સંસ્થાની સ્થાપના પછી ત્યાં માટીકામ, ચિત્રકામ, હાથકાગળ, મુદ્રણકલાની શરૂઆત થઈ. ‘પ્યારા બાપુ’ અને પાછળથી ‘વૈષ્ણવજન’ જેવાં શિષ્ટ, સુરૂચિપૂર્ણ સામાયિકોનું પ્રકાશન ઈત્યાદિ પ્રવૃત્તિઓનો સારો એવો વિકાસ થયો. એ સમયે ‘પ્યારાબાપુ’ નું સંપાદન કવિશ્રી રતિલાલ ‘અનીલ’ કરતા, જ્યારે ‘વૈષ્ણવજન’નું સંપાદન સાંઈ કવિ મકરંદ દવે ત્યાં રહીને કરતા. લગભગ પંદર વર્ષ સુધી ગાંધી પરિવારના આ બે ભાઈઓએ અનેક રચનાત્મક પ્રવૃત્તિઓ ચલાવી સુંદર અને કલાત્મક સર્જનો કર્યા. અનેક સર્જકોને રૂપાયતનમાં આવતા-જતા કર્યાં. કઠોર પરિશ્રમ કરીને સંઘર્ષોના આક્રમણ સામે એકલા હાથે ઝૂઝતા રહ્યા. પરંતુ છેવટે પરિણામ સ્વરૂપે તેઓએ ધાર્યું હતું એવો સાથ-સહકાર લોકો તરફથી ન મળ્યો. સમયાંતરે સામાયિકોનું પ્રકાશન બંધ કરી દેવું પડ્યું. તેઓ નિરાશ અને હતોત્સાહ થઈ ગયા. અંતે હારીને બંને ભાઈઓએ રતુભાઈ સમક્ષ રૂપાયતન સંસ્થા સમેટી લેવાનો સંકલ્પ જાહેર કર્યો. રતુભાઈ અને તેમના ધર્મપત્ની કુસુમબહેને સમજાવવાના અનેક પ્રયત્નો કરી જોયા, પરંતુ ગાંધીબંધુઓનો નિર્ણય અફર હતો. રતુભાઈ અને કુસુમબહેને ત્વરિત નિર્ણય કરી રૂપાયતન સંસ્થાનો વહીવટ સંભાળી લીધો અને આ દંપતિ રૂપાયતનમાં જ સેવાની ધુણી ધખાવીને બેસી ગયા.