(૧૭) એવી જ રીતે, જ્ઞાની જણ પણ, પોતાના અંગોની જે હિલચાલો થતી જુએ છે, તેનો સાક્ષી થઈને રહે છે. જ્યારે (કર્મફળ તથા વાસનાને અનુસરનારી) બુદ્ધિ ભલા-બૂરાનો વિચાર કરે છે, ત્યારે તેનામાં પોતાના (કર્મફળ તથા પોતાની વાસના) ને અનુસરતો સંકલ્પ પ્રકટે છે. પછી, એ સંકલ્પને અનુસરતી પ્રકૃતિ (એટલે સ્વભાવ) પ્રકટ થાય છે, પ્રકૃતિને તાબે રહેતી ઈંદ્રિયો ગતિમાન થઈને પ્રવૃત્તિ કરે છે. ને એને અહંકાર પોતાનું કામ માને છે, કેમકે એનો ગુણ જ એવો છે. પરંતુ આત્મનિષ્ઠ જ્ઞાનવાન પુરૂષ, એમાંના પ્રત્યેકની ચેષ્ટાઓને તથા તેમના પરસ્પર્શના સંબંધોને, માત્ર દેખે-જાણે છે, ને એનો માત્ર પ્રેક્ષક થઈ રહે છે. ત્યારે, એ બધાની ચેષ્યાઓનો સ્પર્શ એને થવા પામતો નથી. (ને તેથી, દુઃખસુખના