દક્ષિ‍ણ સૌરાષ્‍ટ્રમાં ચોરવાડમાં તથા દક્ષિ‍ણ ગુજરાતમાં નવસારી-વલસાડ તરફ નાગરવેલ (નાગવલ્લી, તામ્બુલ પત્ર)ની બહુવર્ષાયુ અને પ્રસરણશીલ વેલ થાય છે. આપણે પાનવાળાની દુકાને જઈ, જે ‘તાંબુલ‘ પાન ખાઈએ છીએ, તે નાગરવેલના જ પાન હોય છે. માત્ર ભારતમાં જ તે વિવિધ પ્રદેશોમાં થાય છે. તેની પ્રદેશ મુજબ અનેક જાતો થાય છે. ભારતમાં પ્રાચીન સમયથી ભોજન પછી પાન ખાવાની પ્રથા છે. નાગરવેલ ૧૫-૨૦ ફુટ લાંબી, મજબૂત ગાંઠોવાળી હોય છે. તેના પાન ૩ થી ૮ ઇંચ લાંબા, હ્રદયાકાર, સાત શિરાવાળા, ચીકણા, આગળથી અણીદાર અને લીલા કે પોપટી રંગના થાય છે. તેની ડાળી પર એકલિંગી પુષ્‍પો ગુચ્છામાં આવે છે. ફળ ગુચ્છામાં, નાના નાના ૧/૪ ઈંચ લાંબા, ચપટા ભરેલા હોય છે. નાગરવેલ પાનમાં ઘણા વૈદ્યકિય ગુણો છે. તેથી તે ઔષધરૂપે પણ વપરાય છે. વેલના પાન, ફળ અને મૂળ ઔષધરૂપે વપરાય છે. ખાવામાં કાચા કરતાં પાકું પાન ઉત્તમ છે.