નિવૃત્તિ બડી સુંદર ચીજ છે, પરંતુ એ માણસને એક અસુંદર સ્વતંત્રતા આપે છે. એ છ ‘સડવાની સ્વતંત્રતા’ ચીમળાઈ ગયેલાં સો પુષ્પોની સામે પાંચ ખીલેલાં પુષ્પો ખિલખિલ હસી રહ્યાં છે. નિવૃત્તિ દરમિયાન જો માણસને મનગમતી પ્રવૃત્તિ ન મળે, તો તેનું જીવન કટાઈ ગયેલા કળશિયા જેવું બની જાય છે. ગુજરાતની કેટલીયે કોલેજોમાં – નિશાળમાં આજે પણ નિવૃત્તિ પહેલાં જ ચીમળાઈ ચૂકેલા હજારો નિસ્તેજ અને નિર્વીર્ય આચાર્યો જોવા મળશે. કામચોરી પણ ભ્રષ્ટાચારની જ બહેનપણી છે. ક્યારેક ટુવાલ જીવે તેના કરતાં મસોતું વધારે જીવે છે. વાસણ ભંગાર બની જાય પછી વર્ષો સુધી હરામનું પેન્શન ખાતું રહે છે! આવા માણસોનાં નામ આગળ ‘મરહૂમ’ શબ્દ નથી યોજાયો.