રાણા સાંગા પછી રતન સિંહ (બીજા) મહારાણા બન્યા. જે ૧૫૩૧ના યુદ્ધમાં માર્યા ગયા, એટલે એમના ભાઈ વિક્રમાદિત્ય સિહે મેવાડની રિક્ત ગાદી સંભાળી લીધી. વિક્રમાદિત્ય સિંહ સિહાસન પર આરૂઢ થયા એના ૬ વર્ષ પછી એ પણ મૃત્યુ પામ્યા, ત્યારે એમના નાના ભાઈ મહારાણા ઉદય સિંહ (બીજા)એ મેવાડનું સિહાસન સંભાળ્યું. ઉદયસિંહ (બીજા)એ ઉદયપુરની સ્થાપના કરી. મહારાણા ઉદય સિંહની પણ ૧૫૭૨માં મૃત્યુ થઇ અને મહારાણા પ્રતાપ મેવાડના સીહાસન પર આવ્યા. મહારાણા ઉદયસિંહે અકબર સામેના યુદ્ધમાં ચિતોડ ગુમાવી દીધું (જો કે તેઓ યુદ્ધમાં હાર્યા ન હતા, પણ રાજ સભાના નિર્ણયો પ્રમાણે એમણે સલામત નીકળી જવા માટે સૂચન થયું હતું. જેથી કરીને યોગ્ય સમયે ફરી મુઘલ સેના સામે લડી શકાય.), અને ઉદયપુરને મેવાડની રાજધાની પ્રસ્થાપિત કરી. મહારાણા પ્રતાપનો સંઘર્ષ આજીવન ચિત્તોડ પાછું મેળવવામાં જ વીતતી ગયો. મહારાણા પ્રતાપ પોતાના અનેકો યુદ્ધો છતાં વિદેશી આક્રમણ કારી સામે ઝુક્યા ન હતા. એમના જીવનનું સુથી મુખ્ય યુદ્ધ હલ્દીઘાટીમાં ખેલાયું હતું. જે અનિર્ણાયક રહ્યું હતું, છતાં ચેતકની બહાદુરીએ ફરી મેવાડનું સપનું જીવંત રાખ્યું હતું. એમણે હલ્દીઘાટી યુદ્ધ પછી ૨૦ વર્ષ વનમાં રહીને સંઘર્ષ ચાલુ રાખ્યો હતો. ત્યાર બાદ એમના અંગત સલાહકાર ભામાશાહ દ્વારા મળેલ આર્થિક સહાય દ્વારા શૈન્ય એકત્ર કરીને, સમય સાથે એમણે ચિતોડ સિવાયનું મેવાડ પાછું પણ મેળવી લીધું હતું.