1937થી 1947 વચ્ચે લીગને-ઝીણાને સાથે રાખવાની કૉંગ્રેસની નિષ્ફળતા, રાજકીય દાવપેચ, ઝીણાની આક્રમક જીદ, તેમને અંગ્રેજ સરકાર તરફથી સતત મળેલું પ્રોત્સાહન,  બંને પક્ષના કોમવાદીઓએ ઝેરી કરી મૂકેલું વાતાવરણ, આવાં પરિબળોનો સરવાળો થતાં દેશના ભાગલા પડ્યા.