ગુરુજીનું કેન્સરની બીમારીથી ૧૯૭૩માં મૃત્યુ થયા પછી મધુકર દત્તાત્રય (બાળાસાહેબ) દેવરસ ત્રીજા સરસંઘચાલક બન્યા. સામાન્ય રીતે સરસંઘચાલક આજીવન હોદ્દો ધરાવે,પણ બાળાસાહેબના વખતથી એ પરંપરા બદલાઈ. એમણે ૧૯૭૩થી ૧૯૯૩ સુધીના ગાળામાં સંઘના સુપ્રીમોની જવાબદારી નિભાવી. આ સમયગાળામાં રાજકીય દૃષ્ટિએ સંઘ,જનસંઘ, જનતા પાર્ટી અને ભાજપના પ્રભાવ વિસ્તરણમાં એમણે ભવ્ય યોગદાન કર્યું. ઇમર્જન્સીમાં એમણે વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીને લખેલા પત્રો વિવાદાસ્પદ બન્યા,પણ રાજકીય ક્ષેત્રમાં અછૂત ગણાતા સંઘ-જનસંઘને એમણે મુખ્યધારામાં લાવી દીધો. વર્ષ ૧૯૭૭માં મોરારજી દેસાઈના વડપણ હેઠળ જનતા પાર્ટીની સરકાર બની ત્યારે છેક ૧૯૫૭થી સંસદમાં ચૂંટાતા રહેલા અટલ બિહારી વાજપેયી વિદેશમંત્રી બન્યા. રાજસ્થાનના પ્રચારક રહેલા લાલકૃષ્ણ આડવાણી માહિતી અને પ્રસારણ પ્રધાન બન્યા.બીજા સાથીઓ પણ પ્રધાન બન્યા. કેન્દ્રમાં પહેલીવાર સત્તાનો સ્વાદ ચાખવાનું સંઘનિષ્ઠોને ફાળે આવ્યું. રામજન્મભૂમિ આંદોલન પણ આ જ ગાળામાં ભાજપને લાભ પહોંચાડતું રહ્યું.