નક્સલવાદ ભારતીય કમ્યુનિસ્ટ આંદોલનના ફળસ્વરૂપે પેદા થયો અને ભારતભરમાં વિસ્તર્યો. નક્સલ શબ્દનો જન્મ પશ્ર્ચિમ બંગાળના નક્સલબાડી ગામેથી થયો હતો. આ ગામેથી ભારતીય કમ્યુનિસ્ટ પક્ષના નેતા ચારુ મજૂમદાર અને કાનુ સાન્યાલે ૧૯૬૭માં સત્તા વિરુદ્ધ સશસ્ત્ર આંદોલનની શરૂઆત કરી. મજૂમદાર ચીનના કમ્યુનિસ્ટ નેતા માઓત્સે તુંગના મોટા પ્રશંસક હોવાથી તેને માઓવાદ પણ કહેવામાં આવે છે. ચારુ મજૂમદાર અને કાનુ સાન્યાલનું માનવું હતું કે, ભારતમાં મજૂરવર્ગ અને ખેડૂતોની જે દયનીય સ્થિતિ છે અને માટે સરકારી નીતિઓ જવાબદાર છે. સરકારી નીતિઓને કારણે કૃષિ તંત્ર પર ઉચ્ચ વર્ગોનું વર્ચસ્વ સ્થપાઈ ગયું છે અને દેશમાં ગરીબ મજૂર, ખેડૂત વર્ગનું ભારે શોષણ થઈ રહ્યું અને આ વર્ચસ્વને માત્ર સશસ્ત્રક્રાંતિ થકી જ ઉખેડી ફેકાશે. ૧૯૬૭માં નક્સલવાદીઓએ એક અખિલ ભારતીય સમન્વય સમિતિ બનાવી અને લાલ આતંકીઓએ ઔપચારિક રીતે પોતાને ભારતીય કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીથી અલગ કરી લીધા અને સરકાર વિરુદ્ધ ભૂમિગત થઈ સશસ્ત્ર યુદ્ધ છેડી દીધું. ૧૯૭૧માં આંતરિક વિદ્રોહ બાદ આ આંદોલનને પોતાના લક્ષ્ય અને વિચારધારાથી ભટકી ગયું. સામાજિક અધિકારો અને જાગૃતિ માટે શરૂ થયેલું આ આંદોલન રાજનૈતિક રંગ ચડવા લાગ્યા અને આંદોલન વિકૃત બન્યું. બિહારમાં આ આંદોલને જાતિવાદી સ્વરૂપ લીધું. ૧૯૭૨માં ચારુ મજૂમદારની ધરપકડ થઈ અને જેલમાં જ તેમનું મૃત્યુ પણ થયું.