શિક્ષાવેદાંગમાં ધ્વનિવિજ્ઞાનનું સૈધ્દ્ધાંતિક વિવેચન છે તો પ્રાતિશાખ્યોમાં ધ્વનિવિજ્ઞાનનું વ્યવહારિક કે પ્રયોગિક વિવેચન ઉપલબ્ધ થાય છે.