જ્યાં શિક્ષણ છે ત્યાં પ્રગતિ છે. ઉન્નતિ છે. જ્યાં શિક્ષણ નથી હોતું ત્યાં પ્રગતિ ન હોય, અધોગતિ હોય અને તે સમાજને દુઃખનો સામનો કરવો પડે. એટલે જ આપણે ત્યાં વૈદિક પરંપરાથી જ શિક્ષણની સતત પ્રેરણાઓ અપાતી રહી છે. આ ઉપનિષદમાં એ જોવા મળે છે. મંત્રના શબ્દો છે - ‘ऋतं च स्वाध्यायप्रवचने च। सत्यं च स्वाध्यायप्रवचने च। तपश्र्च स्वाध्यायप्रवचने च। दमश्र्च स्वाध्यायप्रवचने च।’ (તૈત્તિરીય ઉપનિષદ ૧/૧૭) વગેરે.. ‘स्वाध्याय’ એટલે અધ્યયન, ભણવું. અને ‘प्रवचन’ એટલે અધ્યાપન, ભણાવવું. આમ ભણવું અને ભણાવવું એ તો આપણે ત્યાં શાસ્ત્રનો આદેશ છે. આ અદકેરા વારસાને આપણે જાળવી રાખવો જોઈએ.