વ્રત એટલે સંકલ્પ. જો આપણે સવાર સવારમાં કોઇ કાર્યનો સંકલ્પ કરીએ તો તે કાર્ય નિશ્ચિતરૂપથી સફળ થાય છે. ભીષ્મ પિતામહ તેનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે. શાંતનુ પુત્ર દેવવ્રતે અખંડ બ્રહ્મચર્યનું વ્રત લીધું હતું. તેઓ પોતાની પ્રતિજ્ઞા પર આજીવન દૃઢ રહ્યા હતા. એટલે તેઓ ભીષ્મ કહેવાયા. કહેવાનો અર્થ એ છે કે વ્રત સફળતાનું પહેલું ચરણ છે. ભગવાન શ્રીરામનું જીવન પણ દૃઢ વ્રતનો પર્યાય છે. ભગવાન શ્રી રામ કહે છે કે જો કોઇ એક વખત પણ શરણમાં આવીને એમ કહે કે, “હું તમારો છું” તો તેની રક્ષા હું કરું છું. વ્રત, ઉપવાસથી આપણું શરીર સ્વસ્થ રહે છે. નિરાહાર રહેવું, એક વખત ભોજન કે ફળાહાર કરવાથી પાચન તંત્રને આરામ મળે છે. તેનાથી કેટલાય રોગો દૂર થાય છે. અરુચિ, અજીર્ણ, પેટનું દર્દ, માથાનો દુઃખાવો, તાવ જેવા સામાન્ય રોગ નિયમપૂર્વક વ્રત કરવાથી દૂર થાય છે. તેના સિવાય આત્માની શુદ્ધિ પણ થાય છે. જ્ઞાનશકિત, વિચારશકિત, બુદ્ધિ અને પવિત્રતા વધે છે.