પૂર્વે ભારતમાં ક્યારેય પગ ન મૂકનાર બ્રિટિશ લેખક જેમ્સ મિલે સન 1818માં અંગ્રેજ પ્રજાને હિન્દુઓનો પરિચય આપવા માટે ‘History of British India’ ગ્રંથ પ્રકાશિત કર્યો, તેમાં છઠ્ઠા અને સાતમા પ્રકરણમાં હિન્દુ ધર્મ અને હિન્દુ પ્રજાની નૈતિકતા અને ચારિત્ર્ય પર પ્રહારો કર્યા હતા. તેની સામે પ્રચંડ વિરોધ કરનાર હતા - ભારતમાં શાસન કરતા અંગ્રેજ અધિકારીઓ ! અંગ્રેજોનાં મન પર હિન્દુ પ્રજાની નૈતિકતાનો કેવો પ્રભાવ છવાયો હતો ? તેની અસર આ વિરોધના સૂરમાં પ્રગટ થતી હતી. તે વિશે પૂર્વે આપણે કેટલુંક જોયું છે.