જ્ઞાતિધર્મના નિષેધ ઘણા કડક હતા. મુખ્ય વર્ણો વચ્ચે રોટીવહેવાર તેમ જ બેટીવહેવારની કડક મનાઈ હતી. ઊંચી ન્યાતવાળાનું નીચી ન્યાતવાળા જમી શકતા પણ ઊલટા વહેવારની બંધી હતી. નાની પેટા ન્યાતો વચ્ચે જમણની છૂટ હતી ત્યાં પણ કન્યાવહેવાર તો નિષિદ્ધ અને સખત દંડને પાત્ર ગણાતો. આમ, જે આર્યજનો એક જ મંદિર ને કથામાં સમાનભાવે મળતા તેમની વચ્ચે નિત્યજીવનમાં ન્યાતવાર લોખંડી દીવાલો જડી દેવામાં આવી હતી. આ અમાનુષી નિષેધનો ભંગ કરનાર ફાવે તેવો વેદાંતી કે ઈશ્વરભક્ત હોય તો યે ‘નાસ્તિક’ ગણાતો અને તેને ન્યાતબહાર અર્થાત્ સારા સમાજની બહાર ધકેલીને ન્યાતના પટેલો સર્વે પર શાસન ચલાવતા.