એ વર્ષ ૧૯૦૯નું હતું. નવેમ્બર-ડિસેમ્બર મહિના અત્યંત જોખમી નિવડ્યા. ‘ઇન્ડિયા હાઉસ’ હવે બ્રિટિશ ગુપ્તચર પોલીસતંત્રથી ઘેરાયેલું જ રહેતું. સરકારની આંખમાં ધૂળ નાખીને શ્યામજી કૃષ્ણવર્મા પેરિસ ચાલ્યા ગયા હતા. ત્યાં પરમ મિત્ર બેરિસ્ટર સરદાર સિંહ રાણા સજ્જ હતા. મેડમ કામા અને વીરેન્દ્રનાથ ચટ્ટોપાધ્યાય સક્રિય હતા. બધાએ શ્યામજીને આવકાર્યા અને તેમનું જગ-જાણીતું બની ગયેલું ‘ઇન્ડિયન સોશિયોલોજિસ્ટ’ પ્રકાશિત કર્યું! અરે, લંડનની રાખમાં આ છાપું ભસ્મીભૂત થઈ જશે એવું માનનારા આશ્ચર્યસ્તબ્ધ થઈ ગયા! શ્યામજી હસીને કહેતા, ‘અમારો દેશ અને સમાજ તો પુનર્જન્મમાં માને છે. આ ફિનિક્સ પંખી રાખમાં ભળી ગયા પછી ગીત ગાતું આકાશમાં ઊડે છે, તેના ‘દેવહુમા’ પંખીના અમે અવતાર!’