દુનિયામાં ન તો કોઇ શખ્સ, ન કોઇ કૌમ બારી તઆલાની નેઅમતોનું લીસ્ટ તૈયાર કરી શકે છે અને કોઇ એવી ઇલ્મી દુનિયામાં મશીન તૈયાર થઇ નથી શક્તી, જે તેની નેઅમતોનો હિસાબ રાખવાનો દાવો કરે. જ્યારે ફુરકાને અઝીમે આ દાવો કર્યો છે કે તમે ભલે એક સુરો ન લાવી શકો તેના મુકાબલામાં એક આયત જ લઇ આવો. એવું નથી કે આ પોતાની ઇલ્મી પ્રગતિમાં મગર ઇન્સાને કોશિશ નથી કરી અને આખરે જ્યારે લાચાર થઇ ગયા તો કુર્આને કરીમે પોતાના દાવા પર દલીલ દઇને કહી દીધુ: તમે તમામ ઇન્સાનો અને જીન્નાતો સાથે મળીને ચાહો તો કુર્આનની એક આયત જેવી આયત નથી લાવી શક્તા. આ કિતાબમાં નેઅમતોનું ટુંકમાં બયાન છે. જેની તફસીર થઇ શકે છે. પરંતુ તફસીલ અનંત છે. જેમ કે શાયરે કહ્યું: “બર્ગે દરખ્તાન સબ્ઝ દર નઝરે હોશિયાર એ તરફ કુર્આને કરીમ ઇશારો કરી રહ્યુ છે. નેઅમતોથી નવાઝીશ કરવાવાળા પોતાના પરવરદિગારને ઓળખો જે કહે છે “મા તસ્કોતો મિંવ્ વરકતીન્ ઇલ્લા યઅ્લમોહા કે પાંદડુ તેની ડાળી પરથી નથી ખરતુ સિવાય કે તેનું ઇલ્મ ‘અસ્મઉસ્સામેઇન’ ને છે.