અસહકારની લડત જેમ જેમ વેગ પકડતી ગઈ તેમ તેમ એના વિરોધીઓ પ્રત્યેની અસહિષ્ણુતાનો પારો પણ ઉંચે ઉંચે ચડતો ગયો. નેતાઓનાં ભાષણોમાં પણ ઘણું ઝનૂન પ્રવેશતું ચાલ્યું. લાલા લજપતરાયે તો ‘જે અમારી સાથે નથી તે અમારી સામે છે’ એવું સૂત્ર આપ્યું, ને અમે અમારાં વ્યાખ્યાનોમાં એને વેદવાક્યની જેમ ટાંકી એના પરના ભાષ્યમાં વાણીને અંકુશવિહોણી બનાવી દેતાં. આપણાં દેશમાં અનેક વાર સામાજિક અત્યાચારોમાં પરિણમેલું ન્યાતબહાર મૂકવાનું શસ્ત્ર પણ અવારનવાર અપનાવાતું ને કેટલીક વાર તે ઘોર હિંસામાં પણ સરી પડતું. ચૌરાચૌરીમાં એણે એનું અતિ વરવું સ્વરૂપ દાખવ્યું, આમ દ્વૈષ પર વિજય મેળવી માનવતાનો, પ્રેમનો ને અહિંસાનો મહિમા માનવહ્રદયમાં વધારવાનો હતો. અને એ કાર્ય ગાંધીજીએ અમારા જેવા અસંખ્ય અપૂર્ણ કે પાંગળા સાધનો દ્વારા સાધવાનું હતું !