વૈશ્યોમાં બે પ્રકાર હતા, એક ખેતી કરતા અને બીજા વેપાર. બ્રાહ્મણો પાસે વિદ્યા હતી અને ક્ષત્રિયો એમની તલવાર ઉપર મુસ્તાક હતા. તો વેપારી વૈશ્યો હવે શું કરે? એમણે એક બાજુથી ધન ભેગું કરવા માંડ્યું. સર્વાઈવ થવા કશુંક તો જોઈએ. વેપારી વૈશ્યોએ બધા નીતિનિયમો બાજુ ઉપર મૂક્યા. ગરીબ ખેડૂતોને લૂંટવાનું શરુ થયું. બધા ક્ષત્રિયો કઈ રાજા મહારાજા તો હતા નહિ. બાકીના જમીનદાર કે ખેતી કરાવતા. એમનું પણ વેપારી વૈશ્યો દ્વારા શોષણ શરુ થયું. કોઈ ખાસ ભણતું તો હતું નહિ. હિસાબ કિતાબ આવડે નહિ. વેપારી જે ચોપડા ચીતરે તે માન્ય. જે અનાજ પાકે તે બધું વેપારીના ઘેર જમા થઈ જતું. અને આખું વર્ષ એની દુકાનેથી લાવીને ખાવું પડતું. ખાવાથી માંડીને કપડા લત્તા કે લગ્ન પ્રસંગે ઘરેણા સુદ્ધાં આ વેપારી દ્વારા ખરીદતા. નરગિસની ‘મધર ઇન્ડિયા’ ફિલ્મ યાદ હશે મિત્રોને. સમાજના એક વર્ગ પાસે પુષ્કળ ધન ભેગું થવા માંડ્યું અને બીજા વર્ગો ગરીબ થતા ચાલ્યા. આમેય બ્રાહ્મણો પાસે ધન તો હતું નહિ. વિદ્યા ઉપર પોતાનો હક જમાવી રાખવા કુપાત્રને આપાય નહિ એવું કહી કોઈ બીજા વર્ગને વિદ્યા આપવાનું માંડી વળાતું. બધા ક્ષત્રિયો રાજાઓ નહોતા તો આ લોકો પણ અભણ રહી જતા. શુદ્રે તો સપનામાં પણ નહિ વિચારવાનું કે વિદ્યા મળશે. જે ક્ષત્રિયો પાસે સત્તા હતી તે લોકો પણ જરૂર પડે ધન વેપારી વૈશ્યો પાસેથી લેતા. ના આપે તો આંખ લાલ કરીને પણ લઈ લેતા. કોઈ ભામાશાહ કે જગડું શાહ એવા પણ હતા કે જેમણે સમાજ પ્રત્યેની ફરજો પોતાનું બધું ધન અર્પણ કરીને પૂરી કરી હોય, પણ આવા ઉમદા નમૂના કેટલા? હવે આ બધામાં ફક્ત સેવા ચાકરી કરી ખાતો શૂદ્ર ક્યાંથી આગળ આવે?