હવે મુખની જવાબદારી મોબાઇલે ઉપાડી લીધી છે. અમુક બિઅરમાં પેશાબ મિક્સ થાય છે અને ફોટા ફરતા થાય છે. અફવાના જનક સામેની કંપની હોય. અમુક પીણાંમાં ઝેરી રસાયણ છે. અમુક પેટ બોટલ્સ આ રીતે ભયાનક છે. અમુક કેળા ખાવાથી સાર્સ રોગ થાય છે એ અફવાએ ચીનમાં કેળાનો ધંધો ખલાસ કરી નાખેલો, ખેડૂતો દેવાદાર થઈ ગયેલા. ૧૯૩૫માં એવી અફવા ફરતી થયેલી કે એક ગોરાએ એક નિર્દોષ પ્યોર્ટોરિકન બાળકને મારી મારીને મારી નાખ્યો. અંતે રાયોટ્સ. અંતે હજ્જારોથી વધુ મોત ‘ને કરોડો કરોડોનું નુકસાન. આપણે ત્યાં દિલ્હીમાં કોઈ મહાકાય બંદરની અફવા કૂદેલી. વર્ષો પહેલાં અમદાવાદમાં કોઈ માથા વગરની વ્યક્તિ મૂવી જોવા ટોકિઝમાં આવે છે એવી અફવાએ આસન જમાવેલું. તારીખ ‘ને સ્થળ મુજબ અફવાનું વિકીપીડિઆ પેજ બનાવીએ તો હવે એ મેન્ટેન કરવું અઘરું પડે એમ છે. કારણ? વૉટસઍપ ઝિંદાબાદ! શું આપણે સોશિયલ મીડિયાના યુઝર છીએ કે આપણને કોઈ અસત્ય વાપરે છે? શું આપણે કોઈનું સ્પીકર છીએ તે કોઈ આપણા કાનમાં કહે એ ચોમેર રેલાવીએ? યારાઝ, એવા ઓળખીતા, મિત્રો કે સગાનો ભરોસો ના કરવો જે કાનના કાચા હોય. એવા યુઝરને દૂરથી નમસ્કાર કરવા જે વેરિફાઇ કર્યા વગરની વાત લાઇક કરે કે લવ કરે. બે ઘડી હસવા મળે એટલે સાંભળેલી કે બસ એમ જ બોલી કાઢેલી વાત ક્યારે કેવું પરિણામ આપે એનું ગેસ્ટિમેશન કોઈને ના હોય. એવું શું કાયમ ગંભીર રહેવાનું? એવા પ્રમાદ કરનારની તબિયત પૂછવી કે એવું શું થોડી વાર માટે પણ ચક્રમ બનવું? કોઈ પણ એંશી વીસ લાગે એવી વાત અફવામાં રૃપાંતર પામે એ પહેલાં જ ડામો. બોર નથી વેચવાના, પણ ચૂપ મરીને નવ ગુણ લઈને સ્વર્ગ પણ નથી પામવાના. સ્પષ્ટતા મેળવો, માંગો ‘ને કરો. છેવટે રૃમરને આપણે જ હુંકારથી કહેવું પડશે કે તું મર.