અગ્નિથી આદિમાનવને હિંસક પશુઓથી રક્ષણ મળતું હતું તેથી તે અગ્નિને પ્રજ્વલિત રાખતો હતો. યજ્ઞકુણ્ડ તેની પૂજાની પ્રણાલી બની હશે. “દીપ” ગૃહ અગ્નિ તરિકે સ્થપિત થયો.અને કાળ ક્રમે તે જ્યોતિર્‌ લિંગમાં પરિવર્તિત થયું. યજ્ઞકુંડ આકાશ નીચે રખાય છે. તેથી “Fire Place” અને આર્યો ઠંડા પ્રદેશમાંથી આવ્યા તે વાત ને ખાસ સંબંધ નથી. ભારતમાં પણ ઠંડી તો પડે જ છે.