğü, Kastamonu Bidâyet ve İstinaf Mahkemeleri Azalığı, İstanbul 2. Cünha, Bidâyet Mahkemeleri Azalığı, İstanbul ve Mülhakatı 1. Sınıf Sulh Hâkimliği, Lüleburgaz Adli İhtisas Mahkemesi Hâkimliği, Adliye Müfettişliği, Beyoğlu 1. Noterliği, Kastamonu Gençler Kulübü Reisliği, Kastamonu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti İdare Azalığı, TBMM VI. ve VII. Dönem Kastamonu Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.
Abidin Budak

İlk ve orta okulu Kınık'ta, liseyi ise İzmir Namık Kemal Lisesinde okudu. Ege Üniversitesi Fen Fakültesinden 1968 yılında mezun oldu. 1974 yılında doktor, 1984 yılında doçent, 1990 yılında da profesör unvanını almış ve Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalından emekli olmuştur.Abidin Budak & Bayram Göçmen (2008), Herpetoloji (ders kitabı), Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Yayın No. 194, 2. baskı, Bornova, İzmir, 2008