પ્રાણાયામ એ પાઠંજલીના યોગ સૂત્રો દ્વારા સૂચિત યોગના આઠ અંગ પૈકીનું એક છે , જેનો અર્થ છે કે તે જ્ઞાનના માર્ગ પર એક અભિન્ન પગલું માનવામાં આવતું હતું.