અમેરિકન મિશનરી જ્હૉન મોટે એક વાર ગાંધીજીને પૂછ્યું કે આપની જિંદગીનો સૌથી વધુ જીવન ઘડનાર (most creative experience) અનુભવ કયો ? ત્યારે ગાંધીજીએ જવાબમાં કહ્યું હતું કે તેમને તેમના જીવનને નવો વળાંક આપનાર ઘણા અનુભવો થયા છે. પણ એ બધામાં પીટર મૅરિત્સબર્ગના સ્ટેશને કડકડતી ઠંડીમાં ગાળેલી રાતનો, અનુભવ સૌથી મોખરે આવે. ‘મારી સક્રિય અહિંસા તે દિવસથી (રાતથી જ!) શરૂ થઈ.’