આમ વિપશ્યનાની સાધનામાં માત્રને માત્ર શ્વાસને જોતાજ રહેવાનું છે આમ શ્વાસને જોતા જોતા જ વિવિધ પ્રકારની અનુભૂતિઓ થવા લાગશે,  શ્વાસ બહાર કાઢતી વખતે  ગરમ લાગશે, શ્વાસ લેતી વખતે ઠંડો લાગશે, આ અનુભૂતિ નાકના નસકોરામાં થવી જોઈએ, એટલી સૂક્ષ્મ એકાગ્રતામાં સ્થીર થવાનું છે, સુક્ષ્મ થવાનું  છે, આ અનુભૂતિ થવા માંડે  એજ આ સાધનાં બરાબર ચાલી રહી છે એમ કહી શકાય.