લોકશાહીની સૌથી મોટી મજા ચૂંટણીઓ છે. આમ તો ચૂંટણીઓ જ પ્રજામતને વ્યક્ત કરવાનું સાધન છે, પણ દુનિયાભરનો લોકશાહીનો ઇતિહાસ તપાસીએ-એમાંય ખાસ કરીને ભારતીય સ્વાતંત્ર્યોત્તર કાળનાં સિત્તેર વરસ તપાસીએ-ત્યારે ચૂંટણીઓનો સ્વીકાર કર્યા પછી પણ એના માટે મજાકથી વધુ અર્થગંભીર શબ્દ બીજો મળતો નથી. એને પ્રજાનો મત તો કહેવાય, પણ એ મત થોડાક હજાર કે બહુ બહુ તો લાખ બે લાખ બાહુબળિયા અને સંપત્તિ બળિયા લોકો કેવી રીતે ઝાપટ મારીને મેળવી લે છે એનો આપણને સૌને સ્વાનુભવ છે. આમ છતાં જ્યાં સુધી એનાથી વધુ ઉત્તમ વ્યવસ્થા હાથવગી થાય નહિ ત્યાં સુધી આનાથી જ ચલાવ્યા વિના બીજો કોઈ રસ્તો નથી.