આનંદની અનુભૂતિ માટે બાહ્ય તત્વો તો નિમિત્ત માત્ર હોય છે, પણ પોતાની અંદરનો સંવાદ અને સ્વાનુભવનો પોતે કરેલો અનુવાદ કેવો આકાર લે છે, એ નિર્ણાયક સાબિત થાય છે.