ગ્લોબલાઈઝેશનની વાતો કરનાર દેશમાં ટ્રેડ વૉર શરૂ કરવાની નોબત આવી છે. જે દેશે ગ્લોબલાઈઝેશન શરૂ કર્યું હતું તે જ દેશોની ઈકોનોમી હાલકડોલક થઈ ગઈ છે. હવે આ દેશોને પોતાની ઈકોનોમી બચાવવા માટે અને પોતાનું ઉત્પાદન વેચવા માટે આયાત ડયૂટી લાદી છે, અને કેટલીક ચીજવસ્તુઓ પર આયાત ડયૂટીમાં વધારો કર્યો છે. ટ્રેડ વૉર દેશના અન્ય દેશો પર તેની વિપરીત અસરો ઉદભવશે, તેમાં ભારતને પણ અસર થઈ શકે છે. હાલ તો અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે ટ્રેડ વૉર શરૂ થયું છે. પણ તેની લાંબાગાળે એશિયાઈ દેશો પર ગંભીર અસર પડશે, તે વાત નક્કી છે. એક દેશ બીજા દેશમાં જઈને બિઝનેસ કરે, ઑનલાઈન સર્વિસ કે પ્રોડક્ટ પ્રોવાઈડ કરે, તેવા બિઝનેસ હબને ખૂબ મોટું નુકશાન જશે. અમેરિકાએ ટ્રેડ વૉરની શરુઆત કરી છે. સૌથી પહેલાં અમેરિકાના પ્રેસિડેન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચીનની 1300 વસ્તુઓ પર 60 અબજ ડૉલરની આયાત ડયૂટી લાદી દીધી છે. તેની સામે ચીને પણ આકરો જવાબ આપ્યો છે અને અમેરિકાને ચેતવણી આપી દીધી છે કે તેઓ ટ્રેડ વૉરથી ડરતા નથી. સામે વળતો હૂમલો કરતાં ચીને 3 અબજ ડૉલરની પડતરવાળી વસ્તુઓ પર ટેરિફ લગાવી છે. ખરેખર જોવા જઈએ તો ચીન ઉપરાંત કોરિયા, જાપાન જેવા એશિયાઈ દેશો પણ યુએસથી આયાત કરતાં નિકાસ વધારે કરે છે. એવામાં ટ્રમ્પ આગામી દિવસોમાં આવા દેશો સાથેની ટ્રેડ પૉલીસીને પણ કડક કરી શકે છે, અને જો આમ થશે, તો એશિયાઈ દેશોની આર્થિક હાલત વધુ બગડશે. બધા દેશોના બેલેન્સ ઓફ પેમેન્ટની સ્થિતિ કથળી જશે. જો અમેરિકા અન્ય દેશોની ચીજવસ્તુઓ પર આયાત ડયૂટી લગાવશે તો અન્ય દેશો પણ ચીનની જેમ અમેરિકા સામે વધુ સખત પગલાં લઈ શકે છે. એ પછી અમેરિકાની આર્થિક સ્થિતિ સુધરવાને બદલે વધુ કથળશે તે પણ હકીકત છે. જેથી ટ્રમ્પે કોઈપણ પગલાં ભરતાં પહેલા 100 વાર વિચાર કરવો પડશે. કારણ કે અર્થશાસ્ત્રીઓએ ગ્લોબલાઈઝેશન કરીને જ દેશ અને દુનિયાને વધુ નજીક લાવ્યાં હતાં, અને તેના થકી જ દેશ અને દુનિયાના દેશો વધુ ધનવાન બન્યાં છે.