માનવજીવન ઉચ્ચત્તમ કક્ષાએ જીવાતું જીવન કહેવામાં આવે છે. માનવની બુદ્ધિક્ષમતા અને વિકાસશીલતાને આ માટે જવાબદાર મનાય છે. આદિમાનવથી આધુનિક યુગનો માનવ ઘણો જુદો છે. શારીરિક રચના-ક્ષમતાનામાં મોટો ફરક નથી પડ્યો. પરંતુ જીવનને વધુ સરળ, સુખમય અને સુરક્ષિત બનાવવા સતત પ્રયત્નશીલ રહ્યો. તેને પરિણામે જે તે સમયે ભૂખ મટાડવા શિકાર કરતો, ફળો શોધતો માનવ ખેતી કરી ખોરાક ઉગાડતો, સંગ્રહ કરતો થયો. ગુફા, ઝાડ-પાનની મદદથી ટાઢ, તડકો, વરસાદથી પોતાને બચાવતો હવે અત્યાધુનિક હાઈરાઈઝડ બિલ્ડીંગમાં વસતો થયો. વિકાસની પરંપરાએ સામાજિક જીવન શરૂ થયું. કુદરતના સંશાધનો પર પોતાનો અધિકાર સમજતો માનવ તેનાં ઉપયોગથી પણ વિશેષ દુરુપયોગ કરતો થયો. જાણ્યે કે અજાણ્યે ઝાડની ડાળી કાપવા પડતો કુહાડીનો ઘા પોતાના પગ પર પણ પાડતો ગયો. આવા બધા જ પરિબળોની અસર આરોગ્ય પર થાય તે પણ સ્વાભાવિક છે. નાના-મોટા સંક્રામક રોગ હોય કે ટી.બી., પ્લેગ જેવું ઇન્ફેક્શન હોય, ત્યારે અગાઉનાં સમયમાં ટી.બી. કે પ્લેગના ભરડામાં આખાને આખા ગામ ખતમ થઇ જતા. આધુનિક ચિકિત્સા-દવાઓથી અનેક પોલિયો, શીતળા જેવા રોગને નેસ્તનાબૂદ કરી ચૂકેલો માનવ સ્વયં રચેલી આધુનિક જીવનશૈલીની માયાજાળમાં ફસાયો !