તેનાથી ઊલટું, વિરોધી વિચાર શુભની ભૂમિકાને નષ્ટ કરે છે. તેનો પ્રવાહ આ૫ણને અંધકાર તરફ લઈ જાય છે. તેની જમાત આ૫ણા જીવનમાં શું અંદર, શું બહાર બધી બાજુ દુઃખની ભીડ જમાવી દે છે. આ પ્રવાહથી માનસિક ચેતના પૂર્ણ૫ણે ક્ષુબ્ધ અને અશાંત થઈ જાય છે. તેવી સ્થિતિમાં આંતરિક શકિતઓની અભિવ્યકિતની બધી સંભાવનાઓ ઘણુંખરું સમાપ્ત થઈ જાય છે.