રાજકારણમાં દોસ્તી અને દુશ્મની કાયમી હોતાં નથી, પરંતુ નેતાઓ તક મળતાં રાજકીય હિસાબ ચૂકતે કરી નાખતા હોય છે. સમયનું ચક્ર પણ ક્યારેક કેવો વિચિત્ર યોગાનુયોગ સર્જે છે. આજથી બરાબર ૨૨ વર્ષ પહેલાં ગુજરાતમાં કેશુભાઈ પટેલની સરકારને મહત્ત્વાકાંક્ષી શંકરસિંહ વાઘેલાએ ઉથલાવી દીધી હતી અને ત્યારથી ગુજરાતમાં હજુરિયા-ખજૂરિયા કાંડ શરૂ થયો હતો. ભાજપનાં અને નરેન્દ્રભાઈ મોદીના વફાદારો હજુરિયા તરીકે ઓળખાતા હતા અને બળવો કરીને શંકરસિંહ વાઘેલા સાથે ખજૂરાહોના રિસોર્ટમાં જનારાઓ ખજૂરિયા તરીકે ઓળખાતા હતા. ભાજપના સુપ્રીમો અટલ બિહારી વાજપેયીએ ત્યારે ગુજરાતમાં ભાજપની સરકાર ટકાવવા વચગાળાનું સમાધાન સાધી સુરેશભાઈ મહેતાને મુખ્યમંત્રી બનાવ્યા હતા. જોકે, વાઘેલા આ ઘટનાક્રમથી બહુ રાજી નહોતા છતાં પણ મને-કમને આ સમાધાન બરાબર ૧૧ મહિના ચાલ્યું અને સપ્ટેમ્બર-૧૯૯૬માં વાઘેલાએ પુન: બળવો કર્યો અને રાષ્ટ્રીય જનતા પાર્ટી રચીને સુરેશભાઈ મહેતાની સરકારને ઉથલાવી નાખી. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ બન્યો ત્યારે વજુભાઈ વાળા ગુજરાત ભાજપના પ્રદેશ પ્રમુખ હતા અને દેવેગૌડા દેશના વડાપ્રધાન. ગુજરાતના રાજ્યપાલપદે ત્યારે કૃષ્ણપાલસિંઘ હતા અને તેમની સામે ભાજપના નેતાઓ કેન્દ્રની કઠપૂતળી હોવાનો આક્ષેપ કરતા… ભાજપ પાસે ત્યારે ચૂંટાયેલા ૧૨૧ ધારાસભ્યો હતા અને શંકરસિંહ વાઘેલાએ દિલીપ પરીખ નામના સાથીદાર દ્વારા ભાજપમાંથી વિખૂટા પડવાની માગણી કરી પક્ષાંતરધારો ન લાગે એ હેતુથી પોતાની પાસે એક તૃતીયાંશ ધારાસભ્યો હોવાનો દાવો કર્યો હતો. સુરેશ મહેતા સરકારને ઉથલાવી દેવાની યોજનાનો માટે ગુજરાતમાં કોંગ્રેસનું અને કેન્દ્રમાં દેવેગૌડા સરકારનું સંપૂર્ણ સમર્થન હતું. ગુજરાત વિધાનસભામાં સુરેશભાઈ મહેતાએ વિશ્વાસનો મત પ્રાપ્ત કર્યો હોવા છતાં ઊડીને આંખે વળગે એ હદે ‘અંચાઈ’ કરીને રાજ્યપાલ કૃષ્ણપાલસિંઘે એ મતલબનો અહેવાલ તૈયાર કરાવ્યો હતો કે, ભાજપ પાસે પુરતી બહુમતી નથી. સુરેશભાઈ મહેતા સરકાર વિશ્વાસનો મત મેળવી લેશે એવી પ્રતીતિ થતાં જ ગૃહમાંના અસંતુષ્ટ ધારાસભ્યોએ અને કોંગ્રેસના કેટલાક ધારાસભ્યોએ મળીને વિધાનસભા સંકુલમાં ભારે તોફાન મચાવ્યું હતું અને માત્ર ૧૫ મિનિટમાં જ રાજ્યપાલે એવો અહેવાલ તૈયાર કર્યો હતો કે, ગુજરાતમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ ભયંકર હદે કથળી ચૂકી છે એટલું જ નહીં, બંધારણીય કટોકટીની નોબત સર્જાઈ છે અને આ અહેવાલના આધારે દેવેગૌડા સરકારે સુરેશભાઈ મહેતાની સરકારને બરતરફ કરવા રાષ્ટ્રપતિ શંકરદયાલ શર્માને ભલામણ કરી હતી. ગુજરાતનાં ધારાસભ્યો ત્યારે વજુભાઈ વાળાના નેતૃત્વમાં રાજભવનથી માંડીને રાષ્ટ્રપતિ ભવન સમક્ષ પરેડ કરીને પોતાની બહુમતી પુરવાર કરતા રહ્યા, પરંતુ આ તમામ કવાયત વ્યર્થ નીવડી. વાજપેયીએ ત્યારે આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ અંગે ખિન્નતા વ્યક્ત કરતાં કહ્યું હતું કે, વડાપ્રધાન તરીકે દેવેગૌડાએ પીઠ પાછળ જાણે ખંજર ભોંક્યું છે અને ગુજરાતનાં મામલે દરમિયાનગીરી નહીં કરે – એ મતલબના આપેલાં વચનનો ભંગ કર્યો છે. આજે બરાબર ૨૨ વર્ષ બાદ વજુભાઈ વાળા કર્ણાટકનાં રાજભવનમાં રાજ્યપાલની હેસિયતથી બેઠા છે અને પૂર્વ વડાપ્રધાન દેવેગૌડા તેમના પુત્ર કુમારસ્વામીને મુખ્યમંત્રી બનાવવા, વિશ્વાસનો મત મેળવવા આમંત્રણની રાહ જોતાં ધરણાં કરી રહ્યાં છે અને ‘વજુભાઈ વાળા અપોઈમેન્ટ આપતાં નથી’ – એ મતલબનો આક્ષેપ કરી રહ્યાં છે ત્યારે ‘કર્મનાં ફળ ન્યારા’-ની ઉક્તિ સાર્થક થતી જણાય છે.