પણ આવી તે કંઈ વરણાગી વેડાં હોય તેવો સવાલ પૂછવો પડે તેમ છે, કેમ કે આપણે ભાષાની બાબતમાં ધોતિયાનું પાટલૂન કર્યા પછી પાછું ધોતિયું કરી રહ્યા છીએ. વાત થઈ રહી છે દસમા ધોરણ સુધી ગુજરાતી ભાષાને ફરજિયાત કરવાની. સરકારને આ શા માટે સૂઝ્યું છે તેનું અસલી રહસ્ય બહાર આવે ત્યારે ખરું. કંઈ ડહાપણની દાઢ ઊગી હોય અને માતૃભાષાની ચિંતા થઈ હોય તેવું કહીએ તે નવી જોક ગણાશે. આ જ સરકારે ખાનગીકરણના નામે શિક્ષણનો દાટ વાળ્યો છે. નાના નાના ગામોમાં પણ આગળ સેન્ટ અને પાછળ કંઈ પણ નામ લગાવીને શાળાઓ ખૂલી ગઈ છે. નાના નગરોમાં હોડ લાગી છે, પોતાના બાળકને અંગ્રેજી ભણાવવાની અને હવે ત્યારે જ સરકાર કહે છે કે માતૃભાષા ભણવાની ફરજિયાત છે. ભૂતકાળમાં આવો આગ્રહ થયો હતો. જૂની પેઢીના લોકોને યાદ છે કે ભાષાવાર પ્રાંત રચના થઈ તે પછી દરેક રાજ્ય પોતાની ભાષાને પ્રોત્સાહન આપવા પ્રયાસો કરતું હતું. લિન્ક લેન્ગવેજ એટલે કે રાજ્યો વચ્ચે અને કેન્દ્ર સાથે સંપર્ક ભાષા કઈ હશે તેવો વિવાદ હિંસક બન્યો હતો. દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો હિન્દીને સ્વીકારવા તૈયાર નહોતા. આઝાદી વખતે હિન્દી અને અંગ્રેજી બંનેને સાથેસાથે રાખવાનું નક્કી કરીને વાત ટાળી દેવાઈ હતી, પણ 15 વર્ષ પછી 1965થી હિન્દીને એકમાત્ર રાષ્ટ્રભાષા બનાવવાનું નક્કી થયું હતું તેનો અમલ કરવાનો હતો. 1965ના પ્રજાસત્તાક દિને તેની જાહેરાત પણ કરવાની હતી. લાલબહાદુર શાસ્ત્રી વિરોધ છતાં તેના માટે મક્કમ હતા અને મોરારજી દેસાઇ તે વખતે દક્ષિણ ભારતના પ્રવાસે ગયા ત્યારે તેમણે પણ કહ્યું હતું કે અંગ્રેજીએ આપણી ભાષા નથી. જોકે દક્ષિણના કોંગ્રેસના જ સિનિયર નેતાઓ રાજીનામાં આપવા લાગ્યાં અને હિંસા વધી પછી શાસ્ત્રીએ પીછેહઠ કરીને હિન્દી સાથે અંગ્રેજીને પણ સંપર્ક ભાષા તરીકે યથાવત રાખી હતી.