એ એક મહત્ત્વની અને યાદ રાખવા જેવી ક્રાંતિ-સંસ્કૃતિ હતી, જેમાં દરેક કાંતિકારોના પાલન-પોષણ અને સ્નેહની જવાબદારી મમતામયી સ્ત્રીઓએ સંભાળી હતી! શરદચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાયની ‘પથેર દાબી’ (આપણે ત્યાં તેના અનુવાદો ‘પથેર દાબી’, ‘પથના દાવેદાર’ ‘અપૂર્વ ભારતી’ વગેરે નામે ઘણાં વર્ષો પૂર્વે થયેલા. બચુભાઈ શુકલ, નગીનદાસ સોની, શ્રીકાંત ત્રિવેદી અને બીજા ઘણાએ આ અનુવાદો કર્યા હતા.) માં સવ્યસાચી નામે એક પ્રખર ક્રાંતિકારનું અદ્ભુત પાત્ર છે, તેનો ધધકતો ક્રાંતિ-અગ્નિ, વિચાર અને જીવનને સાચવનારી મહિલાનું સુંદર પાત્ર શરદબાબુએ આલેખ્યું છે. દરેક ક્રાંતિકારોના મહાન આદર્શને પ્રેરણા આપવા ‘ભગિની’ ‘ભાભી’ અને ‘દીદી’ હોય જ એ પણ આપણા ઇતિહાસનો અછૂતો રહી ગયેલો અધ્યાય છે.