વૈજ્ઞાનિકો ‘બિગ બૅંગ’થી પહેલાં શું હતું તે કહેતા નથી. કહી શકાતું પણ નથી. ‘પહેલાં’ – એટલે કે બિગબૅંગ સાથે સમય શરૂ થયો, તે પહેલાં શું હતું અથવા સમય શો હતો તે અર્થ વગરનો સવાલ છે. પરંતુ રોજર પેનરોઝ જેવા ખગોળભૌતિકશાસ્ત્રીઓ એમ માનતા રહ્યા છે કે બિગ બૅંગથી શરૂઆત નથી થઈ; સર્જન અને પુનઃસર્જનની સતત ચાલતી પ્રક્રિયામાં પુનઃસર્જનના એક તબક્કાની ‘બિગ બૅંગ’ સાથે શરૂઆત થઈ. પેનરોઝ ઘણાં વર્ષોથી આમ કહે છે પણ હવે એમનું કહેવું છે કે એ થિયરીના પુરાવા બ્રહ્માંડની ધારે જોવા મળે છે.