બપોરે અમે જામનગરની ટૂર લીધી. સાડા છ વાગે, અમારી જ્યાં રહેવાની વ્યવસ્થા હતી એ હોટલમાં જઈ ફ્રેશ થઈને આરામ કરતાં હતાં. કુળગોર રાતના આઠ વાગે લેવા આવવાના હતાં. મેં વિનુને પૂછ્યું, “તમે પેલા રસોઈયાભાઈને જોઈને થોડાક ચમકી ગયા હતા. એ ભાઈએ પણ તમને નામથી બોલાવી, રાતના સમય લઈ આવવા કહ્યું. તમે એમને ઓળખો છો?” વિનુ બોલ્યા, “ક્યાંક મળ્યાં હશું.” એમનું બોલવાનું હંમેશાં સીમિત રહેતું, આથી મને એમના જવાબમાં કઈં નવું ન લાગ્યું. અમે સાડા આઠ વાગે પાછા વીશી પર પહોંચ્યાં, ત્યારે, રસોઈ કોઈ બીજા ભાઈ કરી રહ્યા હતા. સવારવાળા ભાઈ, સહુને આગ્રહ કરીને જમાડતા હતા. અમારી વ્યવસ્થા આ ટાણે, અંદરના બેઠકખંડમાં કરવામાં આવી હતી. સવારવાળા ભાઈ અમને મળવા આવ્યા. વિનુની સાથે હાથ મિલાવીને કહે, “ઓળખાણ પડી?” વિનુએ પણ હસીને કહ્યું, “કેમ નહીં, હમી….” અને વિનુને અધવચ્ચે જ અટકાવીને કહ્યું, “હમીર સેઠ.” વિનુ પણ બોલ્યાં, ઓફ કોર્સ, હમીર સેઠ.” હમીરભાઈએ મને હાથ જોડી પૂછ્યું, “કેમ છો ભાભી? હું અને વિનુ એક જ ક્લાસમાં ભણતા હતા અને સ્વિમિંગ કોમ્પીટીશનમાં ભાગ લેતાં હતાં.” અમે જમતાં હતાં ત્યાં સુધી હમીરભાઈ વિનુ સાથે વાત કરતા બેઠા હતા. મને એક મૂંઝવણ થયા કરતી હતી કે સવારે એ કેમ કશું ન બોલ્યા? પણ, તે ઘડીએ હું કશુંયે કહ્યા વિના, વાતોના પ્રવાહમાં વહેતી રહી. જમ્યા પછી, હમીરભાઈએ કુળગોરને કહ્યુ, “આપ જાઓ, હું વિનુ અને ભાભીને મૂકી આવીશ.” પછી, અમને અંદરના એક ખંડમાં લઈ ગયા. ત્યાં વ્હીલ ચેરમાં એક બહેન હતાં. હમીરભાઈ એમની નજીક જઈ બોલ્યાં, “જસુ, ઓળખ તો કોણ આવ્યું છે?” વિનુના મોઢા પર આનંદ અને ઉદાસી મિશ્રિત ભાવ હતા, ને એ સાથે જ વિનુ બોલ્યા, “હું ઓળખુ છું, જાસ્મીન મહેતા.” જાસ્મીનબહેનનાં મોઢા પર એક પ્રકારનું અદભૂત સુખ વર્તાતું હતું. વિનુનો હાથ એમણે એમના ડાબા હાથમાં પકડી રાખ્યો અને એમની આંખોમાંથી દડદડ આંસું વહેતાં હતાં. વિનુના ગળામાં ડૂમો હતો અને માંડ બોલી શક્યા, “ઈટ ઇઝ ઓકે.” જાસ્મીનબહેનને જમણા અંગનું પેરેલીસીસ થયું હતું. અને ઊભા થવા કે સ્પષ્ટ બોલવા માટે અસમર્થ હતાં. અમે થોડી વાર અંદર બેઠાં. હમીરભાઈ, વિનુ અને જાસ્મીનબહેન એકમેકના સંગાથનો આનંદ અનુભવી રહ્યાં હતાં, એ એમને જોનાર કોઈ અજાણ્યો માણસ પણ પામી શકે, એટલું બોલકું દ્રશ્ય હતું. મેં કેમેરા કાઢી, ત્રણેયને પૂછ્યું કે હું ફોટો લઈ શકું તો હમીરભાઈ બોલ્યા, “શું ભાભી, ખરા છો! મારા વાસણોનો ફોટો લીધો ત્યારે તો પૂછ્યું નહીં અને હવે માણસોના ફોટા વખતે પૂછો છો!” હું થોડીક ઓઝપાઈ પણ, વાત તો સાચી હતી. આટલા બધા વરસો પછી પણ અકબંધ રહેલા પોતાપણાને કારણે, “સો કોલડ અમેરિકન મેનર્સ”માં, અહીંના લોકોને દોઢ ડહાપણ લાગે એમાં નવાઈ નહોતી. મેં ફોટા પાડ્યાં. અમે જાસ્મીનબહેનને “આવજો” કહીને નીકળ્યાં. મેં બહાર આવીને કહ્યું, “હમીરભાઈ, જાસ્મીનબહેનનો સૂવાનો સમય થશે. અમે તો ટેક્સી કે રિક્ષામાં જતાં રહીશું.” વિનુએ પણ કહ્યુ, ‘તુ જાસ્મીન સાથે બેસ. હેરાન ન થા.” હમીરભાઈ સહજતા બોલી ગયા, “એને ક્યાં ઊંઘ આવે છે! છેલ્લા કેટલાયે વરસોથી જાસ્મીન અનિદ્રાના રોગથી પીડાય છે.” વિનુ અને હું આગળ શું બોલીએ એની અસંમજસમાં ચૂપ રહ્યાં.