કર્મનો ભાર વહન કરનાર કોઇ એવું તત્ત્વ હોવું જોઇએ કે જે શાશ્વત હોય અને ભવાંતરમાં કર્મને લઇને સાથે જતું હોય. વાસ્તવિકતામાં વાતનો મર્મ એ છે કે શુદ્ધાત્મા કર્મ કરતો નથી અને ભોગવતો નથી. તેને કર્મ લાગતું નથી, કારણ કે તે કષાય (રાગ દ્વેષ)રહિત હોય છે. કષાયથી કલુષિત થયેલ આત્માને કર્મ લાગે છે અને તેને કારણે તે કર્મનો કર્તા અને ભોક્તા બને છે. •