એ માળાને દીર્ઘકાવ્ય ગણીએ તો તેના સમગ્રમાં ઉસ્ફુરતા કાવ્યબોધને  લક્ષમાં લેવો પડે અને તે સંદર્ભે જ તેની દીર્ઘકાવ્ય તરીકેની પરીક્ષા થઈ શકે ‘અજામિલાખ્યાન’, ‘જટાયુ’, ‘બાહુક’, ‘શિખંડી’, જેવી કૃતિઓમાં તે તેના વિષયવસ્તુ દીર્ઘતત્ત્વનું સ્વરૂપ નક્કી કરતા હોય છે તે  મોટાભાગે વસ્તુપરક હોય છે.