ક્યારેક ‘વિવેકાનંદ’ ક્યારેક ‘સચ્ચિદાનંદ’ તો ક્યારેક ‘વિવિદિશાનંદ’ આમ પોતાને છુપાવવા વિભિન્ન નામો ધારણ કરી, ‘પૈસાનો સ્પર્શ પણ નહીં કરું’, એવા સંકલ્પ સાથે, મોટે ભાગે પગપાળે અને ક્યારેક કોઇ ટ્રેનની ટિકિટ કરી આપે ત્યારે ટ્રેનમાં-આમ, તેઓ હિમાલયથી કન્યાકુમારી સુધી સમસ્ત દેશમાં (જુલાઇ ૧૮૯૦થી ડિસેમ્બર ૧૮૯૨ દરમિયાન) પરિવ્રાજકરૂપે ફર્યા. ગુજરાતનું કેવું સદભાગ્ય કે આ સમયગાળાનો સૌથી મોટો અંશ તેમણે ગુજરાતમાં ગાળ્યો! સપ્ટેમ્બર ૧૮૯૧માં તેમણે રાજસ્થાનથી ગુજરાતમાં પ્રવેશ કર્યો અને ૨૬મી એપ્રિલે, ૧૮૯૨માં તેમણે વડોદરા છોડ્યું ત્યાંસુધી તેઓ ગુજરાતના કેટકેટલા સ્થળોએ અમદાવાદ, વઢવાણ, લીંબડી, ભાવનગર, ભૂજ, વેરાવળ, સોમનાથ, પોરબંદર, દ્વારકા, માંડવી, પાલિતાણા, નડિયાદ, વડોદરા ઘૂમી વળ્યા. ગરવી ગુજરાતની એવી તે કઇ જાદુઇ અસર હશે કે જે સ્વામી વિવેકાનંદ જેવા મહામાનવને આટલા મહિનાઓ સુધી જકડી રાખે! સ્વામી વિવેકાનંદના જીવનમાં તેમનો ગુજરાત પ્રવાસ એક મહત્વપૂર્ણ અંશ બની રહ્યો અને ગુજરાત માટે? ગુજરાતના ઈતિહાસમાં તેમનો આ ગુજરાત પ્રવાસ કેટલો મહત્વપૂર્ણ છે તેનું સંશોધન, આલેખન હજુ બાકી છે. આ સમયગાળામાં તેમણે પોતે શું મેળવ્યું અને ગુજરાતને શું આપ્યું તે ખરેખર તો મોટા સંશોધનનો વિષય છે.