ઈઝરાયેલમાં એવી કેટલીક બાબતો છે જે તેને અન્ય દેશોથી અલગ તારવે છે. ચારેબાજુ દુશ્મન દેશોથી ઘેરાયેલો હોવા છતાં આ દેશ શાનથી જીવે છે. દુશ્મનો પણ એવા જે ગમે તે ભોગે તેને ખતમ કરી નાખવા તત્પર છે. તેમ છતાં દુશ્મન દેશો તેનાથી ગભરાય છે પણ ઈઝરાયેલ નહીં. આ શક્ય બન્યું છે તેની ચોક્કસ નીતિઓ અને સ્થાનિકોની દેશભક્તિના કારણે. અહીં તેની એવી કેટલીક રસપ્રદ વાતો શેર કરી છે. એ મુજબ (૧) તે દુનિયાનો એકમાત્ર યહૂદી દેશ છે અને દુનિયાના કોઈપણ ખૂણે રહેતો યહૂદી અહીંનો નાગરિક મનાય છે. (૨) તેની રાષ્ટ્રભાષા હિબ્રૂ છે, જેના માટે કહેવાય છે કે મધ્યકાળમાં તે નષ્ટ પામી હતી અને તે ભાષાને શીખનાર કોઈ બચ્યું નહોતું. પણ ઈઝરાયેલની સ્થાપના થયા બાદ રાષ્ટ્રવાદી યહૂદીઓએ હિબ્રૂ ભાષાને અહીંની અધિકારિક ભાષા બનાવી. એ રીતે હિબ્રૂ ભાષાનો પણ પુનઃર્જન્મ થયો. રાષ્ટ્રભાષામાં વાતચીત કરવામાં નાનપ અનુભવતા ભારત જેવા દેશના નાગરિકોએ આ બાબતે ઈઝરાયેલ પાસેથી પ્રેરણા લેવા જેવી છે.(૩) આ એકમાત્ર દેશ છે જ્યાં પ્રત્યેક નાગરિકે મિલિટ્રી ટ્રેનિંગ લેવી ફરજિયાત છે. પછી તે દેશના વડા પ્રધાનનો દીકરો હોય કે ખુદ વડા પ્રધાન. મહિલા હોય કે પુરુષ દરેક માટે આ ટ્રેનિંગ ફરજિયાત છે. છોકરા-છોકરીઓએ હાઈ સ્કૂલનું શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યા બાદ ફરજિયાત મિલિટ્રી સર્વિસમાં જોડાવું પડે છે. છોકરાઓ માટે ત્રણ વર્ષ જ્યારે છોકરીઓ માટે આ ટ્રેનિંગ બે વર્ષની હોય છે. (૪) અમેરિકા, રશિયા અને ચીન બાદ ઈઝરાયેલ વિશ્વની ચોથા નંબરની સૌથી શક્તિશાળી હવાઈ સેના ધરાવે છે. ઈઝરાયેલ એકમાત્ર દેશ છે જે સંપૂર્ણ એન્ટિ બેલેસ્ટિક મિસાઈલ ડિફેન્સ સિસ્ટમથી સજ્જ છે. અર્થાત દુશ્મન દેશ તરફથી ઈઝરાયેલ તરફ તાકવામાં આવતી દરેક મિસાઈલ રસ્તામાં જ આ સિસ્ટમથી તોડી પડાય છે. (૫) ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ફૉર ઈન્ટેલીજન્સ ઍન્ડ સ્પેશ્યિલ ઑપરેશન કહેવામાં આવે તો ખ્યાલ ન આવે પણ મોસાદ કહીએ તો તરત આંખોમાં ચમક આવી જાય. જી, હા, ઈઝરાયેલની નેશનલ ઈન્ટેલીજન્સ એજન્સી છે મોસાદ. મોસાદનો મતલબ થાય છે મોત. એકવાર જે તેની નજરે ચડ્યો તેનું બચવું મુશ્કેલ છે. મોસાદના ખૂંખાર એજન્ટ દુનિયાના કોઈપણ ખૂણેથી દુશ્મનને શોધી કાઢવાની તાકાત ધરાવે છે. એનું જ કારણ છે કે ઈઝરાયેલની આ સિક્રેટ સર્વિસને દુનિયાની સૌથી ખતરનાક એજન્સી કહેવામાં આવે છે. મોસાદની પહોંચ એ દરેક જગ્યા સુધી છે, જ્યાં ઈઝરાયેલ કે તેના નાગરિકો વિરૂદ્ધ ષડયંત્ર રચાઈ શકતું હોય.મોસાદનો ઈતિહાસ ૬૩ વર્ષ જૂનો છે. તેનું હેડ ક્વાર્ટર ઈઝરાયેલના તેલ અવીબ શહેરમાં આવેલું છે. (૬) ૧૯૫૨માં મહાન વૈજ્ઞાનિક અને સાપેક્ષવાદના પ્રણેતા આલ્બર્ટ આઈનસ્ટાઈનને ઈઝરાયેલના રાષ્ટ્રપતિ બનવા માટેની ઓફર કરવામાં આવી હતી. પણ તેમણે એમ કહીને તે પ્રસ્તાવ નકારી દીધો હતો કે પોતે રાજકારણ માટે બન્યાં નથી. (૭) અહીં એક વિચિત્ર નિયમ એવો છે કે તમે રવિવારના દિવસે નાક સાફ ન કરી શકો. જો પકડાયા તો તમારા પર કેસ થઈ શકે છે. એવી જ યહૂદી દેશ હોવાથી ભૂંડ પાળવાની અહીં મનાઈ છે. (૮) કૃષિક્ષેત્રે ઈઝરાયેલની પ્રગતિ દરેક દેશને ઈર્ષા કરાવે તેવી છે. અહીં છેલ્લા ૨૫ વર્ષમાં ખેતપેદાશોમાં સાત ગણો વધારો થયો છે. તેમાં પણ આશ્ચર્ય એ વાતનું છે કે, ઉત્પાદન વધવા છતાં પાણીનો ઉપયોગ ૨૫ વર્ષ પહેલા થતો હતો એટલો જ થઈ રહ્યો છે. (૯) અનાજના મામલે ઈઝરાયેલ સંપૂર્ણ સ્વાવલંબી છે. તે પોતાની જરૂરિયાતનું ૯૩ ટકા અનાજ પોતે જ પેદા કરે છે. (૧૦) અહીં દસમાંથી નવ ઘર સૌરઉર્જાનો ઉપયોગ કરે છે. (૧૧) શિક્ષણની વાત કરીએ તો, વસ્તીના હિસાબે સૌથી વધુ યુનિવર્સિટીઓ અહીં આવેલી છે. પ્રતિ દસ હજારની વસ્તીએ ૧૦૯ રિસર્ચ પેપર પ્રકાશિત થાય છે. જે દુનિયામાં સૌથી વધુ છે. આખા દેશમાં માત્ર ૪૦ જ બુક સ્ટોર છે. કેમ કે, સરકાર જ મોટાભાગના પુસ્તકો પહોંચાડે છે. અહીં છપાતા દરેક પુસ્તકની એક કૉપી જેવિશ યુનિવર્સિટી લાઈબ્રેરીમાં રાખવામાં આવે છે.(૧૨) આધુનિક ટેક્નોલૉજીના ઉપયોગમાં પણ તે પાછળ નથી. પર્સનલ કમ્પ્યૂટરના ઉપયોગ મામલે તે દુનિયાભરમાં પ્રથમ ક્રમે છે. એકવીસમી સદીની સૌથી ક્રાંતિકારી શોધ મનાતો મોબાઈલ ફોન મોટોરોલા કંપનીએ સૌ પ્રથમ ઈઝરાયેલમાં જ બનાવ્યો હતો. આ સિવાય પ્રથમ પેંટિયમ ચિપ અને વોઈસ મેઈલ ટેકનિક પણ અહીં જ વિકસી હતી. અહીં છેલ્લે, ઈઝરાયેલની પ્રગતિની આ બધી વાતો વાંચતી વખતે એ યાદ રાખવું જોઈએ કે તેણે આ માટે ઘણો ભોગ આપ્યો છે.