દ્વૈતવાદ (પ્લેટો, ડેકાર્ટિસ) - આત્મા (ચેતના) અને પદાર્થ (શરીર) બે સ્વતંત્ર પરંતુ પૂરક પદાર્થો છે શરીર મૃત્યુ પામે છે, પરંતુ સભાનતા અમર છે, અને મૃત્યુ પછી, વિચારો અને સ્વરૂપોની વિશ્વનું વળતર આપે છે.