પ્રકૃતિમાં તમામ પદાર્થો અને સજીવસૃષ્ટિ તેના નૈસર્ગિક ગુણધર્મો મુજબ વર્તન કરે છે. પ્રાણીઓમાં આહાર, નિદ્રા, ભય અને મૈથુન સામાન્ય લક્ષણો છે. પ્રાણી તરીકે માણસ પણ આમાંથી બાકાત નથી, પરંતુ બુદ્ધિ નામની એક અજાયબ ચીજ વિશેષ રીતે ફક્ત માણસને જ આપી ઈશ્વરે કમાલ કરી નાખી છે! આ બુદ્ધિનું ઉદ્ભવસ્થાન માણસનું મગજ એટલે કે મન છે. બુદ્ધિ બેધારી તલવાર જેવી છે. તેના સદુપયોગથી અનેક સુખોના માલિક બની શકાય છે. વિશુદ્ધ બુદ્ધિથી કલ્યાણ મેળવી શકાય છે, પરંતુ બુદ્ધિના બગડવાથી અનેક અનિષ્ટો સર્જાય છે, જે માટે મનનું પ્રદૂષણ અથવા મનનું કુપોષણ જવાબદાર હોય છે. જેનું મન બગડે તેની બુદ્ધિ પણ બગડતી હોય છે અને મનના આ કુપોષણની સામે ઝઝૂમવું એ વળી નવા જ પ્રકારનો જંગ છે.