સાથે સાથે તેના આનુષંગિક પરિબળો જેવા કે – લવચીક સ્વરૂપ ઉચ્ચાર આધારિત અરુઝ, ખાસ કરીને એની સ્વરચના, ઈતિહાસ, ભૌગોલિકતા ઈબારત, અને સૂફીતત્વ કાવ્ય પરંપરા અને ગઝલનો પ્રવાસ, કસીદાની ગઝલ બનવા તરફની યાત્રા અને પર્યાવરણ, ગઝલનું ભારતમાં આગમન વગેરેની ચર્ચા આ સર્જકે માંડીને કરી છે.