બનાવટી સોનાનો ચળકાટ ઓછો નથી હોતો. ‘છપ્પન ભોગ’ની ધામધૂમ ઓછી આકર્ષક નથી હોતી. ચર્ચ ગમે તેટલું ભવ્ય હોય, પરંતુ સંત ફ્રાન્સિસની કરુણા વિના ચર્ચની ભવ્યતા બેકાર બની જાય. તેથી એક ઝેન સાધુએ શિષ્યોને સંભળાવ્યું હતું: ‘તમે ચર્ચમાં ન જાવ, પરંતુ જ્યાં જાવ ત્યાં તમારી સાથે ચર્ચ સાથે લેતાં જાવ.’ જે સાથે લેતાં જવાની વાત છે, તે તો ધર્મ નામના તરબૂચનો સુમધુર લાલ ગર્ભ છે. તરબૂચનાં છોડાંને શું કરવા લઇ જવાં? જરા ઝીણી આંખે નિહાળજો. જેઓ કેવળ છોડાંનો જ મહિમા કરે છે, તેમને લોકો મહંત, મુલ્લા અને પાદરી તરીકે ઓળખે છે. આ ત્રણે પાત્રો ખરા ધર્મના સંરક્ષકો નથી, પરંતુ ધર્મના શબને ઊંચકીને ચાલનારા ડાઘુઓ છે. વધારે શું કહેવું?