પરાપૂર્વથી શિવ અને શક્તિની ઉપાસના થતી જોવા મળે છે. શક્તિ ઉપાસકોમાં મા શક્તિ અર્થાત્ આદ્યશક્તિની ઉપાસના વિવિધ સ્વરૂપે થતી જોવા મળે છે. શાસ્ત્રીઓ, પંડિતો, તત્ત્વવેત્તાઓ, ઋષિ મુનિઓ તથા વેદજ્ઞોના મતાનુસાર શક્તિનું પરમ તત્ત્વ આરંભ, મધ્ય તથા નિરુપાધિ છે. શુદ્ધ તથા બાહ્ય પણ તે જ છે. તે એક છે અતે અચલ છે. ચિદાનંદ છે. અદ્ભુત છે. બધાને માટે અત્ર, તત્ર, સર્વત્ર છે. છતાં પણ તે લીલા માટે અનેક સ્વરૂપ વખતો વખત ધારણ કરે છે.