‘ધર્માર્ધ્થશ્ચ કામશ્ચ’, ‘અર્થ’ અને ‘કામ’ની સિદ્ધિ ધર્મપૂર્વક કરાય એ મહાભારતીય જીવનાદર્શ ચાણક્યે પચાવ્યો છે, તેથી ‘ચાણક્યનીતિ’ ગ્રંથ દ્વારા ધર્મનીતિ સાથે સંકળાયલ તત્ત્વો તેમજ વિભિન્ન માનવ કક્ષાઓના સદગુણ -દુર્ગુણ, વિદ્યામહિમા, મૂર્ખ વિદ્વાન, સજ્જન દુર્જન, ધૈર્ય, દૈવ વગેરેનાં સ્વરૂપ લક્ષણોનું નિરૂપણ કરીને આચાર્ય ચાણક્યે માનવજીવનની આચારસંહિતા રજૂ કરી છે.