સૃષ્ટિના આરંભમાં થયેલા અનેક અવતારોમાં યજ્ઞાવતાર એકઅનોખો અવતાર છે. સૃષ્ટિના વિસ્તાર માટે ઘોર તપશ્ચર્યા કરતા પ્રજાપતિ ઓને આપેલા વરને સત્ય કરવા ભગવાન જુદા જુદા રૂપે પ્રગટ થતા હતા. પણ કંઈ સૃષ્ટિના વિકાસમાં સંતોષ થાય એવી ઝડપ દેખાઈ નહિ. ભગવાને સૃષ્ટિની વૃદ્ધિના મૂળ હેતુ માટે યજ્ઞ રૂપે અવતાર ધારણ કર્યો.