નિજાનંદ! કંથારિયા સાહેબને પૂછીએ કે સ્વાર્થ અને નિજાનંદને સંબંધ ખરો? ‘તો રહેજે શાંતિ-સંતોષે સદાય નિર્મળ ચિત્તે, દિલ જે દુઃખ કે આનંદ કોઈને નહીં કહેજે.’ તો સ્વાભાવિક રીતે મૂર્ખ ઠરવા જેવું થાય. કારણ, કવિ સ્વાર્થમાં નથી જ માનતા એ સ્પષ્ટ છે! ‘કચેરી માંહી કાજીનો નથી હિસાબ કોડીનો, જગત-કાજી બનીને તું વહોરી ના પીડા લેજે.’ = બીજાની પંચાત કે વિવેચનના સ્વાનંદ કે નિજાનંદની એ વાત નથી કરતા એ સ્પષ્ટ થાય છે. તો પછી સ્વ કે આનંદ સાથે ખરું-મોટું શું? અલબત્ત, તેઓ ઈશ્વર ભક્તિની વાત કરે છે, પણ તે સિવાય શું? જવાબ સાચો બધાને જોઈએ. (હા મોટો નહીં!) અને સારો પણ, આ સારા પરથી વિચાર આવ્યો અને જોયું કે, ‘સારું સુખ’ એવું શોધું. જબરાં પરિણામ આવ્યાં- ‘સુખ સારું લાગે છે, પણ તેનું પરિણામ સારું હોતું નથી. દુઃખ ખરાબ લાગે, પણ તેનું પરિણામ સારું હોય છે.’, ‘સુખ હંમેશાં સારું હોતું નથી,’ ‘જાતક સંગ્રહના મત અનુસાર લગ્નથી પાંચમા ભાવમાં શુભ ગ્રહો હોય તો પ્રથમ અવસ્થામાં સારું સુખ મળે છે.’ વાહ! ક્યાંક લખેલું છે, ધર્મ આપણને સુખ-દુઃખ, સારું-નરસું, શુભ-અશુભ એ દ્વંદ્વોમાંથી બહાર નીકળી જવાના બોધ આપે છે. ખેર, ચરકસંહિતા કહે છે- ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષનાં મૂળ ઉત્તમ આરોગ્યમાં છે. કાલિદાસનું પણ એવું જ કહેવું છે કે, ધર્મની સિદ્ધિ માટે સૌથી પહેલું અને સૌથી મુખ્ય સાધન શરીર છે.