રાજીવ ગાંધી ૧૯૮૫માં જંગી બહુમતીથી ચૂંટાયેલા પણ ખરાબ સંગતના કારણે બોફોર્સ કૌભાંડમાં ખરડાયા તેમાં તેમની આબરૂ ધૂળધાણી થઈ ગયેલી. ૧૯૮૯ની લોકસભા ચૂંટણી આવી ત્યાં લગીમાં દેશભરમાં કોંગ્રેસ વિરોધી માહોલ હતો. એ વખતે રાજીવ ગાંધી જ્યાંથી મળે ત્યાંથી મત ઉસેટવાની વેતરણમાં હતા. તેની લ્હાયમાં ને લ્હાયમાં સુપ્રીમ કોર્ટનો શાહબાનો કેસનો ચુકાદો બદલીને કટ્ટરવાદી મુસ્લિમો તરફ ઝૂકી ગયેલા. એ જ ક્રમમાં તેમણે દલિતો અને આદિવાસીઓને ખુશ કરવા આ કાયદો બનાવી દીધેલો ને એવી જોગવાઈઓ કરી કે અડફેટે ચડનાર મુશ્કેલીમાં મુકાઈ જાય. એ વખતે જે સંજોગો હતા એ જોતાં આવો કાયદો જરૂરી હતો પણ આ કાયદાનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે તેનો વિચાર એ વખતે નહોતો કરાયો. રાજીવ ગાંધી સરકારે આ કાયદો મતબેંક વાસ્તે બનાવેલો તેથી તેમને આવા વિચારો કરવાની જરૂર નહીં લાગી હોય પણ તેના કારણે આ કાયદો ચોટડૂક થઈ ગયો ને તેનો દુરુપયોગ થવા માંડ્યો તેમાં છેવટે સુપ્રીમ કોર્ટે એટ્રોસિટી એક્ટના દુરૂપયોગ પર લગામ મૂકવાની કોશિશ કરવી પડી છે.