લગ્ન એ એક સામાજિક સંસ્થા છે જ્યારે પ્રેમ એ એક ચૈતસિક અવસ્થા છે. બે ‘મળેલા જીવ’ વચ્ચે સમાજની નહીં પણ ‘સમજ’ની અને ‘સહજ’ની જરૂરિયાત હોય છે. પણ સમાજ પોતાના હેતુઓ, પોતાની સંસ્થા, પોતાના નીતિનિયમો અને પોતાના રીતિરિવાજો, પોતાની પરંપરાને અકબંધ ને સાબૂત રાખવા યુગો-યુગોથી ‘બે મળેલા’ સ્વાવલંબી જીવ વચ્ચે પરાવલંબી જળોની માફક સંબંધો ઉપર બંધનોની જાળ ફેલાવતા જ જાય છે. સમાજમાં લગ્ન સંસ્થા એ માત્ર વારસાહક્કની વ્યવસ્થા જ નથી. પણ લગ્ન સંસ્થા એ ચતુરાઇ અને ગણતરીપૂર્વક અમલ આવેલી એક વ્યવસ્થા છે કે જેથી પોતાના વર્ણના સંતાનો એ જ વર્ણમાં કાયમ રહે અને એ રીતે વર્ણ-વ્યવસ્થા ટકી રહે. લગ્ન સંસ્થા એ વર્ણ-વ્યવસ્થા ટકાવી રાખવા માટેનો સામાજિક ડંડો અને હથકંડો છે. એનાથી વિશેષ કશું નથી.