સૈન્યમાં જોડાવાની બાબતમાં બે વાત ટુંકમાં રજૂ કરીને હું લંબાણ ટાળીશ. એક તો લડવું અથવા લડવાના સંજોગોથી દૂર હોવું એના માટે ભૌગોલિક કારણો જવાબદાર હોય છે. અફઘાનિસ્તાનનો સ્વાત પ્રદેશ અને પંજાબ આર્યો, હૂણ , શક, સિકંદર, બધા મુસલમાન આક્રમણખોરો માટે ભારતમાં પ્રવેશના દરવાજા જેવા રહ્યા છે.આથી, આ પ્રદેશોમાં લડાયક ગુણો વિકસવાનું સ્વાભાવિક છે. બીજી બાજુ, ગુજરાતને એક બાજુથી રણ અને બીજી બાજુથી સમુદ્રે સીધા વિદેશી આક્રમણથી બચાવી રાખ્યું છે. ગુજરાતમાં ભૂમિમાર્ગે જ આક્રમણ થયાં અને તે પણ સિંધથી – મહંમદ ગઝનવીના વખતમાં. એને પણ રણની કઠિનતાઓનો ભારે સામનો કરવો પડ્યો હતો. તે સિવાય ગુજરાતમાં મુસ્લિમ શાસકો આવ્યા તે ભારતની મુખ્ય ભૂમિ પરથી.