જ્યારે ગાંધીજી દક્ષિણ આફ્રિકા ગયા ત્યારે તેઓ “ઈંગ્લેન્ડની પ્રજા શ્રેષ્ઠ છે અને તે વિશ્વ ઉપર રાજ કરવા સક્ષમ છે અને યોગ્ય છે” તેમ માનતા હતા. ભારતમાં પણ આવી માન્યતા ધરાવતો વિશાળ વર્ગ હતો. પણ ધીરે ધીરે તેમનું વાચન વધતું ગયું અને તેમને અનુભવ થતો ગયો કે તેમની આ માન્યતા ખોટી હતી અને તેમની આ માન્યતા બદલાઈ ગઈ. પણ તેમણે એવું કોઈ આંદોલન ન કર્યું કે અંગ્રેજો સામે ધિક્કારની લાગણી ઉત્પન્ન થાય. ગાંધીજીએ મુદ્દાઓ પકડ્યા અને આંદોલન કરતાં પહેલાં જનતાને તે મુદ્દાઓ વિષે સમજ આપી હતી, જનતા સાથે સંવાદ પણ ચાલુ રાખતા હતા. જનતાને અનુભૂતિ કરાવી કે તેમની વાત કેવી રીતે સાચી છે.