આનું મુખ્ય કારણ તો મનુષ્યનું પોતાનું બંધારણ છે. એ સ્વપ્નદ્રષ્ટા છે. કોઇએ એને રીઢો સ્વપ્નદ્રષ્ટા કહ્યો છે. રીઢો ગુનેગાર જેમ એક પછી એક ગુના કર્યે જાય એમ માણસ એક પછી એક સપનાં ઘડતો ચાલે છે. એક સ્વપ્ન સિધ્ધ થાય કે ન થાય તરત બીજું ઘડી કાઢે છે. શાસ્ત્રીય સંગીત શીખવતી ગાયકવાડી ગાયનશાળામાં મેં ત્રણ વર્ષ કાઢેલાં. પણ કહેવામાં આવેલું એમ, કે ગવૈયા નથી થવાનું. મારું ડ્રૉઇન્ગ સારું –ઇન્ટરમીજ્યેટ પાસ છું. એટલે થયેલું કે આર્કિટેક્ટ તો જરૂર થવાય. પણ મૅટ્રિકમાં સાઠ ટકા ન આવ્યા. એટલે ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ નામનું દુનિયાનું જે એક અતિ કઠિન સ્વપ્ન છે, તેમાં સંડોવાયો. એ માટે કૉમર્સમાં ગયો ને બે-બે વાર નપાસ થયો. મને બરાબર યાદ છે ખૂણાની બારીએ બેસી ખૂબ રડેલો. સપનાં મનુષ્યના મનોજગતમાં વસે છે. પણ સપનાંની સિધ્ધિની શક્યતાઓ બહારના જગતમાં હોય છે. દરેક સપનાની સામે અનુકૂળ કે પ્રતિકૂળ સંજોગો હોય છે. સંજોગો અનુકૂળ ન હોય તો સપનાંમાં ઘણીબધી તોડફોડ થતી હોય છે, કરવી પડતી હોય છે. મારે સંગીત કે ચિત્રને પડતાં મૂકી ‘બૅન્ક રીકન્સિલિએશન સ્ટેટમૅન્ટ’ અને કૉમર્સિયલ જ્યૉગ્રોફી હાથમાં લેવાં પડેલાં –જેણે મને હેરાન પરેશાન કરી મૂકેલો.