રાણા કુંભાએ શક્તિ અને સંગઠન સાથે પોતાની રચનાત્મક કલાઓના પણ દિલ ખોલીને પ્રદર્શનો કર્યા છે. સંગીત ક્ષેત્રે એમનો ગ્રંથ ‘સંગીતરાજ’ આજે પણ સાહિત્યનો કીર્તિ સ્તંભ ગણવામાં આવે છે. એમણે પોતાના શાસનકાળ દરમિયાન અનેક કિલ્લાઓ, મંદિરો અને તળાવો બંધાવીને કળા અને સંસ્કૃતિ ક્ષેત્રે પણ મેવાડને સુસજ્જ કર્યું હતું. સ્થાપત્ય કળા ક્ષેત્રે કુંભલગઢ કિલ્લો એમની સૌથી પ્રસિદ્ધ કૃતિ છે. સાથે સાથે બસંતપુર એમણે ફરીથી વસાવ્યું અને એકલિંગજી મહાદેવ મંદિરનો જીર્ણોદ્વાર પણ કરાવ્યો. કળા અને સંસ્કૃતિમાં રસ ધરાવતા આ રાજાએ અનેક સંગીતને લગતા ગ્રંથોની રચના કરી, સાથે સાથે ચંડીશતક અને ગીતગોવિંદ જેવા ગ્રંથોની વ્યાખ્યાઓ પણ આપી છે.