બીજી ઉપાય નાગરિકોના આંદોલનનો છે. નાગરિકોએ તંત્રને એફિશિયન્ટ થવાની ફરજ પાડવા એફિશિયન્ટ આંદોલન કરવું પડશે. ઝડપી કામ એટલે કાર્યદક્ષ કામ એવું પણ નથી. ઝડપ તેનો એક અગત્યનો ભાગ છે, પણ જે પણ કામ થાય તે અસરકારક રીતે થાય તે જરૂરી છે. જે સમાજે કાર્યદક્ષતા કેળવી તેણે જગ જીત્યું છે. અશ્વો આપણી પાસે પણ હતા, પણ આપણે તેનો કાર્યદક્ષ ઉપયોગ નહોતો કરતા. આપણે રથ બનાવીને તેમાં અશ્વોને જોડ્યા. મોંગોલોએ અશ્વસવારીમાં કાર્યદક્ષતા કેળવી. છુટ્ટા હાથે તે અશ્વોને દોડાવી શકતા હતા અને છુટ્ટા થયેલા હાથોથી તીર તલાવી શકતા હતા. તેના કારણે દુનિયા જીતી ગયા.