ચર્ચિલ વડા પ્રધાન બન્યા એટલે એમની કસોટી ત્યાં પૂરી થતી નહોતી. ચર્ચિલ સમજતા હતા કે ભાગ્યની દેવીએ કે પુરુષાર્થની દેવીએ પોતાને ઊંચામાં ઊંચી પરીક્ષામાં બેસવાની પરવાનગી આપી છે ! નાપાસ થવાની શક્યતાઓ બેસુમાર છે અને પાસ થઈ શકાશે તો નામ અમર થવાની તક છે ! બીજા વિશ્વયુદ્ધના એ તબક્કે બ્રિટન ખોખરું થઈ ગયું હતું. આખા યુરોપ ઉપર જર્મનીના હિટલરનો ઝંડો લહેરાતો હતો અને બ્રિટનની પ્રજા બેસુમાર હાડમારીઓ વચ્ચે જીવી રહી હતી. નાણાં નહોતાં, સાધનો નહોતાં, શસ્ત્રસરંજામના પણ વાંધા હતા. સર્વત્ર નિરાશા અને નાસીપાસની આબોહવા ફેલાયેલી હતી ! આવા કાળાધબ્બ ચિત્રની વચ્ચે નવો રંગ પ્રગટ કરવાનો હતો. ચર્ચિલની પાસે શું હતું ? વૃદ્ધ ચર્ચિલની તબિયત પણ કંઈ રાતોરાત સુધરી ગઈ નહોતી. માત્ર ઇચ્છાશક્તિ અને કઠિન પરિશ્રમ કરવાની તૈયારી – એ બે મોટાં તીર તેમના ભાથામાં હતાં. શસ્ત્રો નહોતાં, શબ્દોથી કામ ચલાવવું પડે તેવું હતું ! લડીને – બહાદુરીથી લડીને – ગમે તે ભોગે વિજય હાંસલ કરવાનો જુસ્સો લોકોના દિલમાં જગાવવાનો હતો. ચર્ચિલની ભાષામાં આ તાકાત પ્રગટ થઈ પણ એવી તાકાત કંઈ કોઈ શબ્દોની ચાલાકી કે પોલું ભૂંગળું વગાડવાની ચેષ્ટામાંથી પ્રગટ થઈ ના શકે. મોતના મુખમાં આવી પડેલા માનવીના પ્રાણનો એ પોકાર હતો – અંતરતમ ઊંડાણમાંથી જાગેલો પોકાર.