ઇઝરાયલ-ગુજરાતના સંબંધો રાજકીય કરતાં પણ સાંસ્કૃતિક અને આર્થિક વધારે છે. ઇઝરાયલની ખેતી પાસેથી કચ્છી ખેડૂત ઘણું શીખ્યો છે. ટપક પદ્ધતિનો શ્રેષ્ઠ ઉપયોગ ઇઝરાયલી ખેડૂતો કરે છે (તેમને અનામત આંદોલન કરવાની જરૂરત જ નથી. એવા ‘નેતાઓ’નેય ત્યાંની પ્રજા પસંદ કરતી નથી.) દ્રાક્ષથી ખારેક સુધીના કચ્છી પાકમાં ઇઝરાયલની પણ ભૂમિકા છે. ઇઝરાયલે સમુદ્રનાં ખારાં પાણીને મીઠું બનાવવાની બાબતમાં આખી દુનિયામાં ઇતિહાસ સર્જ્યો છે. ગુજરાતમાં તેવું કરવા માટે કરોડો રૂપિયાની મદદ વિશ્વ બેંકે આપી હતી. ત્રીસેક વર્ષ પહેલાંની એ ‘યોજના’નું શું થયું તેની આપણને ખબર નથી. કદાચ ‘ધોળા’ નાણાંને ‘કાળાં’ બનાવવાની યોજનાનો અમલ થયો હશે!