૧૯૪૫ની એ શાળાઓ, આઝાદીની લડાઈ માટે દેશભક્તિનો ચારેબાજુ ફૂંકાતો વંટોળ, ગરીબ તથા અશિક્ષિત ભારતીયો વચ્ચે શિક્ષણ અને જીવનના મૂલ્યો શીખવવાની જ્યોત હંમેશા સળગતી રાખવી કોઈ નાની વાત તો નહોતી જ ! બસો વર્ષના ઇતિહાસમાં અંગ્રેજ સરકારે દેશની સ્થિતિ ખોખલી અને લાચાર બનાવી દીધી હતી. રાજા રામમોહનરાય, માદામ કામા જેવા મહાન સમાજ સુધારકો સાથે જાનકીબેન જેવા નાના નાના તારલાઓ શિક્ષણ અને સદવિચારોના બીજ ભાવિ પેઢીમાં રોપવા સતત સમર્પિત રહેતા હતા. જાનકીબેન જેવા દૂરંદેશી શિક્ષિત લોકોને ખબર હતી કે આ દેશના યુવાનોને સ્વતંત્રતા મળ્યા પછી પણ પ્રગતિ અને મૂલ્યોની જાળવણી માટે શિક્ષણ તો આપવું જ રહ્યું. બાળલગ્નનો શિકાર બન્યા પછી નાની ઉંમરે વિધવા હોવાનું કારમું દુઃખ ગુનેગારની જેમ ભોગવ્યા છતાં જાનકીબેને સમાજ અને દેશનો એક નાનકડો ખૂણો પ્રકાશિત કરવાનો દ્રઢ નિશ્ચય કર્યો હતો. સતયુગ હોય કે કલયુગ હજારો જાનકીએ અગ્નિપરીક્ષા પાસ કરી જ છે. જાનકીબેન પણ ક્યાં એ સામાજિક ક્રૂરતાની અગ્નિપરીક્ષામાંથી બચી શક્યા હતા?