સરદાર પટેલ એટલે લોહપુરુંષ, સરદાર અસરદાર, સરદાર એટલે અખંડિતતાના પ્રતીક, સરદાર એટલે દ્રઢ મનોબળની મિસાલ… વલ્લભભાઈ ઝવેરભાઈ પટેલ વિશે કેટકેટલા વિશેષણો લખી શકાય… વિશ્વ તેમને ભારતના બિસ્માર્ક ગણે છે, પરંતુ ખરેખર તો જર્મનભાષી રાજ્યોનું એકીકરણ કરનાર ઓટ્ટો એડવર્ડ લિઓપોલ્ડ બિસ્માર્ક (૧૮૧૫-૧૮૯૮) કરતાં સરદારનું કામ ઘણું પડકારજનક હતું.