રસ્કિનનું ‘અન ટુ ધી લાસ્ટ’ પુસ્તકે ગાંધીજીનું જીવન પરિવર્તન કરી નાખ્યું હતું અને એમાંથી ‘સર્વોદય’નો વિશાળ એમને ઉદ્ભવ્યો.