ગુજરાતની ગુજરાતી ભાષા આર્યકુળની ભાષાઓ સાથે સંબંધ ધરાવે છે. આર્યાવર્ત-ભારતમાં ભાષા અને વાણીનો ગુજરાતી ભાષા જેવો વિસ્તાર, વિશ્ર્વની ભાષાઓમાં ભાગ્યે જ કોઈ ભાષામાં થયો હશે, ગુજરાતના ઇતિહાસમાં સાહિત્યમાં ‘ગુજરાત’ શબ્દની વ્યુત્પત્તિઓ દર્શાવવામાં આવી છે, પણ તેમાંથી એકે સંપૂર્ણ પ્રતીતિકારક નથી, આ તમામ વ્યુત્પત્તિઓમાં ગુર્જર+રાષ્ટ્ર એટલે ‘ગુર્જર રાષ્ટ્ર’ ગુર્જર પ્રજાના રાષ્ટ્ર પરથી ‘ગુજરાત’ નામનો ઉદ્ભવ થયો હોવાનું સમર્થન છે. ગુર્જર પ્રજાના રાષ્ટ્રને ‘ગુર્જર-રાષ્ટ્ર’ કહેવાતું એ પછી ‘રાષ્ટ્ર’નું ‘રાટ્’ થયું એમાંથી ગુર્જરરાટ અને પછી ધીમે ધીમે ‘ગુજરાત’ શબ્દ અસ્તિત્વમાં આવ્યો.