કોઈ વસ્તુ કે પદાર્થ વગર ન ચાલે તો તે પદાર્થના ગુલામ બન્યાં કહેવાઈએ. વસ્તુ કે પદાર્થના વ્યસન બે રીતે હોઈ શકે. એકતો પદાર્થને ગ્રહણ કરવા એટલે કે ચા, કોફી, તંબાકુ, ગુટખા, શરાબ, હેરોઈન વગેરે નશીલા પદાર્થો અથવા તો મીઠાઈ, ફરસાણ કે અન્ય કોઈ પદાર્થ કે જેને ગ્રહણ કર્યા વગર ચેન ન પડે તો તે પદાર્થની ગુલામી થઈ. તેવી જ રીતે પંખો ન હોય, એસી ન હોય, વીજળી ન હોય, વાહન ન હોય કે અન્ય કોઈ સગવડ કે વસ્તુ ન હોય અને તેના વગર અકળાઈ ઉઠીએ તો તે વસ્તુ કે સગવડનું વ્યસન કે ગુલામી થઈ.