અને એક શબ્દચિત્ર પોતાની માતાનું અહીં અશ્વિનભાઇએ આપ્યું છે એ અનોખું છે. ‘અમ્મી’ નામે લેખમાં મા સાથેના પોતાના સંબંધની નિખાલસ ગુફ્‌તેગો લેખક વાચક સાથે કરે છે એ સાહિત્યલેખનના વિરલ અપવાદોમાં મૂકવા સરખી છે. લેખક એક ચિત્ર દોરે છે : “… 1935માં ધરતીકંપનું એક દ્રશ્ય : હું ત્યારે ચાર વરસનો. ઘરડી કામવાળી બાઈ મને ઘરની બહાર ભગાડી રહી છે. પછી આગળ-પાછળનું કશું દેખાતું નથી : અમ્મી તો નહીં જ : એણે મને ખોળામાં લઇ ખવડાવ્યું હોય, વાર્તા કહી સુવડાવ્યો હોય, ફૂલ-પંખી કે ચાંદામામા દેખાડ્યાં હોય… કંઇ જ સાંભરતું નથી, ‘જનનીની જોડ’ કાવ્ય ભણવાનું આવ્યું ત્યારે … બોટાદકર વેવલા લાગેલા. … આ જ મારી મા, એવો ભાવ કદી ઊઠ્યો નહીં….” માતાનું આવું ચિત્રણ કરનાર લેખિની કેવું જિગર ધરાવતી હશે! એવું જ જિગર વાચકનું હશે તો શ્વાસ થંભાવી દે એવી આ શબ્દમાલાનાં બાર પાનાં એ પાર કરી શકશે. લેખક તો તત્વજ્ઞાન પણ ઢોળે છે : અમ્મીની વિદાયના વરસેક પછી લેખકનો અન્તર્યામી ક્યાંકથી બોલે છે : “કોઇ વ્રણ નથી, શેષ કોઇ ભાવ નથી, અભાવ નથી. પ્રશ્ન નથી, અપેક્ષા નથી ને દ્વેષ પણ નથી. નિ:શેષપણે જિવાયેલા એક સંબંધની છે માત્ર સાર્થકતા, પૂર્ણતા – એવી પૂર્ણતા જ્યાં બધા આકાર ઓગળી જાય છે, અને એટલે જ, અમ્મી, આપણે નહીં મળીએ, પાછાં કદી નહીં મળીએ.” કલમ આટલું લખતાં કેવું કંપી હશે! અહીં આટલે આવ્યો ત્યાં સુધી ખાળી રાખેલાં જળજળિયાંને મેં મારગ આપ્યો છે; તમે પણ નહીં રોકી શકો.