બારમા ધોરણની પરીક્ષા આપી પુત્ર તો ઉપડી ગયો ફરવા. મેં એને ઘણી વખત કહ્યું કે બેટા રિષભ, એક બપોર તો મારી સાથે ફાળવ. આપણે મા-દીકરો ભંડકિયું સાફ કરી દઈએ. એ વખતે રિષભ કહેતો – ‘મમ્મી, આખું વર્ષ વાંચવાની મજૂરી કરી છે. હવે તો થાક ખાવા દે. આ સાફસૂફી કરવાના કામનો મને કંટાળો આવે છે.’ જો કે રિષભની વાત ખોટી નહોતી. અગિયારમા ધોરણના વેકેશનથી જ એણે બારમાની તૈયારી આરંભી દીધેલી. એ વેકેશનમાં અમે ક્યાંય બહાર ફરવા ગયા નહિ. પ્રાયવેટ ટ્યુશન્સ, ગ્રુપ ટ્યુશન્સ, લેબોરેટરી અને કોચીંગ-કલાસના હોમવર્કમાં જ એનો એટલો સમય ચાલ્યો જતો કે એને રમવાનો પણ વખત ન મળતો. સવારે ઉઠીને લુસપુસ નાસ્તો કરી એ કોચીંગ કલાસમાં જતો. બે કલાકે પાછો આવી જમે પરવારે ત્યાં પ્રાયવેટ ટ્યુશન્સ શરૂ થાય. એમાંથી નવરો પડે કે લેબોરેટરીમાં પ્રેક્ટીકલ્સનો સમય માથે તોળાતો હોય. એમાંયે વેકેશન પછી શાળાઓ શરૂ થઈ કે એ સમયની તલવારના ધારે રહેતો. ઘણી વખત હું કહું કે દીકરા, થોડો આરામ તો કર. આખો દિવસ બસ, ભણ ભણ જ કરવાનું ? એ હસીને કહેતો – મમ્મી, હું મહેનત નહિ કરું તો પપ્પાએ કરવી પડશે.