કવિતા ગાતી સુંદરીઓ બહુ ન સર્જાવાનું એક બીજું પણ કારણ છે, પહેલા સંસ્કાર પામવા એ જનસમાજનો સામાન્ય વારસો ન હતો પણ શ્રીમંત અને ઉચ્ચ ગણાતાં કુળોમાં જ એને માટે સગવડ અને સમય હતાં. સામાન્ય જનસમાજમાંથી પુરુષો જ સંસ્કારી પાકતા કારણકે લોકો સંસ્કારની શોધમાં બહાર જઈ શક્તા, પણ સંસ્કારી કુટુંબોમાંયે સ્ત્રીઓની સંસ્કારમર્યાદા તો ઘરની દીવાલ જેટલી જ ગણાઈ હતી. સંસ્કાર વિના સૌંદર્યદર્શન થતું નથી અને સૌંદર્યદર્શન મર્યાદાઓથી પ્રાપ્ત થતું નથી. જ્યાં જ્યાં સ્ત્રીઓની આસપાસ રચાયેલો આ કોટ તૂટ્યો છે કે તેમણે પોતાને હાથે તોડ્યો છે ત્યાં જ સ્ત્રીઓ પોતાના આત્માના પરિમલ પ્રસારવા શક્તિમાન થઈ છે. દ્રૌપદીએ આ કોટ તોડ્યો અને પુરાણકાળમાં એ અદ્વિતીય સ્થાને વિરાજી રહી. નૂરજહાંએ એ કોટ તોડ્યો અને ભારતમાં બીજી નહીં એવી અપૂર્વ સામ્રાજ્ઞી તરીકે તે પ્રકાશી રહી. મીરાંએ એ તોડ્યો અને સદીઓ થયાં લોકહ્રદયના ઊંડા તંતુઓને હલાવનારી એ પ્રેરણામૂર્તિ બની રહી.