પ્રકૃતિમાં બે ભાગ છે, સજીવ અને નિર્જીવ. જે જન્મે, વિકસે કે વધે અને અંતે પ્રકૃતિમાં ભળી જાય તે સજીવ. આમ જુઓ તો એકપણ પદાર્થ સાવ નિર્જીવ નથી. જે મોટેભાગે નિષ્ક્રીય રહે તેને નિર્જીવ કહીએ છીએ. દરેક સજીવ કે નિર્જીવ પદાર્થ પ્રકૃતિનો ભાગ છે. આ બધા પદાર્થો એકબીજા સાથે પ્રક્રિયા કરતા રહે છે. જેમ કે માછલી પાણીમાં રહે. પાણીમાંનો ઑક્સિજન લે અને વનસ્પતિ ખાય. આ માછલી પોતે બીજા જીવોનું ભોજન પણ બને! આમ એકબીજા ઉપર સહુ જીવો નભે છે.