મધ્યપ્રદેશનો ઉત્તર ભાગ ગૌડવા તરીકે ઓળખાય છે. તેનો ઈતિહાસ છેક પાંચમી સદીથી શરૂ થાય છે. પાંચમી સદીમાં ગૌડવા કતંગ ગૌડ તરીકે ઓળખાતું હતું. મુઘલ બાદશાહ અકબર જ્યારે તેની ભારત વિજય યાત્રાઓ શરૂ કરી રહ્યો હતો ત્યારે અહીં રાણી દુર્ગાવતીનું શાસન હતું. અલબત્ત તે ખુદ શાસક ન હતી. તેના બાળપુત્ર વીર નારાયણ વતી રાણી દુર્ગાવતી તેના વાલી તરીકે શાસન કરતી હતી. રાણી દુર્ગાવતીએ પોતાના સમયમાં સફળ યુદ્ધો કરી વીરાંગના તરીકેની છબી ઊભી કરી હતી. ખુદ કુશળ તીરંદાજ અને બંદુકબાજ હતી. શિકારની શોખીન હતી. ગઈકાલે આપણે આ જ રાણીએ માળવાના બાજબહાદુરને આપેલા ભૂંડા પરાજયની કહાની જોઈ હતી. ગૌડવા રાજ્ય પાસે ૨૦ હજારનું અશ્વદળ અને ૧ હજાર હાથીઓ હતા. દુર્ગાવતીનું રાજ્ય ધન-ધાન્યથી ભરપુર હતું. તેનો ઉપયોગ પ્રજાકલ્યાણની પ્રવૃત્તિઓમાં પણ ઉદારતાપૂર્વક થતો હતો.