મહારાણા પ્રતાપ અને સ્થાનિક ભીલો વચ્ચે ગાઢ અનુબંધ રચાતો જતો હતો. પ્રતાપ અને તેના પરિવારની સુરક્ષામાં ભીલોએ કોઈ કસર છોડી ન હતી. તે દ્વારા તેઓએ સ્વામી અને રૈયતના સંબધોની ઊંચી મિસાલ પેશ કરી હતી. વ્યક્તિગત રીતે લેખક તરીકે માનવું છે કે મહારાણા પ્રતાપે પતરાળામાં ખાવું અને પથારીમાં સૂવું નહિ જેવી પ્રતિજ્ઞા લીધેલી તે બાબત ભીલોની જીવનશૈલીને અનુકુળ થવાનો પ્રયત્ન જ હતો. ભારતના આદિવાસીઓનો ઈતિહાસ લખાવાની શરૂઆત થઈ છે પરંતુ આવા જ્વલંત અધ્યાયો વગર એ ઈતિહાસ અધૂરો છે. ખરેખર તો મહારાણા પ્રતાપના સહાયક તરીકે ભીલોની અનેક કથાઓ અને દંતકથાઓ આજે પણ ગુજરાત અને રાજસ્થાનના આદિવાસીઓમાં પ્રચલિત છે. પંચમહાલ જીલ્લાના ઘોઘંબા તાલુકાના ચેલાવાડા ગામે તો રાણા પ્રતાપ અને તેના ભીલ સાથી પુંજા ભીલની પૂજા થાય છે. આ બધું એમ જ ન બન્યું હોય!