બંધન અને મુક્તિમાં 1857ના મુક્તિસંગ્રામની પૂર્વભૂમિકા આલેખાયેલી છે. રાજકીય સ્વાતંત્ર માટેની પહેલી લડાઈમાં પણ જાતિ, સંપ્રદાય અને પ્રદેશના સીમાડાઓને ઓળંગી જતી હૃદય ધર્મની આબોહવાનું લેખક અહીં વિનિયોગ સાધી શક્યા છે. વિપ્લવના મંત્રદૃષ્ટા વાસુદેવ, અર્જુન, રાજા શ્રીવર્ધન, રાજશેખરની આ ગાથામાં શેખર સુધાનો મુક્ત પ્રેમ કથામાં નિર્મળ ગતિએ વિકસી રહ્યો છે. રાજા શ્રીવર્ધન સુખના મુદ્રમાં વધુને વધુ પરાધીન થઈ રહ્યા છે. કેવું સરસ લખેલું છે જુઓ. સુખના મુદ્રમાં વધુને વધુ પરાધીન થતા ગયા. આ દર્શક જ લખી શકે. એમના ભાઈ અર્જુનનો વાસુદેવને સશસ્ત્ર બળવા અંગે જાણ થાય છે. એ પછી આલેખાયેલું ગદ્ય, એમના લખેલા ગદ્યનો નમૂનો આપું છું.