સ્ત્રીને થતા અન્યાયની પરંપરા કદાચ મહાભારતનાં કેટલાંક પ્રમુખ સ્ત્રીપાત્રોની સંવેદનાઓ અને યાતનાઓથી શરૂ થાય છે. રાજા શાન્તનુની પત્ની સત્યવતી પોતાના જ જીવન દરમિયાન કેટલાં સ્વજનોનાં અવસાનો જુએ છે? પતિ શાંતનુ, પુત્રો ચિત્રાંગદ અને વિચિત્રવીર્ય અને પૌત્ર પાંડુ! પુત્ર વેદવ્યાસ કદાચ અંતિમ આશ્રય હતો. અંતે વિરક્ત થઈને સત્યવતી તપોવનમાં ચાલી જાય છે. ગાંધારીનો વિષાદયોગ પ્રસિદ્ધ છે. જીવનભર આંખ ઉપર પટ્ટીઓ બાંધીને અંધ પતિ સાથે જીવનયાપન કરવું એ પ્રથમ વિષમતા હતી. બધાં જ સંતાનો મૃત્યુ પામે છે, અને નિશ્ચલ ગાંધારી પુત્ર દુર્યોધનને વિજયની આશિષ પણ આપતી નથી.