એક કલ્પનાશીલ અધ્યાપક તરીકે તેમણે શિક્ષક – અને વિદ્યાર્થી વચ્ચેના અાદાન-પ્રદાનની, એક શુષ્ક, બિન ઉત્પાદક, અને યંત્રવત્ થતી પ્રક્રિયાને જ્ઞાનકેન્દ્રી બનાવવાના અનેક પ્રયોગો હાથ ધર્યા. એમણે કલમ ઉપાડી અને સર્જવા માંડેલાં સાહિત્યનું અને એમની અનેકવિધ કૃિતઓનું, જ્ઞાનનું એક પ્રભાવશાળી માધ્યમ જ નહીં, બલકે જ્ઞાનની શાશ્વતી સરિતામાં રૂપાંતર કર્યું. અને જ્ઞાનયુગનો વિધિવત્ પ્રારંભ તો 21મી સદીમાં થવાનો હતો ત્યારે તેમણે તો 20મી સદીના અાખા ઉત્તરાર્ધને જ્ઞાનની અવિરત ચાલતી પરંપરાનો યુગ બનાવ્યો. અા રીતની ત્રિવિધ પ્રક્રિયાએ વિશ્વકોશના સમર્થ દાર્શનિક એવા ધીરુભાઈની ગુજરાતને ભેટ ધરી. એ બન્યા વિશ્વકોશના અાંદોલનના પ્રખર પ્રણેતા, જેણે વિશ્વકોશને અાધુનિક રૂપ અાપ્યું. ગુજરાતી વિશ્વકોશ એ એમની કલ્પનાની વિશ્વકોશીય વિભાવનાનું પ્રતીક છે, એમનું કલ્પના ફરજંદ – brain child – છે. ગુજરાતને, ગુર્જરજનોને, એ ફરજંદનું ગૌરવ છે કારણ કે એ દેશના અને દુનિયાના સંસ્કાર જગતમાં સૌષ્ઠવ, તેજ અને બળ વડે પોતાનું આગવું સ્થાન મેળવી ચૂક્યું છે.