આપણે સૌએ સ્થૂળરૂપે આ વિડંબના પરીક્ષાઓ આપતાં ક્યારેક ને ક્યારેક અનુભવી છે. પૂરેપૂરા સુસજ્જ થઈને પરીક્ષા આપવા આવ્યા હોઈએ અને પ્રશ્નપત્ર હાથમાં આવે અને જરીક નજર ફેરવીએ ત્યાં જ શરીર ઠંડું પડી જાય, ગાત્રો શિથિલ થઈ જાય! જે પ્રશ્નો પુછાયા હોય એ આપણી કલ્પના બહારના હોય અથવા ‘પાઠય ક્રમ’ ઉપરવટના! અથવા એવું બને કે આપણે જે તૈયારી કરી હોય એ ઉત્તરો અને પ્રશ્નપત્રના પ્રશ્નો વચ્ચે કોઈ સ્નાનસૂતક જ ન હોય! કદાચ આપણે પોતે નહીં તો અન્ય ‘નબળા પરીક્ષાર્થીઓ’ને આપણે આપણી નજર સમક્ષ જ, કોરેકોરી કે અડધુંપડધું લખેલી ઉત્તરવહીઓ પરીક્ષા ખંડના પર્યવેક્ષકને સોંપીને અધવચ્ચે પરીક્ષા ખંડ છોડી જતા પણ જોયા છે. ક્વચિત એ ક્ષણોમાં આપણે પોતે પણ આવી રીતે પરીક્ષા ખંડ વહેલા કે અધવચ્ચે છોડી જવાની ઇચ્છાને મહાપરાણે દબાવી રાખી હશે. લોકો શું કહેશે કે ઘેર શું જવાબ આપીશ એ ભયે અથવા ‘મરણિયો પ્રયત્ન કરી લઈએ’ના આશાવાદમાં અથવા છેવટે ‘પલાળ્યું છે તો મુંડાવીએ’ એ ન્યાયે!