આમ જોઈએ તો પહેલા જમાનામાં વિધાર્થી ગુરુકુળમાં અભ્યાસ કરતાં હતા, અને શિક્ષણ મેળવતા હતા, આમ વિધ્યાર્થીઑમાં ગુરુ અને શિષ્ય નું અતૂટ બંઠન હતું, પણ સમય જતાં શિક્ષણમાં અનેરું પરીવર્તન આવ્યું આ પરીવર્તન થી દેશ અને વિદેશ માં અનેક મહત્વરૂપ શિક્ષણ ક્ષેત્રે ફેરફાર થતાં ગયા, તેમાં મહદ અંશે શિક્ષણ નો સાચો અર્થ ગાયબ થઈ ગયો.