એમ કહેવું જરા પણ અનુચિત નથી કે, રામાયણ એ ભક્તિનો, સમર્પણનો, ત્યાગનો ઉપદેશ આપથો ગ્રંથ છે! એના પાત્રો કલ્પના બહારની ભક્તિ, સમર્પણ દર્શાવીને એ વાત પ્રસ્થાપિત કરે છે કે, જીવન કેવું હોવું જોઈએ? સાર્થકતા શું છે જીવનની? બાય ધ વે, આ વાતો તો થઈ રામાયણની તથ્યતાની. આ ગ્રંથની અંદર એવા કેટલાય પાસા પણ છે જે હજુ ઘણા લોકો માટે સમજ બહારના છે.