આ સંદર્ભે આ વાત ખરી હોય તો પણ ઘણા બધા માણસોએ પોતાના સ્વભાવના દોષોને દૂર કરવાની પ્રામાણિક કોશિશ કરી છે ને સફળતા પણ મેળવી છે. લોકનાયક સ્વ. જયપ્રકાશ નારાયણે પ્રભાવતી દેવી સાથે લગ્ન કર્યાં હતાં અને કુમળી વયને લીધે કે પછી મહાત્મા ગાંધીના પ્રભાવની અસર નીચે તેમણે બ્રહ્મચર્યનું વ્રત લીધું. એ વ્રત તો પતિ-પત્ની બંનેનું વ્રત બની ગયું. જયપ્રકાશજીએ આ વ્રતને બરાબર પાળ્યું. બંને તદ્દન નોર્મલ વ્યક્તિત્વવાળાં પતિ-પત્ની હતાં. જયપ્રકાશજીને લગ્નનું જે દેહસુખ ના મળ્યું તેનો કશો વિકલ્પ શોધ્યો હોય તેવું જોવા મળતું નથી. મૂળ મુદ્દો એ જ છે કે માનવી ધારે તો પોતાના સ્વભાવમાં પરિવર્તન સિદ્ધ કરી શકે છે. પણ એના માટે ઇચ્છાબળ-સંકલ્પશક્તિ જોઈએ. આપણે અનેક પ્રસંગોમાં જોઈએ છીએ કે પ્રાણની રક્ષા કરીને માણસ પોતાનો સ્વભાવ બદલી શકે છે. મનોબળ માનવીની અજોડ શક્તિ રૂપે પ્રમાણિત થઈ ચૂકેલું છે. માણસ પોતાની નિર્બળતા ઢાંકવા માટે પ્રાણ ને પ્રકૃતિની અતૂટ સગાઈનો હવાલો આપે તે જુદી વાત છે.