મી સદીના છેલ્લા દાયકાની વાત. 1893ના જૂન મહિનાની 7મી તારીખ. દક્ષિણ આફ્રિકાના ડરબન બંદરેથી ઊપડેલી ટ્રેન રાત્રે નવેક વાગ્યે નાતાલની રાજધાની મૅરિત્સબર્ગના સ્ટેશને આવીને ઊભી રહી. આગળની રાતની મુસાફરી માટે ફર્સ્ટ કલાસના મુસાફરોને અહીં પથારી આપવામાં આવતી હતી. તે માટે પાંચ શિલિંગની ટિકિટ લેવાની હતી. ફર્સ્ટ કલાસમાં બેઠેલા યુવાન બૅરિસ્ટાર ગાંધીએ ‘હઠમાં, મદમાં ને પાંચ શિલિંગ બચાવવા’ના ખ્યાલથી પથારીની ટિકિટ કઢાવવાની ... [વાંચો...]