રાષ્ટ્રપતિ નારાયણનની આગવી પ્રતિભાનું પ્રતિબિંબ પાડતું એમનું પ્રથમ પ્રજાસત્તાક દિવસ નિમિત્તનું ભાષણ પ્રજાસત્તાક દિવસના ઐતિહાસિક મૂળ સુધી ગયું હતુંઃ ૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૩૦. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના લાહોર અધિવેશનમાં પંડિત જવાહરલાલ નેહરુના અધ્યક્ષસ્થાને ડિસેમ્બર ૧૯૨૯માં ‘પૂર્ણ સ્વરાજ’નો ઠરાવ કરાયો હતો.