પૂ. પ્રેમાનંદ સ્વામી (ઈસવીસન ૧૭૮૦-૧૮૫૫) એવા જ એક અદભૂત રત્ન હતા……પૂર્વાશ્રમ મા અમદાવાદ ખાતે સુરજરામ ( ??) નામના બ્રાહ્મણ ને ત્યાં જન્મ પણ, જન્મ ના બે-ત્રણ દિવસ મા જ એમનો ત્યાગ કરવામાં આવ્યો અને ડોસાતાઈ નામના મુસ્લિમ ના હાથે એ ઉછર્યા……નુંરતાઈ નામે ( ઘણા હાથીરામ પણ કહે છે) ઓળખાતા આ બાળક ને નાનપણ થી જ સંગીત મા ભારે રુચિ અને ઉજ્જૈન મા અમુક સમય માટે સંગીત નો અભ્યાસ કર્યો. જેતપુર મા – પ્રથમવાર જ શ્રીજી ની મનમોહક મૂર્તિ ના દર્શન થયા….સમય હતો- શ્રીજી નો ગાદી પટ્ટાભિષેક નો……..શ્રીજી ની એ સોહામણી મૂર્તિ જોઈને જ એમનાં મન-હૃદય જાણે કે હણાઈ ગયા……અને બધી વૃતિઓ એમાં જ ખેંચાઈ ગઈ…( અમુક ઇતિહાસકારો કહે છે કે- પ્રેમાનંદ સ્વામી એ શ્રીજી ના દર્શન પ્રથમવાર વડોદરા મા કરેલા……)…ત્યારબાદ તો- નુંરતાઈ ની સઘળી વૃતિ એક સ્વામિનારાયણ ભગવાન મા જ રહેવા લાગી….અને શ્રીજી એ પણ આ જાણી ને ગઢડા ખાતે તેમને રાખી- દીક્ષા આપી અને “નીજબોધાનંદ” એવું નામ આપી- શાસ્ત્રો ભણવા ની આજ્ઞા કરી……પણ સ્વયં શ્રીજી એ જ નિજબોધાનંદ ની સંગીત પ્રત્યે રુચિ જોઈને કીર્તનો રચવા-ગાવા ની આજ્ઞા કરી- અને આશીર્વાદ આપી ને – એ માટે એમને શક્તિ પણ આપી. ” ફૂલન હિન્ડોરે ઝૂલત લાલ…..” કીર્તન- એમનું પ્રથમ કીર્તન હતું…….અને પછી તો શ્રીજી ના મોહમાં- એમની મૂર્તિ મા એવા તો ખેંચાયા કે “પ્રેમસખી” ના નામે હજારો પદો ની રચના કરી……ધ્યાનમંજરી, વિવેક્સાર,શિક્ષાપત્રી( દોહાવલી), ઉન્મત્તગંગા માહાત્મ્ય, શ્રીહરિ કૃષ્ણ નારાયણ ચરિત્ર ( કે જેમાં લગભગ ૪૦૦૦ જેટલા પદ છે….) એમની અમુક રચના ઓ જગવિખ્યાત છે. આજે પણ એમનાં દ્વારા રચિત પદો- પ્રભાતિયા , થાળ અને ચેષ્ઠા મા ઘેર ઘેર ગવાય છે……….