ધીરુભાઈનું આગવું જીવનદર્શન એમના હૃદયના ભાવોને પ્રતિબિંબિત કરતું હતું. એક મધ્યમવર્ગી, પરંપરાનિષ્ઠ બ્રાહ્મણ કુટુંબના સંસ્કારો એમણે બાળપણથી ઝીલ્યા હતા, પચાવ્યા હતા અને અાત્મસાત કર્યા હતા. પ્રેમાર્દૃ હૃદય એમની મોટી મિરાત હતી. માણસ માત્ર માટે, કશા ય ભેદભાવ વિના, એ અનુકંપા અને સહૃદયતાભર્યો અભિગમ રાખતા, વ્યવહાર કરતા અને સામેવાળાને ઉષ્માયુક્ત વ્યવહારથી પોતાનો બનાવી લેતા. એમણે મુંબઈ, અમદાવાદ અને પછી સાબરકાંઠાના અંતરિયાળ ગામ મોડાસામાં અધ્યાપનકાર્ય કર્યું. એ કાર્ય ફક્ત વિધિવિધાન પૂરતું ન હતું. એમની શિક્ષણની ફિલસૂફી માનવીના સર્વાંગી ઉત્કર્ષના ખ્યાલથી તરોતર હતી. આપણી શિક્ષણ સંસ્થાઓ પરીક્ષાલક્ષી કર્મકાંડપ્રધાન શિક્ષણ આપીને ઇતિશ્રી માનતી હોય છે. ધીરુભાઈનો આગ્રહ હતો કે એમનો પ્રત્યેક વિદ્યાર્થી જ્ઞાનયાત્રી બને, અંતરખોજ કરતો થાય અને ઉદાત્ત ચારિત્ર્ય વિકસાવે, અામ ત્યારે જ થઈ શકે કે જ્યારે એ જ્ઞાનમાર્ગી બને, જ્ઞાનને અાત્મસાત કરે અને એક ઉમદા ઇન્સાન બને. આ માટે તે વિદ્યાર્થી પાસેથી જ્ઞાનપદાર્થના અવગાહનની અપેક્ષા રાખતા હતા. તેથી જ એમની આ ઇચ્છાના ફળસ્વરૂપ એમણે વિશ્વકોશનો આગવો વિચાર વિકસાવ્યો.