આણંદમાં ખેડૂત કીશીભાઇ પટેલ અને માતા લખીબાના પરિવારમાં ૨૨ ઓક્ટોબર ૧૯૦૩ના રોજ જ્ન્મેલા ત્રિભુવનદાસ પટેલ બાળપણથી જ ખંતીલા, હોંશિયાર અને ગજબની ગ્રહણશક્તિ ધરાવતા, વાંચેલુ ં તરત યાદ રહેતું. નવું-નવું શીખવા, કરવાની ધગશ જાણે ગળથૂથીમાંથી જ મળેલી. પ્રાથમિક શિક્ષણ નંદિની ધર્મશાળા આણંદ પ્રાયમરી સ્કૂલ અને ત્યારબાદ ન્યુ ઈંગ્લિશ સ્કૂલમાં જે આજની ડી. એન. હાઇસ્કૂલ. સંસ્થામાં શિક્ષણ મેળવી વધુ અભ્યાસ માટે ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાં જોડાયા. જ્યાં તેઓ મહાત્મા ગાંધીજીના સંપર્કમાં આવતા જ તેઓની વિચારસરણી, ફિલોસોફીથી પ્રભાવિત થઇ સમાજના ગરીબ વર્ગ, દરિદ્રનારાયણો પ્રત્યે સહાનુભૂતિ પ્રગટી. ૧૯૧૮માં થામણા ગામના મોતીભાઇ પટેલના પુત્રી મણિબહેન સાથે તેઓના લગ્ન થયા.