મહાભારતમાં ઘણા પ્રસંગો પોતાની સુંદરતા અને દીપ્તિથી આપણને આકર્ષે છે ત્યારે કેટલાક પ્રસંગો બહારથી એવા વરવા લાગે છે કે એને છીપલાંની જેમ ફગાવી આગળ વધવાનું મન થાય. પણ એને હાથમાં લઇ બરાબર તપાસીએ ને એનાં પડ ભેદી જોવા પ્રયત્ન કરીએ તો સત્યનું સુંદર મોતી એમાં ઝગારા મારતું હોય છે. આવો એક પ્રસંગ, જેમાં મહાભારતનાં બીજ પડ્યાં છે એ, વ્યાસના નિયોગનો છે. મૂળ કથા ટૂંકમાં નીચે પ્રમાણે છે :