barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
1830'larda sosyoloji

Lambert Adolphe Jacques Quételet'nin İnsan ve İnsan İmkanlarının Gelişimi Üzerine, Sosyal Fizik Üzerine Bir Deneme
1831

Oturan Boğa (Yerli dilinde: Tatanka Iyotake); (ö. 15 Aralık, 1890), ABD ordularına karşı savaşan son Yerli kabile şefi
1831 Osmanlı İmparatorluğu nüfus sayımı

II. Mahmut 1826 yılında Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmıştı ve onun yerine Müslüman çocuklardan oluşan Asakir-i Mansure-i Muhammediye adlı bir ordu kurmuştu. Bu orduya kaç asker alınacağını öğrenmek için nüfus sayımı emrini verdi. Bu nüfus sayımı 1831'de oldu ve sayımın nedenlerinden biri de halktan alınacak vergileri hesaplamaktı. Sayımda sadece erkekler kayda alınmıştır. Hicaz bu sayımların dışında tutulmuştur.
1832

4 Mart - Jean-François Champollion, Fransız eski Yunan ve Latin edebiyatı âlimi, filolog, doğu bilimci ve mısırbilimci. (d. 1790)
1832 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

1832 Birleşik Devletler başkanlık seçimi, on ikinci dört yılda bir yapılan başkanlık seçimiydi. 2 Kasım ile 5 Aralık 1832 arasında yapılmıştır. Demokrat Parti adayı görevdeki başkan Andrew Jackson, Ulusal Cumhuriyetçi Parti adayı Henry Clay'a karşı zafer elde etmiştir.Seçim, başkanlık aday belirleme kongreleri'nin ilk kez kullanıldığını gördü ve Demokratlar, Ulusal Cumhuriyetçiler ve Anti-Masonik Parti, adaylarını seçmek için kongreleri kullandı. Jackson, hiçbir itiraz olmaksızın yeniden partinin başkan adayı oldu, başkan yardımcılığına ise 1832 Demokratik parti Ulusal Kongresi, John C. Calhoun'un yerine Martin Van Buren'ı getirdi. Ulusal Cumhuriyetçi parti Kongresi ise Eski başkan, John Quincy Adams döneminde Dışişleri bakanlığı görevini üstlenmiş Henry Clay'ı başkan adayı gösterdi. ABD'nin ilk büyük üçüncü taraflarından biri olan Anti-Masonik Parti, eski Başsavcı William Wirt'i aday gösterdi.Başkan Jackson ve Başkan Yardımcısı Calhoun'un birçok nedenden ötürü gergin bir ilişkisi vardı; en önemlisi, Etkisiz Bırakma Krizi ve Calhoun'un karısı Floride'nin Eaton meselesine katılımı hakkındaki görüş farklılıklarıydı. Sonuç olarak, Dışişleri Bakanı Martin Van Buren ve Savaş Bakanı John H. Eaton, Nisan 1831'de görevden istifa etti ve Jackson, biri hariç diğer tüm kabine görevlilerinin istifasını istedi.Henry Clay partisi'nin kongresinde 167 delege oyuyla başkanlığa aday gösterilmiştir, tek çekimser oy ise Kuzey Carolina eyaletinden Frederick H. Shuman'dan gelmiştir. Shuman, Clay'ın seçimi kazanamacığına inandığı için 1836 seçimlerine kadar beklemesi gerektiğini savunmuştur.Wirt, Rush'a karşı 108 oy elde ederek başkanlığa aday gösterildi. Amos Ellmaker ise John C. Spencer'a (kongre başkanı) karşı 108 oyla başkan yardımcılığına aday gösterildi.
1832 Londra Konferansı

1832 Londra Konferansı ya da Londra Protokolü, Yunanistan'da istikrarlı bir hükûmet kurmak için toplanan uluslararası bir konferanstı. Üç Büyük Güç (Büyük Britanya, Fransa ve Rusya) arasındaki müzakereler, bir Bavyera Prensi Otto altında Yunanistan Krallığı'nın kurulmasıyla sonuçlandı ve kararlar o yıl Konstantinopolis Antlaşması'nda onaylandı. Anlaşma, daha önce Sırbistan Prensliği'nin hükümdarlığı olan Balkanlar'daki başka bir toprak değişikliğini tanıyan Akkerman Antlaşması'nı takip etti.Yunanistan, Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını Rum İsyanında Britanya, Fransa ve Rusya'nın yardımıyla kazanmıştı. 3 Şubat 1830 tarihli Londra Protokolü'nde, üç güç kurulacak devletin sınırlarını belirlemişti ancak Yunanistan valisi Yannis Kapodistrias 1831'de Mora'daki Anabolu şehrinde suikasta uğradığında Yunan yarımadası kargaşaya sürüklendi. Büyük Güçler, savaşın resmi olarak sona ermesini ve Yunanistan'da tanınmış bir hükûmeti istedi.Mayıs 1832'de Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Henry John Temple, Fransız ve Rus diplomatlarla bir araya geldi ve Yunanlılara danışmadan Yunanistan'ın bir monarşi olması gerektiğine karar verdi. Kongre Bavyera Prensi Otto'ya tahtı teklif etti. Ayrıca hükümdarlığı Otto'nun torunlarına veya herhangi bir sorunu olmaması durumunda küçük kardeşlerine geçirecek olan veraset çizgisini de oluşturdular. Ayrıca hiçbir durumda Yunanistan ve Bavyera hükümdarlığının birleştirilmemesine karar verildi. Monarşinin ortak garantörleri olarak Büyük Güçler, Yunan İsyanı'nın sona ermesini sağlamak için Osmanlı başkenti Konstantinopolis'teki büyükelçilerine de yetki verdi.21 Temmuz 1832'de İngiliz büyükelçisi Stratford Canning ve diğer temsilciler, Arta-Volos hattı boyunca yeni Yunanistan Krallığı'nın sınırlarını belirleyen Konstantinopolis Antlaşması'nı imzaladılar.
1833 Köleliği Kaldırma Yasası

1833 Köleliği Kaldırma Yasası, 1 Ağustos 1834 tarihinde Britanya İmparatorluğu'nda uygulamaya konulan yasa.Önce Saint Helena, Seylan ve Doğu Hindistan Şirketi tarafından yönetilen bölgeleri içermeyen yasa daha sonra tüm imparatorlukta geçerli olmuştur.
1835

Güney Afrika'da Hollanda asıllı çiftçiler İngilizlerin köleleri serbet bırakması sonucu Orange ve Vaal nehirlerini geçerek Transvaal Cumhuriyeti ve Özgür Orange Devleti’ni kurdular21 Ekim, Christiana Haag, Gregoryen takvimine göre hayali bir günde öldüğü iddia edilen ilk insan (ö. 1869)2 Mart - Son Kutsal Roma İmparatoru ve Avusturya İmparatoru II. Francis öldü yerine I. Ferdinand (1793-1875) geçti
1835 Concepción depremi

1835 Şili Depremi, 20 Şubat 1835'te yerel saatle öğleden önce 11.30'da Şili'nin Concepcion kentini vuran ve 8.5 büyüklüğünde olduğu düşünülen büyük bir depremdir.Güney Amerika'nın batı sahilleri üzerinde Patagonya'nın kuzeyinden Peru'nun güneyine dek uzanan deprem açısından aktif bir bölge vardır ve tektonik olarak basitçe birbirine yaklaşan iki levha sınırındadır. Bu bölgede Nazca levhası, Güney Amerika levhasına doğru 7 cm/yıl bir hızla hareket eder, bu hareket biraz obliktir, ama denizdeki tek bir fayla tamamen absorbe edilmektedir. Bu fay hattı boyunca Nazca levhası, Güney Amerika levhasına altına dalar ve mantoya ilerler. Böylece jeolojik bir terim olan dalma-batma bölgesi adı verilen oluşum meydana gelir.20 Şubat 1835'te Concepcion'u vuran bu deprem yaklaşık olarak 2 dakika sürmüştür ve ilk 6 saniyesinde Concepcion'u yerle bir etmiştir. Depremin büyüklüğünün 8.5 değerinde olduğu tahmin edilmektedir. Bu depremle ilgili önemli tarihi tanıklıklar vardır, bunlardan en önemlisi Charles Darwin'in HMS Beagle adlı gemiyle olan bilimsel gezisi sırasında kaydettiği tanıklıklardır. Darwin deprem sırasındaysa Concepcion'un 200 mil güneyinde Valdivia kentindeydi ve depremin etkilerini şu şekilde anlatmıştır: "Sahildeydim ve dinlenmek için ormanda uzanıyordum. Aniden ortaya çıktı ve iki dakika sürdü (ama çok daha uzun göründü). Sallanmak en mantıklısıydı; dalgalanma hem bana hem de hizmetçime doğudan gelmiş göründü. Dik durmakta zorluk yoktu; ama hareket beni sersemletti. Bunu çok ince bir buz üzerinde kaymaya veya küçük bir çapraz dalgada bir geminin hareketine benzetebilirim. Böyle bir deprem en eski yapıları hemen yok eder; katı olan her şeyin simgesi olan dünya, bir sıvının üzerindeki kabuk gibi ayaklarımızın altında hareket eder; bir saniye, zihne, saatlerce düşünmenin asla yaratmayacağı garip bir güvensizlik fikrini iletir."4 Mart tarihinde Beagle yerle bir olmuş Concepcion'a gelince Darwin: " Hayatımda gördüğüm en korkunç manzara, ama yine de ilgi çekici bir görüntü." demiştir. Concepcion'un geçici Belediye başkanı Albay Ramon Boza da depremle ilgili önemli gözlemlere sahiptir. Belediye başkanı Boza: "Çok büyük bir deprem bütün nüfusu yok etti, tek bir ibadethane, kamu binası ve özel mülk kalmadı, her yer enkaz halinde, halkın sığınabileceği güvenli tek bir yer yok. Aileler başı boş ve anlık dolaşıyorlar, yüzyılımız böylesine büyük ve komple bir felaket görmemiştir." demiştir.Depremin büyüklüğünün 8.2 veya 8.5 olduğu düşünülmektedir, yaklaşık 2 dakika süren bu depremin ardından haftalarca artçılar meydana gelmiş ve her biribir öncekinden daha büyük 3 tsunami olayı gözlemlenmiştir. Kent tamamen harabeye dönmüş, katedral tarumar olmuştu ve bina enkazları sahile yığılmıştır. Bölgede sonraki günlerde bilimsel gözlemler yapan Darwin inanılmaz veriler elde etmiştir. Güncel deniz kabuklarıyla kaplı kayalar depremin etkisiyle yaklaşık 3 metre kadar yükselmişti. Depremden ötürü 50, tsunamiden ötürü de 53 kişinin öldüğü kaydedilmiştir. Depremin tahmini zararının 25 milyon dolar civarında olduğu hesaplanmıştır.
1836

23 Şubat – Teksas Devrimi : Alamo Savaşı, Santa Anna komutasındaki Meksika Ordusu tarafından çevrili bir Amerikan yerleşimci ordusuyla başladı.25 Şubat - Samuel Colt, ilk döner namlulu çok atışlı ateşli silah olan Colt revolver için Amerika Birleşik Devletleri patentini aldı.6 Mart - Teksas Devrimi : Alamo Savaşı sona erdi; 182 Teksaslı yerleşimci asker, yaklaşık 5.000 Meksikalı askerle mücadelede öldü.11 Mart - Sultan II. Mahmud, Reis ül-Küttab ve Kahya Bey'in makamlarını kaldırarak yerlerine Osmanlı Hariciye ve İçişleri bakanlıklarını kurdu.2 Ekim - Charles Darwin, daha sonra evrim teorisini geliştirmek için kullanacağı biyolojik verilerle  ile İngiltere'ye döndü.28 Kasım - Londra Üniversitesi, ilk bağlı kolejler olarak adlandırılan University College London ve King's College London ile Kraliyet imtiyaznamesi tarafından kuruldu.1836, Paradox Development Studio'nun büyük strateji video oyunları Victoria: An Empire Under the Sun, Victoria II ve Victoria 3 için başlangıç tarihi olarak hizmet ediyor.
1836 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

1836 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimi, 3 Kasım Perşembe ile 7 Aralık 1836 Çarşamba arasında dört yılda bir yapılan 13. başkanlık seçimiydi. Seçimi yeni kurulan Whig Partisi'nin dört başkan adayına karşı zafer elde eden Martin Van Buren kazanmıştır.Van Buren, başkan olarak seçimleri kazanan üçüncü görevdeki başkan yardımcısıydı ve bu olay 1988'e kadar bir daha olmayacaktı. Harrison hem popüler hem de seçim oylarında ikinci oldu ve güçlü performansı, 1840 başkanlık seçimleri'nde Whig adaylığını kazanmasına yardımcı oldu. 1836 seçimi, genel olarak istikrarlı bir iki partili sistemi geliştirmede çok önemliydi.1835 Demokratik parti Ulusal Kongresi 20-22 Mayıs 1835'te Baltimore, Maryland'de yapıldı. İki dönem sonra emekli olduğunu açıklayan görevdeki Başkan Andrew Jackson, başkan yardımcısı New York'tan Martin Van Buren'in ve 1812 Savaşı'nda bir kahraman olan Kentucky Temsilcisi Richard M. Johnson'ın bir adaylığını onayladı.Bazı Güneyliler, Johnson'ın nikahsız eşi olan bir köle kadınla ilişkisi nedeniyle aday gösterilmesine karşı çıktılar. Kongre oylamasında, Van Buren oybirliğiyle başkanlığa aday gösterildi, ancak Virginia delegeleri başkan yardımcısı adaylığı için Johnson'a karşı Senatör William Cabell Rives'ı destekledi. Ancak, Rives çok az destek gördü bu sebeple başkan yardımcısı adayı olarak Johnson aday gösterildi.Whig Partisi, 1834 ara seçimlerinde Demokrat Parti'ye karşı ana muhalefet olarak ortaya çıktı. Parti, Ulusal Cumhuriyetçi Parti, Anti-Masonik Parti, Federalist Parti'nin ardılı olarak kuruldu. Senatör John C. Calhoun ve Nullifiers da dahil olmak üzere Jackson'ın eyalet haklarına muhalefetine kızan bazı Güneyliler de geçici olarak Whig koalisyonuna katıldı.Hiçbir başkan yardımcısı adayı seçmen oylarının çoğunluğunu alamadığından, ABD Senatosu, en çok oy alan iki adayın, Richard Johnson ve Francis Granger'ın aday olduğu bir koşullu seçim yaptı.
1837 Paniği

1837 Paniği, Amerika Birleşik Devletleri'nde 1840'ların ortalarına kadar devam eden büyük bir ekonomik durgunluğa yol açan finansal krizdir. Bu dönemde kâr, fiyat ve ücretler düşerken, işsizlik arttı. Kötümserlik çok yaygındı. Paniğin iç ve dış kaynakları vardı. Batı eyaletlerindeki spekülatif borç verme uygulamaları, pamuk fiyatlarındaki ani düşüş, arazi fiyatlarına ilişkin spekülasyonlar, uluslararası altın ve gümüş para akışı ve Büyük Britanya'daki kısıtlayıcı borç verme politikaları, krizin sebepleri arasındaydı. 10 Mayıs 1837'de New York'taki bankalar madeni parayla ödemeyi askıya aldı; bu da artık bankaların ticari senetleri tam nominal değerleri üzerinden madeni paraya çevirmeyecekleri anlamına geliyordu. 1838'deki kısa süreli düzelmeye karşın, durgunluk aşağı yukarı yedi yıl boyunca devam etti. Bankalar çöktü, ticari kuruluşlar başarısızlığa uğradı, fiyatlar düştü ve binlerce çalışan işini kaybetti. Bazı bölgelerde işsizlik oranı %25'i bulmuş olabilir. Genel itibarıyla 1837-1844 arasındaki yıllar, ücret ve fiyatlarda deflasyon yılları olarak tarif edilebilir.Economic History.net – Richard Sylla's review of Peter Temin's seminal work on the Jacksonian Economy
1838

On dört bin çeroki Kızılderilisi Georgia’daki evlerinden batıya kızılderili bölgesine sürüldüler. Bu olaya Gözyaşı Yolu denir.
1839

2 Ocak - Fotoğrafın mucitlerinden biri olan Fransız fotoğrafçı Louis Daguerre ayın ilk fotoğrafını çekti.
1839-1841 Osmanlı-Mısır Savaşı

1839-1841 Osmanlı-Mısır Savaşı veya İkinci Osmanlı-Mısır Savaşı, 1839-1841 döneminde hukuken Osmanlı Mısır eyaleti valisi olan Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın ordusu ile önce Osmanlı Devleti arasında Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde kara savaşı ve sonra Osmanlı Devleti ve başta Britanya olan müttefiklerinin Beyrut, (günümüzde Lübnan); Akka, Filistin ve İskenderiye kıyılarında yapılan denizden karaya bir seri hücum savaşlarıdır. Bu savaş 1840 Londra Antlaşması ile sona ermiştir.1831-1833 Osmanlı-Mısır Savaşı Kavalalı İbrahim Paşa Mısır ordusuyla Filistin ve Suriye'yi işgal etmesi; Belen Geçidi Muharebesi ve Konya Muharebesi ile Osmanlı ordularını yenik düşürmesi sonucunda ve Osmanlıların Rusya ile Hünkar İskelesi Antlaşmasını yapmasından sonra Avrupa Büyük Güçlerinin müdahale etmesiyle Mayıs 1833'te imzalanan Kütahya Antlaşması ile sonuç bulmuştu. Kavalalı Mehmet Ali Paşa Mısır yanında Hicaz ve Kandiye (Girit) valiliklerine ve oğlu Kavalalı İbrahim Paşa Şam (Suriye) valiliğini kazanmıştır ve Filistin, Suriye, Lübnan Akdeniz kıyıları Mısırlılara verilmiş olmaktaydı. Fakat bu antlaşma iki tarafı da memnun etmemişti.Kavalalıların Mısır'da uyguladıkları ve yeni ele geçirdikleri bölgelerde de aynı Mısır'daki gibi uyguladıkları asker alma ve halkın devlet ve devletin imtiyaz verdiklerine angarya çalışmaya zorlanmalarından ve Mısır idarecilerinin halka tavır ve tutumlarından büyük hoşnutsuzluk duymakta idiler. Suriye ve Filistin'de Mısırlı idarecilere karşı ayaklanmaları ortaya çıkmıştı. Bu bölgelerde bulunan Mısır güçleri sulh ve asayişi koruyamaz olmuşlardır. Böylece Mısır askeri güçleri savaş içinde kazandıkları askerî galibiyetlere rağmen bu baskılar ve zorlamalar yüzünden Mısır askerî gücünün morali ve disiplini gittikçe bozulduğu açıkça ortaya çıkmaya başlamıştı.Kavalalı Mehmet Ali Paşa Akka'yı kaybettikten sonra, bu Londra Antlaşması'nın şartlarına uymayı kabul etmek zorunda kaldı. Ancak bu antlaşma şartları yanında Sultan Abdülmecit onun Mısır ve Sudan üzerindeki hükümranlık haklarını açıkça teyit eden fermanlar da ilan etti.Londra Antlaşması (1840) ile Sultan'ın ilan ettiği fermanlar Mısır'ın özel imtiyazlı bir Osmanlı Eyaleti'nin hukuki temelini sağladı. Bundan sonra Kavalalı Mehmet Ali Paşa Suriye'den, Girit'ten, Hicaz ve Arabistan'dan askerlerini geri çekti ve Osmanlı Donanmasını İstanbul'a geri gönderdi.
184 Dejopeja

Dejopeja (küçük gezegen tanımı: 184 Dejopeja) büyük bir M-tipi Ana kuşak asteroididir. 28 Şubat 1878'de Johann Palisa tarafından keşfedildi ve adını bir Roma perisi olan Deiopea'dan aldı.Bu nesne, 66 km çapında ve 0,190 geometrik albedosu olan X tipi asteroittir. 2000 yılında alınan Fotometrik gözlemlere göre 6,441 ± 0,001 saat sinodik dönme periyoduna sahiptir. Işık eğrisi, Işık eğrisi, büyük olasılıkla 0,19 ± 0,01 büyüklüğünde bir tepeden tepeye genliğe sahip açısal bir şekle bağlı olarak üç modludur.
1840

7 Haziran – Prusya kralı III. Friedrich Wilhelm öldü. Yerine IV. Friedrich Wilhelm (1795-1861) geçti.
1840 Ahura depremi

1840 Ahura depremi, 2 Temmuz günü yerel saatle 16.00'da meydana gelmiş ve Ermenistan ile Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki Ağrı ilini etkilemiştir. Depremin merkez üssü Ağrı Dağı yakınları olup, burada bir patlamayı tetiklemiş ve köyleri yok eden bir toprak kaymasına neden olmuştur. Deprem ve hasar verici artçı sarsıntıları nedeniyle toplam 10.000 kişi hayatını kaybetmiştir. Deprem katalogları yüzey dalgası büyüklüğünü  7.4 ve Mercalli şiddet ölçeği derecesini IX (Şiddetli) olarak vermektedir.Anadolu'daki Ağrı İli, Kuzey Anadolu Fayı'nın Doğu Anadolu Fayı ve Zagros kıvrım ve itki kuşağı ile kesiştiği noktanın yakındadır. Bu üç özellik Anadolu, Arap ve Avrasya levhalarının levha sınırlarını belirlemektedir. Üç tektonik levhanın birleşme noktasında yer alan bölge, çoğunlukla doğrultu atımlı ve itmeye sahip büyük sığ depremlere açıktır.7.4  büyüklüğündeki deprem Ağrı Dağı'nın eteklerinde meydana gelmiştir. Şokla birlikte 72 km'lik (45 mil) bir yüzey kırığı meydana gelmiştir.Deprem ve lahar, Ahura'nın (günümüzde Yenidoğan) 1.000 sakininin ölmesine sebep olmuş ve Ahura Aziz Jakop Manastırı yıkılmıştır. Avacıg, Pambukh ve Gailatu bölgeleri harap olmuş; neredeyse her köy yok olmuştur. Birçok ev yıkılmış ve Doğubayazıt'ta bir kale harabeye dönmüştür. Depremden sonra çok az ev sağlam kalmıştır. Ağrı Dağı'ndan daha uzak bölgelerde toprak sıvılaşması ve toprak kaymaları meydana gelmiştir. Yerdeki çatlaklardan kum püskürmesine yol açan depremde Aralık köyü ve birkaç askeri tesis de yıkılmıştır. Nahçıvan ve Şarur bölgelerinde en az 7.821 ev ve 24 ibadethane yıkılmıştır. Rusya'da yaklaşık 49 kişi öldü ve 30 kişi yaralanmıştır. Kayma ayrıca Metsamor Nehri'ne geçici olarak bir set çekmiştir. Arpaçay'da yaşayan 1.900 kişi de dâhil olmak üzere, 10.000 kadar kişi depremde ve depremin etkilerinden dolayı hayatını kaybetmiş olabileceği düşünülmektedir. Eçmiyazin, Erivan, Garni, Van, Tiflis, Tebriz ve Gümrü gibi şehirler hasar görmüştür.Depremin meydana geldiği gün Ağrı Dağı'nda Bandai tarzı bir freatik patlama tetiklenmiştir. Zirvedeki buzul eriyerek köyleri gömen bir laharla sonuçlanmıştır. Lahar ve heyelan volkanın tabanına yakın bir yerde birikerek büyük bir alüvyon yelpazesi oluşturmuştur. 2006 yılında yapılan akademik bir çalışmada, 3×108 m3 volkanik malzeme ve buzul eriyiğinin saniyede 175 metre hızla vadiden aşağı aktığı tahmin edilmektedir. Yanardağın üst kuzey kanadı boyunca uzanan fissür bacalarından piroklastik bir akış oluşmuştur ve bu akış kuvvetle muhtemel depremle ilişkilidir.Yanardağın kuzeydoğu kanadında büyük bir heyelan meydana gelmiş ve Ahura Kanyonu'nu oluşturmuştur. Heyelan, deprem ya da patlama nedeniyle tetiklenmiştir. Ahura köyünü ve manastırını yok etmiştir. Hareket, doğal bir barajın oluştuğu 900 metre yükseklikte durmuştur. Bu baraj birkaç gün sonra yıkılmış ve civardaki köyler sular altında kalarak tahrip olmuştur. Ek toprak kaymaları da sele neden olmuştur. Tali etkilerde toplam 4,000 kişi hayatını kaybetmiştir.
1840 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimleri

1840 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimi, 30 Ekim Cuma ile 2 Aralık 1840 Çarşamba tarihleri ​​arasında dört yılda bir yapılan 14.  başkanlık seçimiydi. Büyük bir ekonomik durgunluğa yol açan 1837 Paniği'nin gölgesinde yapılan seçimde Whig adayı William Henry Harrison, görevdeki mevcut başkan Martin Van Buren karşısında seçimi kazanarak ABD'nin dokuzuncu başkanı seçilmiştir. Bu aynı zamanda Whig partili bir başkan adayının ilk seçim zaferiydi.Whig parti kongresi, önceki seçimdeki üç başkan adayının en başarılısı olan Ohio'lu emekli general William Henry Harrison'ı başkanlığa aday gösterdi. Harrison, parti kurucusu Henry Clay ve General Winfield Scott'a karşı yaptığı oldukça çekişmeli kongre oylamasında ancak beşinci turda zafer elde edebildi. Harrison, bir köle sahibi ve aristokrat olmasına rağmen, parti içinde basit ve sıradan biri olarak algılanıyordu. Kongre, başkan yardımcılığına ise Virginia'dan eski Senatör John Tyler'ı aday gösterdi.Görevdeki başkan Van Buren, Mayıs 1840'ta Baltimore'da düzenlenen parti kongresinde yeniden başkanlığa aday gösterildi.Demokrat Parti kongresi, görevdeki başkan yardımcısı Richard M. Johnson'ı yeniden aday göstermeyi reddetti, kongrede alternatif bir aday üzerindede anlaşamayınca resmi bir aday belirlenemedi.1830'ların ortalarında geniş bir halk kesiminde Masonluğa yönelik olumsuz görüşlerin zayıflamaya başlamasından sonra Anti-Mason Partisi dağılmaya başlamıştır. Parti içindeki üyeler birer birer Whiglere geçmeye başlamıştı. Zaten halihazırda aday göstermeyerek Whig Parti adayı William Henry Harrison'ı desteklemişlerdir. Aralık 1840'da parti fesh edilerek üyeleri Whig Partiye katılmıştır.James G. Birney, Myron Holley, Joshua Leavitt ve Gerrit Smith, bir araya gelerek kölelik karşıtı bir partinin kurulmasını planladılar. Temmuz 1839'da, Amerikan Kölelik Karşıtı Derneği'nin Cleveland toplantısında Holley tarafından kölelik karşıtı bir partinin kurulması önerisi sunulmuş ve başarısız olmuştur. Bir partinin kurulmasını destekleyen üyeler ise Warsaw, New York'taki bir toplantıda bir araya gelerek Birney'i başkanlık için, Thomas Earle'yi ise başkan yardımcılığına aday göstermiştir. Henüz bir isme bile sahip olmayan bu topluluk 1 Nisan 1840'da Albany, New York'ta bir araya gelerek hem parti ismine karar kılmış, hemde Birney ve Eagle'nın adaylıklarını resmiyete kavuşturmuştur.Amistad filminde, Van Buren, Nigel Hawthorne tarafından canlandırılmıştır. Filmdeki bu sahneler tarihsel yanlışlıkları nedeniyle eleştrilere maruz kaldı."The Campaign of 1840: William Henry Harrison and Tyler, Too" high school level lesson plans and documents
1840 Birlik Yasası

1840 Britanya Kuzey Amerikası Yasası () veya bilinan adıyla 1840 Birlik Yasası (), Birleşik Krallık Parlamentosu'nda 23 Temmuz 1840'ta alınan karar sonrasında 10 Şubat 1841'de ilan edilen, Aşağı Kanada ile Yukarı Kanada'nın Kanada Eyaleti adıyla birleşimini sağlayan yasadır.
1840'lar

1800'ler | 1810'lar | 1820'ler | 1830'lar | 1840'lar | 1850'ler | 1860'lar | 1870'ler | 1880'ler | 1890'lar 1840 | 1841 | 1842 | 1843 | 1844 | 1845 | 1846 | 1847 | 1848 | 1849On yıl boyunca, dünya çapında pek çok ülke (özellikle Avrupa) birçok isyan ve ayaklanma gördü. Bunların en önde gelenleri 1848'de meydana geldi. Ayaklanmaların yanı sıra, Amerika Birleşik Devletleri'nde halk Kaliforniya gibi kıyı yerleşimlerine göç etmeye başladı. Altına hücum on yılın ikinci yarısında ortaya çıktı.
1840'larda futbol

1848 – Cambridge Üniversitesi'ndeki bir kurul, genel futbol kurallarını yaratma girişiminde bulundu. Bu kurallar kitabı daha sonraları Cambridge kuralları olarak bilindi ve futbolu çok etkiledi.1848 – Cheltenham'da biri tribünde ikisi sahada olmak üzere ilk kez bir karşılaşmada üç hakem kuralı uygulandı.
1841

20 Nisan - İlk dedektif öyküsü Morgue Sokağı Cinayetleri yayımlandı. Edgar Allan Poe'nun eserinde Paris'li Bay C. Auguste Dupin'in seri cinayetleri ortaya çıkarmadaki çözümleyici zekası betimleniyordu.
1841 Boğazlar Sözleşmesi

1841 Boğazlar Sözleşmesi, Avusturya İmparatorluğu, Fransa Krallığı, Birleşik Krallık, Prusya, Rus İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu'nun 13 Temmuz 1841'de Londra'da imzaladığı uluslararası sözleşme.Mısır isyanı sonunda Osmanlı İmparatorluğu'nin tam bir çöküntü içine düştüğü ortaya çıkınca Boğazlar meselesi önemli bir konu olarak ön plana çıktı. Çünkü, Akdeniz'in doğu kapısı durumunda olan İstanbul ve Çanakkale Boğazları, devletlerarası ilişkiler ve dengeler açısından hayati önemi haizdi. Aslında, bu safhada boğazlar, Birleşik Krallık veya Rusya'nın kontrolüne girebilirdi. Fakat bu güçler karşı karşıya gelmemek için ve dengelerin muhafazası maksadıyla bu türden uygulamaya teşebbüs etmediler.(a) 1535 kapitülasyonlarıyla Fransız bayrağı taşıyan ticaret gemilerine tüm Türk limanlarına girip çıkmak müsaadesi verildi. Bu müsaadeler zaman zaman diğer devletlere de tanındı.(b) 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması Rus ticaret gemilerine Boğazlardan serbestçe geçebilmek hakkını tanıdı.(c) 1798 ve 1805'te Rusya ile yapılan ittifak antlaşmalarında Rus savaş gemilerinin Boğazlardan geçeceğine dair hükümler konuldu. 1806'da iki devlet arasında çıkan savaş bu antlaşma hükümlerini geçersiz kıldı.(d) 1809'da Birleşik Krallık ile imzalanan Kale-i Sultaniye Antlaşması'nda Boğazların tüm devletlerin savaş gemilerine kapalı tutulması prensibi kabul edildi.(e) 1829'da Edirne Antlaşması'na, Boğazların bütün devletlerin ticaret gemilerine açık tutulacağı hükmü kondu. (Md: 7)(f) 1833 tarihli Hünkar İskelesi Antlaşmasının gizli maddesinde, Osmanlı Devleti'nin Çanakkale Boğazını Rusya lehine kapatacağına, yani hiçbir yabancı savaş gemisinin hiçbir sebep ve bahane ile Çanakkale'den giriş yapmasına müsaade etmeyeceği hususuna yer verildi.Bundan da anlaşılıyor ki, Osmanlı Devleti bu dönemlerde Boğazlar Statüsünün sorumluluğunu Avrupa büyük devletleri ile paylaşma durumuna girmiştir.Mısır meselesinden sonra ise Boğazlar, Rusya'nın kontrolünden alınmış ve tekrar Avrupa büyük devletlerin taahhüdü altına verilmiştir.Bu antlaşma ile Boğazların barış zamanında savaş gemilerine kapalılığı uluslararası yükümlülük altına alınmıştır. Boğazların kapalılığı kavramı yalnız barış zamanı ile sınırlıdır. Osmanlı Devleti savaşa girdiği takdirde Boğazlar üzerinde istediği gibi tasarruf edebilecektir. Yani, dilediği devletin savaş gemilerine açabilecektir. Nitekim, bu prensip Kırım Savaşı'nda uygulanacak, İngiliz ve Fransız savaş gemilerinin Karadeniz'e geçmelerine izin verilecektir.Sonuç olarak; 1841 yılında Osmanlı İmparatorluğu üzerindeki Rus nüfuzu ve baskısı gerilemiş; Fransa'nın Mısır üzerindeki etkinliği ortadan kalkmış; Hünkar İskelesi Antlaşması hükümleri sona ermiş; İngiltere ise en kazançlı ülke durumuna gelmiştir.
1841 İzmir Yangını

1841 İzmir Yangını 29 Temmuz 1841 tarihinde İzmir'de oluşan bir yangın. Daha çok Türk ve Yahudi mahallelerinde etkili oldu ve şehrin yaklaşık üçte ikisi ve on bin civarında ev ve dükkân yandı.Yangından birkaç gün sonra İzmir'e uğrayan Blanqui durumu şöyle bildiriyor, "İzmir birkaç gün önce evlerinin üçte ikisini yok eden korkunç bir yangınla tahrip olmuştu. Bizim girdiğimiz ilk mahalleler bir kül yığınından ibaretti". Bu yangın İzmir Yahudi mahallesinin büyük kısmını yok etti. Yerli bir Fransız gazetesine göre yüzlerce Yahudi evi, 7 sinagog ve birer Yahudi kütüphane ve hastane yandı. Sonradan Avrupa Yahudileri İzmir Yahudilerine yardım gönderdiler.
1842

2 Aralık - C. W. Alcock, İngiliz futbolcu, futbol hakemi, kriketçi, gazeteci, yazar ve spor yöneticisi (ö. 1907)
1842 Atlantik kasırga mevsimi

1842 Atlantik kasırga mevsimi Meksika Körfezi ve Amerika Birleşik Devletleri'nin doğu kıyısında etkili olmuş; İber Yarımadası'nı doğrudan etkileyen tropikal siklonlar meydana getirmiştir. Mevsimin Atlantik kasırga veritabanı kapsamında olmaması nedeniyle, bu dönemde gerçekleşen hava olaylarına ilişkin kısıtlı bilimsel veri mevcuttur. Temmuz ayında gözlemlenen ve Kuzey Karolina kıyısında etkili olan fırtına 1842 Atlantik kasırga mevsiminin kayda değer ilk hava hareketidir.24 Ekim'de doğu Atlantik'te gözlemlenen kasırga İspanya'yı etkilemiş ve 2005'te aynı bölgeden doğan Vince Kasırgası'yla ortak özellikler sergilemiştir.
1843

3 Mart - David Porter), Amerika Birleşik Devletleri Donanması'nda görev yapmış bir amiral (d. 1780).
1844

Günümüzde kullanılan Türk Bayrağı, Sultan Abdülmecid tarafından Osmanlı Bayrağı olarak yürürlüğe konuldu.
1844 Yılında İngiltere'de İşçi Sınıfının Koşulları

1844 Yılında İngiltere'de İşçi Sınıfının Koşulları (Almanca: Die Lage der arbeitenden Klasse in England Friedrich Engels'in en ünlü çalışması.Victoria devri'nde İngiltere'deki işçi sınıfının koşullarının anlatıldığı bu çalışma, Engels'in ilk kitabıdır. Engels'in 1842-1844 yılları arasında kaldığı Manchester'da yazdığı bu kitap, 1845 yılında Almanca olarak basılmıştır. Manchester, o sıralarda Sanayi Devrimi'nin hızla yaşandığı şehirlerden biriydi, Engels de bu çalışmasında hem kendi gözlemlerinden hem de o dönemde yayımlanan çeşitli rapor ve makalelerden yararlanmıştır.Endüstriyel işçi sınıfının durumunun özetlendiği bu kitap, konunun Alman takipçilerine sesleniyordu. Babasının ortak olduğu firmada çalışması için yollandığı Manchester`da yaptığı gözlemler Engels'i daha radikal bir düşünceye taşımıştır. Daha sonra Paris'e gelerek Karl Marx'a bu çalışmasını göstermiş ve Marx ile ömür boyu sürecek bir dostluğa başlamışlardır. Kitap ancak 1887 yılında İngilizce'ye çevrilmiştir.
1845

29 Ocak - Amerikalı şair Edgar Allan Poe tarafından yazılan Kuzgun ilk defa New York kentinde yayınlandı.Henry Vaughan (mimar) İngiliz Gotik mimari tarzında kilise mimarisi üzerinde uzmanlaşmış Amerikalı mimar. (ö. 30 Haziran 1917)
1847 Arnavut İsyanı

1847 Arnavut İsyanı, 1839 senesinde Arnavutluk'ta küçük bir yerden başlayan ve 1847 senesine kadar durumu daha da ilerlemiş isyan.
1848

Kaliforniya'da altına hücum başladı. Servet arayan Çinli göçmenlerle dolu ilk gemi San Francisco'ya vardı.
1848 Fransız Devrimi

Fransa'daki 1848 Devrimi, bazen Şubat Devrimi (révolution de Février) olarak da söylenmektedir, Avrupa'daki 1848 devrimlerinin bir parçasıdır. Bu devrim 1830-1848 arasında hüküm süren Orleans monarşisini bitirip 2. cumhuriyet'in kurulmasına neden oldu.
1848 Macar Devrimi

1848 Macar Devrimi, Avrupa'daki birçok 1848 devriminden biridir. Habsburg topraklarındaki diğer 1848 devrimleriyle yakın ilişkiliydi. Habsburg Krallığı'ndaki devrim, Habsburg kraliyeti tarafından hükmedilen Avusturya İmparatorluğu'ndan istiklal savaşına dönüştü.Liderleri Lajos Kossuth, István Széchenyi, Sándor Petőfi ve Józef Bem idi. 15 Mart olan devrimin başlayış yıl dönümü, Macaristan'ın üç milli bayramından biridir.Bu sıralarda Osmanlı İmparatorluğu'na sığınan Lajos Kossuth, Kütahya'da bugünkü Kossuth Evi Müzesi'nde kalmıştır.
1848 Prag Slav Kongresi

1848 Prag Slav Kongresi (Çekçe: Slovanský sjezd, Slovak: Slovanský zjazd/kongres); 2 - 12 Haziran 1848 tarihleri arasında meydana gelmiş, neredeyse Avrupa'daki her Slav topluluklarından katılımcının olduğu ilk kongredir.Kongrenin fikir babaları Pavel Jozef Šafárik ve Josip Jelačić olsa da organizasyon, Çek asıllı František Palacký, Karl Zapp, Karel Havlíček Borovský ve František Ladislav Rieger isimli aktivistler tarafından gerçekleştirilmiştir.Kongrenin asıl amacı başından beri belli değildi. Bir amaç eksikliğinin yanı sıra, kongreyi planlayanlar arasında toplantının gündemi ve formatı üzerine de tartışmalar yaşanmıştır.Konferans üç bölümden oluşmaktadır: Lehler ve Ukraynalılar (Rutenler), Güney Slavları ve Çek-Slovaklar. Kongrede toplam 340 delege arasında en büyük sayı Çek-Slovak bölümünden geldi. 237 Çek-Slovak ile birlikte 42 Güney Slav ve 61 Polonyalı-Ukraynalı katıldı. Müzakerelerde kullanılan anadil Almanca olmuştur.Kongrede Slavların hayatlarında Avusturya'nın rolü hakkında tartışmalar vardı. Dr. Josef Frič, "birincil hedefin Avusturya'nın korunması" olduğunu savundu ve Kongre'nin "yalnızca yöntemlerde farklılık gösterdiğini" söyledi. Bu düşünceye Ľudovít Štúr itiraz etti ve amaçlarının kendi kendilerini korumak olduğunu belirtti. Konferansta bu tip ayrılıklara sıklıkla rastlandı.10 Haziran civarlarında konferansta önemli bir açıklama yapıldı. Açıklama, Slav halklarının zulmüne bir son verilmesini talep eden güçlü bir şekilde ifade edilmiş bir bildiriydi. Slavların amacı intikam değildi. Siyasi güçleri veya büyüklükleri ne olursa olsun, tüm ulusların tam eşitliğini tanımaya ve bu konuda kendilerini bilfiil desteklemeye hazır olan tüm komşu ülkelere dostluk eli uzatma niyetindeydiler. Avrupa'nın tüm Slav halkları arasında bir tür birlik olduğunu gösterdiği için bu olay önemli bir gelişme olarak görülmektedir.Kongre, Prag'daki Avusturya garnizonunun barışçıl bir gösteriye ateş açması nedeniyle patlak veren 1848 Prag Ayaklanması nedeniyle 12 Haziran'da yarıda kesildi. Bu durum Hamsin Bayramı'na denk gelmesi nedeniyle ilerleyen zamanlarda Beyaz Pazar Olayları olarak anılmaya başlandı. Delegeler durumdan bezip kongreyi terk etti. Hatta bazıları, Kongre'nin devrimci doğası nedeniyle tutuklandı. Tutuklananlar arasında, 1848 Prag olaylarına karıştığı için 1849'da Dresden'de yakalanan ve Rusya İmparatorluğu'na sürülen Mikhail Bakunin de vardı.Pavel Jozef Šafárik, Slovak dil uzmanı, şair, edebiyat tarihçisi ve etnograf, Çek-Slovak yönetim kurulu başkanı.Ľudovít Štúr, Slovak şair, gazeteci, yayıncı, öğretmen, filozof, dilbilimci ve Macaristan Parlamentosu üyesi.Komisyon, František Palacký ve Mikhail Bakunin'in önerliğinde oluşturuldu. Leon Sapieha tarafından yönetildi ve Leh-Ruten ilişkileri konularını tartıştı. Galiçya Rutenleri (modern Ukraynalılar),  Yüksek Ruten Konseyi ve Ruten Kurultayı adlı siyasi organizasyonlar tarafından temsil ediliyordu.Karol Libelt, Polonyalı filozof, yazar, politik ve sosyal aktivist, sosyal hizmet uzmanı, Leh-Ukrayna yönetim kurulu başkanı.
1849

15 Mart - Giuseppe Caspar Mezzofanti, İtalyan Katolik kardanali, ünlü dilbilimci ve hiperpoliglot (d. 1774)
185 Eunike

Eunike (küçük gezegen tanımı : 185 Eunike), yaklaşık 157 kilometre çapında, karanlık ve büyük bir ana kuşak asteroididir. İlkel bir karbonlu bileşime sahiptir.Christian Heinrich Friedrich Peters tarafından 1 Mart 1878'de Clinton County, New York'ta keşfedildi. Adını Yunan mitolojisinde adı 'mutlu zafer' anlamına gelen bir Nereid olan Eunike'den alır. Bu ad, Ayastefanos Antlaşması (1878) ile asteroidin keşfi aynı zamana geldiğinden, bu antlaşmayı kutlamak için seçildi.2010 ve 2014 yılları arasında yapılan fotometrik gözlemlere dayanarak, bu asteroit 21,812 ± 0,001 saatlik bir dönüş periyoduna ve büyüklük olarak 0,08 ± 0,01'lik bir parlaklık değişimine sahiptir. Karşı konumda, mutlak büyüklük 7,45 ± 0,01'de ölçülmüştür. 4 Vesta'dakine benzer bir hemisferik albedo ikiliği gösterir.
1850

Valide Sultan Mektebi adi ile ilk sivil lise kuruldu. Bugünkü adıyla Cağaloğlu Anadolu Lisesi (21 Mart)
1850 Uzlaşması

1850 uzlaşması ABD tarihinde seri halinde kabul edilmiş 5 beyannamedir. Uzlaşmanın amacı Meksika-Amerika Savaşı sırasında Birlik'ten ayrılmaya eğilimli bölgeleri Birlik'te tutmaktı. Uzlaşma ile kuzey ve güney arasındaki kölelik sorununun da çözümü amaçlanmıştı. Bu uzlaşma 1861'de başlayacak olan ABD İç Savaşı'nı bir süre erteledi ama tamamen engelleyemedi.Utah ve New Mexico'ya kendi geleceklerini tayin etme hakkı verildi. Yapılacak seçimler sonucunda serbest ya da Birleşik Devletler'e bağlı olabileceklerdi.Teksas Cumhuriyeti topraklarından vazgeçerek Birleşik Devletler'e katılacak, bunun karşılığında ABD, bu devletin Meksika'ya olan 10.000.000 $'lık borçlarını ödeyecekti.
1850'ler

1840'lar | 1850'ler | 1860'lar | 1870'ler | 1880'ler | 1890'lar | 1900'ler | 1910'lar | 1920'ler | 1930'lar
1850'lerde futbol

1855 İngiliz üniversitesi takımlarının, İsviçre'de maç yapmaları ile futbol, ilk defa Avrupa kıtasına geçmiş oldu.1857, 24 Ekim — İngiltere'nin Sheffield kentinde Sheffield FC kuruldu. Kulüp İngiltere Futbol Federasyonu ve FIFA'nın yönetim birimleri tarafından Dünya'nın en eski kulübü sayılır.
1851

1 Mart - Victor Hugo Fransa Ulusal Kongresi'nde ilk kez "Avrupa Birleşik Devletleri" terimini kullandı.8 Mart - İsmail Gaspıralı (Gasprinskiy), Kırım Tatarı eğitimci, yayıncı ve politikacı (ö. 11 Eylül 1914).? - Sadettin Paşa - 1896 yılında Doğu Anadolu'da önemli anılarını yazan ve devlete rapor sunmuş önemli Osmanlı paşası (ö. 1908).10 Temmuz - Louis Daguerre, Fransız sanatçı, kimyager ve dagerreyotipi yönteminin mucidi. (d. 18 Kasım 1787)4 / 7 Ekim - Manuel de Godoy, "Barış Prensi" olarak da bilinen İspanya başbakanı. (d. 12 Mayıs 1767)
1852

Amerikalı mucit Elisha Graves Otis (1811-1861) yeterli koruyucu tertibata sahip ilk mekanik asansörü yaptı
1853

2 Mayıs - Bezmiâlem Valide Sultan, Osmanlı Padişahı II. Mahmud'un ikinci eşi ve padişah Abdülmecid'in annesi
1853 Kopenhag kolera salgını

1853 Kopenhag kolera salgını, Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da gerçekleşen şiddetli kolera salgınıdır. 1853 yılındaki 3. kolera salgının parçasıdır. 4.800 kişi salgın nedeniyle ölmüştür.Tıbbi profesörler, 1840'lı yıllarda uygun sıhhi tesisat ve hizmetlerin eksik olduğunu, şehir surlarının dışındaki gelişmelerin nüfus artışıyla sınırlandırılması gerektiği gibi çeşitli uyarılarda bulunuyordu.Salgın, 11 Haziran 1853 yılında başladı. Ekim aylarına kadar şiddetini devam ettirdi. Toplam olarak 7219 kişi hastalığa yakalandı, 4737'si öldü. Kopenhag'dan diğer 24 ilçeye de yayılarak 1951 kişi öldü.Kolera salgının anahtar faktörü Kopenhag istihdamını durdurmakla gerçekleşti denebilir. Kolera salgını şehirde yeni sığır pazarı yapımında etkili oldu. Çeşitli hayırseverler tarafından şehir dışında sağlık evleri yapımı gerçekleşti. Tıp Birliği sosyal konutlama çalışmalarında ön planda yer aldı.
1855 Bursa depremi

28 Şubat 1855'te, resmî olarak kaydedilen büyüklüğü 7,5 olan Mustafakemalpaşa, Bursa merkezli bir deprem gerçekleşti. Deprem, bütün Bursa'da ve diğer komşu şehirlerde şiddetli yıkıma sebep oldu. 300 kişi öldü ve binlerce ev ve işyeri harabe oldu ve bazı tarihsel anıtlar ve camileri de içeren yapılar çöktü. Daha sonra yangın şehir içinde yayıldı ve toplam ölü sayısını artırdı.11 Nisan 1855 28 Şubat depreminin bir artçı şoku resmi olarak 7,0 büyüklüğünde kaydedildi. Bu artçı şok Gemlik'ten Mudanya'ya kadar olan bölgeyi etkiledi. 1.300 kişi öldü.Bursalı Gökmenzade Hacı Çelebi, Osmanlı Türkçesi ile yazdığı İşaretnüma adlı eserinde bu ve Bursa bölgesinde yaşanmış diğer depremleri aktarır.
1856

10 Temmuz - Nicola Tesla, Sırp asıllı fizikçi, mucit, makine mühendisi ve elektrik mühendisi (ö. 1943).
1857

8 Mart - ABD'nin New York kentinde 40.000 dokuma işçisi insanca çalışma koşulları istemiyle greve başladı. Ancak polis grevcilere saldırdı ve çıkan yangında çoğu kadın 129 işçi can verdi.27 Kasım - Charles Scott Sherrington, İngiliz nörofizyolog, histolog, bakteriyolog ve patolog (ö. 1952)5 Eylül - Auguste Comte, Fransız sosyolog, matematikçi ve filozof. Sosyolojinin babası olarak tanımlanmaktadır (d. 1798).26 Kasım - Joseph Freiherr von Eichendorff (Joseph Karl Benedikt von Eichendorff), Alman romantizm'in önemli lirik şair ve düzyazı yazarlarındandır (d. 1788).
1857 Meksika Anayasası

1857 Meksika Birleşik Devletleri Federal Anayasası () veya kısa kullanımıyla 1857 Meksika Anayasası, Ignacio Comonfort'un başkanlığı döneminde Birlik Kongresi'nde yapılan görüşmeler sonucu belirlenen ve 5 Şubat 1857'de, 1824 Anayasası'nın yerine yürürlüğe giren Meksika anayasası. Anayasaya, bazı maddelerinden ötürü karşı olan muhalif muhafazakârlar yaşandı. Meksika Yüksek Mahkemesi Başkanı Benito Juárez'in önderliğinde kurulan liberal hükûmet, muhalefet lideri Félix María Zuloaga ile general Miguel Miramón'un önderliklerindeki muhaliflerle Reform Savaşı olarak adlandırılan savaşta mücadele etti. Liberallerin zaferiyle sonuçlanan iç savaş sonunda, Mart 1861'de yapılan seçimlerde, savaş sırasında geçici olarak devlet başkanlığı pozisyonunda bulunan Benito Juárez devlet başkanı seçildi. 1863'te ise İkinci Meksika İmparatorluğu'nun kurulmasıyla anayasa geçerliliğini yitirdi.
1858

Babür İmparatorluğu, Birleşik Krallık tarafından yıkıldı ve yerine koloni olarak Britanya Hindistanı kuruldu.
1859

Charles Robert Darwin, doğal seçilim yoluyla evrim kuramını açıkladığı "Türlerin Kökeni" isimli kitabını yayımladı.Kızıldeniz'le Akdeniz'i birbirine bağlayacak 101 mil uzunluğundaki Süveyş Kanalı'nın kazılmasına Akdeniz'deki kıyı kenti Port Said'de başlandı.İsviçreli iş insanı Henri Dunant, İtalya'da Solferino Muharebesi sonrası uluslararası Kızılhaç'ı kurmaya karar verdi.Carrington Olayı: Güneş'teki büyük patlamalardan dolayı Dünya'ya gelen jeomanyetik fırtına bütün telgraf kablolarını bozmuş ve gece bu olayı yaşayan insanlara gazete okuyabilmelerini sağlayacak kadar ışık getirmiştir.15 Mayıs – Pierre Curie,  Fransız fizikçi, eşi Marie Curie ile beraber Nobel Fizik Ödülü aldı (ö. 1906)28 Ocak : Carl Adolph Agardh, botaniste, mathématicien, économiste et homme politique suédois (d. 1785)7 Eylül: Sidi Muhammed bin Ali es-Senusi, Senusiye olarak bilinen dinsel ve siyasal hareketin kurucusu.
1859 Erzurum depremi

1859 Erzurum depremi 2 Haziran saat 10.30'da meydana geldi. 15.000 can kaybına yol açan ve 6.1 büyüklüğünde meydana gelen deprem. Mercalli şiddet ölçeğine göre en büyük şiddet IX (Şiddetli) olarak hissedildi.Erzurum'da büyük yıkımlar meydana geldi.
186 Celuta

Celuta (küçük gezegen tanımı: 186 Celuta), 50 km çapında bir ana kuşak asteroitidir. Fransız gök bilimciler Paul Henry ve Prosper Henry tarafından 6 Nisan 1878'de keşfedilmiştir. Bu, Prosper kardeşlere atfedilen son keşifti. S-tipi bir asteroit olarak sınıflandırılır.Asteroit, adını François-René de Chateaubriand, Atala (1801) ve René (1802) adlı iki kurgu eserindeki kadın karakter olan Céluta'dan almıştır. Henry kardeşler, keşiflerinden bir başkasına Atala'nın kahramanının adı olan (152) Atala'yı koymuşlardı. Hem Atala hem de Céluta, Amerikan Kızılderili kurgusal karakterleridir.2010 yılında Las Cruces, New Mexico'daki Organ Mesa Gözlemevinde yapılan bu asteroitin fotometrik gözlemleri, 19,842 ± 0,001 saatlik periyotlu bir ışık eğrisi ve 0,54 ± 0,02 kadirlik bir parlaklık değişimi verdi.
1860

Fransa'da Ren Nehri üzerindeki Karlsruhe'de ilk uluslararası bilimsel konferans kimyagerler tarafından düzenlendi. Konferansta Avogadro Hipotezi kabul edildi
1860 Oxford evrim tartışması

1860 Oxford evrim tartışması, Charles Darwin'in Türlerin Kökeni adlı yapıtının yayımlanmasından yedi ay sonra, 30 Haziran 1860 tarihinde Oxford Üniversitesi Müzesi'nde yapılmıştır. Tartışmaya katılanlar arasında Thomas Henry Huxley, piskopos Samuel Wilberforce, Benjamin Brodie, Joseph Dalton Hooker ve Robert FitzRoy gibi ünlü Britanyalı biliminsanları ve filozoflar bulunmaktadır.Tartışmanın bugün bile anımsanmasının temel nedeni Wilberforce'un Huxley'ye büyükanne ya da büyükbabasının maymun soyundan gelip gelmediğini sormuş olmasıdır. Huxley'nin bu soruya verdiği yanıtın, atalarının maymun olması olasılığının kendisini utandırmayacağı ancak, doğruları saptıran bir kişinin soyundan gelmiş olmanın onu daha fazla yaralayacağı biçiminde olduğu sanılmaktadır. Tartışma Huxley-Wilberforce tartışması ve Wilberforce-Huxley tartışması olarak da bilinmektedir.Tartışmanın özgün metni var olmadığından Huxley ve Wilberforce'un tam olarak ne dedikleri bilinmemektedir.
1860'lar

Özellikle Amerika kıtası büyük toplumsal gelişmeler gördü. Amerika Birleşik Devletleri'nde köleliğin kaldırılması, 1820'lerin sonlarında ve 1830'larda Avrupa'nın çoğunda köleliğin kaldırılmasından zaten muzdarip olan Atlantik köle ticaretinin çökmesine yol açtı. Amerika Birleşik Devletleri'nde, Amerika Konfedere Devletleri ile Birlik eyaletleri arasındaki iç savaş kitlesel ölümlere ve Chambersburg, Pennsylvania gibi şehirlerin yıkılmasına yol açtı; Richmond, Virginia; ve Atlanta, Georgia. Sherman'ın Denize Yürüyüşü, Amerika'nın topyekun savaşı deneyimlediği ilk zamanlardan biriydi ve demir ve çelik savaş gemileri gibi askeri teknolojideki gelişmeler ve erken makineli tüfeklerin geliştirilmesi ve ilk konuşlandırılması yıkıma eklenmişti. Amerikan İç Savaşı'ndan sonra, Ku Klux Klan gibi beyaz üstünlükçü örgütlerin yükselişi ve Özgürleşmişlere Sivil Haklar verilmesi meselesiyle Yeniden Yapılanma döneminde kargaşa devam etti.
1860'larda futbol

1860 — Avrupa kıtasının futbolda boy gösteren ilk takımı olan Lausanne Football and Cricket Club kuruldu. Cray Wanderers, Hallam FC (Sheffield FC'nin yerel hasımları), Wanderers FC, TSV 1860 München gibi diğer kulüpler de 1860'ta kuruldular.26 Aralık 1860 — Futboldaki ilk derbi olan Sheffield FC ve Hallam FC, Sandygate Road'da karşı karşıya geldi.1862 — Uppingham School'dan John Charles Thring adında bir öğretmen Cambridge kurallarından esinlenerek etkili bir futbol kuralları kitabı tasarladı.1862 — Sheffield kurallarının son uyarlaması, ilk yarı-ikinci yarı ve kale üst direğini de futbol kuralları içerisine aldı.1862 — Sheffield kurallarına köşe vuruşu da eklendi. Bu uyarlama FA tarafından 1872'de kabul edildi.1862- İngiltere liglerindeki yaşamını bugünlere kadar sürdüren en eski kulüp, Notts County FC kuruldu.
1861

4 Şubat – ABD birliğinden ayrılan köleci eyaletler Montgomery, Alabama'da toplanarak Amerika Konfedere Devletleri birliğini kurdular. Jefferson Davis bu birliğin ilk başkanı oldu.
1862

Emily Dickinson Massachusetts eyaletindeki Amherst kentinde bulunan evine kapanarak, 24 yıl sonraki ölümüne değin bir daha dışarı çıkmadı ve ölümünden sonra kendisini üne kavuşturan 1.800 şiiri yazdı.
1862 Apollo

1862 Apollo, 1932 yılında Karl Reinmuth tarafından keşfedilen bir Q-tip asteroid. 1973 yılına kadar yörüngede görünmemiştir. Göktaşı adını Yunan mitolojisi tanrılarından Apollo'nun adından almıştır.Asteroit numarası 1862 olan Apollo, 1566 İkarus gibi sürekli kayıp olsa da dönem dönem görünür hal almasıyla İkarus ve asteroit grubunun keşfini sağladı. Asteroitin özelliklerinden birisi de spin etkisinden dolayı YORP etkisi analizler sonucu gözlemlendi.2-4 Kasım 2005 tarihinde Apollo, Ay yörüngesi yakınlarında tespit edilmiş olup standartlara uygun S/2005 (1862) tanımlaması yapılmıştır. Duyuru, Uluslararası Astronomi Birliği Genelgesi (IAUC) 8627 [2] içerisinde yer alır. Yörünge çapı 3 km'dir.
1863

10 Ocak - Dünyanın ilk metro sistemi olan Londra Metrosu, Metropolitan hattı Paddington ile Farringdon arasında ilk kez hizmete girdi.13 Ocak - Darülfünun, Kimyager Derviş Paşa'nın verdiği halka açık fizik dersi ile eğitim hayatına başladı.9 Haziran - Dost Muhammed Han, Afganistan hükümdarı (1826-1863) ve Barakzay hanedanının kurucusu (d. 1793).
1864

7 Mart 1864, Ruslara yenilen ve Türkiye'ye gönderilmekte olan Adige Şapsığlara verilen süre doldu ve Şapsığ köyleri istisnasız Rus askerlerince ateşe verilip yakılmaya başlandı.
1864 Viyana Antlaşması

Viyana Antlaşması (; ), Avusturya İmparatorluğu, Prusya Krallığı ve Danimarka Krallığı arasında 30 Ekim 1864 tarihinde, Viyana'da imzalanan barış antlaşmasıdır. Bu antlaşma İkinci Schleswig-Holstein Savaşı'nı bitiren antlaşmadır. Antlaşma şartlarına göre Schleswig Prusya'ya, Holstein ise Avusturya'ya kalacaktı. Lakin bu iki bölgenin yönetimi üzerine çıkan anlaşmazlıklar Prusya-Avusturya Savaşı'nı başlattı.
1864 Çerkes Etnografya Müzesi

1864 Çerkes Etnografya Müzesi, Samsun ilinin İlkadım ilçesinde bulunan müzedir. İçerisinde Çerkes kültürüne ait eski eşyalar, aile damgaları, muhtelif eşyalar ve silahlar bulunmaktadır.Müze, pandemi dönemine denk gelse de 15 Ağustos 2020 tarihinde yaklaşık 150 yıllık bir su deposu restore edilerek ziyaretçilere açılmıştır.
1866

3 Temmuz – Sadowa Muharebesi (veya Königgrätz Muharebesi) ile Yedi Hafta Savaşı sona erdi. 23 Ağustos'ta Prag Antlaşması imzalandı.Avrupa ile Amerika arasındaki ilk başarılı telgraf kablosu atlantiğe Great Eastern gemisi tarafından döşendi.
1866-1868 Finlandiya Kıtlığı

1866-1868 Finlandiya Kıtlığı, Finlandiya ve İsveç'te yaşanan bir kıtlıktı. Kıtlık Avrupa'da doğal olarak gerçekleşen son büyük kıtlık idi.Finlandiya'da kıtlık, büyük açlık yılları (suuret nälkävuodet) olarak bilinir. Tüm nüfusun yaklaşık %8.5'i açlıktan hayatını kaybetmişti ve bu oran en sert yaşandığı yerlerde %20'ye kadar varmaktaydı. Üç yılda toplam ölü sayısı 270.000 olup normal ölüm oranınından yaklaşık 150.000 daha fazlaydı. Kıtlığın en sert olduğu yerler Satakunta, Häme, Ostrobotniya ve Kuzey Karelya'ydı.İsveç'te, 1867 yılı, Lichen'den yapılmış kabuk ekmeği nedeniyle Storsvagåret ("Büyük Zayıflık Yılı") ve Tornedalen'de Lavåret ("Liken Yılı") olarak bilinmekteydi. Yaşanan kıtlık İsveç'ten ABD'ye olan göçün büyük oranda artmasına katkıda bulundu.
1867 Avusturya-Macaristan Antlaşması

1867 Avusturya-Macaristan Antlaşması, Avusturya İmparatorluğu'nun Macarlarla imzaladığı bir uzlaşma antlaşmasıdır.1866'da Prusya-Avusturya Savaşı yenilgisi ve Alman Konfederasyonunun dağılmasından sonra prestijini kaybeden Avusturya İmparatorluğu, genel olarak Ausgleich adıyla bilinen, 1867 Avusturya-Macaristan Antlaşması ile ikili monarşi oluşturmuştur. Avusturya adına İmparator Franz Joseph, Macaristan adına Ferenc Deák tarafından yönetilen Macar bir delege tarafından imzalanmıştır. Uzlaşma ile birlikte yeni hükûmet altyapısı oluşmuştur. 8 Haziran 1867’de Avusturya İmparatoru Franz Joseph, Budapeşte’de Macaristan krallık tacını giydi. Böylece, Avusturya–Macaristan İmparatorluğu kurulmuş oldu.
1868

26 Ekim - İmparator Mutsuhito'nun talimatıyla Japonyada rönesans ve reform hareketleri kapsamında Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden mimar, mühendis, fizikçi, matematikçi, doktor gibi çeşitli meslek dallarında uzmanlar getirtilerek Japon uzmanlara eğitim verilmeye başlandı.Amerikalı mühendis George Westinghouse insan kası yerine sıkıştırılmış havayı kullanan havalı freni icat etti