કટકે કટકે મને ઊંઘ આવતી હતી. અડધી રાતે અચાનક કોઈએ મને જગાડી. માંડ આંખો ખોલી મેં જોયું તો એક માણસ લાઈટર સળગાવી, ખૂબ પાસે લાવી મારું મોં જોઈ રહ્યો હતો. કોઈ દારૂડિયો ‘ફિન’ હતો. સ્કૅન્ડિનેવિયાના દેશોમાં દારૂની મોટી બદી છે. મુખ્ય કારણમાં ત્યાંનો આકરો, અંધારો, લાંબો, નિષ્ક્રિય શિયાળો ગણાય છે. હું આ ‘ભૂત’નો આમ સાક્ષાત્કાર થતાં ગભરાઈ જ ગઈ. બાજુનાં વિભાજનોમાં સૂતેલાંઓને જગાડવા લગભગ ચીસો જ પાડવા માંડી. પેલો દારૂથી તોતડાતાં કહે, ‘ઓહ, ઘાંટા ના પાડ, ઘેર મારી પત્ની એ જ કરે છે.’ પછી એ બહાર ગયો. તરત, ઝટપટ હું બીજા વિભાજનમાં જતી રહી. ત્યાં ત્રણ જણ સૂતેલાં હતાં. ઉપરની એક બર્થ ખાલી હતી. એટલામાં પેલો પાછો આવ્યો. મને જોઈ નહીં એટલે બીજે મને શોધવા લાગ્યો. અંધારામાં મારી એ બર્થમાં મને જોઈ કે ઓળખી ના શક્યો. કોઈ બીજી કોટડીમાં સૂતેલી કોઈ છોકરીને પણ એ જ રીતે ગભરાવી મારી હશે, કારણ કે એની પણ એવી જ ચીસો મેં સાંભળી. એ પછી એ જતો રહ્યો હશે. પણ નવાઈ એ વાતની કે નજીક નજીકમાં સૂતાં હોવા છતાં કોઈ પ્રવાસી જાગી ના ગયાં. વહેલી સવારે વહાણ ફિનલૅન્ડના મુખ્ય શહેર હૅલસિન્કીના બંદર પર પહોંચ્યું. બહાર પહોંચવા માટે ઘણું ચાલવાનું હતું. જાંચ-તપાસનું કોઈ મોટું થાણું નહોતું. ફક્ત, છેલ્લા બારણા આગળ ઊભો રહેલો એક ગાર્ડ-ચોકીદાર આશરે કોઈને અટકાવીને નાની બારી પાસે જવા કહેતો હતો. આવામાં હું તો ‘પકડાઉં’ જ. ‘યહ મુંહ, ઔર મસૂર કી દાલ’ અથવા ‘જાતે ગરીબ ઈન્ડિયન, ને સુખી, સફેદ દેશોમાં પ્રવાસ.’ પાછાં આપણે ભારતીય જ નહીં, આરબ-ફારબ જેવાં પણ લાગીએ ધોળા લોકોને તો. એટલે જુદાં તારવે જ. પછી જો કે બારી પાછળ બેઠેલા ઑફિસરે કશું ઝીણવટથી તપાસ્યું નહીં. ભારતીય પાસપોર્ટની વિશ્વસનીયતા એ સમજતો હશે.