ગયા અઠવાડિયે છાપામાં સમાચાર વાંચ્યા કે દિલ્હીમાં બે મહિના પહેલાં થયેલી નાનકડાં પ્રધ્યુમ્નનો હત્યારો તેની જ શાળાનો અગિયારમાં ધોરણમાં ભણતો 16 વરસનો છોકરો છે. કારણ શું તો કહે તેને પરિક્ષા નહોતી આપવી અને પેરેન્ટ્સ ટીચર મિટિંગ પણ ટળી જાય તેવું ઈચ્છતો હતો. તે જાણતો હતો કે કોઈ મોટી ઘટના બને તો જ આવું બની શકે એટલે તેણે કોઈ બાળકની હત્યા કરવાનું વિચાર્યું. તે પરિક્ષા અને માતાપિતા તેમ જ શિક્ષકથી કેટલો ડરતો હશે કે આવું બેજવાબદાર, પોતાને અને બીજાઓને નુકશાન કરતું પગલું ભર્યું. એ છોકરાને સજા થવી જોઈએ? કે પછી તેને માટે જવાબદાર આપણી શિક્ષણ વ્યવસ્થા અને સમાજને તેની શિક્ષા કરવી જોઈએ ? આવો વિચાર કોઈને નથી આવતો ગુનેગાર પકડાતાં માઈનરને ય મોટાઓની જેમ ગુનેગાર ગણવા જોઈએ એવા વિધાનો વાંચીને વિચાર આવ્યો કે કેવો સમાજ રચી રહ્યા છીએ આપણે. જ્યાં ગુનેગારોની ઉંમર નાનીને નાની થતી જાય છે. તેમને શિક્ષણ, સંસ્કાર, સંવેદનશીલ અને સમજ આપવાની જવાબદારી શું મોટાઓની નથી? મોટાઓએ થોડાક વરસો પહેલાં જે સમજને ટેકનોલોજી અને પશ્ચિમી અનુકરણમાં બદલી છે તેનું આજે પરિણામ ભોગવી રહ્યા છીએ. બાળકો ગુનેગાર માનસ ધરાવતાં બની રહ્યા છે. એ માટે ફક્ત બાળકને ગુનેગાર ઠેરવીને આપણે વધુ ગુનાઓ કરી રહ્યા છીએ. આપણું શિક્ષણ સતત રેટરેસનું શિક્ષણ બની રહ્યું છે. બાળકે અમુક ટકા લાવવા માટે સિસ્ટમેટિકલી રોબોટની જેમ ભણવું પડે. તેની બીજી કળાઓ કે કશું જ ન કરવાની કળા કે પ્રકૃતિની સાથે એકરૂપ થવાની કળાઓની કિંમત હોતી નથી. એ 16 વરસનો કિશોર સારો પિયાનિસ્ટ બની શકત પણ તેની કિંમત નહોતી, તેણે પરિક્ષામાં સારા માર્ક્સ લાવવા પડશે કારણ કે આપણે ઊભી કરેલી શૈક્ષિણિક સંસ્થાઓમાં માર્ક્સ અને પૈસા બે જ મહત્ત્વના હોય છે. માનવીયતા અહીં શીખવાડાતી જ નથી. બીજા કરતાં આપણે વધારે માર્ક્સ લાવવાના જ તો જ તમે સફળ થઈ શકો. સફળતાને પૈસા અને હોદ્દાની સાથે સાંકળી લેવામાં આવી છે. નિર્દોષ આનંદ લેવાનું આપણે જ ભૂલી રહ્યા છીએ ત્યાં બાળકને ક્યાંથી સહજ આનંદિત રહેતાં શીખવાડી શકાય.