કમ્પ્યૂટરની ઉપનીપજોમાં ઈ-મેઈલ, વોઇસ મેઈલ, ઈન્ટરનેટ વગેરે સાયબર વિશ્વ રચાયું છે. આમાં મૂલ્યહ્રાસ, લગ્ન વિચ્છેદ, વિલાસ, જાતીય-વિકૃતિ, પરાયાપણું, એકલવાયાપણું, આતંકવાદ, ઘેરાવો, હતાશા, નિરાશા, માનસિક તાણ વગેરે ઘણું વધી રહ્યું છે. નવરાશ વધી એટલે આવાં દૂષણોય વધ્યાં. પછી તો વિલાસ એટલો વધશે કે શિક્ષણમાં પણ શિથિલતા આવશે ને કદાચ કમ્પ્યૂટરો વાપરતાંય નહિ આવડે !