સમાજના બુદ્ધિજીવીઓ અને યુવા વર્ગના શાશ્વત પ્રેરણાસ્ત્રોત એવા સ્વામી વિવેકાનંદનો દોઢસોમો જન્મદિન-૧૨ જાન્યુઆરીને ‘રાષ્ટ્રીય યુવા વર્ષ’ તરીકે ભારત સરકારે ઊજવવાનો નિર્ણય લીધો છે. સ્વામી વિવેકાનંદ શબ્દ કાને પડતાંની સાથે જ તેમનો તેજસ્વી ચહેરો અને પ્રભાવી વ્યક્તિત્વ નજરે પડે. શિકાગો ધર્મ પરિષદમાં તેમણે આપેલા અવિસ્મરણીય અને તેજાબી પ્રવચનને કારણે ભારતની અસ્મિતાનો દુનિયામાં ડંકો વાગ્યો એ તો જગજાહેર વાત છે પણ આ વિશ્વ વંદનીય સંતને શિકાગોમાં ધર્મ પરિષદ યોજાવાની છે એવી જાણ ગુજરાતની ભૂમિ પર થઇ હતી એ વાત ભાગ્યે જ કોઇ જાણે છે. સ્વામી વિવેકાનંદ પરિવ્રાજક તરીકે ગુજરાતના વિવિધ સ્થળોએ થોડો સમય રહ્યા હતા અને અહીં જ તેમના વ્યક્તિત્વમાં ધરખમ પરિવર્તન આવ્યું હતું. તેમની વિચારક્રાંતિની શરૂઆત ગરવી ગુજરાતની ધરા પર થઇ હતી.સ્વામીજી ગુજરાતમાં ક્યાં રહ્યાં, કેવા કેવા દિગ્ગજો વિદ્વાનોને મળ્યા એને વિશે તેમણે શું ચર્ચા કરી? એ વિશે વિસ્તૃત સંશોધન સ્વામી નિખિલેશ્વરાનંદે કર્યું છે. તેમણે પોતાના બે દાયકા કરતા વધારે લાંબા સંશોધનની એક્સક્લુઝિવ માહિતી ‘દિવ્ય ભાસ્કર’ ને આપી છે. પ્રસ્તુત છે તેમના સંશોધનાત્મક લેખોની લેખમાળા...