તેની સામે બીજી તરફ એવી સ્થિતિનું પણ નિર્માણ થઈ શકે તેમ છે કે, વાણી સ્વાતંત્ર્ય વિના કોઈ વિજ્ઞાન, કોઈ મેડિસીન આગળ વધી શકે.