દુનિયાના વિશાળ ને વિભિન્ન પ્રકારના અનુભવો મેળવતાં મેળવતાં હેલને સમાજ, ધર્મ, કેળવણી, માનસશાસ્ત્ર, ઇતિહાસ, ભાષાઓ વગેરેનું જે જ્ઞાન મેળવ્યું તે અસાધારણ મૌલિક હતું કેમ કે હેલનનો અનુભવ આમ મનુષ્ય કરતાં તદ્દન જુદો હત્પ. તેમના વિચારો નવું જ અર્થઘટન કરનારા બની રહ્યા, જેમ કે, તેમનો કેળવણી વિશેનો ખ્યાલ કોઈ પણ શિક્ષકે કે વિદ્યાર્થીએ વિચારેલી કેળવણીની પદ્ધતિ કરતાં હેલનનો કેળવણીવિચાર જુદો પડે છે. તેમને મતે, કોઈ પણ શિક્ષક બાળકને નિશાળમાં ગોંધી શકે પણ દરેક જણ તેને ભણાવી ન શકે. બાળકને જ્યાં સુધી સ્વતંત્રતાનો અનુભવ કરાવવામાં ન આવે ત્યાં સુધી તે આનંદથી કામ નહીં કરે. અપ્રિય લાગતા પાઠો તે ઇચ્છાપૂર્વક ગ્રહણ કરે અને પાઠ્યપુસ્તકોના અરસિક અભ્યાસક્રમમાંથી બાઅદુરીભેર અને ઉલ્લાસપૂર્વક પસાર થયાનો ઠરાવ કરે તે પહેલાં, એણે વિજયજન્ય પ્રફુલ્લતા અને વિષાદજન્ય ખેદ અનુભવેલાં હોવાં જોઈએ. એક બાળકની શિક્ષણ પ્રત્યેની રુચિ કેમ જાગી શકે તેની હેલને આપેલી આ ચાવી તેમના પોતાના અનુભવમાંથી જ આવેલી છે.