જ્યાં સુધી જન્મ-મરણનાં ચક્કર રહે છે ત્યાં સુધી મોક્ષ મળ્યો ગણાય નહીં. દેહ જ ધારણ ના કરવો પડે તેવી પરિસ્થિતિનું જ નામ છે મોક્ષ. જ્યાં સુધી શુભ કે અશુભ કર્મોનાં ઢગલા સંચિત કર્મમાં જમા થયેલા છે, અને તે પૂરેપૂરા ભોગવી ના લેવાય, ત્યાં સુધી આ સંસારચક્ર ચાલ્યા જ કરે. દેહ ધારણ કરવો પડે એ જ બંધન કહેવાય. શુભ કર્મનાં ફળ સ્વરૂપે સુખ ભોગવવા દેહ ધારણ કરવો પડે તે સોનાની બેડી; અને અશુભ કર્મનાં ફળ સ્વરૂપે દુઃખ ભોગવવા દેહ ધારણ કરવો પડે તે લોખંડની બેડે. પરંતુ બંને રીતે શુભ અને અશુભ બંને પ્રકારનાં કર્મનાં ફળ ભોગવવા માટે જીવને દેહ તો ધારણ કરવાની ફરજ પડે જ છે અને તે જ રીતે બંને શુભ કે અશુભ કર્મ, એટલે કે 'કર્મ' માત્ર જીવને બંધનકર્તા છે. તે જ જીવને બંધન જન્મ-મરણની બેડી પહેરાવી દે છે. પછી તે બેડી સોનાની હોય કે લોખંડની હોય, પરંતુ આખરે બંધન તો રહે જ. સુપાત્રે દાન કરો તો તેનાંય ફળ રૂપે સુખ ભોગવવા દેહ ધારણ કરવો પડે.