(૯) કેટલાય લોકો પોતાની આર્થિક મુશ્કેલીઓ, બીમારીઓ અથવા બીજી વાસ્તવિક અનિવાર્યતાઓ અને મજબૂરીઓના કારણે પોતાના બાળકોને શિક્ષણ-પ્રશિક્ષણ આપી શકતા નથી અને કોઈ પણ દિશાથી તેમને આ સંબંધમાં કોઈ મદદ પણ નથી મળી શકતી, કારણ કે ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ અને ઉપભોકતાવાદે કૌટુંબિક વ્યવસ્થાને છિન્ન-ભિન્ન કરી દીધી છે. સામાજિક બંધન પણ ઢીલા પડી ગયા છે. તેથી માતા-પિતાની મજબૂરી, લાચારી અને બેદરકારીની સ્થિતિમાં પરિવારના બીજા લોકો આ બોજને સહન કરવા માટે ન તો પોતે તૈયાર હોય છે, ન સમાજ તેમને મજબૂર કરે છે અને ન પોતે સમાજ તે બાળકોની કોઈ પર્યાપ્ત વ્યવસ્થા કરે છે.