ઉ.: મારો સંબંધ પાંચ અલગ સંસ્થાઓ સાથે રહ્યો. તેજગઢમાં આદિવાસી અકાદમી છે જે આદિવાસીઓ પોતે ચલાવે છે. ત્યાં આદિવાસીને લગતા વિષયનું ભણતર થાય છે. ત્યાં એક જ્ઞાનનું ક્ષેત્ર વિકસાવવાનું શરૂ કર્યું છે જેને એન્થ્રોપોલોજી કહેવામાં આવે છે. તો અમે રિવર્સ એન્થ્રોપોલોજી, નૃવંશશાસ્ત્ર સામે જોવાવાળું આદિવાસીનું એક શાસ્ત્ર હોય એનો વિકાસ કરી રહ્યા છીએ. નૃવંશશાસ્ત્રમાં દુનિયાના લોકો આદિવાસી તરફ જુએ છે. મારી ઇચ્છા છે કે આદિવાસી દુનિયા સામે જોઈને કહે કે અમારામાં જે સારા ગુણ છે એ તમે લઈ લો અને અમે આપી શકીએ છીએ તો તમે સ્વીકારો. તો એ પ્રકારનું ભણતર ત્યાં થાય છે. ત્યાં સરસ લાઈબ્રેરી છે, મ્યુિઝયમ બનાવ્યું છે. જે રીતે તેજગઢમાં વાચા નામનું મ્યુિઝયમ બનાવ્યું છે તે જ રીતે હિમાચલમાં એક મ્યુિઝયમ બનાવ્યું છે. 11 હજાર ફૂટ ઊંચાઈ ઉપર કે લોંગ નામનું ગામ છે ત્યાં એક કોમ્યુિનટી મ્યુિઝયમ બનાવ્યું છે. ત્યાંના જ લોકો એ ચલાવે છે અને આ દુનિયાનું સૌથી ઊંચાઈ પર આવેલું મ્યુિઝયમ છે. મને ઉપરવાળાએ આ તક આપી, સારું લાગે છે. હિમલોક નામની બીજી સંસ્થા સાથે હું સંકળાયેલો રહ્યો જે મેં સ્થાપેલી છે. હિમાલયન કોમ્યુિનટીનો અભ્યાસ કરવા માટે.