સંવેદના જાગે એટલે સમજણ ખીલે, સમજણ ખીલે એટલે સદ્ભાવનાનું આભામંડળ રચાય. આવી પુણ્ય ઘટનાને ધર્મ કહેવાય. જ્યાં ધર્મ છે, ત્યાં કર્તવ્ય છે. કર્તવ્યથી દૂર લઈ જાય એવો મર્મ આપણને શા કામનો? હું બહુ દૃઢપણે માનું છું કે મોક્ષ તરફ લઈ જનારા માર્ગને ધર્મ ન કહેવાય. તમે જ્યાં ઊભા હો ત્યાં જ સ્વર્ગ ખડું કરવાની તાકાતને ધર્મ કહેવાય. તમે જ્યારે કોઈ એક સાધર્મિક વ્યક્તિને નોકરી અપાવો છો ત્યારે તેના સમગ્ર પરિવારને રાહત મળે છે. જેની પાસે નોકરી નથી તે વ્યક્તિ માટે તો નોકરી એ જ તેનો મોક્ષ! ભૂખ્યા માણસ માટે ભોજન એ જ મોક્ષ ગણાય. જિજ્ઞાસુ માટે જ્ઞાન મોક્ષ છે. આપણેય આપણું મનગમતું મોક્ષ ખોળી લેવું હોય તો કોણ ના પાડે છે? તમે કોઈ એક ગરીબ પરિવારના વિદ્યાર્થીને ભણવા માટેની ભરપૂર સગવડ-અનુકૂળતાઓ કરી આપો છો ત્યારે તેના એકલાના જ માર્ગમાં નહીં, પણ તેને પૂરી ફૅમિલીના માર્ગમાં અજવાળું પાથરો છો. અજવાળાને ફૂટપટ્ટીથી કાંઈ થોડું માપવાનું હોય? અજવાળાનું તો હોવું જ ઇનફ છે. આપણે શ્વાસ કેટલા લીધા એનાં પલાખાં નથી માંડતા... બસ, શ્વાસ ચાલતો રહેવો જોઈએ... બીજાને શ્વાસ લેવાની અનુÊકૂળતા કરી આપવી એ ધર્મ છે.