વિકસિત અને વિકસતા દેશોનું વર્ગીકરણ બાજુ પર રાખીને આખી દુનિયા વિશે વ્યાપકપણે વિચારીએ તો નાનું છોકરું પણ સમજી શકે એવી હકીકત એ છે કે જગતના વિકાસનો ગ્રાફ્ જે ગતિએ ઊંચો ને ઊંચો જઈ રહ્યો હતો એ ગતિ હવે જાળવી શકાય તેમ નથી.