આખું જગત જાણે છે કે મુખ્યત્વે જીવદયાના સિદ્ધાંત પર જૈન ધર્મ રચાયેલો છે અને ‘જીવદયા’ શબ્દની સાથે કરુણા, અહિંસા, મૈત્રી તથા ક્ષમાપના જેવી ભાવનાઓ આપોઆપ જોડાયેલી રહે છે. પર્યુષણ દરમિયાન આ ચારેય ભાવનાઓ વધારે મજબૂત અને સક્ષમ બને એ હેતુથી જૈનો વ્રત-તપ કરે છે. માણસ અલ્ટિમેટલી માણસ જ હોય છે. ગમે તેટલી કાળજી રાખે તો પણ અજાણતાંય એનાથી કશુંક ખોટું થઈ જાય એ પોસિબલ છે. જે કંઈ ખોટું થઈ ગયું હોય અથવા ઇરાદાપૂર્વક કંઈ ગલત કામ કર્યું હોય તો એમાંથી પ્રાયશ્ચિત્તપૂર્વક બહાર નીકળવાનું પવિત્ર પર્વ એટલે પર્યુષણ પર્વ.