કાર્તિકેયસ્વામી પ્રદક્ષિ‍ણા પૂર્ણ કરીને પરત આવે તે પહેલાં તો વિશ્વરૂપ પ્રજાપતિની બે કન્યાઓ સિદ્ધિ અને બુદ્ધિ સાથે ગણશેજીના લગ્ન થઈ ચૂક્યાં હતાં. એટલું જ નહીં પણ તે બંન્‍નેએ અનુક્રમે ક્ષેમ અને લાભ નામના પુત્રરત્નોને જન્મ પણ આપ્‍યો હતો. પૃથ્વીની પ્રદક્ષિ‍ણા પૂરી કરીને કાર્તિકેયસ્વામી જ્યારે પાછા ફર્યા, તે ઊકળી ઊઠ્યા અને સંસ્કાર મુજબ માતા – પિતાનાં ચરણસ્પર્શ કરીને તરત જ રિસાઈને શ્રીશૈલ પર્વત પર ભાગી ગયા. પાર્વતીજી અને શિવજીને પુત્રવિયોગ મનોમન ખૂબ સતાવવા લાગ્યો. તેઓથી વધુ સમય પુત્રવિયોગ સહી ન શકાયો. આથી શિવજીએ પોતે જ શ્રીશૈલ પર્વત પર જઈને કાર્તિકેયસ્વામીને મનાવવા અને તેમને પાછા લઈ આવવાનો નિર્ધાર કર્યો. મહાદેવજી અને પાર્વતીજી શ્રીશૈલ પર્વત પર ગયાં. પરંતુ તેમના આવવાની જાણ થતાં જ કાર્તિકેયસ્વામી દૂરના બીજા સ્થળે ચાલ્યા ગયા. પોતાના પ્રિય પુત્રને જોવાની ફળી નહીં, એટલે કાર્તિકેયજીનાં દર્શનની આશામાં ભગવાન શંકર અહીં જ્યોતિર્લિંગના રૂપમાં સ્થિત થયા. આ જ્યોતિર્લિંગની સંભાળ લેવાવાળું કે પૂજન કરવાવાળું આ વેરાન પર્વત પર કોઈ ન હતું, કેટલાંય વર્ષોનાં વહાણાં વીતી ગયાં. એવામાં આ પર્વતની તળેટીના વિશાળ જંગલમાં ચંદ્રગુપ્‍ત નામે એક રાજા રાજ્ય કરતો હતો. તેને ચંદ્રાવતી નામની એક અતિ સ્વરૂપવાન કુંવરી હતી. પણ શિવભક્તિમાં ખોવાયેલી આ ચંદ્રાવતી લગ્ન કરવા જ ઈચ્છતી ન હતી. લગ્ન માટેના પોતાના માતા – પિતાના દુરાગ્રહથી કંટાળીને એક દિવસ ચંદ્રાવતી રાજ્યની જાહોજહાલી છોડીને જંગલમાં નાસી ગઈ. અંતે શ્રીશૈલ પર્વત પર તે આવી પહોંચી. એક દિવસ તેણે જોયું કે એક ગાય હંમેશા એક ખાસ જગ્યાએ તેના આંચળમાંથી જમીન ઉપર દૂધ રેડતી હતી. કુતૂહલથી એક દિવસે ચંદ્રાવતીએ એ જગ્યા ખોદી, તો તેને આ જ્યોતિર્લિંગનાં દર્શન થયાં.