માણસે શું સમજવું ? માણસે શું કરવું ? બુદ્ધિ, લાગણી, પૈસા, ચારિત્ર્ય, શ્રદ્ધા. આમાંથી કોની ઉપાસના કરવી ? આ બાબત જ એવી છે કે સરળ કે જટિલ કોઈ નુસ્ખો સો ટકા સાચો પુરવાર થઈ શકશે નહીં. સામાન્ય માણસ એવો નિષ્કર્ષ કાઢી શકે કે આ બધા મુદ્દાઓમાં પ્રમાણભાન ને સમતુલા સાચવવી એ જ સાચો રસ્તો છે ! કોઈ એક જ બાબતનો અતિરેક ના કરીએ અને વિવેકને જીવનની વિદ્યાનો પહેલો અને છેલ્લો પાઠ ગણીએ તો વાંધો નહીં આવે. હમણાં સ્વામી વિવેકાનંદનું એક પુસ્તક વાંચીને ભારે આશ્ચર્ય થયું. વિવેકાનંદ સુખ અને દુઃખથી જ નહીં, શુભ અને અશુભથી પણ આગળ નીકળી જવાનું કહે છે. આપણને સારો પ્રસંગ અને સુખ મનગમતા મહેમાન જેવાં લાગે છે અને દુઃખ અણગમતા અતિથિ જેવું લાગે છે. શ્રીમંત મહેમાનની ખિદમતમાંથી કંઈક મળવાની આશા છે. ગરીબ મહેમાન આપણા કોઠારનો એક ભાગ ફોગટમાં હજમ કરી જવાનો એવું આપણને લાગે છે. મોટા ભાગે શ્રીમંત મહેમાનો કંઈ જ આપતા નથી, એટલે કે સુખના પ્રસંગોમાંથી કંઈ જ પ્રાપ્ત થતું નથી. મોટા ભાગે ગરીબ મહેમાનો અથવા દુઃખના પ્રસંગો જ કંઈક આશિષ કે વરદાન આપીને જતા હોય છે.