સૌત્રાયણી નામના શિષ્યે આ પ્રશ્ન પૂછ્યો, ‘भगवन्! एतस्मिन् पुरुषे कानि स्वपन्ति कान्यस्मिन् जाग्रति कतर एष देवः स्वप्नात् पश्यति कस्यैतत् सुखं भवति कस्मिन्नु सर्वे सम्प्रतिष्ठिता भवन्तीति’(પ્રશ્ન ઉપનિષદ-૪/૧) હે ભગવન્! જ્યારે મનુષ્ય નિદ્રાધીન થાય ત્યારે કઈ શક્તિઓ સૂઈ જાય છે? અને કઈ શક્તિઓ ત્યારે પણ જાગતી રહે છે? વળી નિદ્રા સમયે સ્વપ્ન જોનાર કોણ છે? અને એ નિદ્રાના સુખને કોણ ભોગવે છે? તથા નિદ્રા સમયે આ શરીરમાં જે સૂઈ ગયા છે, જે જાગે છે, જે સ્વપ્ન જુએ છે કે પછી જે નિદ્રાનું સુખ લે છે - તે બધા કોના આધારે ટકી રહે છે તે વાત આપ મને સમજાવો.