રાજસ્થાનનો ઈતિહાસ કિલ્લા અને ગઢ ના બાંધકામથી ભરેલો છે. ગુજરાતમાં મુખ્યત્વે પાવાગઢનો કિલ્લો, ઉપરકોટનો કિલ્લો ( જુનાગઢ) , હીરા સલાટ દ્વારા નિર્મિત ડભોઈનો કિલ્લો , ઈલ્વાનો કિલ્લો (ઇડર), લખપતનો કિલ્લો, દીવનો કિલ્લો, ઝીંઝુવાડાનો કિલ્લો, ધોરાજીનો કિલ્લો, ભુજીઓ કિલ્લો (ભુજ), જુનો કિલ્લો (સુરત), લખોટાનો કિલ્લો ( જામનગર) વગેરે ખુબજ જાણીતા નામ છે. આ ઉપરાંત વ્યુહરચના માટેના નાના-નાના કિલ્લાઓ પણ આવેલા છે.