પહેલી વાત, ઉત્તરાખંડ રાજ્યની એક અદ્ભુત ઇકો-ફ્રેન્ડલી આંદોલનની. તે સમયે ઉત્તરાખંડ ઉત્તરપ્રદેશનો એક ભાગ હતો. વાત છે અહીંની હિમાલયની પર્વતમાળામાં વસેલા ગઢવાલની. 1962ના ચીની આક્રમણ પછી સરહદોની રક્ષા કરવા સફાળી જાગેલી સરકારે અહીં માર્ગ બનાવવા આડેધડ જંગલો કાપવાનું શરૂકરી દીધું. આ જોઈ સ્થાનિક લોકોએ ઝાડ કપાતા રોકવા વિરોધ કર્યો. પણ સરકાર એટલી સરળતાથી માની જાય તો તે સરકાર શાની? લોકોનાં વિરોધને કાને ન ધરતાં ઝાડ કપાતાં રહ્યાં. વળી ઝાડ તો કાપવાં જ પડે કારણ કે ઝાડ કાપવાનો કોન્ટ્રાક્ટ મોટી મોટી કંપનીઓને આપી સરકારે બહુ મોટો નફો કમાઈ લીધો હતો. આ કંપનીઓએ રૂપિયાની નોટોથી સરકારના કાન બંધ કરી દીધા હતા, પછી સ્થાનિક લોકોનો વિરોધ ક્યાંથી સંભળાય? અંતે સ્થાનિક મહિલાઓ રણચંડી બની, સરકાર વિરુદ્ધ સત્યાગ્રહ કર્યો. ઝાડ કાપનાર જ્યારે પણ ઝાડ કાપવા જતા ગામની મહિલાઓ ઝાડને બથ ભરીને ચોટી જતી. રાત-રાત સુધી આ મહિલાઓ ઝાડને ચોંટીને ઊભી રહેતી અંતે ઝાડ કાપનારા થાકીને પાછા જતા રહેતા. પછી તો ‘પેડોં પર હથિયાર ઉઠેંગે, હમ ભી ઉન કે સાથ મરેંગે’, ‘લાઠી-ગોલી ખાયેંગે, પેડ કો બચાયેંગે’, ‘પહેલે હમેં કાટો ફિર જંગલ કો’ના નારાઓ સાથે આંદોલન ફેલાતું ગયું. આ આંદોલન એક વિસ્તારમાંથી બીજા વિસ્તારમાં પછી બીજા રાજ્યમાં પહોંચી ગયું. સમગ્ર દેશમાં, દુનિયામાં તેની ચર્ચા થવા લાગી. આ ઇકો-ફ્રેન્ડલી આંદોલન એટલે ‘ચિપકો આંદોલન’, જેને આજે સૌ કોઈ ભૂલી ગયા છે.