આ બ્રહ્માંડ બ્રહ્મનું વ્યકત સ્વરૂપ છે. આવી જ રીતે વ્યકિત તે આત્માનું વ્યકત સ્વરૂપ છે. કર્તૃત્વ ભાવ વ્યકિતમાં રહેલો છે, પણ આત્મામાં નહીં. અકર્તાને આંબવા માટે વ્યકિતએ પોતાના કર્તૃત્વ ભાવથી મુકત થવું પડશે. આમ છતાં કર્તૃત્વ ભાવની હયાતીમાં વ્યકિત કૃતિ ભકિત દ્વારા કૃતજ્ઞ બની પોતાનો માનવ ધર્મ બજાવવા બંધાયેલ છે. સ્વાધ્યાય એટલે પોતાના સ્વકર્મનું અધ્યયન. વ્યકિતના સાત્ત્વિક ભાવ સાથે સ્વકર્મ વણાયેલું છે. તનના તાણા અને મનના વાણાની વચ્ચે આત્મા પોતરૂપે પ્રકાશી રહ્યો છે. મુક્તિ કે મોક્ષ મેળવવો તે માનવીના હાથની વાત નથી, પરંતુ પોતાના વ્યકિતત્વમાં રહેલા અવગુણો કે દુરાચારોથી મુકત બનવું તે વ્યકિતના પોતાના હાથની વાત છે. દુરાચારોના દોરડાનું બંધન આપણા ઉપર કોઇએ લાદયું નથી. આ બંધન એ આપણા પોતાના જ કર્તવ્યનું ફળ છે.