દિશાના ગોટાળાની વાત હજી આગળ ચલાવું? રાજધાની એક્સપ્રેસમાં એક માણસ એન્જિન તરફથી છેલ્લા ડબ્બાની દિશામાં ચાલી રહ્યો છે. એના કોટની બાંય પર એક કીડી ચાલી રહી છે. એની દિશા કોણી તરફથી ખભા તરફની છે. એ કીડીનું જગત મર્યાદિત છે. એની ‘ખભાદિશા’ એટલે કોટની મુલક બાંય પૂરતી દુનિયા! એ કીડી પોતાની દેરાણીને, માસીને અને મામીને કહે છે: ‘હું ખભાદિશામાં આગળ વધી રહી છું.’ બોલો! આ કેવી વાહિયાત વાત છે? રાજધાની ટ્રેનમાં ચાલતો એ માણસ એન્જિન તરફથી છેલ્લા ડબ્બા ભણી ચાલી રહ્યો છે. વળી ચાવતી વખતે એ માણસ સતત પોતાનો હાથ હવામાં ઘુમાવતો રહે છે. બિચારી કીડી!એ ખભા અને કોણીની પાર જોઇ શકતી નથી. હાથ ઘૂમતો રહે તેથી એની ‘દિશા’ સતત ફેરવાતી જ રહે છે. વળી રાજધાની ટ્રેનની ગતિનું શું? એ માણસ જે દિશામાં ચાલે એ દિશાનું શું? એ ટ્રેન જે પૃથ્વી પર ફરતી રહે તે પૃથ્વીની ગતિનું શું? હવે વિચારો કે કીડીબાઇની દિશા માણસના ખભા ભણીની છે એ વાત ટકી શકે ખરી? બ્રહ્માંડના વિરાટ ચકરાવા આગળ પૃથ્વી પરથી દેખાતો સૂર્ય પૂર્વ દિશામાં ઊગે એ વાત મર્યાદિત દૃષ્ટિએ સાચી, પરંતુ એ કહેવાતી પૂર્વ દિશા તો પ્રતિક્ષણ ફેરવાતી જ રહે છે.