જે લોકો કૂડકપટમાં રાચતા હોય અન્ય લોકોને છેતરતાં હોય, દગો ફટકો કરતાં હોય, કોઇની રોજી-રોટી છીનવતાં હોય કે તેવી કોશિશ કરતાં હોય તેઓ તેવી જ પરિસ્થિતિમાં જે તે કર્મ બંધનો ઉદય થતાં આવી પડે છે. ક્રોધ, અભિમાન, માયા-કપટ, લોભ-મોહ આટલા મૂળભાવ છે. હાસ્ય, રતિ-ગમો, અરતિ-અણગમો, ભય-શોક, પુરુષ વેદ, સ્ત્રી વેદ, ઉભયવેદ, નપુંસકવેદ વગેરે ઉપરના મૂળ ભાવના સહાયક ભાવ છે. આ બધા ને કારણે આપણા શરીરમાં વિચાર આવે છે. તે પ્રમાણે આપણે ક્રિયા કે પ્રતિક્રિયા કરીએ છીએ. જે મન, વચન, કાયા દ્વારા થાય છે. મન, વચન, કાયાની પ્રવૃત્તિને ‘યોગ’ કહે છે. આ યોગને કારણે કર્મ બનવાની યોગ્યતાવાળા પરમાણુઓ જીવ પોતાની તરફ ખેંચીને પોતાની સાથે ભેળવી દે છે. કેટલા વેગથી, કેટલા રસથી અને કેટલા પ્રમાણમાં જીવે છે.