નોકટરનલનો મીનીંગ થાય છે. જે રાતે એક્ટીવેટ થાય તે. દુનિયામાં એવા ઘણા ઓછા તહેવારો હશે જેની ઉજવણી રાતે થતી હશે. ગુજરાતનો આ એક માત્ર તહેવાર છે જેમા ઉજવણીનોં શણગાર મોડી રાત સુધી ચાલે છે. એકવીસમી સદી. અઢારમી સદીનાં આભુષણો પાછળ દોટ મુકે છે. એ પણ ગાંડી દોટ. ઇશ્વર સુધી પહોચવાની પધ્ધતીમાં સાધના રાતે જ કરવાનું મહત્વ છે. મારા મતે તો નવરાત્રીની રાત્રીનો થનગનાટ એક ઉપાસના અને સાધના જ છે. વીચ બીકમ્સ એક્ટીવ એટ નાઇન નાઇટ્સ. રાતે થતી સાધના ઈશ્વર સાથે બવ વહેલો ભેટો કરાવી દેતી હોય છે. એવું આ દેશનાં મનિષિઓ કહી ગયા. પણ અહીંયા કોને ઇશ્વરનીં પડી છે. જે મોજ ઇશ્વર સુધી પહોચવાના રસ્તામાં એ ક્યા એને પામવામાં. એટલે ખેલો ડાંડીયા ખેલો. ગરબા લેવા એતો એક પ્રકારની કળા જ છે ને. નતનવી અદાઓ જાટકવી એ કંઇ નાની માના ખેલ નથી. કળા એ માણસને ઇશ્વર સાથે ભેટાની વાત તો ઠીક પણ માણસ ને ઇશ્વર બનાવી દેતી હોય છે. સદીઓથી નૃત્ય એ તો ઇશ્વરને રીજવવાનું હોટ ફેવરીટ સાધન રહ્યુ છે. નવરાત્રીનાં કેટલાક ફાયદા આપણા શરીરનેં પણ ખરાજ. મસમોટા શરીરને ડાયેટિંગ વિના લચકતુ અને કામણગારુ કરવું હોય તો કુદી પડો નાઈન નાઇટ્સનાં નવલા રાઉન્ડમાં. નવ દિવસમાં ચાર પાંચ કિલો વજન તો ઘટી જ જશે. ગામડાનાં લોકો કઇ જીમ બીમમાં જતા નથી હોતા એમના અડીખમ સ્વાસ્થ્યમાં ઓછે વતે નવરાત્રી પાર્ટીસીપેટ છે જ. વર્ષનીં એક આ કસરત ની શીબીર. તેથી જ ગામડાની નાર પદમણી ગોરીઓને કસરત અને યોગા કરવાની જરુર હોતી નથી. બાકી ખેતરો મા મોલાત કાપવાની અને પાણી વાળવાની કસરત તો રોજ થતી જ હોય ને. બસ રમજટમાં રાતડા શરીરને વિના સંકોચે મુકી દેવો એજ નોકટરનલ નવરાત્રી.