દક્ષિણ આફ્રિકામાં સરકાર સામે જે જોરશોરથી ગાંધીજીએ લડત ઉપાડી હતી તે જોતાં તો લાગે છે કે ગાંધીજી આધારકાર્ડ વિરુદ્ધ લડતના મંડાણ કરત.