કોઈ ઊલટું વૃક્ષ જગતમાં હોતું નથી. અહીં બીજ વાવવું પડે છે. ત્યારે વૃક્ષ ઉપરની તરફ ઊગે છે અને વિકાસમાન થાય છે. વૃક્ષ બીજનો વિકાસ છે, અભિવ્યક્તિ છે, તેની સર્વોચ્ચ પ્રસન્નતા છે, પરંતુ ગીતાએ અને ઉપનિષદોએ જગતને ઊલટું વૃક્ષ કહ્યું છે. ઊંચાઈ ગુમાવવાની છે, નીચે ઊતરવાનું છે, ઊંચાઈ મેળવવાની નથી. જેવી રીતે વૃક્ષ ઉપરની તરફ વધે છે એવી રીતે આપણે સંસારમાં ઉપરની તરફ વધતા નથી. આપણે સંસારમાં જેટલા વધીએ છીએ તેટલા નીચેની તરફ વધીએ છીએ. આપણે જે જોઈએ છીએ તેનાથી તદ્દન વિપરીત અવસ્થા છે. જેને આપણે વિકાસ કહીએ છીએ, એ પતન છે. આ કારણસર જ પૂર્વનું સમગ્ર ચિંતન ત્યાગવાદી થઈ ગયું. પશ્ચિમમાં ભેગું કરવું એ વિકાસ છે, પૂર્વમાં છોડવું એ વિકાસ છે. ઊલટા વૃક્ષની ધારણામાં આ બધી બાબતો સમાવિષ્ટ છે.