મધ્યયુગમાં ગુજરાતમાં અનેક પંથ-સંપ્રદાયોનો ઉદ્દભવ થયો, કેટલાક પંથ સંપ્રદાયો ભારતના અન્ય પ્રાંતોમાંથી પણ ગુજરાતમાં આવ્યા અને વિકસ્યા. એના પણ અનેક ફાંટા પ્રવાહો વહેતા રહ્યા. સાહિત્યિક, સાંસ્કૃતિક કે વિચારસરણીની દ્રષ્ટિએ સાધનાત્મક પ્રવાહો મુજબ જેમનું પ્રદાન અતિ અગત્યનું છે તેવા પંથ-સંપ્રદાયોમાં શૈવ, શાક્ત, વૈષ્ણવ, બૌદ્ધ, જૈન, સૂફી, નાથપંથ, કબીરપંથ અને પીરાણા પંથની સાથોસાથ દરેક પંથ-સંપ્રદાયની ગૂઢ ગુપ્ત અને રહસ્યમય તાંત્રિક જીવનસાધનાની અતિ લાંબી પરંપરાઓએ ગુજરાતના સંતસાહિત્યતથા ભક્તિસાહિત્યને પૂષ્ટ કરવામાં પોત પોતાની રીતે અગત્યનો ફાળો આવ્યો છે.