૧. મહારાણા પ્રતાપ અને જોધપુરના રાજા ચંદ્રસેનને બાદ કરતાં મોટાભાગના રાજસ્થાની રાજાઓ મુઘલ બાદશાહ અકબરની કદમબોશી કરતા હતા. આઝાદી જાળવી રાખવા માટે તત્પર મેવાડમાં મહારાણા પ્રતાપને કારણે રાજપૂતી ગૌરવ, સાહસ અને પુરુષાર્થ ટકી રહ્યાં હતાં. મેવાડની સ્વતંત્રતા કાજે જ પ્રતાપે રજવાડી જીવનશૈલી છોડી સામાન્ય માણસ જેવું જીવન જીવવાનું શરૂ કર્યું હતું. પ્રતાપને મેવાડની મહાન પરંપરાઓ પ્રતિ ગાઢ લગાવ હતો તેથી આગ્રાના મુઘલ દરબારમાં પરાધીનતાનાં પકવાન ખાવા કરતાં જંગલમાં લૂખું-સૂકું ખાઈ આઝાદી જાળવી રાખવામાં પોતાનું અને મેવાડનું ગૌરવ સમજતો હતો. આમ મહારાણા પ્રતાપની સ્વાતંત્ર્યપ્રિયતા જ હલ્દી ઘાટીના યુદ્ધના મૂળમાં હતું.