વસંત પંચમી મહા સુદ - ૫. વસંત પંચમી વસંતોત્સવનો પ્રથમ દિન ગણાય છે. ભગવાનશ્રીશિવમહાપુરાણની કથા અનુસાર, જ્યારે સતી પાર્વતીજીએ પિતા દક્ષને ત્યાં, અપમાન સહન ન થવાથી યજ્ઞકુંડમાં ઝંપલાવ્યું ત્યારબાદ શિવજીએ વિચાર કર્યો કે હવે વિવાહ ન કરવો. આવો નિશ્ચય કરી શિવજીએ સમાધિ લગાવી દીધી. રાક્ષસ તારકાસુરે ઘોર તપ કરી, બ્રહ્માજી પાસે એવું વરદાન મેળવ્યુંકે, મારૂં મોત શિવજીના પુત્રથી થાય અને તે પછી, પોતે અમર થઈ ગયાના ગર્વથી પ્રેરિત થઈને,તે દેવોને પણ સતાવવા લાગ્યો. આથી દુ:ખી થઈ, રાજા ઈંદ્રએ કામદેવને શિવની સમાધિનો ભંગ કરવા કહ્યું. કામદેવે શિવજીની સમાધિ ભંગ કરવા, પોતાના પ્રધાન મિત્ર વસંતનો પ્રભાવ રેલાવ્યો, સુગંધિત વાયુ વહેવા લાગ્યો. હિમાલય પુત્રી તરીકે પૂનર્જન્મ લઈ શિવજીની દરરોજ પૂજા કરતાં સતી પાર્વતીજીની હાજરીમાં ભગવાન શિવજી ઉપર કામદેવે પોતાનાં કામબાણ ચલાવ્યાં આથી ગુસ્સે થઈ શિવજીએ તેને ત્રીજું નેત્ર ખોલીને ભસ્મ કરી દીધો. કામદેવની પત્ની રતિ વિલાપ કરવા લાગી. દેવોએ કરેલી સ્તુતિથી પ્રસન્ન થઈ શિવજીએ રતિને કહ્યું કે કામદેવ હવે અંગ રહિત રહેશે અને દ્વારકામાં કૃષ્ણને ઘેર તેનો જન્મ થશે. કૃષ્ણનો પુત્ર પ્રદ્યુમ્ન કામદેવનો અવતાર ગણાશે. અંતે માયાવતી નામ ધારણ કરીને તે નગરમાં પતિ કામદેવની પ્રતિક્ષા કરતી રતિ તેની સાથે પરણી. આથીજ આ દેવના સન્માન માટે મહા સુદ પાંચમનો વસંત પંચમીનો ઉત્સવ થાય છે. આ ઉપરાંત, વસંતપંચમીનો દિવસ જ્ઞાન,સંગીત અને કલાવૈભવની ઉજવણીનો દિવસ મનાય છે. આ દિવસે જ્ઞાનની દેવી માઁ સરસ્વતીનું પૂજન અર્ચન કરવામાં આવે છે.