અધ્યાત્મ વિષયલક્ષી કે વસ્તુલક્ષી વિદ્યા નથી. અધ્યાત્મ તો સ્વલક્ષી વિદ્યા છે. આમ હોવાથી અધ્યાત્મવિદ્યાની પદ્ધતિઓ બની શકી નહિ.