સમગ્ર માર્કેટિંગ આયોજનના કેન્દ્ર સ્થાને હોય છે, ગ્રાહક, કોઈપણ ઔધોગિક એકમની ટૂંકા ગાળાની કે લાંબાગાળાની વ્યૂહરચનાએ પ્રવર્તમાન ગ્રાહકવર્ગ તેમ જ સંભવિત ગ્રાહકવર્ગને લક્ષ્યમાં રાખીને જ ઘડાતી હોય છે.