લિયો ટોલ્સટોય રશિયાના મહાનચિંતક અને સાહિત્યકાર છે. રશિયાના યાસનાયા-પોલિયાના ગામમાં ૯-૭-૧૮૨૮માં તેમનો જન્મ થયો. પિતા નિકોલસ લશ્કરી અધિકારી, માતા મેરી. નાની ઉંમરે માતાનું અવસાન થયું. દયાળુ આયા રશિયાનાએ ઉછેર્યા. ગામમાં જ ભણી, મોસ્કો જઈ કાયદાનો અભ્યાસ કર્યો, ત્યારબાદ તેઓ કોકેસસ યુદ્ધ મોરચે ગયા અને માનવતાસભર વાર્તાઓ પણ લખી. તેમણે આખા યુરોપનો પ્રવાસ કર્યો. બાળકો, ખેડૂતો, મજૂરો દલિતો માટે શાળાઓ ખોલી. ૫૦મે વર્ષે સંસાર અને સાહિત્યમાં કોઈ રસ રહ્યો નહીં. ચિંતકો-ધર્મ-તત્ત્વવિચારનું ચિંતન વધ્યું. અમીર કુટુંબમાં જન્મ્યા છતાં સાદું, ધાર્મિક નીતિમયજીવન જીવ્યા. રાજાશાહી ઝારશાહી અને ધર્મસામ્રાજ્યમાં કચડાતી રશિયન પ્રજાને તેમણે આત્મજાગૃતિ આપ્યા. સમગ્ર જીવન માનવતાની સેવામાં વિતાવ્યું. આખરે ઈ.સ. ૧૯૧૦માં તેમણે આસ્ટોપાવામાં દેહ છોડ્યો.