પુસ્તક ટકાઉ છે કે તકલાદી, એ એના પૂંઠાથી સ્પષ્ટ થાય છે. (ટકાઉ લેખકના તો જમાના ગયા, પણ લેખક ઓછો તકલાદી છે કે વધુ, એ એના લખાણથી સ્પષ્ટ થાય છે, દાખલા તરીકે આ લેખ !) સાહિત્યક્ષેત્રે બે પ્રકારના દુકાળ કાયમી હોય છે. લેખકોનો લીલો દુકાળ અને વાચકોનો સૂકો ! આ લીલા અને સૂકા દુકાળનો સમગ્ર બોજ પ્રકાશકો ઉપર જ પડે છે. છતાં’સરકારી પુસ્તક ખરીદી યોજના’ને સહારે પ્રકાશક ટક્યા છે, એટલે લેખકો પણ અટક્યા નથી. તો. . . . કહેવાનું તાત્પર્ય એ જ કે પ્રકાશકો માપનું જોખમ લઈ, લેખકના સાહિત્યક્ષેત્રે પડતા વજનના હિસાબથી પુસ્તકનું વજન રાખે છે. જો ઝીરો ફિગર ધરાવતી યુવતી સમી પાતળી પુસ્તિકા ભાળો, તો સમજી લેજો કે એ કોઈ ઊગતા લેખકની જ હશે. વળી જો કસરતમાં કામ લાગે એવું (મગદળ સમું !) દળદાર પુસ્તક ભાળો, તો સમજજો કે એ કોઈ મૂર્ધન્ય સાહિત્યકારનું જ હશે. અલબત્ત, મૂર્ધન્ય સાહિત્યકારને ‘કોઈ’ કહેવા બદલ ક્ષમાપ્રાર્થી છું. તમે જાણો છો કે ‘પાવલો’ પતંગ કાચી દોરીથી ન ચગાવાય ! એમ. . દળદાર પુસ્તકને પાકું પૂંઠું (હાર્ડ બાઉંડ !) માફક આવે છે. એમાં ખર્ચો ખરો ! પણ પાકા પૂંઠાથી જ લેખકની મૂર્ધન્યતા મપાય છે. (પમાતી નથી !) જો પુસ્તક પર હવાયેલા પાપડ જેવું પૂંઠું હોય, તો સમજી જ લેવું કે લેખક હજી રોયલ્ટી મેળવવાને પાત્ર ઠર્યો નથી ! આમ, લેખકનાં પારખાં પુસ્તકના પૂંઠેથી થાય, હોં કે ! બે પૂંઠાની પાંખો વચ્ચે લેખકનું સાહિત્યગગન હિલોળા લેતું હોય છે, માટે બંને પૂંઠાં ખૂબ જ અગત્યનાં બની રહે છે. એ જ લેખકના સાહિત્યોડ્ડયનને શક્ય બનાવે છે, ગગન સાચવીને ! આથી પહેલું પૂંઠું (ટાઈટલ-1) જેના પર પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ છપાય છે અને પાછલું પૂંઠું (ટાઈટલ-4) જેના પર લેખકનો પરિચય છપાય છે – એ વિષે અલગથી લખવું પડે, સમજ્યા ? (મ. . . માર્યા ઠાર !)