સર હમ્ફ્રી ડેવીએ 1807માં પીગાળેલા ક્ષારાતુ હાઇડ્રોસાઇડમાંથી વીજપ્રવાહ પસાર કરીને પહેલી વખત ક્ષારાતુને છૂટો પાડ્યો હતો. કાયમી ક્ષારાતુ પૃથ્વી પર કુદરતી સ્વરૂપે જોવા મળતું નથી, કારણ કે તે હવામાં ઝડપથી ઓક્સિડેશન પામે છે અને પાણી સાથે તોફાની પ્રતિક્રિયા આપે છે. એટલે તેને પ્રવાહી હાઇડ્રોકાર્બન જેવા નિષ્ક્રિય માધ્યમમાં સંગ્રહ કરવી જોઈએ. મુક્ત ધાતુનો ઉપયોગ કેટલાંક રાસાયણિક રેષા, વિશ્લેષણ અને ગરમીનું ટ્રાન્સફર કરતા સાધનોમાં થાય છે.