ફિલસૂફીમાં, તેના સમગ્ર ઇતિહાસમાં, માણસ અને માનવજાત માટે કયા પ્રકારની જ્ઞાન પ્રાપ્ત થઈ છે તે પ્રશ્ન અત્યંત તીવ્ર છે, તે સુખ કે દુઃખ લાવે છે.