પ્રાચીન ભારતીય સંસ્કૃતિમાં નાના બાળકનાં મનોવલણની એક સુંદર અને સરળ પરીક્ષા લેવાતી. આ પરીક્ષા ઉપરથી બાળકનું મનોવલણ કેવું છે? બાળકની સાહજિક રુચિ શી છે? અને બાળક ભવિષ્યમાં કેવું બનશે એનું અનુમાન થતું. આજે એકવીસમી સદીમાં આ મનોવિજ્ઞાન પદ્ધતિસર વિકસેલું છે. આ મનોવૈજ્ઞાનિક પરીક્ષણને આધારે બાળકની શિક્ષા-દીક્ષા કેવાં હોવાં જોઇએ તે નક્કી કરવામાં આવે છે. ભારતવર્ષમાં આવું પરીક્ષણ સહજ હતું. દુર્ભાગ્યે ભારત પોતાના જ વારસાને ભૂલી ગયું છે અને પશ્ચિમના જગતે આ જ વારસાને વ્યવસ્થિત અભ્યાસનું રૂપ આપ્યું છે!