જુદા જુદા સંતસંપ્રદાયોમાં ગૂઢ રહસ્યમય ક્રિયાકાંડો તથા વિધિવિધાનો અને તંત્ર સાધનાનો પ્રવાહ ઘણા પ્રાચીન સમયથી આપણે ત્યાં વહેતો આવ્યો છે.