જિંદગીમાં માણસ ઘણું બધું માફ તો કરી શકે છે, પણ ભૂલી શકતો નથી. કુદરતે આમ તો માણસનું મન એવું બનાવ્યું છે કે, થોકબંધ સ્મૃતિઓમાંથી તે અમુક સ્મૃતિઓ પસંદ કરે છે. સ્મરણશક્તિમાં આવી પસંદગીનો ‘વિવેક’ ના હોત તો ગઈકાલ માણસ માટે એટલી બોજાવાળી બની જાત કે, આજ કે આવતીકાલનું સુખ એ માણી જ ન શકત. સ્મૃતિમાં કુદરતે કંઈક મધુરતા મૂકી છે અને સ્મૃતિઓ માણસનો બોજો ના બને તેની તકેદારી રાખી છે, છતાં બીજી ભૌતિક ચીજોના સંગ્રહની જેમ કામની અને નકામી નાનીમોટી સ્મૃતિઓનો સંગ્રહ કેટલાક માણસો કર્યા કરે છે ને સ્મૃતિઓનો આ બોજ તેનું જીવવાનું અસહ્ય બનાવી દે છે. વિખ્યાત અંગ્રેજ નવલકથાકાર સમરસેટ મોમે કહ્યું છે કે, વૃદ્ધાવસ્થાનું એક સૌથી મોટું દુઃખ સ્મૃતિઓનો અસહ્ય ભાર છે. દાયકાઓની સંચિત સ્મૃતિઓ માણસ ઉપર તૂટી પડે છે ને એની પરેશાનીઓનો પાર રહેતો નથી. સ્મૃતિ વરદાન છે ને શાપ પણ છે. આપણી સ્મરણશક્તિ સતેજ હોય તે સારી વાત છે, પણ બેસુમાર સ્મૃતિઓનું સંગ્રહસ્થાન બની ના રહે તેની તકેદારી આપણે રાખવી જ પડે છે. સ્મૃતિમાં ઘણું બધું ઉષ્માભર્યું અને વિઘાતક હોય છે, સ્મૃતિમાં પુષ્કળ નકારાત્મક અને ઉષ્મા હરી લેનારું તત્ત્વ પણ હોય છે. આથી સ્મૃતિને જરા સાફસૂફીની જરૂર પડે છે.