ધર્મશાસ્ત્રોમાં અનેક દ્દષ્‍ટાંતો દ્વારા માનવજીવનની અદ્વિતિયતા અને દુર્લભતાનું વર્ણન કરીને એ બતાવવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવ્યો છે કે માનવજીવનનું એકમાત્ર લક્ષ્‍ય બ્રહ્મપ્રાપ્‍તિ.. ભગવત પ્રાપ્‍તિ છે અને બ્રહ્મની પ્રાપ્‍તિ ભ્રમોની સમાપ્‍તિ થયા વિના થતી નથી.મહાભારતમાં આ દુર્લભ મનુષ્‍ય જીવનને સ્વર્ગનું સોપાન કહ્યું છે.