આમ, ભારતને પુર અને દુષ્કાળથી મુક્તિ મેળવવા માટે નદીઓ અને પ્રકૃતિને વિશેષ અધિકાર હેઠળ સરક્ષણ આપવું જોઈએ. પર્યાવરણવિદો અને નદીઓ વિષે વર્ષોથી કાર્યકર્તા અનેક સમાજસેવકો કહે છે કે નદી અને તેની આસપાસની જમીન ત્રણ ભાગમાં હોય છે, પ્રથમ, નદીનો પ્રવાહ ક્ષેત્ર, જ્યાંથી નદી વહે છે. બીજું, નદીનું સક્રિય પૂરનું ક્ષેત્ર અને ત્રીજું, નદીનું ઉચ્ચતમ પૂર ક્ષેત્ર. આમ, ઉચ્ચતમ પૂર ક્ષેત્રમાં સો વર્ષે એક-બેવાર પૂર આવી શકે છે, તો બીજી બાજુ સક્રિય પૂર ક્ષેત્રમાં બે-ત્રણ દશકમાં એક બે વાર પૂર આવી શકે છે. તેથી જ આ ત્રણેય પ્રકારના નદી ક્ષેત્રને સરંક્ષિત અને સુરક્ષિત રાખવું સમાજ, રાજ્ય અને વૈજ્ઞાનિકોનું કર્તવ્ય કે જવાબદારી છે. સમસ્યા એ છે કે આજકાલ નદીઓને ફક્ત વિદ્યુત અને અનાજ ઉત્પાદનનું સાધન માનવામાં આવ્યું છે. વિકાસની ભાષામાં ડેમ દ્વારા પૂરને રોકવાનું સાધન કહેવામાં આવે છે. ચોક્કસપણે, ડેમ હોવાથી ઉપરોક્ત સુવિધાઓની સાથે પૂર ને પણ રોકવામાં મદદ મળી શકે છે, પરંતુ અતિવૃષ્ટિ જેવી પરિસ્થિતિમાં ડેમ પણ મુશ્કેલી ઊભી કરે છે. પર્યાવરણવિદો કહે છે કે કેરળનું પુર ડેમના કારણે જ આવ્યું છે. ભારે વરસાદ બાદ બધા જ ડેમના ગેટ એકીસાથે ખોલવાથી પરિસ્થિતિ વણસેલી હતી. જોકે, નદીઓને પોતાની આઝાદીથી વહેવાનો અધિકાર છે, પરંતુ આ અધિકારમાં આપણે સતત કપાત કરતાં જઈએ છીએ, પરિણામ સ્વરૂપે તેમનો પ્રાકૃતિક પ્રવાહ અવરોધિત થઈ રહ્યો છે. આમ જો આપણે નદીઓને આઝાદી નહીં આપીએ તો પૂરના પ્રકોપથી બચવું મુશ્કેલ થઈ જશે.