સ્વામી આનંદ ગાંધીજી કરતાં ઓગણીસ વરસે નાના હતા ને કિશોરલાલ મશરૂવાળાના ગુરુ કેદારનાથજી ચૌદ વરસે. ગાંધીજીને મળ્યા તે પહેલાંના બન્ને એકબીજાને ઓળખતા. સ્વામીને નાથજી માટે અસાધારણ માન હતું. ગાંધીજી બન્નેનું સાંભળતા ને પોતાના ‘યુવાન’ મિત્રોને સાચા સાધુ તરીકે ઓળખતા. સ્વામી ને નાથજી છાનામાના નોઆખલી ગયેલા ને ગાંધીજીને કંઈક આવી સલાહ આપેલી : કોઈ રંગારો દસ ફૂટ ઊંચા ને સો ચોરસ ફૂટ લાંબા-પહોળા ઓરડાને ચૂનો ધોળવા એક કૂચડો વાપરે ને કામ પૂરું થયે ફેંકી દે. તો કૂચડાએ એવું નહીં વિચારવું જોઈએ કે મને કેમ ફેંકી દીધો. ઈશ્વર પોતાની અચિંત્ય યોજના પ્રમાણે દરેક માણસ પાસે મુકરર કામ કરાવીને એને કોરે મૂકે છે. માણસ મૂરખો છે કે ઈશ્વરેચ્છાને અવકૃપા માને છે. તમારી મારફત ભારતને સ્વતંત્રતા અપાવી અને હવે તમને કોરાણે મૂક્યા છે. તમારું કોઈ સાંભળતું નથી, તમે કશું કરી શકતા નથી. તે યોગ્ય જ છે. ભલા થઈને ‘નિમિત્તમાત્રમ ભવ સવ્યસચિન’નો કૃષ્ણબોધ (ભ.ગીતા 11.33) સમજો, સ્વીકારો અને અંતરમાંથી જે ઊઠે ને સૂઝે તે કર્તૃત્વના ભાવ વગર સહજ રીતે કરો.