ભારતીય તત્વજ્ઞાનનો એક નિયમ છે કે જે માણસ ઉપનિષદ, બ્રહ્મસૂત્ર અને ગીતા ત્રણેનો સમન્વય કરી બતાવે અને ત્રણેમાંથી એક જ તત્વજ્ઞાન સિદ્ધ કરી આપે તેને આચાર્ય ગણવો અને તેની જ વાત કાને ધરવી. આનું કારણ એ છે કે ઉપનિષદના ઋષિઓએ ઉત્કટ સાધનામય જીવન જીવીને એમાંથી તત્વજ્ઞાન શોધી કાઢવાનો પ્રયત્ન કર્યો. મૂળમાં એ તત્વજ્ઞાન અનુભવમૂલક છે. તેથી ઉપનિષદના ઋષિઓએ અનેક રીતે बहु-धा વાતો કરી હોય તોયે એમનો સાર એક જ હોઈ શકે. કેમ કે એ બધું અનુભવને આધારે લખાયેલું છે. એ ઉપનિષદનાં જ વચનોમાંથી તત્વજ્ઞાન તારવી કાઢવાનું કામ બ્રહ્મસૂત્રોએ કર્યું છે. અને એ જ ઉપનિષદનાં વચનોને આધારે, અને બ્રહ્મવાચક સૂત્રોની મદદથી ગીતાએ જીવન જીવવાની સર્વોચ્ચ કળા રજૂ કરી છે. તમામ ઉપનિષદોના દોહનરૂપે તૈયાર થયેલી આ શિરોમણિ ઉપનિષદ ગોપાલ કૃષ્ણે ગાઈ– – (૧૧)તેથી એમાં બ્રહ્મવિદ્યા પણ આખી આવી ગઈ અને એ બ્રહ્મવિદ્યાને આધારે જીવન ઘડવા માટે કઈ રીતે વર્તવું જોઈએ, એની કૂંચી આપતું યોગશાસ્ત્ર પણ આવી ગયું. એ બ્રહ્મવિદ્યાના અને યોગશાસ્ત્રનાં અનેક પાસાંઓ બરાબર ધ્યાનમાં આવે એટલા માટે તે આખું વિવરણ અહીં પ્રશ્નોત્તરીરૂપે, સંવાદરૂપે આપેલું છે. એમાં અર્જુન કર્મવીર ભક્ત છે અને શ્રીકૃષ્ણ પોતે જ્ઞાનમૂર્તિ યોગેશ્વર છે.