હિંદુઓના પારિવારિક જીવનમાં સોળ સંસ્કારોનું મહત્ત્વ પ્રાચીન કાળથી રહ્યું છે. (આજે એ અર્ધુપર્ધું ભૂલાઈ ગયું છે. જૂના કાળમાં પરિવારની અનેક પ્રવૃત્તિઓ આ સંસ્કારો દ્વારા થતી. આ રહ્યા એ સોળ સંસ્કાર ૧. શ્રેષ્ઠ સંતાન ઉત્પન્ન કરવા માટે ગર્ભાધાન સંસ્કાર, ૨. ગર્ભની રક્ષા માટે પુંસવન સંસ્કાર, ૩. ગર્ભમાના બાળકની માનસિક વૃધ્ધિ માટે સીમન્તોનયન સંસ્કાર, ૪. જાતકર્મ સંસ્કાર, ૫. જન્મના અગિયારમા દિવસે બાળકનું નામ પાડવા માટે નામકરણ સંસ્કાર, ૬. નિષ્કર્મણ સંસ્કાર, ૭. અન્નપ્રસન સંસ્કાર, ૮. બાબરી ઉભારવા માટે ચૂડાકર્મ સંસ્કાર, ૯. કાન વીંધવા માટેનો કર્ણવેધ સંસ્કાર, ૧૦. ઉપનયન સંસ્કાર, ૧૧.વેદારંભ સંસ્કાર, ૧૨. સમાવર્તન સંસ્કાર, ૧૩. વિવાહ સંસ્કાર, ૧૪. વાનપ્રસ્થ સંસ્કાર, ૧૫ સન્યાસ સંસ્કાર અને ૧૬. અત્યેષ્ટિ સંસ્કાર, અહીં મારે આજે વાત કરવી છે બાળકના નામકરણ સંસ્કારની અને તેની સાથે જોડાયેલા ભાતીગળ લોક રિવાજોની નામકરણના સંસ્કાર બાળકનો જન્મ પછી પાંચમો સંસ્કાર એના નામકરણનો છે.