શરાબથી થતી બદીનો જેટલો મને કડવો અનુભવ થયો છે, તેટલો જાહેર કામ કરનારા સેવકોમાંના કોઇને થયેલો મારી જાણમાં નથી. દક્ષિ‍‍ણ આફ્રિકામાં ગિરમીટ (અર્ધ ગુલામી) માં જતા હિંદીઓમાંના ઘણાને શરાબ પીવાની આદત પડેલી હોય છે. ત્‍યાંના કાયદા પ્રમાણે હિંદીથી શરાબ ઘેર ન લઇ જવાય. પીવો હોય તેટલો પીઠા ઉપર જઇને પીએ. બૈરાઓ પણ તેનો ભોગ થયેલાં હોય છે. તેઓની જે દશા મેં જોઇ એ અત્‍યંત કરુણાજનક હતી. તે જોનાર કોઇ દિવસ દારૂ પીવાનું સમર્થન ન કરે.