એટલે કે ક્રોધથી મોહ ઉત્પન્ન થાય છે, એટલે મૂઢતા આવે છે. મૂઢતાથી સ્મૃતિનો નાશ થાય છે. સ્મૃતિનો નાશ થતાં બુદ્ધિ પણ નાશ પામે છે અને બુદ્ધિના નાશથી વિનાશ થાય છે અને છતાં પાછાં એ જ વખતે ક્રોધ કરીને પૂછીએ કે કોણ અવાજ કરતું હતું ? હું તો શિક્ષક છું અને કેટલો લાંબો સમય એવા વહેમમાં જીવી કે આપણને કંઈ નથી ગમતું એ મોઢા ઉપર દેખાય ત્યાં વિદ્યાર્થી શાંત થઈ જાય. પણ પછી ધીમેધીમે સમજાયું કે ભલે બોલીએ નહીં, પણ એમાં આપણી ભ્રમર શું કામ ભેગી થઈ જાય ? આપણે ટાઈટ થઈ જવાની કંઈ જરૂર નથી. એમાંથી આપણે પણ મુક્ત થવું જોઈએ. એ કેમ થવાય ? પેલા ડૉક્ટરે કહ્યું ને કે એક ગુસ્સે થયેલી માતાએ ક્રોધ કર્યા પછી તરત જ પોતાની દીકરીને દૂધ પાયું અને છોકરી મરી ગઈ. આ ડૉક્ટર કહે ત્યારે આપણને સમજાય છે કે ક્રોધનાં પરિણામ કેટલાં ભયંકર છે ! તો એકની એક વાત પણ મેડિકલ સાયન્સથી, સાયકૉલૉજીથી આપણે નવી રીતે કહેવી પડે. મહાભારતકારે આપણું જે કંઈ જ્ઞાનવિજ્ઞાન હતું તેને કેવી જુદીજુદી રીતે આપણી સામે મૂક્યું ! તત્વજ્ઞાનને જ મૂક્યું એમ નહીં, વાસ્તવની બધી જ પરિસ્થિતિનું આલેખન કર્યું. બહુ ઓબ્જેક્ટીવલી એટલે કે બહુ તટસ્થ રીતે સમજાવ્યું કે આપણા સામાજિક જીવનમાં શું-શું છે અને હોઈ શકે. દા..ત, મહાભારતમાં વિદુરનીતિ છે એ બહુ મજાની છે. પ્રા. જયેન્દ્રભાઈ ત્રિવેદીએ તેના પર પુસ્તક પણ લખ્યું છે. પણ મહાભારતમાં તો કણિક-નીતિ પણ છે. મહાભારત એ વાસ્તવનો ગ્રંથ છે, એટલે તેમાં માત્ર આદર્શની જ વાતો નથી. કણિક-નીતિ દ્વારા પણ મહાભારતકારને કહેવું છે કે દુનિયામાં બધે સજ્જનતાથી કેમ ચલાય એ એક જ બાબત સમજવાની જરૂર નથી. આપણે ગમે તેવા સજ્જન હોઈએ, પણ દુર્જન કેવો વહેવાર કરે એ પણ સમજવાની જરૂર હોય છે, એ સમજવાની શક્તિ હોવી જોઈએ.