આપણી વૃત્તિઓના બે પ્રકાર છે; વિજાતીય અને સજાતીય. મનને બહારના વિષયો તરફ ખેંચી જતી વૃત્તિઓને વિજાતીય કહેવાય. ઇન્‍દ્રિયો પર સંયમ થયા બાદ વૃત્તિ અંદરની બાજુ વળે ત્યારે સજાતીય વૃત્તિ કેળવાય છે. મંત્રજપ, દેવ-દર્શન અને ધ્‍યાન સજાતીય વૃત્તિ માટેનાં સાધનો છે.