barandinho/wikipedia_tr huggingface dataset:
Hava freni (havacılık)

Hava freni veya hız frenleri, havacılıkta iniş sırasında sürüklenmeyi artırmak veya yaklaşma açısını artırmak için kullanılan bir tür uçuş kontrol yüzeyidir. Hava frenleri spoilerden farklıdır, çünkü hava frenleri kaldırmada çok az değişiklik yaparken sürüklenmeyi artırmak için tasarlanmıştır, spoiler ise kaldırma-sürükleme oranını düşürür ve kaldırma kuvvetini korumak için daha yüksek bir hücum açısı gerektirir, bu da daha yüksek perdövites hızına neden olur.Bilinen en eski hava freni 1931 yılında geliştirilmiş ve kanat destek payandalarına yerleştirilmiştir. Çok geçmeden kanadın arka kenarının altında bulunan hava frenleri geliştirildi ve onlarca yıl boyunca standart uçak hava freni haline geldi.1936'da, II. Dünya Savaşı'ndan önce Nazi Almanya'sı Deutsche Forschungsanstalt für Segelflug (DFS) planör araştırma organizasyonuna başkanlık eden Hans Jacobs, planörler için her bir kanadın üst ve alt yüzeyinde yer alacak, bıçak tarzı kendi kendine çalışan dalış frenleri geliştirdi. Çoğu erken dönem planör, inişe yaklaşırken iniş açısını ayarlamak için kanatlarda spoilerler ile donatılmıştır. Daha modern planörler ise konumlarına bağlı olarak kaldırma kuvvetini azaltabilen ve sürtünmeyi artırabilen hava frenleri kullanır.Genellikle, hem spoilerin hem de hava frenlerinin özellikleri arzu edilir ve birleştirilir - çoğu modern jet yolcu uçağı, birleşik spoiler ve hava freni kontrollerine sahiptir. İnişte, tekeler yere değdiğinde bu spoilerlerin açılması dramatik bir kaldırma kuvveti kaybına neden olur ve bu nedenle uçağın ağırlığı kanatlardan alt gövdeye aktarılır ve tekerleklerin mekanik olarak daha az kayma şansı ile frenlenmesine olanak tanır. Ayrıca, spoiler tarafından oluşturulan parazit sürükleme doğrudan frenleme etkisine yardımcı olur. Ters itme, inişten sonra uçağın yavaşlamasına yardımcı olmak için de kullanılır.Neredeyse tüm jet uçaklarda bir hava freni veya çoğu uçakta hava freni görevi de gören spoiler bulunur. Pervaneli uçaklar, motor gücü azaltıldığında pervanenin doğal frenleme etkisinden yararlanır, ancak jet uçakların böyle doğal bir frenleme etkisi yoktur ve iniş hızını kontrol etmek için hava frenlerini kullanmaları gerekir. Birçok erken dönem jet, iniş için yaklaşırken (Arado Ar 234, Boeing B-47) veya inişten sonra ( English Electric Lightning) paraşüt kullanmıştır.1950'lerde tasarlanan Blackburn Buccaneer deniz taarruz uçağının bölünmüş bir kuyruk konisi vardı ve değişken bir hava freni olarak yanlara doğru hidrolik sistemle açılabiliyordu. Bu sistem ayrıca uçak gemisi üzerindeki kapalı alandaki uçağın uzunluğunun azaltılmasına yardımcı oluyordu.F-15 Eagle, Suhoy Su-27, F-18 Hornet ve diğer avcu uçakları kokpitin hemen arkasında yer alan hava frenlerine sahiptir.
Hava gemisi

Hava gemisi, bir tür aerostat veya havadan hafif uçakdır. Aerostatlar, kaldırma kuvvetlerini havadan daha az yoğun olan bir kaldırma gazından alır. Ana hava gemisi türleri sert olmayan (blimp veya keşif balonu), yarı sert hava gemisi ve sert hava gemisi'dir.Erken hava gemilerinde, yüksek kaldırma kapasitesi ve hazır bulunabilirliği nedeniyle kullanılan kaldırma gazı hidrojendi.  Helyum gazı hemen hemen aynı kaldırma kapasitesine sahiptir ve hidrojenin aksine yanıcı değildir, ancak nadirdir ve nispeten pahalıdır.
Hava gücü

Hava gücü, askerî havacılığın, askerî stratejinin ve stratejik teorinin hava savaşı ve yakın hava desteği alanına uygulanmasından oluşur. Hava gücü, 20. yüzyılın başlarında motorlu uçuşun ortaya çıkmasıyla başladı. Hava gücü, "önemli tartışmalara maruz kalan bir karmaşık çalışma ortamını temsil eder". İngiliz doktrini, hava gücünü "insanların davranışlarını veya olayların gidişatını etkilemek için havadan ve uzaydan güç yansıtma yeteneği" olarak tanımlar.
Hava indirme birliği

Hava indirme birliği, kara savaşı, hava savaşı, çıkarma operasyonu zamanı çatışma bölgesine uçakla taşınan ve genellikle paraşütle atlayan hafif piyadelerden oluşan askeri birliklerdir. Birlikler düşman hatlarının arkasına yerleştirilebilirler ve hemen hemen her yere küçük bir uyarı ile ulaşma olanağına sahiptirler.Hava indirme birlikleri genellikle uzun süreli savaş harekâtları için malzeme ve teçhizattan yoksundur ve ayrıca paraşüt operasyonları özellikle olumsuz hava koşullarına karşı hassastır. II. Dünya Savaşı'ndan bu yana helikopter teknolojisindeki ilerlemeler, hava indirme harekâtlarının kapsamını genişletti ve hava saldırıları büyük ölçekli paraşüt harekâtlarının yerini aldı.Hagerman, Bart, Operation Varsity: Allied Airborne Assault Over the Rhine River World War II History Magazine, (1998), pp. 1–5Taylor, John M., 101st Airborne Division Participate in Operation Overlord Military History Quarterly, (2004), pp. 1–5Murray, Williamson, Airborne Operations During World War II World War II History Magazine (2004), pp. 1–4
Hava kalitesi indeksi

Hava Kalitesi Endeksi (İngilizce: Air Quality Index - AQI), belirli bir yerdeki havanın kalitesinin ifade edilmesi için kullanılan ölçüdür. Hava Kalitesi ölçümlerinde gösterge sayısının yükselmesi artan hava kirliliği yüzdesinin ciddi sağlık sorunlarına neden olacağını belirtir. Hava Kalitesi Endeksi değerleri aşamalara göre sınıflandırılmıştır ve her aşama birer renk ile simgelenir. Renkler ve risk aralıkları ülkeden ülkeye değişebilir.
Hava kilidi

Genellikle sadece kilit olarak kısaltılan hava-kilidi veya hava kilidi, bitişik boşluklarda basınç değişikliğini ve ortamların karışmasını en aza indirirken, farklı basınç veya atmosferik bileşime sahip ortamlar arasında insanların ve nesnelerin geçişine izin veren, basınca karşı kapıları kapatılabilen bir bölmedir. Kilit, aynı anda açılmayan seri halinde iki hava geçirmez kapı ile nispeten küçük bir bölmeden oluşur.Basınç kaybını en aza indirmek veya gazların karışmasını önlemek için farklı gazların veya farklı basınçların veya her ikisinin bulunduğu ortamlar arasında geçiş için bir hava kilidi kullanılabilir.Bir basınçlı kaptaki hava ortamı ile dışarıdaki su ortamı arasında geçişe izin vermek için su altında bir hava kilidi de kullanılabilir, bu durumda hava kilidi hava veya su içerebilir. Buna su basılabilir hava kilidi veya sualtı hava kilidi denir ve suyun bir denizaltı gemiye veya sualtı yetişme ortamı’na girmesini önlemek için kullanılır.Hava kilitleri uzay uçuşu, doygunluk dalışı konaklaması, hiperbarik oda'lar, denizaltı'lar, bazı sualtı yetişme ortamı, temiz oda'lar da ve basınçlı kutular ve tünellerde kullanılır. Basınç farkına bağlı olarak, insanlar daha yüksek basınçtan daha düşük basınca geçmek için bir hava kilidi kullandığında, vurgun hastalığını önlemek için bir basınç azaltma programı takip etmek gerekebilir. Benzer bir düzenleme, mutlaka bir basınç farkı olmaksızın hava geçirmez temiz alanlara, kirli alanlara veya solunamayan atmosferlere erişim için kullanılabilir. Bu durumlarda, basınç değişikliklerinin yerini bir arındırma yöntemi ve yıkama alır.Hava kilidine girme, sızdırmazlığı sağlama, basıncı eşitleme ve iç kapıdan geçme yöntemi, kilitleme olarak bilinir. Kilitleme, basınç eşitlendikten sonra dış kapıyı açıp kilit bölmesinden çevre ortama çıkmaktır. Kilit açma ve kapama, basıncı eşitlemeden ve içeri veya dışarı kilitlemeden önce iki odanın fiziksel olarak bağlandığı veya ayrıldığı basınç altında transfer ile ilgilidir.
Hava kirliliği

Hava kirliliği, canlıların sağlığını olumsuz yönde etkileyen ve havadaki yabancı maddelerin, normalin üzerinde miktar ve yoğunluğa ulaşmasıdır.Hava kirliliği; havada katı, sıvı ve gaz şeklindeki yabancı maddelerin insan sağlığına, canlı hayatına ve ekolojik dengeye zarar verecek miktar, yoğunluk ve uzun sürede atmosferde bulunmasıdır. İnsanların çeşitli faaliyetleri sonucu meydana gelen üretim ve tüketim aktiviteleri sırasında ortaya çıkan atıklarla hava tabakası kirlenerek, yeryüzündeki canlı hayatını olumsuz yönde etkilemektedir.Isınma amaçlı, düşük kalorili ve kükürt oranı yüksek kömürlerin  yaygın olarak kullanılması ve yanlış yakma tekniklerinin  uygulanması hava kirliliğine yol açar.Nüfus artışı ve gelir düzeyinin yükselmesine paralel olarak, sayısı hızla artan motorlu taşıtlardan çıkan egzoz gazları, hava kirliliğinde önemli bir faktör oluşturmaktadır, mesela partikül  ve azot dioksit.Sanayi tesislerinin kuruluşunda yanlış yer seçimi, çevrenin korunması açısından gerekli tedbirlerin alınmaması (baca filtresi, arıtma tesisi olmaması vb.), uygun teknolojilerin kullanılmaması, enerji üreten yakma ünitelerinde vasıfsız ve yüksek kükürtlü yakıtların kullanılması, hava kirliliğine sebep olur.Kirli hava, insanlarda solunum yolu hastalıklarının artmasına sebep olmaktadır. Örneğin; kurşunun kan hücrelerinin gelişmesini ve olgunlaşmasını engellediği, kanda ve idrarda birikerek sağlığı olumsuz yönde etkilediği, karbon monoksit (CO)'in ise, kandaki hemoglobin ile birleşerek oksijen taşınmasını aksattığı bilinmektedir. Bununla birlikte kükürt dioksit (SO2)'in, üst solunum yollarında keskin, boğucu ve tahriş edici etkileri vardır. Özellikle duman akciğerden alveollere kadar girerek olumsuz etki yapmaktadır. Cilt hastalıkları, saç dökülmesi, akciğer hastalıkları ve kansere yol açtığı somut bir gerçektir. Ayrıca kükürt dioksit ve ozon bitkiler için zararlı olup; özellikle ozon, ürün kayıplarına sebep olmakta ve ormanlara zarar vermektedir. Kirli hava kilo yapar  ve genleri etkiler. Azot dioksit(NO2) çocuklarda astım ve akciğer hastalıklarına yol açabiliyor.Sanayi, endüstri ve ısınmada kullanılan fosil yakıtlar ile ormanların tahribi ve arazi değişmesi sonucu, atmosferdeki karbondioksit miktarının %5 oranında arttığı tespit edilmiştir. Bunun ise küresel ısınmaya yol açabileceği öngörülmektedir.İnsanlar toplu taşımacılığa özendirilmeli, elektrikli toplu ulaşım araçlarında kullanılması yaygınlaştırılmalıSanayi tesislerinin bacalarına filtre takılması sağlanmalı, ayrıca sanayi kuruluşları yer seçimi düzenli yapılmalı,
Hava kompresörü

Hava kompresörleri, sıkıştırılmış hava kullanarak elektrikli veya mazotlu motor vasıtası ile dışarıdaki havayı tank haznesinde depolayan ve basınçlı hava oluşumuna olanak tanıyan makinelerdir. Pistonlu ve vidalı olmak üzere ikiye ayrılırlar.Pistonlu hava kompresörleri: Tek kademeli veya Çift kademeli olarak 2 ayrı mantık ile çalışmaktadırlar. Elektrik motoru, pistonları hareket ettirerek dışarıdaki havayı filtreden geçirerek tank içerisinde basınçlı hava haline dönüştürmektedir.Vidalı hava kompresörleri: İçerisinde bulunan çift kasnaklı vida ile havayı daha hızlı ve yüksek basınçla muhafaza etmeye olanak tanır. Vidalılar bar seviyesi ve metreküp basıncı olarak pistonlulara nazaran daha kuvvetlidir.
Hava korsanlığı

Hava korsanlığı veya uçak kaçırma, bir hava taşıtının silahla ya da zor kullanarak ele geçirilmesi. Uçak kaçırma çeşitli amaçlara hizmet edebilir, uçak kaçıranlar geçmişte yolcuları rehin almış ya da öldürmüş, hatta 11 Eylül saldırılarında görüldüğü gibi uçağı silah olarak kullanmıştır; uçak kaçırma siyasi ve şahsi nedenlere dayanabilir.Kayıtlara geçen ilk uçak kaçırma olayı 1961'de Peru'da gerçekleşti. 1 Mayıs 1961 tarihinde Miami-Key West seferini yapan uçağın Antulio Ramirez isimli kişi tarafından Küba'ya kaçırılması üzerine hava korsanlığına ilişkin ilk yasal düzenleme aynı yıl ABD'de yapıldı. Bu yasayla hava korsanlığı, uçuştaki her türlü ticari hava taşıtını şiddet, zor ya da tehditle haksızca ele geçirmek ya da denetim altına almak biçiminde tanımlandı ve ağır cezalar getirildi. 1961 sonuna kadar 3 uçak kaçırma vakası daha gerçekleşti. 1963 yılında BM'nin üye ülkeleri bir sözleşme imzalamaya özendirmesinden 7 yıl sonra, 1970'te Lahey'de bir araya gelen yaklaşık 50 devlet uçak kaçırma üzerine bir sözleşme imzaladı. Sözleşmede uçak kaçıranların ilgili ülkeye teslim edilmesini gerektiren madde dikkat çeker. Ama yasal düzenlemelere karşın 1970'lerde gerek siyasi, gerekse özel nedenlerle uçak kaçırma eylemlerinde tırmanma gözlendi.1970'lerde başta Filistinli gerillalar ve Kübalılar olmak üzere çeşitli gruplar değişik uçak kaçırma yöntemlerine başvurdular. 1973'te ABD Federal Havacılık İdaresi yolcuları arama uygulamasını başlattı. Silah taşıyıp taşımadıklarını anlamak için yolcuların ve yolcu bagajlarının X-ray aygıtlarıyla aranması ayrıca yolcuların uçağa binmek üzere geçtikleri kapılarda silahlı görevlilerin bulundurulması gibi yeni önlemlerle özellikle 1980'li yıllardan itibaren uçak kaçırma olaylarının sayısında belirgin bir azalma görüldü.
Hava kuvvetleri akademisi

Hava kuvvetleri akademisi, veya hava harp okulu, bir ülkenin hava savunma, hava kuvvetleri, harp okulu öğrencisi ve pilotları için eğitim veren askeri kurumdur. Gözlemci, mühendis, teknisyen, lojistik, iletişim-bilgi sistemleri uzmanı ve patrul gibi meslekler yetiştirir.  Dünyanın ilk hava akademisi, 1 Kasım 1919'da kurulan Kraliyet Hava Kuvvetleri Koleji'ydi.
Hava kütlesi

Hava kütlesi, sıcaklık ve nem bakımından benzer olan büyük atmosfer parçalarına verilen isimdir. Hava kütlelerinin çevresindeki diğer hava parselleriyle belirli ve açık bir sınırı vardır.Hava kütlesi iki koşul bir araya geldiğinde oluşur: Homojen bir yeryüzü parçası (kara parçası veya okyanus yüzeyi). Bu yeryüzü bölümü üzerinde atmosfer parçasının uzun süre kalması. Hava kütlelerinin oluştuğu bölgelere kaynak bölgeler denir. Güneşlenmenin homojen olduğu büyük su ve kara yüzeyleri, alçalıcı hava kütlelerinin olduğu sübsidans alanları, yüksek basınç alanları hava kütlelerinin oluşumuna uygun alanlardır. Tropikal bölgeler ve kutup bölgeleri hava kütleleri oluşuma uygunken orta enlemler fazla uygun değildir. Orta enlemlerde hava fazla hareketlidir ve nemlilik ile sıcaklık değişkendir. Kutuplar ve tropikal bölgede sıcaklık ve nemlilik daha stabildir.Oluşan hava kütlesi hareketi sırasında farklı bir özellikte alandan geçerken yeni bir özellik kazanırsa, bu alanlara ikincil kaynak bölgesi denir. Örneğin; Sibirya üzerinde kışın oluşan soğuk ve kuru (karasal kutbî cP) hava kütlesi, Karadeniz'i geçerken alttan nem kazanarak nemli hava kütlesi haline gelir.Hava kütleleri 3 gün ile 1-2 haftada oluşabilir. Sıcak ve soğuk hava kütlelerinde  bu süreler farklıdır. Sıcak hava ısındığında hafifler ve yükselir üst kısımlarda ısınmış olur. Soğuk hava kütleleri soğudukça ağırlaşır ve çökerler, üst kısımları daha geç soğur. Bu nedenle daha geç oluşurlar.Hava kütleleri uzun süre bulundukları yerden aldıkları özelliklerini, gittikleri yerlere taşırlar. Yeryüzü üzerinde sıcaklık, soğukluk, kuraklık veya nemliliği taşırlar.Denizel polar (mP): Kutupların yakınlarındaki denizler üzerinde oluşmuştur. Nemli ve soğuktur. Kışın daha soğuk olan bazı (İrlanda, Baltık) kara parçalarına ulaştığında sıcaklığı yükseltir. Yazın aynı alanlara serinlik taşır.Denizel tropikal (mT): Sıcak bölge denizleri üzerinde oluşur. Nemli ve sıcak olduğundan deniz sisi ve pus oluşumuna yol açar. Yamaç veya cephe yağışında gök gürültülü sağanak yağış oluşur.Karasal arktik (cA)Ender olarak Baltık'a kadar inebilir. Sibirya'nın kuzeyine ulaştığında sıcaklıklar -70 °C'ye düşer.Karasal polar (cP): Kutup yakınlarındaki karalar üzerinde oluşur. Kuru ve soğuktur. Yazları görüş netliği ve açık gökyüzü belirgin özelliğidir.Karasal tropikal (cT): Kurak ve sıcak karalar üstünde oluşur. Kuzey Afrika'da oluşup, Türkiye ve Avrupa'ya taşınır.
Hava madalyası

Hava madalyası, Amerika Birleşik Devletleri'nde hava kuvvetlerinde başarı gösteren kişilere 1942 yılından bu yana verilen havacılık madalyasıdır.
Hava nemi ile su üretimi

Hava nemi ile su üretimi, havada bulunan nemin, soğutulduktan sonra faz değiştirerek sıvı hale dönüştürülmesi ile elde edilen suyun toplanmasıdır.Genel olarak buzdolapları ile aynı mantıkta çalışan makinalar tarafında yapılır. Bir gazın basınç altında ısınması ve daha sonra hacmi genişletilerek soğutulması prensibine dayanır. Soğuyan bir yüzey termodinamik yasaları gereği ısı alır. Eğer bu yüzeyi nem ile karşılaştırırsanız bu durumda havanın neminin ısısını alacaktır. Böylece nem soğuyacak ve sıvılaşacaktır. Bu aşamadan sonra sıvılaşmış suyu bir kapta biriktirdiğinizde havanın nemi ile su üretmiş olursunuz. Bu işlemi günlük yaşantımızda da görebileceğimiz en basit aletler klimalardır. Klimalar çalışmaları sırasında oluşturdukları suyu bu şekilde üretirler.Bu yöntem ile çalışan ve su üretmek için üretilmiş özel makinalar vardır. Bunlar şekil olarak su sebillerine benzeyen ve havadaki nem oranına göre değişmekle beraber 35lt/gün su üretebilen cihazlardır.Birçok atmosferik su üreteci, nem giderici’ninkine çok benzer şekilde çalışır: hava, soğutulmuş bir serpantin üzerinden geçirilir ve bu havadaki suyun yoğunlaşmasına neden olur. Su üretim hızı ortam sıcaklığına, neme, serpantin üzerinden geçen havanın hacmine ve makinenin serpantini soğutma kapasitesine bağlıdır. Bu sistemler hava sıcaklığını düşürür bu ise havanın su buharı taşıma kapasitesini azaltır. Bu kullanımdaki en yaygın teknolojidir ancak kömür bazlı elektrikle çalıştırıldığında herhangi bir su kaynağının en kötü karbon ayak iz'lerinden birine sahiptir (ters ozmoz ‘la deniz suyunun tuzdan arındırılmasından üç kat daha fazladır) ve tedarik zincirininin kullanıcıya sunduğundan dört kat daha fazla su ister.Mevcut alternatif bir teknoloji, higroskopik işlemler yoluyla havadan su çekmek için sıvı veya lityum klorür veya lityum bromür gibi "ıslak" kurutucular kullanır.  Önerilen benzer bir teknik, silika jel ve zeolit gibi katı kurutucuların kullanımını basınçlı yoğunlaştırma ile birleştirir. Güneş ışığını kullanarak doğrudan içme kalitesinde su üreten cihazlar da geliştirme aşamasındadır.
Hava perdesi

Hava perdeleri bir mekanın iç ortamının havasını korumaya yarar. Klima vb. cihazlarla ısıtılmış ya da soğutulmuş ortam havasının dışarıdan gelebilecek soğuk ya da sıcak hava ile ısı değişikliğine uğramasını engeller. Hava perdesi bunun yanı sıra koku, toz, sinek, böcek, bakteri gibi oluşumların da iç ortama girmesini engeller.Genellikle işyerlerinde sürekli açık kalması gereken kapı üstlerine çoğunlukla yatay, bazen de kapı yanlarına dik olarak monte edilerek çalıştırılan hava perdesi iç ve dış ortam arasında görünmeyen bir perde oluşturarak ısınmış hava transferinin durdurulmasıyla da enerji tasarrufu sağlar. Uygun kullanımlarda bu tasarrufun % 80'e vardığı saptanmıştır.Hava perdeleri kapı genişliği ve yüksekliği esas alınarak modellendirilmekle birlikte ısıtıcılı, buhar ya da parfüm serpantinli vb. modelleri de bulunmaktadır. Görünüş olarak bir klimanın iç ünitesini andırmaktadır.
Hava sahası sınıfları

Hava sahası sınıfları, hava sahalarının yoğunluk durumuna ve irtifalarına göre ayrıldığı kategorilerdir. Tüm hava sahaları belirli bir sınıfa dahildir ve bu sahada uçan hava taşıtları çeşitli kısıtlamalarla karşılaşabilirler. Hava sahaları ICAO'ya göre A, B, C, D, E, F ve G şeklinde yedi sınıfa ayrılır. Bunlardan A, B, C, D, E kontrollü, F ve G kontrolsüz hava sahasıdır. Sınıfların irtifa limitleri ülkeden ülkeye farklılıklar gösterir.B sınıfı: Çok yüksek hava sahalarına tahsis edilir. Hem IFR, hem de VFR uçuşlara açık olmakla birlikte bu irtifalarda genellikle VFR uçuş gerçekleşmez.C sınıfı: Yüksek hava sahalarıdır. VFR uçuşlar ilgili ATS ile temasa geçmek koşuluyla bazı özel şartlarda kullanabilirler.D sınıfı: Daha az yoğunluklu trafiğin yaşandığı hava sahalarına tahsis edilir. Pek çok CTR ve CTA bu sınıftadır. D sınıfı sahalardaki ATZ'ler de D sınıfına tabidir.E sınıfı: D sınıfına benzer ancak VFR uçuşlar için -D'nin aksine- ATC izni gerekmez. ATC'den daha kısıtlı trafik bilgisi hizmeti alınır.Pooley, Dorothy, ve Robert Seaman. The Air Pilot's Manual 2: Aviation Law & Meteorology. 10. baskı. Shoreham, West Sussex: Pooley's Air Pilot Publishing, 2011.
Hava saldırısı

Hava saldırısı, hava kuvvetleri veya diğer askeri havacılık araçları kullanılarak düşman tarafından kullanıldığından şüphelenilen veya emin olunan bir hedefe havadan yapılan saldırı. Hava saldırılarında, genellikle bombardıman uçakları, yere saldıran uçaklar, saldırı uçakları veya saldırı helikopterleri kullanılır. Kullanılan silahlar ise, Makineli tüfek mermileri, füzelere, veya değişik bomba çeşitleri olabilir. Hava saldırıları, bazen stratejik bombardıman kategorisine de girmektedir; fakat bu terimin genel anlamı, savaş alanına hava kuvvetleri kullanılarak yapılan taktikli müdahaledir.Dünyanın ilk hava saldırısı, Trablusgarp Savaşı sırasında, 1 Kasım 1911 günü iki Türk egemenliğinde bulunan vahaya dört tane bomba bırakan İtalyan İkinci Teğmen Giulio Gavotti gerçekleştirmiştir.
Hava savaşı

Hava savaşı, askerî saldırıların hava kuvvetleri  ve/veya diğer kuvvetlere âit hava silahları kullanılarak gerçekleşen savaş türüdür. Bu tür saldırı türünün belli başlı iki türü vardır:Havada saldırı: düşman uçaklarına, savaş uçakları ve kara silahlarıyla havada karşılık verilmesi şeklindeHavadan saldırı: kara hedeflerine ve düşmanın kara silahlarına karşı havadan saldırı düzenlenmesi şeklindeBazen "it dalaşı" sonucu, bazen de kışkırtmaya yönelik uçuşlar sonrası çıkan savaşlardır. Bu savaşlarda tek veya çift pilotlu uçaklar kullanılır.Kara savaşlarında olduğu gibi, hava savaşlarında bir uçak filosu, düşman uçak filosu ile karşı karşıya savaşmaz. Örneğin 10 uçağa 10 uçak karşılaşır her pilot kendine bir hedef seçer. Bunun nedeni kara savaşındaki gibi saldırılırsa çarpışma olasılığının yüksek olmasıdır. Eğer çarpışılırsa filo çok hasar görüp geri çekilme riski vardır. Bunlar için alınan önlem iki uçak 1 uçağı veya 2 uçak 2 uçağı takip eder. Gerekli manevralar yaparak uçaklar birbirlerini menzile alıp ateş açmak isterler. Bunu yapan taraf uçağı düşürür ve başka bir uçak ile it dalaşı yapar.Türkiye'de ilk hava saldırısı, 1916'da Birinci Dünya Savaşı sırasında İstanbul'a yapılan hava saldırısıdır.
Hava savunma

Hava savunma bir ülkenin toprakları ve karasuları üzerinde kalan hava sahasının yabancılara ve gelebilecek tehditlere karşı kontrol edilmesini ve korunmasını sağlayan sistemlerdir. Hava kuvvetleri ile ilişkilidir. Ayrıca deniz kuvvetleri'ne ait gemilerden de yapılabilir. Hava savunma sınıfının vazifesi, barışta ve krizde caydırıcılık sağlamak; savaşta, düşmanın hava ve füze taarruzlarını sınırlandırmak, geciktirmek, önlemek veya etkisini azaltmak suretiyle dost birliklerin bekasını sağlamak, hareket kabiliyeti/serbestisini artırarak kara harekâtının daha elverişli koşullarda icrasına katkıda bulunmaktır.Bu vazife icra edilirken, erken ikaz ve komuta kontrol sistemleri işletilmekte ve bu sistemlerin Hava Kuvvetleri Komutanlığı ile entegrasyonu sağlanmaktadır.Hava Savunma sınıfının ana malzeme ve silah sistemleri; 20 mm Rheinmetall hava savunma topu, 20 mm Oerlikon hava savunma topu, 35 mm Oerlikon hava savunma topu, Kaideye Monteli Stinger (KMS-Atılgan/Zıpkın) ve Stinger sisrtemleridir. Ayrıca karadan havaya füze'ler, havadan havaya füze'ler, taşınabilir hava savunma sistemi, kundağı motorlu uçaksavar, uçaksavar balonu, uçaksavar kulesi, uçaksavar topu, uçaksavar füzesi sistemi, uçaksavar makineli tüfek, uçaksavar bomba atar, uçaksavar füze silah sistemi, deniz tabanlı uçaksavar füzesi sistemi ve diğer sistemler de uygulanır.Bu silah sistemlerinin yanı sıra, Hava Savunma Erken İkaz ve Komuta Kontrol Sistemi (HERİKKS)’nin kullanılmaya başlanması ile tüm hava savunma unsurlarının tek elden komuta/kontrolü ve Hv.K.K.lığına entegrasyonu sağlanmaktadır.Mevcut sistemlere ilave olarak; millî Alçak ve Orta İrtifa Füze Sistemleri, Portatif Hava Savunma Füze Sistemi, Erken İkaz Radarı, Dost Düşman Tanıma/Tanıtma Sistemi, K/M Namlulu Alçak İrtifa Hava Savunma Sistemi ile modern mühimmat sistemlerinin geliştirilmesi çalışmalarına devam edilmektedir.
Hava soğutmalı motor

Hava soğutmalı motor, motorun sıcak parçalarının soğutulması için direkt olarak hava sirkülasyonunu kullanır.Çoğu modern içten yanmalı motor, kapalı devre sıvı soğutucuların motor bloğu içindeki kanallar boyunca dolaşması ile soğutulur. Soğutucu ısıyı absorbe eder, daha sonra bir ısı eşanjörü veya radyatör ile üzerindeki ısıyı havaya iletir ve döngü bu şekilde devam eder.Bu şekilde de nihai soğutucu hava iken, sistemde dolaşan sıvı soğutucu dolayısı ile bu tipler su soğutmalı motor olarak bilinir.Buna göre, bir hava soğutmalı motorda ısı motordan direkt olarak havaya atılır, sıvı soğutucu kullanılmaz.Havacılık endüstrisinde kullanılan pistonlu motorların birçoğu da hava soğutmalıdır. Günümüzde de birçok firma hafif uçaklarda genelde bu tip motor kullanmaktadır.Birçok motosiklette de, ağırlıktan kazanmak ve motor yapısını basitleştirmek için hava soğutmalı motor kullanılır. Günümüzde imal edilen otomobillerde hava soğutmalı motorlar kullanılmamaktadır, fakat geçmişte üretilen birçok modelde hava soğutmalı motorlar kullanılmıştır. Subaru 360, Fiat 500, Fiat 600, Fiat 126, Porsche 911 ve Volkswagen Beetle hava soğutmalı sıralı veya yatık motorlu otomobillerdir. Ve hepsi arka tekerlekten itişlidir.Deutz ve Tatra en ünlü hava soğutmalı dizel motor üreticileri olup Tatra, hava soğutmalı dizel motorları içinde Euro 5 emisyon değerlerini karşılayan tek markadır. Deutz ise 1931 yılından beri 410-16000 cc arasında değişen çok amaçlı hava soğutmalı makineler üretmiştir.
Hava sürati

Hava sürati, herhangi bir hava aracının hava içerisindeki hızı. Havacılıkta çok farklı amaçlarla kullanılan pek çok farklı hava sürati türü olduğu için genelgeçer bir hava sürati tanımı yapmak hatalı olur. Hava sürati kavramı ile genellikle hava araçlarının ana sürat saatinden okunan ve uçağın etrafındaki hava kütlesine göre bağıl hızını veren işarî hava sürati (gösterge sürati) kastedilir.
Hava tahmini

Hava tahmin ve raporları, belirli bir yerde ve zamandaki hava durumu ile ilgili olarak meteoroloji birimleri tarafından yayımlanan bilgiler. Hava tahmini, çeşitli verilerin analiz edilmesi ile belirli bir hava sahasında "gelecekte" hava durumunun nasıl olacağına dair yapılan çıkarımlardır. Hava raporu ise çeşitli gözlem (rasat) ve ölçümler sonucunda "şimdiki" (güncel) hava durumunun nasıl olduğuna dair yayımlanan bilgilerdir.Bunların haricinde şiddetli fırtına, dolu, türbülans vb. önemli hava hadiselerinin görüldüğü durumlarda SIGMET denilen raporlar yayınlanır.TREND'ler 2 saatlik hava tahminidir ve sıklıkla meydan hava raporlarının sonuna eklenir. TREND'ler TAF'lardan daha hassastır ve genellikle "iniş hava tahmini" olarak bilinir.Pooley, Dorothy ve Robert Seaman. The Air Pilot's Manual 2: Aviation Law & Meteorology. 10. baskı. Shoreham, West Sussex: Pooley's Air Pilot Publishing, 2011.
Hava taksisi

ABD'de, hava taksisi ve çarter uçuşu işlemleri, FAR Bölüm 121'in daha sıkı standartlarına göre yönetilen daha büyük tarifeli hava taşıyıcılarının aksine, Federal Havacılık Düzenlemeleri'nin (FAR) Bölüm 135'i tarafından yönetilmektedir.
Hava tanrısı

Hava tanrıları, gök, yıldırım, yağmur, rüzgar, fırtına, kasırga ve kasırgalar gibi konularla ilişkilendirilen tanrılardır. Çok tanrılı dinlerde yaygın olarak bulunurlar.Perkūnas, Baltık kökenli gök gürültüsü, yağmur, dağlar ve meşe ağaçları tanrısı. Yaratıcı tanrı Dievas'ın hizmetkarı.Taranis, Kelt kökenli gök gürültüsü tanrısı, genellikle bir tekerlek ve bir şimşekle tasvir edilmiştirTarḫunna, Hititli fırtına tanrısı; diğer Anadolu dillerinin fırtına tanrıları için benzer isimleri vardı.Anitun Tauo, rüzgar ve yağmurun Sambal tanrıçası, Malayari tarafından kibirinden dolayı rütbesi düşürüldüBulan-hari, Bathala tarafından Pinak halkına yardım etmek için gönderilen Tagalog tanrılarından biridir. Yağmurun yağmasını emredebilir.Diwata Kat Sidpan, Sidpan adlı batı bölgesinde yaşayan bir Tagbanwa tanrısı, yağmurları kontrol eder.Coatrisquie, Taíno yağmur tanrıçası, Guabancex'in hizmetkarı ve gök gürültüsü tanrısı Guatauva'nın yardımcısı.Guabancex, Taíno fırtına tanrıçası; Aynı zamanda depremleri ve diğer doğal afetleri de uzak tutan Rüzgarlar Leydisi.Guatauva, Taíno gök gürültüsü ve şimşek tanrısı, aynı zamanda diğer fırtına tanrılarını bir araya getirmekten de sorumlu.Juracán, Taíno kaos ve düzensizlik tanrısı, havayı ve özellikle kasırgaları kontrol ettiğine inanılıyorQ'uq'umatz, K'iche rüzgar ve yağmur tanrısı, Kukulkan olarak da bilinir, Aztek eşdeğeri Quetzalcoatl'dır.Holtom, DC "Japon Mitolojisinde Fırtına Tanrısı Teması." Sociologus, Neue Folge / Yeni Seri, 6, no. 1 (1956): 44-56. www.jstor.org/stable/43643852.
Hava temizleme cihazları

Havadaki tüm zararlı organizmaları yok eden cihazlar. Bu özelliklerinin yanında sigara kokusu ,yemek kokusu ve tüm kokuları yok ederler.Hava temizleme cihazları sektörde birçok marka altında ortamdaki havayı temizlemeye yarayan hepa filtre temelli iyonizer ya da diğer hava temizleme modülleri ile birleştirilmiş fan yardımı ile havayı iyonizer ya da hepa filtre üzerinden geçirerek temizleyen cihazlardır.Havada normal olarak çok fazla bulunmayan fakat yıldırımlar, şelaler ya da güneş yardımı ile oluşarak çevredeki bakteri ve virüsleri yok eden doğanın değerli bir maddesidir.Ozon miktarının Amerikan standartlarına göre izin verilen değeri 0.5 ppm dir. Insanlar teknolojinin artması ve yarı iletkenlerin çoğalması ile gün geçtikçe kapalı ortamlarda daha fazla ozona maruz kalmaktadırlar. Televizyon ekranları, bilgisayarlar, elektrikle çalışan birçok cihaz ozon üretmekte ve bunları ortama yaymaktadır. Çok fazla teneffüs edilen ozon insanlar için akciğer ve karaciğer zehirlenmelerine yol açmaktadır.Günümüzde birçok cihaz ozon ile havayı temizlediğinden ve ortamı sağlıklı hale getirdiğinden bahsetmektedir. Fakat bu tip cihazların yaydığı ozon miktarı genellikle yasaklanan sınırların üzerinde ve insan sağlığına olumsuz etkileri olacak kadar fazladır.
Hava trafik hizmeti

Hava trafik hizmeti (ATS), uçuş ve yer emniyetini artırmak ve uçuşların akıcı gerçekleşmesine yardımcı olmak için çeşitli havacılık birimleri tarafından, gerçek zamanlı olarak, havacılara sağlanan hizmet. ATS kısaltması İngilizce Air Traffic Service kavramının akronimidir. Benzer şekilde hava trafik hizmeti üniteleri için -özellikle farklı alt birimler bir arada kastediliyorsa (örneğin ATC ve AFIS)- ATSU (Air Traffic Service Unit) kısaltması kullanılır.Arama-kurtarma hizmetine ihtiyaç duyan hava araçlarını ilgili birimlere bildirmek ve kurumlar arası koordinasyonu sağlamak
Hava trafik kontrol

Hava trafik kontrol hizmeti (ATC), hava araçlarının manevra sahasında, apronda veya uçuşun herhangi bir safhasında birbirleriyle ve manialarla çarpışmalarını önlemek; emniyetli, verimli ve düzenli hava trafik akışını sağlamak amacıyla verilen hava trafik hizmeti (ATS) türü. ATC kısaltması İngilizce Air Traffic Control kavramının akronimidir. ATC hizmeti veren görevlilere hava trafik kontrolörü (ATCO) denir.ATC hizmetleri uluslararası şekilde İngilizce olarak yerine getirilir. ATC birimleri fonksiyonlarına göre şu çağrı adlarından birini alırlar:Herhangi bir hava trafik hizmet biriminin görevini belirtmeyen (yanıltıcı) bir çağrı adı kullanması suç teşkil eder.ATC'ler Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık genel Müdürlüğü tarafından yapılan lisans sınavı sonucunda lisanslandırılmış lisanslı kişilerdir. Türkiye'deki ilgili kurum Ulaştırma Bakanlığı Devlet Hava Meydanları İşletmesi'dir.Hava trafik kontrolörleri lisanslarına ek olarak aşağıdaki alanlarda derece sınavlarına girerler ve bu sınavlarda başarılı oldukları takdirde dereceleriyle ilgili hava trafik hizmeti görevini yerine getirirler.İlgili dereceler şunlardır:Hava trafik kontrolörleri, iyi derece İngilizce bilmek ve her sene, çalıştıkları bölgeyle ilgili derece yenileme sınavlarına girmek zorundadırlar. Bu sınavlara girebilmek için her sene SHGM tarafından yetkilendirmiş havacılık tıp merkezlerinden ICAO Ek-1 Sınıf 3’e uygun heyet raporu almak zorunlulukları vardır. Kontrolörler Türkçe ve İngilizce dillerinde, yanlış anlamalara ve aksamalara yol açabilecek belirgin bir aksan veya lehçe, dilde pelteklik, gizli kekemelik ve aşırı heyecan sahibi olmamalıdır. Hava trafik kontrolörlerinin alkol ve psikoaktif madde kullanımları denetlenir ve gerekirse görevden uzaklaştırılır.Robson, David, Dorothy Pooley, ve Helena Hughes. The Air Pilot's Manual 7: Radiotelephony. 3. baskı. Cranfield. Aviation Theory Centre, 2009.
Hava trafik tavsiye hizmeti

Hava trafik tavsiye hizmeti (ATAS), çeşitli hava trafik hizmet üniteleri (ATSU) tarafından kontrolsüz hava sahalarında verilen bir ATS hizmeti. ATAS kısaltması İngilizce Air traffic advisory service kavramının akronimidir. ICAO'ya göre ATAS, tavsiyeli hava sahalarında IFR uçuş planı ile faaliyet gösteren uçaklar arasında -mümkün olduğu müddetçe- ayrım sağlanması hizmetidir.İlgili ATS biriminin radar erişimi olmayabilir. Bu nedenle tavsiye hizmeti alınan uçuşlarda çevre kontrolü çok önemlidir.Robson, David, Dorothy Pooley, ve Helena Hughes. The Air Pilot's Manual 7: Radiotelephony. 3. baskı. Cranfield. Aviation Theory Centre, 2009.
Hava tıbbi hizmetleri

Hava tıbbi hizmetleri, hastaları sağlık tesislerine ve kaza yerlerine götürmek için uçak veya helikopterin kullanımını kapsayan kapsamlı bir terimdir. Personel, helikopter ve pervaneli uçak veya jet uçağında bulunan aeromedikal tahliye veya kurtarma operasyonları sırasında her türlü hastaya kapsamlı hastane öncesi ve acil ve kritik bakım sağlar.Savaş alanındaki tıbbi tahliyeyi sağlamak için hava taşımacılığının kullanımı I. Dünya Savaşı'na kadar uzanmasına karşın Kore Savaşı ve Vietnam Savaşı sırasında bu hizmetlerin rolü büyük ölçüde artmıştır. Günümüzde, sivil acil sağlık hizmetleri için uçaklar kullanılmaktadır. Helikopterler de olay yerine hizmet personellerini getirebilir ve özellikle büyük travma vakalarında hastaları uzman hastanelere taşıyabilmektedir. Uzun mesafeli taşıma için ise sabit kanatlı uçaklar kullanılmaktadır.
Hava veri bilgisayarı

Hava veri bilgisayarı, (Genellikle havacılıkta kullanılan İngilizce tabiri ile: Air data computer ya da ADC) modern glass kokpitlerde bulunan temel bir aviyonik bileşendir.Bu bilgisayar ile temel uçuş aletlerinin yanında, pitot-statik sistemi, jiroskopu, GPSi ve ivmeölçeri gibi sensörlerinden aldığı bilgileri kullanarak uçağın düzeltilmiş hava sürati, Mach sürati, irtifası ve yatar sürat trendi gibi bilgiler hesaplanır. Uzay mekiği gibi çok daha süratli hava taşıtlarında ise kalibre edilmiş hava sürati (düzeltilmiş hava sürati) yerine eşdeğer hava sürati (EAS, İng. Equivalent airspeed) hesaplanır.Hava veri bilgisayarlarının girdileri arasında genellikle total hava sıcaklığı'da bulunur. Bu sayede uçağın statik hava sıcaklığı ve Hakikî hava süratii (TAS, İng. True airspeed) de hesaplanır.
Hava yastıklı tekne

Hoverkraft (İngilizce:Hovercraft), sakin ve hareketli hâlde iken, tüm ağırlığı sürekli oluşturulan hava yastığı tarafından taşınan deniz aracıdır. Hafif oldukları için çok yüksek hızlara ulaşabilirler. Bir bakıma gemi ile uçak arasındaki büyük hız farkı aralığında bir köprüdürler. Bir hava tabakası üzerinde hareket ederler. Hava direnci, su direncine göre çok az olduğundan daha düşük direnç gösterirler. ACV (Air Cushion Vehicle) ve CAB (Captured Air Bubble Vehicle) diye adlandırılan iki çeşidi vardır. ACV’lerin hava yastıkları tamamen elastik bir etek ile çevrelenmiştir.
Hava üssü

Hava üssü, askerî üs türüdür. Havaalanı ve aerodrom alanlarında kurulur. Üs askerî helikopter, genel maksat uçağı, önleme uçağı, savaş uçağı, askerî nakliye uçağı, çok rollü savaş uçağı, bombardıman uçağı, insansız hava muharebe aracı, avcı uçağı, saldırı uçağı ve keşif uçağı'ndan oluşur. Askerî havacılık ve deniz havacılığı (deniz hava istasyonu) türlerinde olur. Bir hava üssünde tipik olarak sivil havalimanına benzer bazı tesisler bulunur - hangar, hava trafik kontrolü, uçak kurtarma ve yangınla mücadele merkezi. Bazı askeri havaalanlarında yolcu tesisleri vardır. Bazı hava üslerinde, uçakları düşman saldırılarından korumak için kaplamalar, sertleştirilmiş uçak sığınakları ve hatta yer altı hangarları bulunur.
Hava üstünlüğü

Hava üstünlüğü olarak bilinen kavram, askeriyede belirli bir bölgede ve zaman içerisinde, bir hava sahası üzerinde elde edilen hakimiyete verilen addır. Hava üstünlüğü elde eden birimler düşmanın kısıtlaması olmadan bir operasyon gerçekleştirebillir.Eğer bir askeri birim tamamen bir hava sahsı üzerinde hakimiyet elde ediyorsa, buna hava hakimiyeti de denilebillir.Geleneksel olarak hava üstünlüğüne ulaşmak için bir askeriye, öncelikle düşman ekibinin hava taşıtlarını, hava sahlarını, hava savunmasını, yönetim tesislerini veya iletişim tesislerini yok etmekle başlar. II. Dünya Savaşı'ndan sonra hava üstünlüğü silahlı çatışmalarda hava kuvvetlerinin öncelikli olarak elde etmeye çalıştığı hamledir.İkinci Dünya Savaşı'nın sonlarında, Müttefik Devletler Nazi Almanyası üzerinde hava üstünlüğü elde etti ve böylece bu üstünlüğü kullanarak bombardıman uçakları ile Alman şehirlerine saldırdılar ve bunun sonucunda Alman trafik ulaşımına ve yakıt ulaşımına ağır zarar verdiler, kendileri bu hava üstünlüğünü elde ettikleri için bu tür saldırılarda hiçbir zarar almadılar.Altı Gün Savaşı'nda İsrail 5 Haziran 1967'de Mısır, Ürdün ve Suriye üzerinde elde ettiği hava hakimiyeti sayesinde, askeri hedeflerini büyük bir hasar almadan gerçeleştirebildi, oysaki İsrail'in kara kuvvetlerinin sayısının Mısır, Ürdün ve Suriye'ninkilerine nazaran daha az olduğu halde.Vietnam Savaşı sırasında Amerika Birleşik Devletleri hava üstünlüğü elde ettiği halde, askeri ve siyasi anlamda büyük bir yenilgiye uğradı.
Hava İndirme Eğitim Taburu

Hava İndirme Eğitim Taburu, Türk Kara Kuvvetleri'ne bağlı birlik. Kayseri Melikgazi'de konuşludur. Görevi Kara Kuvvetleri Özel Kuvvetler ve diğer kuvvet personellerine hava indirme statik paraşüt HALO paraşüt eğitimi vermektir.
Havaalanı

Havaalanı, hava meydanı veya havalimanı; hava araçlarının kalkması ve inmesi için özel olarak hazırlanmış, hava araçlarının bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına, yolcu ve yük alınmasına ve verilmesine ilişkin tesisleri bünyesinde bulunduran yerlerdir.Havaalanında hava araçlarının inip kalkması için en az bir yüzey (uçaklar için pist, helikopterler için heliped veya deniz uçakları için bir su kıyısı) bulunur, ayrıca genelde hava trafik kontrol kulesi, hangar, terminal binası gibi binalar da vardır.Uçakların inip kalkmasına uygun, ancak normalde havaalanlarının sunduğu hizmetlerin pek azının bulunduğu arazi parçasına kontrolsüz hava alanı  veya uçuş pisti denir. Büyük havaalanlarında kontrol kulesi, yolcu tesisleri (lokanta, bekleme alanları vb.), bakım tesisleri, hangarlar, kargo depoları, gümrük tesisleri, itfaiye ve acil müdahale bölümleri gibi birçok bölüm ve altyapı teşkilatını kapsayabilir. Askeri havaalanına hava üssü denir. Sırf helikopterler için olan havaalanlarına heliport denir.Çoğu dilde uçakların destinasyonuna iniş yapması, gemilerin limana yanaşmasına benzetilerek iniş kalkış yapılan yere "hava limanı" denir (örneğin airport, aéroport, flughafen, vs.). Bir havaalanının havalimanı teriminin kullanılabilmesi yerel sivil havacılık kurumunun tesciline bağlıdır (örneğin ABD'de Federal Havacılık İdaresi FAA, veya Türkiye'de Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ)). Türkiye'de bir havaalanının DHMİ tarafından havalimanı olarak tescil edilebilmesi için birden fazla pisti ve uçak yanaşma yeri bulunması, gece uçuşlarına açık, gerekli teknik donanım ve malzemeye sahip, hava trafiği yoğun olması gerekmektedir.Türkçede havaalanları için hava meydanı, uçak alanı, havalimanı terimleri de kullanılabilir, bunların en yaygın olanı havaalanıdır ('uçak alanı' Kuzey Kıbrıs'ta kullanılanılır). Tarihsel nedenlerden dolayı havaalanları ile ilgili resmî kuruluşların adlarında "hava meydanı" geçer (Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na bağlı Demiryollar, Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel Müdürlüğü ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi) ve pek çok kanun ve yönetmelikte havaalanlarından "hava meydanı" terimi kullanılır. Türkiye'deki hava meydanlarının işletmesinden sorumlu olan DHMİ, bunları hava limanı ve havaalanı olarak ikiye ayırır. Ancak, bu terminoloji resmi belgelerde geçmişte tutarlı olarak kullanılmamıştır: örneğin "Hava Alanı: DHMİ tarafından işletilen hava limanları ve meydanları" olarak tanımlanır ve yöneticilerin adlandırılmasında havalimanlarının bir hava limanı baş müdürü tarafından, hava meydanlarının ise meydan müdürü tarafından yönetildiği belirtilir.
Havaalanı olmayan ülkeler

Lihtenştayn'da sadece  Balzers köyünün güneyinde bir helikopter pisti vardır. En yakın havaalanları İsviçre'deki St. Gallen-Altenrhein Havalimanı ve Almanya'daki Friedrichshafen Havalimanı adında, çok da programlı uçuşu olmayan iki tane havaalanıdır. En yakın büyük havalimanı ise Zürih Havalimanı'dır.Havaalanı olmayan bu ülkeye en yakın havaalanları Lleida, Barselona,  Toulouse ve  Girona'daki havaalanlarıdır. Hem nüfus hem de yüzölçümü bakımından Andorra, havaalanı olmayan en geniş ülkedir. Ülkede yalnızca bir tane helikopter pisti bulunur.Vatikan'a en yakın havaalanı Roma'daki Leonardo da Vinci-Fiumicino Havalimanı'dır. 0.44 km2 lik bir ülkeye hava alanı kurmak fizikî bakımdan mümkün değildir; ama ülkenin batısı ucunda devletin üst düzey yetkilileriyle görüşmek için kullanılan bir helikopter pisti bulunur.Fontvieille bölgesindeki bir helikopter pistinden başka herhangi bir iniş-kalkış sahası bulunmamaktadır. Nice'deki Cote d'Azur Havalimanı, en yakın havaalanıdır.
Havaalanı transferi

Havaalanınından alınan yolcuların gerekli otel, kamp, tatil köyü veya farklı bir adrese götürülmesi işidir. Genellikle yolcunun o şehirde işi bittikten sonra tekrar bulunduğu adresten alınıp havaalanına götürülür. Çift yönlü transfer hizmeti de denir.Yoğun olarak yolcu uçuşun sonlanacağı şehire gelmeden önce rezervasyonunu yaptırarak uçaktan inince aracın kendisini karşılamasını bekler.
Havaca Du Kuh ilçesi

Havaca Du Kuh ilçesi (Farsça: خواجه دو کوہ ), Afganistan'ın Cüzcan Vilayeti'ne bağlı olan 11 ilçeden birisidir.İlçenin 2006 yılı toplam nüfusu yaklaşık olarak 23,900'dür. Yönetim merkezi aynı isimli Havaca Du Kuh şehridir. İlçe toprakları Karakurum Çölü içinde yer almaktadır.
Havaca Hicran ilçesi

Havaca Hicran ilçesi (Farsça: خواجہ حجران), Afganistan'ın Baglan Vilayeti'ne bağlı olan 16 ilçeden birisidir.2004 yılı nüfusu 45.000 olan ilçe 2005 yılında yapılan idari değişilikle Andarab ilçesi'nden ayrılmıştır.
Havaca Umari ilçesi

Havaca Umari ilçesi (Peştuca: د خواجه عمري ولسوالۍ), Afganistan'ın Gazni Vilayeti'ne bağlı olan 19 ilçeden birisidir.Yönetim merkezi aynı isimli Havaca Umari şehri olan ilçenin 2005 yılı nüfusu 16.100'dir. Nüfusun % 20'si Peştunlar'dan, % 35'i Tacikler'den ve % 45'i Hazaralardan oluşmaktadır.
Havace

Eyaletin Heris şehristanı'ndaki, aynı isimli Havace bahşı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2015 yılı resmî nüfusu 4.700 kişi ve 1281 hanedir.
Havace bahşı

Havace bahşı (Farsça: بخش خواجه‎‎‎), İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'nde bulunan Heris şehristanı'nın 2 bahşından birisidir.Bahşın 2006 yılı nüfusu 30,151, yönetim merkezi Havace şehridir. 2006 yılındaki sayımda bahş içinde 7,001 hane sayılmıştır.
Havaci Muhamed-Mirzayev

Havaci Muhamed-Mirzayev () İkinci Dünya Savaşı sırasında 15 Ocak 1944 tarihinde Sovyetler Birliği Kahramanı unvanını alan bir Çeçen süvari askeri.Muhamed-Mirzaev, 1910 yılında Rus İmparatorluğu'na bağlı Çeçenistan, Alhazurovo kentinde bir köylü ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Novoçerkassk Pedagoji Okulu'ndan mezun olduktan sonra Kızıl Ordu'ya gönderildi.1930'ların başında, orduya alındıktan sonra, NKVD Sınır Muhafızları Servisi'nin bir parçası olarak Uzak Doğu Rusyası'nda konuşlandırıldı. Sınır muhafızı olarak görev yaparken bir kavga sırasında yaralandı, sonrasında terhis edildi.1940'ta Taşkent'teki Baş Yangın Müdürlüğünden iki yıllık eğitim sonrası mezun oldu; daha sonra Leninabad şehri itfaiye teşkilatına müfettiş olarak atandı.1941'de Barbarossa Harekâtı'nın başlamasıyla Almanya Sovyetler Birliği'ni işgal ettikten sonra, Muhamed-Mirzayev yeniden Kızıl Ordu saflarına alındı. Aynı yılın Eylül ayında Merkez Cephe 61. Ordu 7. Süvari Kolordusu'nun 16.Muhafız Çernigov Süvari Tümeni 60. Muhafız Çernigov Süvari Alayı'nın 60. Muhafız Çernigov Süvari Alayı komutan yardımcısı olarak Doğu Cephesine gönderildi. Stalin Muharebesi'nde yer aldı.Muhamed-Mirzayev, 18 Eylül'de Çernigov'un Mensky yerleşimine yaklaşırken makineli tüfeğini alıp saldırı düzenledi. Başarılı girişiminin ardından Kızıl Yıldız Nişanı'na layık görüldü. 28 Eylül 1943'te Muhamed-Mirzayev, Beyaz Rusya'nın Gomel bölgesinde Dinyeper'in sağ kıyısına geçen ilk askerlerden biriydi. Doğru kısmına girdikten sonra alayının diğer üyelerine koruma sağlamak için düşman birliklerine ateş açtı. Savaşta yaralandıktan sonra 4 Ekim 1943'te ağır yaralandığı için öldü ve bir toplu mezara gömüldü. 15 Ocak 1944'te, savaşta gösterdiği kahramanlıktan dolayı Yüksek Sovyet Başkanlığı kararnamesiyle Sovyetler Birliği Kahramanı unvanını aldı.
Havacı birinci sınıf

Havacı birinci sınıf (, A1C), Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri'nde havacının üstünde, kıdemli havacının altında yer alan bir rütbedir. Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri'nin belgerinde bu rütbe "A1C" olarak kısaltılır.1947'den 1952'ye kadar bu rütbe "hava kuvvetleri onbaşı" () olarak adlandırılıyordu. 1952'den 1967'ye kadar ise "havacı birinci sınıf" (A1C) olarak adlandırıldı ve E-4 derecesindeydi. Ayrıca 1952'den 1967'ye kadar, E-1 derecesi "havacı", E-2 derecesi "havacı üçüncü sınıf" (A3C) ve E-3 derecesi "havacı ikinci sınıf" (A2C) idi. 1967'de "havacı birinci sınıf" E-3 derecesi, havacı E-2 derecesi ve kıdemli havacı E-4 derecesine getirildi.
Havacılık Birlik Komutanlığı

Havacılık Birlik Komutanlığı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kara sınırları, kara suları ve hava sahası ile Doğu Akdeniz'in uluslararası deniz ve hava sahasında sahip olduğu egemenlik haklarının korunması ve bu bölgelerdeki arama kurtarma görevlerinin yerine getirilmesi amacıyla kurulmuştur. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı'na bağlıdır. Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı'nın havada görev yapan tek unsurudur.
Havacılık Enformasyon Yayını

Havacılık Enformasyon Yayını (AIP), her ülkedeki havacılık otoriteleri tarafından ICAO ile iş birliği halinde hazırlanan ve yayınlanan temel havacılık dokümanı. AIP kısaltması İngilizce Aeronautical Information Publication kavramının akronimidir. Anadili İngilizce olmayan ülkelerde AIP'ler bölünmüş bir sayfada İngilizce ve yerel dil birlikte olacak şekilde yayımlanırlar. Sık sık güncellenen AIP'lerin basılı formatı yavaş yavaş terkedilmekte, CD halinde veya çevrimiçi kullanım yaygınlaşmaktadır.AIP'de yer almayan ve NOTAM çıkarılmasını gerektirmeyen bilgiler AIC (Havacılık Enformasyon Genelgeleri) denilen farklı bir seri halinde yayımlanmaktadır.
Havacılık Güvenlik Ağı

Havacılık Güvenlik Ağı (, ASN); havacılık kazalarını, olaylarını ve uçak kaçırma eylemlerini barındıran Flight Safety Foundation'ın bir web sitesidir. Veri tabanları 20.300'den fazla raporun ayrıntılarını içerir (2019).
Havacılık Müzesi (Belgrad)

Havacılık Müzesi (), eski adıyla Yugoslav Havacılık Müzesi, Sırbistan'ın başkenti Belgrad'ın Surčin belediyesinde 1957 yılında kurulan müze. Müze Belgrad Nikola Tesla Havalimanı'nın bitişiğindedir. Bugünkü haliyle açılması 21 Mayıs 1989 yılında olmuştur. Müze Fiat G.50 gibi bir bölümünün dünyada kendi türlerinde kalan son örnekler olduğu 200'den fazla hava aracına sahiptir ve bunların 50 kadarı sergilenmektedir. Müze aynı zamanda ABD ve NATO'ya bombardımanlarında düşürülen F-117 ve F-16 gibi savaş uçaklarının parçalarını da barındırır.
Havacılık Müzesi (Madrid)

Havacılık Müzesi (İspanyolca: Museo de Aeronáutica y Astronáutica de España), İspanya'nın başkenti Madrid'in 8 km dışındaki Madrid-Cuatro Vientos Havalimanında bulunan kamuya açık havacılık müzesidir.1939 yılında İspanya İç Savaşının sona ermesinden sonra Havacılık Bakanlığı havacılık müzesi kurulması amacıyla Hava Albay Társilo Ugarte Fernández'i görevlendirmiştir. Ancak müzenin kurulması ancak çok sonra olabilecektir. Sonraki dönemde müzenin kurulması 1966 yılındaki 1437 sayılı kanun hükmünde kararnâmeyle olur. İlk baştaki amaç müzede uçakların, maketlerin ve tarihsel belgelerin sergilenmesi olarak belirlenir. 1975 yılında müzenin yeri olarak Cuatro Vientos Havaalanı belirlenmiştir. Burasının seçilmesinin ardındaki sebepler arasında Madrid'e yakınlığı, uçakların bakımın yakındaki havaalanı atölyelerindeki yapılma olanağı, müzeye yeni uçakların havayoluyla getirilme kolaylığı ve tarihsel olarak müzenin havaalanında olmasının kültürel katkısı sayılabilir. Müzenin inşa sürecinde hem açık alan hem de hangarlar kullanılmıştır. Müze resmi olarak 24 Mayıs 1981 günü General Emiliano José Alfaro Arregui tarafından açılmıştır. Müzede sonraki dönemde yapılan restorasyon ve yeni iki hangarın eklenmesi süreci 18 Ekim 1993 tarihinde tamamlanmıştır. 2002 yılında iki yeni hangar daha eklenmiştir. 2013 yılı itibarıyla müzede toplam altı hangar bulunmaktadır.67 bin metrekare alana kurulmuş olan müze kompleksinde altı hangar ve açık hava müzesi kısmında yüzden çok uçak sergilenmektedir. Müzede sergilenen Villanova Acedo, İspanya'daki en eski uçaktır. Atlantik Okyanusunu 1929 yılında geçen Jesús del Gran Poder adlı uçak ve İspanya İç Savaşında Naziler tarafından kullanılan Heinkel He 111 de müzede sergilenmektedir. Hangarlarda sergilenen eserler şu şekildedir: