મંજૂરી વિના રેફરેન્ડમ લઈને સ્પેનથી સ્વતંત્ર થવાની જાહેરાત થઈ એ સાથે જ સ્પેનની કેન્દ્ર સરકારે પગલાં લીધાં. હવે ડિસેમ્બરમાં જ ચૂંટણી થશે અને નવી રાજ્ય સરકાર આવશે. સાથોસાથે એ પણ નક્કી થઈ જશે કે ખરેખર કેટલાં નાગરિકો સ્પેનથી છૂટાં થવા માગે છે. છૂટાં પડવાની તરફેણ કરનારો પક્ષ જો હારી જશે તો માની લેવાશે કે બહુમતી સ્પેનની સાથે રહેવા માગે છે. પણ અહીં બહુમતી અને લઘુમતી વચ્ચે તફાવત માત્ર 51 અને 49 ટકાનો હોય ત્યારે આ મુશ્કેલી ઊભી થાય છે. ગુજરાતમાં આંદોલનો ચાલે છે તેમાં અમુક પક્ષની તરફેણ અને અમુક પક્ષનો વિરોધ થતો જણાય. ગુજરાતની ચૂંટણીનું પરિણામ આવશે ત્યારે જીતનાર પક્ષ સાચો હતો તેમ માની લેવાશે. પણ એ માન્યતા સાચી ખરી? ચૂંટણીમાં હારજીત બીજા પરિબળોથી પણ થઈ હોય. તે એક મુદ્દો. બીજો મુદ્દો એ કે વ્યાપક અસર કરનારા નિર્ણયમાં માત્ર પાતળી શા માટે સારી એવી બહુમતીથી પણ નિર્ણય લેવો લાંબા ગાળે સમાજ માટે હિતકારક થાય ખરો?આવો સવાલ સ્પેનના કેટેલોનિયામાં પણ ડાહ્યાં લોકો વિચારી રહ્યાં છે. કેટેલોનિયામાં જુદાજુદા સર્વે થયા છે. તેમાં એવું બહાર આવ્યું છે કે બહુમતી લોકો, લગભગ 55 ટકા સુધીના લોકો સ્પેનથી અલગ થવા માગતાં નથી. તેમ છતાં રાજ્યની ધારાસભામાં ભારે બહુમતીથી છૂટાં પડવાનો નિર્ણય લેવાયો. આવો નિર્ણય આવ્યો તેનું એક કારણ એ પણ ખરું કે આ પ્રકારના મુદ્દામાં એક વર્ગ બહુ જોરથી અને જોશથી બોલનારો હોય છે. આક્રોશ સાથે, લાગણીને સ્પર્શે તેવા મુદ્દા ઉછાળીને આ વર્ગ એવી જોરદાર દલીલો કરતો હોય છે કે વિરોધ કરનારો વર્ગ ચૂપ થઈ જાય છે. પોતાની લાગણી તે દર્શાવી શકતો નથી.