[dc]સ[/dc]મગ્ર અસ્તિત્વને બે પ્રધાન વિભાગમાં વહેંચવામાં આવે છે – જડ અને ચેતન. આ બે મૂળભૂત તત્વોને અજીવ અને જીવ, પ્રકૃતિ અને પુરુષ, અચેતન અને ચૈતન્ય – એમ અનેક નામે ઓળખવામાં આવે છે. જડ અજીવ, અચેતન પ્રકૃતિના શાસ્ત્રીય અભ્યાસમાંથી વિજ્ઞાનનો પ્રાદુર્ભાવ અને વિકાસ થયો છે, અને અપરંપાર વિકાસ થયો છે. આમ પ્રકૃતિવિષયક શાસ્ત્રીય જ્ઞાનને આપણે ‘વિજ્ઞાન’ કહીએ છીએ.