[ બિભૂતિભૂષણ બંદોપાધ્યાય (જન્મ : 1894, મૃત્યુ 1950) મહાનંદ બંધોપાધ્યાય અને મૃણાલિનીનું સૌથી મોટું સંતાન. કાંચનપાડા મૂળ વતન. મૂરતીપુર મોસાળ. બાસિરહાટ જિલ્લાનું પાનિહાર એમના પૂર્વજોનું ગામ. પ્રપિતામહ વૈદ હતા. વ્યવસાયાર્થે બોનગામ જિલ્લાના બેરેકપુરમાં સ્થાયી થયા હતા. મહાનંદે પુત્રને પોતાનાં પરિભ્રમણોની વાતમાં રસ લેતો કર્યો. એ ઘણી વાર પોતાના ભ્રમણ દરમિયાન બિભૂતિબાબુને સાથે રાખતા હતા. ‘ઉપેક્ષિતા’ બિભૂતિબાબુની પ્રથમ નવલિકા, જે એ વખતના અગ્રણી માસિક ‘પ્રવાસી’માં પ્રગટ થઈ હતી. પી.સી. રોયે આ સર્જકમાં અદ્દભુત સર્જકતા નિહાળી સાહિત્યયાત્રામાં આગળ વધવાનાં પ્રેરણા, પ્રોત્સાહન આપ્યાં. 1922થી 1950ના સર્જનકાળમાં બિભૂતિબાબુએ 70 ઉપરાંત પુસ્તકો આપ્યાં છે. ‘પથેરપાંચાલી’, ‘આરણ્યક’, ‘અપરાજિતા’, ‘આદર્શ હિન્દુ હોટલ’ વગેરે જાણીતી નવલકથાઓ છે. આ ઉપરાંત નવલિકા, ડાયરી, સ્મૃતિનિબંધ, પત્ર સાહિત્ય, અનુવાદ, બંગાળી વ્યાકરણ અને આત્મકથનાત્મક લખાણ એમની પાસેથી પ્રાપ્ત થાય છે. યુનેસ્કોએ પોતાની અનુવાદયોજનામાં ભારતીય સાહિત્યશ્રેણી અંતર્ગત ‘પથેરપાંચાલી’નો સમાવેશ કર્યો છે. સત્યજિત રાય નિર્દેશિત અપુની ત્રણ કથાનું દુનિયાની ઉત્તમ ફિલ્મોમાં સ્થાન છે. પરંતુ તેનો એક વિભાગ કે જે દુનિયાના ઉત્તમ સાહિત્યકારોની વાત કરે છે તેમાં આ સર્જકને બાકાત રખાયા છે !