ગુરુકુલો દેશમાં સંસ્કૃત અને સંસ્કૃતિની દરકાર લેવાનું મોટું માધ્યમ છે. ગુરુકુલ શિક્ષણની વ્યવસ્થા દરેક જિલ્લામાં હોવી જોઈએ અને તેમાં સમાજના દરેક વર્ગના લોકો સામેલ હોવા જોઈએ. ડૉ.મોહન ભાગવતે કહ્યું હતું કે, ‘શિક્ષણ સ્વતંત્ર અને સમાજ આધારિત હોવું જોઈએ. સરકાર તેને પોષે અને બાધાઓને દૂર કરવાનું કામ કરે, પરંતુ સમાજે સરકાર પાસેથી અપેક્ષા ન રાખવી એ જ શ્રેષ્ઠ વ્યવસ્થા છે.’ ગોવિંદદેવ ગિરીએ બીજી આઝાદી પર ભાર મૂકતા કહ્યંુ હતું કે, મેકોલેના શિક્ષણમાંથી દેશને આઝાદ કરાવવા બીજી ક્રાંતિની જરૃર છે. અઢારમી સદીમાં આપણી પૂર્વની શિક્ષણ પ્રણાલીને બદલી દેવામાં આવી. અંગ્રેજોએ ભારતને સાક્ષર બનાવ્યો પણ સુશિક્ષિત નથી બનાવ્યો. રાહુલ ભદંતે બોધીએ કહ્યું કે, પ્રાચીન શિક્ષણ પદ્ધતિને કારણે જ બુદ્ધે કરેલા ધર્મનો પ્રચાર આજે ૧૨૦ દેશોમાં ફેલાઈને યશ પતાકા લહેરાવી રહ્યો છે.