ઈ.પૂ. ૨૪૭ શ્રીલંકા પર આક્રમણ વખતે અરિહંત મહેન્દ્રાએ રાજા દેવાનામ પિયાતિસ્સાને હરણોનો શિકાર કરતાં રોકીને કહ્યું હતું કે ‘પ્રત્યેક પ્રાણીને જીવતા રહેવાનો અધિકાર છે.’ આ કથન શ્રીલંકાના હાથીઓનું રક્ષણ કરનાર જવાન્તા જયવર્ધનેનું છે. જયવર્ધનેના પ્રભાવથી સમ્રાટ પોતે બૌદ્ધ બની ગયા હતા અને તેણે આદેશ આપ્યો હતો કે કોઈ પણ પ્રાણીની હત્યા કરવામાં ન આવે. જયવર્ધને વધુમાં કહે છે કે રાજાએ તેમના મહેલની આસપાસ એક અભયારણ્ય ઊભું કર્યું જેમાં તેમણે પશુ-પક્ષીઓ તથા વિવિધ પ્રકારની વનસ્પતિઓને સુરક્ષિત કર્યાં. આ અભયારણ્યને ‘મહાવેનુવા ઉદ્યાન’ નામ આપવામાં આવ્યું. એમ કહેવામાં આવે છે કે આ વિશ્ર્વનું સૌ પ્રથમ અભયારણ્ય હતું. અરહંત મહેન્દ્ર તથા તેમના અન્ય સેનાપતિઓએ પણ પશુઓને આશ્રય આપવાનું કાર્ય કર્યંુ. બૌદ્ધ ભિક્ષુઓ જ્યાં પણ ગયા, તેમણે આ જ કાર્ય કર્યું. શ્રીલંકા તથા થાઇલેન્ડમાં આવાં પ્રાણી આશ્રયસ્થાનોની સંખ્યા બમણી થઈ ગઈ છે. જો કે આ પ્રાણી આશ્રયસ્થાન બનાવવાની પ્રથા ઘણા સમય પહેલાં જ બંધ થઈ ગઈ છે. હવે ત્યાં હાથીઓને સાંકળોથી બાંધીને મંદિરોમાં રાખવામાં આવે છે. (M.Clifton ૨૦૦૭) એક બૌદ્ધ વિદ્વાન Ven S. Dhamika અનુસાર - ‘અશોક આજે પણ પ્રાસંગિક છે.’ આજે વિચારધારાઓમાં ભ્રમણાની સ્થિતિ છે / રાજનીતિક / દાર્શનિકતા / મૂડીવાદ / સામ્યવાદ તથા નેતાઓની નિરંકુશતાની આસપાસ જ ફરે છે. અશોકના શિલાલેખ રાજનીતિક પ્રણાલીને એક અર્થપૂર્ણ તથા આધ્યાત્મિક દિશા આપવામાં સક્ષમ છે.