અમદાવાદમાં વાદી કોમની એક મહિલા આ ટોળામારમાં મૃત્યુ પામી. આવું ભારતના અન્ય ભાગોમાં પણ બન્યું. સામાન્ય રીતે મારા તમારા જેવા લોકોને કોઈ વ્યક્તિ ગુનો કરવા માટે આવી છે તેવી શંકા જાય એટલે આપણે પોલીસને જાણ કરીએ. પરંતુ લોકો કાનૂન અને વ્યવસ્થા મુજબ પગલાં લેવાને બદલે આવી શંકાસ્પદ વ્યક્તિઓ પર સીધાં જૂથ પગલાં લેવાનું શરૂ કરે તેને મનોવિજ્ઞાનની ભાષામાં ટોળા-વર્તન (ક્રાઉડ બિહેવિયર ) કહે છે. આવું વધી જાય તો લોકોને સરકાર, કાનૂન અને ન્યાયપ્રણાલિમાંથી વિશ્વાસ ઊઠી જાય અને વ્યાપક પ્રમાણમાં અરાજકતા સર્જાય. સરકારને આ પ્રશ્નનો ખ્યાલ આવતાં તેને વોટ્સ એપ વ્યવસ્થાપકોને જાણ કરીને આવી અફવાઓ અટકાવવા માટે પ્રયાસો કરવાનું કહ્યું. વોટ્સ એપ વાળાએ માનીને તેમ કર્યું પણ ખરું. પરંતુ આમ વોટ્સ એપ કેટલું જવાબદાર તે સમજવું પડે. કેટલાક વર્ષો પહેલાં ગણેશ દૂધ પીએ છે તેવી અફવા ફેલાઈ હતી. ત્યારે તો વોટ એપ કે આવી કોઈ વિજાણુ વ્યવસ્થા નહોતી. એ અફવા તો કર્ણોપકર્ણ ફેલાઈ હતી. જૂના જમાનામાં અફવા માટે વા વાત લઇ જાય તેમ કહેવાતું આદિવાસીઓમાં લાકડીઓ સંદેશ એમ કહેવાય છે. મને અહીં એક રમૂજ યાદ આવે છે. એક પિતાએ પોતાની પુત્રીને તેના બોયફ્રેન્ડ સાથે ઘરમાં સોફા પર બેઠેલી જોઈ અને સોફા વેચી નાખ્યો. વોટ્સ એપવાળા આવા સંદેશા ન પ્રસારિત કરે તો આવા સંદેશા બંધ થઇ જશે?