ભારતીય સ્વાધીનતા માટે કરવામાં આવેલો સંપૂર્ણ સંગ્રામ અથવા આંદોલન ભારતમાતાની પૂજામાંથી જ પ્રેરિત કરનાર રાષ્ટ્રગીત ‘વંદે માતરમ્’ રાષ્ટ્રની સ્વતંત્રતા માટે સેંકડો, હજારો યુવાનોને પોતાનું ભવિષ્ય તથા જીવન બલિદાન કરવાની પ્રેરણા આપતું કહ્યું છે. અનેક યુવાનોએ ‘વંદે માતરમ્’ ગાતાં ગાતાં ફાંસીના ફંદાને ગળે લગાડ્યો હતો. ભારતમાતા ભારતીય રાષ્ટ્રીયતા તથા દેશભક્તિની પ્રતીક બની ગઈ છે.