૧૮૫૭ પછી અંગ્રેજી શાસનમાંથી મુક્ત થવા માટે જેકંઈ નાની-મોટી ચળવળો થઈ એ બધી કૉન્ગ્રેસના નામે જ થઈ છે એમ કહેવામાં વધુ સચ્ચાઈ રહેલી છે.