અને શોધનારને લેખકના નિજાનંદનું રહસ્ય પણ અહીં જ સાંપડી રહે છે. જીવનના જે આનંદમાંથી સાહિત્ય જન્મવું જોઈએ એ સર્જકની પોતાની આગવી શક્તિનો આનંદ છે. એ એવી દ્રષ્ટિનો આન્ંદ છે જે દ્રષ્ટિ એને મળી છે તે બીજા પાસે નથી. પણ એ વાચકની સમજશક્તિને ઉપેક્ષાથી જોનારા એકાકી માણસભીરુનો આનંદ નથી. વેદનામાંથી, સુખમાંથી, દુઃખમાંથી, અનુભવમાંથી જે આનંદ એને સાંપડ્યો છે એમાં વાચકોને ભાગીદાર બનાવવા માટે એણે કોઈક રીતે પોતાની જાતને વ્યક્ત કરવી પડે છે; અને એવી રીતે એક સર્જક જ્યારે સમભાવપૂર્વક પોતાની જાતને વ્યક્ત કરે છે ત્યારે કાળની ટક્કર ઝીલી શકે એવું સાહિત્ય નીપજે છે. આવું સર્જન જ નિજાનંદી બની શકે. ઘણી વખત આ આનંદ કલ્પનાની સરહદ પાર કરી જાય છે ત્યારે શંકરાચાર્ય, તુલસીદાસ, કાલિદાસ, મીરાં અને નરસિંહ જેવી વાણી મળે છે.