9 મે, 1916ના રોજ અમેરિકાની કોલમ્બિયા યુનિવર્સિટીમાં પોતાનું સંશોધનપત્ર “Castes in India : Their Mechanism, Genesis and Development” રજૂ કરતાં આંબેડકરજીએ ગંભીર વિશ્લેષણ મૂક્યું હતું કે હિંદુસ્તાનની રગેરગમાં જ્ઞાતિ વ્યવસ્થાનું ઝેર ભરેલું છે અને કમનસીબે આ ઝેર ધીરે ધીરે આગળ પ્રસરી રહ્યું છે. કોને ખબર હતી કે આંબેડકરજીનું આ સંશોધન એટલું સાચું સાબિત થશે કે આજે બ્રિટેન જેવા દેશમાં પણ જ્ઞાતિ આધારિત ભેદભાવો નોંધાઈ રહ્યા છે. વર્ષ 2010માં બ્રિટેનની સરકાર દ્વારા રચાયેલ આયોગે પોતાના રિપોર્ટમાં આવા જ્ઞાતિ આધારિત ભેદભાવોની હાજરીની પુષ્ટિ કરી છે. આ ભેદભાવોની માત્રા બ્રિટેનમાં એટલી હદે વધતી ગઈ કે ત્યાંની સરકારે તેને રોકવા માટે કાયદો બનાવવાની દિશામાં પહેલ કરી છે. જ્ઞાતિ જેવી સંસ્થા બ્રિટિશ સમાજમાં ગેરહાજર હોવાના કારણે તેમની પાસે આ પ્રકારના ભેદભાવોને અટકાવવા માટે કોઈ કાનૂની વ્યવસ્થા જ નથી. હવે ભારતીયોએ ત્યાં વસીને આવો કાયદો બનાવી આપવાનું વાતાવરણ પૂરું પાડ્યું છે. શું આ આપણો ભારત રાષ્ટ્રનો સંકલ્પ છે? આ સમયે આંબેડકરજી અને તેમના વિચારોની પ્રસ્તુતતા ભૂતકાળની સાપેક્ષે અનેકગણી વધી જાય છે.