સુફી સંતો ઇશ્વરને માશુકના રુપમાં માને છે અને ઇશ્વર પ્રત્યે જે પ્રેમ બયાં કરે છે તેને ’ઇશ્કે-હકીકી’ કહેવાય, આ પણ એક ઉંચા દરજ્જાનો પ્રેમલક્ષણા ભાવ  છે,  પ્રેમની આ સ્થિતીના જ્ઞાનને ’હકીકત’ કહેવાય.