મેદસ્વિતા એટલે કે વધુ પડતી મેદપેશીવાળી સ્થિતિને મેદસ્વિતા કહે છે. શરીરમાંથી ચરબી એટલે કે મેદને અતિ ચોકસાઇથી માપવા માટેની પધ્‍ધતીઓ છે પરંતુ તેમનો રોજે રોજના નિદાન માટે ઉપયોગ થતો નથી, સામાન્‍ય શારીરિક તપાસ વડે મેદસ્વિતાનું નિદાન કરી શકાય છે. સામાન્‍ય રીતે મેદસ્વિતા – જાડાપણું જાણવા માટે બે પધ્‍ધતીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તેમાં એક પધ્‍ધતી સાપેક્ષ વજનથી જે અંગ્રજીમાં રીલેટીવ વેઇટ કહે છે જે કિ.ગ્રા. માં મપાય છે. સાપેક્ષ વજન એટલે વ્‍યકિતનું વજન કિ.ગ્રા. તેને ઇચ્‍છતા વજન કે જેમ ઉંચાઇના પ્રમાણમાં હોવું જોઇએ તેના વડે ભાગવાથી મળે છે જે ભાગક્રમ મળે છે તેને સો વડે ગુણવાથી પ્રતિશત પ્રમાણ મળે છે. બીજી પધ્‍ધતિ છે દેહદળાંક જેને બોડી માસ ઇન્‍ડેકસ કહે છે. જેમાં વ્‍યકિતનું વજન કિ.ગ્રા. માં લઇ તેને વ્‍યકિતની ઉંચાઇ-મીટરમાં તેનાથી ભાગો જે જવાબ મળશે તે બી.એમ.આઇ. કહેવાય છે. વ્‍યકિતઓની જુદી જુદી ઉંચાઇ તેના સામાન્‍ય વજન ગણવામાં આવે છે જેને ઇચ્છિત વજન કહેવાય તેનાથી કેટલું વધુ કે ઓછું છે તેનાં ટકા ગણવામાં આવે છે જેને સાપેક્ષ વજન કહેવામાં આવે છે. દેહદળ- દેહસૂચકાંક બી.એમ.આઇ.નું સામાન્‍ય મુલ્‍ય ર૦ થી ર૫ કિ.ગ્રા. પ્રતિ મીટરનો વર્ગ છે. અમેરિકામાં મેદસ્વિતાની વ્‍યાખ્‍યા અનુસાર બી.એમ.આઇ. ર૭ કિ.ગ્રા. પ્રતિ મીટરનો વર્ગ છે મધ્‍યમ મેદસ્વિતા ૩૦ થી ૪૦ અને તીવ્ર (વધુ) મેદસ્વિતા ૪૦ કિ.ગ્રા. પ્રતિ મીટરના વર્ગ સામાન્‍ય રીતે બેઠકનો ભાગ અને જાંઘ કરતા પેટ અને પડખામાં ચરબી વધુ હોય તો તે જોખમી ગણાય છે. ડુંટી આગળના પરિઘ અને કેડના સાંધા દીપ જોઇન્‍ટ આગળના પરિઘ વચ્‍ચેનો ગુણોતર પુરુષોમાં એક અને સ્‍ત્રીઓમાં ૦.૮૫ થી વધુ હોવો જોઇએ નહીં વધુ હોય તો તે મેદસ્વિતા સુચવે છે. મેદસ્વિતાને કારણે મધુપ્રમેહ ડાયાબિટીશ, લકવો, પેરાલિસિસ, હૃદયરોગ થવાની સંભાવના વધે છે. જાડી વ્‍યકિતઓમાં લોહીનું ઉચું દબાણ, બીજા પ્રકારનો મધુપ્રમેહ તથા લોહીમાં ચરબીનું પ્રમાણ વધે તો હૃદયમાં ધમનીનો રોગ સાંધાનો ઘસારો, માનસિક અસ્થિરતા, પુરુષોમાં આંતરડા અને મળાશયના કેન્‍સર, સ્‍ત્રીઓમાં સ્‍તન ગર્ભાશય, અંડપીંડ તથા પિતાશયના કેન્‍સર, લોહીના વિકારો, ચામડીના રોગો થવાની સંભાવના રહે છે. હૃદયરોગ થવાને કારણે મેદસ્વિ વ્‍યકિતઓમાં મૃત્‍યુ દર વધુ જોવા મળે છે.