સીધેસીધા ઉદાહરણને ટાંકીને ગુજરાતી સાહિત્યની વાત કરીએ તો મુંબઈના ભદ્ર ગુજરાતી સમાજના નબીરા પ્રિન્સેસ સ્ટ્રિટની આર. આર. શેઠની દુકાનમાં તો હજીય બહોળા પ્રમાણમાં મુલાકાત લે છે અને ગુજરાતી સાહિત્યનાં પુસ્તકોની ધૂમ ખરીદી કરે છે પણ આ પુસ્તકો તેમના કાચવાળા કબાટની શોભા માત્ર બની રહે છે. ગુજરાતી પુસ્તકો ખરીદાય છે પણ વંચાતાં નથી. ‘જનકલ્યાણ’, ‘નવનીત સમર્પણ’ અને ‘અખંડ આનંદ’ જેવાં સામાયિકો કાં તો ડચકાં ખાય છે કાં તો તેમનાં નામાં મંડાઈ ગયાં છે. ગલપચી ને ગલગલિયાં થાય એવાં ગુજરાતી સામયિકોની બોલબાલા હજીયે જેમની તેમ છે. ઈશ્વર હરકિશન મહેતાના આત્માને શાંતિ આપે, પણ એક વાત અહીં લખવી જરૂરી લાગે છે. મેં એક વાર તેમને સુરેશ દલાલની સાહિત્ય કૉલમ શરૂ કરવા માટે તાણીઝીંકીને ટપાલ લખી તો મને જવાબ મળ્યો કે વાચકો તરફથી આવી પહેલી જ માંગણી છે. એક બોટી ખાવા માટે આખો બકરો કાપી ન શકાય. મનમાં થયું કે હે અવ્વલ દરજાના અને ઉચ્ચતમ કોટિના ગુજરાતી નવલકથાકાર! ધન છે ! એ તો ભલું થાય કાન્તિ ભટ્ટનું કે એણે ‘અભિયાન’માં ‘ચેતનાની ક્ષણે’ ચાલુ કર્યું એટલે ‘ચિત્રલેખા’માં પણ ‘પ્રભાતનાં પુષ્પો’ ઊગવા લાગ્યાં. નરબંકો ગુજરાતી ‘ચિત્રલેખા’, ‘અભિયાન’ કે ‘ચક્રમ’માંથી નવપલ્લવિત થયેલા ‘ચંદન’નો લેપ લગાડીને પોતાની જાતને ‘ગુજરાતી સાહિત્યરસિક’ ગણાવે છે. જે હો એટમ ગોલીબારની અને જે હો ફટાકડી ભાભીની!