આ પૃષ્ઠભૂમિમાં ‘ગૃહ વિભાગ’ની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોવાતી હતી અને વર્ષ 1947નાં જૂન મહિનામાં એની રચના કરવામાં આવી. આ વિભાગનું મુખ્ય લક્ષ્ય 550થી વધારે રજવાડાઓને ભારતની સાથે એમનાં જોડાણ વિશે વાત કરવાનું હતું, જેમના આકાર, વિસ્તાર અથવા આર્થિક સ્થિતિઓમાં ઘણી વિવિધતા હતી. એ સમયે મહાત્મા ગાંધીએ કહ્યું હતું કે, “રજવાડાઓની સમસ્યા એટલી વિકટ છે કે એનું સમાધાન ફક્ત ‘તમે’ જ કરી શકો છો.” અહીં ‘તમે’નો આશય અન્ય કોઈ નહીં, પણ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સાથે છે, જેમની જયંતિ આજે આપણે ઉજવી રહ્યાં છીએ અને આપણે તેમને ભાવપૂર્ણ શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી રહ્યાં છીએ.