આ સંસ્થાના સ્થાપક નાગપુરના ડોક્ટર કેશવરામ બલીરામ હેડગેવાર હતા. સંઘના સ્વયંસેવકો તેમને ડોક્ટર સાહેબ તરીકે સન્માનપૂર્વક યાદ કરે છે. સંઘના સ્થાપના કાળથી અત્યાર સુધી તેની ઉપર ત્રણ- ત્રણ વખત પ્રતિબંધો મુકાયા, પહેલો પ્રતિબંધ ૧૯૪૮માં ગાંધીજીની હત્યા થઈ ત્યારે મુકાયો. બીજી વખત વડાં પ્રધાન ઈંદિરા ગાંધીએ દેશમાં કટોકટીની જાહેરાત કરી ત્યારે ૧૯૭૫માં મુકાયો અને ત્રીજી વખત ૧૯૯૨માં અયોધ્યામાં બાબરી મસ્જિદને તોડી પડાઈ ત્યારે પ્રતિબંધ લદાયો. પરંતુ દરેક પ્રતિબંધ પછી સંઘ વધુ તાકાતવર બનીને બહાર આવ્યો છે.