આ કેમ થયું? અને તેનો ઉપાય શું એની ચર્ચા કરતા પહેલાં આરતીબેને જે કર્યુ તે બીરદાવી લઇએ.. મોટા ભાગે આવા કિસ્સામાં મા-બાપ મગજ પરનો કાબુ ગુમાવી અચૂક ન કરવાનું કરી બેસે છે. બાળકની હરકતનું પોતાની સમજ પ્રમાણે મૂલ્યાંકન કરી બાળકને સખત શબ્દોમાં ખખડાવવાથી માંડીને તરુણાવસ્થાનાં ઉંબરે ઉભેલા બાળકને મારવા સુધીના પ્રત્યાઘાતો જ સામાન્ય રીતે જોવા મળે છે. જેના કારણે મૂળ સમસ્યા બાજુ પર રહી જાય છે અને નવી સમસ્યા ઊભી થાય છે. અહીં મને એક વાત યાદ આવે છે. એકવાર એક ૮ વર્ષનું બાળક પોતાના પપ્પાને પૂછે છે, ‘પપ્પા હું ક્યાંથી આવ્યો?’ પપ્પા અચાનક પૂછાયેલા આવા સવાલથી મૂંઝાઈ ગયા અને બાળકને ‘હમણાં હું કામમાં છું કાલે આપણે વાત કરીશું’ એમ કહી બીજા રૂમમાં જતા રહ્યાં. સમજુ પિતા હોવાથી આખી રાત વિચાર કરીને પોતે ક્યાંથી આવ્યો તે વાત બાળક સમજી શકે અને છતાં એની ઉંમરે ન કહેવા જેવી કોઈ વાત કહેવાય ન જાય તેની કાળજી રાખીને આખી વાત ગોઠવી. પપ્પા એ દીકરાને બોલાવ્યો, પાસે બેસાડી બને તેટલી સ્વસ્થતા રાખીને આખી વાત સમજાવી. પપ્પાની વાત જેવી પૂરી થઈ કે તરતજ બાળકે કહ્યું, ‘લે હું આવી રીતે આવ્યો! મારો મિત્ર બબલુ તો કહેતો હતો કે એ લોકો તો બેંગલોરથી આવ્યા!’ આવું જ નિર્દોષ હોય છે બાળ માનસ પણ આપણે આપણી સમજ એમના સવાલો પર ઠોકી બેસાડીને પોતાના તારણો કાઢી લેતા હોઈએ છીએ. સૌરભનાં કિસ્સામાં પણ બની શકે કે કોઈના કહેવાથી, ક્યાંક સાંભળવાથી, કુતુહલ વૃત્તિથી કે અકસ્માત એ પોર્ન ફિલ્મ જોતો હોય. બાળકને સમજ્યા વગર પ્રત્યાઘાત આપવાથી બાળક મા-બાપ પરનો વિશ્વાસ ગુમાવે છે અને પાછળથી મા-બાપ સમજાવવાનો કે માહિતી મેળવવાનો પ્રયત્ન કરે ત્યારે સહકાર નથી આપતું. આરતીબેને આમાનું કશું જ ન કરતા એક પ્રોફેશનલની સલાહ લેવાનું કામ કરી એમની અડધી સમસ્યાનુ સમાધાન તો જાતે મેળવી લીધું.