કોઈકને અનિદ્રા હોય તેવું એક સૈદ્ધાંતિક મોડેલને ધ્યાનમાં લઈને આ કેવી રીતે બને છે તે શ્રેષ્ઠ રીતે સમજી શકાય છે. ડૉ. આર્થર સ્પીલમેનના મોડેલ મુજબ, ત્રણ વિચારણાઓ જોવા મળે છે, જે અનુમાનિત, ઉશ્કેરણીજનક અને ઉભરાતી પરિબળો તરીકે સારાંશિત છે.