મંદિરમાં તો રામ હોવા જ જોઇએ, કેન્દ્રમાં જ હોવા જોઇએ. અથવા તો રામને બેસાડવા ન જોઇએ. રામકૃષ્ણ ઠાકુરનાં મંદિર તમે જુઓ તો શારદામા હોય, ઠાકુર હોય પણ બીજાં બધાંને આમ ગૌણ ન બનાવે! કાં તો તમે તમારા ઇષ્ટને એકલા બેસાડો. પણ તમારી જ્યાં શ્રદ્ધા છે, એ તમારા ઇષ્ટને વચ્ચે બેસાડ્યા પછી મૂળ ધારા છે, એને તમે સાઇડમાં બધે ગોઠવો! સૂરજ જ્યાં હોય ત્યાં જ શોભે. મારે તો આપને એ કહેવું છે કે હું કેવળ મંદિરના રામ પૂરતી કથાને મર્યાદિત નથી કરતો. મને મારો એક જવાન, ભાઇ રાકેશ પૂછતો હતો કે બાપુ, મંદિર વિશે તમારો શું ખ્યાલ છે? એટલે હું એને કહેતો હતો કે મારી દૃષ્ટિએ ચાર પ્રકારનાં મંદિર છે. મારી દૃષ્ટિએ એટલે મારી જવાબદારીએ. તમારી માની લેવાની જરૂર નથી. બુદ્ધ હંમેશાં એમ કહેતા, હું શાકલ્યકુળમાં, બહુ મોટા કુળમાં જન્મ્યો છું, રાજાનો દીકરો છું, એ વાત વિચારીને તમે મારી વાત નહીં માનતા. પરંતુ મારી વાત તમારા જીવનનું સત્ય લાગે તો માનજો, નહીંતર મને ખોટું નહીં લાગે. એટલે મંદિરની પરિભાષા જ્યારે હું તમારી પાસે મૂકું એ તમારે માની લેવાની જરૂર નથી કે મોરારિબાપુએ કીધી. તમારી સ્વતંત્રતા છે અને સ્વતંત્રતાનો સદુપયોગ કરજો. હું બિલકુલ તમને મુક્ત રાખવા માગું છું. ધર્મના આદેશો જ્યારે બંધન નાખે છે ત્યારે મને બરાબર લાગતું નથી. ધર્મનું અંતિમ પગલું જ મોક્ષ છે, મુક્તિ છે, સ્વતંત્રતા છે. એક વસ્તુ સમજી લેજો કે તમે ને હું જેને ધર્મ માની બેઠા છીએ એ બહુ નાનાં રૂપ છે ધર્મનાં. ધર્મ એટલે ગગનસિદ્ધાંત. ધર્મ એટલે સત્ય, પ્રેમ, કરુણા.