એવી જ રીતે માનસિક વ્યાધિઓ પણ “રજ” અને “તમ” આ બે માનસિક દોષોના વૈષમ્ય વગર થતી નથી પરંતુ આમ છતાં આ શારીરિક અને માનસિક વ્યાધિઓનો પરસ્પર પ્રભાવ અને સંબંધ અવશ્ય દ્રષ્ટિગોચર થાય છે.