થોડા દિવસ પહેલાં મારા મિત્રને ઘરે ગયો હતો. મિત્ર નિવૃત્ત છે. એમનો પુત્ર કૉલેજમાં અધ્યાપક છે. હું ઘેર ગયો ત્યારે મિત્રનો પુત્ર પણ ઘેર હતો. એને ખુશખુશાલ જોઈ મેં પૂછ્યું, ‘કેમ આજે આટલો રિલેક્સ અને પ્રફુલ્લિત દેખાય છે ? વૅકેશન પડી ગયું ?’ મિત્ર બહુ આનંદી સ્વભાવના છે. એમણે કહ્યું, ‘વૅકેશન પડવાને તો હજુ વાર છે. પણ આવતી કાલે પુત્રવધૂ એક મહિના માટે પિયર જાય છે. એટલે પુત્ર આટલો પ્રફુલ્લિત દેખાય છે.’ પુત્રે પણ હસીને જાણે પિતાની વાતનું સમર્થન કર્યું. એણે પિતાના કથનનો રદિયો ન આપ્યો. એટલે શાહબુદ્દીનભાઈ કહે છે તેમ પત્ની બહારગામ જઈ રહી હોય, થોડા સમય માટે મુકમ્મિલ આઝાદી મળવાની હોય ત્યારે હૃદયમાં ઊભરાતો આનંદ હૃદયમાં સમાવવાનું ઘણું અઘરું છે. મુકમ્મિલ આઝાદી એટલે કેવી ? ચરણ ચાંપી મૂછ મરડી કોઈ કાચી ઊંઘે જગાડી દેનાર ન હોય, હવે છાપું મૂકો ને બ્રશનું પતાવો, નાહી લો. એવું કોઈ કહેનાર ન હોય, હવે નાચનખરાં કર્યા વગર જે છે તે ખાઈ લો એવી આજ્ઞા કરનારું કોઈ ન હોય – ‘માંહી પડ્યા તે મહાસુખ માણે’ એવી આ વાત છે. સ્વાનુભવ વગર આ સુખનો અંદાજ આવવાનું મુશ્કેલ છે.