અમુક વય થતાં, નવા બટુકોને જનોઇ (યજ્ઞોપવિત) ધારણ કરાવીને ગુરુના આશ્રમે- ગુરુકુળમાં ભણવા માટે, વિદ્યાનો આરંભ કરવા દોડાવાય છે, તેને ‘ઉપનયન’ સંસ્કાર કરે છે.