મધુસૂદન થોડા સમયથી જ લોન મંજૂર કરનાર ઓફિસર તરીકે નિમણૂંક પામ્યો હતો. આગળના ઓફિસરે ક્યા આધારે લોન મંજૂર કરી ન હતી તે જોયા પછી જ એ હકીકત જાણી શકે તેમ હતું એટલે એણે ચર્ચા ન લંબાવી. ગજાનનને સતત એક પ્રશ્ન પજવ્યા કરતો હતો કે લોન મંજૂર કરવા માટે બધી જ શરતો સંતોષાતી હતી તો પણ ફાઈલ કેમ અટકી ગઈ હતી. એ શિક્ષક હતો, સિદ્ધાંતવાદી પણ. લાંચ આપી કામ કરાવવાનું એને ગમતી વાત ન હતી, પણ ધીમે ધીમે એને સમજાયું હતું કે એના સિદ્ધાંતના કારણે ફાઈલ આગળ વધતી નથી. મધુસૂદનની પહેલાં જે અધિકારી હતો તે ભ્રષ્ટ હતો. પૈસા વગર એ નાનકડું કામ પણ કરતો ન હતો. ગજાનને કદી લાંચ આપી ન હતી એટલે એ અચકાઈ રહ્યો હતો ને કામ અટકી ગયું હતું, પણ મોડું મોડુંય ગજાનનને સત્ય સમજાયું હતું. સિસ્ટમ જ એવી થઈ ગઈ છે કે ‘ભેટ’ આપવાના બહાના હેઠળ નાનામોટા સૌને રાજી કરીએ તો જ કામ થાય.