સૂર્યનું ત્રીજું આધ્યાત્મિક સ્વરૂપ જે ઉત્તમ સ્વરૂપ છે તે પ્રાણીમાત્રમાં અંતર્યામી સ્વરૂપે છે. જે મન, બુદ્ધિને પ્રકાશિત કરે છે. બુદ્ધિમાં જે પ્રકાશ આવે છે. જ્ઞાનની વૃદ્ધિ થાય છે, ચેતનાની વૃદ્ધિ થાય છે તેનું પ્રેરકબળ સૂર્યનું આ આધ્યાત્મિક સ્વરૂપ છે. સૂર્યના આધિભૌતિક, આધિદૈવિક અને આધ્યાત્મિક આ ત્રણે સ્વરૂપો એ જુદા જુદા ત્રણ પદાર્થો નહીં, પણ એક જ વસ્તુનાં ત્રણ સ્વરૂપો છે. જેમ બરફ, પાણી અને વરાળમાં એક જ વસ્તુ છે. તેમ સૂર્યનું આ સ્વરૂપ પ્રાણીમાત્રમાં છે. સુદર્શન કહે છે : હે મનુ ! મેં તમને ઉત્તરાયણ સાથે સૂર્યનો સંબંધ - મહિમા દર્શાવ્યો છે. પ્રાણીમાત્ર આ ત્રણે લોકમાં સૂર્યની આ ત્રણે શક્તિઓ - પ્રેરક ઊર્જાને જાણશે અને જીવનમાંથી અજ્ઞાનરૂપી અંધકારને દૂર કરવામાં પ્રવૃત્ત કરશે તે ઉત્તરાયણને ઊજવશે તથા ઉત્તરાયણ પર્વનો આનંદ-ઉલ્લાસ મનાવી મોક્ષને પામશે.