વામન સ્વરૂપ ધારણ કરી ભગવાન વિષ્ણુએ દાનવરાજ બલિ પર વિજય મેળવી ત્રણે લોક એનાથી મૂક્ત કર્યા એના વિજયોત્સવની કથા દિવાળી સાથે જોડાયેલી છે તો રાવણને હરાવી ભગવાન રામ અયોધ્યામાં પ્રવેશ્યા અને એમનો રાજ્યાભિષેક થયો ત્યારે અયોધ્યાવાસીઓએ અમાસની રાત્રે નગરમાં દીવાઓ પ્રગટાવી, ફટાકડા ફોડી આનંદોત્સવ મનાવ્યો એ કથા પણ દિવાળી સાથે સંકળાયેલી છે.