વંદે માતરમ્ કોઈ સામાન્ય ગીત નથી. આપણા રાષ્ટ્રના કણકણને આત્મસાત્ કરાવતો મહામંત્ર છે. આપણે ભારતભૂમિને માતા ગણીએ છીએ. આપણા પૂર્વજોએ પણ વેદ ઉપનિષદમાં ગર્જના કરીને કહ્યું છે કે માતા ભૂમિઃ પુત્રોહં પૃથિવ્યાઃ ॥ માતા આપણને નવ માસ સુધી પોતાના ગર્ભમાં રક્ષણ આપી જન્મ આપે છે. આપણા જન્મ બાદ આપણું દરેક પ્રકારે રક્ષણ અને પોષણ કરે છે. આ જ પ્રકારે આપણી માતૃભૂમિ પણ આપણું દરેક પ્રકારે પોષણ રક્ષણ કરે છે. આપણી સાંસ્કૃતિક, સામાજિક કે એક વ્યક્તિ તરીકે જે કાંઈપણ ઓળખ છે તે માત્ર આપણી માતૃભૂમિના કારણે છે. આપણું સંપૂર્ણ જીવન આપણી માતૃભૂમિના કારણે જ સંભવ છે. જીવન સમાપ્ત થયા પછી આ માતૃભૂમિ જ આપણા પંચમહાભૂતાત્મક દેહને તેના ખોળામાં સ્થાન આપે છે.