જે ધાતુના ફળ અને વ્યાપાર એ બન્ને અંશો ભિન્ન-ભિન્ન અધિકરણમાં રહે તે ધાતુ સકર્મક કહેવાય-અર્થાત્ ક્રિયા કરનારો અને જેની ઉપર ક્રિયા થતી હોય તે બન્ને અલગ-અલગ હોય તેવા ધાતુને સકર્મક કહેવામાં આવે છે. ૫