હાલ તો અમેરિકા અને ચીનના ટ્રેડ વૉરની ભારત પર ઝાઝી અસર જોવા મળશે નહીં, પણ બંને દેશો વચ્ચેનું ટ્રેડ વૉર જો વધુ લાંબુ ચાલશે અને બીજા દેશો સુધી પહોંચશે તો દુનિયા ફરીથી મંદીના ચક્કરમાં આવી જશે, અને તેની અસર ભારત પર જોવા મળશે. અમેરિકાનું મેક ઈન અમેરિકા અને ભારતનું પણ મેક ઈન ઈન્ડિયા.. જેવો નારો આપવામાં જ સારો લાગે છે, તેનો અમલ આર્થિક મંદી નોતરી શકે છે. કારણ કે ગ્લોબલાઈઝેશન એકવાર શરૂ કર્યું પછી તેમાં પારોઠના પગલાં ભરવા અશક્ય છે, અને તેની ઘણી મોટી વિપરીત અસરો જોવા મળી શકે છે. વિશ્વના દેશોમાં અરસપરસ રોકાણ અંગેના સમજૂતી કરારનું શુ થશે, દરેક દેશને અન્ય દેશની જરૂર છે. દરેક દેશની ભૌગોલિક સ્થળ અને જરૂરિયાત અલગઅલગ છે, માટે વેપાર કરવાના કરારનું શું થશે, જેવા અનેક પ્રશ્નો સર્જાશે. અમેરિકા ચીનને 13,000થી વધુ કરોડ ડૉલરની નિકાસ કરે છે. જ્યારે ચીન અમેરિકાથી 50 હજાર કરોડથી વધુ ડૉલરની આયાત કરે છે. એટલે કે ચીનને વેપાર ખાધ 37000 કરોડથી વધુ ડૉલરની છે. ચીન અમેરિકા સાથે અગ્રણી ટ્રેડ પાર્ટનર છે. જ્યારે ભારત ટોપ ટ્રેડિંગ પાર્ટનરમાં સામેલ નથી. પણ ભારત અમેરિકામાં આઈટી સર્વિસ, ટેક્સટાઈલ, કીમતી પત્થરોની નિકાસ કરે છે. જાપાન, જર્મની ને મેક્સિકોની અમેરિકા સાથે મોટી વેપાર ખાધ છે. જો અમેરિકા આગામી દિવસોમાં ટ્રેડ વૉરને વધુ આક્રમક કરશે તો વિશ્વના બીજા દેશોની આર્થિક સ્થિતિ કથળશે. પણ આ ઘટના પરથી વિશ્વના દેશોએ એક શીખ લેવાની જરૂર છે કે પોતાના પગભર પર ઊભાં થવું જ જોઈએ. બીજા પરનો આધાર નુકશાન નોંતરી શકે છે.