કેરાલા તેના કથકલી નૃત્ય માટે પ્રખ્યાત છે. અહીં ઠેકડીમાં એક કલાભવનમાં કથકલી નૃત્યનો પ્રોગ્રામ થતો હોય છે, એવી માહિતી મળતાં, અમે આ પ્રોગ્રામ જોવા ઉપડી ગયા. સામાન્ય રીતે નૃત્યમાં એક પુરુષ અને એક સ્ત્રી કલાકાર હોય છે. સ્ત્રીનું પાત્ર પણ મોટે ભાગે પુરુષ જ ભજવતો હોય છે. આ કલાકારો, શોના એક કલાક પહેલાં, મેકઅપ, ડ્રેસ, ઘરેણાં વગેરેની સજાવટ શરૂ કરે છે. આપણે જો કલાક કે અડધો કલાક વહેલા જઈએ તો કલાકારોની સજાવટની આ પ્રક્રિયા પણ જોવા મળે છે. અમે વહેલા જ પહોંચી ગયા અને કથકલીના બંને પુરુષ કલાકારો ચહેરા પર કલર, ઘરેણાં, મુગટ, કેડ પરનાં કડક વસ્ત્રોએ બધું પહેરીને કઈ રીતે તૈયાર થાય છે તે જોયું. પછી કાર્યક્રમ શરૂ થયો. શરૂઆતમાં સ્ત્રી કલાકાર ચહેરા પર જાતજાતના હાવભાવ કરી બતાવે છે. પ્રેમની અનુભૂતિ, સ્ત્રીસહજ શરમ, પ્રેમીને ઈંજન, વરણાગીવેડા, રીસામણાં – આ બધું જોઈને અને તે પણ એક પુરુષ કલાકાર સ્ત્રીનો વેશ ધારણ કરીને ભજવી બતાવે ત્યારે બહુ જ નવાઈ લાગે છે. ‘વાહ, વાહ’ કહેવાનું મન થઈ જાય છે. આ સ્ત્રી, એ પુરુષ છે એવી ખબર જો પહેલેથી ના હોય તો તે પુરુષ છે એવું માન્યામાં જ ના આવે. આ ઉપરાંત ડર, ભય, ક્રોધ, આનંદ, સંતોષ, શાંતિ, ચમક – આ બધા ભાવો તે ભજવી બતાવે છે. એના પછી, પુરાણપ્રસિદ્ધ એક વાર્તાનો આખો એપિસોડ બંને કલાકારો નૃત્ય સ્વરૂપે રજૂ કરે છે એ જોવાની મઝા આવે છે. આખો શૉ જોઈ, મનમાં અનહદ આનંદ ભરી અમે બહાર આવ્યા. કથકલી નૃત્ય અમને ઘણું જ ગમ્યું. સાંજે બજારમાં થોડું ફરી આવ્યા.