પણ અહીં તો, બર્લિનમાં, એવાં બે અજંપિત પાત્રો એકબીજાંને મળ્યાં, જે બંનેને બ્રિટિશ તંત્ર કોઈપણ ભોગે- જીવતાં કે મરેલાં- પકડવા ઈચ્છતું હતું. અહીં બર્લિનમાં તે સમય ‘બર્લિન કમિટી’ રશિયાની મુલાકાત લેવામાં સક્રિય હતી. ૧૯ર૧નું એ વર્ષ હતું. સ્મેડલી ચટ્ટો સાથે રહ્યાં, મોસ્કોમાં પણ ભ્રમણ કર્યું. નજરકેદ રહેલાં ભારત-પ્રેમી એમ્મા ગોલ્ડમેન અને એલેકઝાંડર બર્કમેનને મળી આવ્યા તેમના વિચારો જાણ્યા. ગરીબી તો બંનેની મિત્ર હતી! સગવડોના અભાવ વચ્ચે જીવ્યા, પણ પરસ્પરની હૂંફે બાકી વધી ખામી થોડા સમય માટે ભૂલાવી દીધી.