વિચાર ચેતનાનો આવિષ્કાર છે. વિચાર વ્યક્તિને ઘડે છે. તેમ સમાજ પણ ઘડે છે. સંસ્કૃતિ આચારથી ઓળખાય છે પણ ઘડાય છે વિચારથી. વિચાર દ્વારા ઘડતરની પ્રક્રિયા સતત ચાલતી રહે છે. વિચાર પ્રયોગની પ્રેરણા આપે છે. પ્રયોગ દ્વારા મૂલ્યો નિશ્ચિત થાય છે. વ્યક્તિગત મૂલ્યો જ્યારે સમષ્ટિગત બને ત્યારે જે નિષ્પન્ન થાય તે સંસ્કૃતિ. અથર્વ વેદના પ્રસિદ્ધ સૂક્ત ‘आ नो भद्राः क्रतवो यन्तु विश्वतः’ માં વિચારને ક્રતુ સમાન ગણવામાં આવ્યો છે. વિચારની શક્તિ યજ્ઞ જેટલી છે અને એટલે જ ચારે બાજુથી સારા વિચારની .અભિપ્સા સેવવામાં આવી છે