દ્યૂત પરાજય; પછી બાર વર્ષના વનવાસ દરમ્યાન પાંડવો રૈભ્ય ઋ,ના આશ્રમમાં રાત્રિવાસ કરે છે ત્યારે મહર્ષિ લોમષ યુધિષ્ઠિરને એ આશ્રમ કેવી પવિત્ર તીર્થભૂમિ છે તેની વાત કરતાં ભારદ્વાજ, તેના પુત્ર યવક્રીત, રૈભ્ય મુનિ, તેમના પુત્ર અર્વાવસુ અને પરાવસુ વચ્ચેનો સ્નેહસંબંધ, યવક્રીતની પ્રસિદ્ધિ-પ્રતિષ્ઠાની લાલસા, એ અંગેની ઈર્ષા-દ્વેષ, બુદ્ધિપૂર્ણ વર્તણૂંક અને તેના પરિણામે તેનું અધ:પતનઅનેમૃત્યુતોબીજી બાજુ અર્વાવસુ દ્વારા ઘોર તપસ્યા કરીને યવક્રીતને સજીવન કરવા તથા પોતાને પ્રાપ્ત સમય-સ્થિતિને શી રીતે જીવવાનાં હોય છે તેના દૃષ્ટાંતરૂપ યવક્રીતનું ઉપાખ્યાન કહ્યું છે.