૩૧ ઑક્ટોબર. સરદાર વલ્લભભાઇ પટેલની જન્મજયંતી. ગુજરાતને આંગણે તેમના વિશિષ્ટ અને ભવ્ય સ્મારકના લોકાર્પણની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના આ અદ્વિતીય નેતા અને સ્વતંત્ર સંગઠિત ભારતના શિલ્પી સરદારની અનેકાનેક વાતોનું સ્મરણ કરવામાં આવશે. સ્વતંત્ર ભારતમાં આજે પણ એક પ્રશ્ન પ્રસંગોપાત ચર્ચાતો રહે છે કે મહાતમા ગાંધીજી ભારતના વિભાજનના વિરોધી હતા, પરંતુ મજબૂરીથી તેમને નહેરુ-સરદાર-ઝીણાની વિભાજન યોજનાનો સ્વીકાર કરવો પડ્યો હતો. એ વખતે પણ સરદાર વિભાજન માટે કેમ સંમત થયા એ પ્રશ્ન અસંખ્ય લોકોના મનમાં ઘોળાતો રહ્યો હતો. ગુજરાતના ખ્યાતનામ સાક્ષર અને એ વખતે કોંગ્રેેસમાં સક્રિય કનૈયાલાલ મુનશી પણ આવા લોકોમાંના એક હતા. એક વખત સરદાર સાથે નિરાંતે વાત કરવાનો મોકો મળ્યો ત્યારે મુનશીએ સરદાર સાહેબને સીધી જ આ વાત પૂછી લીધી હતી. એ. કે. મઝુમદારે લખેલા ‘એડવન્ટ ઓફ ઇન્ડિપેન્ડન્સ’ નામના પુસ્તકમાં આ સમગ્ર સંવાદ અપાયો છે, એ યથાતથ અહીં પ્રસ્તુત છે. મુનશીના શબ્દોમાંઃ………..