પૅમ્ફલેટ ઉર્ફે પત્રિકા સામાન્ય રીતે એક અને સાંપ્રત વિષય પરનાં વિચાર, અભિપ્રાય, દલીલ કે માન્યતા દર્શાવે છે. એનું આયુષ્ય ટૂંકુ હોય છે. આજકાલ પૅમ્ફલેટ વિવાદનો ઝેરીલો મધપૂડો છંછેડે છે. સ્કેન્ડલનો જન્મદાતા છે આ પૅમ્ફલેટ. અમને તો નવાઈ એ લાગે છે કે કૂથલી ઓનલાઇન થઇ શકતી હોય, પારકી પંચાત ઓનલાઇન થઇ શકતી હોય તો આ ઓફલાઈન ચોપાનિયું હજી કેમ ચલણમાં છે? કદાચ એવું હશે કે એમાં માટીની મહક હશે. કદાચ એમાં પરંપરાની હલક હશે. પૅમ્ફલેટની મુખ્ય બાબત એ છે કે એ મફત હોય છે. પણ પૅમ્ફલેટ વાંચીને આપણે ખર્ચો કરી બેસીએ, એમ પણ બને. પૅમ્ફલેટમાં રસોડાનાં સાધનો કે આખેઆખા ફ્લેટ્સનાં વેચાણની જાહેરાત આવતી હોય છે. દવા કે દવા વિના સાજા થવાના નૂસખાં એમાં કહેવાતા હોય છે. તાંત્રિક કે જ્યોતિષ વિદ્યાની કરામતનો એમાં થાય છે. પૅમ્ફલેટમાં કહેલી વાતો કેટલી ગંભીરતાથી લેવાય છે, એ તો રામ જાણે પણ એનું વિમાન બનાવીને એને ઊડાડવાની જે મઝા આવે છે કે વાત ન પૂછો…. પૅમ્ફલેટ એક વિચાર છે એને હવામાં તરતો મૂકવામાં એક મઝા છે. ચોપાનિયુંનાં સર્જક કે વિતરકને પૅમ્ફલેટીયર કહે છે. ઇંગ્લિશ ભાષામાં પૅમ્ફલેટ શબ્દનો સમાનાર્થી શબ્દ છે બ્રોશર. પૅમ્ફલેટ કહો બ્રોશર કહો, બંનેમાં એક જ વિષયની વાત હોય છે. બ્રોશર સામાન્ય રીતે ટ્રેડ શૉ કે માર્કેટિંગ તરીકે વધારે ઉપયોગમાં આવે છે. એક ત્રીજો ઇંગ્લિશ શબ્દ ફ્લાયર પણ છે. જેમાં મૂળ લાંબી વાતને ટૂંકાણમાં છાપી હોય એ ચોપાનિયું ફ્લાયર તરીકે ઓળખાય છે. પૅમ્ફલેટને બદલે હવે તો ફેસબૂક કે ટ્વીટર વધારે લોકપ્રિય છે. કમ્પ્યુટર આવ્યા પછી પણ હજી ય દિવાળીમાં ચોપડાપૂજન થતા રહે છે એમ પૅમ્ફલેટ હજી પણ છપાતાં રહે છે, વંચાતા રહે છે.