પૃથ્વી પર આજે જેટલાં મંદિરો, દેવળો, મસ્જિદો, દેરાસરો, પેગોડા અને ગુરુદ્વારા હોય, તે બધાં જમીનદોસ્ત થઇ જાય પછી પણ ધર્મ નામની ચીજ બચે ખરી? હા, બધાં જ ધર્મનાં સ્થાનકો ખતમ થાય, તોય પૃથ્વી ધર્મવિહીન ન થાય. કદાચ એમ બને કે પૃથ્વી પર ખરેખરો ધર્મ ફરીથી ઉદય પામે. ધર્મ સાથે જોડાયેલી એક પણ ઇમારત પૃથ્વી પર ન હતી, ત્યારે પણ ધર્મ તો હતો જ! આજની દુનિયામાં તો ધર્મનું ‘ઇમારતીકરણ’ થયું છે. પરિણામે ધર્મતત્ત્વ ગૌણ બન્યું છે અને ઇમારતની બોલબાલા બહુ વધી પડી છે. સાચી ધાર્મિકતાનો વિકાસ થાય, તે માટેની પૂર્વશરત એ છે કે ખોટી ધાર્મિકતા ક્ષીણ થાય. સંત જલાલુદ્દીન રૂમી સાચું જ કહી ગયા: ‘જગતમાં બનાવટી સોનું છે, એ બતાવે છે કે ક્યાંક અસલી સોનું હોવું જ જોઇએ.’