૪- મહર્ષિ દયાનંદ સરસ્વતિ - મુર્તિપૂજાનો વિરોધ, વિધવા વિવાહ સમર્થન, હરિજનોને યજ્ઞોપવીત, મંદિરો માં થતા પશુબલિનો વિરોધ, બુરખા/ઘુંઘટ પ્રથાનો વિરોધ, પરજ્ઞાતીય લગ્નો, વગેરે અંગે નવું ચિંતન પ્રગટ કર્યું. (અઢાર મી અને ઓગણીસ મી સદી )