કાલે વર્લ્ડ નો ટોબેકો ડે છે. વિશ્વભરમાં દર વર્ષે આશરે 60 લાખથી વધુ મૃત્યુ માત્ર તમાકુને કારણે થાય છે. જે ટી.બી., એચ.આઇ.વી. અને મેલેરિયાથી થતા કુલ મૃત્યુ કરતાં વધુ છે. વપરાશની દૃષ્ટિએ ભારત વિશ્વમાં બીજા નંબરનો સૌથી વધુ તમાકુ વાપરતો દેશ છે. વસ્તીના ત્રીસ ટકા લોકો તમાકુના બંધાણી છે. ભારતમાં 1975થી સિગારેટના પેકેટ પર હેલ્થ વોર્નિંગ બતાવવી ફરજિયાત કરવામાં આવેલી છે. 2008થી પબ્લિક પ્લેસીસમાં સ્મોકિંગને પ્રતિબંધિત કરવામાં આવ્યું છે. તેમ છતાં બીડી અને પાઉચના સ્વરૂપે આજકાલ તમાકુનું ચલણ ગ્રામીણ અને શહેરોમાં ચરમસીમાએ છે. ધુમાડો કરતા તમાકુમાં સિગારેટ્સ, સિગાર, ચિલમ, હુક્કા અને ધુમાડા વગરના તમાકુમાં ખૈની, ટૂથપેસ્ટ, છીંકણી વગેરે વપરાય છે. બીડી કે સિગારેટના ધુમાડાથી સ્મોકિંગ નહીં કરતા લોકોને જે નકારાત્મક અસરો થાય છે તેઓ પેસિવ સ્મોકર કહેવાય છે. આ પેસિવ સ્મોકિંગના લીધે દર વર્ષે 60 લાખ લોકો મૃત્યુ પામે છે. સિગારેટના ધુમાડામાં 4 હજારથી વધુ કેમિકલ્સ હોય છે. જેમાંના 250 અત્યંત હાનિકારક મતલબ કેન્સર કરે તેવાં રસાયણો હોય છે. જ્યારે આ ધુમાડો ઘરની દીવાલો, પડદા, સોફા, ટેપેસ્ટ્રી, ખોરાક, ફર્નિચર, બારીબારણાં વગેરેમાં ચોંટે છે. ત્યારે પણ તૃતીય કક્ષાની અસરો જન્માવે છે, જેને ‘થર્ડ હેન્ડ સ્મોક’ કહેવાય છે. આની અસરો શ્વસનતંત્ર, રુધિરાભિષણ તંત્ર અને અન્ય મહત્ત્વનાં તંત્રો પર થાય છે. તમાકુને કારણે થતું ગળાનું, ફેફસાંનું, જીભનું, આંતરડાંનું કેન્સર ખૂબ કોમન છે. યાદશક્તિની તકલીફો, મૂડના ચઢાવ-ઉતાર, આંખોની મુશ્કેલીઓ, કિડનીની બીમારીઓ તેમજ હૃદયરોગને તમાકુ સીધું નિમંત્રણ આપે છે. સેક્સની સમસ્યાઓ તેમજ વર્તન સમસ્યાઓ બહુ ઝડપથી શરૂ થઈ જાય છે.