ભૂતકાળમાં ડોકિયા કરશો તો પહેલાં માત્ર હિંદુ- મુસ્લિમ વચ્ચેનાં વૈમનસ્યના સંદેશાઓ ફરતા હતા. છેલ્લાં ત્રણ- ચાર વર્ષથી હિન્દુઓની બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, રઘુવંશી, પાટીદાર, વણિક,કોળીસમાજ આવા વિવધ સમાજોના સંગઠનો વધ્યાં છે. વ્હોટ્‌સએપ પર આવા જ્ઞાતિ પ્રશસ્તિના મેસેજીસ ફરતા થયા છે. આ બધાને ડામવાની ક્ષમતા જો શાસકો નહી ધરાવે તો વિશ્વ સત્તા બનવાના સપના જોવા નકામાં સાબિત થશે.છાશવારે જ્યાં ઈન્ટરનેટ પર પ્રતિબંધ મુકવાની જરૂર પડે ,જ્યાં સતત લોકો ભયના ઓથાર નીચે જીવતા હોય. જ્યાં રાજ્યે રાજ્યે અનેક જ્ઞાતિઓ ફૂટી નીકળતી હોય અને એ બધી જ જ્ઞાતિઓ મન ફાવે ત્યારે રસ્તાઓ પર ઉતરી જાહેર સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડતી હોય. વિદેશમાં પોતાનાં દેશના વડાપ્રધાન માટે જાહેરમાં ઉમટી પડીને લાખો- કરોડો રૂપિયા વહાવનારા લોકો પોતાની માંગ પૂરી ન થયે જો એ પૈસા પાછા માગવાની ધમકીઓ આપતી ઉઘરાણી કરતા હોય એ દેશના નાગરિકો,વડાપ્રધાન કે યૌવનધન પર વિશ્વાસ કરીને વિદેશી કંપનીઓ રોકાણ કરશે?સ્કુલ- કોલેજને બ્રોડબેન્ડથી જોડી દેવાની ભલે વાતો થતી હોય.જ્યાં વિદ્યાસહાયકો ફિક્સ પગારથી કામ કરતા હોય. જ્યાં સરકારી અધિકારીઓ ફેસ ડિટેકટરથી હાજરી પુરાવવાની હોય ત્યાં પણ હાજર ન રહેતા હોય. વર્ષે કરોડો રૂપિયાનો પગાર લેતા સરકારી કર્મચારીઓ લેઈટેસ્ટ ટેકનોલોજીના કોમ્પ્યુટર બેસીને કામ કરવાને બદલે ગેઈમ રમતા હોય. અબજો રૂપિયાનો ખર્ચ કર્યા પછી પણ જો કુદરતી કે કૃત્રિમ આફતનાં સમયે ઉપકરણોનો ઉપયોગ કરીને પહેલા કે પછી આફત ટાળી શકાતી ન હોય તો ગમે તેવી ટેકનોલોજી લાવવાથી કોઈ ફેર નહીં પડે. માનસિકતા બદલાશે તો ફર્ક પડશે. આખી સિસ્ટમને રીબૂટ કરવી પડશે. જેમ સસ્તાં ફોન આવ્યા તેમ ઈન્ટરનેટ સસ્તું થવું જોઈએ. લોકોને તેના વપરાશ વિશેની સમજણ મળે તેવા પ્રયત્નો થવા જોઈએ. સાઈબર ક્રાઈમ પ્રિવેન્શન માટેની સ્ટ્રોંગ સિસ્ટમ હોવી જોઈએ. અંગત લાભ માટે જ્ઞાતિવાદ ભડકે નહી તેવા પ્રયત્નો થવાં જોઈએ.