ક્લાસ ડિસ્ક્રિમિનેશન અને કંપાર્ટમેન્ટલાઈઝેશન મનુષ્ય સહજ સ્વભાવ છે પણ આ લાક્ષણિકતા પૃથ્વી પર વિચરનારી તમામ પ્રકારની હોરોઈરેક્ટસ જાતિઓ કરતાં ભારતીયતામાં સૌથી વધુ છે. ધર્મ, જાતિ, સંપ્રદાય, વંશ, ચામડી, ગોળ, ગૌત્ર, કુળ, ફાંટા, ફિરકા, દેખાવ, રૂપ અને એવાંતેવાં બાહ્યાચારો કહેતાં અન્યાયી વલણો સૌથી વધુ હિન્દુસ્તાનીઓ પાળે છે અને તેનું મૂળ સદીઓ પૂર્વે રચવામાં આવેલી અને તે પછી પેઢીઓની પેઢીઓ સુધી સીંચવામાં આવી રહેલી વર્ણવાદી વ્યવસ્થામાં ધરબાયેલું છે. રામશ્રી શબરીનાં બોર ચાખે તે ઘટનાનું મહિમામંડન કથાકારો જેટલી વિરાટ સ્વરાવલિઓ અને લાગલગાટ લાગણીવેડાંથી કરે છે તેટલી જ ઉત્કટતાથી શંબુકની હત્યા, એકલવ્ય સાથે છેતરપિંડીથી કરવામાં આવેલા અંગુઠાછેદન કે કર્ણની સુતપુત્ર તરીકેની સાતત્યપૂર્ણ અવહેલનાની ઘટનાઓ અંગે માંડીને કરતા નથી. ત્યાં સુધી કે હરિજન ઉધ્ધારની વાતો તારસ્વરે કરનારા મહાત્મા ગાંધી પણ, મહાજનો કનેથી મળી રહેલી આર્થિક સરવાણી ખોટકાઈ ન પડે તે હેતુથી, વખત પડ્યે વર્ણવાદી વ્યવસ્થાની પડખે ઊભા રહેલા જણાય છે. જન્મ આધારિત ભેદભાવ આચરવાનું ચલણ અને વલણ હિન્દુત્વ સિવાય ક્યાંય નથી અને તેને ન્યાય્ય ઠેરવવાની આનુવંશિત જડતા પણ સમસ્ત બ્રહ્માંડમાં ભારતીયજનો સિવાય ક્યાંય જોવા મળતી નથી. ‘શુદ્રો સાથેની આભડછેટ ગામડાંઓમાં જ છે, અને તે પણ બહુ ઓછી રહી છે અને અમે તો એવું તેવું કશું માનતા નથી' તેમ કહેનારો શહેરી એલિટ વર્ગ બહુ છહ્મ(અલબત્ત, શોષિતને તો સમજાય તે)રીતે ડિજિટલ વર્ણવાદને આજે પણ સમર્થી રહ્યો છે અને એટલે જ અનામતની વૈધાનિક વ્યવસ્થા છતાં, તેનાથી આર્થિક મજબૂતીનો આધાર મળ્યા પછી પણ દલિતો કહેતાં અસ્પૃશ્યો હજુ સેગ્રીગેશનમાં જ જીવી રહ્યા છે. કંપાર્ટમેન્ટલાઈઝેશન અને સેગ્રીગેશન બહુ યાતનાકારી અવસ્થાઓ છે અને સદીઓથી ચાલી રહેલું આ ષડયંત્રકારી કારસ્તાન ‘દલિતભોજ' કે દલિત કન્યા સાથેના ‘પરિણયપ્રસંગો'થી ઉકેલાઈ જવાનું નથી. બધાં-સહકર્મીઓની સાથે ટિફિન ખોલીને બેસવું અને સહભોજન કરવું અને બધાંની સાથે રિસેશના સમયે જમી લેવું એ બંને વાક્યાવલિમાં વ્યાકરણ અને અર્થચ્છાયાનો જેટલો સ્પષ્ટ તફાવત છે તેટલો વાસ્તવમાં બનતી રહેતી ઘટનાઓમાં પણ હોય જ છે.