રોમા રોલાં એમ કહેવા માગે છે કે જગતમાં પ્રભાવ વિસ્તારવા માટેના જરૂરી તમામ ગુણ હિન્દુ દર્શનમાં હોવા છતાંય હિન્દુ ધર્મના આચારવિચારમાં રહેલી સંકુચિતતા, વર્ણાશ્રમજન્ય પૃથકતા, અંધશ્રદ્ધા વગેરેને કારણે હિન્દુ દર્શનનો પ્રભાવ જગતમાં વિસ્તરતો નથી. ઊલટું રૂઢ ધાર્મિક બાહ્ય તત્વોને કારણે હિન્દુ ધર્મનું અદ્ભુત અને અનોખું આંતરતત્વ ઢંકાઈ જાય છે. વિવેકાનંદે ધર્મવ્યવસ્થાની અંદર રહીને હિન્દુ ધર્મમાં સાફસૂફી કરી છે, વિચારની નવી ક્ષિતિજો ઉઘાડી આપી છે. આવો પ્રયત્ન વિવેકાનંદ પહેલાં રાજા રામમોહન રૉયે કર્યો હતો, પરંતુ ધર્મવ્યવસ્થાની અંદર રહીને ધર્માધિકારીઓની સંમતિ એ મેળવીને કરવામાં આવે તો એનું પરિણામ વધારે પ્રભાવી નીવડે છે. વિવેકાનંદે આ કામ કરી આપ્યું છે અને હવે હિન્દુ ધર્મના વિસ્તરતા પ્રભાવને કોઈ રોકી નહીં શકે.