ઉપાસના કેટલી ઊંડી અને કેટલી સાર્થક રહી, તેનું પ્રમાણ ૫રિચય એક જ વાતથી મળે છે કે આંતરિક સુસંસ્કારિતા અને બાહ્ય સજ્જનતાનો કેટલો વિકાસ સંભવ બની શક્યો. સાધનાને આમ જોઈએ તો ઈશ્વરની અભ્યર્થના ૫ણ કહી શકાય. ૫રંતુ તેનું વાસ્તવિક સ્વરૂ૫ એક જ છે, અંતરંગમાં અવસ્થિત દેવમાનવને જાગૃત, પ્રખર અને સમર્થ બનાવવાની વ્યાકુળતા ભરેલી ચેષ્ટા.