કાઠીના અસલ ખોરડાં સાદાં પણ ભારે જુગતિપૂર્વક બંધાતાં. એકસરખા બે લંબચોરસ ઓરડા, થાંભલીવાળી ઓશરી, રસોડું અને ભંડારિયું, મોઢા આગળ મોટું વંડીવાળું ફળિયું અને કાટખૂણે દોઢીવાળી ડેલી. ભીંતો ઓળિયાથી ઓપની હોય, ઓશરીમાં ઢોલિયો ઢાળ્યો હોય ને સમી સાંજે કાઠી જણ હોકા ગગડાવતા હોય બાજુમાં મોતીગૂંથેલ કોળીંડા ને પોપટ-ઘૂંધરાવાળા રાશપાંગરાના પારણે સૂતેલ ગગાને બેનડી હીંચકા નાખતી હોય. રસોડામાં અરીસો (વાનગી) હલાવાતો હોય ને ભભકદાર કઢી ઉકળતી હોય, વાળુંટાણે રૂની ગાદી ભરેલ ચાકળા પથરાય ને ભમરીવાળા ઘટાદાર બાજોઠ પર અરીસા જેવી કાંસાની થાળી ને બાજુમાં પડધલી પર તાંસળિયું કે છાલિયાં ગોઠવાય. પ્રથમ લીલવણી બાજરાના નખલી પાડેલ મીઠા ગરમ સાત પાણીના રોટલા ને માલિકોર્ય ત્રણ ધર્યે જેની ફોરમ જાય ને સપનામાંય હવે જોવા ન મળે એવા લીલી ઝાંયના ઘીની ધાર થતી હોય. જમવા બેઠેલા મહેમાન ઘડીક ઉંચે છત સામે નજર કરે તો લાકડાની સંઘેડાઉતાર રંગીત ને મોતી પરોવેલ ખાટલી રાશ સહિત લટકાવેલી ને ઓશરીને શોભાવતી જુએને ચંડુલ પીંજરાને માથે નાખેલું મોતીગૂંથયું આચ્છાદન પણ જુએ.