જેમને અધિક સંખ્યામાં જાપ કરવા છે એમને મણી-માળા રાખવી અનિવાર્ય છે.મણી (મણકા) પરોવ્યા હોવાને કારણે એને મણી-માળા કહેવાય છે. આ માળા રુદ્રાક્ષ, તુલસી, શંખ, પદ્મ-બીજ(કમળ કાકડી), જીવ-પુત્રક, મોટી, સ્ફટિક, મણી, રત્ન, સુવર્ણ, મૂંગા, ચાંદી, ચંદન અને કુશ-મૂળ (ઘાસ ના મૂળ)વગેરે માંથી બનાવી શકાય છે. આમાં વૈષ્ણવો માટે તુલસી અને સ્માર્ત, શિવ, શાક્ત વગેરે માટે રુદ્રાક્ષ સર્વોત્તમ માનવામાં આવ્યો છે. માલા બનાવવામાં એટલું ધ્યાન રાખવું કે એક વસ્તુ ની માળા માં બીજી વસ્તુ ના લગાવવી. વિભિન્ન કામનાઓ તથા આરાધ્ય અનુસાર માળાઓ માં ભેદ હોય છે, એનો વિચાર કરી લેવો. માળા ના મણકા નાના-મોટા ના હોવા જોઈએ. ૧૦૮ મણકા ની માલા બધી રીતના જપ માટે કામ આવે છે. બ્રાહ્મણ કન્યાઓ દ્વારા નિર્મિત સુત્ર (દોરો) થી માળા બનાવવામાં આવે તો તે અતિ ઉત્તમ છે. શાંતિ કર્મ માં સ્વેત, વશીકરણ માં રક્ત (લાલ), અભિચાર માં કાળો (કરીશ) અને મોક્ષ તથા ઐશ્વર્ય માટે રેશમી સૂત્ર (દોરો) ની માળા એક દમ ઉચિત છે. બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રીય, વૈશ્ય અને શુદ્ર માટે ક્રમશઃ સ્વેત(સફેદ), રક્ત(લાલ), પિત(પીળો) અને કૃષ્ણ(કાળો) વર્ણ ના દોરા (સૂત્ર) શ્રેષ્ઠ છે. રક્ત-વર્ણ નો પ્રયોગ બધા વર્ણના લોકો બધા પ્રકારના અનુષ્ઠાન માટે કરી શકે છે. દોરાને ત્રણગણો(ટ્રીપલ) કરી ફરી ત્રણ ગણો કરી લેવો. પ્રત્યેક મંકો પોરાવતી વખતે પ્રણવ સાથે વર્ણ માળા નો એક એક અક્ષાર બોલતા જવું – “ॐ अं” કહીને પ્રથમ મણકો તો “ॐ आं” કહીને બીજો મણકો. વચ્ચે જે ગાંઠ મારવી પડે તે મારો તો ચાલે ના મારો તો પણ ચાલ. માળા ગૂંથવાનો મંત્ર આપણો ઇષ્ટ મંત્ર પણ હોય. અંત માં બ્રહ્મ-ગ્રંથી (મોટી ગાંઠ) દઈને સુમેરુ ગુન્થ્વો અને ફરી ગાંઠ લગાવો. સુવર્ણ વગેરે ના દોરા થી પણ માળા પરોવી શકાય. રુદ્રાક્ષ ના દાણા માં મુખ અને પૂઠ નો ભેદ હોય છે. મુખ ઊંચું હોય છે અને પૂઠ નીચી હોય છે. એને પરોવતી વખતે ધ્યાન રાખવું કે મુખ સામે મુખ અને પૂઠ સાથે પૂઠ સામ સામે રહે. ગાંઠ લેવી હોય તો ત્રણ ફેરાની અથવા અઢી ફેરાની લઇ શકાય. બ્રહ્મ ગ્રંથી (મોટી ગાંઠ) પણ લઇ શકાય. આ પ્રમાણે માળનું નિર્માણ કરી એના સંસ્કાર કરવા જોઈએ.