barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Ayda Ünver

Ayda Ünver Türk kadın yelkenci, antrenör. İstanbul Yelken Kulübü sporcusudur. 2008 Dünya Bayanlar Radial Şampiyonasinda 57. olarak 2008 Yaz Olimpiyatları barajını aşamamıştır.03.01.1986 İstanbul’da doğdu.Yelkene İstanbul Yelken Kulübü’nde 1998 yazında Optimist sınıfında başladı. Optimist, Laser 4.7, Europe, 470 sınıflarında yarıştı ve Olimpik bir sınıf olan Laser Radial sınıfında yarışmaya yurt içinde ve yurt dışında devam etmektedir. Dr. Malte Philipp’le de 2002 -2004 yıllarında yurt dışı antrenman kamp ve yarışlarda birlikte çalıştı. Şu anda Marmara Üniversitesi Beden Eğitimi Ve Spor Yüksek Okulu’nda Antrenörlük Eğitimi 4. sınıf öğrencisi. Yurtiçi ve yurt dışı başarıları yanı sıra Milli Olimpiyat komitesi tarafından Fair Play Kariyer Dalı ödülü sahibi ayrıca 2003 senesi Dünya Laser 4.7 Şampiyonu olduğundan 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından ödüllendirilmiş, İstanbul Üniversitesi 2004 senesi yılın sporcusu seçilmiştir. 2008 Aralık ayından itibaren Laser 4.7 takımını çalıştırmaya başlamıştır.
Aydaki Adam

Aydaki Adam (Özgün adı: Man on the Moon), 1999 ABD yapımı dramatik filmdir. Senaryosunu Scott Alexander ve Larry Karaszewski'nin birlikte yazdıkları filmi Milos Forman yönetmiştir. Önemli rollerinde Jim Carrey, Danny DeVito, Paul Giamatti, Courtney Love,  Vincent Schiavelli ve George Shapiro'nun oynadıkları filmin yapımcıları arasında Danny DeVito da vardır. Filmin müziklerini tanınmış rock müziği grubu R.E.M. yapmıştır. 1970'lerin ünlü avangart komedyeni eksantrik Andy Kaufman (d.1949 - ö.1984)'ın gerçek hayat öyküsünü anlatan biyografik bir filmdir. 2000 yılında filmdeki performansından ötürü Jim Carrey'e Altın Küre ödülü verilmiştir. Filmin adı da R.E.M. grubunun Andy Kaufman'ın anısına ithaf ettikleri "Automatic For The People" albümlerinde yer alan 1992 tarihli "Man on the Moon" adlı şarkılarından gelmektedir.Önceleri gece kulüplerinde tek kişilik komedi gösterileri yapan Andy Kaufman (Jim Carrey) ilk kez Saturday Night Live adlı televizyon şovunda seyirci karşısına çıktığında alışılmadık garip tarzı ile tanınmış menajer George Shapiro (Danny DeVito) 'nun dikkatini çeker.Shapiro'nun yardımı ile kendi şovunu yapmaya başlayan Kaufman komedide bilinen tarzların dışına çıkmakta,aslında seyirciyi güldürmekten çok şoke etmeye çalışmaktadır.En yakınları bile Kaufman'ın nerede rol yapıp nerede gerçeği yaşadığını anlayamazlar.Günümüzde bile tam anlaşılamamış olan bu "nevi şahsına münhasır" sanatçının destekçileri arasında menajeri Shapiro'dan başka dostu ve rol arkadaşı Bob Zmuda (Paul Giamatti) ve kız arkadaşı Lynne Margulies (Courtney Love) vardı.Filmin senaryosunu yazan Scott Alexander - Larry Karaszewski ikilisi daha önce de benzer biyografik filmler olan Ed Wood (1994)  ve The People vs. Larry Flynt (1996)'e imza atmışlardı. "The People vs. Larry Flynt" in de yönetmeni Milos Forman'dı.Fransa'da yayınlanan "Les Cahiers du cinéma" dergisi bu filmi "2000 yılının en iyi 10 filmi" arasıda 3.cü sırada göstermiştir.Filmde Andy Kaufman 'ı oynayan Jim Carrey gerçek hayatta da onun büyük bir hayranı idi. Çekimler sırasında rolü ile o kadar fazla bütünleşmişti ki sette kendisine kendi ismi ile hitap edilmesini bile yasakladı.Çekimler bittikten sonra da uzun bir süre rolünün etkisinden kurtulamadı.Filmde de belirtildiği gibi Kaufman Saturday Night Live adlı televizyon şovuna çıktıktan sonra ünlü olmuştu.Bu şova çıktıktan sonra ünlü olanlar arasında Billy Cyrstal, Steve Martin,Eddie Murphy, Bill Murray, Dan Aykroyd, Mike Myers ve John Candy gibi sanatçılar sayılabilir.Andy Kaufman televizyonda 1978-1983 yılları arasında 5 sezon boyunca gösterilen 115 bölümlük "Taxi" adlı sitcom dizisinin 114 bölümünde "Latka Gravas" rolünde oynamıştı.Dizi Türkiye'de de televizyonda gösterilmişti.Dizinin baş oyuncuları arasında Danny DeVito da vardı,ancak "Aydaki Adam" filminde DeVito "George Shapiro" rolünde oynadığı için "Taxi" dizisiyle ilgili bölümlerde gözükmemiştir.‎Kevin Spacey‎‎, ‎‎Edward Norton‎‎, ‎‎John Cusack ve Hank‎‎ ‎‎Azaria,‎‎ Andy Kaufman rolü için seçmelere katıldı.
Aydaki Kadın

Aydaki Kadın, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın tamamlanamamış ve öldükten sonra da notları içerisinden toparlanarak yayına hazırlanmış olan romanıdır. 1987 yılında Adam Yayınları tarafından basılmıştır.Tanpınar'ın, ölümüyle yarım kalmış bu son romanı için Edebiyat Üzerine Makaleleri'nde "Aydaki Kadın diye bundan (Saatleri Ayarlama Enstitüsü'den) çok ayrı, çok başka, daha derin ve ferdî meseleleri ele alan bir romanım var. Fakat ne zaman bitireceğimi bilmiyorum." demiştir. Taslak hâlinde kalmış bu roman, ilk olarak 1982'de Journal of Turkish Studies'in 3. ve 4. ciltlerinde Güler Güven tarafından gün ışığına çıkarılmıştır. 1987'de de Adam Yayınları kitap olarak yayımlamıştır. Eleştirmenlerce otobiyografik bir roman olarak değerlendirilen eseri Tanpınar Evrâk-ı Metrukesinde yer alan şu sözlerle anlatıyor:"Sembolik bir roman olacaktır. Romanın bir Şahidi, birkaç kahramanı vardır. Romanın kadın kahramanı Leyla'dır. O mihrak noktasıdır.Bütün dikkatler, meraklar ona çevrilmiştir. Suat (Selim), Refik, Hatice H., Leyla'nın kızkardeşi Zeynep (son müsveddede, Sadiye) onun âşıkları ve onunla evlenmek isteyenler. Leyla çocuksuz evli bir kadındır. Evvela Suat'la (Selim'le) sevişmiş, sonra izah edilemeyecek bir hâlet-i ruhiye ile Refik'le evlenmiştir. Leyla'nın ağabeysi (son müsveddede, kardeşi Nail) sansüel, iradesiz, içkiye düşkün bir adamdır. hastadır, fakat hiçbir şey bilmez. Kadınların rahat bırakmadığı adam. Romanda herkes Leyla'ya ve Suat'a (Selim'e) yüklenir. Suat (Selim) devamlı tazyik altındadır. Romancıdır. Muhtelif çevrelerden arkadaşları vardır.Hepsi onun kendilerinden olmasını ister (...)"
Aydaki İlk İnsanlar

Ay’daki İlk İnsanlar (İngilizce: The First Men in The Moon) 1901 tarihli,İngiliz yazar H.G.Wells tarafından yazılmış bilimkurgu romanıdır. H.G. Wells’in “fantastik hikâyelerinden” saydığı, 1901 yılında yayımlandığında C.S. Lewis’i derinden etkileyen Ay’daki İlk İnsanlar, yerçekimini tersine çeviren bir maddeyi keşfettikten sonra Ay’a seyahat eden iki karakterin maceralarını anlatıyor. Bu romanda Profesör Cavor adlı idealist bir bilim insanı, yerçekimini etkisiz bırakan "Cavorite" adını verdiği özel bir madde icat eder.Bu maddeyle kapladığı bir kapsül inşa edip, Kapitalist çıkarcı komşusu Bedford'la birlikte Aya doğru bir keşif gezisine çıkar (Ticari çabaları hüsranla sonuçlanan Bedford eksantrik biliminsanı Cavor’la tanıştığında bu sohbetin onu Ay’a kadar götüreceğini elbette düşünmez, aklı fikri para kazanmaktadır). Bu uyumsuz ikili burada Ayın yeraltı tünellerinde kurulmuş,böceğe benzeyen Aylıların (Selenite'liler) kurduğu dünyadakinin tersi yapıda bir toplum bulurlar.Çok geçmeden Dev bir beyine sahip Ay başkanıyla tanışırlar.Wells'in ilham kaynağı Jules Verne olmuştur, ama Verne'in Ay'a Seyahat'i (De la Terre à la Lune) ile Wells'in Aydaki İlk İnsanlar (The First Men in the Moon) romanını karşılaştıracak olursak, kolaylıkla görebileceğimiz gibi Wells; Verne'in teknolojiye verdiği önemi paylaşır, ama Verne'in romanında "Nasıl ve hangi teknolojik olanakla?" sorusu ortaya atılırken, Wells'te Ay yolculuğunun teknik sorunu baştan savma bir biçimde geçiştirilir. Çünkü Wells'in derdi, teknolojik olanakların gelecekteki muhtemel ürünlerini tahmin etmek değil, Ay'daki toplumsal hayatın bizzat kendisi üzerine, tıpkı bir zamanlar Thomas More'un Ütopya örneğinde olduğu gibi, model düşünceler geliştirmektir.Günümüzden bakınca bazı öğeleri gerçekten “fantastik” olsa da H. G. Wells, Ay’daki İlk İnsanlar’da hem eğlenmekte, hem de iştahı hiç kesmemektedir.
Aydamun

Aydamun (عيدمون - Aidamoun) Lübnan'ın kuzeyindeki Akkar ilinin aynı isimli ilçesinde bulunan bir kasabadır. Beyrut'un yaklaşık 140 kilometre, Trablusşam'ın ise 55 kilometre kuzeydoğusunda yer almaktadır. Suriye sınırına yaklaşık 3 kilometrelik bir mesafededir.Aydamun, Akkar ilinde Kavaşra ile birlikte Türk nüfusuna sahip tek yerleşim yeridir. Kasabanın nüfusu 3000 civarında olup %75'i Sünni Türkmenlerdenoluşmaktadır. Geri kalan %25'lik kısmını ise Rum Ortodokslar ve Maruni Hıristiyanlar oluşturmaktadır. Aydamun'da, Akkar bölgesinin genelinin Sünni olması nedeniyle Lübnan'ın diğer bölgelerine kıyasla herhangi bir siyasal ayrışma ya da çatışma yaşanmamaktadır. Türkler, Hıristiyan halkla da sorunsuz bir şekilde yaşamaktadır.Amerikalı misyoner Eli Smith, 1838'de kasabadan Aidemun olarak ve Şeyh Muhammed kasabasının doğusunda yer alan bir Rum Hıristiyan ve Türkmen köyü olarak bahsetmiştir. 1966 yılında yaklaşık 300 kişilik bir nüfusa sahip olan köy, yerel kadınlar tarafından üretilen Akkar halıları ile ünlüydü.Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, Kasım 2010'da kasabayı ziyaret ederek TİKA tarafından inşa edilen bir okulun açılışını yaptı. Aydamun, Türk etnik bağları nedeniyle Türkiye'den kalkınma yardımı ve finansman desteği almaktadır. Bununla birlikte kasaba halkının Türkiye ile olan bağı komşu Türk köyü Kavaşra kadar güçlü değildir.
Aydan Burhan

Aydan Burhan (d. 1 Kasım 1968, Bursa), Türk dizi ve sinema oyuncusu. En çok Mahallenin Muhtarları dizisinde oynadığı Fadime karakteri ile tanınmıştır. Yayımlandığı dönemin en çok izlenen dizilerinden olan Mahallenin Muhtarları adlı dizide Fadime rolünde oynayan oyuncu daha sonra diziden ayrıldı.Daha sonra Star TV'de yayınlanan Yangın Ayşe isimli dizide oynamış ancak bu dizi fazla uzun sürmemiştir. Aydan Burhan daha sonraki yıllarda TGRT'de yayınlanan Tirvana ve Samanyolu TV'de yayınlanan Büyük Buluşma, Beşinci Boyut, Tarık ve Diğerleri, Hakkını Helal Et ve Şefkat Tepe gibi dizilerde rol almıştır.Ayrıca Kemal Sunal'la birlikte Boynu Bükük Küheylan ve Gülen Adam filmlerinde oynamıştır. 2019 ve 2020 yıllarında Hercai adlı dizide rol almıştır. Son olarak ise, 2022-2023 yılları arasında  Kanal D'de yayımlanan Hicran adlı günlük dizide rol aldı.
Aydan Karahan

1965 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olup Dışişleri Bakanlığı'na girdi. Yurt dışında çeşitli kademelerde görev yaptıktan sonra, 1992-1995 yılları arasında Lübnan Büyükelçiliği, 1995–1996 yıllarında KKTC Büyükelçiliği, 1996-1997 Dışişleri Bakanlığı müşavirliği, 1997-2000 yılları arasında İdari İşlerden sorumlu Müsteşar yardımcılığı, 2000-2003 arasında Hollanda Büyükelçiliği, 2003-2004 yılları arasında Macaristan Büyükelçiliği, 2004-2006 yılları arasında yeniden KKTC Büyükelçiliği yaptı.2007 yılında Bakanlık müşavirliğine atandı ve aynı yıl yaş haddinden dolayı emekli oldu. Girne Amerikan Üniversitesi'nin 2006 yılında verdiği fahri doktorası vardır. Evli ve iki çocuk sahibidir.
Aydan Murtezaoğlu

Aydan Murtezaoğlu (d. 1961, İstanbul), ağırlıklı olarak fotoğraf ve yerleştirme sanatı alanında çalışan bir görsel sanatçıdır. İstanbul'da yaşamakta ve çalışmaktadır.Murtezaoğlu, 1961 yılında İstanbul'da doğdu. Orta öğrenimini İstanbul'daki Notre Dame de Sion Fransız Lisesi'nde tamamladı. 1980–1984 yılları arasında İstanbul Üniversitesi'nde ekonomi okudu. Mezuniyetinin ardından Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü'ne başvuran Murtezaoğlu, 1991 yılında yüksek lisans derecesiyle mezun oldu.Aydan Murtezaoğlu, sosyopolitik hareketleri ve bu hareketlerin çağdaş Türk toplumu üzerindeki etkilerini araştırmaktadır. 1990'ların başından bugüne kadar olan çalışmalarında, devlet tarafından yönetilen modernizmin travmatik sonuçlarıyla ilgilenmektedir. Çalışmalarında ufak müdahalelerle toplumsal cinsiyet, geçmiş ve geleceğin tarihi, kültürel geçişler ve toplumsal gerçeklikten kaymalar gibi konuları ele almaktadır.CAPC Bordeaux Modern Sanatlar Müzesi'nin Strange and Close adlı sergiye katılım gösteren sanatçıları ve eserlerini tanıttığı notlarda Murtezaoğlu'nun çalışmaları şu şekilde açıklanmıştır:Aydan Murtezaoğlu'nun fotoğrafları açık bir biçimde politik ve üzerine çalışılmış (eserler) ancak görünen o ki bu durum fotoğraflarının hassas ve aydınlık olmadığı anlamına da gelmiyor. Sanatçının emek gerektiren duruşu, tarz açısından belgesel veya otobiyografi içine düşmeden ana karakter rolünü sahiplendiği yerlerde, sahneden sahneye zarif bir şekilde ortaya çıkıyor... Aydan Murtezaoğlu, kadınlığın görkemli bir poz takındığı fotoğraflarında sağlıklı ve zarif bir militanlık aşılıyor.Aydan Murtezaoğlu, 4'üncü, 6'ncı, ve 11'inci, (Bülent Şangar ile ortak gerçekleştirdiği proje) Uluslararası İstanbul Bienali'ne, 2. Tirana, 1. Moskova, 3. ve 5. Çetine Bienali'ne katıldı. Aydan Murtezaoğlu'nun diğer bazı sergileri aşağıda sıralanmıştır:
Aydan Taş

Eskişehir Anadolu Üniversitesi İktisat ve Karadeniz Teknik Üniversitesi mezunudur. Üniversite yıllarında okul tiyatrolarında oynayarak amatör olarak eğitim almıştır. Eski Çarıklar ve Pişti adlı oyunları yanı sıra Organize İşler, Bebeğim, Bir Demet Tiyatro ve Sınıf adlı dizilerde rol alarak oyunculuk tecrübesini artırmıştır. 2005'ten beri BKM Mutfak'ta oynamaktadır.
Aydan Önder

1995 yılında muhabir olarak TV dünyasına girdi. Haber peşinde koşarken, Kanal türk kanalına geçerek 2005 yılında Aş Kendini isimli yurt dışı gezi programı ile dünyayı dolaşmaya başladı. Şimdiye kadar 70’e yakın ülke gezmiştir. Aydan Önder, yine Kanal türk'te hafta sonu kuşağın sabah yayınlanan Gak Guk adlı şaka programını sunmuştur.
Aydan Özoğuz

Aydan Özoğuz (d. 31 Mayıs 1967), Ekim 2021'den bu yana Alman Federal Meclisi Başkan Yardımcısı olarak görev yapan Sosyal Demokrat Partili (SPD) bir Türk asıllı Alman siyasetçidir. 2009'dan beri Federal Meclis üyesidir ve 2011'den 2017'ye kadar partinin genel başkan yardımcısı olarak görev yaptı.Özoğuz, milletvekilliğinin yanı sıra 2013-2018 yılları arasında Şansölye Angela Merkel'in üçüncü hükümetinde, Göç, Mülteciler ve Uyumdan Sorumlu Devlet Bakanı olarak görev yaptı.Özoğuz, 31 Mayıs 1967'de Finkenau, Hamburg'da 1958'de Almanya'ya gelen Türk bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Hamburg-Lokstedt'te büyüdü. Anne ve babası daha sonra kendi gıda işlerini kurdular. Özoğuz 1989 yılında Alman vatandaşlığına geçti. Yavuz ve Gürhan adında iki erkek kardeşi vardır.Lise eğitimini Corvey-Gymnasium'da 1986 yılında Abitur ile tamamladı. Ana dal olarak İngiliz edebiyatı, yan dal olarak İspanyolca ve İnsan Kaynakları Yönetimi eğitimlerinin ardından 1994 yılında Hamburg Üniversitesi'nde yüksek lisansını tamamladı. Üniversite yıllarında Hamburg'daki Türk Öğrenci Topluluğu'nun üyesi oldu ve iki yıl başkanlığını yaptı.1994 yılından beri Körber Vakfı'nda araştırma görevlisi olarak çalışan Özoğuz, Alman-Türk projelerine odaklanan "Yeni Projelerin Koordinasyonu" proje yöneticisi olarak görev yaptı. Özoğuz, 1996'dan itibaren Gençlik ve Bilim Değişimi alanında projeler ve uluslararası ilişkiler konularında akademik konferanslar yürüttü. Federal Meclis'e seçilmesiyle birlikte Körber Vakfı'ndaki görevinden muaf tutuldu.Özoğuz, 2001-2008 yılları arasında Hamburg Eyalet Parlamentosu üyeliği yaptı. SPD'nin göç politikalarından sorumlu meclis grubunun başkanlığına ve içişleri, dilekçe ve aile komisyonlarının üyeliğine getirildi.2004 yılında Özoğuz, Almanya Sosyal Demokrat Partisi'ne (SPD) katıldı. SPD yönetiminde Genel Başkan Yardımcısı olarak yer alan ilk Türk kökenli kadındır.Özoğuz, ilk kez 2009 Almanya federal seçimlerinde Federal Meclis'e girdi. Aile İşleri, Yaşlılar, Kadınlar ve Gençlik Komisyonu üyesi oldu. Ayrıca İnternet ve Dijital Toplum Araştırma Komisyonu'nda da görev yaptı. 2 Mart 2010 tarihinde SPD meclis grubu kendisini entegrasyon grubunun komiseri olarak atadı.2013'teki seçimlerde yeniden seçilen Özoğuz, Hamburg-Wandsbek seçim bölgesini kazandı. Özoğuz, yedisi kadın olmak üzere Federal Meclis'te sandalye kazanan on bir Türk kökenli siyasetçiden biridir. Özoğuz, 2018'den bu yana Dışişleri Komitesi ve İnsan Hakları ve İnsani Yardım Komitesi üyesidir. Özoğuz aynı zamanda Silahsızlanma, Silahların Kontrolü ve Yayılmanın Önlenmesi Alt Komitesi'nde başkan yardımcısı olarak görev yapmaktadır.Özoğuz, 2002'de Hamburg'da senatör olan Michael Neumann ile evlendi. 2017'de boşanan çiftin iki çocuğu vardır.Her ikisi de İran İslam Cumhuriyeti ve Hizbullah'ın sadık ve açık hayranları olan kardeşleri Yavuz Özoğuz ve Gürhan Özoğuz, İslamcı internet sitesi Muslim-Markt'ı yönetmektedir. Özoğuz, Ekim 2011'de bir gazeteye verdiği röportajda radikal İslamcı görüşleri nedeniyle kardeşleriyle arasına mesafe koyduğunu açıkladı.
Aydan Şener

1 Mart 1963 tarihinde Kilis'te doğdu. Aslen Kırım Tatarıdır ve Suzan Avcı'nın yeğenidir. Bir yaşındayken ailesi ile birlikte Bursa'ya yerleşti. Ortaokul ve lise eğitimini Bursa'da Bursa Lisesinde tamamladı. 1981 yılında Türkiye güzeli seçildi. Aynı yıl Miss World güzellik yarışmasında Türkiye'yi temsil etti. Kısa bir süre mankenlik yaptıktan sonra, 1984 yılında "Küçük Ağa" televizyon dizisi ile birlikte oyunculuk yaşamına başladı.1986 yılında Kenan Kalav ile rol aldığı Çalıkuşu dizisi ile geniş çaplı bir üne kavuştu. Daha sonraki yıllarda tiyatro oyunculuğuna da başladı. 1988 yılında Ecem adında bir kız çocuğu dünyaya getirdi. 1983'te evlendiği Ayhan Akbin'den 1991'de ayrıldı.
Aydanur Saraç

İlk şiirleri 1997’de yayımlanan Saraç'ın şiirleri, yazıları ve öyküleri, Papirüs, Kavram Karmaşa, Kıyı, Bahçe, Agora, Kum, Akköy, Ağır ol bay düzyazı, Beşparmak, Çıkın, Kül, Paspatur, Güzel Yazılar, Şiir Ülkesi, Öteki-siz, Çalı, Değirmen, Tay, İle, Nikbinlik, Deliler Teknesi, Sincan İstasyonu, Mühür Edebiyat, Zalifre ve Islık gibi dergilerde yer aldı. Kum, Damar ve Delil Teknesi dergilerine katkıda bulundu. Akköy Dergisi’nin Ankara temsilciliğini en son sayısına kadar sürdürdü. Yaprak, Anafilya, Mavi Ada, Cafrande, Gerçek Edebiyat, Yerelce gibi edebiyat sitelerinde şiirleri yayınlandı.Çiftçilik yapan bir baba ile ev hanımı bir anneden, Artvin'in Ardanuç ilçesinde, doğan Aydanur Saraç, ilkokulu Ardanuç'a bağlı Arnavul köyü ilkokulunda okuduktan sonra, ortaokula Kırşehir ve Ayaş'da devam etti. Ankara Cebeci Atatürk Sağlık Meslek Lisesi'nden sonra devam ettiği Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'ni bitirdi.İlk kitabında toplumsal duyarlılığı yansıtan şiirlerinin yanı sıra kadının varoluşunu destekleyen şiirlere de yer veren Aydanur Saraç, ikinci kitabı Mesafeler'''de bireyin yalnızlığını, zamanın ve insanın değişimine yenilen ilişkileri ele alır. Saraç'ın gelişmeye açık bir şiiri vardır.Şairin ilk kitabı, Sonra Güller Kırmızı Kocaeli Yükseköğrenim Derneği (KYÖD) "2003 Ulusal Şiir Ödülleri" özel jüri ödülünü, Değişim şiiri, 2005 yılında, Bartın Belediyesi’nin düzenlemiş olduğu şiir yarışmasında üçüncülük ödülünü aldı.Kocaeli Yükseköğrenim Derneği (KYÖD) "2003 Ulusal Şiir Ödülleri", Sonra Güller Kırmızı adlı kitabı ile Özel Jüri Ödülü
Aydede (dergi)

Aydede,  Refik Halit Karay tarafından 1922 yılında İstanbul’da haftada iki gün yayımlanmış daha sonra 1948-1949’da yeniden çıkarılmış siyasi mizah dergisi.Türk Kurtuluş Savaşı sırasında çıkan en etkili iki mizah dergisinden birisidir (Diğeri Güleryüz).  Kurucusu ve başyazarı Refik Halid Karay’dır.  Milli Mücadele’ye mizah yoluyla muhalefet eden dergi, kısa  süren yayın hayatı boyunca çok sayıda yazar ve çizer yetiştirmiş, kendisinden  sonra yayınlanacak mizah dergilerine zemin hazırlamıştır.İlk sayı 2 Ocak 1922’de yayımlandı.  Pazartesi ve Perşembe günleri, dönemin birçok yayını gibi dört sayfa olarak çıktı. 29x40cm boyutlarında idi.  Sabah Matbaası’nda basıldı. Düzenli olarak 90 sayı çıktı. Hemen hemen bütün yazı ve karikatürlerinde Milli Mücadele hareketinin eleştirildiği dergi; 30 Ağustos’ta zaferin kazanılmasından sonra Mustafa Kemal resimleri ve övgü yazılarına yer verdi. Derginin kurucusu ve başyazarı Refik Halid, Yüzellilikler listesinde yer alarak yurtdışına sürgün edildi. Derginin son sayısı Refik Halid’in İstanbul’dan ayrıldığı 9 Kasım 1922’de basıldı   Son sayıda Refik Halid’in hiçbir yazısına yer verilmedi.Refik Halid, sürgüne giderken Aydede’yi Yusuf Ziya’ya  bırakmıştı. Yusuf Ziya Ortaç, bir ay sonra  Orhan Seyfi Orhon ile birlikte aynı kadro, aynı biçim ve yapısı ile Akbaba dergisini çıkarmıştır.1938’de Yüzelliliklerin yurda dönmesini engelleyen kanun kalkınca İstanbul’a geri gelen Refik Halid, dönüşünden on yıl sonra dergiyi yeniden yayımlamaya başladı.  Cumartesi ve Çarşamba günleri 8 sayfa yayımlana derginin ilk sayısı 8 Mayıs 1948’de çıktı. 104. sayıdan itibaren haftada bir gün 12 sayfa olarak çıkmaya başladı. Başlangıçta Tan Matbaası’nda, 110. Sayıdan itibaren Akça Matbaası’nda b asıldı.  Sahibi F. Karay (Fatma Karay) olarak belirtilen derginin baş yazarı Refik Halid idi. Dergi bu dönemde  antikomünist, başlangıçta büyük ölçüde Amerika yanlısı bir yayın yapmıştır. İkinci dönemine Aydede  eski başarısını yakalayamadı ve 1 Ekim 1949 tarihli 125. sayıda kapandı.Orhon Seyfi, Halil Nihad, Fazıl Ahmed, Rıza Tevfik, Osman Cemal derginin ilk yayın dönemindeki yazarları arasındadır..  Refik Halid “Nakş-ı Berâb” başlıklı 89 başyazının tamamının "Aydede" imzasıyla kaleme aldığı gibi “Kirpi” ve “Refik Halid” imzasyla da yazılar yayımlamaktaydı. Dergideki imzasız yazıların da çoğunun ona ait olduğu düşünülür.  Dergide Refik Halid’ten sonra en çok Osman Cemal ve Abdulbaki Fevzi’nin imzalarına rastlanır. Karikatüristler arasında, Rıfkı, Cem, Münif Fehim, Ramiz, Ratip Tahir sayılabilir. Baş çizer Ahmet Rıfkı’dır. Türk karikatür tarihinin başarılı çizerlerinden olan Ahmet Rıfkı, “hain” ve “işkenceci” sıfatları ile de tanınır.1948’de yeniden çıkarılmaya başladığı dönemde Cemal Refik, Fikret Ali, Semih Mümtaz, Melih Cevdet Anday, Fazıl Ahmet Aykaç, Ercüment Ekrem Talû gibi yazarlar ve Togo, Turhan Selçuk gibi karikatüristler dergiye katkıda bulundu.
Aydemet

Aydemet ( Ayos Dometios), Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa Bölgesi'nde bulunan bir belediyedir. Belediyenin nüfusu 2011 yılı itibari ile 12.456'dır.2003 yılından bu yana sınırın açılmasıyla Kıbrıs'taki en önemli sınır noktasıdır ve binlerce Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk her gün bu hattı geçmektedir.
Aydemir (roman)

Aydemir, Müfide Ferit Tek'in 1918 yılında Türk Kadını Mecmuası Halk Kitaphanesi tarafından  yayımlanmış ütopik romanı.Roman, Demir Bey'le Hazin'in Türkçülük ideali çevresinde filizlenen aşkını konu eder. Hikâyenin bir boyutunda Demir'in Hazin’e duyduğu aşk varken, diğer bir boyutunda ise milli bilinç yaymak için çıktığı Türkistan yolculuğu vardır.Yazarın edebiyat tarihine geçmiş iki eserinden ilkidir (diğeri Pervaneler) ve Halide Edip'in 1912'de yayımlanan Yeni Turan adlı romanından sonra Türk edebiyatının ikinci "Turancı" romanıdır  Ütopya tarzında yazılmıştır.  Rus esareti altında bulunan Doğu Türklerinin siyasi ve sosyal sorunlarını ele alır. Romanın ideal tipi Aydemir, kendi şahsi hayatını ve saadetini bir kenara iterek Türkler arasında milliyet duygusunu uyandırmak maksadıyla Rusya'nın nüfuzu altında yaşayan Türk bölgelerine gider. Orada Rusya'nın tahakkümü ve nüfuzu altında sömürülen ve ezilen Türkler arasında milliyet duygusunu uyandırılmasına çalışır.I. Dünya Savaşı'ndan mağdur çıkan millete teselli olsun diye Yusuf Akçura'nın teşviki ile bu romanı yazan Müfide Ferit, kahramanını Yusuf Akçura'yı model alarak oluşturmuştur. Eseri Sinop'ta sürgün yıllarında kaleme alan Müfide Ferit, eşi Ahmet Ferit'in, Ukrayna'nın merkezi Kiev'e Başkonsolos olarak atanması üzerine onunla birlikte gittiği Kiev'de bulunduğu sırada roman yayımlanmıştır. Türk Kadını mecmuasının yayınladığı ilk eserdir.Roman, barındırdığı idealist kahraman tipi nedeniyle yayımlandığı dönemde Osmanlı aydınları tarafından heyecanla karşılanmış, Eser basıldıktan birkaç ay sonra 1919 yılı içinde Şair Nedim, Büyük Mecmua, Türk Kadını, Genç Kadın gibi dergilerde eleştiriler ve eseri tanıtıcı yazılar yayınlanmıştır.. Hatta romanda Aydemir'inTürkistan'daki öğrencilerinin isimlerinin önüne "Aydemir" adını eklemeleri gibi yazar Şevket Süreyya Aydemir'in bu romanın etkisiyle yayınlanışından 16 yıl sonra roman kahramanının adını kendisine soyadı olarak seçtiği söylenir.
Aydemir Akbaş

Aydemir Akbaş (d. 25 Şubat 1936, İstanbul), Arnavut asıllı Türk senarist, yönetmen, oyuncu, gazeteci ve spor yazarı.1936 yılında Arnavut bir baba ve Sürmeneli bir annenin oğlu olarak İstanbul'da doğan Akbaş, Galatasaray Lisesinde eğitim gördükten sonra bir süre gazetecilik yaptı.Gazetecilikten sonra tiyatro oyunculuğuna başlayarak Gülriz Sururi, Ayfer Feray, Nisa Serezli, Ali Poyrazoğlu gibi ünlü tiyatro isimleriyle beraber çalıştı. Keşanlı Ali Destanı, Direkler Arası, Zilli Zarife, Ferhat ile Şirin gibi oyunlarda rol aldı.Aydemir Akbaş sinemayla 1964'te Atıf Yılmaz'ın yönettiği "Keşanlı Ali Destanı" adlı film ile geçti. Fakat, filmden önce Keşanlı Ali Destanın ilk tiyatro gösterimin de 31 Mart 1964 yılın da hem sahne amirliği yapmış hem de Sipsi Selim karakterine hayat vermiştir.  Bir süre Yılmaz Güney'in filmlerinde oynadı. 1974 yılında Yeşilçam seks filmleri furyasında çok sayıda erotik-komedi filminde rol aldı.  Daha sonraki yıllarda İbrahim Tatlıses ile çalışarak senaryo çalışmaları yaptı.1968 yılında Ayfer Feray – Nisa Serezli Tiyatrosu’nda 7 Kocalı Hürmüz oyununda rol aldı. 1969 yılında Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosunda ve Ortakları Tiyatrosunun ortaklarından biri oldu. Burada Nikah Kağıdı, Düşenin Dostu oyunlarında rol aldı. Birçok tiyatro oyununun yönetmenliğini yaptı.Cem Davran ile 2007'de çevirdiği "Avrupalı" Ekim 2007'de rekor sayıda kopya ile gösterime girmiştir. Aydemir Akbaş oyuncu olarak 125 filmde görev yaparken, 7 kez de yönetmenlik koltuğuna oturmuştur.40'ı komedi olmak üzere 127 filmde rol aldı, 8 filmin yönetmenliğini yaptı, 30 kadar tiyatro oyununda oynadı. Ayrıca birçok TV dizisinde rol aldı. 33 filmin senaryosunu yazdı.Türkiye'nin yaşayan en eski spor yazarlarından biridir. Aynı zamanda Galatasaray taraftarı ve Galatasaray Spor Kulübü üyesidir.Akbaş, 1964 yılında evlendiği eşi tiyatro oyuncusu Beyhan Benek’le iki kez boşanmış, üç kez evlenmiştir. Kardeşi Erdinç Akbaş da bir dönem oyunculuk yapmıştır.
Aydemir Erman

1967 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun olmuştur. Dışişleri Bakanlığı'nda çeşitli görevlerde bulunduktan sonra 30 Haziran 1993-17 Şubat 1998 tarihleri arasında Bahreyn büyükelçiliği, 1998-2000 yıllarında Dışişleri Bakanlığı müşavirliği, 2000-2002 yılları arasında Müsteşar yardımcılığı, 27 Aralık 2002-1 Nisan 2008 tarihleri arasında Kanada büyükelçiliği, 2008-2009 yıllarında Dış Politika Danışma Kurulu üyeliği görevlerinde bulunmuştur. TASAM Stratejik Öngörü Dergisi Bilim Kurulu üyesidir. Ayrıca Müsteşar yardımcılığı döneminde Türkiye'nin Afganistan Özel Koordinatörü idi. Gülen Erman ile evli olup ikiz kızları vardır.
Aydemir Güler

Aydemir Güler (d. 16 Eylül 1961, İstanbul), Türk teorisyen ve siyasetçidir. Türkiye Komünist Partisi İstanbul İl Başkanlığı görevini sürdürmektedir. soL gazetesinde ve Gelenek dergisinde düzenli olarak yazılar yazmaktadır.16 Eylül 1961 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. İstiklâl Marşı'nın yazarı Mehmet Âkif Ersoy'un torunu Rezzan Güler'in oğludur. Orta öğrenimini Saint Joseph Lisesi'nde, yüksek öğrenimini Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü'nde tamamladı. 1986-1999 yılları arasında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesinde araştırma görevlisi olarak çalıştı. Yüksek lisansını da yine bu üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsünde iktisat alanında yaptı.1986'nın nisan ayında yayın hayatına başlayan teorik dergi Gelenekte ilk sayıdan itibaren sürekli yazarlar arasında yer aldı. 1992'de kurulan Sosyalist Türkiye Partisi'de (STP) kurucu, siyasi büro üyesi ve İstanbul il başkanı olarak görev yaptı. STP’nin Anayasa Mahkemesi kararıyla kapatılmasından sonra 1993'te kurulan Sosyalist İktidar Partisi'nde (SİP), kuruluştan kısa bir süre sonra genel başkanlık görevini üstlendi. Bu görevi 2001 yılında SİP'in Türkiye Komünist Partisi adını aldığı kongreye kadar sürdürdü.SİP'in Türkiye Komünist Partisi adını aldığı olağanüstü kongrede yeniden genel başkan seçildi. 2009 yılında TKP'nin 9. Parti Kongresi'nde alınan gençleşme ve atılım kararları gereği genel başkanlığı bıraktı. Halen TKP İstanbul İl Başkanlığı görevini yürütmektedir.Andrey Anikin, Marx Öncesi Siyasal İktisat: Bilimin Gençlik Çağı, Yazılama Yayınevi 2008 ISBN 6055892012
Aydemir Nemli

Aydemir Nemli (1929, İstanbul - 14 Ocak 2003, İstanbul), Türk millî futbolcu ve teknik direktör. Futbolculuk kariyerinde forvet pozisyonunda görev alan Nemli, kariyeri boyunca Fenerbahçe ve İstanbulspor'da oynadı. Futbolculuk kariyerini sonlandırmasının ardından teknik direktörlük yapmaya başladı ve İstanbulspor ile Taksim takımlarını çalıştırdı.1929 yılında İstanbul'da, Salim-Behire Nemli çiftinin oğlu olarak doğdu. Gülseren Sipahioğlu (evlilik öncesi soyadı Nemli) ve Aydın Nemli adlarında birer kız ve erkek kardeşi vardı. Boğaziçi Lisesi'nden mezun oldu.1947 yılında Fenerbahçe A takımında oynamaya başladı. 1949'da İstanbulspor'a transfer oldu ve 1960 yılında kariyerini sonlandırana kadar bu takımda forma giydi.1 Mayıs 1956'da Brezilya ile oynanan hazırlık maçında ilk ve son kez Türkiye millî takımı formasını giydi. 20 Mayıs 1957'de Mısır ile oynanan hazırlık maçında ise Türkiye B millî forması takımıyla tek maçına çıktı.Futbolculuk kariyerini sonlandırmasının ardından teknik direktörlüğe başlayan Nemli, 1961-62 sezonu başında, Türkiye 1. Futbol Ligi'nde mücadele eden İstanbulspor'un teknik direktörlüğüne getirildi. Sezonu ligde 13. olarak tamamlayan takımdaki bu görevine ertesi sezonda da devam etti. 1963'ün Ocak ayında buradaki görevinden ayrıldı. 1963-64 sezonunda çalıştırdığı Taksim ile İstanbul Mahallî Ligi şampiyonluğu yaşadı. 1965 Şubat'ında bir kez daha İstanbulspor'un teknik direktörlüğüne getirildi. Sezon sonuna kadar çalıştırdığı takım, 1. Lig'i 14. sırada tamamlamıştı.1966-67 sezonunda ikinci kez çalıştırmaya başladığı Taksim ile İstanbul Mahallî Ligi'nde bir şampiyonluk daha yaşadı. Türkiye 2. Ligi'ne terfi maçlarından da başarıyla ayrılan takım, 1967-68 sezonunda tarihinde ilk kez 2. Lig'de mücadele etti.
Aydemir, Mutki

Köyün eski adı, 1878 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Ortsenk ya da Vortsenk, 1917 kayıtlarında ise Hörsenk olarak geçmektedir.Köy, Bitlis il merkezine 14 km, Mutki ilçe merkezine 6 km uzaklıktadır. Köy, Mutki'nin güneydoğusunda olup,  numaralı Mutki-Bitlis il yoluna 2,5 km.'lik bir köy yoluyla bağlıdır.
Ayder

Ayder, Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinin 19 km güneydoğusunda yer alan 1350 m rakımda ladin ve kayın ormanlarıyla kaplı bir yayladır. 1300'lü yıllarda Hala Vadisi'nde yaşayanlar tarafından kurulmuştur.Ayder hiçbir zaman yayla olarak kullanılmamıştır, Ayder'i Hala Vadisi'nde yaşayanlar dinlenme amaçlı kullanmışlardır. Bölge halkı, Hala köyünden yaylalarına (Kavrun, Ceymakçur, Paákçur) göç ederken Ayder'de kaplıcada dinlenirler. Araştırmacı Metehan Mollamehmetoğlu, Ayder'in 1900'lü yıllarda bölge insanının dinlenme yeri olarak kullanıldığını belirtmektedir. Kaplıcanın geçmişi 1700'lü yıllara dayanmaktadır.Hala Vadisi'nde yaşayanların kullandıkları Ayder, Aşağı Ceymakçur ve Yukarı Ceymakçur adlı üç yayla vardır. Mayıs ayında Ayder haziran ayında aşağı Ceymakçur temmuz ayında Yukarı Ceymakçur yaylalarına gidilir. Ağustos ayında Aşağı Ceymakçur'a gidilirken Ayder'de Hodoc olarak bilinen ot biçme şenlikleri düzenlenir. Eylül ayında da Ayder'e gidilir ve ekim ayında da Hala köyüne dönerlerdi. Bölge sakinleri yakın zamana kadar Ayder'i yayla olarak kullanırlardı. Turizmle beraber Ayder yaylası turizm ve eğlence merkezi oldu.Ayder sözcüğü, standart Ermenicede 'tarla' anlamına gelen ard sözcüğünün Hemşin lehçesindeki eşdeğeridir ve 'tarlalar' anlamına gelmektedir. Hala Vadisi'nde yaşayanların erkekli, kızlı hep beraber türkü söyleyerek, çayırlıkları biçtikleri zamana "Ĥodoç" zamanı denirdi. Günümüzde Ayder'de Ĥodoç günü bilinmekte ama yeni nesil tarafından yapılmamaktadır.Osmanlı döneminden beri şifalı suyu ile ilgi odağı olan Ayder 1987 yılında turizm merkezi ilan edilmiş, romatizmal hastalıklar, iç hastalıkları, kadın hastalıkları ve cilt hastalıklarına şifa verdiği iddia edilen, 260 metre derinlikten gelen 50 derece sıcaklığındaki kaplıcalarından faydalanılabilmesi için modern turistik tesisler inşa edilmiştir.260 metre derinlikten çıkan, 55 derecelik kaplıca sularının başta romatizma, kireçlenme olmak üzere pek çok hastalığa iyi geldiğini belirtiyor. Kaplıca sularından fayda görmek için havuza girmek, özel banyo almak ya da içmek mümkün.Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Mustafa Güler yaptığı açıklamada, kaplıca sularının romatizmal eklem hastalıkları, sinir, sindirim, dolaşım sistemi hastalıklarıyla idrar yolları ve üreme organı hastalıklarına iyi geldiğini belirtmiştir. Kaplıca suları ayrıca, egzama ve sedef, ergenlik sivilceleri gibi cilt hastalıklarının tedavisinde de kullanılmaktadır. Tabii ki, kaplıcaya girmeyi sakıncalı kılacak durumlar da var. Örneğin kanamalı rahatsızlıklar, yüksek tansiyon ve kalp rahatsızlıkları bu durumlardan bazılarıdır. Bu nedenle kaplıcaya girmeden önce mutlaka uzman bir doktora danışmak şart. Zaten Ayder Kaplıcaları'nda görev yapan bir uzman doktor da bulabilirsiniz. Uzmanlar ayrıca kaplıcada günde ikiden fazla banyo alınmaması gerektiğini hatırlatıyor ve 4 banyodan sonra kendisini halsizlikle belli eden ve Kaplıca Krizi olarak tanımlanan bir rahatsızlığın bazı kişilerde görülmesinin normal olduğunu belirtmekteler.
Ayding Gölü

Ayding Gölü (Uygurca: ئايدىڭكۆل, Ayding Kɵli, Ayding köl; Çince: 艾丁湖, Aīdīng Hú) Sincan Uygur Özerk Bölgesinde Turfan Havzasında (çöküntü) bir göldür. Deniz yüzeyinden 154 metre altında olan dünyada ikinci en düşük noktasıdır.. Şimdi bu göl tamamen kurumuş ve çok çamurlu ve tuzludur.. Turfan şehrinin 50 kilometre güneyinde bulunan gölün batısında deniz seviyesinden 133 metre alçakta olan Qiquanhu Huagong Fenchang isminde bir köy bulunur. Göl ortalama batıdan doğuya 40 kilometre, kuzeyden güneye 8 kilometre boyutundadır.Uygurlar göl ay biçiminde olduğundan "ayışığı (mehtap) göl" anlamında olan, "Ayding köl" adını vermişlerdir. Günümüzde göl üç bölümden oluşmaktadır: dış çevresi alüvyonlu, lığlı yüzeylidir. İç kısım tuz bataklığı iken, gölün ortası saf beyaz ve parlak, ışıl ışıl, tuz kırağı renklidir.
Aydonat

Aydonat veya Paramiti ( Paramythia), Yunanistan batı kesiminde yer alan bir köy ve eski belediye merkezidir. Adriyatik Denizi'ne yakın bir konumda bulunur. Tarihî yönü olan bir yerleşim birimidir. 2011 yılından itibaren Aydonat, yerel yönetim reformu kapsamında Suli belediyesi sınırlarına katılmıştır. 2001 verilerine göre nüfusu 7.859'dur.Arnavutça  ve Türkçe gibi bazı dillerde kullanılan "Aydonat" toponimi, Doğu Roma döneminde Evorea’lı Aziz Donatus’tan sonra yerleşimin adı olan Agios Donatos () ile ilgilidir.
Aydos

Aydos (Bulgarca: Айтос Aitos), Bulgaristan'ın doğusunda, Burgaz ilinde bulunan bir ilçedir. Bulgaristan'ın Karadeniz Kıyısı'na 15 kilometre uzaklıkta bulunmaktadır.Aydos'un antik çağlara kadar uzanıyor olan zengin ve uzun bir tarihi vardır. Aytos şehrinin şimdiki bulunduğu civardaki eski yerleşim yeri Trak kabileleri tarafından kurulmuştur. Şehrin yakınlarındaki arkeolojik buluşlar şehrin varlığının MÖ 5. yüzyıla kadar uzandığını doğrulamaktadır. Eski bir Trak efsanesine göre Aytos, Orfe'nin öğrencileri ve yandaşlarından biri tarafından kurulmuştur. Yüzyıllar boyunca şehir, Aetos, Astos, Idos, Akvilia gibi çeşitli isimlerle anılmıştır.Kağan Tervel'in hükümdarlığı sırasında, Bulgar İmparatorluğu'nun ilk zamanlarında bölge birleştirilmiştir. Aytos, Bulgar topraklarını Avar, Tatar ve Haçlı saldırılarından korumak için önemli bir savaş üssü olmuştur.1367 tarihinde şehir, I. Murad önderliğindeki Osmanlı Devleti orduları tarafından fethedilmiştir. 1829 tarihinde, Edirne Antlaşması'ndan sonra şehrin vatandaşlarının birçoğu, Besarabya bölgesine Besarabya Bulgarlarına katılmak için gitmiştir. Bulgar Milli Uyanış esnasında halk Bulgaristan kurtuluşu için savaşmıştır. Vasil Levski, şehirde devrimci bir komite düzenlemiştir.Kurtuluş mücadelesinin ardından Aytos, bir ticari merkezi olmuştur. Bulgaristan'da ilk kızların tarımsal okulu, dönem esnasında Aitos'ta kurulmuştur.
Aydos Dağı (Çankırı)

Aydos Dağı, Çankırı'nın Şabanözü ilçesi ile Ankara'nın Çubuk ilçesi arasındaki sınır dağıdır. Yüksekliği 1880 metredir. Genellikle mesire alanı olarak kullanılmaktadır. Dağın Yukarı Çavundur (Çubuk) tarafında Atatürk'e ait orman çiftliği bulunmaktadır.
Aydos Ormanı

Batıda yer alan Kayışdağı Ormanı ve Büyükbakkalköy ormanlık alanıyla birlikte bir hat oluşturur. Anadolu Yakası'nda geçmişte bulunan güney ormanlarının günümüze ulaşan parçalarından biridir. Çevresi, Kartal, Pendik, Sancaktepe ve Sultanbeyli ilçelerine bağlı yerleşim alanlarıyla sarılmış durumdadır. En yüksek noktası 537 metredir. Crocus olivieri subsp. istanbulensis Türkçe adıyla “İstanbul çiğdemi”, dünyada sadece İstanbul’un Sultanbeyli ilçesinde, Aydos Tepesi’nde yetişmektedir.
Aydos Tepesi

Aydos Tepesi, 537 metrelik rakımı ile İstanbul'un en yüksek noktasıdır. Kartal, Pendik, Sultanbeyli ve Sancaktepe ilçelerinde bulunan Aydos Tepesi (Dağı), adını Roma ve Bizans döneminde bugünkü Sultanbeyli İlçesi sınırları içinde kalan Aydos Kalesi'nden almıştır.Pendik'in kuş uçumu 9 km kuzeyinde, yüksekliği 537 metre olan bir tepedir. Güneyden bakıldığında konik görünen tepe, kuzey-güney doğrultusunda uzanan bir yükseltinin güneyde son bulan en yüksek noktasıdır.Güney yamaçlarına düşen yağmurları Büyükdere ve Marmara'ya, kuzey ve doğusuna düşen yağmurları Çayağzı Deresi'yle Karadeniz'e ulaştırır. Dik yamaçlar sellerin oluşturduğu akıntılarla parçalanmış ve yarılmışıtır.Sel yatağının en büyüğü tepenin güneye bakan yüzünde, yakınında bulunan ve arslana benzeyen kayalar sebebiyle "Arslan yatakları" adını almıştır. Aynı sel yatağı daha aşağılarda "Erikli Yata" adını alır ve taşıdığı sular Yayalar-Şeyhli arasında, Kayalıdere aracılığı ile Büyükdere'ye ulaşır.Senenin ilk kar yağışı Aydos Tepesi'nde görülür. Sıcaklık deniz seviyesinden 3 veya 4 derece daha soğuktur. Kuzeye bakan yamaçlar, çoğunluğunu meşe ağaçlarının oluşturduğu yapraklı ağaçlardan meydana gelen bir bitki örtüsüne sahiptir. Dağın bu bölümü "Şalgamlı" adını taşır. Eteklerinde bulunan içme suyu kaynakları, yakın tarihe kadar, çevre köylerin ve Pendik'in içme suyu ihtiyacını karşılamaktaydı. Yakacık ve Dolayoba çeşmelerinden alınan memba suları arabalarla Pendik'e getirilerek ihtiyaç sahiplerine satılırdı.Bizans'ın son döneminde adı, Yunancada kartal anlamına gelen Aetos (Αετός) idi. Anadolu'nun çeşitli yerlerinde aynı isimli pek çok dağ mevcuttur.Eski kaynaklarda Oxeia olarak gösterilen ve Kalkedon'un 10 km kadar ötesinde olarak tarif edilen tepenin Aydos olduğunu kabul edenler tarihçiler vardır.
Aydoğan Ataünal

Eğitim Enstitüsü Pedagoji Bölümü’nden 1959 yılında, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nden 1969 yılında mezun oldu. Eğitim Psikolojisi alanında yüksek lisans, Eğitim Yönetimi ve Denetimi konusunda doktora yaptı. Meslek yaşamına 1952'de mesleğe başladı. Eğitim hayatındaki çeşitli görevlerin ardından. Milli Eğitim Bakanlığı Müşaviri, Millî Eğitim Yüksek Danışma Kurulu Üyesi olarak görevini sürdürdü. 1990-1991 yıllarında Talim ve Terbiye Kurulu Üyesi olarak görev yaptı. 15 Eylül 1991 tarihinden 22 Mayıs 1999 tarihine kadar Yükseköğretim Genel Müdürü,1981-1988 ve 1991-1995 yılları arasında Milli Eğitim Bakanlığı kontenjanından Yükseköğretim Kurulu Üyesi olarak hizmet gördü. 6 Ekim 1995’te doçentlik unvanını kazandı. Fransızca bilmektedir.
Aydoğan Aydın

Aydoğan Aydın (5 Haziran 1966, Tokat - 31 Mayıs 2017, Şırnak), Türk asker. 31 Mayıs 2017'de Şırnak'ın Uludere ilçesinde gerçekleşen 2017 Türk Hava Kuvvetleri Eurocopter Cougar kazasında öldü.Aydoğan Aydın, 5 Haziran 1966 tarihinde Tokat'ın Başçiftlik ilçesi'de dünyaya gelmiştir. Çocukluk yıllarını bu ilçede geçiren Aydın, anne ve babasının ayrılmasından sonra amcasının yanına yerleşmiştir. İlkokul ve ortaokul eğitimlerini bu ilçede tamamlayan Aydın, daha sonra Sivas Yıldızeli'nde bulunan Pamukpınar Öğretmen Lisesi'nde öğrenim görmeye başlar. Buradan mezun olduktan bir süre sonra subay olmaya karar verdi.Aydoğan Aydın, 1987 yılında Kara Harp Okulu'ndan mezun oldu. 1988-1992 İstanbul 6’ıncı Piyade Tugayı Takım Komutanlığı, 1992-1998 yılları arısında Özel Kuvvetler Komutanlığı'nda tim komutanlığı yaptı. 1992 yılında Karabağ Savaşı'nda  Engin Alan ile birlikte Azerbaycan için savaştı.1998-2000 Kara Harp Akademisi Öğrenim gören Aydın, 2000-2001 yılları arsında ise Hakkâri Dağ Komando Tugay Komutanlığı'nda Harekât Şube Müdürlüğü görevinde bulundu.Daha sonra sırasıyla; 2001-2008 yılları arasında ÖKK'da Tabur Komutanlığı ve Kurmay Başkanlığı, 2008-2010 yılları arasında Almanya’da NATO Daimi Görev, 2010-2012 yılları arasında Gökçeada’da Komando Alay Komutanlığı, 2012-2016 yılları arasında Kayseri Komando Tugay Komutanlığı gibi birliklerde görev almıştır.Aydoğan Aydın, Çukurca'da görevli olduğu dönemde gerçekleşen 2016 Türkiye askerî darbe girişimi sırasında komutanı olduğu Kayseri Komando Tugayını arayarak "Bir tek er dahi dışarı çıkmayacak" talimatını vermiştir. Sonrasında başlatılan soruşturmada FETÖ/PDY üyesi olduğu gerekçesiyle Çukurca'da gözaltına alınmış, daha sonra da yurtdışı çıkış yasağı ve adli kontrol şartı ile serbest bırakılmıştı. Yapılan soruşturma sonrası Yurtta Sulh Konseyi içerisinde yer almadığı, aksine darbeye engel olmaya çalıştığı için Ağustos 2016'da Tümgeneralliğe terfi ettirilmiştir. O tarihten bu yana Şırnak 23’üncü Jandarma Sınır Tümen Komutanı olarak görev yaptı ve Kato operasyonunu bizzat yönetti. Operasyon süresince birçok PKK sığınağına baskın yaptı. Bu süreçte bir kez Türkiye cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile telefonda görüştü ve "Birçok yaşam malzemesi bulundu. Bu bölgenin temizlenmiş olması bu bölgedeki teröristlerin etkisiz hale getirilmesi Türkiye genelindeki terörle mücadeleye katkı sağlayacaktır. Biz kararlılık ile devam ediyoruz." şeklinde rapor vermiştir. Aynı zamanda İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ve Başbakan Binali Yıldırım ile de bir araya gelmiştir.Aydın, 31 Mayıs 2017 günü akşamı Şırnak'a bağlı Uludere ilçesinin Şenoba mahallesinden, Şırnak il merkezine gitmek için havalanan Eurocopter Cougar model helikopterin içerisinde bulunmaktaydı. Helikopter, kalkıştan üç dakika sonra yüksek gerilim hatlarına takılarak kaza kırıma uğradı ve içerisindeki tüm askeri personel ile birlikte Aydoğan Aydın da 50 yaşında hayatını kaybetti.Aydoğan Aydın, Kato operasyonunu yönetmekteydi. Türk Silahlı Kuvvetleri daha sonra bu operasyonun adını "Şehit Tümgeneral Aydoğan Aydın Operasyonu" olarak değiştirdi.
Aydoğan Babaoğlu

1959 yılında başladığı Hava Lisesi öğrenimini takiben, 1962 yılında Hava Harp Okulu'na girdi. 1964 yılında Asteğmen olarak mezun oldu. Aynı yıl, İzmir Uçuş Eğitim Grup Komutanlığı’nda başladığı Uçuş Eğitimini, 1966 yılında 2.Ana Jet Üs Komutanlığı'nda tamamladı ve ilk görev yeri olan 5. Ana Jet Üs Komutanlığı’na av pilotu olarak atandı. Kasım 1970 tarihinde atandığı 9. Ana Jet Üs 191. Filo Komutanlığında 1974 yılına kadar görev yaptı ve bu tarihte Hava Harp Akademisi’ni kazandı. Hava Harp Akademisi'nden 1976 yılında kurmay subay olarak mezun oldu.1976-1981 yılları arasında görev yaptığı 4. Ana Jet Üs Komutanlığı’nda sırasıyla; Kol Uçuculuğu, Eğitim Subaylığı, Üs Harekât Kısım Amirliği, Filo Harekât Subaylığı ve Filo Komutanlığı görevlerinde bulundu. Kıta görevini takiben 1981-1985 yılları arasında Hava Harp Akademisi Öğretim Üyeliği yaptı ve aynı dönem içerisinde ABD Hava Harp Kolejini bitirdi. 1985-1988 yılları arasında Napoli'de konuşlu NATO AIRSOUTH karargahında yurt dışı görevinde bulundu. Yurt dışı görevini takiben, atandığı Genelkurmay Harekât Başkanlığı bünyesinde Şube Müdürlüğü görevinde bulunduktan sonra atandığı 4. Ana Jet Üs Komutanlığı’nda Harekât Komutanlığı ve Kontrol Heyet Başkanlığı yaptı.1991 yılında Tuğgeneral rütbesine terfi etti. Bu rütbede 6. Ana Jet Üs Komutanlığı ve Hava Kuvvetleri Plan Program Daire Başkanlığı görevlerinde bulunmuştur. 30 Ağustos 1995 tarihinde Tümgeneral rütbesine terfi etti. Bu rütbede Hava Kuvvetleri Personel Başkanlığı ve Hava Harp Okulu Komutanlığı görevlerini yürüttü. 1999 yılında Korgeneral rütbesine terfi etti. Bu rütbede Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı, 2. Taktik Hava Kuvveti Komutanlığı ve Genelkurmay Genel Plan ve Prensipler Başkanlığı görevlerinde bulundu. 30 Ağustos 2005 tarihinde Orgeneral rütbesine terfi etti ve Harp Akademileri Komutanı olarak atandı. 2007 yılında Hava Kuvvetleri Komutanlığı görevine atandı.Antalya'nın Serik ilçesine bağlı Belek beldesinde düzenlenen Ramazan Bayramı Golf Turnuvası'na izinli olarak katıldığı sırada gerçekleşen 3 Ekim 2008 tarihli Aktütün Karakolu'na saldırı nedeniyle turnuvayı bırakmaması eleştirilere neden oldu.
Aydoğan Temel

Aydoğan Temel (d. 1966, Bandırma), Mimar Sinan Üniversitesi Konservatuvarı Tiyatro Bölümü mezunu, tiyatrocu, ve dublaj sanatçısıdır.1983 yılından beri dizi, çizgi film, sinema filmi, belgesel ve reklam filmleri dublajı ve yönetmenliği yapmaktadır. Sıkça konuştuğu ünlüler arasında: William Macy, John Malkovich, Gary Oldman, Kevin Spacey, Tcheky Karyo, Gerard Depardeiu sayılabilir. Genellikle seslendirme yaptığı karakterleri kötü, sapık, komik, sorunlu adamlar oluşturmaktadır. Show TV'de bir dönem yayınlanmış magazin programlarından Pazar keyfi'nin dış sesi Aydoğan Temel'dir. O zamana kadar yapılmış magazin seslendirmelerinin dışına çıkarak ve fark yarattı ve kimi kesim tarafından eleştirilse de izleyicilerin beğenisini kazanarak aklitleri türedi. Daha sonra Uçankuş programında şimdiye kadar ekranın dışında gizemli bir ses kalan Aydoğan Temel ekranın karşısına çıktı ve bu programı sundu.Kamuran Usluer'in "Artık dublaj yapmıyoruz. Sadece ses veriyoruz." demesiyle dublajın seslendirme değil, aslında sözlendirme olduğunu savunmuştur. Seslendirme ses ile filmin eşleştirilmesi anlamına gelir. Bu yüzden kendisine dublajın Türkçe karşılığı olan  "sözlendirmen" ya da dublaj sanatçısı olarak tanımlamaktadır.2011 yılında vizyona giren Komik Bir Aşk Hikayesi adlı sinema filminin senaryosunu yazarak baş rolünde oynadı. Ayrıca 2010 yılında Atv'de yayınlanan Yalancısın Sen isimli dizide oynamıştır.
Aydoğan Topal

Aydoğan Topal (d. 20 Nisan 1982, Trabzon), Türk şarkıcı. Hemşince, Türkçe ve Lazca şarkılar söyleyen Topal, Hemşin kültürünün korunması ve popülerleşmesi için çalışmalarda bulunmaktadır.Aydoğan Topal 1982 yılında Hopa göçmeni Hemşinli bir baba ve Laz bir annenin çocuğu olarak Trabzon'da dünyaya geldi. Müziğe olan ilgisi çocukluğunda başladı. Telli ve vurmalı çalgılar çalmayı öğrendi ve şarkılar yazdı. Lise eğitimini Hopa'da tamamladıktan sonra üniversiteyi Anadolu Üniversitesi'nde okudu. Mezun olduktan sonra İstanbul'a yerleşti. 2009'da Heyamo, 2016'de Kuzey albümünü çıkardı. Kuzey albümündeki 13 şarkının 11'inin bestesi kendine aittir. Topal, 2019'da Unutmam seni adlı parçasını yayımladı.
Aydoğan Vatandaş

Aydoğan Vatandaş (d. 1974, İstanbul), Türk gazeteci ve yazardır. Aksiyon dergisi, Zaman, Yeni Hayat ve Today's Zaman gazeteleri eski muhabir ve köşe yazarı. Günümüzde The Huffington Postta yazmaktadır. Ergenekon terör örgütü terimini ilk kullanan kişi olan yazarın fuatavni Twitter hesabını yöneten kişilerden olduğu iddia edilmektedir. Türkiye hükûmeti tarafından terör örgütü olarak nitelendirilen Gülen Hareketinin üst düzey yöneticilerinden olduğu öne sürülmüştür.1995 yılında haftalık haber dergisi Aksiyon'da gazeteciliğe başladı. 2000-2002 yılları arasında Zaman Gazetesi’nde köşe yazarlığı yaptı. 2002 yılında Samanyolu televizyonunda Kara Kutu adlı bir program yaptı. 2006 yılında Cihan Haber Ajansı’nın New York temsilciliği görevine başlamasının ardından, 2007 yılından itibaren Today’s Zaman gazetesinde Amerikalı uzmanlarla röportajları ve dış politika analizleri yayınlandı. 2016 yılında kurulan Yeni Hayat Gazetesi’nde köşe yazıları yazdı.