ભક્ત પ્રહલાદ ભગવાન વિષ્ણુના પરમભક્ત હતા. તેમના પિતા રાક્ષસકુલમાં જન્મને લીધે ભગવાન વિષ્ણુના વિરોધી હતા. પ્રહલાદ વિષ્ણુની ભક્તિ કરે તે હિરણ્યકશ્યપને બિલકુલ પસંદ ન હતું. તેમણે પ્રહલાદને અનેક તકલીફ આપીને મનાવવા પ્રયત્ન કર્યો કે પ્રહલાદ ભગવાન વિષ્ણુની ભક્તિ છોડી દે. હિરણ્યકશ્યપે પ્રહલાદને અનેક તકલીફ આપી હતી. દરેક તકલીફને સમયે પ્રહલાદ મૃત્યુથી આબાદ બચી જતા હતા. હિરણ્યકશ્યપની બહેન જેનું નામ હોલિકા હતું, તેને વરદાન હતું કે તે અગ્નિમાં બળી શકે નહિ. હોલિકા કે જેના નામ પરથી આ તહેવાર હોળીના નામે ઉજવીએ છીએ તે હોલિકાએ બાળભક્ત પ્રહલાદને બળતા અગ્નિમાં પોતાના ખોળામાં બેસાડ્યો હતો. હિરણ્યકશ્યપની યોજના મુજબ પ્રહલાદ બળી જાય અને હોલિકા વરદાનને લીધે બચી જાય તેમ બનવાનું હતું પરંતુ ભક્તિની શક્તિ જુઓ, ભગવાન વિષ્ણુની પરમકૃપાથી પ્રહલાદ બચી ગયા અને હોલિકાનું દહન થઇ ગયું. સમગ્ર ભારતમાં આ તહેવાર ભક્ત પ્રહલાદની યાદમાં ભક્તિભાવ પૂર્વક ઉજવાય છે. ખાસ કરીને વૈષ્ણવ પરંપરામાં તો હોળીના તહેવારનું ખુબ જ મહત્વ છે. બરસાના, વૃંદાવન અને મથુરામાં હોળીના મહિમા અનેરો છે. સ્વયં ભગવાન કૃષ્ણ રાધા સાથે રંગે રમવા બરસાના જતા હોવાનો ભાગવત કથાઓમાં ઉલ્લેખ છે. શૈવ ભક્તો આ તહેવારને ભગવાન શંકર અને પાર્વતીના મિલનના પ્રસંગે ઉજવે છે. કહેવાય છે કે મહાદેવ અને પાર્વતીનું પ્રથમ મિલન પણ હોળીના પવિત્ર સમયે થયું હતું.