આજે મરચાની પેદાશમાં ભારત સૌથી મોખરે છે. ભારતમાં મરચાનું વાર્ષિક ઉત્પાદન લગભગ 80,000 ટનથી પણ વધુ છે, જેમાંથી 25,000 ટનની નિકાસનો અંદાજ છે. આખા દેશમાં મરચાની ખેતી થાય છે. મહારાષ્ટ્ર, તામિલનાડુ, આંધ્ર પ્રદેશ અગ્રેસર છે. વિશ્વમાં 200 પ્રકારનાં મરચાં ઉપલબ્ધ છે. મેક્સિકોમાં 100થી વધુ પ્રકારનાં મરચાંની ખેતી થાય છે. વિવિધ પ્રકારનાં 12 ઇંચથી લાંબાં અને પોણા ઇંચથી પણ ઓછી લંબાઈનાં મરચાં મળે છે. મરચાની ત્વચા (છાલ)માં પણ ચમકીલી, લીસી, ચીમળાયેલી, જાડી, પાતળી જોવા મળે છે. મરચાના આકાર પણ લાંબા, ચપટો, પહોળા, ગોળ, બેઠા ઘાટના, પાતળા, જાડા, અણિયાળા એમ વિવિધ જાતના છે. રંગમાં પણ વિવિધતા જોવા મળે છે. લાલ, લીલા, પીળા, કેસરી, ઘેરા કાળા અને મરુન રંગનાં મરચાં અલગ તરી આવે છે. રંગથી મરચાનો સ્વાદ પરખાતો નથી. કદ પ્રમાણે જ તેની તીખાશમાં ફેરફાર થતો રહે છે. નાના મરચામાં બિયાંની સંખ્યા વધુ હોવાથી લાંબા મરચા કરતાં તે તીખાશવાળા તેમાં રહેલા કેપસેઇન નામના આલ્કલોઇડ તત્ત્વને આભારી હોય છે. ભારતીય મરચામાં ઘેરા જાંબુડી રંગની રેડ બર્ડ્ઝ-આઇ ચિલી જે સામાન્ય ભાષામાં તેજસ્વિન તરીકે ઓળખાતાં સૌથી તીખાં ગણાય છે. ઘેરા લાલ રંગનાં કાશ્મીરી મરચાં અને ચપટા ઘાટનાં બોરિયાં મરચાંમાં માત્ર નામની જ તીખાશ હોય છે, જે સુશોભન માટે વપરાય છે. ગોવન મરચાં અને મદ્રાસી મરચાં રસોઈના ચટપટા સ્વાદ માટે વપરાય છે. બેથી અઢી ઇંચ લાંબાં, લાલ અને તીખા સ્વાદમાં પટણી અને પંડી મરચાં કદ, આકાર અને સ્વાદમાં એકસરખાં જ હોય છે. તીખાશ પણ મોઢામાં ઝમઝમાટ લાવી દે તેટલાં તીખાં હોય છે. પાતળાં છ ઇંચ લાંબા શંખેશ્વરી મરચાં તીખાં હોય છે. ફત્તેર સુરતી મરચાં પણ તીખાં જ હોય છે.