લક્ષ્મણને દ્વારપાલ બન્યાં થોડો જ સમય વીતે છે ત્યાં ઋષિ દુર્વાસાનો આગમન થાય છે. જ્યારે દુર્વસાએ લક્ષ્મણને પોતાના આગમન વિશે રામને જણાવવા કહ્યું તો લક્ષ્મણે વિનમ્રતાની સાથે ના કહી દીધી. તેની ઉપર દુર્વાસા ગુસ્સે થઈ ગયા તથા તેમણે સંપૂર્ણ અયોધ્યાને શ્રાપ આપવાની વાત કહી. લક્ષ્મણ સમજી ગયો કે આ એક વિકટ પરિસ્થિતિ છે, જેમાં કાં તો તેણે રામની આજ્ઞાનું ઉલ્લંઘન કરવું પડશે કાં તો સંપૂર્ણ નગરને ઋષિના શ્રાપની અગ્નિમાં સ્વાહા થવું પડશે. લક્ષ્મણે તરત જ એ નક્કી કરી લીધું કે તેણે સ્વયંનું બલિદાન આપવું પડશે, જેથી તે નગરવાસીઓને ઋષિના શ્રાપથી બચાવી શકે. તેણે અંદર જઈ દુર્વાસાના આગમનની સૂચના આપી.