પરંતુ ટૂંકમાં એ બાબતે એટલું જ કહી શકાય કે કોગ્રેસ સાથે સંકળાયા વીના પણ લાખો લોકો એ આઝાદીના સ્વપ્નને સાકાર કરવામાં અનેક મુક બલિદાનો આપ્યા હતા.