માણસ માત્રમાં જન્મથી જ જીજ્ઞાસા વૃતિ હોય છે, જેમ જેમ ઉંમર અને બુધ્ધી શક્તિ વધતી જાય છે તેમ તેમ જીજ્ઞાસામાં પણ વૃધ્ધી થતી જ જાય છે. પરમતત્વ પરમાત્માની કલ્પના પણ આ જીજ્ઞાસા વૃતિની દેન છે. જીવન સંગ્રામમાં કોઈ મહત્વની વસ્તુને આપણે યથાર્થ રૂપે જાણી ન શકીએ તો પણ જાણવાની ઈચ્છા તો પ્રબળ મનમાં હોય જ છે. જેથી આપણે અનુમાનો કરવા માંડીયે છીએ, જેથી જે તે વસ્તુ વિશેનું જ્ઞાન કલ્પના કરીને માની બેસતા હોઈએ છીએ. એ જ રીતે પરમ તત્વ પરમાત્માની હસતી છે તેમ માની બેઠા છીએ. કોઈ પ્રમાણ આપણી પાસે નથી. ને કદી પણ હોવાનું નહી.