વીતી ગયેલી વાતોમાંથી તમે ડંખ અને કડવાશને જો દૂર કરી શકો તો તેની સ્મૃતિ ‘સ્મરણનો જ લહાવો’ બની જશે. જે ડંખને દૂર કરી શકે છે, ભૂલી જવા જેવું ભૂલી શકે છે અને ઘણુંબધું માફ કરી શકે છે તેનો જીવવાનો આનંદ જુદો જ હોય છે, પણ માણસો કોણ જાણે કેમ પાછલા હિસાબો ફરી ફરીને ઊથલાવવાની અને સરભર કરવાની જીદ છોડી જ શકતા નથી. આજે ખીલેલાં ફૂલ જોઈ શકતા નથી. આજે ખીલેલાં ફૂલ જોતી વખતે કે કોઈને બતાવતી વખતે વર્ષો પહેલાંના કાંટા ત્યાં હાજર કર્યા વિના રહી શકતા નથી. આજના ફૂલને ગઈ કાલના એ કાંટા સાથે સીધો કોઈ સંબંધ નથી. આજની સુખની ક્ષણે ગઈ કાલનું દુઃખ યાદ કરીને તેને વિશેષ માણી શકતા હો તો જરૃર માણો. સુખમાં દુઃખનું સ્મરણ મધુર બની રહે છે અને બની રહેવું જોઈએ. એ જ રીતે દુઃખમાં સુખનું સ્મરણ આશ્વાસનરૃપ બનવું જોઈએ. આજે દુઃખ છે, ગઈ કાલે સુખ હતું, આવતી કાલે સુખ આવશે. સ્મરણશક્તિને આવા રચનાત્મક અને પ્રસન્નતાપ્રેરક બળ તરીકે વાપરવાને બદલે તેને નકારાત્મક અને નિરાશાપ્રેરક કળ તરીકે જ વાપરશો તો આજની ક્ષણની મીઠી બદામને ગઈકાલની કડવાશથી ચાવવા જેવો ઘાટ થશે.