કોર્ટની સામે આવેલા મહોબ્બત મકબરાએ પહોંચ્યો. તો ત્યાંના એક મુસ્લિમ સૈનિકે એ વાતની ખબર આપી કે નવાબ, તો હમણાં જ ગયા. તેણે નવાબ જે દિશામાં ગયા તે દિશા તરફ પગ ઉપાડ્યા. વધુ કંઈ સાંભળ્યુ નહિ. આજુબાજુમાં ગાંધીટોપી ધારકો જે શામળગદાસ ગાંધીને સપોર્ટ કરતા હતા, તે ચાલ્યા આવતા હતા. ઉભા રહી તેમને જોવાની તેની કોઈ પણ પ્રકારની ઈચ્છા ન હતી. આ તો કેટલા દિવસોથી અને માનો તો વર્ષોથી ચાલતુ આવતું હતું. રેલ્વે સ્ટેશન પણ સાવ ખંડેર હતું. પહેલા તેમાં ખેદિવ બેલ લાગેલો હતો. અત્યારે તો એ બહાઉદ્દિન આર્ટસ કોલેજમાં છે. માંગરોળથી તણાઈને આવ્યો હતો. અને વજીર બહાઉદ્દિને તેને ટ્રેન આવે ત્યારે વગાડવા માટે ખાસ રાખ્યો હતો. બેલ સવારનું શાંત વતાવરણ હોય ત્યારે આજે પણ તેનો ઘંટ કડિયાવાડના લોકોને ઉઠાડી દે છે. આદત પ્રમાણે રેલ્વે ત્યારે પણ મોડી હતી. જંગલમાંથી આવતી આ રેલનો પાવો વાગ્યો તેણે સાંભળ્યો અને દોડ્યો. ટ્રેન પર બેઠેલા લોકોની તરફ એક નજર કરી. બધુ પાછળ છુટતુ જતુ હતું. વચ્ચે હનીફે તેને રસ્તામાં રોક્યો પણ તે કોઈકાળે ઉભો રહેવા માગતો ન હતો. હવે આવતા જન્મે મળીએ કહીને ફરી દોડવા લાગ્યો. થોડીવારમાં આઝાદ ચોક અને બાદમાં કાળવા ચોક પણ આવ્યુ. ત્યાંથી સીધો ગિરનાર પર્વતનો રસ્તો પકડ્યો. ગિરનારના તો તેર નામ છે. તેને ખબર નવાબ કદાચ મંત્રણા કરવા માટે ઉપરકોટ ગયા હશે. અને જો ત્યાં ન મળે તો ફરી તેને ચિતાખાના ચોકમાં આવવુ પડશે, જ્યાં એક સમયે ચિતાઓ રખડતા હતા. ઉપરકોટ સુધી પહોંચતા તો તેનો શ્વાસ ધમણની માફક હાંફવા લાગ્યો હતો. ત્યાં ગયો તો ભારતનો ઝંડો લહેરાવવામાં આવી રહ્યો હતો. મગજ વિચારોથી ઘેરાવા લાગ્યુ. ટોળા વચ્ચે તેની શખ્સિયત ખોવાયેલી લાગી. બાજુમાં ઉભેલા વ્યક્તિને પૂછ્યું, ‘આપણે હવે ક્યા દેશમાં છીએ ? ’ સામેથી જવાબ આવ્યો, ‘ભારત.’ જ્યારે તેની બધી મહેનત પાણીમાં ગઈ હોય તે રીતે, પરંતુ એક રસ્તો હજુ પણ બચ્યો હતો. તેણે ફરીવાર ટોળામાં ઘેરાયેલા એક વ્યક્તિને પૂછ્યુ ‘અને નવાબ…?’ સામો જવાબ મળ્યો, ‘એ તો કેશોદ એરપોર્ટ પરથી પાકિસ્તાન ચાલ્યા ગયા.’ તે ઘુટણીયે પડી ગયો….