હા, આ બધું ગુજરાતમાં બન્યું હતું. સહધર્મચારિણી તરીકે એક વિદુષી સંશોધકની ભૂમિકાએ આરતી બે વર્ષ સુધી ગુજરાતનાં ગામડાંઓ સુધી ફરી વળી. એક સાદી મોટરગાડી, ડ્રાઈવર અને અમે બંને છેક માન ગઢનો ડુંગર, ખાખરેચી અને માંડવી, કનરો ડુંગર જ્યાં ૮૨ ખાંભી ઊભી છે, પાલ ચિતરિયા, દાહોદ, રાજપીપળા, સંતરામપુર, પોરબંદર નજીકનું વછોડા જ્યાં મુળુ માણેક અને પાંચ બહાદુરોના પાળિયા છે, ગીરમાં જોધા માણેકની સમાધિ, જૂનાગઢની આરઝી હકૂમત, શિહોરમાં નાનાસાહેબ, મોરબી અને દ્વારિકા, માછરડાની ધાર, આણંદ, ખેડા, વડનગર, ખેરાલુ, સમો, ચાવંડ,…આજે આ સ્થાનોનું સ્મરણ થાય છે ત્યારે તેમાં પ્રાણ પૂરનાર આરતીનું સ્મરણ થઈ આવે છે. જાન્યુઆરી ૨૦૧૮માં ૨૪ની સંધ્યાએ તેણે આંખો મીંચી લીધી ત્યારે પણ એક પુણ્યવાન ઇચ્છા જરૃર મનમાં હશે કે ગુજરાતના સંશોધન માટે મહામહેનત લઈને ઇતિહાસ સંશોધન કેન્દ્ર ઊભું કર્યું તેને કોઈ ઇતિહાસ પ્રેમીઓ સંવર્ધિત કરે, (સદ્ભાગ્યે એ કામ દર્શન મશરૃ, ડૉ.અમી ઉપાધ્યાય, તૃપ્તિ દવે, અનામિકા ત્રિવેદી, ભૂપેન્દ્ર દવે, અને બીજા મિત્રોએ ઉપાડી લીધું છે) આ સંશોધન યાત્રાનો એક મુકામ ૨૦૦૮માં ફાંસિયા વડ તરફ દોરી ગયો, અમદાવાદથી વડોદરા જતા સારસા આવે છે, સત કેવલ સંપ્રદાયનું એ મથક છે. તેની આસપાસ આ વડ. પણ ક્યાં?