અંધારા બોગદાને અંતે પ્રકાશનો તેજલિસોટો દેખાતો હોય છે. ચારેબાજુના અંધકાર વચ્ચે ક્યારેક-ક્યારેક રવીન્દ્રનાથના હૃદયને આનંદની લહેર સ્પર્શી જતી. તેમને ખૂબ આશ્ચર્ય થતું, પણ પછી તેમને સમજાયું કે જીવન શાશ્વત નથી, તે મોટું આશ્વાસન છે. આપણે જીવનની વાસ્તવિકતા વચ્ચે સદાય બંદીવાન બનીને નથી રહેવાનું, તે દુ:ખની વાત નથી, પણ આનંદના શુભ-સમાચાર છે. મૃત્યુથી જીવન મુક્તિ પામે છે. ‘કાદમ્બરીદેવીના મૃત્યુએ જીવનને દૂરથી અને નિરપેક્ષભાવે જોવાનું શીખવ્યું. જીવનને હું તેની સંપૂર્ણતામાં નિહાળી શક્યો. મૃત્યુના વિશાળ કૅન્વાસ પર જીવનનું ચિત્ર જોયું ત્યારે તે અદ્દભુત સૌંદર્યવાળું લાગ્યું.’ આ સૌંદર્યનું રૂપ કવિના સાહિત્યમાં છલકાતું રહ્યું.