ભારતીય ઉપખંડે પશ્ચિમ ખૂણે અરબીસમુન્દ્ર તટે આવેલું છે, ઋગ્વેદની નોંધ મુજબ સ્વયં ચંદ્ર દેવે તે બનાવેલું વિશ્વનું પ્રથમ શિવમંદિર છે, તેથી સોમનાથ નામ પડ્યું. આ મંદિર હિન્દૂ ધર્મના ઉત્થાન પતન અને પુનઃ નિર્માણ નો બોલતો ઐતિહાસિક દસ્તાવેજ સમાન છે, સોમનાથનું પહેલું મંદિર ૨૦૦૦ વર્ષ પહેલાં અસ્તિત્વમાં આવ્યું હોવાનું કહેવાય છે. ઇ.સ. ૬૪૯ની સાલમાં મંદિરનો જીર્ણોદ્ધાર કરી તેના સ્થાને બીજું મંદિર બનાવ્યું. વિધર્મીઓએ 17 વખત વારંવાર આક્રમણ સાથે આ મંદિર ઉધ્વસ્ત કરી, ધન, દૌલત, સમૃદ્ધિ લૂંટી અને અનેક ભક્ત તત્કાલીન રાજા રાણીઓ, સત્તાધીશો એ ઉદારતા થી મદદ કરી સોમનાથ નું પુનઃ નિર્માણ કર્યું અનેક યોધ્ધાઓએ મંદિરને બચાવવા માટે પ્રાણની આહુતિ આપી શહીદી વહોરી હતી, જેમાં લાઠીના તે વખતના રાજા શ્રી હમીરજી ગોહિલે વીરતા-બાહદૂરતા પૂર્વક સામનો કરી પોતાનું બલિદાન આપી શહાદત વહોરી લીધેલી જેની સ્મૃતિમાં આજ પણ મંદિર પટાંગણમાં તેમની પ્રતિમા ઇતિહાસ ને યાદ અપાવે છે, આવા શિવભક્તની શહાદત નો ઉલ્લેખ તે જીવંત શ્રદ્ધા ના પ્રતીક સમી અવિસ્મરણીય યાદને "સોમનાથ ની સખાવત" નામે બિરદાવતા ઐતિહાસિક પુરાવાઓ છે. ભારતના લોખંડી પુરુષ તથા પહેલા નાયબ વડાપ્રધાન સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે નવેમ્બર ૧૩, ૧૯૪૭ નાં રોજ મંદિરનું પુન:ર્નિર્માણ કરવાની પ્રતિજ્ઞા કરી. આજનાં સોમનાથ મંદિરનું તેની મૂળ જગ્યા પર સાતમી વખત નિર્માણ થયું. જ્યારે ડિસેમ્બર ૧, ૧૯૯૫ના દિવસે આ મંદિરનું પુન:ર્નિર્માણ સમાપ્ત થયું ત્યારે તે સમયના ભારતના રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. શંકર દયાળ શર્માએ દેશને મંદિર સમર્પિત કર્યું. ૧૯૫૧માં જ્યારે ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદે જ્યોતિર્લિંગની પ્રતિષ્ઠાન કરવાની વિધી કરી ત્યારે તેમણે કહ્યું કે, "સોમનાથનું આ મંદિર વિનાશ પર નિર્માણના વિજયનું પ્રતીક છે" શ્રી સોમનાથ મંદિર ગુજરાત ના દક્ષીણે સમુદ્ર તટ પર આવેલું અલૌકિક સૌંદર્ય અને આસ્થા ધરાવે છે.