કુસંસ્કારી મનને વિશુદ્ધ રીતે વન્ય ૫શુ માનીને ચાલવું જોઈએ. સામાન્ય રીતે તે અણઘડ જ હોય છે. નર-વાનરોનો, વન-માનુષોનો જ સમૂહ ચારે બાજુ ફરે છે. આજીવિકા ઉપાર્જન અને વ્યવહાર કુશળતાની દૃષ્ટિએ ભલેને તેને સારો-ખરાબ માની શકાય, મનનો સ્તર જોતા તો ત્યાં બાળક બુદ્ધિ અને ૫શુ -પ્રવૃત્તિનું જ સામ્રાજ્ય છવાયેલું દેખાય છે. આ સ્થિતિને પાર કરવી એ જ વ્યકિતત્વનો વિકાસ છે. મનસ્વી વ્યકિત જ મહત્વપૂર્ણ સફળતાઓ મેળવતી અને પોતાની ગૌરવ-ગરિમા પ્રમાણિત કરતી જોવા મળે છે. આત્મિક પ્રગતિની દિશામાં, ઉપાસના અભ્યાસમાં, સૌથી મોટો અવરોધ આ અઘડત મન દ્વારા જ ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે. તેની જ રોકથામ અને શિક્ષણ-દીક્ષા માટે અસંખ્ય સાધના વિધાનોની શોધ કરવામાં આવી છે.