મારું (નિરાધાર) નિરીક્ષણ છે કે, ડર જન્મથી હોતો નથી, ક્યારેક સ્વાનુભવે અને ક્યારેક અન્યના અનુભવે કે સલાહસુચનોથી અને આગળ જતા કદાચ કોઇ ચોક્કસ જીનેટીકલ પ્રોગ્રામીંગને કારણે ડર ઉત્પન્ન થતો જાય છે. નાનું બાળક, ધ્યાન નહીં રાખો તો, આગમાં પણ હાથ નાખશે, જો એકાદ વખત હળવું એવું દાઝશે કે પછી વડીલો વારંવાર મના કરશે (નહીં બેટા, છમ્મ ! થઇ જવાય !!) તો પછી ધીમેધીમે તે આગથી ડરવાનું ચાલુ કરશે. આવા અન્ય નિરીક્ષણો પણ આપના ધ્યાનમાં હશે જ. આવું જ આ નર્કના ડરનું પણ છે.