સનાતન કાળથી આપણા ધર્મશાસ્ત્રોએ મનુષ્યને નીતિના માર્ગે ચાલે, અનીતિ આદરે નહીં, પુણ્યમય જીવન જીવે તથા પાપ કર્મથી દૂર રહે તે માટે વ્રત, જપ, તપ, ઉપવાસનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. વ્રત, જપ, તપ, ઉપવાસ કરવાથી મનુષ્યને ઘણી શાંતિ મળે છે. સામાન્ય રીતે વ્રત, જપ, તપ, ઉપવાસ આત્માનો ખોરાક માનવામાં આવે છે. આમ કરવાથી મનુષ્ય દિવસ દરમિયાન ખૂબ જ તાજગીનો અહેસાસ કરે છે. નિયમિત વ્રત, જપ, તપ, ઉપવાસ કરનાર હરહંમેશ પ્રસન્ન રહે છે. તેનું મન સંપૂર્ણ આનંદથી ભરેલું અને છલકાયેલું રહે છે. વ્રતનો અર્થ થાય છે સંકલ્પ કે દૃઢ નિશ્ચય અને ઉપવાસનો અર્થ થાય છે પરમાત્માકે પ્રભુ પાસે બેસવું.