આ સમાચારથી ગાંધી વિચાર ચીન જેવા સામ્યવાદી દેશ સુધી પહોંચ્યો એથી આનંદ થયો પણ સાથે સાથે થોડી ચિંતા પણ થઈ. હું ભૂલતી ન હોઉં તો બે-અઢી હજાર વર્ષ પહેલાં ભારતમાં જ પ્રાદુર્ભાવ પામેલો બૌદ્ધ ધર્મ ધીમે રહીને ભારતમાંથી નિકાસ પામીને ચીનમાં મૂળ જમાવીને રહ્યો. જો આપણે ખ્યાલ નહીં કરીએ તો ગાંધી વિચારનું પણ એમ જ થવા સંભવ છે ! જો કે જેમ આજે ચીનથી ભારત અગણિત વસ્તુઓની આયાત કરે છે, એમ આ વિચારધારાની આયાત જરૂર કરી શકાય, પણ એ તો બ્રિટિશ રાજ્યના અમલ દરમ્યાન ભારતથી નિકાસ થયેલા રૂમાંથી બનેલ કાપડની આયાત કરતા હતા તેવું થાય. એમાં આપણી શી શોભા ?