બુદ્ધ પોતે સમર્થ સંચાલક સફળ ઉપદેશક અદ્વિવતીય ધર્મ સ્થાપક, બહુમખી પ્રતિભા ધરાવતા પ્રાત: સ્મરણીય પ્રવક્તા હતા.