અત્યારે આખી પ્રકૃતિ વસંતના રંગોમાં રંગાઈ ગઈ છે. મને પ્રિય એવા રોયડાના (રોહીડાના) વૃક્ષો તો છેલ્લા પંદર-વીસ દિવસથી કેસરી-પીળા પુષ્પો ધારણ કરી હોળી રમવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. અમારા આખા વિસ્તારમાં આ વૃક્ષો સારા પ્રમાણમાં છે. ખેતરોની વાડે, શેઢા પર કે પછી સીમ-વગડામાં આપ મેળે જ ઉગી નીકળે. આમતો આખું વર્ષ એમની હાજરી ખાસ વર્તાય નહિ પણ જેવો ફાગણ આવવા થાય કે એમને જાણે શુરાતન ચડે. રણે ચડેલા કોઈ યોદ્ધાની જેમ કે પછી પરણવા નીકળેલા વરરાજાની જેમ કેસરી સાફો (પુષ્પો) ધારણ કરી તૈયાર થઇ જાય. ખુબ ઓછુ પાણી જોઈએ એમને. એટલેતો એ રાજસ્થાનનું રાજ્ય પુષ્પ છે. હમણાં મારા એક મિત્ર ધીરું ચૌધરીનો એક સામયિકમાં આવેલ “મહેક મહેક મંજરી ના દા’ડા” નામનો વસંત પર લખાયેલો સરસ લેખ વાંચતો હતો. એમાં ધીરુભાઈએ એમના ગામની સીમમાં સુકાઈ ગયેલા તળાવને કિનારે ઊભેલા પુષ્પ ધારી રોયડાની વાત કરેલી. સાથે એમણે તેને કેસુડાનો પિતરાઈ ભાઈ પણ કહેલો. હું ધીરુભાઈ ની વાત સાથે સંપૂર્ણ સહમત છું. અમારે ત્યાં કેટલાય લોકો રોયડાને જ કેસુડો સમજે છે. જોકે મારા મતે એ કેસુડા કરતાં સહેજ પણ ઉતરતો નથી. મને તો ઉલટાનું કેસુડાના આક્રમક લાલ રંગ કરતાં રોયડાનો સૌમ્ય પીળાશ પડતો કેસરી રંગ વધું ગમે! આશ્ચર્યતો એ વાતે થાય કે આપણા ત્યાં કેસુડા વિશે ઘણું બધું લખાયેલું છે ત્યારે રોયડો કેમ ઉપેક્ષિત છે? એ પણ ફાગણનું પુષ્પ છે!