‘મેં તારા નામનો ટહુકો અહીં છાતીમાં રાખ્યો છે, ભૂંસવા ક્યાં દીધો કક્કો હજી પાટીમાં રાખ્યો છે. મલક કંઇ કેટલાય ખૂંદ્યા, બધાંની ધૂળ ચોંટી પણ, હજુયે મારો ધબકારો મેં ગુજરાતીમાં રાખ્યો છે!’ કવિ ડો.રઇશ મણિયારની આ પંક્તિઓ માતૃભાષા માટેનો પ્રેમ દર્શાવે છે. માતૃભાષા, માતૃભૂમિ અને માતાનો કોઈ વિકલ્પ નથી. જે માતાને પ્રેમ કરી શકે તે જ ભાષાને પ્રેમ કરી શકે. મોટા સાહિત્યકારો, કવિઓએ તેમનાં સાહિત્યિક કૃતિઓમાં “મા” ને વધુ મહત્ત્વ આપ્યુ છે. કદાચ તેમનાં લખાણમાં વ્યક્ત થતી પીડા, વેદના, લાગણી, અનુકંપા તેમની માતા પાસેથી મળેલી સંવેદનાનું પ્રતિબિંબ હશે. જીવનમાં પ્રત્યેક સંબંધોનું રીપ્લેસમેન્ટ થઈ શકે. બાકી ‘મા એ મા’ તેની જગ્યા ઈશ્વર પણ ન લઈ શકે. પ્રેમ-લાગણીનો પર્યાય એટલે ‘મા’. બાળક પિતાનું અનુકરણ કરે છે, પણ સંસ્કાર તો માતા જ આપી શકે. શબ્દ એ “બ્રહ્મ” છે, ના સમજો તો કેવળ “ભ્રમ” છે. બ્રહ્મા રચિત આ શબ્દ કેવળ માતા શીખવે છે. બાળક જ્યારે માતાની કૂખમાંથી બહાર નીકળે છે ત્યારે માતાનું રુદન, આક્રંદની અનુભુતિ સૌથી પહેલી બાળકનાં માનસપટ પર થાય છે. આથી સૌથી પહેલા તે રડે છે. આક્રંદ કરે છે. આ જગતમાં નિસ્વાર્થ પ્રેમ માતાનો છે. કોઈ પણ અપેક્ષા વગરનો પ્રેમ આપે તે માતા પિતા તો ખભો આપે, પણ માતા ખોળો આપે. આટલું કષ્ટ વેઠ્યા પછી પણ નામ તો પિતાનું જ લાગે એવો ત્યાગ મા જ કરી શકે ને!