રમણ મહર્ષિએ હસતાં હસતાં ઉત્તર આપ્યો, ‘એક માનવીમાં બે વ્યક્તિત્વ અથવા બે રૃપ હોય છે કે નહી તે જાણવા માટે આત્મવિવેકની આવશ્યકતા છે. અત્યાર સુધી આપણે બીજાના વિચારોથી જ આપણા સ્વભાવનો નિર્ણય કરતા આવ્યા છીએ. અન્યનો આપણા વિશે જે મત હોય, તે જ મતને આપણે માનીએ છીએ. ‘અહં’નો અર્થ શરીર છે કે મગજ, એનો વિચાર કોઇ જ કરતું નથી. આ ચીજ માણસોના દિલમાં ઊંડા મૂળ ઘાલીને બેઠી છે. આ જ કારણે મેં તમને પહેલેથી જ ‘હું કોણ ?’ની વિચારણા સારી પેઠે કરવાનું કહ્યું હતું. તમે આત્માનું સ્વરૃપ એટલે કે ‘અહં’નું વર્ણન જાણવાની ઇચ્છા પ્રકટ કરી, પણ તેનું વર્ણન શી રીતે થઇ શકે ? જેના વડે ‘હું’ની સત્તાની અથવા અહંકારથી ભરેલી ભિન્ન વ્યક્તિની સત્તાની ભાવના ચાલી જાય અને જેમાં તે વિલિન થઇ જાય, તેનું જ નામ ‘અહમ્’ છે. મનુષ્યની પહેલી માનસિક વૃત્તિ ‘અહમ્’ એ બધી ભાવનાઓમાં સર્વ પ્રથમ છે. જ્યાં સુધી ‘અહમ્’ની ભાવના ઉત્પન્ન થાય નહીં, ત્યાં સુધી બીજી કોઈ ભાવના જાગી શકે નહી. પહેલાં પુરુષ સર્વનામ ‘હુ’થી ભાવના ઊઠયા પછી જ તમને બીજા પુરુષ ‘તમે’નું જ્ઞાાન થાય છે. આ અહંવૃત્તિનું અવલંબન કરીને તેના મૂળની ખોજ ચલાવશો. તો સ્પષ્ટ જણાશે કે જેવી રીતે ઉત્પન્ન થનારી વૃત્તિઓમાં અહંવૃત્તિ સર્વથી પહેલી છે, તેવી જ રીતે વિલીન થનારી વૃત્તિઓમાં તે છેલ્લી છે. આ વાત અનુભવથી સમજી શકાય છે. જ્યાં સુધી અહંભાવ નષ્ટ થાય નહી ત્યાં સુધી મનોલય પણ થતો નથી. માટે મન દ્વારા જ આત્મવિચાર કરી શકાય છે.