એ રીતે કોઈ પ્રજાને જો પોતાનું સહિયારું નસીબ પણ હોય એમ માનીએ, તો કહેવું પડે કે યહૂદીઓ જેવી કાઠા નસીબની બીજી કોઈ પ્રજા આ દુનિયામાં થઈ નથી. ઈ. સ. પૂર્વે ૧૯૦૦માં આ પ્રજા ઇતિહાસના પાના પર પેહેલીવાર દેખા દે છે, એ પછી એવો કોઈ દિવસ નથી ઉગ્યો કે જ્યારે દુશ્મનોએ કોઈ યહૂદીનું લોહી ન વહેવડાવ્યું હોય કે યહૂદીઓએ પોતાના બચાવમાં બીજા કોઈનું લોહી વહેવડાવવું ન પડ્યું હોય!