પરંતુ પછી જ્યારે રોગ તીવ્રતા પકડે છે ત્યારે ‘‘ખાંસી, સાંજે કે રાત્રે તાવ, ગળફા નીકળવા, નબળાઈ, ભૂખ ઘટવી, કફમાં લોહી, છાતીમાં દુખવું, શરીરનું વજન ઘટવું, થાક વગેરે’’… જો કે સામાન્ય ઉપાયોથી ૧પ દિવસમાં ઉપરોક્ત લક્ષણો કાબુમાં ન આવે તો છાતીનો ફોટો, લોહી, કફ, તપાસ વગેરે દ્વારા ક્ષયનું પાંકુ નિદાન કરાય છે.