(૩૭) તો યે, જ્યાં સુધી (ગમે તેવા સ્વલ્પ તોયે) હું-પણા રૂપી અહંકાર મોજુદ છે, ત્યાં સુધી, દુઃખ-સુખની એ વૃત્તિઓને તે (શરીરભાવને કારણે) પોતાનામાં થતી સમઝતો, દુઃખને ટાળવાની તથા સુખ મેળવવાની યુક્તિઓ, પોતાની બુદ્ધિરૂપી સચીવ દ્વારા યોજતો, ને સંકલ્પ તથા પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા અંગોને હલાવતો રહે છે, ને આ ભવ માટે નિર્માણ થઈ ચૂકેલાં કર્મો, એના અહંકાર, મતિ, સંકલ્પ, લોભ, સ્વભાવ તથા અંગોની ગતિ, – એ સર્વનાં કારણ બન્યા કરે છે. પણ આત્મા તો, દીપકની જેમ, એ બધાની પ્રવૃત્તિઓનો પ્રકાશ, તથા સાક્ષીપણાની પ્રસન્નતા આપતો રહે છે. પરંતુ અજ્ઞાની જન, અહંકારમાં હું-પણાની ભ્રાંતિભરી ધારણા રાખતો, પોતે જાતે જ પ્રવૃત્તિ જ પ્રવૃત્તિનો કર્તા હોવાનો નિશ્ચય કરી બેસે છે. જ્યારે પેલો જ્ઞાની જન, અહંકારમાં અનાત્મતાનો તથા આત્મામાં હું-પણાનો નિશ્ચય રાખતો, આ સમસ્ત દ્રષ્યનો દ્રષ્ટા તથા સાક્ષી રહીને, એની વર્તણુંકનો તથા એનાં કર્મોનો સંગ પામતો નથી.