ઇ.સ ૫૦૦ થી ૨૦૦ વર્ષ પૂર્વે રચાયેલ ગ્રંથ વૈખાનસ સ્મૃતિ સૂત્રમાં તન અને મનના પવિત્રીકરણ માટે સંસ્કાર શબ્દનો ઉલ્લેખ થયો છે. આ પ્રથમ એવો ગ્રંથ છે જેમાં શરીરના પવિત્રીકરણ વિષે જણાવવાંમાં આવ્યું હોય. આ ગ્રંથના ગુહ્યસૂત્રો જ્ઞાન પછી પરંપરા શબ્દને પ્રગટ કરે છે અને કહે છે કે, પરંપરાઓ એ સમાજ અને સભ્યતા સાથે જોડાયેલ છે. અહીં સભ્યતા શબ્દ એ કેવળ શિક્ષિત કે આજની સુધરેલ વ્યવસ્થા માટે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો નથી, પણ એ સમાજ અને એ લોકો માટે કરવામાં આવ્યો છે જેઓ કોઈ ને કોઈ જ્ઞાન ધરાવે છે.