૩. આધુનિક ભારતના ઇતિહાસ અને ભારતના સ્વાતંત્ર્યસંગ્રામો ભાગ૬ : આ ગ્રંથનું લેખન રમણલાલ ધારૈયાએ કર્યું છે. ૧૮૮૫થી ૧૯૪૭ સુધીના બનાવોને ક્રમાનુસાર નોંધ્યા છે. મુખ્ય આંદોલનોની ચર્ચા છે. વિદ્યાર્થીઓ માટે ઉપયોગી થઈ શકે એવો ગ્રંથ છે. જયકુમાર શુક્લના મતે આ ગ્રંથનું લેખન દ્વિતીય કક્ષાની સામગ્રીના આધારે થયું છે. પ્રથમ કક્ષાના સાધનોનો ઉપયોગ થયો નથી. સંશોધનકાર્ય થયું નથી.૭