હજારો વર્ષો સુધી ભારતે વિશ્ર્વફલક ઉપર એક અમૂલ્ય રત્ન સમાન સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યંુ હતું. તો પ્રશ્ર્ન એ થાય છે કે આપણું પતન કેવી રીતે થયું ? તો આ પ્રશ્ર્નનો સરળ ઉત્તર એ છે કે આપણે અધ્યાત્મને ભૂલી ગયા તેને કારણે આપણું પતન થયું. અનાદિકાળથી અધ્યાત્મ-આત્મવિદ્યાના આધાર ઉપર જ આપણે માનવજીવનનાં બધાં જ ક્ષેત્રોમાં સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી શક્યા હતા. અધ્યાત્મને કારણે જ આપણે ધૈર્ય, કુશાગ્ર બુદ્ધિ, વીરતા અને આત્મવિશ્ર્વાસ જેવા ગુણો કેળવી શકતા હતા. આધ્યાત્મિકતાને આધારે વિકસેલા આ ગુણોને કારણે જ આપણે ભૌતિક પ્રગતિ સિદ્ધ કરી શક્યા હતા. આજે હવે આપણે મૂળનો જ નાશ કરી દીધો છે, તો આર્થિક પ્રગતિનો પણ અંત આવે. તે સ્વાભાવિક છે. જ્યાં સુધી ભારત પરાવિદ્યા અધ્યાત્મમાં સમૃદ્ધ હતો ત્યાં સુધી તે અપરાવિદ્યા -ભૌતિક સુખોમાં પણ સમૃદ્ધ રહ્યો. જે ક્ષણે આપણે અધ્યાત્મની ઉપેક્ષા કરવાનો આરંભ કર્યો, તે જ ક્ષણથી આપણા પતનનો પણ પ્રારંભ થયો.