હરામની કમાણી ભારે ગળચટી લાગે છે. પગાર ગૌણ બની જાય છે અને પાછલે બારણેથી પ્રવેશી જતો બે નંબરનો પૈસો પરિવારમાં પાપનો વધારો કરતો રહે છે. જેમ જેમ પાપના રૂપિયા વધે, તેમ તેમ માણસને છીછરી ધાર્મિકતા તરફ વળવાનું મન થાય છે. એ પૂજામાં બેસે છે, મંદિરે જાય છે અને એક ગુરુ ઘંટાલને શરણે જાય છે. આવી પોલી ધાર્મિકતાને કારણે એની પાપગ્રંથિનો ઉત્પાત સખણો રહે છે. ઉત્તર ગુજરાતમાં ચંદુભાઇ નામે એક ગ્રામજન સીધી લીટીના માણસ હતા. એમણે ભાડાનું ઘર રાખ્યું હતું. માંદા પડ્યા ત્યારે હોસ્પિટલમાં મકાનમાલિકે જઇને કહ્યું: ‘ચંદુભાઇ! ઘર ખાલી કરી આપશો, ત્યારે તમને આપવાની રકમ અંગે જરૂર સમજી લઇશું.’ ચંદુભાઇને મકાનમાલિકની વાતમાં સમજ ન પડી. હું ભાડે રાખેલું ઘર ખાલી કરું, તેમાં મને પૈસા મળે કે? દીકરાએ બાપને મૂર્ખ ગણીને કહ્યું: ‘પેલો સામેથી આપવાની વાત કરે છે અને તમે નવાઇ પામો છો? તમે તે કેવા માણસ છો?’ ચંદુભાઇએ મકાનમાલિક પાસે પૈસા ન લીધા, તે ન જ લીધા! બોલો, ચંદુભાઇ જેવા સીધી લીટીના માણસને જાત્રાએ જવાની જરૂર ખરી? આ છે ગાંધીયુગનું નવું અધ્યાત્મ! રથયાત્રાની કે કુંભમેળાની ભીડ પરથી ધર્મનું માપ ન નીકળે.