દલપતરામની પ્રવૃત્તિનો આરંભ 1848માં જ થયો હતો (1848ના ઉત્તરાર્ધમાં ફાર્બસ સાથેનો મેળાપ થયા પછી). 1848ના ડિસેમ્બરમાં ગુજરાત વર્નાક્યુલર સોસાયટી (હવે વિદ્યાસભા)ની સ્થાપના થઈ. 1849ના એપ્રિલમાં ‘વરતમાન’ બુધવારિયું પત્ર શરૂ થયું :30 1849માં જ પુસ્તકશાળા સ્થપાઈ; એ જ સાલમાં જૂનમાં ગ્રંથ પ્રકાશનની શરૂઆત કરી. અને 1849ના જુલાઈમાં પહેલી કન્યાશાળા સ્થપાઈ.