જૈન ધર્મ ભારતનો પ્રાચીનતમ ધર્મ છે. જૈન ધર્મનું નામ લેતાં જ કરુણામૂર્તિ મહાવીર સ્વામીનું સ્મરણ થાય. મહાવીર સ્વામી પૂર્વે ત્રેવીસ તીર્થંકરો થઈ ગયા, જેઓ ભારતવર્ષની ભૂમિ પર જન્મ્યા હતા, જેમણે કઠોર તપસ્યા અને સાધના કરી કેવળજ્ઞાન પ્રાપ્ત ર્ક્યું. જનતાને ધર્મોપદેશ આપી ભારતમાં જ નિર્વાણપદ પામ્યા. જૈન પરંપરા પ્રમાણે ભગવાન ઋષભદેવ પ્રથમ તીર્થંકર હતાં, જેમણે યુગલિક ધર્મનું નિવારણ કરી શાસ્ત્ર, લેખનકળા, કૃષિકળા અને વિદ્યાઓ, કળાનું શિક્ષણ આપી ભારતીય સંસ્કૃતિને એક નૂતન સ્વરૂપ આપ્યું. તેઓએ પોતાની મોટી પુત્રી બ્રાહ્મીને જે લિપિ શીખવાડી તે પ્રાચીનતમ લિપિ બ્રાહ્મીના નામથી પ્રસિદ્ધ થઈ અને નાની પુત્રી સુંદરીને અંક શીખવાડ્યા, જેનાથી ગણિતવિદ્યાનો વિકાસ થયો. પુરુષોને 7ર કળા અને સ્ત્રીઓને 64 કળાઓ તેમણે શીખવી.