barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Mehmed Baha Pars

Mehmed Baha Pars (1877, Bursa - 25 Ekim 1953, Bursa), Türk besteci. Hazırladığı Âlem-i Musiki adlı dergi, Osmanlı İmparatorluğu'nda yayımlanan ilk Osmanlıca müzik dergisi olmuştur. Aynı zamanda kendisi, operet besteleyen ilk Türk bestecidir.1877 yılında, Bursa'nın Karaşeyh mahallesinde, Şeyh Hacı Baha Efendi ile Halime Hanım'ın oğlu olarak doğdu. Babası ölünce kendisi de şeyh oldu. Bursa İdadisi'ni tamamlamasının ardından gittiği İstanbul'da, öğrenim gördüğü Aksaray'daki Darüttedris Mektebi'ni 1897 yılında bitirdi. 1902'de ise Beyoğlu'ndaki Alyans İzraelit'ten (Alliance Israélite) mezun oldu. Doğduğu yer olan Bursa'ya döndüğünde şeyhlik görevinin yanında kentteki müzik hareketinin öncülerinden biri oldu.Keman, piyano, ud, viyola ve viyolonsel çalabilen Mehmed Baha Bey, operet besteleyen ilk Türk oldu. 1 Ekim 1919'da, Osmanlı İmparatorluğu'nda yayımlanan ilk Osmanlıca müzik dergisi olan Âlem-i Musiki'yi çıkardı. On beş günde bir yayımlanan bu dergi, ancak on altı sayı yayımlanabildi ve 1920 yılının mayıs ayında yayımı sonlandırıldı.On iki yıl boyunca Vilayet Matbaası'nda müdürlük ve yazarlık yaptı. Bir yandan da Bursa Sanat Mektebi'nde Fransızca ve tarih, Bursa Darüleytamı ve Bursa Lisesi'nde müzik dersleri verdi. Çeşitli okullarda müzik dersi veren Pars, 1 Temmuz 1943'te emekli oldu.Mehmet Baha Pars'ın kardeşlerinden Hakkı Baha Bey, cumhuriyet döneminin eğitimcilerindendi. 1885'te dünyaya gelen bir diğer kardeşi Muhittin Baha, Türk Kurtuluş Savaşı esnasında Kuvâ-yi Milliye komutanlarından biri olmuş ve Bursa ile çevresinde Yunan birliklerine karşı savaşmıştı. Sonraları ise Bursa Barosu'nu kurmuş ve 18 sene boyunca milletvekilliği yapmıştı.Mehmed Baha Bey, II. Abdülhamit'in özel gelir-giderlerini idare eden Edip Bey'in kızı Nilüfer Hanım ile evliydi. Çiftin Hatice Selma (İris), Bedreddin Baha ve Umur Baha adlarında üç çocukları vardı. Umur Baha, sonraları Devlet Operası korosunda da soprano olarak görev alan bir müzisyen oldu.
Mehmed Baždarević

Mehmed Baždarević (d. 28 Eylül 1960), orta saha pozisyonunda görev yapmış Boşnak asıllı Yugoslav millî futbolcudur.Profesyonel kariyerine 1978 yılında Željezničar kulübünde başladı. Daha sonra sırasıyla Sochaux, Nîmes, Étoile Carouge kulüplerinde oynadı.
Mehmed Bedreddin Efendi (II. Abdülhamid'in oğlu)

Mehmed Bedreddin Efendi (1901-1903) —  34. Osmanlı Padişahı, II. Abdülhamid'in yedinci oğlu, çok küçük yaşta vefat eden Osmanlı şehzadesidir.Kendisi aynı zamanda 2.Abdülhamid'in oğlu şehzade Ahmed Nureddin Efendi'nin de ikiz kardeşidir. Annesi, aslen Gürcistan'dan olan Behice Hanım'dır. İkiz kardeşi Ahmed Nureddin Efendi'den birkaç dakika küçüktür. İkiz kardeşinden ayırt etmek için birine kırmızı, diğerine mavi kurdele bağlandı. Ancak ikiz kardeşi Ahmed Nureddin Efendi 1945 yılına kadar yaşarken; Mehmed Bedreddin Efendi ise henüz bebekken 2 yaşında 1903'te menenjit hastalığından vefat etmiş ve Yahya Efendi'nin mezarlığına defnedilmiştir.Kardeşi Ahmed Nureddin Efendi, onun adını anısını yaşatmak için ismini kendi oğluna vermiş, ancak o da daha henüz bebekken Paris'te ölmüştür.
Mehmed Besim Bey

Darphane-i Amire Defterdarı müşir ve vezir Ali Rıza Efendi’nin oğludur. Dini ilimler ve yabancı dil eğitimi almış ve 12 yaşında iken Mektubi-i Sadr-ı Ali odasına girmiştir. 1854 senesinde Hariciye Nezareti’nde mektupçuluğa, ardından Deâvî Nezareti Muavinliği’ne ve Meclis-i Vâlâ üyeliğine getirilmiştir. Bir süre Hariciye’de çalışmış, Divan-ı Hümayun Beylikçiliği’nde, Şura-yı Devlet üyeliğinde bulunmuştur. 19 Mayıs 1872 - 29 Temmuz 1872 tarihleri arasında İstanbul Şehremaneti (Belediye Başkanı) Olmuştur. Bu görevinden sonra Şura-yı Devlet Tanzimat Dairesi Reisliği’ne getirilmiştir. 1888 yılında emekli olmuştur.
Mehmed Bey Kulinoğlu

Mehmed Bey Kulinoğlu veya Kaptan Kulin  (‎‎; 1776-13 Ağustos 1806) bir Boşnak Osmanlı asılzade. Kulen Vakuf'ta büyüdü ve daha sonra Bosna eyaleti'nin Kaptan oldu. Ostrovika Kalesi'nin yedinci Kaptanıydı. Mişar Muharebesi'nin bir komutanıydı.Babasının unvanlarını miras aldıktan sonra Bosna Eyalet'teki en önemli askeri sınır yetkililerinden biri oldu. Ostrovika Ustası tarafından çağrıldı. Mehmed, zamanının en aktif ve savaşçı sınır kaptanlarından biriydi.İlk Sırp Ayaklanması 1804-05'te Belgradlı Hacı Mustafa Paşa'nın öldürülmesinden sonra patlak verdiğinde, Semendire Sancağı boyunca kargaşa ortaya çıktı; Sancaklı binlerce Müslümanlar mülteci, İzvornik Sancağı'na akın etmeye başladı.1805'te Luka Lazareviç liderliğindeki Sırp isyancılar, Osmanlı Sadrazamını Süleyman Paşa Üsküplü ve Mehmed Bey'in komutasındaki Bosna Eyaletinde ordusunu harekete geçirmeye teşvik ederek İzvornik'e saldırmaya başlamıştı.Mişar Muharebesi'nde Mehmed Bosnalı Osmanlı ordusunun sol kanadına, yani Bosnalı sipahilerin süvarisine komuta etti. Katılımcıların kayıtlı ifadelerine ve bazı Sırp askeri tarihçilerin analizlerine göre Mişar Muharebesi sırasında Sırp isyancılar kendilerini çoğunlukla müstahkem bir siperden savaşmakla sınırladılar ve nadiren direnmeye cesaret ettiler. Rezerv olarak tasarlanan ve siperden çok uzak olmayan Jabar köyü yakınlarında bulunan Sırp süvarileri, ilk ciddi dönemde Mehmed liderliğindeki Bosnalı sipahilerin iyi eğitimli ve deneyimli süvarileri tarafından çabucak yenilgiye uğratıldı. Mişar'da kullanın. Karşılıklı kayıplarla çatışmalar birkaç gün sürdü. Sırp isyancıların başarısı, Bosnalı Osmanlı ordusunun kuşatılmış Belgrad'a geçmesini engellemekten ibaretti. 13 Ağustos 1806'da, siperde yenilenmiş bir süvari hücumuna liderlik eden Mehmed, Dük Luka Lazareviç tarafından bir düelloya davet edildi. Mehmed, düellodan kazanan olarak çıktı, ancak daha sonra Dük Luka Lazareviç'e eşlik eden Sırp isyancılar tarafından önceden belirlenmiş bir pusuda öldürüldü. Mehmed'ın vücut Bosna aktarılır ve içinde cami avlusunda gömüldü Yanya onun, Türbesi halen yer almaktadır. Filip Vişnyiç, "Knez Ivan Knežević" (Prens İvan Prensoğlu) ve "Boj na Mišaru" (Mişar Muharebesi) şarkılarında Mehmed hakkında şarkı söyledi ve onu merkezi bir figür ve Bosna eyalet ordusunun başkomutanı olarak aldı. Mehmed yerine oğlu Ahmed Kulinoğlu Ostrovika Kalesi kaptanlığının kaptanı oldu.
Mehmed Burhaneddin Efendi (Abdülmecid'in oğlu)

Mehmet Burhaneddin Efendi (22 Mayıs 1849, İstanbul - 4 Kasım 1876, İstanbul). Sultan Abdülmecid'in Nükhetseza Hanımefendi'den olan oğludur. II. Abdülhamid'in en sevdiği kardeşiydi. Bu kardeşinin ismini oğullarından birine vermiştir (Mehmed Burhanettin Efendi). Genç yaşta veremden öldü. Mezarı Sultan Abdülmecid Türbesi'ndedir. Batı müziği öğrenmiş bestekâr bir şehzadeydi. Flüt çalardı. Mestiniyaz Hanımefendi'den (1851-1909) dünyaya gelen tek çocuğu Şehzade İbrahim Tevfik Efendi'dir.
Mehmed Burhaneddin Efendi (II. Abdülhamid'in oğlu)

Mehmed Burhaneddin Efendi (19 Aralık 1885, İstanbul - 5 Haziran 1949, New York), Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in 8 oğlundan biridir.Babasının hükümdarlığı zamanında 19 Aralık 1885 tarihinde Yıldız Sarayı'nda doğdu. İlk evliliğini Aliye Melek Nazlıyar Hanım Efendi ile 7 Haziran 1909 tarihinde Nişantaşı Köşkü'nde yaptı. Bu evlilikten 26 Kasım 1911 tarihinde Şehzade Mehmed Fahreddin Efendi ve 18 Ağustos 1912 tarihinde Şehzade Ertuğrul Osman Osmanoğlu Efendi adında iki oğlu oldu. Aliye Melek Nazlıyar Hanım Efendi ile 1919 yılında boşandılar. İkinci evliliğini 29 Nisan 1925 tarihinde Viyana'da Georgina Leonora Barnard Mosselmans yaptı. Aynı yıl ondan da boşandı. Üçüncü evliliğini 3 Temmuz 1933 tarihinde Elsie Deming Jackson ile Londra'da yaptı.Arnavutluk 29 Temmuz 1913'te bağımsızlığını ilân edince Arnavutluk tahtı Şehzade Mehmed Burhanettin Efendi'ye teklif edildi. Ama şehzade reddetti. 1921'de Iraklı generallerce Irak tahtına davet edildiyse de Birleşik Krallık karşı çıktı.Şehzade 5 Haziran 1949'da vefat edince, cenazesi gemiyle İstanbul'a getirilmek istendiyse de dönemin hükûmeti geminin yanaşmasına izin vermemiş, yolcular dahi açık denizde tahliye edilmişlerdi. Cenazesi Şam'a götürülerek defnedildi.Şehzade Mehmed Fahreddin Efendi (d. 26 Kasım 1911, Nişantaşı, İstanbul- ö. 13 Temmuz 1968, New York)Şehzade Ertuğrul Osman Osmanoğlu Efendi (d. 18 Ağustos 1912, Nişantaşı, İstanbul- ö. 23 Eylül 2009, İstanbul)
Mehmed Celal Bey

Mehmed Celal Bey (Osmanlıca:  محمد جلال بك) (d. 1863- ö. 1926) Osmanlı Devleti'nin son döneminde birçok valiliklerde ve Dahiliye Nazırlığı'nda bulunmuş bir devlet adamıydı.Mehmed Celal Bey 1863 yılında İstanbul'un Kızıltoprak semtinde doğdu. Mart 1910-Haziran 1911 tarihleri arasında Erzurum valiliği, Temmuz-Ekim 1911 tarihlerinde Edirne valiliği, Aralık 1911-Ağustos 1912 tarihlerinde Aydın valiliği,  Temmuz 1913-Haziran 1915 tarihlerinde Halep valiliği, Haziran-Ekim 1915 tarihlerinde Konya valiliği ve Kasım 1919-Ağustos 1920 tarihlerinde de Adana valiliği yaptı. Ayrıca Ekim-Aralık 1911 tarihlerinde Dahiliye nazırı, Ocak-Haziran 1913 tarihleri arasında da Ticaret nazırı olarak hizmet etti.Mehmed Celal Bey Ermeni Kırımı sırasında Halep ve Konya valilikleri yapmaktaydı. 10-13 Aralık 1918 tarihlerinde Vakit gazetesinin baş sayfasında yayınladığı 3 bölümlük yazısında Ermeni vatandaşların tehcir sırasında uğradıkları kötü muameleyi önlemek için elinden geleni yaptığını fakat bunları önleyemediği için görevinden ayrılmak zorunda kaldığını belirtmiştir.Mehmed Celal Bey'in son devlet hizmeti Temmuz 1921-Mart 1922 tarihleri arasında üstlendiği İstanbul Şehreminliğidir (Belediye Başkanlığı). 1926 yılında İstanbul'da ölmüştür.  Mezarı bugünkü Taksim Meydanı civarındaydı.  Ancak 1940 yılında bölgede yapılan geniş çaplı düzenlemeler sonucu mezarının üzerinden yol geçilerek yıkılmıştır.
Mehmed Cemaleddin Efendi

Mehmed Cemaleddin Efendi (28 Ekim 1890, Yıldız Sarayı - 18 Kasım 1946, Beyrut, Lübnan), Osmanlı şehzadesi. Babası, Sultan Abdülaziz'in oğlu Şehzade Mehmed Şevket Efendi, annesi Fatma Rûy-i Nâz Hanım Efendi'dir.Harbiye Mektebi'nin şehzadelere mahsus kısmını bitirdi. Mirliva rütbesine kadar yükseldi. Türk Musikisi öğrendi. Ut ve Lavta çalardı. Türk musikisini himaye etmiş ve müzisyenlerle dostluk kurmuştur. Besteciliklede uğraşan şehzadenin “Müstear Sirto”'su günümüze ulaştı.Cemile Destâviz Hanım Efendi ile evliliğinden iki oğlu (Şehzade Mahmud Hüsameddin Efendi ve Şehzade Orhan Süleyman Saadeddin Efendi) oldu.1924’teki sürgünde 6 ve 7 yaşlarındaki iki oğlu, hanımı ve annesiyle İstanbul'dan çıkarak Beyrut'a yerleşti.1946’da öldü. Mezarı Beyrut'dadır.
Mehmed Cemil Paşa

Abdülaziz devrinde kısa süre Hariciye Nazırlığı yapmıştır. Tanzimat Devri’nin ünlü devlet adamı Koca Mustafa Reşid Paşa’nın oğludur.1855'te Kütahya Sancağı kaymakamı oldu ve 1856 başlarında bu görevinden ayrıldı. 1856’da  Osmanlı Devleti’nin Paris sefiri olarak görev atandı.  Mahmut Nedim Paşa’nın sadrazamlığa getirilmesi üzerine 1872 yılında Hariciye Nazırlığına atanarak İstanbul’a geldi. Halil Şerif Paşa’nın  Hariciye Nazırı olmasına kadar görevini sürdürdü.
Mehmed Efendi Çeşmesi

Mehmet Efendi Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Fatih ilçesindeki Küçükayasofya mahallesinde bulunan Osmanlı dönemi çeşmedir. Banisinin ismi kitabesinde açıkça belirtilmese de peygamber ile aynı isimde olduğu yazmaktadır. Küçük Ayasofya Camii'nin önündeki sokaktadır. Kitabesi yerindedir. Bakımsız vaziyette, ön teknesi kırık ve yol kotu altındadır. Lülesi kayıp ve suyu akmamaktadır.2 sütun ve 4 satırdan oluşan kitabesi 18.yy şairlerinden Hamdî mahlasını kullanan İstanbul'da yaşayan Ahmet isimli kişiye aittir.
Mehmed Emin Bey

1861'de Bayezit'te dünyaya gelen Mehmet Emin Efendi, Rüştiye ve medreseyi bitirmiş, nahiye müdürlüğü ve kaymakam vekilliği yapmıştır. 12 Kasım 1908'de 20 oy alarak Genç'ten mebus seçilmiştir. İkinci ve üçüncü devrede de mebusluk görevini sürdüren Mehmet Emin Efendi, I. Dünya Savaşı sırasında milis alayı oluşturarak düzenli ordu birliklerine yardımcı olmuştur.
Mehmed Emin Efendi

Mehmed Emin Efendi ya da asıl adıyla Emil Schultz (1825, Sören - 20 Ekim 1892, İstanbul), Türk hukukçu, hakim ve akademisyen.1825 yılında Alman bir çiftçi olan Hermann Schultz’un oğlu olarak Sören’de doğdu. Liseden mezun olmasının ardından Rostock Üniversitesi’nde ilahiyat, felsefe ve hukuk eğitimi almıştır. Mezuniyetinin ardından Cambridge Üniversitesi’nde ve Norwich’te bulunan “Büyük Mektep” isimli bir okulda ve Fransa’da bir lisede hocalık yapmıştır.1852 yılında henüz 27 yaşındayken İstanbul’a gelmiş ve Müslüman olarak “Mehmed Emin” adını almıştır.1856 yılında Tercüme Odası’na hoca olarak atanmış ve bu durum sonrasında çevresinde “Hoca Emin Efendi” namıyla tanınmıştır. Osmanlı İmparatorluğu’nun önemli devlet adamlarından Münif Paşa, kendisinin Tercüme Odası’ndaki öğrencilerinden birisidir. Bir rivayete göre, Ahmed Cevdet Paşa’nın Fransızca hocalığını yapmıştır.Daha sonraki yıllarda ise Mekteb-i Fünun-ı Mülkiye’de altı dersi (istatistik usulü, milletler hukuku, Osmanlı Devleti muahedeleri, ekonomi politik, idare hukuku ve ceza muhakemesi usulü) birden okutmak üzere hocalığa getirilmiştir.18 Şubat 1874’te İstinaf Mahkemesi Hukuk Dairesi üyeliğine; 28 Ocak 1876 tarihinde ise Cinayet Dairesi üyeliğine getirildi. Mekteb-i Hukuk’un kuruluşu esnasında hukuk sahasındaki bilgi ve tecrübeleri (hocalık ve hâkimlik) nedeniyle müdürlük için akla gelen ilk isim oldu; 4 Ocak 1879’da Mekteb-i Hukuk’un açılış hazırlıkları ve derslerin belirlenmesi gibi işleri yapmak üzere müdürlüğe getirilmiştir.Mehmed Emin Efendi, müdürü bulunduğu Mekteb-i Hukuk-ı Şahane’deki bazı öğrencileri kayırmasından ve kendisinin idareciliği döneminde gerek öğrencilere gerekse müderrislere karşı sert, inatçı ve despot hareketlerinden dolayı 4 Kasım 1888'de müdürlükten azledilmiş ve yerine Mehmed Aziz Bey tayin edilmiştir.12 Ekim 1881 tarihinde kendisinde dördüncü rütbeden Mecidi nişanı almış ve kendisine rütbe-i ûlâ sınıf-ı sanisi tevcih edilmiştir.Türkçe’den başka Latince, Almanca, Danca, İngilizce ve Fransızca dillerini çok iyi düzeyde bilen Mehmed Emin Efendi, 20 Ekim 1892 tarihinde vefat etmiştir.Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA). DH.d.SAİD. (Başbakanlık Osmanlı Arşivi Dahiliye Nezareti Sicill-i Ahvâl Defterleri) No: 2/450Mekteb-i Hukuk'un Kuruluşu ve Faaliyetleri (1878-1900), Ali Adem Yörük, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2008
Mehmed Emin Paşa

Mehmet Emin Paşa (Isaac Eduard Schnitzer): Prusyalı Emin paşa olarak da bilinir. Asıl adı "Isaac Eduard Schnitzer" olan Alman Yahudisi kökenli, sonradan Osmanlı Devleti hizmetine girmiş olan 19. yüzyıl Afrika kâşifi.
Mehmed Emin Paşa (Maliye Nazırı)

Kartallı olan Mehmed Emin Paşa, okuyup yazacak kadar eğitim aldıktan sonra genç yaşta maliyeye girdi. Çalışkanlığı sayesinde zamanla yükselerek Vâridât Muhasebecisi oldu. Bir süre sonra Selanik Defterdarı olan Mehmed Emin, Haziran 1868’de Bahriye Muhasebeciliği ile yeniden İstanbul’a çağırıldı ve Kasım 1871’de Mâsârifat Muhasebecisi olarak tayin edildi. Ocak 1872’de Divan-ı Muhasebat Reisliği ilavesiyle Maliye Müsteşarı olan Mehmed Emin’e Mart 1872’de ikinci rütbe Mecidiye Nişanı verildi. 19 Mayıs 1872’de bâlâ rütbesiyle Maliye Nazırlığı’na getirilerek Mayıs 1873’te vezirlik rütbesi verildi. 11 Ağustos 1873’te Maliye Nazırlığı’ndan ayrılarak İzmir Valisi oldu. Ancak bu görevi uzun sürmedi. Ağustos 1873’te bu görevinden ayrılarak bir süre açıkta kaldı. Nisan 1874’te Kastamonu, bir ay sonra da Canik Mutasarrıfı oldu. Bir süre sonra da bu görevinden ayrıldı. Kasım 1875’te İcraat Komisyonu Reisi olan Mehmet Emin, Nisan 1876’da bu görevinden azledildi. 26 Haziran 1876’da Halep Vilayeti Valisi oldu. Ocak 1877’de valilikten azledildi ve daha sonra Muhacirin Komisyonu Reisi oldu. 27 Mart 1879’da vefat eden Mehmed Emin Paşa, Eyüp’teki Bostan İskelesi Mezarlığı’na defnedildi.
Mehmed Emin Vahîd Paşa

Kilisli olup doğum tarihi belli değildir. Eğitim gördükten sonra önce Maliye Kalemi’ne girdi. Aralık 1806’da mevkūfatçı olarak elçilikle Fransa’ya gönderildi. İki defa Napolyon Bonapart ile görüştü. Siyasî bir başarı kazanamadı. Sefâreti Aralık 1807 sonuna kadar sürdü. Elçilik göreviyle ilgili bir sefâretnâme hazırlayarak saraya sundu. Fransa dönüşü defter eminliğine tayin edildi. Haziran 1809’da Reîsü'l-küttâb vekili oldu. 6 Ekim 1809’dan itibaren Kütahya’da mecburi ikamete tâbi tutuldu ve bir buçuk yıl sonra serbest bırakıldı. 1811’de Tophane nâzırlığı, Ekim 1812’de Tersane eminliği görevlerine tayin edildi. İki sene sonra Tekelioğulları’nın bıraktığı mirasa devlet adına el koymakla vazifelendirildi. 20 Eylül 1814’te kendisine vezirlik rütbesi verildi. Önce Teke-Hamîd, 1816’da Hanya mutasarrıfı oldu. 1820’de vezirlik rütbesi kaldırılıp Sakız Adası'nda oturmaya mecbur tutuldu. Ocak 1821’de vezirlik rütbesi iade edilerek Sakız Adası'na muhafız tayin edildi. 1821 Sakız Adası olayları sırasında Mahrukî Ali Paşa’ya gereken yardımı yapmamakla suçlandı. Bir süre sonra görevinden istifa etti. Urla’da otururken vezirliği tekrar kaldırılıp Alâiye’ye sürüldü. 16 Temmuz 1824’te vezirliği iade edilip Halep valiliğine gönderildi. 1827’de ihmalkârlık gösterdiği ileri sürülerek vezirlik rütbesi alındı ve Konya’ya sürüldü. Ardından Bursa’ya nakledildi. Aynı yıl vezirliği dördüncü defa iade edilip İstanbul muhafızı tayin edildi. 1828’de Bosna valiliğine gönderildi. Bu göreve giderken 14 Ağustos 1828'de Çanakkale’de vefat etti ve Geyikli köyüne gömüldü.Mehmed Emin Vahîd Paşa’nın Sefâretnâme-i Fransa adlı eseri Türkçe ve yabancı dillerde birkaç defa basılmış olup burada XIX. yüzyıl başlangıcında bir Osmanlı devlet adamı ve aydınının güzergâhında gördüğü Polonya, Macaristan, Avusturya ve Fransa şehirlerinin, köylerinin, limanlarının anlatımına da yer verilmiştir.
Mehmed Emin Zeki

Mehmed Emin Zeki (d. 1880 Süleymaniye - ö. 1948 Süleymaniye) Kürt tarihçisi, edebiyatçı ve yazar. Ayrıca Çanakkale, Filistin, Irak ve Kafkas gibi cephelerinde savaşmış bir Osmanlı subayı ve devlet adamı.Mehmed Emin Zeki Beg 1880 yılında Süleymaniye'de doğdu, 1948 yılında öldü. Babası, adı Hacı Abdurrahman'dır. İlköğrenimini Mele Abdulaziz medresesi'nde yaptı.Kürtçe, Türkçe, Arapça ve Farsça dillerinin yanı sıra İngilizce, Fransızca ve Rusça da bilen Mehmed Emin Zeki, Kürt Terakkî Kulübü isimli derneğin kurucuları arasında yer almış ve 1943 yılında derneğin başkanlığına seçilmiştir. Kürt tarihçi ve yazar Alaeddin Seccadî tarafından çıkarılan ilk Kürtçe edebiyat dergisi olan  Gelâwêj'in kuruluşunda ve yazı kadrosu içinde görev almış, çeşitli yazılar yazmıştır. Osmanlı Devleti askerî tarihine dair eserleri ve Kürdoloji çalışmalarının yanı sıra şiir, hat ve resim ile de ilgilenmiştir.
Mehmed Esad Safvet Paşa

Mehmed Esat Safvet Paşa (d. 1815 - ö. 1883), Osmanlı hükûmetinde çeşitli nazırlıklarda ve II. Abdülhamit döneminde 4 Haziran 1878 - 4 Aralık 1878  arasında altı ay sadrazamlık görevinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır. Tanzimat döneminin en mühim simalarındandır. Hürriyet gazetesinin kurucusu Sedat Simavi'nin annesinin dedesidir.Babası kaza Voyvodalığında bulunmuş Sürmene eşrafından Mehmet Hulusi Ağa olan Mehmed Esad Safvet Paşa 1815 yılında İstanbul'da doğdu. Öğrenimine mahalle mektebinde başlamış, Bayezid Medresesi'nde devam etmiştir. Devlet memurluğuna 1831 yılında 16 yaşındayken Divan-ı Humayun kalemine girerek başladı. Burada asıl adına geleneklere uygun olarak Safvet mahlası verildi.Dürüst ve değerli bir devlet adamı olarak tarihe geçmiştir. Nüktedan esprili bir kişiliğe sahiptir. Eğitime çok önem verdiği bilinmektedir, torunlarının eğitime gitmek istememesi üzerine "Bu gençlere ne oluyor biz çocukken Haydar (semt)inden kar demez kış demez yürüyerek Beyazit Camisi'ne medrese eğitimine giderdik." demiştir. Safvet Paşa'nın torunu Aliye hanım Samsun Mutassarrıfı Halil Hamdi Bey'le evlenmiştir. Bu evlilikten karikatürist ve Hürriyet gazetesinin kurucusu Sedat Simavi doğmuştur. Sedat Simavi anne tarafından Safvet Paşa'nın torunudur yani anne tarafından Sürmenelidir.Altı defa Hariciye Nazırlığı, üç defa da Maarif Nazırlığı yapmıştır. 1868 yılında Maarif Nazırı iken Şimdiki Galatasaray Sultanisini (Mekteb-i Sultanî) kurmuştur, Galatasaray Lisesi o dönemde Fransızca eğitim veren bir okuldu.  1869 yılına kadar kurumsal kimliği yerleşmemiş olan Maarif Nezâreti ilk defa onun zamanında  "Maarif-i Umumiye Nizamnamesi" ile  toparlanmıştır. İlk defa bu devrede eğitim hizmeti halk işi olmaktan çıkıp devlet hizmeti olarak algılanmaya başlanmıştır.Toplam 14 defa çeşitli nazırlık görevlerinde bulunmuştur. 4 Haziran 1878-4 Aralık 1878 tarihleri arasında da 6 ay süreyle sadrazamlık görevini yerine getirmiştir.1869 Maarif-i Umûmiye Nizamnâmesi Fransa'nın Babıali'ye yaptığı tavsiye ve uyarılar neticesinde bu ülkenin eğitim yapısı dikkate alınarak  hazırlanmıştır. Ülke gerçekleri ve uygulama imkanları göz önünde tutulmadan hazırlandığından hedeflerine ulaştırılamamıştır. Bu Nizamname ile devletin eğitim sistemi yeniden yapılandırılarak yeni bir düzene tabi tutulmuştur. Yapılan yeni düzen değişikliğine göre :Kuneralp, Sinan (1999) Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber,  İstanbul:ISIS Press,, ISBN 9784281181.İnal, İbnülemin Mehmet Kemal, (1964) Son Sadrazamlar 4 cilt, Ankara: Millî Eğitim Basimevi,  (Dergah Yayinevi 2002) (Google books ,Tektaş, Nazim (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books:
Mehmed Fehmi Efendi

1852’de Vidin'de doğmuş, 29 Aralık 1879’da devlete memur olarak girmiştir. Öğretmenlikte yapan Mehmet Fehmi Efendi 1908 Osmanlı genel seçimlerinde 31 Ekim 1908’de Gümülcine'den mebus seçilmiştir. Mehmet Fehmi Efendi, II. Dönemde de Gümülcine milletvekilliğini sürdürmüştür.
Mehmed Feridun Bey

Şubat 1886-Mayıs 1887'de Atina, Aralık 1888-Mayıs 1890'de Bükreş, Mayıs 1890-Mayıs 1893'de Belgrad ve Temmuz 1894-Aralık 1896'da Madrid elçilikleri yapmıştır.
Mehmed Fevzi Paşa

1859'da Şam'da doğmuştur. Şam eşrafından Azmizade Mehmet Ali Paşa'nın oğludur. Sıbyan ve Rüşdiye mekteplerinde okumuştur. 14 Şubat 1879'da Suriye Vilayeti Meclis-i İdare Kalemine memur olarak girmiştir. 1892'de Şam belediye başkanlığına atanmıştır. Belediyenin ikiye ayrılması üzerine 1896'da başkanlıktan ayrılmıştır. 3 Ocak 1901'de Hicaz Demiryolu İnşaat İdaresi Müdürlüğünde bulunmuştur. 14 Nisan 1912'de Şam mebusluğuna seçilmiştir. 22 Temmuz 1912'de Evkaf-ı Hümâyun Nazırlığı'na getirilmiş ve 29 Ekim 1912 tarihine kadar bu görevi yürütmüştür. Bu tarihte nazırlıktan ayrılmış, daha sonra 1914'de yine Şam mebusluğuna seçilmiştir.
Mehmed Fikretov

Mehmed Fikretov 2005 yılında Bulgaristan' ın Sofya kentinde yapılan Avrupa Halter Şampiyonası'nda koparmada 135 kg, silkmede 177,5 kg ve toplamda 312,5 kg kaldırarak toplamda Avrupa üçüncüsü olarak bronz madalya kazanmıştır.Bulgar halterci, ayrıca 2008 Avrupa Halter Şampiyonası'nda ise koparmada 140 kg, silkmede 175 kg ve toplamda 315 kg kaldırarak Avrupa üçüncüsü olarak bronz madalya kazanmıştır.Mehmed Fikretov, Demir Demirev ile birlikte 69 kg sıkletinde Bulgarların en güçlü iki kozunu oluşturmaktadır. Koparması silkmesine göre daha düşük olduğu için toplam derecede geri sıralarda kalmakta ve Dünya şampiyonalarında alternatif olarak Demir Demirev kadrolara alınmaktadır. Bunun yanında Fikretov' da küçümsenmeyecek derecede silkme dereceleri olan bir haltercidir.
Mehmed Fuad Carim

1913 yılında Mülkiye Mektebi'ni bitirmiştir. İzmir Bornova Nahiye Müdürlüğü, Karesi Sancağı Hukuk İşleri Müdürlüğü, Gönen ve Adapazarı Kaymakamlıkları yapmıştır. Kuvâ-yi Milliye Teşkilatında görev yapmıştır. TBMM I. Dönem İzmit Milletvekilliği (Moskova ve Kazan Başşehbenderliğine atanması nedeniyle 24 Temmuz 1922 tarihinde istifa etmiştir) yapmıştır. Kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası sahiplerindendir.I. Dünya Savaşı süresince Teşkilât-ı Mahsusa'da çalışmıştır. Cumhuriyetten sonra Kopenhag, Milano, Marsilya başkonsolosluğu, Cidde elçisi, Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreterliği ve Rio de Janerio büyükelçisi olarak görev yaptı. Marsilya'daki görevi sırasında gösterdiği gayretlerle Türk vatandaşı Yahudileri toplama kamplarına gönderilmekten kurtaran diplomatlarımız arasında yer almıştır.Fuat Carım devlet görevlerinde çalışmanın yanı sıra yazar kimliği ile de tanınmaktadır. Ayrıca Hür Adam gazetesinde köşe yazıları da yazmıştır.İşlenmemiş Konular / Osmanlı Tarihinde Gizli Kalmış Olaylar (Güncel Yayıncılık / Fuat Carım Tüm Eserleri Dizisi)2.Pedronun Zorunlu İstanbul Seyahati / 16. Yüzyılda Türklere Esir Düşen Bir İspanyolun anıları (Güncel Yayıncılık / Anı Kitaplığı Dizisi)
Mehmed Gazzâlî

Mehmed Gazzâlî () ya da asıl adıyla Muhammed bin Durmuş, Osmanlı müderris, müellif. Lakabı olan Deli Birâder adıyla da tanınmaktadır.1466 yılında Hüdâvendigâr'da doğan Gazzâlî medrese eğitiminin ardından Muhyiddîn-i Acemî'nin yanında yer almış ve Bayezid Paşa Medresesinde müderrislik yapmaya başlamıştır. Epikürcü bir düşünce tarzına sahip olan Gazzâlî Dafiü'l-gumûm ve Rafiü'l-humûm adlı eseri telif etmiş, Şehzade Korkut'un himayesine girmiş, şehzadenin ölümünden sonra mistisizme meyletmiştir. Sivrihisar, Akşehir ve Keçiborlu'da müderris olarak görev yapmış, daha sonrasında Beşiktaş'a yerleşerek bir hamam inşa ettirmiş ancak aleyhinde dedikodular çıkmasını takiben İbrahim Paşa'nın emriyle hamam yıkılmıştır. Gazzâlî bu olaydan sonra Mekke'ye gitmiş ve 1531'deki ölümüne dek orada yaşamıştır.
Mehmed Halet Paşa

Kaptan-ı derya Abdülkadir Paşa’nın oğludur. Mehmed Halet, Bâb-ı Âlî'de yetişti ve bir dönem tersanede bulundu. Kasım 1845’te Bahriye Mektupçusu olan Mehmed Halet, 1848 tarihinde buradaki görevinden ayrılarak taşraya gidip Şam Defterdarı oldu. Mart 1854’te Anadolu Harp Ordusu Defterdarı olan Mehmed Halet, barıştan sonra Bursa Harir Nazırı, 1863’te Kıbrıs Mutasarrıfı ve Eylül 1864’te Divan-ı Ali-i Muhâsebât Reisi oldu. Nisan 1868’de bu görevden ayrılan Mehmed Halet, Mayıs 1868’de Serasker Müsteşarı olduktan sonra 20 Mart 1870’te vezaret rütbesi alarak Trablusgarp Vilayeti Valisi, Ağustos 1872’de de Edirne Vilayeti Valisi oldu. Kasım 1872’de Sivas Valisi oldu ve Eylül 1874’te bu görevinden ayrıldı. 15 Mart 1875’te Valide Sultan Kethüdası ve Şûrâ-yı Devlet Azası olan Mehmed Halet, 20 Eylül 1875’te Şehremini, 19 Ocak 1876’da Nafia Nazırı, 13 Şubat 1876’da Şûrâ-yı Devlet Azası, 2 Nisan 1876’da Meclis-i Âliye Azası oldu ve saltanat değişikliği nedeniyle kethüdalıktan azledildi. 17 Ekim 1876’da Ticaret Nazırı olan Mehmed Halet, Ocak 1877’de azledilerek Ayan Meclisi Azası oldu. Nihayet 8 Ekim 1877’de Cidde Valiliği’ne atandı. 1879 yılında öldü.
Mehmed Hurşid Paşa

Musullu Abdülcelilzade Yahya Paşa’nın kölesi olan Mehmed Hurşid Paşa, Hariciye Mektupçu Kaleminden yetişmiştir. 1857’de Maraş mutasarrıfı iken Mehmed Hurşid Paşa, bölgeye yerleştirilmesi planlanan Çerkezler ile Kafkasyalı muhacirlere ve özellikle bazı muhacirlerin Elbistan’da kalmasına Zeytun Ermenilerinin gösterdikleri tepkiler ile uğraşmıştır. 1862 yılında Adana Mutasarrıflığına getirilmiştir. 1860 yılında çıkan Suriye ve Lübnan isyanını bastırmakla görevlendirilerek Şam valiliğine atanan Keçecizade Fuat Paşa'nın maiyetinde Suriye’ye gitmiş, 1863 yılında Kudüs Sancağı mutasarrıflığına atanmıştır. 1864’te vezirlik payesi ile ile Sayda Valiliğine getirilmiştir.Ankara Valisi iken ölmüştür. Hacı Bayram Camii karşısındaki makbereye defnedilmiştir. Büyük oğlu Süleyman Sabit Bey Bükreş Sefiri iken 1885'de vefat etmiştir.Osmanlı-İran sınır anlaşmazlığının giderilmesi için 1847'de Erzurum'da toplanan uluslararası bir komisyonda; Derviş Paşa başkanlığındaki Osmanlı Devleti'ni temsil eden heyette bulunan Mehmed Hurşid Paşa Seyâhatnâme-i Hudûd adlı bir kitabı kaleme almıştır:
Mehmed Kayalar

Mehmed Kayalar (1914, Selanik - 1 Haziran 1994, Çiftlikköy), Türk emekli subay, Nur cemaatinin bilinen isimlerinden. Said Nursi'yi hayatında iki kere görmesine rağmen 12 murisinden biri.Babası Mahmut Efendi, Annesi Hüsnü Şah Hanımdır. Mehmed Kayalar 6-7 yaşlarına kadar Kayalar'da kaldıktan sonra Türk-Yunan devletleri arasındaki mubadele anlaşmasına göre ailesi ve akrabaları ile birlikte Erzincan'a yerleştirilirler.Üç çocuğundan Mehdi ve Mahmut Beyler babalarından evvel vefat ederler. Büyük oğlu Ahmet Mefhar Bey ise 2003 yılında İstanbul'da öldü.1 Mart 1937 tarihinde Askeri Harp Okulu’nu bitirerek orduya katılır. Konya, Susurluk, Kemalpaşa, Uşak, Bingöl ve Diyarbakır illerinde görev yapar.Mehmet Kayalar, 1960 ihtilalinde Selanik doğumlu olmasına rağmen 27 Mayıs 1960 ihtilalinde kürtçülük iddiasıyla  55'ler olayında  Sivas kampına sürgün edilir. Sivas kampında , ihtilalin İçişleri Bakanı olan Muharrem İhsan Kızıloğlu kampı denetlemeye geldiğinde herkes ayağa kalkar ama Mehmet Kayalar ve birkaç arkadaşı ayağa kalkmaz. M. İhsan Kızıloğlu, Kayalar’ın önünde durarak hakaret etmek ister ancak Kayalar onun hakaretine fırsat vermeden, “Senin soy ismindeki kızıllık, yüzünden görülmektedir. İsmin kızıllığı senin yüzüne aksetmiş” dedi. Kayalar daha sonra “55 Ağa” içerisinde yer alarak Çanakkale’ye sürüldü. Orada Milli Birlik Komitesi’ne yazdığı mektupta kısaca, “27 Mayıs’tan beri geçen 11 aylık zamanda maruz kaldığım acıklı muameleler, hapis ve neyfiyemdeki sıkıntılar ve bazı garazkâr neşriyatla üzerime tevcih edilen iftiraların hakikatsizliğini ifade etmek için şahsıma ait bu maruzatımı zikretmeye mecbur kaldım... Hatta bugün Şarkta Kürtçülük damarını kırdığımız ve aleyhinde bulunduğumuz için bu menfi fikri taşıyan Kürtler bize düşman kesilmişlerdir.Mehmed Kayalar 1942 yılında Risale-i Nur eserleri ile ve 1950’de Said Nursî ile tanışır. İkinci görüşmesinde emekli olmaya karar verir. Önyüzbaşı rütbesinde iken 1952 yılında emekli olur.Risale-i Nur’un ilk te’lifi Albay Hulusi Bey ve İbrahim Hulusi Yahyagil ile başlar. Neşri şarkta ve Anadolu’da yüzbaşı Mehmed Kayalar ile devam eder.Mehmed Kayalar emekli olduktan sonra Diyarbakır’da ikamet edip yöre insanlarına uzun yıllar Risale-i Nur ve Kur’an dan tefsir, hadis, fıkıh dersleri verdi.
Mehmed Konica

Mehmed bey Konitza (1881 - 1948), Arnavut bir politikacıdır. Üç kez Arnavutluk Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. Arnavut yazar Faik Bey Konitza'nın kardeşiydi.Osmanlı İmparatorluğu'nda, bugünün Yunanistan'ının parçası olan Koniçe şehrinde, Yanya Vilayeti'nde doğdu. 1913'te Londra'daki Büyükelçiler Konferansı'nda 22 Haziran 1914'te kısa bir süre için Hariciye Nazırı olarak atandı. 1918'de Dıraç Kongresi'ne başkanlık etti ve tekrar Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. Loşna Kongresine katıldıktan sonra bir kez daha Dışişleri Bakanı olarak atandı ve Fan Noli'ye Milletler Cemiyeti'ne yaptığı yolculukta eşlik etti. 28 Mart 1922'de Birleşik Krallık'ta 21 Mayıs 1925'e kadar Arnavutluk'un tam yetkili Büyükelçisi olarak atandı Aslen Ahmet Zogoğlu'nun rakibi olan Konitza, 1926'da Roma'da kendi adına müzakereleri yürüttü. Daha sonra gayri resmi bir siyasi danışman ve aracı olarak görev yaptı ve 1931 Balkan Konferanslarında Arnavutluk'u temsil etti.II. Dünya Savaşı sırasında, Mehmed bey Konitza başlangıçta İtalyanlar tarafından Roma'da hapsedildi ve daha sonra Alman işgali altında Arnavutluk Dışişleri Bakanı olarak atandı, ancak görevi almayı reddetti. Roma'daki sürgünde öldü.
Mehmed Kureyş Efendi

Mehmed Kureyş Efendi, 1864'te dünyaya gelmiştir. Rüştiyeyi bitirmiştir. İdare meclisi başkâtipliği yapmıştır. Müstafi sayılan Mehmet Selim Efendi'nin yerine 27 Şubat 1911'de 78 oy ile El-Kut Mebusu seçilmiştir. Üçüncü devrede de aynı görevi sürdürmüştür.
Mehmed Kâni Paşa

1805 yılında Sankt-Peterburg'da dünyaya gelmiştir. Anapalı Seyyid Mustafa Ağa'nın oğludur. Mısır Erkân-ı Harbiye Okulu'nda okumuştur. Türkçe, Arapça, Fransızca ve İtalyanca öğrenmiştir. 1824'te Dîvân-ı Hümâyun kalemine girmiştir. 1850'de Tırhala Mutasarrıflığı'na, 1858'de Aydın Mutasarrıflığı'na atanmıştır. Kırım Savaşı sırasında kurulan Masarif-i Harbiye Komisyonu Başkanlığı da yapmıştır. Meclis-i Muhasebe-i Mâliyye Başkanlığında, Kıbrıs Mutasarrıflığında, Bosna, Selanik, Üsküp Valiliklerinde de bulunmuştur. 1872'de Şura-yı Devlet üyeliğine atanan Kani Paşa, Defter-i Hâkânî Nazırlığı, Nafıa Nazırlığı, Maliye Nazırlığı da yapmıştır. 21 Ocak 1880'de Meclis-i Âyan üyeliğine atanmıştır. Vefatında Merkezefendi Mezarlığı’na defnedilmiştir.
Mehmed Kırkıncı

Mehmed Kırkıncı (d. 1928; Güllüce, Aziziye, Erzurum - ö. 24 Şubat 2016; Erzurum), Türk din alimi ve yazar. Nur Cemaati'nin önde gelen isimlerinden ve kanaat önderlerindendir.1928 yılında Erzurum ili Aziziye ilçesinin Güllüce köyünde doğdu. Uzun süre ilim tahsilinde bulundu. Said Nursî ile 1955 yılında Isparta'da tanıştı. Daha sonra Said Nursî'nin "evlerinizi medrese yapın" tavsiyesiyle Karanlık Kümbetin yanındaki evini medreseye dönüştürdü. 1956 yılında Fethullah Gülen'i, Nur Cemaati ile tanıştırdı. Erzurum'da Risale-i Nur ve Arapça dersleri verdi. 12 Eylül darbesinden sonra, dine ve ahlâka önem verilmesi, okullarda zorunlu din dersi okutulması tavsiyesi ile 4 Nisan 1982'de Kenan Evren'e bir mektup yazdı. Erzurum'da sürdürdüğü Risale-i Nur derslerinin yanında İslami ilimlerle ilgili derslerde verdi. Erzurum'daki evinde, ölümüne kadar Risale-i Nur dersleri vermeye devam etti. Böbrek ve akciğerlerindeki rahatsızlıktan dolayı tedavi gördüğü hastanede 24 Şubat 2016 tarihinde hayatını kaybetti.1960 Darbe İhtilâli döneminde Mehmet Kırkıncı'nın tutuklanması ile ilgili hakkında yapılan Radyo Anonsu
Mehmed Memduh Bey

Mehmed Memduh Bey (1858, İstanbul – 1919, İstanbul), Osmanlı'nın son dönemlerinde önemli görevlerde bulunmuş bürokrat, hakim, savcı, akademisyen.Mehmed Nüzhet Efendi’nin oğlu olarak 1858 yılında İstanbul’da doğdu. Sırasıyla sıbyan mektebi, Kaptan İbrahim Paşa Rüştiyesi, Mahrec-i Aklam’da okumuş, bu okulu bitirmesinin ardından Bayezid Camii’nde Arapça ve Farsça eğitimine devam etmiştir. 1882 yılında girdiği Mekteb-i Hukuk-ı Şahane’den Şubat 1885’te mezun olmuştur.Memuriyet hayatına 21 Kasım 1874’te henüz 16 (hicri takvime göre 17) yaşındayken Rüsumat Emaneti tahrirat kaleminde kâtip olarak başlamış, daha sonra sırasıyla 22 Ağustos 1875’te Maliye Hazinesi varidat muhasebesi ve 1 Şubat 1876’da İcra Cemiyeti’nde kâtipliğe tayin edilmiştir.26 Nisan 1879’da İstinaf Mahkemesi Cünha Dairesi üçüncü sınıf zabıt kâtibi, 28 Ocak 1880’de Dersaadet Heyet-i İthamiye ikinci sınıf zabıt kâtibi ve 24 Mart 1881’de İstinaf Mahkemesi Cünha Dairesi ikinci sınıf zabıt kâtibi olarak tayin edildikten sonra henüz Mekteb-i Hukuk-ı Şahane’de öğrenci iken 13 Şubat 1883’te Dersaadet İstinaf Mahkemesi müddeiumumi (savcı) muavini olarak tayin edilmiş ve hukuk sahasına giriş yapmıştır.Uzun bir süre bu görevde bulunduktan sonra Üsküdar Bidayet Mahkemesi (10 Kasım 1894) ve Dersaadet Bidayet Mahkemesi (7 Nisan 1895)’nde savcılık yapmış ve nihayetinde 17 Şubat 1896’da Umur-ı Cezaiye müdürü olarak tayin edilmiştir. Bu göreve devam ederken 22 Haziran 1900 tarihinde Mekteb-i Hukuk-ı Şahane’de “tatbikat-ı cezaiye muallimi” olarak tayin edilmiş ve bu görevi uzun yıllar boyunca sürdürmüştür.Sırasıyla Dersaadet İstinaf Mahkemesi müddeiumumiliği (14 Nisan 1902), Dersaadet İstinaf Mahkemesi ticaret kısmı reisliği (24 Ekim 1905), Mahkeme-i Temyiz azalığı (18 Aralık 1906), Mahkeme-i Temyiz baş müddeiumumiliği (15 Ağustos 1906) görevlerine tayin olduktan sonra Said Paşa kabinesinde 31 Ekim 1911 – 22 Ocak 1912 tarihleri arasında Adliye Nazırı ve Şûrâ-yı Devlet Reisi olarak görev yapmıştır.Kendisine sırasıyla rütbe-i salise (8 Ekim 1889), rütbe-i sani sınıf-ı sani (12 Nisan 1893), rütbe-i sani sınıf-ı mütemayiz (27 Kasım 1896), rütbe-i ûlâ sınıf-ı sani (27 Eylül 1898) ve rütbe-i ûlâ sınıf-ı evvel (14 Mayıs 1902) rütbeleri tevcih edilmiştir.Maarif Nezareti tarafından 2 Kasım 1904 tarihinde 537 numaralı ruhsatnameyle yayımlanmış 2 ciltlik “Tatbikat-ı Cezaiye” adlı bir eseri vardır. .Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA). DH.d.SAİD. (Başbakanlık Osmanlı Arşivi Dahiliye Nezareti Sicill-i Ahvâl Defterleri) No: 1/730
Mehmed Memduh Paşa

Mazlum Mustafa Fehmi Paşa'nın oğludur. 1839'da İstanbul’da doğmuştur. İlk öğrenimini Beyazıt ve Vâlide rüşdiyelerinde tamamladıktan sonra 1853’te intisap ettiği Hariciye Nezâreti Mektûbî Kalemi’nde edindiği tecrübe ve bilgi yanında özel gayretiyle kendini yetiştirmiştir. II. Abdülhamid ile veliahtlığından itibaren yakınlık kurmuştur. 20 Ekim 1881’de Şûrâ-yı Umûr-i Mâliyye memurluğuna getirilmiştir. 13 Kasım 1882’de Şûrâ-yı Devlet üyeliğine tayin edilmiştir. Bu arada Askerî Ceza Kanunu’nun tetkiki için oluşturulan komisyon üyeliğiyle Şûrâ-yı Devlet İstînaf ve Temyiz mahkemeleri üyeliklerinde bulunmuştur. Ayrıca II. Abdülhamid döneminde bürokrasiyi yeniden şekillendirmek ve memur alımlarını bir standarda bağlamak için oluşturulan Me’mûrîn-i Mülkiyye Komisyonu üyeliği yapmıştır. 15 Temmuz 1887’de Konya, 9 Nisan 1889’da Sivas, 13 Aralık 1893’te Ankara valiliğine tayin edilmiştir. Kıbrıslı Kâmil Paşa’nın sadâreti zamanında 31 Ekim 1895’te Dahiliye nâzırı olarak kabineye girmiştir. On üç yıl görevde kalabilmesi onun II. Abdülhamid’le uyum içinde bulunduğunu gösterir. Nitekim bu devrede Kâmil Paşa, Halil Rifat Paşa, Mehmed Said Paşa ve Mehmed Ferid Paşa kabinelerinde görev almıştır. II. Meşrutiyet’in ilânının ardından kurulan ilk hükûmette de Dahiliye nâzırı sıfatıyla yer almıştır. Ancak Mehmed Said Paşa sadâretinde oluşturulan yeni hükûmetin meşrutiyet hükûmeti olarak nitelendirilmeyip kamuoyunda tepkilere sebep olması onun 1 Ağustos 1908’de kabineden istifasına yol açmıştır. İstifasından üç gün sonra tutuklanmıştır. Diğer tutuklularla birlikte yaklaşık bir ay Zabtiye Nezâreti’nde zorunlu ikamete tâbi tutulmuştur. Ardından “Hükûmet-i Hamîdiyye Enkazı” diye nitelendirilen ve haiz oldukları rütbeleri efendiye indirilen 106 kişilik listenin üçüncü sırasında yer alarak önce Büyükada’ya, oradan Sakız Adası'na sürülmüştür. İtalya’nın Trablusgarp’ı işgali üzerine sürgünlerin Sakız’dan ayrılmasına izin verilince İzmir’e yerleşmiş, hemen ardından çıkan afla İstanbul’a dönüp ölümüne kadar münzevi bir hayat yaşamıştır. Ömrünün son yıllarını büyük ölçüde sağlık sorunları ile geçirmiştir. 9 Nisan 1925’te Kireçburnu’nda bulunan yalısında ölmüştür. Vasiyeti gereği Fatih Çarşamba’da İsmet Efendi Dergâhı’ndaki hazîreye defnedilmiştir.Memuriyete başladığında kalemde Memduh, şiirlerinde Fâik mahlaslarını kullanmıştır. Genç yaşta şiir yazmaya başladı. Düzyazı eserleri genellikle siyasi gözlem, düşünce ve önerilere dayanan risaleleridir. Eserleri:
Mehmed Nabi Bey

Mehmed Nabi Bey ya da Menemenlizade Mehmed Nabi Bey (1868-1924), Osmanlı Devleti'nin son döneminde hizmet vermiş bir devlet adamıdır.Mehmed Nabi Bey 1868 yılında doğdu. Nisan 1908-Ekim 1911 tarihleri arasında Atina elçiliği, Ekim 1911-Ekim 1912 tarihleri arasında da Sofya elçiliği yaptı. Trablusgarp Savaşı'nın bitmesinden sonra İtalya'yla imzalanan Uşi Antlaşmasının müzakerelerine katıldı. Antlaşmanın imzasından sonra Roma'da kalarak Kasım 1915 tarihine kadar Roma büyükelçiliği yaptı. 1918 yılının Ekim ayında Hariciye Nazırı oldu. Kasım ayına kadar bu görevi sürdürdü. Daha sonra Kasım 1920-Kasım 1922 tarihleri arasında Paris'e mümessil olarak gönderildi. 1924 yılında öldü.
Mehmed Namık Paşa

Müşir Mehmed Emin Namık Paşa (İstanbul, 1804 – İstanbul, 1892) 19. yüzyılda yaşamış Osmanlı devlet adamıdır. Mekteb-i Harbiye'yi kurmuş, iki defa Bağdat Valisi olarak görev almış, Osmanlı Devleti'nin Londra Büyükelçisi olmuş, Serasker ve Şeyh-ül Vüzera unvanlarını elde etmiştir.Namık Paşa 1804 yılında İstanbul'da doğdu. Babası Osmanlı Sarayı'nda müderris olan Halil Ramis Ağa'ydı. Dedesi Ümmeti Konevî , Antalya Akseki'nin Cevizli köyünden İstanbul'a gelmiştir. 14 yaşına kadar babası tarafından eğitim aldı. 1816 yılından sonra Divanı Hümayun'da  öğrenimine devam etti.1834 yılında Ahmed Fevzi Paşa ile birlikte Sultan'ın emriyle Mekteb-i Harbiye'nin kurulmasına öncülük etti. Aynı yıl Osmanlı Devleti'nin Londra Büyükelçiliğine atandı. 1843'te vezir rütbesine yükseldi. Daha sonra Müşir olarak Arabistan Ordusunun başına geçti. 1851 yılında Irak ve Hecaz orduların başındaki Müşir olarak atandı ve Bağdat Valisi oldu. Ancak bir yıl sonra İstanbul'a geri çağrıldı. İstanbul döndükten sonra 1852 yılında Tophane Müşiri, 1853 yılında da Ticaret Nazırı oldu.Kırım Savaşı Osmanlı Devleti mali açıdan zor durumunda bırakmıştı. Namık Paşa Ticaret Nazırı olarak finansman aramak amacıyla Paris ve Londra'ya gitti. Ancak Avrupa devletlerin garantilerini vermeden bankacılar aşırı yüksek faiz talep ettiler, ve Namık Paşa bu finansmanı sağlayamadı. İngiltere seyahatine ait tuttuğu notlar Tarih ve Hayat Mecmuası'nda 6 bölüm halinde yayınlanmıştır.Namık Paşa 1856 yılında Cidde Valisi, 1860 yılında Askeri Kurul Başkanı, daha sonra da Serasker olarak görev aldı. 1861 yılında ikinci kez Bağdat Valisi olarak atandı. Bu kez yönetimindeki topraklar, günümüzdeki Irak'a tekabül etmektedi çünkü Basra ve Musul vilayetleri de Bağdat Vilayetine bağlanmıştı.  İstanbul'a dönüşünde bugün İstanbul Üniversitesi olarak işlev gören Harbiye binasını inşa ettirdi. 1872 ve 1876 yılları arasında iki defa Şura-yı Devlet reisliği yaptı. 1883 yılında kendisine Şeyh-ül Vüzera unvanı verildi.Namık Paşa yaşamının son yıllarını Kabataş'tan Ayaspaşa'ya kadar olan konağında geçirdi. 1892 yılında öldü. Konağının bulunduğu Gümüşsuyu'nda sokak günümüzde "Namık Paşa Yokuşu" olarak anılmaktadır. 4 kez evlenmiş, ancak bir eşinden boşanmıştır. 11 çocuğu olmuştur. Bugün torunları Türkiye, Mısır, Ürdün, ABD, İngiltere, Fransa ve Hindistan'da yaşamaktadır.Şehabeddin Akalın, "Mehmed Namık Paşa, İstanbul Üniversitesi Tarih Dergisi, c. IV, İstanbul 1953, sy. 7, s. 127-145.Candan Badem, "The Ottomans and the Crimean War", Sabancı Üniversitesi, Doktora Tezi, İstanbul 2007.
Mehmed Nazif Paşa

Manastırlı Ali Efendi’nin oğludur. Rusçuk’ta kâtip olarak devlet memurluğuna başlamıştır. Serdar-ı Ekrem Ömer Paşa’nın Divan Kâtibi olduktan, Bosna ve Kırım’da memurlukla bulunduktan sonra Maliyede âza ve Müsteşar muavini ve Rumeli Beylerbeyi pâyesi ile Üsküp, Prizren ve sonra Kudüs, Saruhan Mutasarrıflıklarında bulunmuştur. Daha sonra çeşitli valilikler ve Evkaf nazırlığı yapmıştır. Son görev yeri Şam'da ölmüştür.
Mehmed Necmeddin Efendi

Mehmed Necmeddin Efendi (d. 23 Haziran 1876, Dolmabahçe Sarayı - ö. 27 Haziran 1913) Osmanlı padişahı V. Mehmed Reşad'ın ortanca oğludur. Annesi Dürr-i Aden Kadınefendi'dir. 1913'de Babasının saltanatında öldü. Kabri Eyüpsultan'da Sultan Reşat Türbesi'ndedir.Şehzade Mehmed Necmeddin Efendi 23 Haziran 1876 yılında babası Veliaht Şehzade iken Dolmabahçe Sarayı'nda dünyaya geldi. Annesi Abhaz asıllı Voçibe Ailesinden Mustafa Bey'in kızı Dürr-i Aden Kadınefendi'dir. Mehmed Necmeddin Efendi Osmanlı kaidelerince eğitim gördü ve müziğe hayrandı.Babasının saltanatında ağabeyi Şehzade Mehmed Ziyaeddin Efendi ve kardeşi Şehzade Ömer Hilmi Efendi ile Bursa ziyaretine gittiler. Veliaht Yusuf İzzeddin Efendi'nin Avrupa ziyareti sonrası Sirkeci Tren İstasyonu'nda Veliahtı karşılayanheyetin başkanlığını yaptı.Şehzade morbit obez hastalığından muzdaripti. 27 Haziran 1913'de mide rahatsızlığı başladı ve mide ağrıları kalbine zarar verince o sabah bu hastalıktan dolayı öldü. Naaşı babası için yapılan Sultan Reşad Türbesi'ne defnedildi.
Mehmed Niyazi Özdemir

Mehmed Niyazi Özdemir (d. 8. Nisan 1942, Akyazı - ö. 11 Mayıs 2018, İstanbul), Türk tarihçi, yazar ve mütefekkir.İlk ve orta okulu Akyazı'da okudu. Liseyi İstanbul Haydarpaşa Lisesi'nde bitirdi. Ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi ve 1967’de mezun oldu. O zamanlar hukuk fakültesinde takıntısız olarak üçüncü sınıfa geçenler, dekanlığa müracaat edip izin alarak, edebiyat fakültesinin herhangi bir bölümüne de devam edebiliyorlardı. Bu imkândan faydalanarak edebiyat fakültesinin felsefe bölümünden de diploma aldı. Mezuniyetini takiben devlet felsefesi sahasında doktora yapmak için Almanya'ya gitti.Brilon'daki Goethe Enstitüsü'nde Almanca öğrendi. Marburg Üniversitesi'ne intisap ederek burada Prof. Dr. Ditrich Pirson'un yanında "Türk devletlerinde temel hürriyetler" başlıklı doktora çalışmasına başladı. Uzun yıllar Almanya’da yaşadı. 1988 yılında Türkiye’ye döndü. Tercüman ve Zaman gazetelerinde yazdı. 1987'den itibaren ilk başta haftada üç gün, sonraları haftada bir gün Zaman gazetesinde yazdı. 10. Nisan 2016 tarihinden itibaren her pazar Yeni Şafak gazetesinde köşe yazısı yazmaya başladı. Ayrıca; Genç Akademi, Nizâm-ı Âlem, Türk Yurdu, Ufuk Çizgisi gibi dergilerde makalelerini de zaman zaman batı dergilerinde yayınlandı.Mehmed Niyazi Özdemir, tezli romanlarıyla tanınan bir yazar ve düşünürdür. Eserlerinde, toplumsal ve sosyal konuları işlemeyi şiâr edinmişti. Felsefî eserlerinde ise Türkiye'nin sosyal yapısı üzerine görüşlerini açıkladı.Mehmed Niyazi Özdemir, 11. Mayıs 2018 tarihinde İstanbul'da Acıbadem Koşuyolu Hastanesi'nde vefât etti. Cenazesi ertesi gün Marmara İlahiyat Fakültesi Camii'nde öğle namazını müteakip kılınan cenaze namazından sonra  Karacaahmet Mezarlığı’nda toprağa verildi.İmam-Hatip mezunu idealist bir gencin, Türkiye'deki çarpık zihniyet karşısındaki mücadeleleri ve başından geçenler, eserin konusunu teşkil etmektedir.Azerbaycan'dan Türkiye'ye sığınmış ve Türkiye'de Ağır Ceza Reisliği'nden emekli olmuş ve rahmete kavuşmuş bir Azerbaycanlı Türk'ün, anayurdunda başından geçenler etrafında cereyan eden bir roman.Said Nursî ve arkadaşları Süleyman Askerî, Eşref Kuşçubaşı gibi zevatın Balkan Harbi'nde Edirne'yi Bulgarlar'dan geri alışları ve Batı Trakya'da ilk Türk Cumhuriyeti'ni kuruşlarının belgeler dayanan hikâyesidir.Yazar bu kitapta İslâm'ın temel prensipleriyle İslâm tarihinde geçmiş uygulamaları hukuk mantığıyla ele alarak İslam'da "devlet"in ne olduğunu ortaya koymaya çalışmaktadır.
Mehmed Nizameddin Efendi

Mehmed Nizameddin Efendi (10 Ocak 1909, İstanbul - 19 Mart 1933, Locarno) (Osmanlıca: شهزاد محمد نظام الدين أفندي), 32. Osmanlı padişahı Abdülaziz'in torunu, Osmanlı şehzadesi. Babası Sultan Mehmed Reşad döneminin Veliahtı Şehzade Yusuf İzzeddin Efendi, annesi ise Leman Hanımefendi'dir. Çamlıca köşkünde dünyaya geldi. Galatasaray talebesiyken Hanedanın 1924'te Sürgünü sonrası Mısır'a giden Şehzade vereme yakalandı. Öteden beri zayıf bünyeli Şehzade, tedavi için gittiği İsviçre'nin Locarno şehrinde bir hastane koğuşunda öldü. Kahire’ye defnedildi. 1967’de kemikleri Çemberlitaş Divanyoluʼndaki Sultan İkinci Mahmud Han Türbesi’ne atalarının yanına nakledildi.
Mehmed Nuri Efendi

Mehmed Nuri Efendi (d. 1773 - ö. 1843), Tanzimat döneminde, 1838-1839 yıllarında Hariciye Nazırlığı yapan bir Osmanlı diplomatıdır.
Mehmed Nuri Efendi (1773 doğumlu)

Mehmed Nuri Efendi  (d. 1773 - ö. 1843), Tanzimat döneminde, 1838-1839 yıllarında Hariciye Nazırlığı yapan bir Osmanlı diplomatıdır.Divan kaleminden yetişen Mehmed Nuri Efendi, Reis-ül küttâb yardımcılığı yaptıktan sonra, Aralık 1834'te Osmanlı Devleti'nin Londra büyükelçiliğine atandı. Daha sonra Ağustos 1836'da Paris büyükelçisi oldu. Haziran 1837'de Hariciye müsteşarı olduktan sonra Ağustos 1838'de vekaleten Hariciye Nazırlığına getirildi. Nazırlık yaptığı bu dönemde Baltalimanı Antlaşması'nda Osmanlı'yı temsil etti. 1839'da ikinci bir defa Paris büyükelçisi yapıldı. Bu görevde 2 yıl kadar kaldı. 1842 yılında Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye üyesi oldu.Mayıs 1843 yılında İran'la yapılmakta olan sınır belirleme görüşmelerini yürütmekteyken Erzurum'da öldü.
Mehmed Nuri Efendi (1854 doğumlu)

İlk tahsilinden sonra medrese tahsilini İbrahim Paşa medresesinde yapmıştır. 1882 yılında Vali Abdullah Musip Paşa zamanında vilâyet maarif komisyonu reisliği, Dersim mutasarrıf vekâleti görevinde bulunmuştur. 1895 yılında babası Hacı Ali Rıza Efendi’den icazet-i ilmiye aldı ve az zaman sonra da babasının ihtiyarlığı dolayısıyla medresenin müderrisliği kendisine verildi. Yine bu sıralarda vilâyet il müftülüğüne tayin edildi. Jön Türk Devrimi sonrası 1908 seçimlerinde Ma‘mûretü'l-Azîz Vilayeti merkez sancağı mebusu seçildi.Şeyh Said İsyanı’nın Elaziz’de bastırılmasından sonra Elaziz vali vekâletinde bulunmuştur. Ancak isyandan sonra idari bir tedbir olarak Şark İstiklal Mahkemesi tarafından doğuda etkili kimselerin bulundukları bölgeden uzaklaştırılmaları uygulamaları kapsamında İzmit’te ikamete mahkûm edildi. Daha sonraki yıllarda Elaziz’e tekrar dönmüştür. 1938 yılında vefat etmiş ve Harput’ta aile mezarlığına defnedilmiştir.