કરસન શહેરને છેડે આવેલ લાકડાની ‘સૉ મિલ’નો ચોકીદાર પગના લકવાને કારણે લંગડાતો ચાલે અને બોલવામાં પણ થોડું થોથવાય. પ્રૌઢ અવસ્થા ‘સૉ મિલ’માં ચોકીદારી કરી મહિને રૂ. 400 રળી લે. પત્ની આસપાસની સોસાયટીનાં બે-ચાર ઘરમાં વાસણ-પોતું કરી ત્રણસોક કમાઈ લાવે. બાર મહિને કોઈક ઘરેથી ઊતરેલ વસ્ત્ર મળી જાય. આમ જીવનના દિવસો કપાતા જાય. આ દંપતીને એકનું એક સંતાન એટલે મંગળદાસ. પરંતુ બધા મગાના નામે જ ઓળખે. કરસનને ભણવાનો ઘણો જ અભરખો હતો, પરંતુ દારૂડિયા બાપને કારણે ચાર ચોપડી, પછી ભણતર છોડી દેવું પડેલું. એટલે એ જ દિવસે મનમાં ગાંઠ વાળેલી કે સંતાનને ગમે તેમ ભણાવવો જ છે. આ દઢતાને કારણે મંગળને ભણાવવા પાછળ મન લગાડેલું. મંગળની મા હાઈસ્કૂલના પ્રિન્સિપાલના ઘરે વાસણ પાણી કરે એટલે ફીમાં માફી મળેલી, અને પુસ્તકો પણ ગરીબ વિદ્યાર્થી ફંડમાંથી મળી જતાં. મંગળ ભણવામાં ઘણો જ હોશિયાર. આ વર્ષે શાળામાં પહેલા નંબરે બારમું પાસ કર્યું એટલે કરસને પ્રિન્સિપાલ સાહેબને પ્રાર્થના કરી કે કોઈ જગાએ કારકુનમાં ગોઠવી દો તો મહેરબાની. પ્રિન્સિપાલ સાહેબે કહ્યું કે આવા હોશિયાર વિદ્યાર્થીને કારકુન બનાવી એની વધુ અભ્યાસની ગતિ રોકી ન શકાય. એને યુનિવર્સિટીના વિજ્ઞાન વિભાગમાં બી.એસ.સી. માટે મોકલવો જોઈએ. કરસન અને એની પત્નીએ વિચાર્યું ભલે એકટાણું કરીશું. પણ દીકરાને ભણાવીશું.