શિક્ષણ સાથે પરીક્ષા શબ્દનો સંબંધ એટલો બધો અભિન્ન બની ગયો છે કે બન્નેને છૂટા પાડવાના અત્યાર સુધીના પ્રયાસો સંપૂર્ણપણે સફળ થઈ શક્યા નથી. છેવટે એટ્લી હદ સુધી કે એને અનિવાર્ય દૂશણ તરીકે સ્વીકારીને તજ એ પણ હાથ હેઠા મુકી દિધા છે. પરંતુ એક વાત નિર્વિવાદ છે કે પરીક્ષાનો હાઉ ફક્ત વિધાર્થીને નહીં હવે તો શિક્ષણ સાથે સંકળાયેલ સૌ માટે અને વધુ તો વાલીઓ સુધી એ વિસ્તરી ચૂક્યો છે. બધા અંદરથી ભારે અકળામણ અનુભવી રહ્યા છે અને કોઈક સારા વિકલ્પની રાહ જોઈ રહ્યા છે. પરીક્ષામાં થતી મોટા પાયે ચોરી એ પણ ઊંચી ટકાવારી લાવવાની લાલચ નું જ પરિણામ છે.