(૧૧૧) ‘એ મન, અથવા કહો કે પ્રાણ, જે (આવી રીતે) પ્રસરે-ફેલાઈ છે, તેનું તેવું પ્રસરવું, કંઈ કશાંકના આશ્રય વિના નથી થવા પામતું, મન પોતે, પ્રાણને આશ્રયે પ્રસરે તેમજ સમેટાય છે. તેથી, પહેલી ઉત્ક્રાંતિ (જીવ જવાના પહેલા તબક્કા) વખતે, જ્યારે દેવયાન સડક ઉપર ચાલવાનું હોય છે, ત્યારે, મન તથા તેને અનુસરીને પ્રાણ પણ, પુરીતકા તર નાડીઓ દ્વારા પ્રસરીને, તથા નાડીઓ દ્વારા મસ્તકમાં આવેલા પ્રાણના બ્રહ્મરંધ્ર કહેવાતા દરવાજામાં થઈને બહાર નીકળતા, સૂર્યના કિરણો દ્વારા સૂર્ય તથા દેવલોકમાં દેવોને સૂચના આપતા, (પોતાની પાછળ આવનારા) જીવાત્મા માટે, શરીર તથા ભોગના વિષયોનું આયોજન કરે છે. પછી, જળથી માંડીને પાંચ મહાભૂતોના (જરૂર મુજબના) ભાગો એ ઉપાડે છે. જળનો અર્થ કર્મકાંડ ભાગમાં આપણે ચીકટપણું ને ચંચળતા કર્યો છે. એમ, સર્વ પ્રથમ પંચમહાભૂતોના ભોગમાં લપેટાઈને પ્રાણની સાથે ચાલતું મન, દેવયાનની સડકે કૂચ કરતું, નક્કી થયેલા સમયે, ક્રમે કરીને, ખડમાંકડીની જેમ, દેવલોક પહોંચીને, પાંચ ભૂતોમાંથી ઉપાડેલા પેલા સામાન વડે જ, દ્યુલોકવાળું શરીર રચે છે. (એમ, ખડમાંકડીના આગલા પગની જેમ, જીવાત્માનું મન લંબાઈને, પ્રથમ આગળના તરણાને પકડીને ત્યાં આગલા પગની જમાવટ કરે છે.) અન્ય (સ્થળોએ જવાની) સડકો પરત્વે પણ, એવો જ પ્રકાર બને છે.