અંધકાર સામાન્ય રીતે પ્રકાશનો વિરોધી લેખાય છે, પરંતુ પ્રકાશને અંધકારનો વિરોધી લેખાવો ન જોઈએ? આમ તો વાત સામાન્ય છે, પરંતુ વિચારમંથનને અંતે ખ્યાલ આવે કે તે દેખાય એટલી સામાન્ય નથી. અસફળતા, નૈરાશ્ય, લક્ષ્યહીનતા, પરાજય, હતાશા કે દીશાહીનતાને અંધકાર લેખવામાં આવે છે, પરંતુ એ અંધકારને અંતે જ પ્રકાશ મળે છે એ અર્થમાં એ હકારાત્મક ઉર્જા છે. સર્જકને પોતાનો અંધકાર હોય છે જેમાં તે કલ્પનાની નૅગેટીવને, તેની ધૂંધળી છબીને આકાર અને નામ આપે છે, કર્તુત્વ આપે છે એ અર્થમાં અંધકાર સર્જનની પ્રેરણા છે, પ્રેરક ઉર્જા છે. છતાં અંધકાર આપણા સૌ માટે નકારાત્મક વિભાવનાનો પરિચાયક છે. એ જ વાતને કેન્દ્રમાં રાખીને અંધકારના પક્ષેથી માનવજાતને વિવિધ વાત કહેવાનો આ સંકલન એક અનોખો અને સબળ પ્રયાસ છે.