આયુર્વેદ મુજબ વાત, પિત્ત અને કફનું સંતુલન બગડે તો તે રોગ સ્વરૂપે શરીરમાં અનુભવાય છે. વાત, પિત્ત અને કફ પ્રકૃતિને જ્યોતિષના તજજ્ઞોએ નીચે મુજબ ગ્રહનું આધિપત્ય આપ્યું છે.