આથી એક સ્વસ્થ મનુષ્યને ગાય દ્વારા ફેલાતા શીતળાનો ચેપ લાગે તો એનું શરીર એની સામે ચોક્કસ પ્રકારનાં એન્ટીબોડી બનાવી, એ ચેપ સામે લડે છે. અલબત્ત, એડવર્ડ જેનરને આ વૈજ્ઞાનિક પાસાનો જરાય અંદાજ ન હતો. આ એ સમયની વાત છે, જ્યારે વાઈરસ જેવી સૃષ્ટીના અસ્તિત્વ વિશે કોઈને જરા પણ ખ્યાલ ન હતો. જેનરે તો માત્ર અવલોકન અને એના આધારે લડાવેલા તર્ક વડે જ આ કાર્યમાં સફળતા હાંસલ કરી હતી. આવા પ્રયોગોમાં વપરાતું દ્રવ્ય ગાય દ્વારા થતા શીતળાના રોગીઓમાંથી મેળવવામાં આવતું હતું લેટીન ભાષામાં ગાય માટે ‘વેક્કા’ શબ્દપ્રયોગ થતો હોવાથી આ દ્રવ્ય ‘વેક્સીન’ નામથી ઓળખાયું. આમ, જે તે રોગનો ચેપ લાગે એ પહેલાં જ શરીરને એના પ્રતિકાર માટે સક્ષમ બનાવી દેવાની આ કાર્યપધ્ધતિનું પ્રથમ સોપાન વાઈરસજન્ય રોગ સામેની લડાઈથી સર થયું હતું. આવનારા હપ્તામાં આપણે આ પગથીયેથી શિખર સુધીની યાત્રા બાબતે વાત કરશું.