નિર્વાણ પ્રકારનાં ગણપતિનાં ભજનો કોઈ સંત-સિદ્ધપુરુષ-ભક્ત-સાધકને સમાધિ-ભૂમિદાહ આપતી વેળા ગવાય છે‚ તેમાં આપણા પિંડ અને બ્રહ્માંડનું સર્જન કેમ થયું તેનું રહસ્ય‚ પાંચ તત્વ‚ ત્રણ ગુણ‚ પચીસ પ્રકૃતિ‚ સાત ધાતુ‚ શરીરનાં નવ દ્વાર‚ દશ ઈન્દ્રિયો‚ ષટ ચક્રો‚ એનાં દેવી-દેવતા‚ એના બીજમંત્રો… વગેરેનું નિરૂપણ હોય છે.