ઉપક્રમ અત્યારે ભારતમાં ફિલ્મ સેન્સરશિપનો ઈતિહાસ જણાવવાનો નથી. જે રીતે આપણા દેશમાં મલ્ટિપલ સેન્સર બોર્ડ્સ ઊભાં થઈ રહ્યાં છે, લાગણીઓ દુભવવાના નામે આપણે વધુ ને વધુ આળા થઈ રહ્યા છીએ, સર્જકોનું આર્ટિસ્ટિક ફ્રીડમ છિનવાઈ રહ્યું છે તેના પર પ્રકાશ પાડવાનો છે. તે પહેલાં ફિલ્મ સેન્સરશિપ મુદ્દે ઈરાનમાં કેવા કેવા કાયદા છે એની ક્વિક વાત કરી લઈએ. સેક્સ, વાયોલન્સ, ડિસ્ટર્બિંગ રિયાલિટી કે ડાર્ક થીમવાળી ફિલ્મો બનાવવા વિશે તો ત્યાં વિચાર જ નહીં કરવાનો (યાને કે અનુરાગ કશ્યપ ઈરાનમાં હોય તો બિચારો ભૂખે મરે!). સ્ત્રીઓના હિજાબને પૂરતું સન્માન આપવાનું. સ્ક્રીન પર સ્ત્રી-પુરુષને એકબીજાને સ્પર્શ કરતા પણ નહીં બતાવવાનાં (હવે કલ્પના કરો કે ગયા વર્ષની ઑસ્કર વિનર ઈરાનિયન ફિલ્મ ‘ધ સેલ્સમેન’માં બાથરૂમમાં નહાઈ રહેલી સ્ત્રી પર થયેલા સેક્સ્યુઅલ અસોલ્ટનું દૃશ્ય ડિરેક્ટર અસગર ફરહાદીએ કેવી રીતે બતાવ્યું હશે?). ફિલ્મમાં સારા પાત્રને ટાઈ પહેરેલું નહીં બતાવવાનું. સારા પાત્રને પવિત્ર ઈસ્લામિક નામ આપવાનાં. ફિલ્મમાં પોલિટિકલ-ઈકોનોમિકલ મુદ્દાઓ પર કમેન્ટ નહીં કરવાની…. માર્ક કરો કે કેવી ચાલાકીથી ઈરાનિયન સરકારે ધર્મ અને પોલિટિક્સને સેન્સરશિપમાં મર્જ કરી દીધાં છે. જાફર પનાહી જેવો ધુરંધર ફિલ્મમેકર આ નિયંત્રણોને લલકારવા બદલ વર્ષોની નજરકેદ અને ફિલ્મ લખવા-બનાવવા પર પ્રતિબંધ વેઠી રહ્યો છે (અને છતાં ચોરીછૂપે બનાવી રહ્યો છે).