દક્ષિણ આફ્રિકામાં વતનના લોકોની અસહાયતાનો જે વેધક અનુભવ ગાંધીજીને થયો, તેનો તેમના મન પર એવો અવિચળ પ્રભાવ પડ્યો કે ત્યાર પછી એ પીડાને દૂર કરવામાં જ તેમની જિંદગી વીતી.