ખૂબ સુંદર પ્રવાસ વર્ણન.તેઓ કહે તે પ્રમાણે-કુદરતના આવા નિરીક્ષણથી સમાજનું પણ તટસ્થભાવથી – ઑબ્જેક્ટિવલી – નિરીક્ષણ કરવાની ટેવ મને પડી ગઈ. બાળપણમાં વારંવાર પ્રવાસ કરવાના અવસર મળતા ગયા, અને એ કારણે સમાજના નિરિક્ષણમાં વિવિધતા પણ બહુ આવી. જેમની ભાષાઓ જુદી છે, જેમના રીતરિવાજ વિચિત્ર જેવા લાગે છે અને જેમના જીવનવ્યવહાર પણ આપણાથી જુદા છે એવા લોકોની વચ્ચે જઈને જ્યારે રહેવું પડ્યું અને એ રીતે અનેક ધર્મોનો પણ પરિચય થયો, ત્યારે આપોઆપ જ દષ્ટિમાં વિશાળતાની સાથે ઉદારતા પણ આવી ગઈ. જ્યારે હું પુસ્તકો વાંચવા લાગ્યો ત્યારે એ પુસ્તકો મારે મન ફક્ત શબ્દરચના અથવા વાક્યસમૂહ ન હતાં, પણ જીવનનાં અને એનાં નિરીક્ષણ-ચિન્તનનાં પ્રતિબિંબ હતાં, એનું કારણ આ છે.