શિક્ષણ અને કેળવણી માં કેળવણી શબ્દ નો અર્થ ઘણો વ્યાપક છે .શિક્ષણ જયારે ડીગ્રીનું મોહતાજ બની રહ્યું છે અને ડીગ્રી નું સંકલન નોકરી સાથે થઇ રહ્યું છે ત્યારે માર્ક્સ નું મહત્વ વધી રહ્યું છે .અને શિક્ષણને હવે દેશના સીમાડા નથી નડતા એટલે વિશ્વ ફલક પર શિક્ષણ લેવાની ઘેલછા આ માતૃભાષા ના હ્રાસ માટે પરોક્ષ રીતે જવાબદાર ગણી શકાય .ભૌતિકવાદ નો ઝોક આ સિવાય ની ઘણી બધી વાતો માં જીવન ને જોખમી બનાવી તો રહ્યો છે પણ એના પરિણામો દૂરગામી હશે ..એટલે અંગ્રેજી માં શિક્ષણ નું માહાત્મ્ય વધી ગયું છે .ઈન્ટરનેટ થી દુનિયા ખરેખર મુઠ્ઠી માં સમાઈ ગયી છે એટલે એના ઉપયોગ માં પણ અંગ્રેજી તો છે જ .આપણે આપણું મગજ પરોપજીવી બનાવી દીધું છે .આંગળીને ટેરવે ઈન્ટરનેટ હોય ત્યાં પોતાની પોતીકી વિચારસરણી કેવી રીતે સંભવી શકે ???!!!