વ્યક્તિત્વ વિકાસના આજકાલ બહુ મોટા સેમિનારો થાય છે, વ્યાખ્યાનો યોજાય છે અને શિબિરો પણ ગોઠવાય છે. આ વ્યક્તિત્વ વિકાસને અંગ્રેજીમાં ‘પર્સનાલિટી ડેવલપમેન્ટ’ કહે છે અને મોટા ભાગે આપણે આ બે અંગ્રેજી શબ્દોને બોલચાલની ભાષામાં સ્વીકારી લીધા છે. ‘પર્સનાલિટી’ એટલે આપણે એવો રૂઢ અર્થ કરીએ છીએ કે માણસનો બાંધો સુદ્રઢ હોય, સુઘડ હોય, સુઘડ પહેરવેશ હોય, ઘણા બધા વિષયો પર વાક્ચાતુર્યથી ફટાફટ બોલતો હોય. વ્યાખાતાઓ અને શિબિર ચલાવનારાઓ આ પર્સનાલિટી વિશે જાતજાતની અને ભાતભાતની વાતો કરે છે પણ આ પર્સનાલિટી શબ્દને જો એક વાક્યમાં સમજવો હોય તો એટલું જ કહી શકાય – પોતાને કોઈ જોતું નથી એવી સંપૂર્ણ સુરક્ષિત એકલતામાં માણસ જે રીતે વર્તન કરે છે અથવા પ્રતિકૂળ સંજોગોમાં માણસ જે વ્યવહાર કરે છે એને એનું સાચું વ્યક્તિત્વ અથવા પર્સનાલિટી કહી શકાય. આ વાત સમજવા માટે આપણે આજકાલ જેને ‘બીહેવિયરલ સાયન્સ’ કહીએ છીએ એ શાખાના વૈજ્ઞાનિકોએ એક અત્યંત રસપ્રદ પ્રયોગ કર્યો હતો. (આ ‘બીહેવિયરલ સાયન્સ’ માટે આપણે ત્યાં ગુજરાતીમાં હજુ કોઈ સર્વ સામાન્ય શબ્દ પ્રચલિત થયો નથી. આવો કોઈ શબ્દ જો પ્રચલિત કરવો હોય તો એને આચરણ સંહિતા કહી શકાય.) શહેરના ચહલપહલવાળા રાજમાર્ગોને અડીને આવેલો પણ ખાસ અવરજવર વિનાનો એક લગભગ અવાવરુ કહેવાય એવો રસ્તો એમણે પસંદ કર્યો. આ રસ્તામાં એક વળાંક પાસે ખૂણામાં એક મોંઘીદાટ ગાડીને એના બંને દરવાજા ઊઘાડા હોય એ રીતે પાર્ક કરવામાં આવી. એના ટાયરમાં પંક્ચર કરીને એવો દેખાવ કરવામાં આવ્યો કે એનો માલિક ગાડી પંક્ચર થઈ હોવાથી અહીં છોડીને ગયો છે. આ ગાડીમાં મહિલાઓને ઉપયોગી પ્રસાધનો, કેમેરા, ટેપરેકોર્ડર આવી બધી જાતજાતની અને ભાતભાતની ચીજો એવી રીતે મૂકવામાં આવી કે જોનારને પહેલી નજરે જોંતાવેંત એવું લાગે કે નજીકમાં ક્યાંકથી ખરીદી કરીને આ કારમાં કોઈ જઈ રહ્યું હોય.