રાષ્ટ્રીય શાયર ઝવેરચંદ મેઘાણીનું નિધન ૯ માર્ચ ૧૯૪૭ના રોજ બોટાદ ખાતે સાળંગપુર રોડ પર રેલવે-ફાટક પાસે આવેલા તેમના નિવાસસ્થાને થયેલું. આ નિવાસસ્થાન તેમણે ૧૯૩૩માં બંધાવેલું. શરૂઆતનાં થોડાં વરસ ટાવર રોડ પર સરકારી હાઈસ્કૂલની સામે આવેલી 'તળસી મિસ્ત્રીના તાજિયા' તરીકે ત્યારે ઓળખાતી જાજરમાન ઇમારતના પહેલા મજલા પરના નાના એક ભાગમાં રહેલા.બોટાદ સાથે તેમના જીવનની અનેક મહત્ત્વની ઘટનાઓ ને સ્મૃતિઓ સંકળાયેલી છે. અનેક તેમનાં લોકપ્રિય પુસ્તકો અહીં લખાયાં.રાણપુર-સ્થિત સાપ્તાહિક અખબાર 'ફૂલછાબ'ના તંત્રી તરીકે કામગીરી બજાવતા ઝવેરચંદ મેઘાણી રહેઠાણ બોટાદ અને કાર્યસ્થળ રાણપુર વચ્ચે ટ્રેન દ્વારા આવ-જા કરતા. સવારે ૬ વાગ્યાના અરસામાં નીકળતી, અને ત્યારે 'ફાસ્ટ' તરીકે ઓળખાતી, ગાડી પકડવા વહેલા ઊઠે. પત્ની-બાળકોની ઊંઘમાં ખલેલ ન પડે તેનો સતત ખ્યાલ રાખતાં પોતે પહેલાં પરવારી જઈને જાતે ચા મૂકે. ચા પીને નીકળતાં અગાઉનું છેલ્લું કામ હોય માથે ફેંટો બાંધવાનું. કયારેક મોડું થઈ ગયું હોય તો ફેંટાના છેલ્લા આંટા લેતા લેતા જ ઘરની બહાર આવે અને ઘરની પડખેથી પસાર થતા રેલ-પાટાને અડીને સમાંતર ચાલતી સાંકડી કેડી પકડી લઈને ઉતાવળે સ્ટેશન ભણી ગતિ કરે. એ જ 'ફાસ્ટ'ના વળતા ફેરામાં રાતે પાછા ફરે. કલાકોને હિસાબે મોડી પડવા માટે નામચીન હતી આ ટ્રેન; એટલે બીજા બે-ત્રણ ઉતારુઓ સાથે સહિયારી ઘોડાગાડીમાં બેસીને થાકયાપાકયા ઘેર પહોંચે ત્યારે દસ વાગી ચૂકયા હોય. તોય, 'બાપુજી'ની વાટ જોતાં ઝોલે ચડીને અંતે નીંદરમાં સરી ચૂકેલાં બાળકોને માથે હેતભર્યો હાથ ફેરવવાનું એ પ્રેમાળ પિતા ન ચૂકે.'ફૂલછાબ'દર શુક્રવારે બહાર પડે. એમનું કામ આગલી સાંજ સુધીમાં પતી ગયું હોય. નવા અંકની તૈયારી સોમવારથી શરૂ થાય તે પહેલાના શુક્ર-શનિ-રવિના ત્રણ દિવસ રાણપુર જવાનું ન હોય એમને. એ દિવસો દરમિયાન લોકસાહિત્યના સંશોધનાર્થે કે અન્ય કોઈ કારણસર બહારગામ ન હોય તો, સંતાનો સાથે બહાર નીકળવાની તક મળે એ દ્રષ્ટિએ, બાળકોને લઈને નજીકની વાડીએ નહાવા-ધોવા જાય. કુંડીની પાળે બેસીને કપડાં કેમ ધોવાં તે પિતા બાળકોને શીખવે. સાબુનો ઉપયોગ કર્યા વિના પણ કેવી રીતે ડિલ ચોળીને સરસ નાહી શકાય, નાહી રહ્યે ટુવાલે ઘસીઘસી લૂછીને ડિલ અને માથું કેવાં સાવ કોરાં કરી નાખવાં જોઈએ — એવી એવી ઝીણીમોટી બાબતો પ્રયોગ કરીને બતાવે. બોટાદમાં અંગત અને નિકટના કહી શકાય એવા જૂજ મિત્રોમાંના એક તે લખુભાઈ શેઠ. બેઉ કુટુંબો વચ્ચે પણ ખાસ્સો ઘરોબો. ઝવેરચંદ મેઘાણી અવારનવાર સહકુટુંબ એમને ઘેર જાય. લખુભાઈને વિશાળ એક વાડી બોટાદ સ્ટેશનને અડીને હતી. સહુ વાડીએ ફરવા જાય. ત્યાં કલાકો ગાળે. જાંબુડીના ઝાડ હેઠળ બુંગણ પાથરી આરામ પણ કરે. વાડીના કુદરતભર્યા વાતાવરણ વચ્ચે રહી ઝવેરચંદ મેઘાણી તરોતાજા થઈ જાય.સદાય સ્વચ્છ, સફાઈદાર વસ્ત્રો પહેરતા ઝવેરચંદ મેઘાણી પોતાના બુટ-ચંપલ પણ હમેશાં ચકચકિત હોય તે બાબતે ખાસ ધ્યાન રાખતા. એ જવાબદારી કાયમ માટે સંભાળનાર હતા બોટાદ રેલ્વે-સ્ટેશન પર બુટ-પાલીશ કરી ગુજરાન ચલાવતા ભીખાભાઈ બથવાર. ભીખાભાઈની અલકમલકની વાતો તેઓ રસભેર સાંભળતા.એમના મકાનની પાડોશમાં રહેતા અને ગાયો રાખી દૂધનો વ્યવસાય ચલાવતા હાથીભાઈ ખાચર એમના અંગત વિશ્વાસુ માણસ તરીકે પણ કામ કરતા. પિતા કાળીદાસ ફોજદાર તરીકે નાનો જે દંડો હાથમાં રાખતા તેના થકી જાણેઅજાણે પણ કોઈ નિર્દોષને કયારેક અન્યાય થયો હોય એમ માનીને ઝવેરચંદ મેઘાણીએ પિતાના અવસાન બાદ પોતે એ ન રાખતાં હાથીભાઈને સોંપી દીધેલો, જે એમના વંશજોએ હજી સાચવી રાખેલ છે !૧૯૪૧માં 'ફૂલછાબ'માં 'મુખડા કયા દેખો દર્પણ મેં' કાર્ટૂન પ્રકાશિત કરવા બદલ ઝવેરચંદ મેઘાણી પર બ્રિટિશ સરકારે ખોટી રીતે ફોજદારી કેસ દાખલ કર્યો હતો. તે વખતના નામી ધારાશાસ્ત્રીઓની ત્રિપુટી - હિંમતલાલ શુકલ, પ્રભુદાસ પટવારી અને પાંડુરાવ દેસાઈએ ઝવેરચંદ મેઘાણીનો કેસ જુસ્સાભેર અને નિડરતાથી લડ્યો અને આખરે નિર્દોષ છૂટ્યા હતા. ઝવેરચંદ મેઘાણી ખોટા-કેસમાંથી હેમખેમ બહાર આવે તે માટે બેરિસ્ટર હિમંતલાલ શુકલના ધર્મિષ્ઠ પત્ની કમળાબેનએ સાળંગપુર સ્થિત જગ-પ્રસિધ્ધ શ્રી કષ્ટભંજન હનુમાન દાદાના દર્શનની માનતા રાખેલી. આ માનતા પૂર્ણ કરવા ઝવેરચંદ મેઘાણી સહુને બોટાદથી ગાડામાં બેસાડીને સાળંગપુર દર્શનાર્થે તેડી ગયા હતા.૧૯૪૫માં 'ફૂલછાબ'ના તંત્રીપદેથી મુકત થઈ ૨૩ વરસના સળંગ પત્રકાર-જીવનમાંથી અંતે નિવૃત્ત્િ। લીધી.