એક બાજુ નિર્બળ અને નિર્મળ એવા મહાત્મા ગાંધી હતા, જ્યારે બીજી બાજુ બ્રિટિશ સામ્રાજ્યના માંધાતા એવા વિન્સ્ટન ચર્ચિલ હતા. મહાત્મા પાસે કેવળ આત્મબળ હતું, જ્યારે ચર્ચિલ પાસે સામ્રાજ્યનું સેનાબળ હતું. મહાત્મા પાસે સત્યાગ્રહ હતો અને ચર્ચિલ પાસે સત્તાગ્રહ હતો. મહાત્મા રેંટિયો ચલાવતા હતા અને ચર્ચિલ બ્રિટિશ સામ્રાજ્યના તાણાવાણા મજબૂત કરનારા વણકર હતા. બંને પોતપોતાની વાતે મક્કમ હતા. એકને પૂર્ણ સ્વરાજથી ઓછું કશુંય ખપતું ન હતું અને બીજાને સામ્રાજ્યનું પોત જરાય નબળું પડે તે મંજૂર ન હતું. ટૂંકી પોતડીમાં શોભતા સત્યની સામે વિરાટ સામ્રાજ્યનું સમર્થ અસત્ય ઊભું હતું.