પૂર્વે પ્રસ્તુત કર્યા પ્રમાણે નિયતિ, પુરુષાર્થ આદિ સમવાય કારણોના પ્રભાવથી તે જીવ પોતાનો આધ્યાત્મિક વિકાસ કરે છે.