ચંદ્રનો ક્ષય; ચંદ્રની કલાની હાનિ; ચંદ્રને લાગુ પડેલો ક્ષયનો રોગ. પ્રજાપતિને તેત્રીસ કન્યા હતી. તે તેણે સોમરાજાને દીધી. સોમે સર્વે કન્યાઓમાંથી માત્ર રોહિણીનો જ સમાગમ સેવવા માંડ્યો. આથી બીજી બધીને અદેખાઇ આવી. તેઓ પ્રજાપતિ પાસે ગઈ. સોમ તેમની પાછળ ગયો. પ્રજાપતિ પાસે તેમની ફરીથી માગણી કરી. પ્રજાપતિએ કહ્યું કે, સર્વ કન્યા સાથે સરખો વહેવાર રાખીશ એમ સોગંદ લે તો તેને કન્યાઓ પાછી આપું. સોમે સોગંધ લીધા. પ્રજાપતિએ કન્યાઓ પાછી આપી. તેમ છતાં પણ ફરીથી સોમે તો સર્વમાંથી રોહિણી પાસે જવા માંડ્યું. તે ઉપરથી તેને ક્ષય રોગ લાગુ થયો. સોમરાજાને ક્ષય થયો તે ઉપરથી તેને રાજક્ષય કહે છે.