ચૈત્રની ફૂલશોભા અને ફળોશોભાનું વર્ણન આંબા-ફણસ સિવાય અધૂરું. પોષની આખરથી જ મહોરીને વસંતને સહકાર આપનારા આંબાનાં આ ઝાડ. લાંબાં લાંબાં ડીંટાં પર બેઠેલા કેરીના એ લીલા મરવા, હવામાં હીંચતા હોય. એમાં સાખ પડી છે કે નહીં તે જાણવા પોપટ-કાગડા એના પર ચાંચ માર્યે જતાં દેખાય, ત્યારે તો બહુ મજા પડી જાય. ગામની ભાગોળે થતું કોયલનું કૂજન પણ મોટે ભાગે આ જ ઝાડ પરથી થાય. સાખ પડતા, થોડાં થોડાં પાંદડાં ખરવા લાગે, પણ તોયે આ ઝાડ ક્યારેય રુક્ષ ના લાગે. ચૈત્રમાં તો આ ઝાડને કૂંપળોનાં ઝૂમખે ઝૂમખાં આવે અને કેરી સાથે એય હીંચવા લાગે. મહા મહિનાના મ્હોરનાં ઝૂમખાંથી લચેલું અને સુગંધથી ફોરેલું ઝાડ સુંદર કે અત્યારનું, એ કહેવું મુશ્કેલ છે. અને ફણસ? આંખમાં સમાય એટલી કૂંપળો ભલે ના હોય તોય એને તેજ છે, પગથી માથા સુધી લદાયેલાં એનાં ફળો નજરોમાં સમાય છે. ફણસને ફૂલ બેસતાં નથી, પણ પોષ-મહામાં એને લીલા ડોડા લાગે. મોટાં મરચાં જેવા. પછી અકેકો ડોડો ફૂટે, ઉપરનાં છોતરાં છીંકણી થઈને ખરી પડે. આ લીલું ફણસ લીસુંપોચું અને ચકચકતું હોય. થોડા દિવસો પછી એની પર ખસખસના ઝીણા દાણા દેખાવા લાગે છે. એ દાણા વધીને ધોળી કીડી જેવા તંતુડા જેવા થાય. એની નીચે કાંટા ઊગવા માંડે. એ તંતુડા ખરી પડે પછી શરૃઆતમાં બધાં અવયવોથી યુક્ત પણ આકારે મોસંબી જેવડું ફણસ તૈયાર થાય. ક્યારેક-ક્યારેક તો આ ફળો અડધા માટીમાં પણ દબાઈ જાય.