આભાર – નિહારીકા રવિયા અને આનંદ આત્મામાં છે બાહ્ય પદાર્થમાં નથી તેમણે આસÂક્ત અને અહંકાર છોડવા પર જાર દીધું અને સન્યાસની અલગ વ્યાખ્યા કરી ધરબાર છોડીને જવું તે સંન્યાસ નથી પણ સંસારમાં રહીને અકર્તુત્વ ,અસંગતતા અલિપ્તતા ધારણ કરીને જીવનના તમામ કામો ફળની આશા છોડીને કરતાજ રહેવા કÌšં આમ જીવવાની સલાહ આપી ને કÌšં કે ઉપભોગના ભાવને માનસમાંથી દુર કરો અને ઉપયોગના ભાવને માનસમાં Âસ્થર થવાં દ્યો, અને ચિત્તની શુદ્ધતા Âસ્થરતા અને પવિત્રતા પર જાર દીધું આમ ગીતાપર સાંખ્યનું પ્રભુત્વ જાઈ શકાય છેઅને ઉપનિષદોનું વર્ચસ્વ જાઈ શકાય છે,મહા ભારત કાળમાં જુદી જુદી વિચાર ધરાઓએ એક પ્રકારનાં અવિશ્વાસને જન્મ દીધો અને માણસને પોતાની બુધ્ધથી વધારે બીજા કોઈ પર વિશ્વાસ મુકવાનું કઠીન બની ગયું , જેન અને બુદ્ધ વિચાર ધારાએ માણસની પોતાની બુદ્ધિ પરજ વિશ્વાસ કરવા આહ્વાન કર્યું ,અને બીજાની બુધ્ધી પર નહી ચાલવા એલાન કર્યું બન્નેએ આંતરિક સાધનાની પોત પોતાની પદ્ધતિઓ વિકસિત કરી આ બન્ને વિચાર ધારા વેદના વિચાર ધારાથી વિપરીત ગણાય છે કારણકે બન્નેને એ પોત પોતાની બુદ્ધિ પર જ વિશ્વાસ કરીને તર્ક પ્રણાલીનો આવિષ્કાર કર્યો અને આંતરિક અનુભવની શક્્યતા અને સત્યતા પરખ કરવાની તર્કની કસોટી અમલમાં મૂકી અને વેદની ઉપેક્ષા કરીને બુÂધ્ધ ની શÂક્ત પર ધર્મનું ભવ્ય નિર્માણ થવા માંડ્યું અને આ વિચારે વૈદીકથી વધારે મહત્વ વ્યÂક્ત અને બુદ્ધિને આપ્યું , મહાવીર તપ કરીને નિર્ગ્રંથ થયા અને બુદ્ધ ધ્યાન દ્વારા નિર્ગ્રંથ થયા આમ બન્ને એ પોતાની આંતરિક ગ્રંથીઓથી નિવૃત્તિ પ્રાપ્ત કરી ને શુદ્ધ થયા આ રીતે પુરેપુરી આંતરિક શુદ્ધતા પ્રાપ્ત થતા આંતરિક જ્ઞાનની પ્રાÂપ્ત થઈ તેમણે કÌšં કે મેં કાંઈજ પ્રાપ્ત કર્યું નથી માત્રને માત્ર જે અજ્ઞાન હતું તે હટાવતા જ જ્ઞાન ઉજાગર થયું છે જે અંદર હતું જ મેં કાઈ મેળવેલ નથી, આમ શુધ્ધતા એજ જીવનમાં સિદ્ધિ છે તે સાબિત કર્યું ને શુદ્ધતા થતા જ આંતરિક જ્ઞાનની પ્રાÂપ્ત થાય છે, જે પરમ આનંદ ની Âસ્થતિ છે, એમ જાહેર કર્યું, આમ દરેક માણસમાં જ્ઞાન છે જ મેળવવાનું નથી માત્રને માત્ર અજ્ઞાન રૂપી અહંકાર ને હટાવવાનો છે, અહંકાર હટ્યો કે તેની સાથે તેના વારસો જેવાકે રાગ દ્વેષ, કામના, વાસના, ઈચ્છા, અપેક્ષા, તૃષ્ણા, મોહ ,મમતા, વગેરેને પણ પોતાના પિતા સાથે વહી જ જવું પડે છે ને જ્ઞાન ઉજાગર થાય છે,જ્ઞાન જેવી આ જગતમાં કોઈ પવિત્ર વસ્તુ નથી એટલે આપણે જ પવિત્ર બની જઈએ છીએ એટલે કે પરમાત્મા સ્વરૂપ બની જઈએ છીએ, આજ જીવનની સિદ્ધિ છે.