આ સમગૂ વિષયના પાયામાં નાગરિકની જાણકારી અને સજજતા ૨હેલા છે.નાગરિક અગ૨ પોતાના અધિકારો જ જાણતો ન હોય તો તંત્ર પાસેથી યોગ્ય અને સમયબઘ્ધ કામગીરી નહીં કરાવી શકે, એની એવી જાણકારી અને સજનતાનો પાયો છે અધિકા૨૫ત્ર.નાગરિકને તંત્ર સાથેના વ્યવહારોમાં એના અધિકા૨ને જાણ ક૨તો આ ૫ત્ર લોકશાહી સમાજના માટે પાયાના દસ્તાવેજ છે.