રિપબ્લિકન ડોનાલ્ડના ચિત્ર-વિચિત્ર વ્યવહાર અને ચૂંટણીના વાયદાઓ પછી પણ અમેરિકાના લોકોએ તેમને પસંદ કર્યા એ સાબિત કરે છે કે અમેરિકા જૂના ઉદારવાદી રસ્તાથી ખસી જવા માગે છે. ટ્રમ્પે રાષ્ટ્રપતિ પદ ગ્રહણ કરવા સાથે જ ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’નો નારો આપ્યો. ટ્રમ્પે પહેલી સલાહ આપી કે અમેરિકામાં બનેલી વસ્તુઓ વાપરો, અમેરિકનોને નોકરીએ રાખો. મોદીએ મેક ઇન ઇન્ડિયા કેમ્પેન ચલાવી હતી. પુતિન રશિયાને અને રશિયનોને સંભાળવામાં પડ્યા છે. બ્રિટને બ્રિટિશરોનાં હિતોની રક્ષા કાજે યુરોપિયન યુનિયન સાથે છેડો ફાડી નાખ્યો. છેલ્લાં બે વર્ષમાં યુરોપમાં સિરિયા અને ઇરાકમાંથી પ્રવાસીઓના આવવાથી બ્રિટનમાં રાષ્ટ્રવાદી ભાવનામાં ભરતી આવી છે. ઇયુનો વિરોધ કરનારાઓનું કહેવું છે કે મધ્ય પૂર્વમાંથી આવતા આ લોકોના કારણે બ્રિટનમાં રોજગાર અને સંસ્કૃતિને ખતરો ઊભો થયો છે અને સાથે આતંકવાદનો ખતરો પણ પેદા થયો છે. ઇયુમાંથી બ્રિટન નીકળી જાય તો તેમને શરણ આપવાની ફરજ નહીં પડે. લેબર પાર્ટીની મહિલા સાંસદ કોક્સ બ્રિટનના ઇયુ સાથે જોડાઈ રહેવાની વકીલાત કરતી હતી ત્યારે તેની ગોળી મારીને હત્યા કરવામાં આવી હતી અને હત્યારો ‘બ્રિટન ફર્સ્ટ… બ્રિટન ફર્સ્ટ’નાં સૂત્રો પોકારી રહ્યો હતો. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં નેધરલેન્ડ, જર્મની અને ફ્રાન્સમાં પણ ઇયુ વિરોધી હવા ઊઠી છે.