એક પ્રસંગ છે : એક મોબાઈલ ટાવરની ટોચે પહોંચી જવાની દેડકાઓ વચ્ચે હરીફાઈ હતી. દશેક દેડકાંઓ એ હરીફાઈમાં સામેલ થયા તો હતા પણ નીચે રહેલા દેડકાઓએ એ દેડકાઓના ઉત્સાહને તોડી નાખવાનું શરૂ કર્યું. ‘તમે ઉપર પહોંચી રહ્યા ! ટાવર ખૂબ ઊંચો છે અને તમારા પગ નાના છે. વળી, ઉપર જતાં સંતુલન ગુમાવીને જો નીચે પડશો તો તમારા સહુનું રામ બોલો ભાઈ રામ થઈ જશે. બહુ ડાહ્યા ન થાઓ, પાછા વળી જાઓ.’ આવા ઉત્સાહભંગના શબ્દો સાંભળીને નવ દેડકાઓ તો પાછા નીચે ઊતરી ગયા પણ એક દેડકો તો ઉપર પહોંચી જ ગયો. તાળીઓના ગડગડાટથી સૌએ તેને વધાવી તો લીધો પણ એ જ્યારે નીચે આવ્યો ત્યારે અન્ય દેડકાઓએ એને પૂછ્યું, ‘નીચે રહેલા કેટલાક દેડકાઓ ઉત્સાહભંગના શબ્દો બોલી રહ્યા હતા છતાં તું ઉપર કેવી રીતે પહોંચી ગયો ?’ ‘એવું છે ને કે મને આમેય ઓછું સંભળાય છે.’ એ દેડકાએ હસતાં હસતાં જવાબ આપી દીધો. હા, રસ્તા ખરાબ હોવા છતાં ગાડી મંજિલે પહોંચી શકે છે. જો ગાડીમાં પેટ્રોલ પર્યાપ્ત માત્રામાં હોય છે તો અને રસ્તા સારા હોવા છતાં ગાડી આગળ વધી નથી શકતી જો ગાડીમાં પેટ્રોલ નથી હોતું તો ! જીવનનું પણ આવું જ છે કષ્ટોની વણઝાર છતાં અને તકલીફોની હારમાળા છતાં જીવન મજેથી આગળ ધપતું રહે છે, જો મન ઉત્સાહસભર હોય છે તો અને સંખ્યાબંધ અનુકૂળતાઓ છતાં જીવન સ્થગિત થઈ જાય છે જો મન ઉત્સાહ વગરનું હોય તો ! એક વાસ્તવિકતાના ખ્યાલમાં ચાલતા હોય છે પણ એને કઈ દિશામાં ચલાવવી એનો નિર્ણય કરતું હોય છે મન ! જોતી હોય છે આંખ પણ એને શું જોવડાવવું એનો નિર્ણય કરતું હોય છે મન ! બસ, એ જ ન્યાયે ચાલતું હોય છે જીવન પણ એને કઈ રીતે ચલાવવું અને કઈ રીતે જીવાડવું એનો નિર્ણય કરતું હોય છે મન ! આનો અર્થ ? આ જ કે જો તમે જીવન ઢસડી રહ્યા છો તો એ એટલું જ સૂચવે છે કે તમે તમારા મનને માયકાંગલું બનાવી બેઠા છો અને જીવન જો તમે ઊંચકી રહ્યા છો તો એ એટલું જ સૂચવે છે કે તમારા મનને તમે મજબૂત બનાવી ચૂક્યા છો. બાકી એક વાત સ્પષ્ટ છે કે સમસ્યા ચહેરા પરના સ્મિતને ગાયબ જ કરનારી બની રહેતી હોય તો આ જગતના એક પણ માણસના ચહેરા પર સ્મિત ન જ હોવું જોઈએ, કારણકે આ જગતનો એક પણ જીવ એવો નથી કે જેના જીવનમાં એક પણ સમસ્યા ન હોય . ના, સંખ્યાબંધ સમસ્યાઓ વચ્ચે પણ ચહેરા પરના સ્મિતને અકબંધ રાખનારા જીવોની સંખ્યા આ જગતમાં કાંઈ નાનીસૂની નથી. આ વાસ્તવિકતા એટલું જ સૂચવે છે કે સ્મિતનો સંબંધ સમસ્યા સાથે એટલો નથી જેટલો મનના અભિગમ સાથે છે. મનનો અભિગમ જો હકારાત્મક છે, ઉત્સાહસભર છે તો ચહેરા પર સ્મિત અકબંધ છે અને મનનો અભિગમ જો નકારાત્મક છે, મુડદાલ છે તો ચહેરા પર સ્મિતનો દુષ્કાળ છે અલબત, એક પ્રશ્ન મનમાં એ ઊઠે કે કષ્ટોની વણઝાર વચ્ચે ય મનને ઉત્સાહસભર રાખવું શી રીતે ? મનના અભિગમને હકારાત્મક અને તાજગીસભર રાખવો શી રીતે? આ પ્રશ્ર્નનો જવાબ આ છે કે ‘હજુ પણ વધુ બગડી શકતું હતું’ આ વિચારને સતત ધબકતો રાખવો. બસ, તમે એ યાદ રાખી લો કે જીવનમાં ઓજસ્વી અને તેજસ્વી આ વિચારણા જ મનને કષ્ટોની વણઝાર વચ્ચે ય સ્વસ્થ રાખવાની પ્રચંડ ક્ષમતા ધરાવે છે.