જગતની કોઈપણ કૃતિએ માનવના મન પર કેટલું કાબુ જમાવ્યો છે, એને જ જા આપણે તેના મહત્વની અને મુલ્યવાન અને ચાવી રૂપ ગણાતા હોઈએ તો નીઃશંક ભગવત ગીતા એ ભારતીય માનસમાં મૂળભૂત આંતર જ્ઞાન પ્રદાન કરનાર અસરકારક પરમ સત્યને વરેલી કૃતિ છે, તેમાં કોઈ શંકા કરી શકાય તેમ નથી પણ ગીતાના જ્ઞાનની અંતરથી જાણકારી ઓછી અને માન્યતા વધુ છે, તેજ માનવ જાતની નબળાય છે, માણસ અંતરથી જાણીને આચરણ કરતા ભય અનુભવે છે, જેથી તયાર માલ ઉપર ચડી બેસે છે, અને ત્યાર માલ વેચનારાનો પાર નથી ,તેથી માણસ પોતાના અંતરથી ધર્મના જ્ઞાનને જાણીને ચાલતો નથી, ત્યાં જ મુશ્કેલી છે, મારી દ્રÂષ્ટ અને સમજ અનુસાર ગીતા પુરાતન વેદિક અને ઉપનિષદની શુદ્ધ, સાÂત્વક અને પવિત્ર સાસ્કૃતિ નું તે બીજ ફૂલ અને મીઠું મધુરું ફળ છે, આ ફળને માણસે અંતરથી જાણવાની જરૂર છે,અને જાણીને બરાબર ચાવીને તેનો રસ કરીને પીવાની જરૂર છે, જા ગીતાનો શુદ્ધ આંતર રસ લોહીમાં ભળી જશે તો ધન્ય બની જ જશો ,અને આ રીતે ગીતાને અંતરથી જાણીને આચરણમાં મુકવાની જરૂર છે, માનવાની કોઈ જ જરૂર નથી ,આપણે ત્યાં મુશ્કેલીએ છે, કે ધર્મને માત્ર માનવામાં આવે છે, અંતરથી જાણીને આચરવામાં આવતો જ નથી, જેથી બાહ્યા ચારોની બોલબાલા છે, એટલે આપણે આંતરિક રીતે ખાલી ખમ છીએ, ધર્મ એ આંતરિક રીતે જાણીને અંતરથી આચરવાની ચીજ છે,માનીને ચાલવાની ચીજ નથી ,ગીતાએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કÌšં છે, કે અજ્ઞાનજનિક કર્મો જ માણસને બંધન કર્તા છે, જ્ઞાન સાથે થતા કર્મો બંધન કારક નથી ,માટે જ્ઞાન સાથે કર્મ કરતા જ રહો ,પરમ શાંતિ કર્મમાંથી જ મળશે,આમાં જ સત્ય ધર્મનો પાયો છુપાયેલો છે,આત્મજ્ઞાન દ્વારા જ મુÂક્ત શક્્ય છે,એટલે કે આંતર જ્ઞાન દ્વારા જ મુÂક્ત છે, એ પોપટીયું શાસ્ત્રોનું જ્ઞાન નહી,પુસ્તકનું જ્ઞાન નહી, પણ આંતરિક જ્ઞાન જે મન બુદ્ધિ અને ઇન્દ્રીઓની પારની અવસ્થામાં નિર્વિચાર અને ઈચ્છા રહિતતા પ્રાપ્ત કરીને માણસ જ્યારે ઇÂન્દ્રયોની પારની અવસ્થામાં Âસ્થર થતા અંતરમાંથી જ્ઞાન ઉઝાગર થાય છે, તે જ્ઞાન, આવું આંતર જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય તેજ જ્ઞાન છે, જે મુÂક્ત દાયક છે, બાકી સત્સંગમાં કે કથામાં પોપટીયું પીરસાતું જ્ઞાન મુÂક્ત દાયક નથી, પણ દુખ દાયક છે,ધરબાર છોડી, બેરા છોકરાને રેઢા મૂકી હાથમાં કમંડલ ને લાકડી ભગવા કે સફેદ કપડા ધારણ કરી ,કોઈ વખાણ કરે ,સારો કહે સાચો ધાર્મિક કહે,સારું કર્યું છે, એમ કહે તેવો જા જા સંસાર ત્યાગ કરવામાં ભાવ અંતરના કોઈ ખૂણે સંગ્રહાયેલો હોય કે પદાર્થની મનમાં સહેજ પણ પકડ હોયતો તો તે સાચો ત્યાગી નથી, પણ મહા ભોગી, દંભી છે, અને અહંકારને પુષ્ટ કરવાનો માર્ગ ધારણ કરેલ છે, મારો જ ધર્મ વેશ, વગેરે સારો એવા સંકુચિત ભાવમાં Âસ્થર હોયતો તે સાચો ત્યાગી નથી, પણ મહા ભોગી અને પ્રતિષ્ઠા પાછળ ની દોટ છે ,તેનું પરિણામ શૂન્ય જ હોવાનું , કોઈ માણસે ધર્મનું પુસ્તક મોઢે કરી લીધું તે જ્ઞાન નથી,અને પોપટની જેમ બોલવું તે જ્ઞાન નથી ,જ્ઞાન એ જુદી જ ચીજ છે, જે અંતરમાંથી આંતરિક રીતે શુદ્ધ થઈને ઉઝાગર કરવું પડે છે,જીવનમાં નિષ્કામ કર્મ, ફળની આશા છોડીને, એટલે કે અહંકાર ,રાગદ્વેષ,કામના વાસના અને આસÂક્તથી શુદ્ધ અંતર દ્વારા આ બધાથી મુક્ત થઈને, થતું કર્મ એ જ્ઞાનયુક્ત કર્મ છે, તેવું કર્મ જ્ઞાનનું જ ફળ છે,મુક્તાત્મા કોણ તે માટે ગીતાએ સુંદર વર્ણન કરેલ છે, જેમાં Âસ્થત પ્રજ્ઞ, ગુણાતીત અને નીર્ગ્રંથતામાં એટલે કે સમતા અને સમત્વમાં Âસ્થર થવું એટલે, સુખ અને દુખ,લાભ અને નુકસાન , નિંદા અને પ્રશંષા, જય અને પરાજય, કીર્તિ અને અપકીર્તિ, વગેરે જે જીવનમાં દ્વદ્વ છે, તેમાં કોઈ એક બાજુ ઢળવું નહી, પણ બન્નેની વચ્ચે સમ થઈને Âસ્થર થઇ જવું તેનું નામ સમતા છે ,અને સમતા એજ ધર્મનાં આચરણની સિદ્ધિ છે, જ્યાં ધર્મમાં સમતાનું અÂસ્તત્વ જ નથી, વિશાળતા નથી ત્યાં ધર્મ નથી,જ્યાં આવી સમતા ધર્મમાં નથી, ત્યાં ધર્મની હાજરી જ નથી, એમ ગીતા સ્પષ્ટ કહે છે ,પણ આપણે ક્્યા ગીતાની વાત જાણીને આચરવી છે, કે ક્રષ્ણની વાત અંતરથી જાણીને ક્્યા કોઈ એ આચરવી છે.