જો તમારે લોકોને એમાં જોડાવા પ્રેરવા હશે તો એમને માત્ર આંકડા બતાવવાથી નહિ ચાલે. એમને કાર્યની મનુષ્યજીવન ઉપર થયેલી અસરથી વાકેફ કરવા પડશે. જેથી લોકોને સમજાય કે ભોગ બનેલા પરિવારો માટે એક જીવનને બચાવવાનું કેટલું મૂલ્ય છે. મને યાદ છે, થોડા વર્ષો પહેલાં હું વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય પંચની સભામાં ડાવોસ ગયો હતો. લાખ્ખો લોકોનો જીવ બચાવવા માટેની ચર્ચાઓ થતી હતી. લાખ્ખો ! માત્ર એક વ્યક્તિને બચાવવાનો રોમાંચ કેવો હોય ! – એનો લાખ્ખો સાથે ગુણાકાર કરો…. છતાં મારા માટે એ અત્યંત કંટાળાજનક સભા હતી. સૌથી વધુ કંટાળાજનક. એટલી બધી કે હું પોતે એ સહન ન કરી શક્યો. આ અનુભવ મને એટલા માટે વધુ આકર્ષક લાગ્યો કે હમણાં જ હું એક કાર્યક્રમમાંથી આવ્યો છું જ્યાં અમે કોઈ સોફટવેરના 13માં સંવર્ધનને રજૂ કરી રહ્યા હતા. લોકો રીતસરના કૂદી કૂદીને બરાડા પાડીને પોતાની ઉત્તેજના વ્યકત કરતા હતા. સોફટવેર માટે લોકો ઉત્તેજિત થાય એ મને ગમે – પણ લોકોના જીવ બચાવવા માટે આપણે વધુ ઉત્તેજના શા માટે જન્માવી નથી શક્તા ? તમે લોકોને ઉત્તેજિત નથી કરી શકતા – સિવાય કે એમને એની અસર બતાવો – એમની સંવેદના જગાડો. અને એ કઈ રીતે થઈ શકે – એ વળી જટિલ પ્રશ્ન છે. તેમ છતાં હું આશાવાદી છું. હા, અસમાનતા આપણે ત્યાં હંમેશની છે, પણ જટિલતાની વચ્ચેથી માર્ગ કાઢવા માટેનાં સાધનો આપણી પાસે હંમેશાં નહોતાં. એ નવાં છે – આપણી મોટા ભાગની નિસબતમાં એ ઉપયોગી થઈ શકે તેમ છે. અને એટલે આપણું ભવિષ્ય ભૂતકાળ કરતાં જુદું થઈ શકે છે.