1976ના ‘થિયેટર સેન્સરશીપ એક્ટ’નો અંગ્રેજ શાસકોએ અમલ કર્યો હોવાથી રંગભૂમિના પ્રવાહે ઈતિહાસ અને પુરાણકથાઓની આડમાં સિફ્તપૂર્વક અંગ્રેજી શાસન વિરુદ્ધ પ્રજામત ઊભો કરવાની પ્રવૃત્તિ આરંભાઈ ચૂકી હતી. ઈ. સ. 1905માં બંગાળના ભાગલા વખતે ‘જાત્રા’ અને ‘લોકસંગીત’ સમૂહોએ ગામડેગામડે શાસન વિરોધી પ્રચાર કર્યો જ હતો.