ભારતીય ધર્મગ્રંથો પ્રમાણે પિંડ અને બ્રહ્માંડ (યુનિટ અને યુનિવર્સ) એમ બંને શિવસંકલ્પથી આરંભિત યાત્રાના પરિણામે સર્જાયેલા હોય છે. 'શિવસંકલ્પ' મુખ્યત્વે બે શબ્દોના સમાયોજનથી ઘડાયો છે, જેમાં 'શિવ' એટલે કલ્યાણકર્તા આધાર. 'સંકલ્પ' શબ્દ કલૃપ્ ધાતુ પરથી મળેલ શબ્દ છે, જેનો અર્થ થાય છે થવા ક્ષમનું થવું તે, 'જે થવું તે'. જે થાય તે સર્વ ઉષ્માગતિવિદ્યા (થર્મોડાયનેમિક્સ)થી સર્જાય છે.