barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Afganistan Ulusal İslami Birlik Partisi

Afganistan Ulusal İslami Birlik Partisi (Farsça: حزب وحدت ملی اسلامی افغانستان‎) Afganistan'da Muhammad Akbari'nin liderliğini yaptığı bir siyasi partidir. Akbari, Taliban'dan Hazara bölgesinin kontrolü teklifini alınca Afganistan İslami Birlik Partisinden ayrıldı.Parti, 1990'lı yılların başında yaşanan Abdul Ali Mazari ve Muhammad Akbari ayrılığıyla birlikte ortaya çıktı. Akbari ve Mazari arasındaki gerilim Sovyet-Afgan Savaşı sırasındaki Şii müttefikliği olan Tahran Sekizi'ndeki iki rakip gruba liderlik ettikleri tarihe kadar uzanır. Akbari Devrim Muhafızları'na liderlik ederken Mazari Nasr Organizasyonu'na liderlik ediyordu. İki parti de aşağı yukarı 1500 savaşçıya sahip olmasına rağmen Mazari'nin grubunun takviye kuvvet sayısı 4000 civarında iken Akbari'ninki 2000 civarındaydı. Daha sonra, 1989'da, Akbari ve Mazari partilerini Tahran Sekizi'ndeki diğer gruplar ile birlikte Afganistan İslami Birlik Partisi çatısı altında birleştirmeyi kabul ettiler.Afganistan İslami Birlik Partisi içerisinde farklı gruplar arasındaki gerilim Eylül 1994 başkanlık seçimlerinde tekrar baş gösterdi. Akbari ve Mazari seçimleri kendi destek tabanlarında düzenlemeyi talep etti. Akbari Hazar bölgesini isterken Mazari Kabil'i istiyordu. Mazari talebini kabul ettirmeyi başardı ve seçim Kabul'de düzenlendi. Mazari 43 oyla başkan olurken Akbari 33 oy alabildi. Buna rağmen Mazari genel sekreter olurken Akbari merkez komitesi başkanı oldu. Yeni makamında Mazari, Afganistan Ulusal İslam Hareketi ve Hizb-i İslami ile müttefikliğin sürdürülmesi gerektiğini savundu. Tersine Akbari, Kabil Savaşı'nda yaşanan Hazara kayıplarından rahatsızdı ve Cemiyet-i İslami ile yeni bir müttefiklik kurulması gerektiği fikrini savunuyordu. Bunu takiben Akbari darbe planlamakla suçlandı ve Akbari'nin bu fikri Mazari tarafından reddedildi. Seçimi takip eden haftalarda Akbari Cemiyet-i İslami ile müttefik olan kendi grubunu yönetiyordu.
Afganistan Vatan Partisi

Afganistan Vatan Partisi (), sekülarist, sosyal demokrat ve demokratik sosyalist bir Afgan siyasi partisi. Taliban rejimi döneminde 28 Haziran 1997'de Münih, Almanya'da sürgünde kuruldu ve resmi olarak kayıtlı olmadığı ülkede üyeleri var. Muhammed Necibullah'ın post-komünist, İslami sosyalist, demokratik sosyalist ve neo-Marksist Afganistan Demokratik Vatan Partisinin, 1990'da Halk Afganistan Demokrat Partisi (PDPA) olarak yeniden adlandırılmış bir enkarnasyonu olarak kuruldu. Münih konferansında Muhammed İsa Cassur partinin lideri seçildi. Parti, ikinci kongresini 2000 yılında Frankfurt'da düzenledi.
Afganistan arması

Uluslararası alanda kabul görmüş Afganistan hükûmeti tarafından kullanılan amblemin 2013 versiyonu, en üstte Arapça Kelime-i şehadet yazısına sahiptir. Altında, içinde mihrap ve minberi olan bir cami bulunmaktadır. Camiye iliştirilmiş iki bayrak, Afganistan bayrağını temsil etmektedir. Caminin altında milletin adını belirten bir kitabe ve caminin çevresinde buğday demetleri vardır. En altta ise Hicrî takvime göre 1298 (Miladi takvimde 1919), Afganistan'ın  Britanya İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını kazandığı yıl yazmaktadır.
Afganistan bayrağı

Afganistan bayrağı (Darice: پرچم افغانستان, Peştuca: افغانستان توغ), Afganistan'ın ulusal bayrağıdır. Ülke, Hotakîler tarafından kurulduğu 1709 yılındaki ilk bayrağından bu yana 25 bayrağa sahip. Sadece 20. yüzyılda Afganistan, o dönemdeki diğer tüm ülkelerden daha fazla 19 ulusal bayrak kullandı ve bunların çoğu siyah, kırmızı ve yeşil renklere sahipti.15 Ağustos 2021'de Kâbil'in Düşüşü'nün ardından, Afganistan'ın meşru hükûmeti olduğunu iddia eden ve her biri farklı bir bayrak kullanan iki taraf var. Ülkeyi kontrol eden Afganistan'ın Taliban kontrolündeki İslam Emirliği, beyaz zemin üzerine siyah yazılmış kelime-i tevhid bulunduğu bir bayrak kullanırken, İslam Cumhuriyeti ise siyah, kırmızı ve yeşil zemin üzerine Afganistan arması'nın bulunduğu bir bayrak kullanmakta.Siyah renk, korunan bir devlet olarak sorunlu 19. yüzyıl tarihini temsil eder, kırmızı renk, bağımsızlık için savaşanların kanını (özellikle 1919 Anglo-Afgan Antlaşması) temsil eder ve yeşil, gelecek için umut ve refahı temsil eder. Bazıları alternatif olarak siyahı tarihi, kırmızıyı ilerlemeyi ve yeşili ya tarımsal refahı ya da İslam'ı temsil edecek şekilde yorumlamaktadır.1928'den beri hemen hemen her üç renkli Afganistan bayrağının merkezinde Afganistan arması yer almaktadır. Hemen hemen her amblemin içinde ilk olarak 1901'de ortaya çıkan bir cami ve ilk olarak 1928'de ortaya çıkan buğday vardı.Son üç renkli bayrak, 2002'de, daha sonra 2004 ve 2013'te yapılan değişikliklerle, farklı renkli amblemler içeren bazı varyantlarla şimdiki halini aldı.Bayrakların renk yaklaşımları (1928-1978 ve 1980-2021 bayrakları için geçerlidir) aşağıda listelenmiştir:
Afganistan cumhurbaşkanları listesi

Afganistan cumhurbaşkanları listesi, 1973 yılından beri Afganistan cumhurbaşkanı olarak görev yapan siyasetçilerin listesidir.
Afganistan cumhurbaşkanı

Afganistan İslam Cumhuriyeti cumhurbaşkanı (Peştuca: د افغانستان د اسلامي جمهوریت جمهور رئیس; Farsça: رئيس جمهور جمهوری اسلامی افغانستان), anayasal olarak Afganistan İslam Cumhuriyeti'nin (2004-2021) devlet ve hükûmet başkanı ve Afganistan Silahlı Kuvvetleri başkomutanıydı.2021 Taliban saldırısı sırasında, Cumhurbaşkanı Eşref Gani 15 Ağustos 2021'de Afganistan'dan Tacikistan'a kaçtı ve başkent Kâbil'in Taliban tarafından ele geçirilmesini hızlandırdı. Gani kaçtıktan sonra, Taliban Arg'ı (Başkanlık sarayı) işgal etti. İki gün sonra, eski Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Emrullah Salih kendisini cumhurbaşkanı vekili ilan etti. Ancak bu, hiçbir zaman herhangi bir yabancı hükûmet tarafından siyasi bir tanınma beyanına gelmez.İnsanlığa karşı suç işlememiş olmak, bir suçtan hüküm giymemiş veya mahkeme tarafından medeni haklardan yoksun bırakılmamış olmak;2004 Anayasası, iki meclisli nispeten zayıf Ulusal Meclis - Halk Meclisi (Volesi Jirga) ve Yaşlılar Meclisi (Meşrano Jirga) - ile cumhurbaşkanına askeri ve yasama işleri üzerinde geniş yetkiler veriyor. Bir cumhurbaşkanı en fazla iki adet beş yıllık dönem için görev yapabilir. Hamid Karzai ilk beş yıllık görevine 2004 yılında başladı. Eşref Gani, 2014'te Karzai'nin ikinci döneminin sona ermesinin ardından bir sonraki Afganistan cumhurbaşkanı seçildi.
Afganistan demografisi

Etnik Gruplar: Peştunlar nüfusun% 52'sini temsil eden ana etnik gruptur. Hazaralar nüfusun% 19 temsil eder. Ülkenin çoğunlukla kuzey kesiminde yaşayan Tacikler %21 ini temsil eder. Özbeklerin oranı da% 5'tir. (2001 verileri )2006 tahminine göre, nüfus yılda %2.67 büyüyor. Doğum oranı 1000 kişi başına 46,6 iken ölüm oranı 1000 kişi başına 20,34'tür. Bebek ölüm hızı 1000 doğumda 160.23 ölümdür. Yaşam beklentisi 43.34 yıldır."Afganistan, CIA, Bin Ladin ve Taliban "  www . Thirdworldtraveler.com . Erişim tarihi: 17 Aralık 2019Afganistan, CIA, Bin Ladin ve Taliban " . www . Thirdworldtraveler.com . Erişim tarihi: 17 Aralık 2019
Afganistan devlet başkanları listesi

Bu madde, 1709'da ilk Afgan devleti olan Hotak İmparatorluğu'nun kuruluşundan bu yana Afganistan devlet başkanlarını listeler.18. yüzyıldan önce bugünkü Afganistan toprakları bölünmüş durumdaydı ve büyük kısmı Delhi Sultanlığı tarafından yönetiliyordu. Batıdaki Herat bölgesi İran'daki Safevî Devleti'nin, kuzeydeki Mezar-ı Şerif bölgesi ise Buhara Hanlığı'nın yönetimindeydi. Güneydeki Kandahar bölgesi ise Safevilerle Babür İmparatorluğu (Hint-Türk İmparatorluğu) arasında el değiştiriyordu. İki tarafın baskısı altında yaşayan Afganların (Peştunlar) bağımsızlık girişimleri bastırıldı.18. yüzyıl başında Babür İmparatorluğu'nun gerilemesi ve Safevilerin zayıflaması, kaynaşan Afgan aşiretlerinin yeniden özgürlüklerine kavuşmalarını ve modern Afganistan'ın kurulmasını sağladı. Bunun ilk belirtisi Gılzey aşiretinin reisi Mir Veys Hotak'ın 1709'da ayaklanarak, bağımsızlığını ilan etmesi ve Hotak İmparatorluğu'nu kurması oldu. Ama Gılzeylere karşı ulusal bir hareket başlatan İran hükümdarı Nadir Şah, 1738'de Kandehar ve Kabil'i ele geçirdi.Nadir Şah, 1747'de öldürülünce, subaylarından Ahmed Han (Abdali aşiretinden), kendisini Kandehar'da kral ilan etti ve Dürrani Hanedanı'nı kurdu. Dürrani Hanedanı'ndan gelen Timur Şah'ın ölümünden (1793) sonra oğulları ve onlara bağlı aşiret resileri taht için birbirleriyle çatıştılar.1818'de etkinlik gösteren Dost Muhammed Han, Kabil'de emir olarak tanındı (1839) ve Barakzay hanedanını kurdu. 1926'da Emanullah Han önderliğinde Afganistan Emirliği, Afganistan Krallığı adını aldı.1973'te, son kral Muhammed Zahir Şah, kuzeni Muhammed Davud Han tarafından muhalefetin de desteklediği bir askerî darbeyle devirdi. Barakzay hanedanının bir parçası olmasına rağmen, Davud Han gelenekten ayrıldı ve kendini Şah ilan etmedi, bunun yerine monarşiyi kaldırdı ve Afganistan Cumhuriyeti'ni kurdu, kendisi de cumhurbaşkanı oldu. Cumhuriyet, 1978'deki Sevr Devrimi'ne kadar sürdü.Eski cumhurbaşkanı Hamid Karzai, 7 Aralık 2004'te Afganistan'ın demokratik olarak seçilen ilk devlet başkanı oldu. Halefi Eşref Gani 29 Eylül 2014'ten, Taliban'ın 2021 saldırısı sebebiyle 15 Ağustos 2021'de Kabil'in düşmesi üzerine sürgüne gidişine kadar iktidardaydı.Taliban, 19 Ağustos 2021'de İslam Emirliği'ni resmen restore etti ve liderleri Hibetullah Ahundzade yeni devlet başkanı oldu.Bazı yöneticiler, tahtta hak iddia etmek için Afganistan'daki iç çatışmalardan yararlanmaya çalıştılar. Ancak, yönetimleri yalnızca belirli alanlarla sınırlı kaldı.
Afganistan icra kurulu başkanları listesi

Afganistan icra kurulu başkanı, Asya kıtasında yer alan Afganistan'da hükûmet görevini yerine getirilen ve 2014 devlet başkanlığı seçimleri sonrasında oluşturulan yapıya başkanlık eden kişiye verilen unvandır.2014 devlet başkanları seçimi sonrasında hem Eşref Gani Ahmedzai hem de Abdullah Abdullah zaferlerini ilan etmiştir. Ülkede anlaşmaya varılan ulusal birlik anlaşması kapsamında Ahmedzai'nin devlet başkanı olması, Abdullah'ın da o ana kadar var olmayan bir yapı olan icra kurulunun oluşturularak bu yapının başkan olması kararlaştırılmıştır.
Afganistan millî futbol takımı

Afganistan millî futbol takımı, Afganistan'ı uluslararası arenada temsil eden futbol takımıdır. 1922 yılında kurulan millî takım, 1948 yılında FIFA'ya katıldı. 1954 yılında kurucu üyelerinden biri olarak AFC'ye katıldı. Afganistan millî futbol takımı Kabil'deki Ghazi Stadyumu'nda maçlarını oynamaktadır. 1984 yılından 2003 yılına kadar FIFA Dünya Sıralaması için uluslararası maçlar oynayan Afganistan millî futbol takımı, 1996-2001 yılları arasındaki Taliban rejimi altında maç yapamadı. Afgan millî takım sonunda 2002 yılında, Asya Oyunları'nda Güney Kore ile oynayarak uluslararası arenaya geri dönmüştür. Bu maçı 2-0 kaybetmişlerdir.Uluslararası futbol maçlarında yeniden ortaya çıkmalarından beri, Nisan 2013 yılındaki FIFA Dünya Sıralamasında 139. sıraya ulaşmıştır. Şu anda, ülke içinde güvenlik sorunları olması nedeniyle futbola katılım düşük bir seviyede bulunmaktadır. Futbol Afganistan'daki en popüler spordur.Aşağıdaki 26 oyuncu Endonezya ve Singapur ile hazırlık maçları ve 3 Haziran 2021'de Bangladeş, 11 Haziran 2021'de Umman ve 15 Haziran 2021'de Hindistan ile 2022 FIFA Dünya Kupası eleme maçları için çağrıldı.
Afganistan millî kriket takımı

Afganistan millî kriket takımı, Afganistan'ın uluslararası kriket maçlarını yapan takımdır. Afganistan, 19. yüzyıl ortalarından beri kriket oynamaktadır. Bu takım Afganistan Kriket Kurulu tarafından idare edilmektedir. 2013'te Uluslararası Kriket Konseyi (ICC)'nin ortak üyesi oldu.Afganistan Kriket Dünya Kupası Elemeleri'ne bir kez katıldı. Kriket Dünya Kupası'na da bir kez katıldı. Twenty20 formatındaki maçlara 2 Şubat 2010 tarihinden beri çıkmaktadır.
Afganistan tarihi

Afganistan tarihi, yazılı olarak izleri bölgenin Ahameniş İmparatorluğu hakimiyeti altında olduğu MÖ 500'lü yıllara kadar süren bir tarihtir fakat MÖ 3000 ile 2000 yılları arasında topraklarında ileri düzeyde kentleşmiş bir kültürün var olduğuna dair kanıtlar da bulunmaktadır. Büyük İskender ve ordusu, Gaugamela Savaşı'nda Pers İmparatorluğu'nu yenilgiye uğrattıktan sonra MÖ 330 yılında Afganistan'a ulaştı. Greko-Baktrialılar, Mauryalılar, Kabil Şahiler, Kuşanlar, Seferîler, Samanîler, Gazneliler, Gurlular, Timurlar, Babürler, Hotakîler ve Dürraniler dahil birçok güçlü krallık, günümüz Afganistan topraklarında başkentler kurdular.Son Afgan imparatorluğu olan Dürrani İmparatorluğu, 1747 yılında Ahmed Şah Dürrani'nin Paştun aşiretlerini birleştirmesiyle kuruldu. Zamanla Britanya ve Rusya imparatorlukları arasında bir tampon bölge konumuna gelen Afganistan, 1919'da göstermelik Britanya kontrolünden bağımsızlığını kazandı. Kısa süreli bir demokrasi denemesi, 1973'te darbe ve 1978'de komünist karşı darbesi ile sona erdi. Sovyetler Birliği, yönetimde kalmakta zorlanan Afgan komünist rejimini desteklemek için 1979 yılında uzun ve yıkıcı bir savaşı tetikleyerek ülkeyi işgal etti. SSCB, uluslararası güçlerin destekliği antikomünist mücahitler tarafından baskı altında kalınca 1989 yılında ülkeden geri çekildi. Bir dizi iç savaşın ardından Kâbil, 1996 yılında Talibanın kontrolüne geçti. Ülkedeki iç savaşı ve anarşiyi sona erdirmek için 1994 yılında ortaya çıkan Taliban, Pakistan tarafından desteklenen radikal bir hareketti.11 Eylül 2001'de New York'ta düzenlenen saldırıların ardından Usame bin Ladin'i sakladığı öne sürülen Taliban rejimi, Amerika Birleşik Devletleri ve müttefik devletler ile Taliban karşıtı Kuzey İttifakı tarafından düzenlenen askerî müdahale sonucunda devrildi. 2001'de Birleşmiş Milletler sponsorluğunda düzenlenen Bonn Konferansı, yeni bir anayasanın kabulü, 2004'te bir başkanlık seçimi ve 2005'te Ulusal Meclis seçimleri dahil olmak üzere, ülkenin siyasi anlamda yeniden yapılanması için bir süreç oluşturdu. Hamid Karzai, 7 Aralık 2004'te Afganistan'ın demokratik yollardan seçilen ilk cumhurbaşkanı oldu. Afganistan Ulusal Meclisi, 19 Aralık 2005'te açıldı. Karzai, 2009'da ikinci dönem için yeniden cumhurbaşkanı seçildi. İstikrarlı bir merkezî hükûmet oluşturma konusunda elde edilen kazançlara rağmen, özellikle ülkenin güney ve doğusunda yeniden dirilen Taliban ve taşralarda devam eden istikrarsızlık, Afgan hükûmeti için ciddi sorunlar teşkil etmektedir.
Afganistan İlerici Demokrat Partisi

Afganistan İlerleme Demokratik Partisi, Afganistan'da bulunan bir siyasi partidir. 1966'da kurulmuştur. Muhammed Haşim Maiwandwal, 1965-1967 arasında başbakanlık yapmıştır.Parti kısa bir süre önce yasal bir parti olarak yeniden bir araya geldi ve günümüzde Afganistan Adalet Bakanlığına kayıtlıdır. Partinin yönetimi Amerika Birleşik Devletlerinde bulunan Muhammed Wali Arya'nın liderliğindedir.
Afganistan İslam Cumhuriyeti Milli Marşı

Afgan Ulusal Marşı (Peştuca: ولسي ترانه - "Walsi Tarana", Farsça: ملي سرود - "Milli Surood") Mayıs 2006'da milli marş olarak Afganistan'da kabul edilmiştir Marşın sözleri Abdul Bari Jahani tarafından ve müzik Alman-Afgan besteci Babrak Wassa tarafından hazırlanmıştır.
Afganistan İslam Emirliği lideri

Afganistan İslam Emirliği lideri (, ) veya Afganistan İslam Emirliği yüce lideri (, ) Taliban'ın emiri 1996'dan 2001'e kadar ve 2021'de Kabil'in düşmesinden bu yana Afganistan'ın fiili yöneticisi ve devlet başkanıdır. Yüce lider olan emir, Taliban ve Afganistan yönetimiyle ilgili tüm konularda sınırsız yetkiye sahiptir, ancak danışma organı olan Liderlik Konseyi onun karar verme sürecini önemli ölçüde etkiler. Siyasi ve askeri liderliğe ek olarak ulusal bir dini liderdir. Mevcut lider, Liderlik Konseyi tarafından seçilerek 25 Mayıs 2016'da göreve başlayan Hibetullah Ahundzade'dir.Makam ilk olarak 1994'te Taliban'ı ve 1996'da Afganistan'ın ilk İslam Emirliği'ni kuran Molla Muhammed Ömer tarafından kuruldu. 4 Nisan 1996'da Kandehar'da, Ömer'in takipçileri ona "Müminlerin Emiri" anlamına gelen Emîrü'l-mü'minîn (أمير المؤمنين) unvanını verdiler, çünkü Ömer şehirdeki bir türbeden alınan ve İslam Peygamberi Muhammed'e ait olduğu düşünülen bir pelerin giymişti. Müminlerin emiri aslında bir devlet makamı değil, dini ve fahri bir unvandı.2001 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin Afganistan'ı istila etmesinin ardından, Ömer görevden alındı ve Yüksek Konsey Başkanlığı'nın yerini cumhurbaşkanlığı aldı. Bununla birlikte, Taliban'ın sonraki tüm liderleri, müminlerin emiri unvanını taşıdı.2021 Taliban saldırısının ardından örgüt, ABD güçlerinin geri çekilmesinden sonra Kabil'i geri aldı. Taliban, 15 Ağustos 2021'de İslam Emirliği'ni restore etti ve Taliban lideri Molla Mevlevî Hibetullah Ahundzade yeni devlet başkanı oldu.Afganistan İslam Emirliği'nin anayasa taslağı uyarınca, devlet başkanı bir İslam Konseyi tarafından seçilecek ve "Müminlerin Emiri" unvanına sahip olacaktır.Muhammed Ömer yönetiminde, emir mutlak güce sahipti ve Taliban'ın şeriatı yorumlaması tamamen onun kararıydı.Emirin şu anki rolünün tam olarak ne olduğu belli değil, ancak ilk İslam Emirliği'nin 1998 taslağı anayasasına göre Yüksek Mahkeme yargıçlarını atayacak.Mevcut hükûmet altında, emir siyasi atamaların yanı sıra siyasi, dini ve askeri konularda da nihai yetkiye sahip. Emir, çalışmalarının çoğunu Afganistan Kabinesinin çalışmalarını denetleyen Kandehar'da bulunan Liderlik Konseyi ve kabine içindeki kilit görevlere kişilerin atanması aracılığıyla yürütür.Bununla birlikte, Al Jazeera'den gelen bir raporda, kabinenin hiçbir yetkisi yok ve tüm kararlar Kandehar'daki Ahundzade ve Liderlik Konseyi tarafından gizlilikle alınıyor.Afganistan İslam Emirliği lider yardımcısı (, ), görevlerinde lidere yardım etmekle görevli Taliban emrinin yardımcısıdır. Taliban'ın üç liderinin de yardımcıları vardı ve yardımcı sayısı bir ile üç arasında değişiyor. Ahundzade'nin üç yardımcısı var: Siraceddin Hakkani, Molla Yakub ve Abdülgani Birader. Hakkani, ilk olarak 2015 yılında Ahtar Mansur tarafından lider yardımcısı olarak atandı ve Ahundzade tarafından görevine devam ettirildi. 2016 yılında göreve başlayan Ahundzade, Molla Ömer'in oğlu Yakub'u ikinci yardımcı olarak atadı. Ahundzade, Birader'ı 2019'da siyasi işlerden özel bir sorumluluğa sahip üçüncü bir yardımcı olarak atadı.
Afganistan İslami Birlik Partisi

Afganistan İslami Birlik Partisi (, kısa yazılışı ile "Hizb-e Vahdet"), Afganistan'daki tüm üyeleri ve destekçileri Hazaralar olan Hazara siyasi partilerinden biridir.Şii lider Abdul Ali Mazari tarafından, Pakistan ve İran merkezli dokuz ayrı ve ağırlıklı olarak düşman askeri ve ideolojik grubu bir araya getiremek üzere kuruldu. Kurulduğu yıl olan 1989'dan beri Afganistan'da siyasi ve askeri açıdan önemli bir role sahiptir. Afganistan'daki birçok parti gibi Afganistan İslami Birlik Partisi'de 1980'li yıllarda çalkantılı bir dönem olan anti-sovyet direniş hareketlerinde kök saldı. Parti birbirine zıt görüşe sahip 9 ayrı askeri ve siyasi grubun bir araya gelmesiyle oluşturuldu. Parti, 1990'lı yılların başlarındaki Afganistan İç Savaşı'nda Kabil'de ve ülkenin diğer bazı bölgelerinde iç savaşın ana aktörlerinden biri olarak boy gösterdi. İslamcılık partinin ileri gelen liderlerinin ideolojisi olmasına rağmen parti yavaş yavaş Hazara etnik grubunun siyasi talep ve isteklerini yansıtmadaki ana araç görevini üstlendi. Partinin ideolojik arka planı ve etnik grup desteği, siyasi karakterini ve gündemini şekillendirdi.2009 yılında Afganistan İslami Birlik Partisi'nde ayrılmalar gerçekleşti. Parti en az 4 ayrı gruba bölündü ve her biri parti adının ve mirasının sahipliğini talep etmektedir. Bu partilerden en büyük ikisi Afganistan Halkının İslami Birlik Partisi ve Afganistan Ulusal İslami Birlik Partisi'dir.
Afganistan İzci Derneği

Afganistan İzci Derneği (Peştuca: د افغانستان څارندوی ټولنه  Da Afghānistan Sārandoy Tolena), resmi olarak 1931 yılında Afganistan'da kraliyet kararnamesi ile kurulmuştur. Afganistan, 1932'den 1947'ye kadar Dünya İzcilik Teşkilatı üyesi olarak kalmış, ardından hükûmet tarafından feshedilmiştir. Ardından 1964 yılında tekrar kurulup 1978'e kadar Dünya İzcilik Teşkilatı tarafından tanınmıştır.Teşkilat, Mohammed Nadir Shah egemenliğinde kurulmuş olup aşağı yukarı 300 üyeye sahiptir. Teşkilat 1947'de Afganistan Hükûmeti tarafından dağıtıldı.
Afganistan'da COVID-19 pandemisi

19 Mayıs 2020 tarihi itibarıyla ülkede 34 ilde 850 iyileşme ve 178 ölüm ile 7.653 pozitif vaka olmuştur. Kâbil ili 2231 vakayla Afganistan'daki en fazla COVID-19 vakasına sahip il olup, onu 1286 vakayla Herat, 636 vakayla Kandehar illeri izlemektedir.12 Ocak 2020'de Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 31 Aralık 2019'da Vuhan şehrindeki bir grup insanda yeni bir koronavirüsün solunum hastalıklarına neden olduğunu doğruladı.
Afganistan'da afyon üretimi

Afganistan, 2001 senesi hariç olmak üzere, 1992 yılından beri Myanmar ve "Altın Üçgen" ülkelerini geçerek en yüksek yasadışı afyon üreticisi konumuna yerleşmiştir. 2001 senesi bu istatistiğin dışında tutulur. İran, Pakistan ve Afganistan'dan oluşan Altın Hilal isimli afyon üretici ülkeler arasında Afganistan ana üretici konumundadır. 2001 senesinde Taliban yönetiminin devrilmesinin ardından haşhaş üretimi arttı. Taliban bu dönemden sonra afyon üretiminden haraç keserek milyon dolarlar kazandı. UNODC veritabanına göre, afyon çiçeği üretimi Taliban yönetiminde geçmişteki 4'lü (2004–2007) gelişim yıllarından daha fazladır. Aynı zamanda şimdilerde Afganistan'da afyon çiçeği tarımı için kullanılan tarım alanı Latin Amerika'daki kola tarımı topraklarından daha fazladır. 2007 senesinde, tıp için uygun saflıkta olmayan afyonlu ilaçların %92'si Afganistan'dan dünya pazarına açılmıştır. Bu da 4 milyar dolar civarında bir ihracata denk gelir. Bunun dörtte biri afyon çiçeği tarımcılarına giderken geri kalanı bölgenin resmi yetkililerine, isyancılara, diktatörlere ve uyuşturucu kaçakçılarına gitmektedir. Taliban'ın afyon çiçeği yasağından önceki yedi yıl içerisinde (1994-2000), Afgan tarımcıların brüt gelirdeki payı 200.000 aile arasında bölüştürüldü. Afyonlu ilaçlara ek olarak, ülke haşhaş üretiminde de dünyada birinci sıradadır.Narco-Terrorism in Afghanistan: Counternarcotics and Counterinsurgency - International Affairs Review
Afganistan'da konuşulan diller

Afganistan, Peştuca ve Darice olmak üzere iki dilin hem resmi hem de en yaygın olarak konuşulduğu çok dilli bir ülkedir.Darice, Afganistan'da konuşulan Farsça dil çeşitliliğinin resmi adıdır. Genellikle Afgan Farsçası olarak anılır. Hala yaygın olarak Farsça olarak bilinmesine rağmen, dilin ismi 1964 yılında Afgan hükûmeti tarafından resmi olarak Darice olarak değiştirilmiştir. Darice, anadili Peştuca olan Peştunların siyasete hakim olmasına rağmen, yüzyıllardır hükûmetin tercih edilen dili olmuştur.CIA World Factbook'a göre, Dari Farsçası %78 (L1 + L2) oranında konuşulmakta ve lingua franca olarak işlev görürken, Peştuca %35, Özbekçe %10, İngilizce %5, Türkmence %2, Urduca %2, Peşeyice %1, Nuristanice %1, Arapça %1 ve Beluçça %1 oranında konuşulmaktadır (2021 tahmini). Veriler en çok konuşulan dilleri temsil etmektedir. Ülkede çok fazla iki dillilik olduğundan ve katılımcıların birden fazla dil seçmelerine izin verildiğinden, paylar %100'den fazladır. Türk dilleri olan Özbekçe ve Türkmence ile Beluçça, Peşeyice, Nuristanice ve Pamirce, çoğunluğun konuştuğu bölgelerde üçüncü resmi dillerdir.Hem Farsça hem de Peştuca, Hint-Avrupa dil ailesinin İran dilleri alt ailesindendir. Özbekçe, Türkmence, Beluçça, Peşeyice ve Nuristanice gibi diğer bölgesel diller, ülke genelinde azınlık grupları tarafından konuşulmaktadır.Minör diller şunlardır: Aşkunu, Kamkata-viri, Vasi-vari, Tregami ve Kalasha-ala, Pamirce (Şugnanca, Munji, İşkaşimi ve Vahanca), Brohice, Arapça, Kızılbaş, Aymak ve Peşeyice, Kırgızca ve Pencapça. Dilbilimci Harald Haarmann, Afganistan'ın yaklaşık 200 farklı lehçeyle 40'tan fazla küçük dile ev sahipliği yaptığına inanıyor.Farsça veya Darice, ulusun ortak lingua franca'sı olarak işlev görür ve Tacikler, Hazaralar ve Aymaklar da dahil olmak üzere Afganistan'ın birçok etnik grubunun ana dilidir. Peştuca, Afganistan'daki baskın etnik grup olan Peştunların ana dilidir. Afganistan'ın çok etnikli karakteri nedeniyle çok dillilik yaygın bir olgudur.Afganistan'da on yıllardır sistematik bir nüfus sayımı yapılmadığından, çeşitli etnolinguistik grupların büyüklüğü ve bileşimi hakkında kesin rakamlar mevcut değildir. Aşağıdaki tablo, örnek istatistiklere göre Afganistan'da konuşulan başlıca dilleri göstermektedir:Afganistan'da, özellikle Kabil'de oldukça büyük bir nüfus, bölgedeki Bollywood filmlerinin ve şarkılarının popülaritesi ve etkisi nedeniyle Hindustani konuşabilir ve anlayabilir.Ülkenin resmi dilleri, 1964 Afganistan Anayasası tarafından belirlenen Darice ve Peştuca'dır. Darice, Afganistan'ın resmi dilleri arasında en çok konuşulan dildir ve ülke için ortak bir dil görevi görür. 1980'de diğer bölgesel dillere, çoğunluğun dili oldukları bölgelerde resmi statü verildi. Bu politika, nüfusun çoğunluğu tarafından konuşulan bölgelerde Özbekçe, Türkmence, Beluçça, Peşeyice, Nuristanice ve Pamirce'yi üçüncü resmi dil olarak belirleyen 2004 Afganistan Anayasası'nda kodlanmıştır.
Afganistan'daki Türkler

Afganistan'daki Türkler, günümüz Afganistan'ında yaşayan Türk halkıdır. Başlıca etnik kökenler Kızılbaşlar, Özbekler, Kırgızlar, Türkmenler ve Hazaralardır. Kızılbaşlar, Afganistan'daki Afşar ve Dürrani yönetimi sırasında yüksek devlet işlerinde çalıştıkları için Afganistan'a geldiler. Ama aynı zamanda, özellikle Timur Şah Dürrani Peştun aşiretlerine bağımlılıktan kurtulmak istediğinde ordunun bir bölümünü Kızılbaşlardan oluşturdu ve ordusunu 12.000 Kızılbaş askeri kadar genişletti. 12.000 Kızılbaş askeri tarafından. Zaman Şah Dürrani'nin süvarileri, çoğunluğu Kızılbaş olan 100.000 kişiden oluşuyordu. Bugün Kabil, Mezar-ı Şerif ve Kandehar gibi büyük şehirlerde yaşıyorlar. Şu anda dil olarak çoğunlukla Farsça konuşuyorlar, ancak bazı bölgelerde Kandehar'da olduğu gibi Peştuca da konuşuyorlar. Orta Asya'daki etnik muadilleriyle aynı dili konuşuyorlar. Buna ek olarak Kırgızlar Afganistan'ın Vahan Koridoru'na yerleştiler ve orada gerçekten tecrit edildiler. Onların sayısı 2003'te 1130'du, tümü Kuzeydoğu Afganistan'ın Bedahşan Vilayeti'ndeki Doğu Vahan Bölgesi'nde yaşıyordu. Hâlâ göçebe bir hayat sürdürüyorlar ve bir han veya tegin tarafından yönetiliyorlar. Kuzey Afganistan'da Türkiye ile Özbek halkı arasında bazı ekonomik bağlar var ve ülkenin doğusunda, Vardak'ta Türk polis eğitmenleri var.
Afganistan'daki havalimanları listesi

Afganistan'da uluslararası standartlarda iki havalimanı bulunmaktadır. Bunlar; başkent Kabil'deki Kabil Uluslararası Havalimanı ve ülkenin güneyindeki Kandehar şehrinde bulunan Kandehar Uluslararası Havalimanı'dır. Ülkenin stratejik konumu ve askeri operasyonlar Afganistan'daki havaalanlarını ve havalimanlarını daha önemli hale getirmektedir.
Afganistan'daki siyasi partiler listesi

Afganistan İslam Cumhuriyeti, çok sayıda siyasi partinin bulunduğu, tek bir partinin genellikle tek başına iktidarı kazanma şansının olmadığı ve partilerin koalisyon hükümetleri oluşturmak için birbirleriyle birlikte çalışması gereken çok partili bir sisteme sahipti. İslam ahlakına aykırı olduğu düşünülen bir şeyi savunan hiçbir siyasi partinin var olmasına izin verilmezdi.Siyasi partilerin oluşumunu düzenleyen mevcut kanun 2009 yılında yürürlüğe girdi ve partilerin en az 10.000 üyeye sahip olmasını gerektirmekteydi (önceden sadece 700 üyeye ihtiyaç duyulurdu). Afganistan Adalet Bakanlığı, yeni yasanın yürürlüğe girmesinden bu yana 84 parti kaydetti.15 Ağustos 2021'de Kabil'in Düşüşü'nden sonra, Taliban Afganistan'ı de facto kontrol ediyor. Afganistan İslam Emirliği yeniden kuruldu ve siyasi partilerin çoğu yasaklandı veya sürgüne gönderildi.Aşağıdaki partilerin Afganistan İslam Cumhuriyeti'nde önde gelen partiler olduğu ve şimdi Afganistan İslam Emirliği yeniden kurulduğu için bu partilerin yasaklandığını veya sürgüne gönderildiği unutulmamalıdır.Doktor Fahim Tokhi liderliğindeki Afganistan Gençlik Dayanışma Partisi (Hezb-e-Hambastagee Mili Jawanan)1973'teki darbeden bu yana Afganistan'da birçok farklı siyasi parti var oldu. Bunlar arasında Muhammed Davud Han'ın Afganistan Ulusal Devrim Partisi, Komünist dönemden Demokratik Halk Partisi, Afganistan Demokratik Vatan Partisi ve Nisan 1992'de Kabil'in Düşüşü'nden sonra iktidarı ele geçiren ve Taliban'ın 1996'daki darbesine kadar ülkeyi yöneten Kuzey İttifakı yer alıyor.
Afganistan'daki şehirler listesi

2006 yılı resmi tahminine göre ülkenin en büyük kenti başkent Kabil'dir. Ülke halkının % 14'ü bu şehirde yaşamaktadır. Liste hazrlanırken esas alınan son nüfus bilgisi, Afganistan İstatistik Dairesi'nin (CSO) 21 Eylül 2006 yılında açıkladığı tahmini verilere dayanmaktadır.
Afganistan'ın Ankara Büyükelçiliği

Afganistan'ın Ankara Büyükelçiliği; Afganistan'ın, Türkiye'nin başkenti Ankara'da bulunan diplomatik elçiliğidir. Elçilik binası, Çankaya'daki Cinnah Caddesi üzerinde yer almaktadır. Afganistan'ın mevcut Ankara Büyükelçisi 2020 yılından beri Amir Mohammad Ramin'dır.
Afganistan'ın ilçeleri

Afganistan'daki en büyük idari bölge vilayettir. Ve ülke 34 vilayete ayrılmıştır. Bu vilayetler de kendi içinde birden fazla ilçeye ayrılmıştır. Bu idari bölgelerin yerel ismi Volasvaleyi'dir. () Haziran 2005 yılında yapılan son idari değişiklikle, Afganistan 34 vilayete bu vilayetler de 398 ilçeye ayrılmıştır.Naw Bahar - created from parts of Shamulzuyi and Shinkay Districts in Zabul Province and Nawa District in Ghazni Province
Afganistan'ın vize politikası

Tüm ülkelerin vatandaşlarının Afganistan'ı ziyaret etmek için vize almaları gerekmektedir. Tek muafiyet, Afganistan'da doğan, Afgan bir ebeveynden veya Afganistan'da doğmuş bir ebeveynden doğan yolculardır.15 Ağustos 2021'de Kabil'in düşüşü'nün ardından, Uluslararası alanda tanınan eski hükûmet olan Afganistan İslam Cumhuriyeti tarafından kurulan diplomatik misyonlarına, çalışmalarını sürdürmeleri için Taliban tarafından talimat verildi. Taliban hükûmeti, Afganistan'a giriş için bu temsilcilikler tarafından verilen vizeleri kabul ediyor. Bazı Afganistan temsilcilikleri vize vermeyi durdurdu, diğer konsolosluklar ise vize vermeye devam etti.Haziran 2022'de hükûmet sözcüsü Zabiullah Mücahid, "İnsani yardım faaliyetleri ve turizm amacıyla herkes Afganistan'ı ziyaret edebilir" dedi.22 Haziran 2022 tarihinde, Taliban grubu Sherkhon Bandar ticaret ve gümrük noktasını ele geçirdi ve Tacikistan vatandaşları için vize gereksinimini kaldırarak, Tacikler için Sherkhon Bandar kontrol noktasındaki kamyon şoförlerine vize rejimini iptal etti.Şubat 2015'te Afganistan, Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı'nda ticari ziyaretçiler, gazeteciler, sporcular, havayolu personeli ve Afganistan'ın diplomatik misyonu olmayan ülkelerden transit geçiş yapan yolcular için varışta vize olanağını duyurdu. Eylül 2017'de önerilen reformun bazı unsurları kabul edildi. 10 Aralık 2022'de Taliban Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Kabil Havalimanı'nda bazı yabancı yatırımcılar için varışta vizeleri kolaylaştıracak "Afganistan Yatırım Masası"nı açtı.
Afganistan-Pakistan ilişkileri

Afganistan ve Pakistan birbirleriyle sınır komşusudur ve her ikisi de Güney Asya Bölgesel İşbirliği Teşkilatı üyesidir. İki ülke arasındaki ilişkiler, Pakistan'ın bağımsızlığını kazandığı ve Afganistan'ın Pakistan'ın BM'ye kabulüne karşı oy kullanan tek ülke olduğu 1947'den beri gergin durumda. Afganistan, doğmakta olan Pakistan'daki ayrılıkçı hareketleri derhal silahlandırdı ve Pakistan topraklarının büyük bir bölümü üzerinde irredantist iddialarda bulundu; bu da iki ülke arasında normalleştirilmiş bağların ortaya çıkmasını engelledi. Afganistan'daki Savaş ve bu savaşın başlangıcından bu yana Pakistan'a sığınan milyonlarca Afgan mülteci, su hakları, Hindistan ve Afganistan'ın büyüyen ilişkileri ile ilgili çeşitli konularda daha fazla gerilim ortaya çıktı.Ülkeler arasındaki ikili ilişkiler, Pakistan'ın Ağustos 1947'de bağımsızlığını kazanmasından hemen sonra başlayarak zayıftı. Afganistan, Durand Hattı'nın kalıcılığından Afganların hoşnutsuzluğu nedeniyle 1947'de Pakistan'ın Birleşmiş Milletler'e kabulüne karşı tek oyu aldı.2002-2007 yılları arasında Pakistan Dışişleri Bakanı olarak görev yapan bir diplomat olan Hurşid Mahmud Kesuri, esas olarak Durand hattıyla ilgili sınırlar meselesi etrafında odaklanan anlaşmazlıkları çözmek için, "bir zamanlar ciddi çabalar sarf edildi" diyor. Hükûmet düzeyinde bir Pak-Afgan Konfederasyonu için yapıldı" diyerek, bu girişimlerin Peştunistan meselesini canlandırdığı için genellikle Pakistan karşıtı olarak kabul edilen Başkan Muhammed Davud Han döneminde yapıldığını kesin olarak belirtti. Afganistan'da büyükelçi olarak da görev yapan siyasetçi Aslam Khattak, A Pathan Odyssey adlı kitabında bu süreçten söz ederek, Başbakan Firoz Han Noon ve Cumhurbaşkanı İskender Mirza'nın hem planlara katıldığını hem de birincisinin de kabul ettiğini söylüyor. Kral Zahir Şah "anayasal Devlet Başkanı olarak", "ne de olsa bağımsızlıktan sonra bir süre için bir Kraliçe 2.Elizabeth olduğunu ilan etti. Projenin başarısızlığını Davud Han'ın suikastına ve 1978'de Sovyet yanlısı DHP partisinin ve Nur Muhammed Taraki'nin gelişine bağlıyor.
Afganistan-Türkiye ilişkileri

Afganistan-Türkiye ilişkileri, Türkiye Cumhuriyeti'nin Afganistan İslam Emirliği'yle süregelen uluslararası politikalarını içerir.Afganistan Orta Asya'ya yakınlığı nedeniyle tarihi boyunca çok sayıda Türk kavimlerine ev sahipliği etmiş bir ülkedir. İslam dini öncesinde Akhunlar ve Göktürkler gibi Türk kavimlerin egemenliğinde yaşayan bu bölge İslam dininin bölgede yayılmasından sonra da Gazneliler, Büyük Selçuklu Devleti ve Harzemşahlar gibi diğer Türk kavimlerinin egemenliğine girdi. Bölgedeki Türk etkisi Timur İmparatorluğu ve Babür İmparatorluğu dönemlerinde de aynı güçte devam etti.Afganistan 19. yüzyılın ortalarında Hindistan'la birlikte İngiliz egemenliğine girdi. 9 Ağustos 1919'de Emanullah Han'ın önderliğinde bağımsızlığını kazanan Afganistan daha Kurtuluş Savaşı döneminde yeni kurulmakta olan Türkiye Cumhuriyeti'yle ilişki içine girdi. 1 Mart 1921 tarihinde Türk ve Afgan heyetleri Moskova'da görüşmeler yaptı ve Türkiye adına Yusuf Kemal Tengirşenk ve Rıza Nur, Afganistan adına General Mehmed Veli Han tarafından bir Türkiye Afganistan İttifak Antlaşması imzalandı. Eski Medine muhafızı Fahreddin Paşa, Kabil'e ilk Türk büyükelçisi olarak atandı .II. Dünya Savaşı öncesinde Almanya ve İtalya'nın bölgede artan baskılarına karşı 7 Temmuz 1936 'de Türkiye, İran, Afganistan ve Irak Sadabat Paktı 'nı kurarak bölgenin önce Nazi ve Faşist sonra da Sovyet işgaline girmesini önlediler.ABD topraklarında düzenlenen 11 Eylül saldırıları'nın Afganistan topraklarında planlandığını gerekçesiyle ABD'nin önderliğinde hareket eden NATO orduları 7 Ekim 2001 tarihinde Taliban örgütü tarafından yönetilen Afganistan'a karşı saldırıya geçti. 12 Kasım 2001 tarihinde Taliban kuvvetleri Kabil'i NATO kuvvetlerine bırakarak Afganistan'ın güneyine çekildiler. Kabil'de Paştun kökenli Hamid Karzai'nin önderliğinde bir geçiş dönemi hükûmeti kuruldu.Afganistan'a müdahale eden NATO ordularına Türkiye 260 kişilik bir birlikle katkıda bulundu. Türkiye ile Afganistan arasındaki ilişkiler 2001 yılından bu yana ileri bir düzeye ulaştı. 4 Nisan 2002 tarihinde ilk defa Türkiye'yi ziyaret eden Hamid Karzai başbakan Bülent Ecevit ve cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'le görüşmelerde bulundu.Afganistan'da kurulan Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti'ne (ISAF) hâlen 1.845 kişilik bir birlikte katkıda bulunan Türkiye Kabil civarında güvenliği sağlamak konusunda katkıda bulunmakta ve Vardak vilayetindeki yapılanma projelerini yürütmekten sorumludur. 16 Mart 2012'de Türk askerlerini taşıyan Sikorsky tipi helikopterin Kabil'in Bagrami mahallesinde bir eve düşmesiyle 9 subay, 2 astsubay, 1 uzman çavuş ve evde bulunan 6 kişi yaşamını yitirdi.
Afganistan-Çin ilişkileri

Afganistan ile Çin, tarih boyunca birbiriyle çoğunlukla samimi ilişkiler sürdürmüştür; İpek Yolu'nun sayesinde, bu bölgeler arasındaki ticarî ilişkiler en az Han Hanedanı dönemine dayanır. Günümüzde Afganistan'ın Pekin'de bir büyükelçiliği ve Çin'in Kâbil'de bir büyükelçiliği var. Ayrıca iki ülke arasında  bulunmaktadır.Afganistan'ın kuruluşundan beri iki ülke birbiriyle çoğunlukla samimi ilişkiler sürdürmüştür. II. Dünya Savaşı'nda Afganistan, Çin ile beraber Japonya'ya karşı savaştı. Soğuk Savaş'ın başında Çin, Afganistan'ın kalkınmasında katkı bulunmak üzere Afganistan'a ekonomik yardım ve milyonlarca dolar değerinde krediler sağladı. Çin-Sovyet ayrılığı ile Sovyetler Birliği'nin Afganistan'a müdahalesinin (1979) ardından SSCB'nin Afganistan'da Sovyet yanlısı ve Çin karşıtı bir rejim kurmasıyla Çin ile Afganistan arasındaki bu arkadaşlık aksiliğe uğradı, ancak Sovyet kuvvetlerinin Afganistan'dan geri çekilmesi ve SSCB/Rusya-Çin ilişkilerinde varılmış huzurdan beri Afganistan-Çin ilişkileri, 21. yüzyılda büyük oranda gelişmiştir.Afganistan Savaşı'nı tetikleyen ABD istilâsından beri Afganistan-Çin ilişkilerinin siyasî boyutu çoğunlukla nispeten etkin dışı kalmıştır, ancak ticarî ilişkiler devamlı olarak sürdürülmüştür: Çin, Afganistan'ın en büyük ticaret ortağıdır ve savaş boyunca Afganistan'a milyonlarca dolar değerinde yardım bağışlamıştır. Ayrıca son senelerde Çin'in Afganistan'daki etkisi büyümeye başlamıştır ve Çin, Afganistan'da gitgide daha fazla mekik diplomasisinde bulunmaya başlamıştır.2021'de Amerika Birleşik Devletleri askerlerinin Afganistan'dan çekilmesiyle bunun sonrasında yer almış Taliban saldırısının ardından Çin Hükûmeti, yeni Taliban hükûmetiyle beraber çalışmaya istekli olduğunu ifade etti. Çin Hükûmeti, başta Türkistan İslâm Partisi olmak üzere Doğu Türkistan bağımsızlığı yanlısı militanların Taliban tarafından desteklenmesi konusunda endişelidir.
Afganistan-Özbekistan sınırı

Afganistan-Özbekistan sınırı, Özbekistan'ın yabancı ülkelerle olan 144 kilometrelik (89 mil) sınırının en kısasıdır. Türkmenistan sınırından Tacikistan sınırına kadar Amu Derya Nehri boyunca uzanır.Sınır, batıda Türkmen sınır kavşağından doğuda Tacik kavşağına kadar tamamen Amu Derya Nehri boyunca uzanıyor. Sınır, Özbek tarafından karayolu ve demiryolu ile geçilmektedir ve ana kontrol noktası Özbek şehri Termez'in doğusunda yer almaktadır.Özbekistan, sınır boyunca iki çit kurdu: biri dikenli telden, diğeri ise daha yüksek, elektrikli dikenli teller (380 volt), mayınlar ve silahlı Özbek askerleri tarafından devriyelerle korunuyor.Eski Sovyetler Birliği ile Afganistan arasındaki sınırdan sonra sınır değişmedi. Sınır, bugünkü şeklini 19. yüzyılda Orta Asya'da Büyük Oyun olarak bilinen Anglo-Rus rekabeti sırasında almıştır. Hiva Hanlığı ve Buhara Emirliği'nin Rus İmparatorluğu tarafından fethinden ve İngiliz İmparatorluğu'nun İngiliz Hindistan'ı üzerindeki egemenliğinden sonra, iki ülke Afganistan'ı aralarında bağımsız bir tampon devlet olarak tutmaya karar verdi.1873'te İngiltere ve Rusya sınırın çizilmesi konusunda anlaştılar: Amu Darya Hvaja Salar köyünden Zorku Gölü'ne kadar olan doğu sınırı ilan edildi ve Wahan Koridoru Afganistan'da kaldı. Sınırın batı kısmı (yani günümüz Afganistan-Türkmenistan sınırının çoğu) daha sonra bir sınır komisyonu tarafından belirlenecekti.1880'lerin başında, Rusların sınırlarını günümüz Türkmenistan'ına kadar genişletmesi ve Afganistan'ın şu anda Sandıkach olarak bilinen bölgesi yakınlarındaki Penjde'de bir savaş çıkmasıyla gerilim tırmandı. Müzakereler durumu yumuşattı ve 1885-88'de bir araya gelen İngiliz-Rus Sınır Komisyonu, modern zamanlardaki sınırları belirledi. Hwaja Salar köyünün kimliği artık tespit edilemediği için sınırın Afganistan, Hamiab yakınlarında Amu Derya'nın geçtiği alanla aynı hizaya getirilmesine karar verildi.1921'de, Rusya'nın "Afganistan'da yaşayan halkların adalet ve kendi kaderini tayin etme ilkelerine uygun olarak geçen yüzyılda Afganistan'ın sınır bölgelerini terk etmeyi kabul ettiği Sovyet-Afgan anlaşması" imzalandı. Ancak bu anlaşma hiçbir zaman uygulanmadı ve 1946 Sınır Anlaşması ile feshedildi. Sınırlar nehir adalarında kaldı ve daha sonra ortak bir komisyon tarafından paylaşıldı.1979'da 40. Ordu'ya bağlı Sovyet birlikleri, Afgan savaşının bir parçası olarak Mezar-ı Şerif ve Kabila'ya ulaşmak için dubalarla Termez sınırını geçti.. Daha sonra 1982'de resmen açılan Dostluk Köprüsü'nü inşa ettiler, ancak stratejik önemi onu Mücahid isyancıları için bir hedef haline getirdi.  Sovyet ordusu 1989'da Afganistan'ı bu köprüyü kullanarak terk etmiştir.1997'den 2001'e kadar Özbeklerin Taliban ayaklanmasıyla ilgili endişeleri nedeniyle kapatılan köprü, 2001'de Taliban'ın yenilmesinden sonra yardım için yeniden açıldı.  2018 için Özbekistan ve Afganistan arasındaki tek istikrarlı bağlantı olmaya devam ediyor.
Afganlar

Afganlar (Hintçe: Aphgan, Farsça: Efgan ve Peştuca: Afgan), Afganistan'ın vatandaşlarına verilen addır. Ancak, "Afgan" sözcüğü belirli bir etnik grubu tanımlamaz, Peştunlar Afganistan'ın en büyük etnik grubu olup nüfusun %42'sini oluştururlar. Tacikler %27, Hazaralar %9, Özbekler %9, Aymaklar %4, Türkmenler %3, Beluciler %2 oranında yer alırlar. Peştuca ve Farsçanın Dari lehçesi Afganistan'da en çok konuşulan diller olup ülkedeki iki resmî dildir.
Afghanis-tan

Afghanis-tan ( Afuganisu-tan; "Afganistan"), Timaking tarafından yazılan bir yonkoma manga serisidir. Seri, Ekim 2003-Şubat 2005 tarihleri arasında SansaiBooks tarafından çevrimiçi olarak bir cilt halinde yayınlandı. Pakis-tan adlı bir yan manga Şubat-Mart 2005 tarihleri arasında yayınlandı.Afganis-tan, 19. yüzyılda sömürgecilik döneminden başlayarak Afganistan'ın ve komşu ülkelerinin modern tarihini moe antropomorfizmi aracılığıyla anlatmaktadır. Kısa ve beceriksiz bir bishōjo olan ana karakter, Afganistan'ın ulusal bir kişiliğidir. Diğer kadın karakterler, Pakistan ve Özbekistan gibi yakın Orta Asya uluslarını temsil etmektedir. İlerleyen zamanlarda Birleşik Krallık, Sovyetler Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri gibi çeşitli zamanlarda Afganistan'da savaşan diğer ülkeler de ortaya çıkmaktadır. Çizgi romanda Taliban rejimi ve El Kaide terörist grubu da temsil ediliyor.Her yonkoma şeridine, tasvir edilen ulusların geçmişinin ve tarihinin bir kısmını düzyazıyla açıklayan bir "Afgan Hatırası" eşlik etmektedir. Ek sayfalar, karakterlerin kısa biyografilerini vermektedir.Uluslararası çatışmayı betimleyen bir moe manga olması ve ülkeleri kişileştirmesi biraz eleştiri aldı. Bununla birlikte, her ülkenin tarihinin ve geçmişinin uygun bir tasvirini karakterlerinin kişiliğiyle harmanlama çabasıyla da dikkat çekmiştir.Serinin ana karakteri, güçlü kişiliklere sahip komşularla çevrili talihsiz bir kız. Karakter tanımına göre "çok takılıyor ve düşüyor". Tasarımı, National Geographic'in Haziran 1985 sayısının kapağında ikonik fotoğrafı yer alan Afgan bir kadın olan Şerbet Gula'ya dayandığı söylenmektedir.
Afiamalu

Afiamalu, Samoa'nın Upolu Adası'nda bir yerleşimdir. Büyük Apia bölgesinin bir parçası olan köy, 2016'da 183 nüfusa sahipti.
Afidnes

Afidnes (; 1919'a kadar Kiurka (Κιούρκα)), Yunanistan'ın Attika Bölgesi'ne bağlı Oropos belediyesinde bulunan bir köy ve belediye birimidir. Köy, Atina'nın 27 km kuzeyinde yer almakta olup Atina metropolitan alanının bir parçasıdır. Yüzölçümü 34.638 km² olan köyün nüfusu 2011 yılı itibarı ile 3.642'dir.
Afif Demirkıran

İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi'ni bitirdi. İngiltere Leeds Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimi aldı. Etibank'ta yöneticilik, DPT Müsteşarlığı'nda Yabancı Sermaye Daire Başkanlığı, Hazine Müsteşarlığı'nda Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü, Ereğli Demir Çelik AŞ ve Sümerbank AŞ'de Yönetim Kurulu Üyelikleri, Özel sektörde koordinatör ve yöneticilik, TEAŞ Genel Müdürlüğü ve Yönetim Kurulu Başkanlığı, Vakıf Enerji ve Madencilik AŞ Genel Müdürlüğü görevlerinde bulundu.2002 yılında siyasete giren Afif Demirkıran, 22. Dönem Batman, 23. ve 24. Dönem Siirt Milletvekilliği yaptı. 22. dönemde AGİTPA Türk Grubu Üyeliği ve Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu Üyeliği yaptı. 23. ve 24. dönemlerde Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu Başkanlığı görevinde bulundu. 22., 23. ve 24. dönemlerde Türkiye-İspanya Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanlığı yaptı. 24. dönemde ayrıca, Türkiye-Pakistan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkan Vekilliği görevinde bulundu.2016’dan bu yana AK Parti Dış İlişkileri Başkan Yardımcılığı görevini yürütmektedir. Evli ve dört çocuk babasıdır.
Afif Yesari

Elazığda doğdu. Yazar Mahmut Yesari'nin oğludur. Ortaokulu terk ederek eğitim yaşamına son verdi. Kendi kendini yetiştirdi. Tiyatro ve sinema oyunculuğu da içinde olmak üzere birçok iş yaptı. Yazılar yazdı, kitaplar hazırladı. Birçok çeviri yaptı. Bazılarını Muzaffer Ulukaya takma adıyla imzaladığı iki yüz kadar dedektif romanı (büyük bir bölümü sahte Mike Hammer romanları) yazdı. Tanin, Son Havadis, Hürvatan, Dünya gazetelerinde ve Hayat dergisinde gazeteci-yazar olarak çalıştı. Dergi ve gazetelerde magazin, sinema eleştiri yazıları yazdı. Gazetecilik dışında zaman zaman aktörlük yaptı; İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda, özel tiyatrolarda ve filmlerde rol aldı. Burada tanıştığı Suphi Kaner ile yakın bir dostluk kurdu. Radyo oyunları ve skeçler kaleme aldı. İTÜ Televizyonu’nda yayımlanan ilk yerli TV oyununun senaryosunu yazdı. Düşünce Tiyatrosu adını verdiği tiyatroda diyalogu kaldırıp piyes kahramanının düşüncelerini spikerin ağzından aktaran bir tekniği ilk uygulayan oyun yazarı olarak ün kazandı. Bu tür tiyatro üzerine kurumsal yapıtlar da yayımladı.
Afife (Viana do Castelo)

Afife Portekiz'de Viana do Castelo belediyesine bağlı olan, 11,08 km2 yüzölçümüne sahip, 1.677 nüfuslu (2001) bir bucaktır (Portekizce: freguesia).
Afife Batur

Afife Batur (1935 - 16 Aralık 2018, İstanbul), Türk bir mimar, mimarlık tarihçisi ve eğitimcidir. İTÜ Mimarlık Fakültesinde profesör olarak cumhuriyet dönemi Türkiye mimarisi, geç dönem Osmanlı mimarisi, çağdaş mimarlık, rölöve ve restorasyon alanlarında ders vermiş, sayısız tez danışmanlığı yürütmüştür.Öğretmen anne ve babanın kızı olan Batur, Bursa Kız Lisesinden mezun oldu. 1952 yılında İTÜ Mimarlık Fakültesi sınavını kazanan tek kız öğrenciydi.1958 yılında İstanbul Teknik Üniversitesinden mimar olarak mezun olan Afife Batur, aynı üniversitede yüksek lisansını ve doktorasını tamamladı. Batur, İstanbul Teknik Üniversitesinde doktora yapan ilk kadın mimarlık tarihçisidir. 1960 yılında İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Tarihi kürsüsünde asistanlığa başladı. Doğan Kuban'ın başkanlığını üstlenmiş olduğu Mimarlık Tarihi kürsüsünün ilk asistanıydı. Batur, Sabahattin Eyüboğlu'nun öğrencisi ve asistanı olmuş, onun hümanizm ve sanat tarihi fikirlerinden çok etkilenmiş, Eyüboğlu'nun öncülük ettiği mavi yolculuklara ve Anadolu gezilerine katılmıştır.1974 yılında tamamladığı doktora tezi, Osmanlı Camilerinde Kemer Strüktür Biçim İlişkisi Üzerine Bir Deneme (1300-1730) başlığını taşır. Ardından tamamladığı doçentlik tezi olan Osmanlı Camilerinde Eğrisel Örtüler ve Geçiş Öğeleri, Sorunlar ve Biçimler başlıklı çalışma ise, 16. yüzyıl sonuna odaklanmaktadır. Her iki çalışma da, Osmanlı mimarlığının strüktürel çözümleri üzerine yoğunlaşmaktadır. Sonrasında ise çalışmaları özellikle 19. ve erken 20. yüzyıl Osmanlı mimarlığı üzerine yoğunlaşmıştır. Doçentliğin ardından İstanbul Metrosu ve Tüp Geçişi Güzergah Bölgelerinin Arkeolojik ve Mimari Etüdü isimli çalışmasıyla profesör olan Afife Batur, uzun yıllar İTÜ’de profesör olarak görev yapmıştır.Akademik görevlerinin yanı sıra, 1971 yılında Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi genel başkan yardımcısı, 1998 ile 2000 yılları arasında aynı kurumun başkanı olarak görev aldı. 1995-1996 ve 1998 yıllarında Kültür Bakanlığı İstanbul III Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu üyeliği görevinde bulundu. 1996 yılında Habitat II İstanbul konferansı kapsamında Dünya Kenti İstanbul sergisi genel koordinatörlüğünü üstlendi. 2005 yılında Uluslararası Mimarlar Birliği Genel Kurulu ve Kongresi kapsamında Art Nouveau sergisini gerçekleştirdi. Ayrıca çok sayıda sempozyum, kongre ve komisyonda görev aldı.Batur, 16 Aralık 2018'de İstanbul'da öldü. Adı, restorasyon çalışmalarında görev aldığı Hasanpaşa Gazhanesi'nde yer alan Müze Gazhane'deki kütüphaneye verilmiştir.(1997) Dünya Kenti İstanbul Sergisi / Istanbul World City Exhibition. Tarih Vakfı ve Yapı Kredi Yayınları.(2000, Nur Akın ve Selçuk Batur ile birlikte, editör olarak) Osmanlı Mimarlığının Yedi Yüzyılı. Yapı Endüstri Merkezi Yayınları.(2007, editör olarak) Mimar Kemaleddin Yapıları Rehberi. Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Yayınları.