એ દિવસ શબ્બાતનો દિવસ હતો, અને આ દિવસ એટલા માટે યોગ્ય હતો કે બ્રિનલિટ્ઝના લોકો તેને એક તહેવારના દિવસ તરીકે યાદ રાખવાના હતા. વહેલી સવારે ઓસ્કરે માર્ટેલ કોગ્નેક વડે જન્મદિવસની ઉજાણી શરૂ કરી હતી અને સાથે-સાથે જ, બર્નોના ઇજનેર તરફથી મળેલા પેલા અપમાનજનક તારની ઉજવણી પણ એણે ત્યારે જ કરી હતી! અને બરાબર ત્યારે જ બે ટ્રકો ભરીને સફેદ બ્રેડ ફેક્ટરીના ફળિયામાં આવી પહોંચી હતી. એમાંની થોડી બ્રેડ તો સૈનિકોની ટૂકડીને, અને મોડે સુધી જાગ્યા પછી ગામમાં પોતાને ઘેર જઈને સૂઈ ગયેલા લિઓપોલ્દને પણ મોકલવામાં આવી હતી. હેર ડિરેક્ટર તરફથી કેદીઓની બહુ તરફેણ થઈ રહી હોવાની ફરિયાદો કરી રહેલી એસએસને પણ શાંત રાખવાની જરૂર હતી. કિલોના ત્રીજા ભાગ જેટલી બ્રેડ પ્રત્યેક કેદીઓને આપવામાં આવી હતી. બ્રેડને ધ્યાનથી ચકાસતાં કેદીઓ તેનો સ્વાદ માણી રહ્યા હતા. ઓસ્કરે આ બ્રેડ ક્યાંથી મેળવી હશે એ બાબતે જાતજાતની ધારણાઓ બાંધવામાં આવી રહી હતી. બ્રિનલિટ્ઝના કેદીઓ પોતાના પેન્ટમાં ઠાંસી-ઠાંસીને ઓટમીલ લઈ આવતા હતા, તે વેળાએ જે મેનેજર આંખ આડા કાન કરતો હતો એ દાઉબેકની ભલમનસાઈ કદાચ આનો આંશિક ખુલાસો આપી શકે તેમ હતી. પરંતુ શનીવારની એ બ્રેડને ખરેખર તો કોઈ જાદુઈ ઘટના તરીકે માણવામાં આવી હતી! એ દિવસને ભલે આનંદોલ્લાસ સાથે ઉજવવામાં આવ્યો હોય, હકીકતે આવી ઉજવણી માટે કોઈ કારણ ન હતું! હજુ ગયા અઠવાડિયે જ તો ગ્રોસ-રોસેનના કમાન્ડન્ટ હેસીબ્રૂક દ્વારા એક લાંબો તાર કરીને લિઓપોલ્દને સૂચના આપવામાં આવી હતી, કે જો રશિયનો નજીક આવી પહોંચે તો બ્રિનલિટ્ઝની છાવણીના કેદીઓને ખતમ કરી નાખવા! હેસીબ્રૂકના તારમાં લખેલું હતું કે એ પહેલાં એક છેલ્લી વખત પસંદગીની પ્રક્રિયા કરી લેવાની હતી. ઉંમરલાયક અને ઘવાયેલાઓને તો તત્કાલ ઠાર કરી દેવાના હતા. ફેક્ટરી ફ્લોર પર કામ કરતા કેદીઓને તો આ તાર બાબતે કંઈ જ જાણકારી ન હતી. તેમને તો હજુ કંઈક અજુગતું થવાનો ડર જ હતો! આખા અઠવાડિયા દરમ્યાન એવી અફવાઓ ઊડતી રહી હતી કે બ્રિનલિટ્ઝની બહારના જંગલોમાં સામુહિક કબરો ખોદવા માટે પોલેન્ડના લોકોને બોલાવવામાં આવી રહ્યા હતા. આ અફવાઓના મારણ તરીકે, અને આવનારા ભવિષ્યની ખાતરી આપવા માટે જ ઓસ્કરે સફેદ બ્રેડ મંગાવી હોય એવું લાગે છે. અને છતાંયે બધા જ એક વાત જાણતા હોય એવું લાગતું હતું, કે ભૂતકાળ કરતા ઘણો વધારે જોખમી સમય શરૂ થઈ ચૂક્યો હતો!