હા, તો નામ એમનું વીરબાળા ચંદ્રકાંત શુક્લ, સ્વજનો એમને ભાભી કહે- મોટી કહે. દત્તાત્રેયના પરમભક્ત એટલે જીભ ઉપર ગુરુદેવ દત્ત રમ્યા જ કરે. આ બધાની આસ્થા, શ્રદ્ધા માટે સાચે જ માન થાય. મારા જેવો આસ્થાહીન પણ પ્રત્યુત્તરમાં ગુરુદેવ દત્ત બોલી પડે. વતન તો સુરત, બહોળું કુટુમ્બ, સગાંવહાલાં વિશેષ યજમાનોની સંખ્યા ખાસ્સી- અને મૂળ તો સુરતી સ્વભાવ. વર્ષો પહેલાં નિયમિત રીતે એટલે કે દર અઠવાડિયે નોકરી માટે બીલીમોરા જતો હતો ત્યારે ટ્રેનમાં ભરૂચ ન આવે ત્યાં સુધી તો ડબ્બામાં બહુ ઓછી વાતચીત સંભળાય પણ જેવું ભરૂચ જાય એટલે ડબ્બો આખો વાચાળ બની જાય… મૂકં કરોતિ વાચાલં… અને સાંભળવાની મજા આવે. એક વખત હું અને ચંદ્રિકા મુસાફરી કરી રહ્યાં હતાં ત્યારે સાવ જુદો અનુભવ થયો. એક સાથી મુસાફર અવિરત બોલ્યા જ કરે અને તે પણ પ્રાસમાં. ગદ્યવાક્યોમાં પણ આંતરપ્રાસ આવ્યા કરે, તેમાં પાછા એ વોરા હતા એટલે અવાજ પણ એવો જ મીઠો, તમે સાંભળ્યા જ કરો, સાંભળ્યા જ કરો; કેટલી બધી સહજતાથી એના મોઢામાંથી આ અલંકારે મઢેલી ઉક્તિઓ આવ્યા જ કરતી હતી. આજે અફસોસ થાય છે કે એનું નામ સરનામું લઈ લીધું હોત તો કેટલું સારું ! ઘણી વખત થાય કે આપણે ભણેલાઓ તો શું પરંપરાને જાળવતા હતા- બહુ બહુ તો ટી.એસ. એલિયટના નિબંધનો હવાલો આપીને છૂટી જઈએ. એ બધું સાચવવાનું, માત્ર સાચવવાનું જ નહીં એને સંવર્ધવાનું કામ તો આ વીરબાળાબહેન જેવા લોકોએ કર્યું, નર્મદે આ કરું, તે કરું, ફલાણું રહી જશે – એની ધૂનમાં ને ધૂનમાં નાગરી નાતમાં ગવાતા ગરબાય એકઠા કર્યા, તો ત્યારથી સૂરતની જે પરંપરાઓ ચાલી આવી હતી તેમાંથી શક્ય તેટલી અંકે કરવાનું કામ આ બધાએ ઉપાડ્યું. સૂરત બહારની પ્રજાને તો સુરતીઓના સ્વાદજગતનો જ ખ્યાલ છે પણ બીજું ઘણું બધું છે; એમાંનું કેટલુંક સાવ સહજ રીતે તળનાં સ્ત્રીપુરુષોમાં ઊતરી આવ્યું છે.