આવી કુરૂપ બુદ્ધિગર્વિતા લેખિકાએ અંગ્રેજી સાહિત્યની પ્રથમ બદસુરત પરંતુ મેધાવી એવી નાયિકાનું સર્જન કર્યું. ‘જેન આયર’ નવલકથાની નાયિકા જાણે લેખિકાની પ્રતિકૃતિ સમાન હતી. શેર્લોટની જેમ જેન આયર પણ બુદ્ધિગર્વિતા હતી. પોતાના આત્મસમ્માન ખાતર ભલભલા ચમરબંધીને ન બક્ષનાર તથા પોતાના સૌંદર્યના અભાવ પ્રત્યે જાગ્રત હોવા છતાં તે અભાવને પોતાની પ્રતિભા, વિચાર, આત્મબળ તેમજ નૈતિકતાથી હંફાવી દેનાર આ નાયિકાને પોતે રૂપમતી નથી તેનું ગૌરવ હતું ! બુદ્ધિવિહિન રૂપસુંદરીઓને પીઢ, ધનાઢ્ય પુરુષોને આકર્ષવા મથતી જોઈને નવલકથાની નાયિકા જેનને તેમના પ્રત્યે તુચ્છકાર થતો. ‘બસ, રૂપની આટલી જ પહોંચ?’ તે બબડતી. ‘સાચું રૂપ તો યોગ્યતા છે.’ જેનાથી આકર્ષાઈને ભલભલા પુરુષો આ બદસુરત જેનને ઝંખતા હતા. એક અતિસામાન્ય દેખાવ ધરાવતી, આર્થિક રીતે નબળી તથા ગવર્નેસનું ઊતરતું કામ કરતી, એવી જેન આયરમાં એવું તે શું હતું કે વૈભવી કુટુંબોના નબીરાઓ તેનાથી આકર્ષાતા હતા ? જેનને મન પોતાની બુદ્ધિથી અંજાઈને પોતાના તરફ આકર્ષાતા પુરુષો મોટી જીત સમા હતા. આ બધામાં શ્રેષ્ઠ એવો રોચેસ્ટર જેનને લગ્ન કરવા સમજાવી રહ્યો હતો. અને તેમ છતાં કોઈપણ તર્કમાં પોતે ગરીબ હોઈ રોચેસ્ટરને જીતી જવા દે તો તે જેન આયર નહીં. ‘તુમ્હારા ખૂન ખૂન, ઔર મેરા ખૂન પાની ?’ જેવો ફિલ્મી સંવાદ બોલતા સ્પષ્ટવક્તા જેન સહેજેય સંકોચ પામતી નથી. પૈસાના જોરે તેનો પ્રેમી તેની પાસે કંઈ જ મનાવી શકે તેમ ન હતો. તો નીતિમત્તાને ભોગે જેન કોઈપણ ખોટું કામ કરવા પણ તૈયાર ન હતી.