ભગવાન શિવજી નીલકંઠ છે. સમુદ્રમંથનમાંથી નીકળેલું હળાહળ ઝેર તેમણે પીધું અને તે તેમણે કંઠમાં ધારણ કર્યું. દેવોએ અમૃત લીધું હતું. અમૃત તે દેવ. પણ વિષ લે તે મહાદેવ. આ વિષને પ્રભુએ કંઠમાં રાખ્યું અને તેથી તે નીલકંઠ કહેવાયા. વિષને બહારી કાઢી તેમણે જગતને દૂષિત કર્યું નથી. અને ઝેરને ગળા નીચે ઉતારી પોતાને પણ નુકસાન કર્યું નથી. ‘સ્વ’ અને ‘સર્વ’ને સાચવવા વિષ કંઠમાં રાખી પ્રભુએ આપણે મહાન માર્ગદર્શન આપ્યું છે. જીવનમાં ઝેરના ઘૂંટડા પીવાનો વારા આવે તો દોષોના એ ઝેરને ક્યાં સંઘરવું તે શિવજી આપણે શીખવે છે. બીજું, એમ ગીતામાં કહી ભગવાને પોતે હૃદયમાં વાસ કરે છે તેમ જણાવ્યું છે. વિષનો ઘૂંટડો ગળાની નીચે ઊતારતાં તે હૃદયમાં વસતા પ્રભુને વ્યથાકારક બને.