DSÖ'nün Temel İlaçlar Listesi

Dünya Sağlık Örgütü (İngilizce; WHO, Türkçe; DSÖ) tarafından yayınlanan WHO Temel İlaçlar Model Listesi (veya Temel İlaçlar Listesi veya EML  ) herhangi bir sağlık sistemindeki en önemli ihtiyaçları karşılamak için en etkili ve güvenli olduğu düşünülen ilaçları içerir. Liste, aynı zamanda ülkeler tarafından kendi yerel temel ilaç listelerini geliştirmeye yardımcı olmak için de kullanılır.  155'ten fazla ülke, Dünya Sağlık Örgütü'nün model listesine dayalı olarak temel ilaçlara ait ulusal listelerini oluşturmuştur. Buna hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler dahildir.Liste, temel öğeler ve tamamlayıcı öğeler olarak ayrılmıştır. Temel öğeler, temel sağlık sorunları için en uygun maliyetli seçenekler olarak kabul edilirler. Ayrıca çok az ek sağlık hizmeti kaynağı gereksinimi duyarlar. Tamamlayıcı öğeler ise ya özel olarak eğitilmiş sağlık hizmeti verenleri veya tıbbi cihaz gibi ek unsurları gerektirirler ya da daha düşük bir maliyet-fayda oranına sahiptirler. Öğelerin yaklaşık %25'i tamamlayıcı listededir. Bazı ilaçlar hem temel hem de tamamlayıcı listede yer almaktadır. Listedeki ilaçların çoğunun artık jenerik üretimleri olsa da, patentli moleküllerin bu listeye girmesine engel değildir.İlk liste 1977'de yayınlanmıştır ve 208 ilacı içermekteydi. DSÖ, listeyi iki yılda bir güncellemektedir. 14. liste 2005 yılında yayınlanmıştır ve 306 ilaç içermektedir. 2015 yılında listenin 19. versiyonu yayınlanmıştır ve yaklaşık 410 ilaç içermektedir. 20. versiyon 2017'de yayınlanmıştır ve 433 ilaç içermektedir. 21. liste 2019 yılında yayınlanmıştır ve 460 ilaç içermektedir. Ulusal listeler 334 ile 580 arasında ilaç içermektedir. 22.Temel İlaçlar Listesi (EML), Eylül 2021'de güncellenmiş ve 581 ilaç içermektedir. 23.Temel İlaçlar Listesi (EML), Temmuz 2023'de güncellenmiştir. Bu listede 591 ilaç ve 103 terapötik eşdeğer için 1200 öneri bulunmaktadır.DSÖ Çocuklar İçin Temel İlaçlar Listesi (EMLc) olarak bilinen 12 yaşına kadar olan çocuklar için ayrı bir liste ise 2007 yılında oluşturulmuştur ve 8. versiyonu yayınlanmıştır. Uygun formülasyonların çocukların ihtiyaçlarını ne derece karşıladığını belirmek için bu liste oluşturulmuştur. Çocuk listesindeki her konu ana listede de yer almaktadır. Liste ana listenin 23. güncellenmesine göre hazırlanmaktadır. Çocuklar için 9. Temel İlaçlar Listesi Temmuz 2023 tarihinde güncellenmiştir.Amitriptilin, Deksametazon, Diazepam, Dokusat sodyum, Dolasetron, Fluoksetin, Granisetron, Haloperidol, Hiyosin butilbromür, Hiyosin hidrobromür, Laktuloz, Loperamid, Metoklopramid, Midazolam, Ondansetron, Palonosetron, Senna Glikozidleri, Siklizin, TropisetronAnaljeziklerin, ateş düşürücülerin veya nonsteroid antienflamatuar ilaçların belirsiz bir amacına maruz kalmaDimerkaprol, Fomepizol, Penisilamin, Potasyum ferrisiyanür, Sodyum kalsiyum edetat, Sodyum nitrat, Sodyum tiyosülfat, SüksimerBiperiden, Bromokriptin, Dihidroergokriptin mesilat, Kabergolin, Levodopa (Listeden çıkarıldı), Levodopa + Benserazid, Levodopa + Karbidopa, Pramipeksol, Ropinirol, Triheksifenidil, Magnezyum sülfatAmoksisilin, Amoksisilin + Klavulanik Asit, Ampisilin, Benzilpenisilin, Doksisiklin, Fenoksimetilpenisilin, Gentamisin, Klaritromisin, Sefotaksim, SeftriaksonAmoksisilin, Amoksisilin + Klavulanik Asit, Ampisilin, Benzatin benzilpenisilin, Benzilpenisilin, Doksisiklin, Fenoksimetilpenisilin, Gentamisin, Klindamisin, Kloksasilin, Kloramfenikol, Metronidazol, Sefaleksin, Sefotaksim, Seftriakson, Siprofloksasin, Spektinomisin Sülfametoksazol + Trimetoprim, TetrasiklinAmoksisilin, Amoksisilin + Klavulanik Asit, Nitrofurantoin, Sülfametoksazol/trimetoprim, TrimetoprimAmikasin, Amoksisilin + Klavulanik Asit, Bedakuilin, Delamanid, Etionamid, Gatifloksasin, İmipenem + Silastatin, Kanamisin, Kapreomisin, Klofazimin, Levofloksasin, Linezolid, Meropenem, Moksifloksasin, Ofloksasin, P-aminosalisilik asit, Protionamid,   Sikloserin, Streptomisin, TerizidonAztreonam, Beşinci kuşak sefalosporinler, Daptomisin, Dördüncü kuşak sefalosporinler, Fosfomisin - (İğne formu), Kolistin, Linezolid, Oksazolidinon, Polimiksin, Sefepim, Seftarolin, TigesiklinAmoksisilin + Klavulanik Asit, Gentamisin, İzoniazid + Piridoksin + Sülfametoksazol + Trimetoprim, Metronidazol, Sefazolin, Sefuroksimİlişkili hastalık veya durumdan bahsedilmeyen insan immün yetmezlik virüsü hastalığı, klinik evre belirtilmemişAbakavir, Abakavir + Lamivudin, Abacavir + Lamivudin + Lopinavir + Ritonavir, Atazanavir, Atazanavir + Ritonavir, Cobicistat + Elvitegravir + Emtrisitabin + Tenofovir alafenamid, Cobicistat + Elvitegravir + Emtrisitabin + Tenofovir disoproksil fumarat, Darunavir, Didanosin, Dolutegravir, Dolutegravir + Lamivudin + Tenofovir, Efavirenz, Efavirenz + Emtrisitabin + Tenofovir, Efavirenz + Lamivudin + Tenofovir, Emtrisitabin, Emtrisitabin + Rilpivirine + Tenofovir alafenamid, Emtrisitabin + Rilpivirine + Tenofovir disoproksil fumarat, Emtrisitabin + Tenofovir, Emtrisitabin + Tenofovir alafenamid, indinavir,  Lamivudin, Lamivudin + Nevirapin + Zidovudin, Lamivudin + Tenofovir, Lamivudin + Zidovudin, Lopinavir + Ritonavir, Nelfinavir, Nevirapin, Raltegravir, Ritonavir, Sakuinavir, Stavudin, Tenofovir, ZidovudinEravasiklin, Fosfomisin - (İğne formu), Kolistin, Meropenem + Vaborbactam, Plazomisin, Polimiksin B, Sefiderokol, Seftazidim + AvibaktamFosfomisin - (İğne formu), Kolistin, Meropenem + Vaborbactam, Plazomisin, Polimiksin B, Sefiderokol, Seftazidim + Avibaktam, Seftolozan + TazobactamDaklatasvir, Daklatasvir + Sofosbuvir, Dasabuvir, Elbasvir + Grazoprevir, Glekabrevir + Pibrentasvir, Ledipasvir + Sofosbuvir, Ombitasvir + Paritaprevir + Ritonavir, Peginterferon alfa-2a,         Peginterferon alfa-2b, Ribavirin, Simeprevir, Sofosbuvir, Sofosbuvir + VelpatasvirAmikasin, Amoksisilin + Klavulanik Asit, İmipenem + Silastatin, Meropenem, Piperasilin + Tazobaktam, Siprofloksasin, VankomisinAmoksisilin + Klavulanik Asit, Ampisilin, Gentamisin, İmipenem + Silastatin, Meropenem, Metronidazol, Piperasilin + Tazobaktam, Sefotaksim, Seftriakson, SiprofloksasinAmodiakin, Artemeter, Artemeter + Lumefantrin, Artesunat, Artesunat + Amodiakin, Artesunat + Meflokin, Artesunat + Pironaridin, Dihidroartemisinin + Piperakin fosfat, Doksisiklin, Hidroksiklorokin, Kinin, Klorokin, Meflokin, Proguanil, Sulfadoksin + PirimetaminEtambutol, Ethambutol + Isoniazid, Ethambutol + Isoniazid + Pirazinamid + Rifampisin, Ethambutol + Isoniazid + Rifampisin, İzoniazid, İzoniazid + Pirazinamid + Rifampisin, İzoniazid + Rifampisin, Moksifloksasin, Pirazinamid, Rifabutin, Rifampisin, RifapentinDaktinomisin, Doksorubisin, Etoposid, Ifosfamid, İrinotekan, Karboplatin, Mesna, Siklofosfamid, VinkristinAfatinib, Atezolizumab, Durvalumab, Erlotinib, Etoposid, Gefitinib, Gemsitabin, Karboplatin, Krizotinib, Nivolumab, Osimertinib, Paklitaksel, Pembrolizumab, Sisplatin, VinorelbinDeksametazon, Doksorubisin, Etoposid, Hidrokortizon, İfosfamid, Kalsiyum folinat, Mesna, Metilprednizolon, Metotreksat, Prednisolon, Prednizon, Siklofosfamid, Sitarabin, VinkristinBleomisin, Dakarbazin, Doksorubisin, Etoposid, Prednisolon, Prednizon, Prokarbazin, Siklofosfamid, Tislelizumab, Vinblastin, VinkristinAsparaginaz, Bleomisin, Daktinomisin, Dosetaksel, Doksorubisin, Etoposid, Fluorourasil, Hidrokortizon, İfosfamid, Kalsiyum folinat, Klorambusil, Merkaptopurin, Mesna, Metotreksat, Prednisolon, Prokarbazin, Sisplatin, Siklofosfamid, Sitarabin, Vinblastin, VinkristinBendamustin, Fludarabin, İbrutinib, Klorambusil, Prednisolon, Prednizon, Rituksimab, Siklofosfamid, ZanubrutinibAsparaginaz, Daunorubisin, Deksametazon, Doksorubisin, Etoposid, Hidrokortizon, Merkaptopürin, Metilprednizolon, Metotreksat, Pegaspargaz, Prednisolon, Prednizon, Siklofosfamid, Sitarabin, Tioguanin, VinkristinAbemasiklib, Anastrozol, Dosetaksel, Doksorubisin, Kapesitabin, Paklitaksel, Palbosiklib, Ribosiklib, Siklofosfamid, Tamoksifen, VinorelbinAnastrozol, Doksorubisin, Dosetaksel, Fluorourasil, Fulvestran, Goserelin, Karboplatin, Loprolid, Metotreksat, Paklitaksel, Siklofosfamid, Tamoksifen, TriptorelinBortezomib, Daratumumab, Deksametazon, Doksorubisin, Lenalidomid, Melfelan, Prednisolon, Prednizon, Siklofosfamid, TalidomidAbirateron, Bikalutamid, Dosetaksel, Enzalutamide, Flutamide, Goserelin, Loprolid, Nilutamid, Prednisolon, Prednizon, TriptorelinArsenik trioksit, Daunorubisin, Merkaptopürin, Metotreksat, Realgar-indigo naturalis formülasyonu, Retinoik asit, SitarabinDarbepoetin alfa, Epoetin alfa, Epoetin beta, Epoetin teta, Eritropoezi uyarıcı ajanlar, Metoksi polietilen glikol epoetin betaApiksaban, Dabigatran, Dalteparin, Edoksaban, Enoksaparin, Heparin, Nadroparin, Rivaroksaban, VarfarinBisoprolol, Gliseril trinitrat, İzosorbid dinitrat, Karvedilol, Metoprolol, Nifedipin (Listeden çıkarıldı), Propranolol (Listeden çıkarıldı), VerapamilAmlodipin, Atenolol, Bisoprolol, Enalapril, Hidralazin (Listeden çıkarıldı), Hidroklorotiyazid, Indapamid, Karvedilol, Klorotiyazid, Klortalidon, Lisinopril + Amlodipin, Lisinopril + Hidroklorotiyazid, Losartan, Metildopa (Listeden çıkarıldı), Metoprolol, Nifedipin (Listeden çıkarıldı), Propranolol (Listeden çıkarıldı), Telmisartan + Amlodipin, Telmisartan + HidroklorotiyazidBisoprolol, Bumetanid, Digitoksin (Listeden çıkarıldı), Digoksin, Dopamin, Enalapril, Furosemid, Hidroklorotiyazid, Indapamid, Kaptopril (Listeden çıkarıldı), Karvedilol, Klorotiyazid, Klortalidon, Losartan, Metoprolol, Spironolakton, TorasemidAmiodaron, Bisoprolol, Digoksin, Karvedilol, Kinidin (Listeden çıkarıldı), Metoprolol, Prokainamid (Listeden çıkarıldı), Propranolol (Listeden çıkarıldı)Betametazon, Kalsipotriol, Kalsitriol, Kömür katranı, Hidrokortizon, Metotreksat, Salisilik asit, Takalsitol, UstekinumabAprepitant, Deksametazon, Dolasetron, Granisetron, Metoklopramid, Ondansetron, Palonosetron, Tropisetron, Prometazinİnsülin, İnsülin - Analog, İnsülin - Degludec, İnsülin - Detemir, İnsülin - Glarjin, İnsülin - Orta etkili, İnsülin - Uzun etkiliDapagliflozin, Empagliflozin, Glibenklamid, Gliklazid, İnsülin, İnsülin - Analog, İnsülin - Degludec, İnsülin - Detemir, İnsülin - Glarjin, İnsülin - Orta etkili, İnsülin - Uzun etkili, Kanagliflozin, Metformin, TolbutamidÇiçek aşısı, Dang humması aşısı, HPV aşısı, Japon ensefaliti aşısı, Rotavirüs aşısı, Sarıhumma aşısı, Suçiçeği aşısıZararlı maddelerin zararlı etkileri veya bunlara maruz kalma, esas olarak kaynağa göre tıbbi olmayan, başka yerde sınıflandırılmamışAmikasin, Gentamisin, Kanamisin, Klortetrasiklin, Netilmisin, Oksitetrasiklin, Tetrasiklin, TobramisinAmikasin, Gentamisin, Kanamisin, Klortetrasiklin, Netilmisin, Ofloksasin, Oksitetrasiklin, Sülfasetamid, Tetrasiklin, TobramisinWorld Health Organization (2009). Stuart MC, Kouimtzi M, Hill SR (eds.). WHO Model Formulary 2008. hdl:10665/44053. ISBN 9789241547659.World Health Organization (2015). The selection and use of essential medicines. Twentieth report of the WHO Expert Committee 2015 (including 19th WHO Model List of Essential Medicines and 5th WHO Model List of Essential Medicines for Children). Geneva: World Health Organization. hdl:10665/189763. ISBN 9789240694941. ISSN 0512-3054. WHO technical report series; no. 994.World Health Organization (2017). The selection and use of essential medicines: report of the WHO Expert Committee, 2017 (including the 20th WHO Model List of Essential Medicines and the 6th Model List of Essential Medicines for Children). Geneva: * World Health Organization. hdl:10665/259481. ISBN 978-92-4-121015-7. ISSN 0512-3054. WHO technical report series; no. 1006.World Health Organization (2019). The selection and use of essential medicines: report of the WHO Expert Committee on Selection and Use of Essential Medicines, 2019 (including the 21st WHO Model List of Essential Medicines and the 7th WHO Model List of Essential Medicines for Children). Geneva: World Health Organization. hdl:10665/330668. ISBN 9789241210300. ISSN 0512-3054. WHO technical report series;1021.World Health Organization (2019). "Additions and deletions of medicines on the WHO model lists of essential medicines: 1977-2017". hdl:10665/278038. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.01. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.