એ દિવસોમાં આઝાદીની ચળવળ ચાલતી હતી. જીવરામ જોષી સરઘસોમાં ભાગ લેતા અને નવરાશની પળોમાં વાંચન કરતા. એક વાર રા.વિ. પાઠકે અનુવાદ કરેલું બૌદ્ધ સાહિત્યના વિદ્વાન ધર્માનંદ કૌસંબીનું જીવનચરિત્ર વાંચ્યું. વાત વાતમાં પાઠકસાહેબે કહ્યું : ‘ભણવા માટે ચાલીને કાશી ગયેલા કૌસંબીની જેમ તું પણ વિદ્વાન બની શકે……’ જીવરામના મનમાં આ શબ્દો ઘર કરી ગયા. એક દિવસ પોટલું બાંધીને અમદાવાદથી કાશી જવા નીકળી પડ્યા. રસ્તામાં ખાવાપીવાની તકલીફ ન પડે એ માટે સાધુબાવાઓની જમાતમાં ભળી જતા અને સદાવ્રતોમાં ભોજન કરતા. આખરે એક દિવસ કાશી પહોંચી ગયા. કાશી વિદ્યાપીઠમાં વિદ્યાર્થી તરીકે પસાર કરેલા દિવસો વિશે જીવરામ જોષીના શબ્દો : ‘મેં તો ભણવાની સાથે જ ભોજનનો પ્રબંધ પણ કરી લીધો. એ માટે હું પણ બીજા વિદ્યાર્થીઓની જેમ માધુકરીના નિયમોનું પાલન કરતો. હું ઝોળીમાં થાળી, કટોરો લઈને ત્રણથી ચાર ગુજરાતી ઘરોમાં ભિક્ષાર્થે જતો. ‘ભવતિ ભિક્ષાંદેહિ’ની બૂમો પાડતો. પછી ભિક્ષામાં જે મળે તે પ્રેમથી જમી લેતો. કાશીમાં ભણવાની સાથે જ જીવરામ જોષી યોગવિદ્યા પણ શીખતા. એમાં ત્રાટકના પ્રયોગો કરતા. જીવરામ જોષીના ત્રાટકવિદ્યાના પ્રયોગો એમના જ શબ્દોમાં મૂક્યા છે : ‘પહેલાં તો મેં હાથના અંગૂઠા અને અંતરીક્ષમાં કાલ્પનિક બિંદુ પર ત્રાટકનો પ્રયોગ કર્યો. એમાં સફળ થયા પછી દીવાની જ્યોત પર ત્રાટક કર્યું. એકધારા પોણા કલાક સુધી જ્યોત પર ત્રાટક કરવાની સિદ્ધિ મેળવી લીધી. ત્યાર પછી મેં સૂર્ય પર ત્રાટક કરવાનું નક્કી કર્યું……’