આ પ્રકારે કાવ્યોના અનુશીલનથી તથા શિક્ષાના અભ્યાસથી સિદ્ધ કરેલા પોતાના (અનુભાવ ઇત્યાદિ) કાર્યથી નટના દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવેલા કૃત્રિમ હોવા છતાં વાસ્તવિક લાગે તેવા વિભાવાદિ શબ્દથી વ્યવહૃત થવાવાળા કારણ, કાર્ય અને સહકારીઓની સાથે ‘સંયોગ’ અર્થાત્ ગમ્યગમક ભાવરૂપ સંબંધથી અનુમીયમાન હોવા છતાં વસ્તુના સૌંદર્યના કારણ તથા આસ્વાદનો વિષય હોવાથી અન્ય અનુમીયમાન અર્થોની વિલક્ષણ સ્થાયી રૂપથી સંભાવ્યમાન રતિ આદિ ભાવ (નટમાં વાસ્તવ રૂપમાં) વિદ્યમાન ન હોવા છતાં સામાજિકના સંસ્કારોથી (स्वात्मगत्वेन) આસ્વાદ કરવામાં પ્રવૃત્ત રસ કહેવાય છે.