આનો અર્થ તો એ જ થયો ને કે ‘અનુકુળતા એ સુખ અને પ્રતિકૂળતા એ દુ:ખ’ સુખ:દુઃખની વ્યાખ્યા બરાબર નથી તો પછી સુખ-દુઃખની સાચી વ્યાખ્યા છે કઈ? આ જ. “ઇનકારમાં દુ:ખ, સ્વીકારમાં સુખ’ પરિસ્થિતિ ચાહે ગમે તેટલી અનુકુળ છે, તમારું મન જો એના સ્વીકારમાં નથી તો તમે દુ:ખી જ છો અને પરિસ્થિતિ ચાહે ગમે તેટલી પ્રતિકૂળ છે, તમારું મન જો એના સ્વીકારમાં છે તો તમે સુખી જ છો. ‘દર્દ મટાવો ચપટીમાં’ સંભવિત છે. કોઈ પરિસ્થિતિ-વસ્તુ કે વ્યકિત પ્રત્યે જેવો તમારા મનમાં સ્વીકારભાવ આવી ગયો એ જ પળે તમે સુખી થઇ ગયા જ સમજો. પછી પરિસ્થિતિ ભલે ભૂકંપની છે, વસ્તુનો ભલે તમારી પાસે અભાવ છે. વ્યકિત ભલે તમને પ્રતિકૂળ છે! સાચું કહું? તપ-ત્યાગની સાધના ગમે તેટલી કઠિન હોય, એને સાતત્યથી સરળ બનાવી શકાય છે; પરંતુ ‘સ્વીકારમાં સુખ’ની સાધનાને કઠિનમાંથી સરળ બનાવતાં તો નવનેજા પાણી ઉતારી જાય છે. પણ આ સાધનાને જીવનમંત્ર બનાવી દીધા વિના જેને સાચા અર્થમાં સુખ કહી શકાય એ સુખનો અનુભવ આપણે ક્યારેય કરી શકવાના નથી. એક કામ કરીએ. આવી ગયેલી પળને સ્વીકારતા રહીએ, આવી રહેલ પળને વધાવતા રહીએ અને જઈ રહેલ પળને વળાવતા રહીએ. જીવનમાં પછી સુખ જ સુખ છે.