ભારતના ઇતિહાસમાં ઓગણીસમી સદીનો ઉત્તરાર્ધ વ્યાપક અસરો ધરાવે છે. આ એક એવો સમય હતો જ્યારે દેશમાં અંગ્રેજી શાસનને સો વર્ષ પરનો સમય થઈ ચૂક્યો હતો. પ્રજા તદ્દન હતાશ અને પાયમાલ થઈ ચૂકી હતી. ભારતીય સંસ્કૃતિ અને તેની ભવ્યાતિભવ્ય વિરાસતની તમામ નિશાનીઓ નેસ્તનાબૂદ થવાના આરે ઊભી હતી. જીવન રફેદફે થઈ ચૂક્યું હતું. અંગ્રેજી શાસનવ્યવસ્થા અને જીવનશૈલી જડબેસલાક પ્રસ્થાપિત થઈ ચૂકી હતી, જેનું એકમાત્ર લક્ષ્ય હતું, આપણી વિરાસતને સદીઓ સુધી ગુલામ રાખવાનું. અંધકારની આ ચરમસીમામાં આશાના કિરણરૂપે નૂતન કેળવણી કે શિક્ષણ વ્યવસ્થા હતી. ભયંકર ગર્તામાંથી બહાર આવવા માટે અંગ્રેજી શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં તૈયાર થયેલા ભારતીય યુવાનો એકમાત્ર આશાના કિરણ સમાન હતા.