ખાડિયા હંમેશ આંદોલનોમાં નિર્ણયાત્મક ભૂમિકામાં રહ્યું છે. આજે પણ આઝાદી - મહાગુજરાત અને નવનિર્માણનાં શહીદ સ્મારકો તેની ગવાહી છે. માર્તંડભાઈ શાસ્ત્રી, બ્રહ્મકુમારભાઈ ભટ્ટ કે અશોક ભટ્ટ હોય, ઉમાકાંત કડિયા કે પ્રબોધભાઈ રાવળ હોય, કે પછી મુઠ્ઠી ઊંચેરા ઇન્દુલાલ યાજ્ઞિક હોય, તેમની ભાષામાં કડકાઈ તો ખાડિયા-રાયપુર કે કાળુપુરે જ ભરી છે.