વિષ્ણુભાઈ ત્રિવેદી કહે છે કે, આ નવલકથામાં વૈચારિક સંઘર્ષના ત્રણ કેન્દ્રો છે. એક એથેન્સનો મહિમા, બે પ્રજાતંત્ર અને ત્રીજું સત્ય ધર્મનો આદર. મને એવું લાગે છે કે ઇંદિરા ગાંધીના કારણે તેમણે કટોકટી જાહેર કરી ત્યારે લોકશાહીના જે લીરેલીરા ઊડી ગયેલા અને ઉમાશંકરે એમ કહેલું કે આખો હિમાલય કાળો થઈ ગયો. આ જાહેરાતથી આખો હિમાલય કાળો થઈ ગયો. દર્શકદાદાને આ પરિસ્થિતિએ સોક્રેટિસ લખવા પ્રેર્યો. આજના સમયમાં સોક્રેટિસ હોય તો શું થાય. એની વાત માટે આ આખી ય સોક્રેટિસ નવલકથા લખાઈ. જુઓ બહુ મજા પડે તેવી વાત એ હોય છે કે રોટલી ખાતાં હોઈએ ત્યારે ખાતરની વાસ ના આવવી જોઈએ. એટલે સીધેસીધી કટોકટીની વાત આ માણસ આમાં નથી કરતો. એ ઇતિહાસમાં જાય છે પાછળ અને કહે છે કે આ જે કટોકટી દાખલ થઈ એ કોઈ રીતે લોકશાહી સાથે ના જાય તે પ્રકારની છે. અને એટલે એ પાછું વળીને સોક્રેટિસને આજના સમયમાં લઈ આવે છે અને હરતો ફરતો કરે છે. અને આજના સમયમાં હરતો ફરતો થાય છે. નવલકથામાં પણ નાટ્યાંતર તો ઘણાં બધા વખત પહેલાં થયેલું પણ રાજુ બારોટે આ નાટક ભજવ્યું ક્યારે. આજે જે પ્રકારે ભારતની પરિસ્થિતિ છે એ પરિસ્થિતિમાં સોક્રેટિસને ફરી પાછો જીવતો કરવો પડે એ નક્કી વાત છે. એટલે આજે જે પ્રકારે આપણે ભારતમાં ગુંગળાઈ રહ્યા છીએ, જીવી રહ્યા છીએ આ બધાને લઈને રાજુ બારોટ ભરત દવેની આ સ્ક્રિપ્ટને આજે પસંદ કરે છે. પણ વધારે દુ:ખદ વાત તો એ છે કે આ સરકારી પૈસે જ સંગીત નાટ્ય કલા અકાદમીના નેજા હેઠળ જ આ નાટક ભજવાય છે. એટલે કેવું અંધેર રાજ ચાલે છે એની તમને વધારે પ્રતીતિ થશે. છેલ્લે મને કેટલીક મજા પડે તેવી ઉક્તિઓ લાગેલી છે તેમાંથી એકાદ બે હું તમારી પાસે વાંચી સંભળાવું.