શ્રી નીલકંઠનેવર્ણીને આ પૃથ્વી પર અવતર્યે આજે ૨૩૭ વર્ષનો સમય વીત્યો છે છતા પણ એમના સ્મરણમાત્રથીજ પ્રગટપણાની અનુભૂતિ થાય છે. આજ થી ૨૩૭ વર્ષ પૂર્વે ૧૭૮૧ ચૈત્ર શુક્લ નવમી (રામનવમી) ના પવિત્ર દિને (તારીખ ૩-૪-૧૭૮૧) તેમનો જન્મ ઉત્તર ભારતમાં અયોધ્યા પાસે છપૈયા ગામે, માતા ભક્તિ દેવી અને પિતા ધર્મદેવ પાંડેના ઘેર થયો હતો. બાળવયનું નામ ઘનશ્યામ અને હરિકૃષ્ણ. બાળવયે તેમની અનેક ચમત્કૃતિઓએ તેમના વ્યક્તિત્વને અદ્વિતીય અને અલૌકિક સિદ્ધ કરી દીધું હતું.