વ્રજભૂમિમાં દિવાળી, ભાઈબીજ, એકાદશી, કાર્તિકી પૂર્ણિમા, વૈશાખી પૂર્ણિમા, જન્માષ્ટમી જેવા હિન્દુ તહેવારો અનેરી ધામધૂમથી ઊજવાય છે; પણ અહીં થતી હોળીની ઉજવણીએ મથુરાને દેશ-વિદેશમાં પૉપ્યુલર કરી દીધું છે. એમાંય બરસાના અને નંદગાંવમાં થતી લઠ્ઠમાર હોળીના સાક્ષી બનવા વિશ્વભરના અચરજપ્રેમીઓ અહીં ઊમટી પડે છે. બરસાનામાં હોળીનો ઉત્સવ વસંતપંચમીથી શરૂ થઈ જાય છે. ફૂલોથી વધામણાં, રસિયા (હોળીનાં ગીતો), નૃત્યો વગેરેની પારંપરિક ઉજવણી સાથે ફાગણ વદ નવમીના નંદગાંવના પાઘડીધારી ગોસ્વામી વંશજો બરસાનાની ગોપીઓને રંગવા આવે છે અને ગુલાલ ઉડાડતાં બરસાનાની ગોપીઓ લાકડીથી તેમના મસ્તક પર પ્રહાર કરે છે જેનો ગોપ માથે રાખેલી ચામડાની ઢાલથી બચાવ કરે છે. બરસાનાની રંગીલી ગલીમાં થતી આ ઉજવણી જોવા પાતળી ગલીઓમાં ભીડ ઊમટી પડે છે તો આ વિસ્તારનાં બિલ્ડિંગો, ધાબાં અને ધર્મશાળાઓ પણ પહેલેથી બુક થઈ જાય છે. બેથી ચાર કલાક ચાલતા આ ઉત્સવમાં લાઠી સાથે રંગીન પાણીની પિચકારી, ગુલાલ અને પાણીના ફુગ્ગાઓ પણ ઝીંકાય છે. સાંભળવામાં કે વાંચવામાં હિંસક લાગતી આ ક્રિયા એટલી સાત્વિક અને સાહજિક હોય છે કે એને ફરી-ફરી જોવા-માણવાનું મન થાય. જોકે ક્યારેક ગ્વાલને ઈજા પણ પહોંચે છે, પણ એ સમયે ઉન્માદનો ઉફોરિયો એવો હોય છે કે બધી પીડા ભુલાઈ જાય છે.