મનુષ્ય જરા સ્વચ્છ રહેતાં શીખે છે, ત્યાં તે બીજા બધાંને અસ્વચ્છ ગણી તેમના પ્રત્યે તિરસ્કારથી જુએ છે. મનુષ્ય જરા સંયમી બને છે, ત્યાં તો તેને જગત બધું અસંયમી લાગે છે. પોતે ભણે તો પોતાને અભણથી ચડેલો માને; પોતે કાંઈ કરે, તો ન કરી શકે તેમની સામે જોઈને મોઢું મરડે. આનું નામ અવગતિ. પોતાની શ્રેષ્ઠતાનું ભાન, ને તેથી બીજાને હલકાં ધારવાની વૃત્તિ, એ પ્રગતિના માર્ગની રોધક છે. સાચી પ્રગતિનાં લક્ષણ આ છે : જાત પ્રત્યે અસંતોષ કે ‘ક્યાં પૂરતું ચડી શકીએ છીએ ?’ જેઓ ચડ્યા છે તેમના પ્રત્યે સન્માન કે, ‘તેઓ કેટલું બધું ચડ્યા છે !’ અને નથી ચડ્યા તેમના પ્રત્યે તીવ્ર લાગણી કે, ‘એ બધા ક્યારે ચડશે ?’