મારી સાથે કોલેજમાં ભણતો એક મિત્ર બહુ જ આદર્શવાદી હતો. એ જમાનામાં ફક્ત સારા માણસો જ ખાદી પહેરતા. એ ખાદી પહેરતો. ચા પણ નહોતો પીતો. અઠવાડિયે એક દિવસ ઉપવાસ કરતો, મૌન પાળતો, ગાંધીજીનાં પુસ્તકો વાંચ્યાં કરતો. ગાંધીજીનાં અગિયારેય વ્રતો ગાંધીજી બોલી શકતા હશે એના કરતાંય વધારે કડકડાટ રીતે બોલી જતો અને આ અગિયારેય વ્રતો પોતે જીવનભર પાળશે એવું કહ્યા કરતો. પછી અમે છૂટા પડ્યા. વર્ષો સુધી અમારે મળવાનું બન્યું નહિ. ઓ’ હેન્રીની એક વાર્તામાં બે મિત્રો બરાબર વીસ વર્ષ પછી અમુક દિવસે, અમુક સમયે, અમુક સ્થળે મળવાનું નક્કી કરી છૂટા પડે છે એવું અમે કંઈ નક્કી નહોતું કર્યું તોય અમે મળી ગયા. ‘મને શિક્ષક થવું ગમે.’ એવું મેં નિબંધમાં ક્યારેય લખ્યું નહોતું તોય હું શિક્ષક થયો. ગાંધીજીનાં અગિયાર વ્રતો તો નહિ, પણ પગાર ઘણો ઓછો મળતો હતો એટલે અપરિગ્રહનું (સંઘરો નહિ કરવાનું) અને સ્વભાવમાં જન્મથી જ સાહસિકતાનો અભાવ એટલે અસ્તેયનું (ચોરી ન કરવાનું) – આ બે વ્રતો બરાબર પાળતો હતો. મારા એ મિત્રને મળવાનું થયું તો મારા આશ્ચર્યનો પાર ન રહ્યો. મિત્રે ભવ્ય સૂટ પહેર્યો હતો. આવો સૂટ પહેરેલા માણસો આ પહેલાં મેં ફક્ત ફિલ્મોમાં જ જોયા હતા. એણે સિગારેટ સળગાવી ત્યારે તો આઘાતથી હું ધ્રૂજી ગયો. એ સમજી ગયો. એણે કહ્યું, ‘સૂટ અને સિગારેટથી તને આઘાત લાગ્યો, ખરું? પણ હું તો દારૂય પીઉં છું ને નોન-વેજ પણ ખાઉં છું. ટૂંકમાં ‘નો ચોખલિયાવેડા’!’ એ વખતે મને હજી હાર્ટની તકલીફ નહોતી, હોત તો એ વખતે જ મને એટેક આવી જાત. મેં કહ્યું, ‘ગાંધીજી, ખાદી, અગિયાર વ્રતો…’