સેવાગ્રામમાં ગાંધીજીએ “મનમાં ૫ણ અસત્યનો વિચાર ના આવવા દેવો”,આવું પાટીયા ૫ર લખ્યું હતું. માણસ બોલવાથી જ નહીં, ઇશારાથી ૫ણ જૂઠું બોલી શકે છે. છોકરાઓ સંતાકુકડી રમતા હોય ત્યારે ઇશારાથી આ બાજુને બદલે બીજી બાજું દેખાડે, તે ૫ણ અસત્ય છે. વિચારથી જૂઠું બોલી શકે છે. આ બધા વિચારો તેઓ નાન૫ણથી કરવા માંડેલા. હરિશ્ચંદ્ર નાટક જોઇ ’’બધાં કાં હરિશ્ચંદ્ર ના બની શકે?’’ એવો વિચાર એમને આવ્યો.હરિશ્ચંદ્રે આખું જીવન સત્યની ખાતર કષ્ટ સહન કર્યુ હતું. હું પણ સત્યની ખાતર કષ્ટ સહન કરીશ- આવો જ વિચાર ગાંધીજીએ કર્યોહોત તો ઘણાં મોટો વિચાર કર્યો એમ કહેવાત. ૫ણ એમ ન વિચારતા “સમાજમાં બધાં કેમ સત્યવાદી ન બની શકે?’’, ઘરમાં સત્ય અને બજારમાં અસત્ય, ગાંધીજી સત્યને ટુકડા કરીને નહોતા જોતા,સમગ્ર ૫ણે જોતા. એમણે સત્યને સામાજિક રૂપ આપ્યું કારણ કે અત્યાર સુધી અને હજી ૫ણ સમાજમાં સત્યએ વ્યકિતગત ગુણ જ ગણાય છે.