અમારી પાડોશમાં આજથી વીસેક વર્ષ પહેલાં એક વૃદ્ધા પોતાના પરિવાર સાથે રહેતાં, જેમને લોકો પ્રભામાસી કહી સંબોધતા. તેઓ સ્વભાવે ખૂબ કડક અને આખાબોલાં. તોફાન કે ઘોંઘાટ મચાવતાં બાળકોને તતડાવી મૂકે અને તેથી બધાં તેમનાથી ખૂબ ડરે. પણ પ્રભામાસીએ જ અમને વરસાદને રીઝવવાની એક પરંપરાગત રૂઢિથી પરિચિત કરાવ્યાં હતાં. એ રૂઢિ આજે વીસેક વર્ષ બાદ પણ મારા સ્મૃતિપટ પર તાજી છે. મે મહિનો આવે અને અમારી શાળામાં વૅકેશન ચાલતું હોય, ત્યારે એકાદ બપોરે પ્રભામાસી અમને બાળકોને ભેગાં કરે અને થોડી લાલ માટી લઈ આવવાની સૂચના આપે. થોડું પાણી, બે સફેદ નાની ગોળ કાંકરીઓ – આ બધું લઈ અમે એક ગોળાકારમાં બેસીએ. આ માટી અને પાણીનો ઉપયોગ કરી પ્રભામાસી તૈયાર કરે એક બેઠી દડીની માતાજીની મૂર્તિ, જેમનું નામ ‘ઢૂંઢિયા માતા’. ઢૂંઢિયા માતા એટલે વરસાદનાં દેવી. પ્રભામાસી કંઈ મોટાં કારીગર નહોતાં એટલે માટીની, બેઠેલાં દેવીની એ મૂર્તિ કંઈ મહાન શિલ્પસમી સુંદર કે સુદઢ આકારવાળી ન બનતી. આમ છતાં એ મૂર્તિ ખૂબ પ્યારી અને દૈવી લાગતી. સફેદ, મોટી, ગોળ બે કાંકરીને ઢૂંઢિયા માતાની આંખો તરીકે બેસાડવામાં આવતી. ઊપસેલું નાક અને નાનકડા ખાડા દ્વારા મોં બનાવતાં. ઢૂંઢિયા માતાનું મુખ તેમજ નાનકડા બે હાથ અને નાનકડા બે પગ પ્રભામાસી પળવારમાં બનાવી દેતાં. ઢૂંઢિયા માતાને પથ્થરની એક લાદી પર બેસાડી એકાદ ભીંતને ટેકે આરૂઢ કરાવવામાં આવતાં. તેમને સુંદર મજાની લાલ-લીલી ચૂંદડી ઓઢાડાતી અને પ્રભામાસી ઢૂંઢિયા માતાને કંકુનો સરસ ચાંલ્લોય કરતાં તથા ચોખાના થોડા દાણા ચઢાવતાં.