આશા વાસ્તવિક્તાથી તદ્ન ઊલટી સ્થિતિ છે એ સાચું, પરંતુ વર્તમાન વાસ્તવિક્તાઓમાંથી ભવિષ્યની શકયતાઓનું સર્જન કરનાર શક્તિ પણ આશા જ છે, એ પણ એટલું જ સાચું છે.