ઉપર આપેલાં ઉદાહરણો વિશે ઊભા કરેલા પ્રશ્નો, મહાભારતને ચિકિત્સક દૃષ્ટિએ જોતાં નિત્ય ઊભા રહેનારા એક વ્યાપક પ્રશ્નનાં સ્વરૂપો છે. તે પ્રશ્ન છે: જેને કોઈક વાજબી અર્થમાં “મૂળ” મહાભારત કહી શકાય તે એક કાળે અસ્તિત્વમાં હતું અને દરેક પ્રાદેશિક પાઠમાં તે કોઈક સ્વરૂપમાં સમાવિષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે એમ માનીએ, તો પણ મહાભારતના કોઈ પણ પાઠની કઈ વિગતો “મૂળ” મહાભારતમાંની છે અને કઈ વિગતો પ્રક્ષિપ્ત – એટલે પાછળથી ઉમેરવામાં – આવી છે, એ તટસ્થ દૃષ્ટિએ કેવી રીતે નક્કી કરવું ? પ્રશ્ન મહત્ત્વનો છે એ તો સ્પષ્ટ છે; અને પ્રાદેશિક અભિમાનના જોરે “અમારું છે તે અસલ !” એ કાંઈ તેનો ઉત્તર નથી, એ પણ સ્પષ્ટ છે. તો પછી એનો ઉકેલ કઈ રીતે લાવવો?