જુઠ્ઠું અને ખોટું આ બે શબ્દો પણ આપણે બરાબર સમજી લેવા જોઈએ. આપણી પાસે કોઈપણ ઘટના કે પ્રસંગ વિશે બધી જરૂરી માહિતી હોય અને છતાં પૂરી સમજણ સાથે કાળાને ધોળું કહીએ ત્યારે એ જુઠ્ઠાણું છે પણ કોઈક ગેરસમજને કારણે દોરવાઈને પ્રામાણિકતાપૂર્વક ખોટો મત ધરાવીએ અને એ મતને કારણે જે બોલીએ એ ખોટું હોય એ બને. જુઠ્ઠાણામાં જાણીબૂજીને લુચ્ચાઈપૂર્વક કહેવાયેલી વાત હોય છે. આ જુઠ્ઠાણાને અંગ્રેજીમાં કહેવું હોય તો આપણે lie કહી શકીએ પણ પેલી ખોટી વાતને તો untrue જ કહેવાય. આ તફાવત સમજ્યા પછી હવે આપણે આપણી જાતને ચકાસવી જોઈએ કે દિવસભર આપણે જે કંઈ બોલીએ છીએ એમાં કેટલું જુઠ્ઠું હોય છે અને કેટલું ખોટું હોય છે. એક માણસ સવારે રોજની જેમ ઓફિસે જઈ રહ્યો છે ત્યારે એના મનમાં સાંજે મિત્રો સાથે ગોઠવાયેલી પાર્ટીનું આયોજન રમતું હોય છે. આ પાર્ટીમાં જવાના કારણે સાંજે એ ઘરે પાછા ફરવામાં મોડો પડવાનો હોય છે. પત્ની રોજની જેમ સહજ ભાવે પૂછે છે – ‘સાંજે ક્યારે આવશો?’ પેલો ચતુરસુજાણ પતિ સાચું કહેવાય છતાં જે ખોટું જ હોય એવા વાક્યમાં જવાબ વાળે છે – ‘સાંજે હું સાત વાગ્યા પછી આવીશ.’ હવે આમાં બને છે એવું કે જો એ રાત્રે દશ વાગ્યે પણ આવે અને પત્ની પૂછે કે આટલું બધું મોડું કેમ થયું તો પેલો ‘સત્યવક્તા’ પતિ એને તરત જ કહેશે – ‘મેં તો તને કહ્યું જ હતું કે હું સાત વાગ્યા પછી આઠ, નવ, દશ, અગિયાર કે બાર સુધ્ધાં વાગવાના તો છે જ. આ પરમ અસત્યાચરણ આચર્યું.