મહર્ષિની અનવરત અભ્યાસ દ્વારા પ્રાપ્ત કરાયેલી એ આત્મિક અવસ્થા કેટલી બધી અનેરી અથવા ઉત્તમ હતી ? સામાન્ય રીતે સાધનામાં અંતરંગ વિકાસની પાંચ અવસ્થાઓ આવતી હોય છે. પ્રથમ અવસ્થાને વિક્ષિપ્ત અવસ્થા અથવા એકાગ્રતારહિત અવસ્થા કહી શકાય. એ અવસ્થામાં મન ધ્યાન અથવા ઈશ્વરસ્મરણમાં લાગે છે ખરું, પરંતુ બરાબર નથી લાગતું. એની એકાગ્રતાના અવરોધક વિક્ષેપો અથવા અંતરાયો અવારનવાર આવ્યા કરે છે. એ ઘડીમાં બાહ્ય વિષયોમાં વહી જાય છે તો ઘડીમાં આત્માભિમુખ બને છે તોપણ મોટે ભાગે તો બહિર્મુખ વૃત્તિ જ ધારણ કરે છે.