શ્રી અરવિંદનો જન્મ તારીખ 15મી ઓગસ્ટ 1872ના રોજ વહેલી સવારે 4.50 કલાકે કલકત્તામાં થયો હતો. માતા સ્વર્ણલતાદેવીના તેઓ ત્રીજા પુત્ર હતા. પ્રથમ બિનયભૂષણ, બીજા મનમોહન, ત્રીજા અરવિંદ, ચોથા બારીન્દ્ર, પાંચમી બહેન સરોજીની. પિતા હતા ડૉ. કૃષ્ણઘન ઘોષ. પિતાની ઈચ્છા હતી કે તેમનો વહાલો દિકરો ઓરો પૂર્ણ પાશ્ચાત્ય સંસ્કૃતિ પામી, આઈ.સી.એસ. પૂરું કરી ભારતમાં આવી મોટો સાહેબ થાય. આ હેતુને સાકાર કરવા તેઓએ શ્રી અરવિંદને દાર્જીલિંગની લોરેટો કોન્વેન્ટ સ્કૂલમાં મૂક્યા અને સાત વર્ષની નાની ઉંમરથી 21 વર્ષની વય સુધી એટલે કે ખાસ્સા ચૌદ વર્ષ સુધી તેમને ઈંગ્લેન્ડમાં રાખ્યા. ઈંગ્લેન્ડના નિવાસ દરમ્યાન શ્રી અરવિંદ ઝળકી ઉઠ્યા. અહીં ઈંગ્લેન્ડમાં તેઓએ ગ્રીક અને લેટીન ભાષા સાહિત્યનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો. ફ્રેંચ, જર્મન, સ્પેનીશ, ઈટાલીયન અને રશિયન ભાષાઓ શીખ્યા, કલાસિકનાં ઈનામો, સાહિત્યનું બટર વર્થ પ્રાઈઝ તથા ઈતિહાસનું બેડફોર્ડ પ્રાઈઝ પણ તેઓએ અહીં જ હાંસલ કર્યું. અહીં જ તેઓએ નક્કી કરી લીધું કે તેમણે બ્રિટીશ સરકારની નોકરી કરવી નથી અને તેથી જાણી જોઈને ઘોડેસવારીની પરીક્ષા ન આપીને તેઓ આઈ.સી.એસ.માં નાપાસ થયા. અહીં જ તેઓ ઈન્ડિયા મજલિસના સભ્ય તથા ક્રાંતિકારી યુવા સંગઠન લોટસ એન્ડ ડેગરના સભ્ય મંત્રી બન્યા અને ભારતમાં અંગ્રેજી રાજનો ખાત્મો બોલાવવાના શપથ તેઓએ લીધા અને પોતાના જીવનમાં તે પાળી બતાવ્યા. અહીંયા જ ઉચ્ચ બુદ્ધિ શક્તિ ધરાવતા 21 વર્ષના યુવક અરવિંદ ઘોષનો મેળાપ વડોદરાના બાહોશ રાષ્ટ્રપ્રેમી મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડ સાથે થયો. તેઓએ તેમને તરત જ વડોદરા રાજ્યની નોકરીમાં રાખી લીધા અને તા. 6 થી ફેબ્રુઆરી 1893ના દિવસે સવારે દસને પંચાવન કલાકે શ્રી અરવિંદે ભારતની ધરતી પર મુંબઈના એપોલો બંદરે પગ મૂક્યો. એક ઊંડી, રહસ્યમય સર્વ વ્યાપી શાંતિ તેઓમાં ઉતરી આવી.