અલબત્ત, આમાંનાં કેટલાંક કાવ્યો મેઘાણીનાં સર્વાંશે મૌલિક કાવ્યો કહી શકાય એવાં નથી. તો રૂઢ અર્થમાં તેને અનુવાદ કહી શકાય તેમ પણ નથી. ‘રક્ત ટપકતી સો સો ઝોળી સમરાંગણથી આવે’ જેવાં કાવ્યો જેને અનુસર્જન કહી શકાય તે પ્રકારનાં છે. ટાગોરનાં કેટલાંક કાવ્યોનાં આવાં જ અનુસર્જનો મેઘાણીએ ‘રવીન્દ્રવીણા’ (1944) માં ગ્રંથસ્થ કર્યાં છે. આ સંગ્રહનાં કાવ્યોમાં મેઘાણી મોટે ભાગે ભાવ કે પરિસ્થિતિનું કાઠું તો મૂળ કાવ્યનું રાખે છે, પણ તેને ઘાટ પોતીકો આપે છે.’રવીન્દ્રવીણા’ નાં કાવ્યોનાં ભાષા, લય, પ્રતીક વગેરેમાં સૌરાષ્ટ્રના જીવન અને બાનીની છાપ જોવા મળે છે. ટાગોરનાં બંગાળી કાવ્યોને મેઘાણીએ જાણે સૌરાષ્ટ્રની ભૂમિમાં ‘ટ્રાંસ્પ્લાન્ટ’ કર્યાં છે, આમ કરતી વખતે અલબત્ત, મેઘાણી મૂળનું કેટલુંક છોડી દે છે, મૂળમાં ન હોય એવું ગાંઠનું ઉમેરે છે, અને મૂળમાં નવી ભૂમિને માફક એવા ફેરફારો પણ કરે છે. આથી બન્યું છે એવું કે એક પક્ષે ‘આ કાવ્યો જેટલાં ટાગોરનાં છે તેટલાં જ મેઘાણીનાં પણ છે’ એમ કહી મેઘાણીની વિશેષતા બતાવી શકાય તેમ છે તો બીજે પક્ષે અનુવાદકે મૂળ કૃતિ સાથે કેટલી અને કેવી છૂટ લઇ શકે એ અંગે વિવેચકો ચર્ચા કરતા જ આવ્યા છે અને હજી કરતા રહેશે. પણ અનુવાદની પણ જુદી જુદી અવસ્થા સ્વીકારી શકાય; તરજુમો, ભાષાંતર, અનુવાદ, રૂપાંતર, અનુસર્જન. તો પછી એટલું જ કહેવાનું રહે કે ‘રવીન્દ્રવીણા’ ની કૃતિઓ રૂપાંતર કે અનુસર્જનના પ્રકારની છે તેટલી અનુવાદના પ્રકારની નથી. મૂળ કૃતિને આધારરૂપે રાખી નવેસરથી સર્જન કરવાની બલકે અનુસર્જન કરવાની પ્રવૃત્તિ આપણી ભાષામાં કંઇ નહીં તો પ્રેમાનંદના ‘દશમસ્કંધ’ જેટલી જૂની છે. સંસ્કૃતના ‘દશમસ્કંધ’ને ગુજરાતીમાં ઉતારતી વખતે પ્રેમાનંદની જે દૃષ્ટિ રહી હતી તે જ કદાચ ટાગોરનાં કાવ્યોને ગુજરાતીમાં ઉતારતી વખતે મેઘાણીની પણ રહી છે. પ્રેમાનંદ અને મેઘાણી બંને પોતાના ભાવકને સુલભ કરી આપવાનો ઇરાદો ધરાવે છે.