ન નહીં પણ જીવનને કેળવે અને જેમાં શ્રમ તથા ઉદ્યોગનું પ્રધાન્ય હોય તેવી સ્વાવલંબી ને સ્વદેશી કેળવણી પર ગાંધીએ ભાર મૂક્યો જે દેશની પ્રાચીન સંસ્કૃતિને અનુરૂપ હતી.