ભારત અને ભારતીય સમાજના સાંગોપાંગ અને પ્રમાણભૂત અભ્યાસ માટે બધા વિદ્વાનો અને સરકારી ખાતાઓ પણ વસતી ગણતરીના આધારે ચાલે છે. અંગ્રેજી રાજવટ દરમિયાન આ જાતના હેવાલો 1931 સુધીના છપાયા છે પણ 1941માં બીજા વિશ્વયુદ્ધના કારણે વસતી ગણતરી થઇ નથી. 1951ની વસતી ગણતરી આઝાદ ભારત સરકારની નિગેહબાની તળે કરવામાં આવી અને તેમાં અતિશય મહત્ત્વનો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો. જ્ઞાતિવાદને પોષણ આપતી માહિતી એકઠી કરવાની મનાઇ ફરમાવવામાં આવી. આદર્શવાદ સમાજને કેટલો આંધળો બનાવી મૂકે છે તેનો આ સર્વોત્તમ નમૂનો છે. જ્ઞાતિની હયાતી હોવા છતાં તેને લગતી માહિતી ન મળે તો જ્ઞાતિવાદ નાબૂદ થઇ જશે તેવી ભ્રમણા ભારતના આગેવાનો સેવતા હતા. વાસ્તવિકતાથી બે ખબર રહેવાના કારણે વાસ્તવિકતા નાબૂદ થતી નથી. શરીરમાં થયેલા રોગની ઉપેક્ષા કરવાથી રોગ મટી જતો નથી અને ઘરકંકાસની વાત છુપાવી રાખવાથી કંકાસનું નિવારણ થતું નથી. હિંદુ કુટુંબોમાં છૂટાછેડાની મનાઇ હતી, તેથી આ કુટુંબોમાં દંપતી વચ્ચે વિખવાદ જ નથી તેવી છાપ સ્વીકારીએ તો આપણે મૂરખ ઠરીએ.