પોતાની વૃત્તિઓ ઉપર અંકુશ કરવો તે તપ. કોઇ ઉપયોગી અને પરોપકારી પ્રવૃત્તિમાં નિષ્ઠાથી જોડાવું તે પણ તપયજ્ઞ કહેવાય, જેમ કે પ્રકૃતિના ઉદ્ધાર કે સમાજના કલ્યાણ માટે કોઇ સાર્થક પરિશ્રમ કરવો. વૃક્ષારોપણ, જળસંચય, ઊર્જા અને જળ વપરાશમાં કરકસર, જળ-જમીન સંરક્ષણ આધુનિક સંદર્ભમાં તપયજ્ઞનાં ઉત્તમ ઉદાહરણો છે.