સ્વામી દયાનંદનાં કાળમાં ભારતમાં સ્ત્રી જાતિની અવસ્થા અત્યંત દયનીય હતી. સતી પ્રથા, બાળ વિવાહ, દેવદાસી પ્રથા, અશિક્ષા, સમાજમાં સ્ત્રીનું નીચું સ્થાન, વિધવાનો અભિશાપ, નવજાત કન્યાની હત્યા જેવી પ્રથા આદિ. ધાર્મિક ગ્રંથોનું અનુશીલન કરતા સ્વામી દયાનંદે જાણ્યું કે ધર્મનાં નામ પર જાતિને સમાજમાં જે પ્રકારથી તિરસ્કૃત કરવામાં આવી રહેલ છે. સત્ય તેનાંથી તદ્દન વિપરીત હતું. વેદ હિંદુ સમાજ જ નહીં, અપિતુ સમસ્ત વિશ્વ સમાજને માટે અનુસરણ કરવા યોગ્ય ઇશ્વરીય જ્ઞાન છે.