એક આધુનિક દેશ તરીકે ભારતના અસ્તિત્વનો ઉદ્ઘોષક ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ સહિત અનેક સંગઠનોએ કર્યો છે. વર્ષ ૧૮૯૫માં પુણે અધિવેશનના અધ્યક્ષ શ્રી સુરેન્દ્રનાથ બેનર્જીથી લઈને બધા જ અધ્યક્ષોએ ભારતનો એક રાષ્ટ્ર તરીકેનો સ્વીકાર કરેલો છે. બેરિસ્ટર જોસેફ બેપ્ટિસ્ટના ‘સ્વરાજ્ય મારો જન્મસિદ્ધ અધિકાર છે’ એ સૂત્રની ભારતમાં સિંહગર્જના કરનારા લોકમાન્ય ટિળકના મનમાં ‘સ્વરાજ્ય’ એ સર્વ જાતિપંથથી યુક્ત ભારતીય સમાજના અર્થમાં જ અભિપ્રેત રાષ્ટ્રવાદમાં કોઈનાય અસ્વીકારને સ્થાન ન હતું. ‘ડિસ્કવરી ઑફ ઇન્ડિયા’ પુસ્તકમાં પં. નહેરુ પણ રાષ્ટ્રીયતાની તેમની સંકલ્પનામાં સર્વ સમાવેશકતાની વાત કરે છે.