પ્રાચીનકાળના તત્ત્વમીમાંસા હોવાની વિજ્ઞાન હતી, તો મધ્ય યુગમાં, અમે કહી શકીએ કે ઈશ્વરના વિજ્ઞાન કે, આધુનિક સમયમાં તે સમજશક્તિ એક વિજ્ઞાન બની ગયું છે.