આ સવાલનો સ્પષ્ટ જવાબ તો ન આપી શકાય, પરંતુ આ જવાબની એક હિન્ટ પેલા સ્પેનિશ ફ્લિસૂફ્ જ્યોર્જ સેન્તયાનાના આ વિધાનમાંથી મળી રહે છેઃ ‘જે લોકો પોતાનો ભૂતકાળ યાદ નથી રાખી શકતા (એમાંથી બોધપાઠ નથી શીખી લેતા) એમણે ભૂતકાળના પુનરાવર્તનનો શ્રાપ વેઠવો પડે છે.