તારાની જોડીમાં ગુરુત્વાકર્ષણ વેગને લીધે દાર્શનિક તારાની સ્થિતિને ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક માપી શકાય છે તથા તેમાં થતા ફેરફારને જોઇ પણ શકાય છે. તારાનું સ્થાન સતત અન્ય તારાની સાથે બદલાતુ રહે છે અને ત્યારબાદ તેના સ્થાનમાં સમયાંતરે પણ ફેરફાર જોવા મળે છે. જો કે આ પ્રકારનું માપ ફક્ત નજીકના તારાઓ ખાસ કરીને 10 પાર્સેક્સ (1 પર્સેક્સ એટલે સવાત્રણ પ્રકાશવર્ષ) જેટલા અંતરમાં જ સારી કામગીરી આપે છે. નજીકના તારાઓ ક્યારેક ઉચ્ચ સાપેક્ષતામાં યોગ્ય ગતિ ધરાવે છે, આથી નક્ષત્ર પ્રકાશમાપક દ્વિસંગીઓ આકાશમાં સર્પાકાર ગતિને અનુસરતા જણાય છે. જો સાથી તારો મુખ્ય તારાને અમુક સ્થિતિમાં ફેરફાર કરવામાં સક્ષમ હોય તો તેની હાજરી પણ અનુમાન લગાવી શકાય છે. દાર્શનિક તારાઓના ઝીણવટભર્યા નક્ષત્ર પ્રકાશમાપક પરિમાણો મેળવવા માટે ખૂબ લાંબો સમય લાગે છે, ત્યાર બાદ સાથી તારાના સમૂહની માહિતી અને ભ્રમણ કક્ષાના સમયગાળા અંગે કોઈ નિર્ણય લઈ શકાય છે.[૩૧]