પ્રાચીન સમયમાં ઉજ્જૈનમાં ધનગુપ્ત નામના સમ્રાટ ક્ષય રોગથી દુખી હતાં. એમની પાંચ રાણી એવં પાંચેય પુત્ર પણ વિભિન્ન રોગોથી ગ્રસ્ત થઇ ગયાં. એ રાજાને ભારદ્વાજ મુનિનાં દર્શન થયાં. મુનિએ એમણે ભગવાન ધનવંતરિની ઉપાસના વિધિ બતાવી. રાજાએ ભગવાન ધનવંતરિનું ધ્યાન આવાહન સહિત ષોડશ ઉપચારોથી પૂજા કરીને ભક્તિપૂર્વક ૧૩ વર્ષ સુધી આ વ્રતને કર્યું જેનાથી પ્રસન્ન થઈને ભગવાન ધનવંતરિએ સાક્ષાત દર્શન આપીને વરદાન માંગવાનું કહ્યું.