પક્ષીને કોઈ નિસરણી જોતી નથી. તેને માટે ખુલ્લું આકાશ કુદરતની અફાટ નિસરણી છે અને એ નિસરણીએ ચડતાં ચડતાં પંખીઓ ગાય છે- મીઠાં ગીતો ગાય છે. આપણે સૌપ્રથમ કોયલને લઈએ. તમે મુંબઈમાં ક્રાફડ માર્કેટ જશો તો ત્યાં તમને ‘મીન્ટ’ અખબારના કહેવા પ્રમાણે પંખીઓનું મોટું બજાર છે તે જોવા મળશે. ટહુકો કરનારી કોયલ તમને રૂ. 250થી રૂ. 300માં મળતી તેના ભાવ હવે બમણા-ત્રણ ગણા થઈ ગયા છે. કોયલ વિશ્વ સફર કરનારું પંખી છે. ઊડીને તે હિન્દુસ્તાનથી આફ્રિકા સુધી પહોંચી જાય છે. તેમને કોઈ પાસપોર્ટની જરૂર નથી. વગર પાસપોર્ટે કે વગર વિઝાએ તે પાકિસ્તાનથી અમેરિકા-યુરોપ પહોંચે છે. કોઈ પણ વિશ્વપ્રવાસી કરતાં પંખી વિદેશો ફરવામાં પહેલે નંબરે છે.