* શાપુર સર્વોદય આશ્રમ લોકશાળામાં ૧૧–૧૨ વરસની ઉંમરે (૧૯૫૫) દાખલ થઈને ત્યાં છ વરસ ગાળ્યાં તે મારા જીવનનો પાયો નાખનારાં બન્યાં. શાપુરનું વાતાવરણ કાચી ઉંમરને કારણે આકરું લાગતું. વતનથી દૂર, કુટુંબની ઓછી આવક અને લોકશાળાના નીયમોને લઈને શાપુર કસોટી કરનારું બનેલું. પણ એ જ લોકશાળા મને કસનારી બની. શરીર અને મન કસાયાં. ત્યાંનું મુક્ત વાતાવરણ, પ્રકૃતી અને બુનીયાદી તાલીમનાં બહુ ગમતા અભ્યાસક્રમો અને પદ્ધતીઓએ મને તૈયાર કર્યો. કુટુંબના જ વડીલો જેવા શીક્ષકો–કાર્યકરોની છાયામાં મળેલા એ જીવનના પાઠો બહુ ઉપયોગી થયા. ત્યાંનું પુસ્તકાલય, નહાવાનો હોજ અને ખેતીવાડીમાં હું માથાંબોળ રહ્યો. એક દીવસ ત્યાંની એક ઘટાટોપ બોરસલ્લીની નીચે ઉભાં ઉભાં પંકજ ભટ્ટે મને લોકભારતીની વાતો કહેલી. મૂળશંકરભાઈ અંગે કહેલું કે તેઓ લો.ભા.ની માતા સમાન છે. લોકભારતી અને નાનાદાદાની વાત જાણે મંત્રની જેમ એણે ફુંકેલી.