ત્યારે ભારત ઉપર અંગ્રેજોનું શાસન હતું. પહેલાં મુસ્લિમો અને મોગલોનું શાસન પ્રજા સહી ચૂકી હતી. હવે અંગ્રેજોનો વારો હતો. અહીંના બણગાંવાદીઓ ગમે તેટલાં આત્મશ્લાઘાનાં બણગાં ફૂંકે પણ મુસ્લિમો, મોગલો કે અંગ્રેજો તો અહીંની પ્રજાને સેમીનિગ્રો (અડધા કાળિયા) માનતા હતા. પરાજય આપોઆપ ઘૃણાનું કેન્દ્ર બનતો હોય છે. આવડો મોટો દેશ વારંવાર આક્રાન્તાઓથી હારતો રહ્યો હતો એટલે તેના પ્રત્યે માન-સન્માન કેવી રીતે થાય? વિદેશી શાસકો દેશી શાસ્ત્રો પ્રત્યે તુચ્છતાથી જોતા હતા. તેનાં કારણો પણ હતાં. તે કારણો દૂર કરવાની જગ્યાએ આત્મશ્લાઘી બણગાંખોરો બણગાં ફૂંક્યા કરતા હતા જેથી પરપોટો મોટો તો થતો હતો પણ મજબૂત ન થતો. મજબૂતાઈ તો વાસ્તવિકતાથી આવતી હોય છે. વાસ્તવિકતાથી ઊલટી કલ્પનાઓથી તો પ્રજા વધુ દુર્બળ થતી હોય છે. ત્યારે પૂનામાં પ્લેગ ફાટી નીકળ્યો હતો. અસહ્ય ગંદકી પ્લેગને આમંત્રણ આપે છે અને અખાદ્ય આહાર કોલેરાને બોલાવે છે.