જોકે એના પ્રારંભ માટે પણ ગાંધીજીને જ દોષ દેવામાં આવે છે, કારણ મહાત્માએ ધર્મ અને રાજનીતિની ભેળસેળ કરી દીધી હતી અને આજના સંજોગોમાં એના અંતિમ પરિણામો અને વરવાં દૃશ્યો જોવા મળે છે.