ખેર, લેખમાં આગળ વધવા હું ઈન્ટરનેટ ખોલું છું. જોવા માટે કે બીજાં લોકો ‘મા’ વિશે શું કહે છે, શું વિચારે છે. મારા આશ્ચર્ય વચ્ચે બહુ ઓછા ક્વૉટેશન્સ મળ્યાં. કદાચ બધાની ‘મા’ વિષેની માન્યતા ફરી ફરીને એક શબ્દમાં આવી જાય છે. પ્રેમ. પ્રેમ હંમેશાં સ્થાયી જ હોય છે. કોઈ પણ ઉશ્કેરણી, ક્રાંતિ કે ઉત્ક્રાંતિ છતાંય. નેટ ઉપર આ બે ક્વૉટેશન્સ પર મારું ધ્યાન ગયું. નાની બાળકીને કોઈએ પૂછ્યું, ‘તારું ઘર ક્યાં છે ?’ એણે જવાબ આપ્યો, ‘મમ્મી જ્યાં છે ત્યાં.’ (કેઈથ બ્રૂક્સ) ‘મોટા ભાગની બીજી સુંદર વસ્તુઓ બે, ત્રણ, ડઝન કે સોમાં આવે છે. જેમ કે ગુલાબનો દસ્તો, તારાઓ, સૂર્યાસ્ત, મેઘધનુષ, ભાઈઓ, બહેનો, માસીઓ, કોમરેડ્સ કે પછી મિત્રો. પણ માતા તો આખી દુનિયામાં માત્ર એક જ.’ (કેઈટ ડી. વીગીનસ) નિરાશા અને ગુસ્સાથી ભરપૂર જેમ્સ જોય્સ કહે છે : ‘આ છાણનાં પોદળાં જેવી ગંધાતી દુનિયામાં બીજું કાંઈ પણ અનિશ્ચિત હોય શકે, માતા તો નથી જ.’ હાશ ! લેખની શરૂઆતમાં જે કન્ફ્યુઝન અને ડાઉટ્સ હતાં તે હવે વિખરાય ગયાં. મારી સૌથી વ્હાલી વ્યક્તિ માટે લખવું અઘરું નહીં પડે. એટલાં માટે નહીં કે હું એને વિષે બધું જ જાણું, પણ એટલાં માટે કે એની કોઈ મર્યાદા પણ મારે માટે મહત્વની છે જ નહીં !