સમય : આજથી ૧૬ વર્ષ પહેલાં સાંજના સાડા પાંચ વાગવામાં છે. મુંબઈની સોફિયા કોલેજના સભાગૃહમાં એક સંસ્થાના હોદ્દેદારોનો ભાષણબાજીનો કાર્યક્ર્મ ચાલી રહ્યો છે. નાટકના નિર્માતા–દિગ્દર્શક મૂઝવણમાં છે, કેમ કે સાડા છ વાગ્યે એમને નાટક માટે થિયેટર સ્ટેજ ખાલી જોઈતું હતું. પણ ભાષણો અટકે એવા અણસાર જણાતા નહોતા. એમણે સંસ્થાના સેક્રેટરીને ઈશારો કરીને વિંગમાં બોલાવ્યા. કહ્યું; ”ભાષણ અટકાવો, મારા નાટકનો સમય નજીક આવી રહ્યો છે.” સેક્રેટરી કહે: ”ભાષણ નહીં અટકે.” દિગ્દર્શક કહે: ”ભાષણ ન અટકે, તો મારે નાટક અધુરું મૂકવું પડે.” સેક્રેટરી કહે: ”નાટક અધુરું રહી જાય તો ભલે. તમે એની ચિંતા ન કરો. અધૂરા નાટકના પૈસા તો અમે પૂરા જ આપવાના છીએ. આ કાર્યક્રમ ભાષણો માટે જ ગોઠવાયો છે.” નિર્માતા-દિગ્દર્શકનો પિત્તો ગયો. એ કહે : ”એ …(ગાળ), હું તારા પૈસા માટે નહીં, નાટક માટે નાટક કરું છું. રાખ તારા પૈસા તારી પાસે. બાકી નાટક તો અમે કરીશું જ. હજી સેક્રેટરીને કળ વળે, ત્યાં તો નિર્માતા-દિગ્દર્શક સ્ટેજ પર ધસી ગયા. ભાષણ કરનાર વક્તાના હાથમાંથી માઈક ઝૂંટવી લઈને સીધું પ્રેક્ષકોને જ પૂછ્યું: ”આ સેક્રેટરી કહે છે કે નાટક ભલે ને અધુરું રહે, ભાષણો તો પૂરા થશે જ. તો સુજ્ઞ પ્રેક્ષકો, હવે તમે જ નક્કી કરો કે તમારે ભાષણ સાંભળવા છે કે નાટક માણવું છે?” પ્રેક્ષકો આ સાંભળતા જ ‘નાટક.. નાટક’ની બૂમો પાડવા લાગ્યા. આયોજક સંસ્થાના માણસોએ અનિચ્છાએ સ્ટેજ ખાલી કરવું પડ્યું. જતાં જતાં સેક્રેટરીએ નિર્માતાને ચેતવણીના સૂરમાં કહ્યું-“ભવિષ્યમાં અમે તમારું કોઈ નાટક નહીં લઈએ.” નિર્માતા-દિગ્દર્શક જુદી માટીનો માણસ હતો. એણે રોકડું પરખાવ્યું, “તમે મને શું નાટક આપવાના હતા? હું જ તમારી સંસ્થાના નામ પર આજથી ચોકડી મારું છું.” તમારી પાસેથી એક પાઈ પણ મારે નથી જોઈતી. બાકી નાટક તો હું પુરું કરીશ જ. નાટક માટે પૈસાને ઠોકર મારનાર એ જવાંમર્દ નાટ્યકાર એ જ કાન્તિ મડિયા. મડિયા આવા ‘મંડળ’ માટે કડવાશથી ‘કમંડળ’ શબ્દ વાપરતા. મડિયા પોતાની શરતે નાટકો કરતા. કોઈનીય સાડાબારી રાખતા નહીં. જો નાટકમાં મજબૂત કથાવસ્તુ હશે, ચોટદાર અભિનય હશે,તો પ્રેક્ષકો ચોક્ક્સ માથે ચડાવશે, એવો મડિયાને પ્રેક્ષકો પર ભરપૂર વિશ્વાસ. આમ જોઈએ તો મડિયા જ્ઞાતિએ વણિક, પણ વાણિયામૂછ નીચીવાળી ફિતરત જાણે મડિયાના સ્વભાવમાં જ નહી. દૂઝણી ગાયનું દૂધ જોઈએ, પણ એના માટે લાત ખાઈ લે, એ કાન્તિ મડિયા નહી.