સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં શ્રી અરવિંદ હિંદના એક પ્રખર ઉદ્દામવાદી નેતા બન્યા ત્યારે એમનું બાહ્ય ચિત્ત હિંદની મુક્તિનાં સ્વપ્નોથી ભરેલું હતું છતાં તેમનો અંતરાત્મા તેમને આધ્યાત્મિકતાની ઘેરી ગુફાઓમાં આકર્ષી રહ્યો હતો.