આજથી ૧૭ વર્ષ પહેલાંની વાત છે. આર્મી-ઑફિસર કર્નલ બિક્રમ સિંહ મલિક ભારતીય સૈનિકો સાથે મળીને કારગિલમાં પાકિસ્તાની ઘૂસણખોરોએ મચાવેલા આતંકની સામે લડી રહ્યા હતા, જ્યારે બીજી તરફ અહમદનગરમાં તેમનાં ૨૮ વર્ષનાં જુવાનજોધ પત્ની દીપા મલિક પોતાના અસ્તિત્વનું યુદ્ધ લડી રહ્યાં હતાં. તેમને સંતાનમાં બે દીકરીઓ, પરંતુ તે તો સાવ નાની. મોટી દેવિકા સાડાછ વર્ષની અને નાની અંબિકા ત્રણ વર્ષની. દીપાની કરોડરજ્જુમાં ગંભીર પ્રકારની ગાંઠ હોવાનું નિદાન થયું હતું. એ જ ગાંઠ તેમના બન્ને પગ અને શરીરના નીચેના ભાગની નસોને ગંભીરપણે બ્લૉક કરી રહી હતી. તેમનો જીવ બચાવવા માટે તાત્કાલિક મેજર સર્જરી કરવી અનિવાર્ય હતી, પરંતુ તેમના પતિ તો કારગિલ યુદ્ધ પૂરું થયા પછી જ તેમના પડખે આવી શકે તેમ હતા. આખરે એવા જ યુદ્ધના ધોરણે નિર્ણય લેવાયો અને દીપાની કમરથી પગ સુધીની સર્જરી થઈ. અત્યાર સુધીમાં તો તેમના સ્વાસ્થ્યની ગાડી પાટા પર લાવવા માટે તેમના પર કુલ ૩૧ નાની-મોટી સર્જરીઓ કરવામાં આવી ચૂકી છે. એમાંનાં મેજર ઑપરેશન કેવાં હશે એનો ખ્યાલ એ વાત પરથી જ આવી જાય છે કે દરેક ઑપરેશન વીસ-બાવીસ કલાક ચાલ્યું હતું. પરંતુ એ વખતે તેમની કમરથી પગ સુધીની સર્જરીને સાંધવા માટે ૧૮૩ ટાંકા લેવા પડ્યા હતા. દીપાની તમામ સર્જરીઓ સફળતાપૂર્વક પતી ગઈ અને તેમનો જીવ પણ બચી ગયો, પરંતુ એની જબ્બર સાઇડ-ઇફેક્ટ તરીકે તેઓ પૅરાપ્લેજિક થઈ ગયાં. મતલબ કે તેમનું કમરથી નીચેનું શરીર જાણે નિર્જીવ બની ગયું અને તેમને બાકીની આખી જિંદગી વ્હીલ-ચૅર પર પસાર કરવાનો વારો આવ્યો. ઍક્ચ્યુઅલી, દીપાને છ વર્ષની નાનકડી ઉંમરે જ કરોડરજ્જુમાં એક ગાંઠનું નિદાન થયેલું. એ વખતે પણ એની એક સર્જરી કરાયેલી. એનાં ત્રણ વર્ષ પછી એટલે કે નવ વર્ષની ઉંમરે દીપા ચાલતી-ફરતી થયેલી.