ઉપર ઊભો કરેલો પ્રશ્ન મહાભારતના સંદર્ભમાં મૂક્યો હોય, તો પણ તે કેવળ તેના સંદર્ભમાં જ ઊભો થાય છે એમ નથી. રામાયણ લો, મનુસ્મૃતિ લો, ઇલિયડ લો, કે બાયબલ લો; આપણા સુધી હસ્તપ્રતોના સ્વરૂપમાં પહોંચેલા બધા જ પ્રાચીન ગ્રંથોના સંદર્ભમાં તે પ્રશ્ન ઓછાવત્તા તફાવત સાથે ઊભો થાય છે. તે પ્રશ્નનો ઉકેલ કેવી રીતે લાવી શકાય એ વિશે પાશ્ચાત્ત્ય લોકોએ વિચાર કરીને તે માટે એક શાસ્ત્રીય પદ્ધતિ શોધી કાઢી છે. કોઈ પણ ગ્રંથની તે પદ્ધતિ વાપરીને તૈયાર કરેલી આવૃત્તિને તે ગ્રંથની સંશોધિત આવૃત્તિ (critical edition) કહેવાય છે.