મેદાનમાંથી પાછા પગે હટવાનું જેને સપનામાં પણ ન પોષાય એવા વીર સત્યાગ્રહી આત્મારામભાઈ માટે તો શું સ્વરાજ્ય પહેલાં કે શું સ્વરાજ્ય પછી પણ સતત યુદ્ધ-યુદ્ધ ને યુદ્ધનો જ સામનો કરવાનો રહ્યો !