૪૮ વર્ષીય છપે રામ નેગીને તેમના સતત વાગી રહેલા ફોન પરથી ખબર પડી જાય છે કે હાલ ટ્રેકિંગ માટે પિક સિઝન ચાલી રહી છે. ‘માઉન્ટેન મેન’ના નામથી જાણીતા નેગી હિમાચલ પ્રદેશના પાર્વતી ખીણ વિસ્તારમાં પાછલા ત્રણ દશકથી ટૂરિસ્ટ ગાઇડ તરીકેની ફરજ બજાવી રહ્યા છે. તેઓ કોઈ સામાન્ય ગાઇડ નથી. જ્યારે કોઈ પર્વતારોહક ટ્રેકિંગ દરમિયાન આપત્તિમાં મુકાઈ જાય કે ગુમ થઈ જાય તેવા સમયે તેઓ એક નિષ્ણાતની ભૂમિકામાં આવી જાય છે. છપે રામ નેગી આઠમા ધોરણમાં ભણતા હતા ત્યારે પરિવારને આર્થિક રીતે મદદરૃપ થવા તેમણે ટૂર ગાઇડની કામગીરી શરૃ કરી હતી. તેઓ દસમા ધોરણમાં આવ્યા ત્યારે પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ ખૂબ જ નાજુક બની ગઈ હતી. પરિણામે તેમણે ભણવાનું છોડી દેવું પડ્યું હતું. ત્યારથી આજદિન સુધી તેમણે અસંખ્ય જિંદગીઓ બચાવી છે. આ ખીણ વિસ્તારમાં જ તેઓ ઉછર્યા છે અને મોટા થયા છે. આથી અહીંનાં એક-એક સ્થળની તેમની પાસે સારી એવી જાણકારી છે. કુદરતી સૌંદર્યથી ભરપૂર પર્વતીય ભૂમિ ક્યારે દગો દઈ શકે તેની તેઓ અદ્ભુત સૂઝબૂઝ અને સમજ પણ ધરાવે છે. નેગી કહે છે, ‘અહીંના તમામ ટ્રેક રૃટની મને જાણકારી છે. કોઈ પર્વતારોહક ખોટી જગ્યાએ વળી જાય કે બીજા વિસ્તારમાં ભટકી જાય ત્યારે એક યા બીજી રીતે તેમને શોધી કાઢું છું. ઘણીવાર કેટલાક પર્વતારોહકો નસીબદાર હોય છે. અમે તેમને ઝડપથી શોધી કાઢીએ છીએ. કોઈ-કોઈ વાર અમે પહોંચીએ તે પહેલાં તેઓ જંગલી જાનવરનો શિકાર પણ બની જતા હોય છે.’ ગાઢ જંગલથી છવાયેલા ખીણ પ્રદેશમાં બચાવ કામગીરી દરમિયાન રાતના અંધકારમાં જંગલી જાનવરોનો ભય પણ રહેતો હોય છે, છતાં નેગીએ ક્યારેય પોતાની જિંદગીની પરવા નથી કરી. વર્ષ ૨૦૦૪માં પોલીસ અને આર્મીએ આ ખીણ વિસ્તારમાં ગાંજાના ગેરકાયદે વેચાણને નેસ્તનાબૂદ કરવા અચાનક જ અભિયાન આદર્યું હતું, પરંતુ ખુદ પોલીસ અને આર્મીના જવાનો જ રસ્તો ભટકી ગયા હતા અને જંગલમાં ફસાઈ ગયા હતા. નેગીએ રાત્રે ૧૦ વાગ્યે બચાવ કામગીરી શરૃ કરી હતી. સવારના નવ વાગ્યા સુધીમાં તો બધા જ જવાનોને તેઓ હેમખેમ જંગલમાંથી બહાર કાઢી લાવ્યા હતા. બહોળો પરિવાર ધરાવતા છપે રામ નેગી આજે પણ ફોનની રિંગ વાગે કે તરત જ રેસ્ક્યુ ઑપરેશનમાં નીકળી જાય છે. તેમનાં આ કાર્યાેની કદર કરીને હિમાચલ સરકાર દર વર્ષે સ્વતંત્રતા દિવસે તેમને નિમંત્રણ આપી સન્માનિત કરે છે. ‘માઉન્ટેન મેન’ નેગીને સો સો સલામ.