Patent PL-433179-A1 (PL)
Inventor: KROMPIEC STANISŁAW
IPC: C07D471/04
Filed: 2020-03-09
Abstract: Przedmiotem wynalazku jest 4,7-dijodo-1,10-fenantrolina przedstawiona wzorem 1 oraz sposób jej otrzymywania, który polega na tym, że w reaktorze umieszcza się, w atmosferze gazu obojętnego, jodek potasu, następnie wodny roztwór kwasu jodowodorowego oraz wodny roztwór kwasu fosforowego(I) (H3PO2), po czym dodaje się 4,7-dichloro-1,10-fenantrolinę, a wymienione reagenty miesza się, przy czym na 1 mol 4,7-dichloro-1,10-fenantroliny stosuje się od 2 do 20 moli jodku potasu, od 10 do 100 moli kwasu jodowodorowego, oraz od 2 do 20 moli H3PO2, a dalej całość ogrzewa się w temperaturze od 80 do 140°C, w czasie co najmniej 4 godzin, w atmosferze gazu obojętnego, zaś po zakończeniu ogrzewania ochładza się mieszaninę poreakcyjną do temperatury od 10 do 40°C, a wydzielony osad dijodowodorku dijodofenantroliny odsącza się, korzystnie na filtrze ze spiekiem szklanym, pod zmniejszonym ciśnieniem, dalej przemywa się odsączony osad w znany sposób, na przykład na spieku kilka razy etanolem lub izopropanolem lub najkorzystniej metanolem, porcjami po od 100 do 10 000 ml w przeliczeniu na 1 mol użytego do reakcji substratu to jest 4,7-dichloro-1,10-fenantroliny, całość otrzymanego w ten sposób dijodowodorku umieszcza się następnie w reaktorze zawierającym od 15 do 150 moli NaOH w postaci wodnego roztworu, oraz od 2000 do 20 000 ml dichlorometanu, przy czym podane ilości NaOH i dichlorometanu odnoszą się do 1 mola substratu użytego do reakcji, po czym dodaje się jeszcze - w przeliczeniu na 1 mol substratu - od 0,01 do 0,5 mola chlorku tetrabutyloamoniowego lub wodorosiarczanu tetrabutyloamoniowego lub najkorzystniej wodorotlenku tetrabutyloamoniowego w postaci wodnego roztworu o stężeniu co najmniej 5% masowych, a powstałą mieszaninę reakcyjną miesza się intensywnie, w temperaturze od 10 do 60°C, w czasie nie krótszym niż 10 minut, następnie po wyłączeniu mieszadła z powstałych dwóch warstw, oddziela się warstwę organiczną, następnie przemywa wodą kilkakrotnie, porcjami po co najmniej 250 ml, i suszy za pomocą środka suszącego, użytego w ilości co najmniej 50 g, przy czym podane powyżej ilości wody do przemywania oraz środka suszącego odniesiono do 1 mola substratu, po czym w kolejnym etapie z wysuszonego roztworu odparowuje się lotne frakcje, a pozostałość przemywa się co najmniej jednokrotnie, na filtrze - wpierw etanolem lub izopropanolem lub najkorzystniej metanolem a następnie niskowrzącym ciekłym, nasyconym węglowodorem lub mieszaniną ciekłych, nasyconych, niskowrzących węglowodorów, stosując do pięciu objętości rozpuszczalnika do przemywania w stosunku do objętości osadu, przy czym za każdym razem, to jest po przemyciu metanolem, etanolem lub izopropanolem, a następnie niskowrzącym ciekłym, nasyconym węglowodorem lub mieszaniną ciekłych, nasyconych, niskowrzących węglowodorów odsącza się osad pod zmniejszonym ciśnieniem w typowy sposób i finalnie usuwa się pozostałości lotnych frakcji pod zmniejszonym ciśnieniem, nie wyższym niż 50 mmHg, w temperaturze od 20 do 100°C, przez co najmniej 1 godzinę, otrzymując w ten sposób 4,7-dijodo-1,10-fenantrolinę, o czystości >98%, w postaci białego ciała stałego, z wydajnością do 65%.