” ज्ञा ” (જાણવું ) +” अन् ” (ઇન્દ્રિયો દ્વારા )- જે માનવીને વસ્તુકે વિષય બાબત માહિતી ,ખબર ,જાણ ,સમજ ,બોધ આપી સંસારમાં લૌકિક વહેવાર અને આત્મ ચિંતન કરાવી સદ્ માર્ગ બતાવે તે જ્ઞાન .હિંદુઓમાં વસંત પંચમી અને જૈનોમાં જ્ઞાન પંચમી મહત્વના ગણાય છે .કારતક સુદી પંચમી -લાભ પાંચમ ,જ્ઞાન પંચમી ,જયા પંચમી ,પાંડવ પંચમી ,સૌભાગ્ય પંચમી ,લેખની પંચમી વગેરે નામોથી ઓળખાય છે -હિન્દૂ મંદિરો ,જૈન દેરાસરોમાં વિશેષ પૂજા થાય છે જૈન દેરાસરોમાં ”દેવવન ‘-દેવતા પૂજન ,પવિત્ર પાઠ અને ધ્યાન થાય છે ; વર્ષ સુધી ,દર સુદ પંચમીએ ઉપવાસ વ્રતનો સંકલ્પ કરે છે.