ત્યાર પછી જોનરાજ, શ્રીવર એવા ઇતિહાસકારો ત્યાંના રાજવંશની કથાઓનું આબેહુબ વર્ણન કરે છે. તેમાંથી આ પ્રદેશનો સાંસ્કૃતિક અને રાજકીય વૈભવ અભ્યાસકો સામે તરવરે છે. તેમાં વર્ણિત પરકીય આક્રમણો દ્વારા કાશ્મીર પ્રદેશનો ચહેરો જ પાલટી નાખવાની પ્રક્રિયાનો ઉગમ દર્શાવે છે. તેને ટેકો મળે છે તે તેહરાનના વાઙ્મય દ્વારા. ડૉ. કાશીરાજ પંડિતને તે મળ્યો. ત્યાંના ગ્રંથભાંડારમાં ‘કાશ્મીરના લોકોને વટલાવ્યા, તેમનો ધર્મ ડૂબાડ્યો, ત્યાંના મંદિરો પાડીને ધર્મકાર્ય (?) કર્યું’, તેની પ્રતો મળી છે. તે ડૉ. કાશીરાજ પંડિતે અનુવાદિત કરી છે. તે અત્રે લખાયેલા ઇતિહાસ સાથે મેળ ખાય છે. સદર આક્રમણો સાંસ્કૃતિક અસ્મિતાનું હનન કરવા માટે કરવામાં આવ્યા. આજે પણ તે જ બની રહ્યું છે. પોતાનો પ્રદેશ અને પરિસર છોડીને પારંપારિક ભાષા, તહેવાર, સમારંભ, અન્ન, ભવતાલ ઇત્યાદિના અભાવથી કાશ્મીરી પંડિતોનો પરિચય કેવળ રંગરૂપ પૂરતો જ મર્યાદિત છે કે શું, એવું લાગવા માંડ્યું છે.