આપણાં મોટા લેખક અને કર્મશીલ જયંતિ દલાલ કહેતા કે અકાદમી એટલે શું. એક આદમી અને બાકી બધા ડમી ડમી. અત્યારે ગુજરાતમાં અમે એક એવા દોરમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છીએ. ગુજરાત કે અહીંયા, જે મોટી વાત મને લાગી આજે પ્લેટોના ઉદ્દગારોની, એવા ઉદ્દગારો સ્વરાજની લડતના છેક શરુઆતના તબક્કામાં વીસમી સુધીના શરૂઆતના દાયકાઓમાં રવીન્દ્રનાથે વાત કરી કે, હું દેશને ચાહું છું, પણ સત્યને દેશથી ઉપર મૂકું છું. વંદન તો સત્યને. આ અત્યારે કેમ મેં યાદ કર્યું. એટલા માટે યાદ કર્યું કે આપણી અહીંની જે આ અકાદમી છે, એનો એક વિશેષ મને હંમેશ સ્પર્શે છે. એ વિશેષ આ છે કે અહીં ગુજરાતી એટલે ગુજરાતી. એણે નાત-જાત કહો ને રાષ્ટ્રીયતા એ બધાને ઓળંગી જઈ એક ગુજરાતી એટલે ગુજરાતી. નર્મદે પ્રશ્ન કર્યો હતો ને, કોની કોની છે ગુજરાત. અને એના જવાબમાં એણે તે વખતે જેટલું એને સૂઝ્યું તેટલું બધું આવરી લીધું હતું. પણ તે નાત-જાત-કોમનીની વ્યાખ્યામાં બંધ નહોતું. એ છેલ્લાં બસો વર્ષનો ઇતિહાસ અને છેલ્લા બે વિશ્વ યુદ્ધનો ઇતિહાસ એ રાષ્ટ્રવાદ અને એની જોડે સંકળાયેલી બાબત, સંસ્થાનવાદ. હવેના જમાનામાં નેશન પણ જો એક વૈશ્વિક પરિપ્રેક્ષ્ય સ્વીકાર ના કરે, તો એ ન ચાલે, સિવાય કે અાપણે ઇતિહાસમાં પાછા જવું હોય.