જે ભાઈઓ દંડ પીલતા હતા એમની પાસે જઈને હું ઊભો રહ્યો. ભાનમાં હોય તો એવો કોઈ પણ માણસ ન કરે એવી ક્રિયા એ કરતા હતા. બંને હાથની હથેલી અને પગના અંગૂઠા વડે જમીનનો ટેકો લઈને, ઊંધે મોંએ ઊંચા થઈને પછી જરા નીચા વળી, બંને હાથની વચમાંની જગામાંથી ડોકું લાંબું કરી ને બહાર કાઢી, વળી પાછા ઊંચા થઈને એની એ ક્રિયા કરતા એ માણસોને જોઈને, એ કરવા શું માગે છે તે મારાથી સમજી ન શકાયું. એ લોકો આ અક્કલ વગરની ક્રિયામાંથી પરવારીને ઊભા થશે ત્યારે પૂછી જોઈશ, એમ વિચાર કરીને હું બેઠક કરતા હતા તેમની બાજુએ ગયો. એ લોકો જે કરતા હતા, તે ક્રિયાને બેઠક શા માટે કહેતા હશે તે સમજાયું નહિ. એ એકલી બેઠક નહોતી; બેઠક – ઊઠક બંને હતાં. ઊભો રહેલો “બેસું” “ન બેસું” એનો નિશ્ચય કરી શકતો ન હોય તેથી, કે કમરનાં હાડકાંને તથા કરોડરજ્જુમાં કંઈક વાંધો હોય તેથી, સામાન્ય માણસની પેઠે તરત ન બેસી જતાં ઊભાં ઊભાં જ ધીમે ધીમે બેસવાનો યત્ન કરતો હતો. એમ કરતાં એને ખૂબ મહેનત પડતી હતી, તે એના તંગ થઈ ગયેલા મુખના ને ઈતર સ્નાયુ પરથી દેખાતું હતું. પણ ઘણી મહેનત પછી એ ક્રિયા એ પૂરી કરતો, ત્યાં તો એનો વિચાર ફરી જતો અને જમીન પર બરાબર બેસી જવાને બદલે, પાછો એ જ રીતે કષ્ટાતો – અમળાતો એ ઊભો થવાનો પ્રયત્ન કરતો. બરાબર ઊભા થઈ ગયા પછી એ ફરી પાછો એનો વિચાર બદલાઈ જતો ને બેસવું જ ઠીક છે એમ એને લાગતું. આ જે દંડ ને બેઠક જે કહેવાય છે તે કરનારા માણસોનાં શરીર મજબૂત છે, પણ મન ચંચળ ને નિર્બળ છે એમ મને લાગ્યું. એમને આમ ખૂબ પરિશ્રમ કરતા હું થોડી વાર સુધી જોઈ રહ્યો અને મને પરસેવો થઈ ગયો !