તમે જુઓ તો ખરાં ! એની આધ્યાત્મિકતા, એની સાયકૉલૉજી, એનું સ્ત્રીત્વ ! આવી શકુન્તલા જ ભરતને જન્મ આપી શકે. જે ભારતદેશનું આપણને ગૌરવ છે અને જે ભરતને કારણે છે એનાં મૂળ શકુન્તલામાં છે, દુષ્યન્તમાં નથી. એ કથા મહાભારતમાં તો એક ઉપાખ્યાન છે માત્ર, બહુ મોટી કથા નથી; પણ તમે એના સંવાદો તો જુઓ ! આમ, માણસને જીવવાનું જોર આપે. આજની સ્ત્રીઓ પાસે આ શકુન્તલાની કથા નથી. કાલિદાસની શકુન્તલા તો મૂર્છા પામી ગઈ ! બહુ રૂપાળી છે, લાગણીવાળી છે, સુન્દર છે, એની કાંઈ ના નહીં, પણ એ મૂર્છા પામી ગઈ, પણ આ તો બેભાન થતી જ નથી, અને મેં એક જોયું પણ છે મારી આસપાસનાં માણસોના જીવનમાં અને ખુદ પોતાના અનુભવમાં કે એકે પ્રસંગ એવો હોતો જ નથી કે બે-ભાન થઈ જવાય. જો તમે અંદરથી નક્કી કરો કે આ પળનો સામનો કરવાનો જ છે, ત્યારે નબળામાં નબળું માણસ ઊભું થઈ શકે છે. શકુન્તલા પાસેથી કેટલું બધું બળ માણસને મળે એવું છે !