હવે તમે વિચારો- આપણે બધાં ભીષ્મપિતામહ વિશે વાત કરતાં એમના પાત્રનો એક દોષ બતાવીએ કે યુદ્ધમાં એ કૌરવપક્ષે રહ્યા અને તેના કારણમાં એમણે એમ કહી દીધું કે अर्थस्य दासोडहम् । अर्थस्य दासः अहम् એટલે શું ? આપણે એક પાત્રની ટીકા કરવા બૌદ્ધિક દલીલ કરીએ એ ઠીક છે, પણ આ વાત સમજવા જેવી છે, આપણી જ જાતથી વિચારવા જેવી છે. આપણે આપણા જ ઘરમાં રહેતાં હોઈએ અને એ માણસો બરાબર વર્તન નથી કરતાં એમ આપણને લાગે તો આપણે એમને સમજાવીએ કે ‘બેટા ! આમ ન કરાય, બેટા ! આમ ન કરાય’ પણ બેટાને જ્યારે બાજુવાળા મારવા આવે અને એનો વાંક હોય એટલે જ મારવા આવ્યા હોય તોપણ આપણે બેટાને પકડીને તો બેસીએ ને કે ભાઈ, એને મારતા નહીં, એ મૂરખ છે, એની ભૂલ છે, એને ખબર નથી પડતી, હવે નહીં થાય. આવું બધું જે કંઈ સૂજે તે કહીએ. પણ આપણાં જ જે સગાંઓ છે અને જે ખોટું કરે છે – આપણે જેમની સાથે રોજ જીવીએ છીએ, ખાઈએ છીએ તે લોકો પછી આપણો બાપ હોય, ભાઈ હોય, ધણી હોય, પત્ની હોય કે દીકરો હોય, પણ જેમના રોટલા રોજ ખાઈએ છીએ તેમને લટકતાં મૂકીને તો ક્યો માણસ ભાગે ? તો પછી ભીષ્મપિતામહે પણ કૌરવોના પક્ષે રહીને લડવું જ પડે. છેક સુધી સમજાવ્યા પછી પણ જો લડવાનો સમય આવે તો ભીષ્મે લડવું પડે. પણ એમણે છેક સુધી દુર્યોધનને યુદ્ધમાંથી રોકવા સમજાવ્યો છે કે જ્યાં કેશવ અને અર્જુન છે ત્યાં તારો વિજય નહીં થાય. તું પાંડવોને નહીં જીતી શકે. પણ પેલા ઓછી બુદ્ધિવાળાને મનમાં એમ થાય છે કે મારી સાથે કર્ણ છે એટલે હું તો જીતી જ જઈશ. એવું એક જોર છે. અને એને એય ખબર છે કે આ ભીષ્મ અને દ્રોણ સજ્જન છે, એટલે એ લડશે તો બરાબર.