[5] કોઈ કહે કે પ્રભુ-પરમાત્મા છે, તો કહેવામાં આવે કે એ છે એમાં અમારે શું લેવા-દેવા ? એ તો પોતાની જગ્યાએ છે, આપણે આપણી જગ્યાએ છીએ. અદ્વૈત જાણી લીધું, દ્વૈતનું નિરાકરણ પણ થઈ ગયું, પણ પ્રભુસત્તા છે અને એની સાથે પોતાનો શું સંબંધ છે એ જાણવાની અને સંબંધને જીવવાની આકાંક્ષા-ભાવ ચિત્તમાં ઊઠતો નથી તો જિજ્ઞાસા જાગતી નથી. પરમાત્મા અને આત્મા જેમને કહેવામાં આવે છે, એ શું ચીજ છે એ તો જરા જોઈ લઉં ! ‘હું’ ‘હું દિવસભર કરું છું’, તો આ ‘હું’ શું ચીજ છે ? એ અસલી છે કે નકલી છે ? એની કોઈ સત્તા છે ? પ્રાતિભાસિક સત્તા છે ? શું છે એ જરા જોઉં તો ખરો ! જ્યારે ભાવ જાગી ઊઠશે ત્યારે જિજ્ઞાસા જાગી ઊઠશે. ભાવ જાગતો નથી તો કેટલાયે મનુષ્યોનાં વ્યક્તિત્વ છિન્નવિછિન્ન થઈ જાય છે. પછી એ લોકોના દુઃખનો, હતાશા-નિરાશાનો કોઈ પાર નથી રહેતો, કારણ કે સેતુ એમને આ પારથી પેલે પાર લઈ જઈ શકતો નથી. શબ્દજ્ઞાન સેતુ બનતું નથી, સેતુ બને છે ભાવ ! ઈન્દ્રિયોના જે અંગત વિષયો છે એ વિષયોમાંથી તથા વિષયોમાં જે રસ લે છે એ રસ તરફથી બુદ્ધિને પોતાનામાં વાળી લેવાય છે ત્યારે પ્રજ્ઞા આત્મામાં પ્રતિષ્ઠિત થાય છે, ત્યારે આત્માનુસંધાન-આત્મલક્ષીવૃત્તિ-આત્મદષ્ટિ વ્યવહારમાં સહજ રીતે પ્રગટ થાય છે. પદયાત્રામાં કેટલીય વાર રવિશંકર દાદાની સાથે રહેવાનો સુઅવસર સાંપડ્યો હતો. પંચમહાલમાં અમે સાથે હતાં ત્યારે મેં પૂછ્યું કે , ‘દાદા, તમારું ભક્તિ તરફનું વલણ કેવી રીતે થયું ?’ એમણે કહ્યું કે, ‘મારા ગામમાં રામાયણ-ભાગવતની કથા થતી હતી. ત્યાં સાંભળવા જતો. પરમાત્મા તો છે ! એવું મેં સાંભળ્યું. તો બીજું મેં કંઈ ન કર્યું. ઈન્દ્રિયો વિષય તરફ જતી હતી એમને મે અંદર પ્રભુની તરફ વાળી લીધી. ચિત્ત પ્રભુઅભિમુખ બની ગયું એટલે વૃત્તિઓ પણ પ્રભુઅભિમુખ બની ગઈ.’