આ દેશના કિસાનોની સમસ્યાઓ ઉકેલવા શું રાજકારણીઓ ખરેખર કટિબદ્ધ છે ખરા? આયોજનપંચના જમાનાથી માંડીને નીતિ આયોગના મોદી સરકારના જમાનામાં ખેડૂતોની સબસિડીઓ વધી છે. મોદી સરકાર ખેડૂતોને વાર્ષિક હેકટર દીઠ ૧૬,૦૦૦ રૂપિયા જેટલી સબસિડી પાણી, વીજળી, બિયારણ, ખાતર વગેરેના અલગ-અલગ હેડ હેઠળ આપે છે, પરંતુ કિસાનોની સમસ્યા ઉકેલવા માટે એક સર્વગ્રાહી નીતિની નિષ્ઠાપૂર્વક રચના કે અમલીકરણની નિયત હોય તેમ દેખાતું નથી. એક સારો ડોકટર દર્દીનું નિદાન કરી અકસીર ઈલાજ શોધી કાઢે તેમ કિસાનોની સમસ્યાનું નિરાકરણ લાવવા એક રાષ્ટ્રીય નીતિ શા માટે બનતી નથી? શહેરીકરણ અટકાવવા ગામડાઓમાં રોજગારી વધારવાની દિશામાં પાયાનું કામ શા માટે થતું નથી? હકીકતમાં, ગામડાઓમાં એગ્રો-ઈન્ડસ્ટ્રીઝને વિકસાવવાની વાતો પોથીમાંનાં રીંગણાં સમાન સાબિત થઈ છે. ગુજરાતનું જ ઉદાહરણ લઈએ તો ડીસાના ખેડૂતોને બટાટા, કડી-કલોલના કિસાનોને ટામેટાં અને મહુવાના ખેડૂતોને ડુંગળી રસ્તા પર ફેંકવાની નોબત દર વર્ષે આવે છે. કારણ એ છે કે, પાણીને બદલે પરસેવાથી પાક સિંચનાર ખેડૂતોને ડુંગળીનો ભાવ પ્રતિ કિલો એક રૂપિયો પણ મળતો નથી. મંડી સુધી લઈ જવાની તેમને મજૂરી પોસાતી નથી. કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં બટાટા સાચવવાનો ખર્ચો ઉત્પાદન કિંમત કરતાં બમણો થાય છે અને ટામેટાંના બમ્પર પાકનો ક્યારેક લેવાલ જ ઊભો હોતો નથી.