બુદ્ધના હિસાબે કર્મ પાછળ છ જાતના પ્રેરકબળ હોય છે. સદ્વર્તન અથવા સદભાવ, દયા અથવા કરુણા, ઉદારતા, દુર્ભાવ અથવા ક્રોધ, ક્રૂરતા અને લોભ અથવા તૃષ્ણા. કર્મ પાછળ રહેલા પહેલા ત્રણ હેતુ પોતાને અને બીજાને પણ નુકશાન કારક હોતા નથી અને પરિણામે દુઃખ દેતા નથી. જ્યારે બીજા ત્રણ બધાને નુકસાનકારક હોવાથી દુઃખદાયી હોય છે. આમ એક ડૉક્ટર સર્જન સદભાવના સાથે હાથમાં છરી લેતો હોય છે તેમાં દર્દીને બચાવવાનો હેતુ હોય છે તેની પાછળ કરુણા અને ઉદારતા પણ સમાયેલી છે. જ્યારે એક ચોર હાથમાં ક્રોધ અને દુર્ભાવ સાથે છરી લેતો હોય છે તેની પાછળ કોઈને લૂંટી લેવાનો હેતુ હોય છે તેમાં ક્રૂરતા અને લોભ પણ સમાયેલો હોય છે. આમ તમે બૂમ પાડીને કોઈને ઉભો રાખો તેમાં આવું જ વિશ્લેષણ કરી શકો છો. તેવી જ રીતે તમે કોઈને ભીખ નાં આપવી જોઈએ તે વિચાર પાછળ સદભાવ, દયા, ઉદારતા, ક્રોધ, ક્રૂરતા અને લોભ પણ છુપાયેલા હોઈ શકે છે.