સૌરાષ્ટ્રના સંતસાહિત્યમાં કંઠસ્થ પરંપરાથી જળવાયેલી ભજનવાણીમાં મહાપંથની સાધના ધારા સાથે સંકળાયેલાં ભજનિક સ્ત્રી સંતોની વાણીનો મહિમા અનોખો છે. ખૂબ જ પ્રાચીન સમયથી અત્યંત વ્યાપક રીતે અને છતાં ગુપ્તમંત્રો તથા વિધિવિધાનો દ્વારા આજ સુધી જીવંત રહ્યો છે. મહાપંથનો મુખ્ય સિદ્ધાંત છે માનવમાત્રની સમાનતા. તમામ જીવો રજ અને બીજથી ઉત્પન્ન થાય છે‚ સમગ્ર સૃષ્ટિ ઉત્પત્તિનું રહસ્ય પણ રજ અને બીજમાં જ છે. આ રજ-બીજની સાચી ઓળખાણ થઈ જાય તો પછી કશું જ જપ-તપ-તીરથ ધ્યાન ન કરવું પડે. પણ એ માટે સ્ત્રી કે પુરુષ‚ ઊંચા કે નીચા‚ નાના કે મોટા એવા ભેદ ભાંગી જવા જોઈએ. અને એટલે જ નારીની મહત્તા સ્વીકારીને એને ગુરુસ્થાને સ્થાપીને મહાપંથમાં દીક્ષિત થઈ શકાય છે. સંતનારીના માર્ગદર્શન નીચે શક્તિશાળી પુરુષ ‘જતિ’ બનીને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિના માર્ગ ઉપર આગળ વધે અને નારીને સહભાગી બનાવીને પોતાનો જન્મ સાર્થક કરે એવા આ પ્રાચીન ગુપ્ત લોકધર્મમાં ; રૂપાંદે‚ દેવળદે‚ લોયણ‚ તોરલ‚ લીરલબાઈ‚ લીરબાઈ‚ ગંગાસતી‚ પાનબાઈ‚ હૂરલબાઈ‚ લીલમબાઈ વગેરે સંતકવયિત્રીઓ દ્વારા રચાયેલી ભજનવાણી ; સંસારમાં રહીને‚ સત્સંગ દ્વારા તન-મનની શુદ્ધિ કરતાં રહીને‚ આત્મસાક્ષાત્કાર સુધી પહોંચેલા અધ્યાત્મમાર્ગી સાધકોની અનુભવવાણી છે.