તમોગુણ એટલે તમસ માત્ર અંધકારનો પ્રભાવ, બધુ મેલું-મેલું જ શોધવું, મેલી વિદ્યાના ઉપાસક થવું, જે ફ્ળ મેળવવા તે પણ મેલાં જ હોય પછી ભલે તે મેળવનાર તેના ઉપાસકને તે ઉત્તમ ભાસતાં હોય પણ બધુ મેલું-મેલું વિચારવું-જોવું એટલે તમોગુણ.