મોટેભાગે હું ત્રણેય કાળમાં જીવતો હોઉં છું. ભૂત, વર્તમાન અને ભવિષ્યમાં મારી અવરજવર ચાલ્યા કરતી હોય છે. દાખલા તરીકે, અત્યારે મને કારકિર્દીનું છેલ્લું વ્યાખ્યાન કરતો સુમન શાહ અનુભવાય છે; સાથોસાથ, મને ચાર-પાંચ વર્ષનો સુમન દેખાય છે –જેને છોકરીઓને હોય એવો ચોટલો રાખતા. બાબરી ઉતરાવવાનું આળસ હશે, કે કંઇ પણ કારણ હશે. હું સમજી શકું છું કે એ દૂરના ભૂતકાળમાં પણ હું કેટલો ન-રૂપાળો બલકે કદરૂપો લાગતો હોઇશ. સૂકલકડી શરીર. પ્હૉળી-પ્હૉળી ખાખી ચડ્ડી. માપથી મોટું ખમીસ. એના સોલ્ડર પર, બહાર, ઊભું ટાંકેલું ખીંટી-કાંટું. એક એ કારણે પણ મને તે જમાનાનું દરજીકામ અણઘડ લાગ્યા કરે. જોકે હમણાંના વિદેશવસવાટ દરમ્યાન કેટલાંક ‘માચો’ શર્ટ પર એ ખીંટી-કાંટું એમ જ ઊભું જોવા મળ્યું –લાગ્યું કે આપણા એ દરજી લોકો ખાસ્સા પ્રી-મૉડર્ન હતા ! મને ભલે કાળામાં ગણો. મારા રંગ અંગે ઇશ્વરને ફરિયાદ નથી. પણ એની અમુક કલાક્ષતિઓ માફ કરાય એવી નથી : જેમકે નાકને પૉઇન્ટેડ કરી શકાયું હોત. સમગ્ર દેહ-પ્રતિમા હજી ચાર-પાંચ ઇન્ચ ઊંચી ઘડી હોત તો સર્જકતા દીપી ઊઠત.