હાલના સમયે વૈજ્ઞાનિક સાહિત્યમાં ઘણાં વિસ્તૃત સિદ્ધાંતો છે જેના આધારે પાઠના મનોવૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણ કરવામાં આવે છે.