કોંગ્રેસ એવી એક દિશામાં જ ચાલનારી પાર્ટી રહી છે. આઝાદીની લડતમાં મુખ્ય ભૂમિકાને કારણે નાનામાં નાના ગામની નેતાગીરી આ પક્ષ સાથે હતી. પ્રથમ સાડા ત્રણ દાયકા દરમિયાન સત્તા આપોઆપ મળતી રહી. કાર્યકરો ઊભા કરવાની, નવું નેતૃત્ત્વ ઊભું કરવાની કોંગ્રેસને જરૂર નહોતી. રાજ્યોમાં પ્રાદેશિક પક્ષો ઊભા થવા લાગ્યા હતા. લોકોએ એકાદ મુદત તેમને આપી, પણ કોંગ્રેસના શાસન કરતાંય નબળું શાસન મળ્યું એટલે વળી કોંગ્રેસને સત્તા આપી. કોંગ્રેસને આ દિશા ફાવી ગઈ હતી. વચ્ચે એકાદ મુદત ભલે બીજા શાસન કરી લે, સત્તા ફરી પોતાની પાસે આપોઆપ આવશે.