હા, બન્યું હતુંને. જે માણસ જ્યાં પોતાનો પરિવાર, ઘર અને બધું આંખ સામે ખતમ થતું જોઈને આવ્યો હોય એ માણસ ફરી એ જ જગ્યાએ કઈ રીતે જઈ શકે? પાકિસ્તાનનું નામ આવે કે તરત જ મારી આંખોની સામે એ રાતનો સીન આવી જતો હતો જે રાતે મારા પોતાનાઓને કાપી નાખવામાં આવ્યા હતા. લાહોરમાં રેસની વાત આવી ત્યારે મેં જવાહરલાલ નેહરુને જ પાકિસ્તાન જવાની ના પાડી દીધી હતી. મારી માનસિકતા નેહરુજીને ખબર હતી. તેમને હકીકત પણ ખબર હતી એટલે મારા સમજાવવાથી તેઓ માની પણ ગયા હતા. મારી ના પછી દેશભરનાં અખબારોમાં હેડલાઇન બની ગઈ હતી કે મિલ્ખાએ પાકિસ્તાન જવાની ના પાડી દીધી. પંજાબના એક અખબારે તો એવું લખ્યું કે મિલ્ખા ડરી ગયો. બીજા જ દિવસે અમારી વચ્ચે ફરી બેઠક થઈ જેમાં નેહરુજીને મેં કહી દીધું કે હું લાહોર જવા તૈયાર છું. જો મને કોઈ રેસ સૌથી વધુ પસંદ હોય તો એ લાહોરની રેસ પસંદ છે જેમાં અબ્દુલ ખલિક નામના પાકિસ્તાનના સૌથી ટોચના રનરને મેં હરાવ્યો હતો. મને યાદ છે કે એ વખતે અબ્દુલ ખલિકને દુઆ આપવા માટે છેક ટ્રૅક સુધી મૌલવીઓ આવ્યા હતા અને હું એકલો ઊભો વાહે ગુરુનું નામ લેતો હતો.