સાસરે આવી છેક જીવનના અંત સુધી શારદાદેવી અનેક પ્રકારના અભાવોમાં રહ્યાં. દક્ષિણેશ્વરમાં નોબતખાનાનું રહેઠાણ એક માણસ માંડ સમાઈ શકે તેટલું; આર્થિક તકલીફો; જાતભાતના લોકોને સાચવવાના; કેટલીક વાર દિવસો સુધી રામકૃષ્ણનાં દર્શન પણ નહિ પામવાના; રામકૃષ્ણની ભાવદશાની માવજત કરવાની; પતિની ગંભીર માંદગીમાં પાર વિનાની ચાકરી; પિયરીયાંઓની કનડગત; ગાંડા ભાભી ને ધૂની ભત્રીજીને જીવનભર સાચવવાનાં….. આ યાદી ઘણી લાંબી છે. પણ માતાજીએ થાક્યા વિના આ સર્વ કંઈ કર્યું. તેમને થાક તો માત્ર ચડ્યો છે પતિનાં નિર્વાણનો. રામકૃષ્ણની અનુપસ્થિતિએ તેમને મનથી ભાંગી નાખ્યાં. આ સમયે પોતાના ને રામકૃષ્ણના મહાન શિષ્યોનો સંપૂર્ણ સાથ ને આધાર હોવા છતાં પતિના પ્રેમ વિનાનું જીવન તેમને વેરાન ભાસ્યું છે. પરંતુ રામકૃષ્ણના આદેશને લઈને એમણે પતિના શિષ્યોને ઊભા કરવા માટે પોતાનું બાહ્ય જીવન પૂરી પ્રસન્નતાથી ટકાવીને રામકૃષ્ણનું સ્થાન ગૌરવભેર સાચવ્યું. તેમની પાછલી અવસ્થાને જોતાં સમજાય છે કે તેઓ તેમની વૈરાગ્ય વૃત્તિને લઈને જ મહાન નારી સાબિત થયાં. છે. રામકૃષ્ણ સાથેનું તેમજ દુનિયા સાથેનું તેમનું વર્તન જલકમલવત્ બની રહ્યું. છે. તેમનું આનસક્ત મન ક્યાંય બંધાયું નથી. રામકૃષ્ણની પણ માત્ર ઉપસ્થિતિને, પોતાના જીવનમાં તેમના સ્થાનને જ માત્ર તેમણે ચાહ્યું છે. તેમના વિના જીવવું માતાજીને કઠણ જરૂર લાગ્યું છે પણ એ દુ:ખ એક વૈરાગી સ્ત્રીનું છે, રાગી સ્ત્રીનું નથી. આધ્યાત્મિક સાથીદાર તરીકે જેઓ તેમને સમજતા હતા એ હવે નથી તેની સભાનતાએ જ તેમને માત્ર પીડ્યાં છે. તેમના સંન્યાસ વિશેના ખ્યાલોને જોતાં આ વાત સ્પષ્ટ થાય છે.