આજનું ઉદયપુર જેને મેવાડ સામ્રાજ્ય તરીકે પણ પ્રાચીન સમયમાં ઓળખવામાં આવતું હતું. પ્રાચીન સમયથી જ આ પ્રદેશ મેવાડી સામ્રાજ્યના ગહલોત તેમજ સિસોદિયા કુળના રાજપૂતોની રાજધાની અને આધિપત્ય ધરાવતી રિયાસત રહી છે. મેવાડની સ્થાપના લગભગ આજથી ૧૪૦૦ વર્ષ પૂર્વે ઈસ્વીસન ૫૩૦ આસપાસ થયેલ માનવામાં આવે છે. જ્યારે મેવાડ રાજ્યની સ્થાપના થઇ હતી ત્યારે ચિત્તોરગઢ એમની પ્રથમ રાજધાની તરીકે અસ્તિત્વમાં આવ્યું. જો કે સમયાન્તરે લગભગ મહારાણા ઉદયસિંહના સમયમાં દિલ્હી સલ્તનતના બાદશાહ જલાલુદ્દીન અકબર સામે હાર ન સ્વીકારવા ચિત્તોર દુર્ગ છોડીને એમણે વિસ્થાપિત કરવામાં આવ્યું, ત્યારે વિસ્થાપિત રાજ્યની રાજધાની ઉદયસિંહ દ્વારા નિર્મિત થઈ એટલે એ ઉદયપુર તરીકે પ્રચલિત બની. છેક ૧૯૪૯માં જ્યારે ઉદયપુર સીટી ભારતીય સંઘમાં ભેળવાયું ત્યાં સુધીમાં અહી ગહલોત પરિવારના તેમજ ક્ષત્રીય સિસોદિયા રાજપૂત વંશ દ્વારા ૧૪૦૦ વર્ષ શાસન ચાલ્યું હતું.