એક રાતનો આરામ, અને ફરીથી એગ્વિનાલ્ડોની પાછળનું અમારું ભ્રમણ શરૂ થઈ ગયું! ચાલાકી તો જાણે એના લોહીમાં હતી! માઉન્ટ પોલિસની ટોચથી લઈને બાના સુધી લંબાયેલી એની તલાશનો એ અનુભવ મારા જીવનના અંત સુધીનો એક અવિસ્મરણીય અનુભવ બની રહેશે! દુનિયાની એક અજાયબી સમા ચોખાના ખેતરોમાંથી અમે પસાર થઈ રહ્યા હતા. ત્યાંની પ્રજાએ ત્રણ હજાર વર્ષો સુધી પહાડોના ઢોળાવોને જાતમહેનતે કોતરીને ખેતરોમાં પરિવર્તીત કર્યા હતા. સખત પરિશ્રમ દ્વારા પત્થરોને કાવડમાં ખભે ઊંચકીને એમણે પર્વતોના એ ઢોળાવો ઉપર ચડાવ્યા હતા. ખૂબ જ સંભાળપૂર્વક ગોઠવેલા એ પત્થરો ખેતરોને મજબૂતી આપતા હતા. પત્થરોની એ દીવાલો ઘણી વખત તો ત્રીસ, ચાલીસ કે પચાસ ફૂટ ઊંચી બની જતી! ચોખાના ખેતરોને ફળદ્રુપ બનાવવા માટે તનતોડ મહેનત કરીને એમણે માટીને પહાડો ઉપર ચડાવી હતી! પહાડી ઝરણાંને વાળીને સીંચાઈની વ્યવસ્થા કરી હતી! અનાજથી ભરપૂર ડૂંડાંથી છલોછલ ખેતરો નીચે તળેટીથી લઈને ઉપર ટોચ સુધીની બાજુઓ પર કાટખુણે લહેરાતા હતા. એકમેકની ઉપર ગોઠવાયેલા એ સેંકડો થરો, અનેક મુશ્કેલીઓ વચ્ચે પણ જીવનને ટકાવી રાખવાની એ પ્રજાની જિજીવિષાની પુષ્ટિ કરતાં ઊભા હતા. એક અભણ અને જંગલી ગણાતી પ્રજાએ એકેક ભૂખ્યા જનનો જઠરાગ્નિ ઠારી શકાય એટલું અનાજ વેરાન પહાડોમાંથી પેદા કરવાની કુશળતા કેળવી લીધી હતી. (બાના – ફિલિપાઇન્સનો એક વિસ્તાર).