રાજકોટના ઘંટેશ્વરમાં... ગાડલિયા પરિવારો વર્ષોથી રહે. આ પરિવારો પોતાનો પરંપરાગત વ્યવસાય લોખંડમાંથી ઘર વપરાશના સાધનો બનાવીને વેચવાનું કરે. આ પરિવારો ખુબ મહેનતુ. ખુબ કામ કરે છતાં બે ટંકનો રોટલો નિયમિત ભેગો કરવો મુશ્કેલ થઇ જાય. રોજે રોજ પાંચ રૂપિયાનું તેલ. બે રૂપિયાનું મરચું એમ છૂટક સામાન લાવીને રાંધવાનું. vssmના કાર્યકર કનુભાઈ આ પરિવારો સાથે કામ કરે. ગત લોકસભાની ચુંટણી વખતે રાજકોટમાં રહેતાં વિચરતાં પરિવારોના આશરે ૩,૫૦૦ લોકોને vssmના કારણે અને મુખ્ય નિર્વાચન અધિકારી શ્રી અનિતાબહેન કરવાલની મદદથી મતદારકાર્ડ મળ્યાં. જેમાં આ ગાડલિયા પરિવારને પણ કાર્ડ મળ્યા હતાં. હવે એમનાં રોજબરોજના પ્રશ્નો સમજવાનું પણ થતું. રૂ.૨૦૦૦ કે ૩૦૦૦ની સગવડ થાય એટલે આ પરિવારો લોખંડનું પતરું લઇ આવે અને એમાંથી ચુલા, ઝારા, ચારણી, તાવેતા, ચીપિયા વગેરે જેવા સાધનો બનાવીને ગામડાંઓમાં ફરીને વેચે કેટલીક વખત તો દુકાનદારો એમની પાસેથી હોલસેલમાં સામાન ખરીદી લે. પણ સરવાળે ખુબ મોંઘુ પડતું. એ જે સામાન લાવતા એ એમને હોલસેલમાં ના મળે અને વેચવાનું હોલસેલમાં? પણ વેપારી કહે, ‘તમે એક સામટો સામાન ખરીદો તો હોલસેલના ભાવે આપું. હવે એકસામટો સામાન ખરીદવા ફદિયા તો જોઈએ ને? વળી બચત તો જીંદગીમાં ક્યારેય કરેલી નહિ. એટલે પાસે મૂડી હોય એમ પણ ના બને. આપણે ત્રણ વ્યક્તિને (૧) પાનેતરબહેન (૨) અહેસાનબહેન અને (૩)સેવકરામને લોન આપવાનું નક્કી કર્યું. બન્ને બહેનો વિધવા છે. પ્રત્યેકને રૂ.૧૦,૦૦૦ની લોન આપી. અલગ અલગ ગણીએ તો રૂ.૧૦,૦૦૦ અને ભેગા ગણીએ તો રૂ.૩૦,૦૦૦ થયાં. એમાંથી કનુભાઈએ એમને આયોજન શીખવ્યું. પ્રત્યેક પરિવારના ઘરમાં રૂ.૨,૦૦૦ નું કરિયાણું ભરાવ્યું. જેથી સામાન બનાવીને રોજે રોજ વેચવા જવાની ઝંઝટ ના રહે અને શાંતિથી કામ થઇ શકે. એ પછી ૨૪,૦૦૦ માંથી લોખંડના પતરાં ફોટોમાં દેખાય છે એ અને જરૂરી હાથા, રીવેટ વગેરે પરચુરણ સામાન હોલસેલના ભાવે ખરીદાવ્યો અને કામ શરુ કરાવ્યું. જ્યાં સુધી ૧૦ થી ૧૫ની સંખ્યામાં સામાન તૈયાર ના થાય ત્યાં સુધી વેચવા નહિ જવાનું અને વેપારીને જથ્થાબંધમાં જોઈએ તો એનો પણ ભાવ- તાલ કરવાનું નક્કી કર્યું. હાલમાં બધા જ પરિવારો સામાન બનાવવામાં વ્યસ્ત છે.. સારું પરિણામ મળશે એવી આ પરિવારોને આશા છે. અહેસાન બહેન સાથે જયારે વાત થઇ ત્યારે એમણે કહ્યું, ‘અમે રોજ માલ બનાવીને વેચવા જતા એની જગ્યાએ ૮ દિવસથી સામાન બનાવી રહ્યા છીએ. ઘરમાં ખાવા છે એટલે રોજ વેચવા જવાની માથાકૂટ નથી. એટલે રોજે રોજનું ભાડું પણ બચે છે. બસ બે દિવસમાં બધો સામાન થઇ જશે પછી વેપારી પાસે જ જઈશ. સારો ભાવ આપશે તો એને જ વેચી દઈશ અને એમાંથી બીજો સામાન અને કારીયાણું ભરાવી દઈશ. લોનના હપ્તાની રકમ એક બાજુ રાખીશ. થોડી બચત પણ કરવી છે.. અમને કોઈએ વ્યવહાર શીખવાડ્યો જ નહોતો એટલે આ બધું સમજાતું નહોતું પણ કનુભાઈએ સારું સમજાવ્યું..’