ટૂંકમાં જે ઉપચાર દ્વારા મનુષ્ય શ્રેષ્ઠ રસ રક્તાદિ ધાતુઓને પ્રાપ્ત કરે અને જેના દ્વારા ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય અને દીર્ઘજીવન પ્રાપ્ત થાય તેને રસાયન કહેવામાં આવે છે.