વિશ્વમાં અવાર નવાર અનેક પ્રકારના ખોદકામ કે દરિયાની અંદરની શોધખોળમાં અનેક પ્રકારની પ્રાચીન સંસ્કૃતિ અને મિલકત મળી આવતી હોય છે, ઘણી વખત જમીનના ખોદકામ દરમિયાન આખા શહેરો જ મળી આવતા હોય છે, જેનું પુરાતત્વ વિભાગ દ્વારા તેના સંશોધન કરવામાં આવતું હોય છે અને તે મળી આવેલા અવશેષો ઉપરથી તે યુગની સંસ્કૃતિ અને વિજ્ઞાન વગેરેની જાણકારી મેળવી શકાય છે.