વ્યવહારુ પ્રશ્ન એ છે કે ઝડપથી પરિવર્તિત થતા આ યુગમાં, કે આવું ઝડપી પરિવર્તન અનુભવતા કોઈ પણ યુગમાં, કોઈપણ પ્રકારની ભાગીદારીના તત્વવાળું રાજ્યતંત્ર ટકી શકે ખરું? ભાગીદારીના તત્વવાળું રાજ્યતંત્ર, પછી એ ભાગીદારી તદ્દન સંકુચિત હોય, થોડી વ્યક્તિઓની ય હોય તોપણ, ધીમી ગતિવાળું અને બિન-કાર્યક્ષમ હોય છે. વિલંબ અને ભૂલ માટેની સલામતીના ગાળાને અવકાશ હોય તો જ પ્રતિનિધિત્વયુક્ત રાજ્યતંત્ર કાર્યક્ષમ બની શકે. મુશ્કેલીનો સમય સરમુખત્યારશાહીને નિમંત્રે. માણસને પોતા પર આપખુદ શાસન લદાય એ ગમતું હોતું નથી, પણ, અતંત્રતા કરતાં ઊતરતા પ્રકારનું અનિષ્ટ છે એમ ગણી સંતોષ માને છે.