આપણે ખુબ સમૃદ્ધ હતા માટે લોકો અહી આવેલા.મુસ્લિમો લુંટવા અને અંગ્રેજો વેપાર કરવા.પણ પછી જોયું કે અહી તો પોપાબાઈ નું રાજ છે એટલે એમની દાનત બગડી.પ્રજા ને મન તો નસીબ માં હશે તેમ થશે.બધા શાશ્વત ની શોધ માં હતા.ભક્તો ને ભક્તિ ની પડી હતી.કોઈ ને ગુલામી દેખાતી નહોતી.આ તો જે લોકો બ્રિટન ભણવા ગયા,બેરિસ્ટર બન્યા,તેમને લાગ્યું કે હવે સ્વતંત્ર બનવું જોઈએ.એ ખયાલ પણ હોમરુલ લીગ નો ડો.એની બેસન્ટે આપ્યો.ખેર એ પહેલા ૧૮૫૭ માં થોડા મરજીવાઓ એ પ્રયત્ન કરેલો,પણ પ્રજા માં જાગૃતિ એટલી નહોતી.બધા ફેઈલ ગયા.ભાઈ એ સમયે કોણ ભણતું હતું?બ્રાહ્મણ સિવાય કોઈ ને વિદ્યા નો અધિકાર હતો?કે થોડો રાજપુત્રો નો હતો.બાકી કોઈ સામાન્ય ક્ષત્રીય પણ ભણી નાં શકતો.આમ પ્રજા તો ક્યાંથી ભણી શકે?આપણી પાસે ફિલોસોફી ખુબ હતી,પણ ઔદ્યોગિક જ્ઞાન નાં હતું.ગરીબી અને ભૂખમરો તો હતો જ નહિ.નેચરલ રીસોર્સીસ તો ખુબ જ હતા.પણ ટેકનોલોજી માં પાછળ હતા.ડીસીપ્લીન નહોતી.એક કીલર ઇન્સ્ટીન્કટ જોઈએ સર્વાઈવલ થવા તે નહોતું.ગુલામ બની શરણે થઇ ને સર્વાઈવ થવું એ કોઈ મહાનતા નથી.