સ્વાતંત્ર્યપ્રાપ્તિની વેળાએ દેશ ટૂકડે ટૂકડામાં વહેંચાઇ જવાની અણી પર હતો, ભારત રાષ્ટ્ર ખંડ ખંડ થઇ જવાની કગાર પર હતો ત્યારે સરદારે પોણા છસ્સો જેટલાં રજવાડાઓને પોતાની અત્યંત વિચક્ષણ બુદ્ધિથી મહાન રાષ્ટ્રમાં વિલીન થઇ જવા માટે મનાવ્યા, સમજાવ્યા અને નહીં માનવાનો પ્રયાસ કરનારને અખંડ રાષ્ટ્રની સત્તાનો સ્વીકાર કરવા માટે મજબૂર કર્યા એ કાર્ય એટલું ઐતિહાસિક, મોટું, વિશાળ, પ્રચંડ પડકારરૂપ અને લગભગ અશક્ય જેવું હતું જેની કોઈ સામાન્ય માનવી તો કલ્પના પણ કરી શકે નહિ.