જગતમાં ત્રણ પકારના સ્વભાવવાળા માણસો હોય છે, જેમાં અમુક ક્રિયા શીલ હોય છે, અમુક ભાવનાં પ્રધાન હોય છે, તો અમુક વિચાર પ્રધાન હોય છે, આ ત્રણે માટે જુદી જુદી ત્રણ સાધના પદ્ધતિઓ છે ભાવના શીલ માટે ભક્તિ માર્ગ ,ક્રિયાશીલ માટે કર્મ નિષ્ઠા, અને વિચાર શીલ માટે જ્ઞાન નિષ્ઠા નામની આંતરિક સાધના પદ્ધતિઓ છે,તેજ રીતે ત્રણ યોગની આંતરિક સાધના પધ્ધતી ઓ છે,પતંજલિનો અષ્ટાંગ યોગ.