ભારતને આઝાદી પ્રાપ્ત થયા બાદ સૌ પ્રથમ કાર્ય ભારતના બંધારણ ઘડવા માટેનું હાથ ધરાયેલું ત્યારે વિવિધ ધર્મો, જાતિઓ, ભાષાઓ ઉપરાંત આર્થિક અસમાનતાઓ ધરાવતી ભારતીય પ્રજાને એક જ બંધારણ હેઠળ એક સૂત્રે બાંધવા માટે ઉત્તમ શાસન વ્યવસ્થા લોકશાહીની વિચારાયેલી. લોકશાહી એજ શાસનની ઉત્તમ વ્યવસ્થા છે એવું વિશ્વનાં અનેક દેશોનાં અનુભવો બાદ હવે તો પૂરવાર થઈ ચૂક્યું છે, એટલે લોકશાહી શાસન વ્યવસ્થા સ્વીકારવાનો આપણો નિર્ણ્ય ખોટો હતો કે સાચો ? તેવી ચર્ચા તો અસ્થાને જ છે. તેમ છતાં એકવાર મારા પ્રશ્નનાં સંદર્ભમાં આપણા રાજ્યના સાચા સંત અને પ્રખર વિચારક એવા સ્વામી સચ્ચિદાનંદજીએ મને સચોટ વાત એક જ વાક્યમાં કહેલી કે લોકશાહી તો જ ઉત્તમ હોઈ શકે, જો લોકો ઉત્તમ હોય. આમ, લોકશાહીનાં ઉત્તમ ફળો ચાખવા માટે પ્રજાનું ઉત્તમ હોવું, એ પાયાની શરત છે.