જે દિવસે એ આગળ ભણવા માટે શહેર આવવાનો હતો તેની આગલી રાતે જ મા એના ઓરડામાં આવી હતી. આશુતોષ રોજની જેમ પથારીમાં આડો પડીને વાંચી રહ્યો હતો. મા રોજ આશુતોષના રાઈટિંગ ટેબલ ઉપર રજનીગંધાનાં ફૂલ મૂકતી. આખા ઓરડામાં હજીય એની આછી સુવાસ ફેલાયેલી હતી. મા પાસે આવીને બેઠી હતી. આશુતોષે એ દિવસે માનું એક નવું જ રૂપ જોયું હતું. બાળપણમાં જેમ રોજ વાર્તા કહેતી એમ માએ એક નવી જ વાર્તા જાણે કે માંડી હતી. આશુતોષ પહેલાં તો હેબતાઈ ગયો હતો પણ પછી ધીમેધીમે એને કળ વળી હતી. આખું શરીર પરસેવે રેબઝેબ થઈ ગયું હતું, હાથની મુઠ્ઠીઓ વળી ગઈ હતી. તેણે માના ચહેરા સામે જોયું હતું. માનો સ્વચ્છ અને શાંત અવાજ જાણે કે પેલી રજનીગંધાની સુવાસ સાથે ભળી ગયો હતો. આશુતોષને પોતાના અસ્તિત્વ પર તિરસ્કાર ઊપજ્યો હતો. એ દિવસે પહેલી વાર એને પોતાની સાથે જોડાયેલા ચારુલતા મુનશીના નામનો ભાર લાગ્યો હતો. થોડી વાર પછી મા ઓરડામાંથી જતી રહી હતી. આશુતોષ આખી રાત જાગતો રહ્યો હતો. કોઈ કુશળ કઠિયારો એક જ ઝાટકે વૃક્ષના થડથી ડાળી જુદી પાડી દે એમ ચારુલતા મુનશીના નામથી પોતાનું નામ જુદું કેમ કરી શકાય એ માટે એ આખી રાત વિચારતો રહ્યો હતો અને માંડ માંડ સવાર પડી હતી. સવાર પડતાં જ એ જાણે કે ભાગી છૂટ્યો હતો. એ દિવસને આજે આઠ વર્ષ થઈ ગયાં. માનો પેલો સ્વચ્છ અવાજ અને રજનીગંધાની સુવાસ એનો પીછો છોડતાં નથી. એ માને છે કે એ ગામથી ભાગી છૂટ્યો છે પણ ઘાંચીના બળદની પેઠે એ જ્યાં જાય ગામ એની સામે જ ઊભું હોય છે.