સાંજનું બીજું પેપર પૂરું થતાં જ ધીમે ધીમે મેં ધર્મશાળા તરફ પ્રયાણ કર્યું. પગનો દુ:ખાવો મારી સહનશક્તિની બધી જ હદ વટાવી ગયો હતો. ધર્મશાળા સુધી પહોંચી નહીં શકાય તેવું લાગતું હતું. પરંતુ પહોંચ્યા વિના પણ છૂટકો તો નહોતો જ ! મન મક્કમ કરીને ઢસડાતાં ઢસડાતાં ચાલતો રહ્યો. ધર્મશાળા સુધીના રસ્તે કેટલી વખત પોરો ખાધો હશે એ આજે તો યાદ પણ નથી રહ્યું. પાંચ વાગ્યે છૂટેલો હું લગભગ સાત વાગ્યે રેલવે સ્ટેશનની બાજુમાં આવેલી લોજ સુધી પહોંચ્યો. આખા દિવસનો ભૂખ્યો હતો. પેટ એનાથી શક્ય તેટલી તીવ્રતાથી ફરિયાદ કરી રહ્યું હતું. લૉજમાં જઈને ડિશ (ભાણા) નો ભાવ વાંચ્યો; અર્ધાભાણાના પાંચ રૂપિયા અને આખા ભાણાના દસ રૂપિયા હતા. આખા ભાણામાં બધું અમર્યાદિત મળે. જયારે અર્ધાભાણામાં નાની નાની પાંચ રોટલી, મર્યાદિત દાળ-શાક અને નાનકડી વાટકી ભરીને ભાત જ મળે. મારી પાસે કુલ ચોંત્રીસ રૂપિયા જ હતા. આજની પછી પાંચ સાંજ બીજી કાઢવાની હતી. મનમાં હિસાબ કરીને અર્ધુ ભાણું જ મંગાવ્યું. સત્તર વરસની એ ઉંમરે આખા દિવસની ભૂખ પછી લોજની એ ફૂલકા જેવી પાંચ રોટલી પેટમાં પડ્યા ભેગી જ જાણે કે આખા ઉનાળાની ગરમ ધરતી પરથી પ્રથમ વરસાદના થોડાક છાંટા વરાળ બનીને ઊડી જાય તેમ ક્યાંય ઊડી ગઈ. દરેક ટંકે બાના હાથના બાજરાના મોટા બે રોટલા સમાવી જતા પેટે અર્ધા ભાણા સામે ખૂબ વિરોધ નોંધાવ્યો, પણ બે ગ્લાસ એક્સ્ટ્રા પાણીથી વધુ એને કંઈ આપી શકાય તેમ નહોતું. જમીને ધર્મશાળા પહોંચ્યો ત્યારે રાત્રિના આઠ વાગ્યા હતા.