જોકે જીવાત્મા સાથે કર્મનો સંયોગ થવાનું પ્રમુખ કારણ તેણે ગ્રહણ કરીને પોતાની સાથે ઓતપ્રોત કરી દીધેલ કર્મ પરમાણુઓ છે. જીવાત્મામાં જેવો રાગ દ્વેષના ભાવનો સંચાર થાય છે કે જીવાત્મા તેનાથી ભીંજાઇ જાય છે. જેમ ભીની થયેલ ભીંતને ધૂળ ચીપકી જાય તેમ કર્મ પરમાણુઓ જીવાત્માને વળગી જાય છે.