અવલોકન, સમીક્ષા, આસ્વાદ, અનુવાદ, સાહિત્યિક પત્રકારત્વ, પરિસંવાદ, કાર્યશિબિર, વ્યાખ્યાન કે વ્યાખ્યાનમાળા વગેરે દિશાઓમાં વિવેચન અને આધુનિકતાપરક વિમર્શ-પરામર્શ વિકસી શકે. કહી શકાય કે આપણા આધુનિક સાહિત્યને આ પ્રકારની બહુમુખી વિવેચનાનો સાથ-સહકાર સાંપડ્યો હતો. એ વિવેચકોમાં નોંધપાત્ર જે મનાયા તેમાંનાં કેટલાંક નામો આ પ્રમાણે છે : સુરેશ જોષી, રાધેશ્યામ શર્મા, પ્રમોદકુમાર પટેલ, ચન્દ્રકાન્ત ટોપીવાળા, સુમન શાહ, શિરીષ પંચાલ, વગરે વગરે.