ઉત્ક્રાંતિ પરની સૌથી મૂળભૂત ચર્ચા એવી છે કે શું ઉત્ક્રાંતિ વિષયક સિદ્ધાંત વિરોધાભાસ છે અથવા ધાર્મિક માન્યતાઓ સાથે અસંગત છે તેવું દલીલ છે.