માણકી દેવતાઈ ઘોડી હતી. માણકી મહારાજની મરજીને જાણીને જ ચાલતી. અલબેલા ઘણી વાર માણકી નચાવતા અને જાતજાતની ઠેક, કળા, ગતિ, મરોડ, કૂદાન વગેરે બતાવતા અને ગરૂડની ગતિનો મદ હરી લે તેમ માણકી ચાલતી. “ગરદ લાજ લોપી માણકી એ સોઈ” કહીને પ્રેમાનંદ સ્વામીએ તેની ગતિની પ્રશંસા કરી છે. કુદરતી કોપ કે ધાડા – ધીંગાણા જેવો કોઈ માઠો બનાવ બનવાનો હોય તો ચાલીસ દિવસ અગાઉ તે માણકી ને ખબર પડી જતી.