દેવું કરનારને ઊંઘ નથી આવતી એવું કહેવાય છે. આવા કેટલાક લોકો હશે હજી, પણ, હવે મોટા ભાગના લોકો માટે આ સાચું નથી. મેં હંમેશાં ઉધાર લઈને, લોન લઈને ઘર ચલાવ્યું છે, પણ આ કારણે મને ઊંઘ ન આવી હોય એવું ક્યારેય બન્યું નથી. બીજાઓનો પણ કદાચ મારા જેવો જ અનુભવ હશે. મારા આવા એક ઓળખીતા છે. એમણે લોન લઈને મોટર લીધી છે. એટલે એ જે મકાનમાં ભાડે રહે છે એનું ભાડું નિયમિતપણે આપી શકતા નથી. ભાડું ન આપવું એવી એમની દાનત નથી હોતી. જૂના ભાડૂત છે એટલે ભાડુંય કંઈ બહુ ઝાઝું નથી, પણ એમની ટીવીની લોન ચાલુ હતી ત્યારે એમણે ફ્રિજ માટે પણ લોન લીધી. આ બન્ને લોન ચાલુ હતી ત્યારે એમણે એમના એક મિત્રના નામે વોશિંગ મશીનની લોન લીધી. આ ત્રણેય લોનના હપ્તા ચાલુ છે ત્યારે એમણે એક મોટરકંપની પાસેથી સરળ હપ્તાવાળી લોનથી મોટર લીધી છે. એમનો પગાર પ્રમાણમાં સારો છે, પણ આ બધા હપ્તાઓને કારણે પછી ભાડું ભરવાની જોગવાઈ રહેતી નથી. ગયા મહિનાની પહેલી તારીખે એમણે એમની ઉપર જ રહેતા એમના મકાનમાલિકને એકસાથે છ મહિનાનું ભાડું આપી દેવાનો વાયદો કર્યો હતો. ત્રીસમીએ રાત્રે તેઓ સંગીતના એક કાર્યક્રમમાં ગયા હતા ત્યાંથી મોડી રાત્રે પાછા ફર્યા. મકાનમાલિકને કરેલો પહેલી તારીખનો વાયદો એમને યાદ આવ્યો. રાત્રે દોઢ વાગ્યે એમણે મકાનમાલિકના ઘરની બેલ પોતાની દઢ આંગળીથી દબાવી. ઘરના બધા સભ્યો સમેત મકાનમાલિક સફાળા જાગી ગયા. આંખો ચોળતાં ચોળતાં એમણે દરવાજો ખોલ્યો. ભાડૂત હોવા છતાં ભાડું ન આપતા અમારા આ સ્નેહીને જોઈને ઘડીભર તો મકાનમાલિક દિગ્મૂઢ થઈ ગયા. સહેજ કળ વળતાં એમણે પૂછ્યું, ‘કેમ અત્યારે? કોઈ સાજુંમાદું થઈ ગયું છે?’