પાકિસ્તાન ઇસ્લામી રાષ્ટ્ર છે અને એના ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ના રોજ જન્મથી લઈને આજ લગી એને લોકશાહી ઝાઝી સદી નથી. અત્રે એ યાદ રહે કે હવે પાકિસ્તાની ઈતિહાસકારો પણ ૧૪ ઓગસ્ટને બદલે ફ્રીડમ ઓફ ઇન્ડિયા એક્ટ ૧૯૪૭માં ભારતને આઝાદી અને પાકિસ્તાનના જન્મની એક જ તારીખ ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ હોવાનું સ્વીકારવા માંડ્યા છે.ભારત આઝાદ થયું એ પહેલાં તો નાયબ વડા પ્રધાન અને રિયાસત ખાતાના પ્રધાન સરદાર પટેલ અને તેમના ખાતાના સચિવ વી.પી.મેનનના સહિયારા પુરુષાર્થથી ભારતીય સીમામાં આવતાં મોટાભાગનાં દેશી રજવાડાં ભારતીય સંઘમાં સામેલ થવાનું નક્કી થઇ ગયું હતું.આનાથી વિપરીત,પાકિસ્તાનમાં એકેય દેશી રજવાડું એના જન્મ વખતે જોડાયું નહીં હોવાથી એ વેળા પશ્ચિમ પાકિસ્તાન આજના પાકિસ્તાનથી માંડ અડધુંય નહોતું ! પાછળથી દબાણ અને લશ્કરી કાર્યવાહીને પગલે નવ રજવાડાં એમાં ૧૯૫૫ સુધીમાં જોડાયાં તો ખરાં,પણ વિવિધ વિવાદો આજ લગી ચાલતા રહ્યા છે.પૂર્વ પાકિસ્તાન ૧૯૭૧માં બાંગલાદેશ તરીકે આકાર પામ્યું અને દ્વિ-રાષ્ટ્રના સિદ્ધાંતને ખોટો પુરવાર કર્યો.ભારતમાં ૨૬ ઓક્ટોબર ૧૯૪૭ના રોજ વિલય પામેલા જમ્મૂ-કાશ્મીર રજવાડાના અડધા કરતાં વધુ ભાગને ગેરકાયદે ગપચાવવા માટે એણે ૨૨ ઓક્ટોબર ૧૯૪૭ના રોજ કબાઈલીઓના વેશમાં લશ્કરી અધિકારીઓને પાઠવીને આક્રમણ કર્યું હતું.૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૪૭ના રોજ પાકિસ્તાન સાથે જોડાણ કરનાર જૂનાગઢ આરઝી હકૂમતના મિશન થકી ૯ નવેમ્બર ૧૯૪૭ના રોજ ભારતમાં પુનર્સ્થાપિત થયું.એ પછી જનમત પણ ભારતની તરફેણમાં હોવા છતાં આજે પણ જૂનાગઢનો પ્રશ્ન સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ઊભો જ છે.જમ્મૂ-કાશ્મીરનો મામલો પણ પાકિસ્તાન છાસવારે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને ઇસ્લામી દેશોના સંગઠનમાં ઊઠાવવાની ગુસ્તાખી કરે છે.