ગ્રીકનો ઇતિહાસ આલેખતા સર્જક મનુભાઈએ જાણે અજાણે ગાંધીવાદી મૂલ્યોની પણ ખેવના કરી છે. જો કે ગાંધીવાદી મૂલ્યો આપણે કહીએ છીએ પણ ગાંધીજીએ તો કહ્યું હતું કે હું નવું કશું કહેતો નથી. એટલે જો કદાચ તમે એવું કહેતાં હો કે આ ગાંધીવાદી મૂલ્યો અહીં દેખાય છે પણ ગાંધીએ કહ્યું નથી કે આ મારાં મૂલ્યો છે. સત્ય, અહિંસા એ બધું તો પરાપૂર્વથી આવે છે. તમને દેખાય છે કે આ ગાંધીવાદી છે પણ ગાંધીજીએ તો બધું જે વેરવિખેર અહીંતહીં પડ્યું હતું તે બધું એક જગ્યાએ મૂકી, એસ્ટાબ્લિશ કરી સારી રીતે કહ્યું કે જો આ છે, આનું નામ આ અને આમ જુઓ તો આમ. એટલે તમને એ લાગે કે આ ગાંધીવાદી મૂલ્યો છે. એટલે ગાંધીજીનાં મૂલ્યો જે દર્શક ભારતીય સૃષ્ટિમાં વણે છે ત્યારે ઈશુનાં દયા અને સ્નેહ, બુદ્ધની કરુણા અને વ્યથા, કોન્ફ્યુશિયસની વ્યવહાર પરસ્તી સોક્રેટિસમાં વણી દર્શકે સોક્રેટિસને ઇતિહાસ પુરુષને બદલે લોકશાહીના ચિત્રના પરિપેક્ષમાં જોયા છે. સોક્રેટિસના અસામાન્ય વ્યક્તિત્વનું રહસ્ય બુદ્ધિ નથી સમજતું ત્યારે પણ હૃદય એનો પ્રભાવ અનુભવે છે. સોક્રેટિસમાં બુદ્ધિ પરની શ્રદ્ધા સાથેની ભક્તિ અને સ્થિતપ્રજ્ઞતાના હૃદયગુણો ભળ્યા છે. સત્ય અને પ્રેમ એ મૂળ તત્ત્વોને ભાવસૃષ્ટિમાં રાખી સૌંદર્ય અનુભૂતિને જીવનની વાસ્તવિકતાઓ અને એના વિનાશક પળોનો અનુભવ મળ્યો છે. જીવનના ઉત્કર્ષ, સાધક અને સંહારક બળો વચ્ચેના આ સંઘર્ષમાં ભલે આપણને અનિષ્ટનો વિજય વર્તાય પણ નવલકથાના અંતે આપણું હૃદય તો સત્ય અને પ્રેમનો વિજય અનુભવે છે. જુઓ આ કલાની સિદ્ધિ છે આ વ્યંજના છે. અને આ વ્યંજનાનું નિરૂપણ એ દર્શકની સર્જક સિદ્ધિમાં જોવાય છે. દર્શક પ્રકૃતિનો ચિંતક છે અને વ્યવસાયે કેળવણીકાર છે. એટલે એમના સર્જનમાં આ સમન્વય પણ સત્ય અને સંવેદનની જેમ વણાતો આવે છે.