સામેના ઝાડને છાંયે નાનો ગમગીન ચહેરે નજીકના સંબંધીઓથી ઘેરાઈને બેઠો હતો. કેવો નિર્દોષ ! કેવો પ્રેમાળ ! મારા માયાળુ દિકરે મને ઢાંકી દીધો. બધા વાતોએ વળગ્યા હતા. કોઈક મારા તો કોઈક મને સારી રીતે સાચવવા બદલ નાનાના ગુનગાન કરતા હતા. કોઈ વળી અવરની માંદગીની, પીડાની, મરણની, કર્મોની કે ભળતી ભૂતપ્રેતની વાતોએ ચડ્યા હતા. નાનાને મારી ઉત્તરક્રિયા વિશે કે બીજુ કાંઈ પૂછવું હશે તે ઊઠીને પાળીએ બેઠેલા મોટા તરફ વળ્યો. એ નજીક આવે તે પહેલા તો તીવ્ર અણગમો બતાવી, મોટો ઉભો થઈને બીજે ચાલી ગયો. મોટાની જગ્યાએ જ પેલા કુટુંબીની પાસે નાનો બેસી ગયો. કુટુંબીએ એક-બે ઔપચારિક વાતો પછી આસ્તેથી મૂળ વાત ઉખેળી, ‘જો જો હો નાના ! મોટો નક્કી ભાગ માગવાનો છે.’ જેને હું જિંદગીભર સાવ સોજો માનતો આવ્યો એ નાનો મારા આસ્ચર્ય વચ્ચે સખ્તાઈથી દાબેલા અવાજે બોલ્યો, ‘ભાગ માગવા ડેલીમાં ગરે તો ખરો, ટાંટિયા ભાંગી નાંખું. આખી જિંદગી બાપાનું વૈતરું અમથું નથી કર્યું ! હું ને મારી ઘરવાળી ઢસરડા કરી કરીને થાકી ગયા ! બાપા મર્યાય મોડા !’ ચિતાના લાકડા સંકોરવામાં આવતા હતાં. આગ મારી કેડ વટાવી તનબદનને બાળી રહી હતી. મારો ભ્રમ દીવાની શગની જેમ સડ સડ બળતો હતો. મારા આયખાને કાંઠે વહેતું હતું એ ખળખળતું ઝરણું નહીં પણ બળબળતું છળ હતું. ચિતાની આગ કરતાંય આ આગ વસમી હતી.