૨ જમીનની ઉત્પાદન શકિત તેમજ તેની ફળદ્રુપતાનો મુખ્ય આધાર જમીનની માટી અને ભુગર્ભના પાણીના સ્તર ઉપર રહે તે છે. એટલે જમીનની ઉત્પાદકતા અને ફળદ્રુપતા ટકાવી રાખવા માટે ભૂમિ અને ભેજ સંરક્ષણ માટેના કામો વન વિભાગ ધ્વારા લેવામાં આવે છે. જળ સંચય, ભુગર્ભીય જળ રીચાર્જ અગત્યની બાબત હોય તે વનીકરણની કામગીરીનો ભાગ છે જે વિસ્તારમાં વનીકરણ કરવામાં આવે છે તેમાં જળ સંચય, ભેજ સંરક્ષણ માટે આવા કામો લેવામાં આવે છે.