દેખીતું છે કે, ભાજપની “અચ્છે દીન“ અને “સબકા સાથ સબકા વિકાસ” નીતિઓએ જગાવેલી આશા આલોપ થઈ રહી છે. પણ, આડકતરી રીતે ફેલાવેલો અને અમુક સંજોગોમાં અફસોસજનક બનતો એનો સંદેશો, જે હિંદુઓને મતદાન પેટીના માધ્યમથી “બદલો” લેવા ઉશ્કેરે છે, એ હજુય કારગર છે. પ્રગતિશીલ દળો માટે હવે પડકાર એ છે કે તેઓ મુસ્લિમો, દલિતો અને અન્ય વંચિત જૂથોને કહેવાતા હિન્દુત્વવાદીઓ વિરુધના એક રાજકીય મંચ પર એકસાથે લાવીને બતાવે. ગુજરાતમાં કોંગ્રેસની નીતિએ રાજકીય રીતે નાદારી નોંધાવી છે. તે ભાજપની હિંદુત્વની નીતિ સામે મુકાબલો કરવામાં નિષ્ફળ નીવડી છે અને એની નિસ્તેજ નકલ બની ગઈ છે. જો આવનાર સમયમાં આ નીતિને નમૂનાસ્વરૂપ લેવામાં આવે તો અંજામ કરુણ નીવડી શકે. કારણ કે, બહુમતિવાદની રમતના મેદાનમાં તો હંમેશાં ભાજપ જ બાજી મારી ગયું છે.