કૃષિ ઉત્પાદનની તેજી-મંદીની આંટીઘૂંટીમાં સરકારની ભૂમિકા અગ્રસ્થાને રહેલી છે, કેમ કે સરકાર તેમજ એજન્સીઓ દ્વારા વાવેતર તેમજ ઉત્પાદનના અંદાજો રજૂ કરવામાં આવે છે તેમાં કેટલું તથ્ય છે તે એક સવાલ ઊઠયો છે. કેમ કે જ્યારે વાવેતર પૂર્વે જ ઉત્પાદનના ઊંચા અંદાજો મુકાઈ રહ્યાં છે અને સિઝનના અંતે તાલમેલ કરીએ તો ઉત્પાદનનું ચિત્ર જ કાંઈક અવળું હોય છે. ચાલુ વર્ષની જ વાત કરીએ તો સિઝનની શરૂમાં ચણાનું ઉત્પાદન ૭૫-૮૦ લાખ ટન વચ્ચે મુકાતું હતું. અત્યારની સ્થિતિ જોતાં માત્ર ૪૫-૫૦ લાખ ટન જ ઉત્પાદન રહેશે. આ જ રીતે કપાસ-રૂનું ઉત્પાદન ૩૩૫ લાખ ગાંસડી અંદર રહી જશે. રહી વાત હવામાન ખાતાની તો છેલ્લા કેટલાંક વર્ષોથી હવામાન ખાતા દ્વારા જે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવે છે તે તદ્દન અવળી પડી રહી છે. ચાલુ વર્ષે હવામાન ખાતાએ વહેલું ચોમાસું અને સામાન્ય કરતાં વધુ એટલે કે ૧૦૬-૧૧૦ ટકા વરસાદ થશે તેવી આગાહી કરી છે, પરંતુ અત્યારની સ્થિતિ જોતાં મોટા ભાગના રાજ્યોમાં હજુ વરસાદની ખાધ છે અને આગાહી કરતાં એક મહિનો લેટ વરસાદ છે. ગુજરાતની જ વાત કરીએ તો ગુજરાતમાં હજુ મોટા ભાગના જિલ્લાઓમાં સરેરાશ કરતાં ૫૦ ટકાથી વધુ વરસાદની ખાધ છે. નબળા વરસાદ સામે સરકારના વાવેતરના આંકડાઓ છેલ્લા એક સપ્તાહમાં રોકેટ ગતિએ વધી ગયા તે કેટલા અંશે યોગ્ય છે. દેશમાં પણ વાવેતર વિસ્તાર ૬૦૦ લાખ હેક્ટર અને અગાઉના વર્ષ કરતાં વધી ગયો છે તેવા અહેવાલો સરકાર દ્વારા મુકાઈ રહ્યાં છે.