કેટલાય લોકોને એમણે જીવનમાં અલગ અલગ પરિસ્થિતિમાં વેઠેલાં અસહનીય કષ્ટોમાંથી કુટુંબનું મહત્ત્વ સમજાયું હોય છે. ઈથિયોપિયાના એક યુવાન મોસેસ આઈડરિસ અને એનું કુટુંબ દસ વર્ષ રેફ્યુજી કેમ્પમાં રહ્યાં, પછી એમને અમેરિકામાં કાયદેસર આશરો મળ્યો. તે દરમિયાન એણે પિતા ગુમાવી દીધા હતા. મોસેસ કહે છે કે રેફ્યુજી કેમ્પમાંથી નવા દેશમાં આવ્યા પછી સાવ અલગ જીવનવ્યવસ્થાની વચ્ચે રહેવું આસાન નથી. તમને કામ કરવાની, રહેવાની બધી સુવિધા મળે, પણ લોકોની નજરે તમે રેફ્યુજી જ હો છો. એવા સંજોગોમાં કુટુંબ માટે એક થઈને રહેવું અનિવાર્ય થઈ પડે છે. એની માતાએ રેફ્યુજી કેમ્પમાં અનેક પડકારોની વચ્ચે પરિવારને સાચવ્યો હતો. અમેરિકા આવ્યા પછી માતાએ વિધિસર અંગ્રેજી શીખવાનું શરૂ કર્યું, શાળામાં શિક્ષિકાની નોકરી કરી. દારુણ ગરીબીમાં સંતાનોને ભણાવ્યાં. એ સંતાનોને ભારપૂર્વક કહેતી કે વતનમાંથી ઊખડ્યા પછી જીવવાલાયક જીવન ઊભું કરવા માટે સૌએ સાથે મળીને પરિવારનો પાયો ફરી મજબૂત કરવા કઠોર સંઘર્ષ કરવો પડશે. કદાચ એ સંઘર્ષ રેફ્યુજી કેમ્પમાં થયેલા અનુભવોથી વધારે કપરો હશે.