જૂનાગઢની આરઝી હકૂમત માત્ર એટલે ગુજરાતના નહિ પણ સમગ્ર ભારતના તાજેતરના ઈતિહાસનું સાવ ટૂંકુ પણ અત્યંત તેજસ્વી અને નિર્ણાયક પ્રકરણ. આજે ભલે આરઝી હકૂમતને કોઈ યાદ કરે કે ન કરે, ભલે આ ઘટનાને તુચ્છ પુરવાર ગમે તેટલાં ‘સંશોધન’ અને ‘અભ્યાસ’ થયા કરે પણ આરઝી હકૂમતનું ઐતિહાસિક મહત્વ ક્યારે પણ ઓછું થવાનું નથી. તા. ૨૫મી સપ્ટેમ્બર, ૧૯૪૭ના રોજ આરઝી હકૂમતની સ્થાપના થઈ હતી.