ફિલિપાઇન્સ ખ્રિસ્તી દેશ છે તે પણ યાદ રાખવું જોઈએ. બૌદ્ધ ધર્મી દેશો વચ્ચે આવેલો ખ્રિસ્તી દેશ. એટલે અહીં ફરી પેલી દિશાઓ પ્રમાણે પ્રગતિ અને ઘટનાક્રમ બન્યો તેને યાદ કરી લઈએ. ભારતમાંથી બૌદ્ધ ધર્મ ફેલાયો તે પૂર્વમાં ફેલાયો હતો. સમગ્ર પૂર્વ એશિયામાં અને ઉત્તર એશિયામાં બૌદ્ધ ધર્મ ફેલાયો હતો. ભારતીય સામ્રાજ્યો પણ પૂર્વમાં સ્થપાયા હતાં. પણ તે પછી મધ્યયુગ આવ્યો અને મધ્ય પૂર્વમાંથી ઇસ્લામી ધાડાઓ ભારત પર ફરી વળ્યાં હતાં. ભારતની પ્રજાએ દ્રષ્ટિ પશ્ચિમ તરફ કરવી પડી હતી. મીનવ્હાઇલ પૂર્વ દિશા જે બૌદ્ધ ધર્મ અસર હેઠળ નૂતન બન્યો હતો તે સ્થગિત થઈ ગયો હતો.