જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર સંક્રાતી સૂર્યના સંક્રામણથી બન્યું છે. અર્થાત સુર્યના રાશિ પરિવર્તનને સંક્રાંતી કહે છે. જ્યોતિષના પંચાગ ખંડ અનુસાર આ દિવસે સૂર્ય, શનિની રાશિ મકરમાં પ્રવેશ કરીને બે માસ સુધી શનિની બે રાશિઓ મકર તથા કુંભમાં રહે છે. સૂર્યના મકર રાશિમાં આવવાના કારણે તેને મકર સંક્રાંતિ કહે છે.