એલિયેટે એપ્રિલને સૌથી ક્રૂર મહિનો ગણાવ્યો હતો પણ હવે આ ક્રૂરતા લંબાતી ચાલી છે. જૂનનો પરસેવો કપડાને અને માણસને તરત જ જૂના બનાવવાની તરકીબ અપનાવી રહ્યો છે. વરસાદમાં લથબથ થવાનો થાક નથી હોતો પણ પરસેવાથી રેબઝેબ થઈએ તો એમ થાય કે ક્યારે બીજા ઠંડા પાણીથી નાહી લઈએ. આ ઉનાળાની લૂ આપણી ભાષાને કેવી રીતે લાગે છે તે જોઈને વધારાનો પરસેવો વળે છે. પોતાનાં બાળકોને માતૃભાષાથી વિખૂટાં પાડતાં મા-બાપો અને વેપારી-શિક્ષણપતિઓને ભાષાના પગે પડેલા ફોલ્લા ક્યાંથી દેખાય? ગુજરાતી ભાષા બોલી નહીં શકતા કિશોર-કિશોરીઓ મેદાનમાં તડકાથી સુકાઈ રહેલા નાના-છોડ જેવા દેખાય છે. ઝાડ કાપનારા કઠિયારાઓને જોઈએ ત્યારે આપણે ના સાંભળી શક્યા હોઈએ એવી કોઈ ઝાડની ચીસની ભાષા વાંચવા મન તત્પર થઈ આવે છે. આ ચીસ ઘણા ભાષાપ્રેમીઓની મૌનવ્યથાનો ચિત્કાર છે. એક પ્રકારનું અજ્ઞાન, વ્યામોહ, દેખાદેખી અને કલિયુગની કાળી ગંધથી વંટોળાતું અંધારું ઘેરી વળે છે. ભારતીયતા વિનાનો ભારતીય કે ગુજરાતી વિનાના ગુજરાતીના ગ્લોબલ વોર્મિંગ વચ્ચે હું એક કાવ્ય લખીને મારી ભાષાના વૃક્ષનું યુગારોહણ કરાવવા મથું છું. આવા બીજાંકુરણમાં નરસિંહ મહેતા કે ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠી, સ્ટીવ જોબ્સ કે માર્ક ઝુકરબર્કને ના નથી પાડવાના. આ એક ઓળખરક્ષ્યો આધુનિકતાનો અધિકારમાર્ગ છે. આ બાળકની આંખમાં ઘૂસતા ઉનાળાની સામે રક્ષણોપાય છે. આંતરરાષ્ટ્રીય થવાની ઉતાવળમાં ઓળખને વિધવા કરવા જેવી નથી. શાળામાં બાળકોને ગુજરાતી બોલવા પણ ના દઈએ તો તો કેટલાં બધાં પુષ્પોના બાળમરણની યમ-જવાબદારી આપણને ભારેખમ બનાવી દે, પ્લે સેન્ટરને ‘કૂદાકૂદ-ક્રીડાંગણ’ કહેવામાં શરમ રાખવા જેવી નથી. આપણાં દુકાનનાં પાટિયાં ગુજરાતીમાં લખીએ તો આપણા વિદેશી મહેમાનોને ખોટું નહીં લાગે. આપણા દીકરા-દીકરીના લગ્નની કંકોતરી ગુજરાતીમાં લખવાથી પ્રસંગની શોભા કોઈ રીતે ઓછી નહીં થાય. સૂરજ દીધો ઉનાળો તો કાલે અષાઢી વાદળ ઓલવી નાખશે પણ ભાષાનો આ ઉનાળો તો આપણને લાંબા સમય સુધી દઝાડશે. આવો, થોડું પાણી છાંટીએ, આ છોડને આમ કરમાવા ના દેવાય...