આપણે અમથેઅમથા બધી વાતે મનુષ્યોને કેન્દ્રમાં રાખીને વિચારવા ટેવાયેલા હોવાને લીધે આ વાત સ્વીકારવામાં થોડી તકલીફ પડી શકે, છતાં આ વાત વિચારવા જેવી છે કે માણસને લાગુ પડતા રોગોનો ખેલ મોટે ભાગે જીવાણુઓનો ‘અંગત’ મામલો હોય છે.