હું ચોક્કસ માનું છું કે દેશનું ભવિષ્ય દેશની શાળાઓ અને કૉલેજોમાં આકાર લે છે. જો શાળાઓ અને કૉલેજો સંપન્ન નહીં હોય, તેમાં કામ કરનારનાં મન નિર્બળ અને નિષ્પ્રાણ હશે તો દેશવાસીઓ જ્ઞાનના મહત્વને નહીં સમજી શકે. યોગ્ય વાતાવરણ અને સાધનોના અભાવે આ જ શાળાઓ અને કૉલેજો દેશના ભવિષ્યને બગાડી પણ શકે. કામને માટે સાધનો તો જોઈએ જ, પણ સાધનોની વાત વિચારતાં મને યાદ આવે છે રાષ્ટ્રીય શિક્ષણની શરૂઆતનો એ કપરો કાળ અને મને થાય છે કે કદાચ એ તંગી અને અભાવના દિવસો વધુ સારા હતા. સાધનો ન હતાં, સપનાં તો હતાં. ધન ન હતું, હિમ્મત તો હતી. સામે એક આદર્શ હતો, મનમાં એક લગન હતી, હૃદયમાં અરમાનો હતાં. અધિકારો પર ધ્યાન નહોતું, કર્તવ્યો પૂરાં કરવાની ધૂન હતી. પગારવધારાનો ખ્યાલ નહોતો આવતો, ઘસાઈ જવામાં મન ખુશ રહેતું. જે પણ બાળક આવતું, તેની આંખોમાં અમને આઝાદીની ચમક દેખાતી. દરેક બાળકમાં અમને એક ગાંધી, એક ટાગોર, એક અરવિંદની છાયા દેખાતી – જે ભવિષ્યમાં પોતાના જીવન વડે, પોતાનાં કામ વડે, પોતાના વિચારો વડે દેશનું ભવિષ્ય રોશન કરી દે. જે કામ અમારી પેઢીથી પૂરાં નહીં થાય તે આ બાળકો પૂરાં કરશે, એવી આશા અમને તેમનામાં દેખાતી. અપાર પ્રેમથી અમારાં હૃદય ભરાઇ જતાં. તેઓ પણ અમને દિલ ખોલીને ચાહતાં. સુવર્ણ સમય હતો તે.