આજે મારે એક નદીની વાત કરવી છે. એક નદીની સાથે મેં જે સૌંદર્યયાત્રા કરેલી, એની વાત કરવી છે. પરંતુ પહેલાં તમામ નદીઓની વાત કરી લઈએ. સાહિત્યના એક મોટા પ્રોફેસરની ભણાવવાની રીત અનોખી હતી. એક વાર જેવું એમણે વિદ્યાર્થીઓને ભણાવવું શરૂ કર્યું કે ભડાક કરતાં દરવાજો ખૂલ્યો અને એક સુંદર સ્ત્રી અંદર ધસી આવી. એ અને પ્રોફેસર હસહસીને વાતો કરવા લાગ્યાં. થોડી વાર પછી વાતો કરતાં કરતાં બંને બહાર ગયાં અને દરવાજા પાસે વાતો કરતાં રહ્યાં. જ્યારે યુવતી ચાલી ગઈ, ત્યારે પ્રોફેસર અંદર આવ્યા અને બોલ્યા : ‘હમણાં તમે જે જોયું, એ હતો વાર્તાનો અંત. આના પરથી તમારે વાર્તાનો આરંભ અને મધ્ય લખવાનો છે.’ આજે આપણે જે જોઈએ છીએ, એ નદીઓની જીવનકથાનો અંતિમ ભાગ છે. એના પરથી મેં એના આરંભ અને મધ્યની કલ્પના કરી છે. એ આપને કહું.