ગુજરાતના ભાવનગર જિલ્લાના વરતેજ ગામમાં તા. 14-11-1891ના રોજ જન્મેલા શ્રી હરભાઈનું બાળપણનું નામ હરિશંકર હતું. તેમની માતાનું નામ જીવકોરબા અને પિતાનું નામ દુર્લભજી ત્રિવેદી હતું. શ્રી હરભાઈ ત્રિવેદી ઉત્તમ કેળવણીકાર હતા. કોઈ એક જ વિષય કે વિભાગને તેઓ કેળવણી માનતા ન હતા. એમને મન કેળવણી જીવનના અંતકાળ સુધી સતત ચાલતી પ્રક્રિયા હતી. જીવનનાં બધાં જ પાસાંના સર્વાંગીણ વિકાસ માટે તેઓ કેળવણીને જરૂરી માનતા. તેઓ વ્યક્તિના ઘડતરથી માંડી સમાજ અને અંતે રાષ્ટ્રના વિકાસમાં કેળવણીની ભૂમિકાને ખૂબ જ અગત્યની ગણતા. આચાર્ય તરીકે માત્ર મહિને રૂ. 100 ના વેતનથી કાર્ય કરવાનો નિર્ણય હરભાઈએ લીધો હતો. તેઓ પૈસાને મહત્વ આપતા ન હતા. આદર્શ સાથે શિક્ષણમાં સદાય ઓતપ્રોત રહેવું એ એમનો જીવનમંત્ર હતો. તેઓ બળજબરીથી શિક્ષક થયા ન હતા. તેઓ પ્રેમપૂર્વક શિક્ષક થયા હતા અને પોતાનામાં રહેલા શિક્ષકત્વને જીવનના અંત સુધી જીવંત રાખી શકતા હતા. આથી જ શિક્ષણમાં તેમને સફળતા પ્રાપ્ત થઈ હતી. પાઠ્ય-પુસ્તકના ભણતર માત્રને જ તેઓ કેળવણી માનતા ન હતા. તેઓ શિક્ષણમાં કામ કરતાં કરતાં જ્ઞાન મેળવતા. તેઓ એમ માનતા કે શિક્ષક પણ વિદ્યાર્થી જ છે. શિક્ષકે સદાય વિદ્યાર્થી રહી શીખવા પ્રયત્ન કરવો જોઈએ.