દેશ-વિદેશે થતાં શાંતિકાર્યોમાં જયપ્રકાશની સાથોસાથ રહી પૂર્ણ જવાબદારી નિભાવી. જયપ્રકાશના ‘સંપૂર્ણ ક્રાંતિ’ના ઉદ્દગારને ન્યાય આપવા વેડછીમાં ‘સંપૂર્ણ ક્રાંતિ વિદ્યાલય’ શરૂ કરી, દેશભરના કાર્યકરોનું ઘડતર કર્યું. કટોકટી-પર્વમાં પણ જે.પી. સાથે ખભેખભો મિલાવી કામ કર્યું અને વિનોબા જેવા વિચારપુરુષ સાથે પણ વિચારભેદ, મતભેદ ઊભો થતાં રાહ બદલી નવો ચીલો પાડવાનો પડકાર ઝીલ્યો. ભૂદાન કાર્યકરો માટે આ કટોકટી-પર્વ નહીં, કસોટી-પર્વ જ હતું. સામાજિક ક્રાંતિની પરથારમાં પોતે કયા પગથિયે ઊભા છે તેનું ભાન કરાવવાનું ‘કસોટી-પર્વ’ હતું. સામાજિક કાર્યકરોએ વચ્ચે વચ્ચે પોતાના ચહેરાનું પ્રતિબિંબ આયનામાં જોતાં રહેવું જોઈએ એ શીખવા માટે આ કસોટી ઊભી થઈ હતી. ત્યારે નારાયણભાઈએ પણ પોતાના અંતરાત્માને ઢંઢોળી, સ્વધર્મને ઓળખી, ધર્મપાલન કર્યું. નારાયણભાઈ માટે જીવન એક આરોહણ હતું. નિત નવાં પર્વોનો ઉઘાડ થતો રહ્યો. સમયનો તકાદો આવ્યો કે મહાદેવભાઈનું જીવનચરિત્ર લખવું. તો પિતાનું જીવનચરિત્ર લખવાનું દુષ્કર કાર્ય કરવાની દીકરાએ હામ ભીડી, અને ‘અગ્નિકુંડમાં ઊગેલું ગુલાબ’નું સર્જન એવું તો સુંદર થયું કે મકરંદભાઈ દવે જેવાને ‘નારાયણ-સરોવર’ની યાત્રાની પ્રતીતિ થઈ. આ પુસ્તકને પુરષ્કાર ન મળે તો જ નવાઈ હતી, પરંતુ મુખ્ય ફળશ્રુતિ તો એ હતી કે જીવતરે અગન જ્વાળનો ગુલાબી રંગ આત્મસાત કરી જીવનપુષ્પને ખીલવ્યું, તે યજ્ઞરૂપ ગાંધીનાં અનેક અગ્નિસ્થાનોનો પરિચય પણ વાચકોને કરાવ્યો. ગાંધી અમથા વિશ્વના સર્વાધિક માન્યપુરુષ નથી થયા, તેનું થોડુંઘણું ભાન આ પુસ્તકે કરાવ્યું. પછી તો એની પાછળ પાછળ જ ‘મારું જીવન, એ જ મારી વાણી’ના 1500 પાનાંના ચાર મહાગ્રંથ આવ્યા.