કારણ ૫ - વૈચારિક દ્વંદ્વ : ‘રંગ રસિયા’ વર્તમાન સમયમાં રાજા રવિ વર્માનાં ચિત્રોની હરાજી વખતે ચાલી રહેલા હિંસક વિરોધથી શરૂ થાય છે અને બીજી જ સેકન્ડે એ ઓગણીસમી સદીમાં એવા તબક્કે પહોંચી જાય છે જ્યાં આ જ (ચિત્રોમાં નગ્નતાનાં) કારણોસર તેમના પર કાયદેસરની કાર્યવાહી ચાલેલી. આ જક્સ્ટાપોઝિશન છાપરે ચડીને કહી આપે છે કે ભલે સમય બદલાયો હોય, પરંતુ એક પ્રજા તરીકે આપણી માનસિકતા સહેજ પણ બદલાઈ નથી. વળી એ સમયની સંકુચિત ધાર્મિક માન્યતાઓના સંવાદો સાંભળીને આપણી અત્યારની ઑડિયન્સ હસે છે, પરંતુ કરુણતા એ છે કે એવા જ ધમાર઼્ધ ખ્યાલો આજે પણ જીવે છે, બલ્કે ઑર મજબૂત થઈ રહ્યા છે. ઉપરાંત ફિલ્મ આપણને એ વિચારતા કરી મૂકે છે કે શું વિશ્વમાં ધર્મ જ સૌથી વધુ વેચાય છે? શું આપણે આપણી કલ્પનાઓને પણ ભયના પાંજરામાં પૂરી દીધી છે? શું આપણી કામસૂત્ર અને ખજૂરાહોની મહાન સંસ્કૃતિ નારીદેહના પ્રદર્શન માત્રથી તૂટી જાય એટલી તકલાદી છે? આ ઉપરાંત એક કલાકાર-સર્જકનું તરંગીપણું, તેનાં નખરાં, તેનું ફ્રસ્ટ્રેશન, તેને થતી પ્રેરણાની પળો, દુનિયાદારીથી તેની અલિપ્તતા વગેરે બધું જ કેતન મહેતાએ આબેહૂબ ઝીલ્યું છે.