પ્રથમના બે મતિ અને શ્રુતજ્ઞાન એ મન તથા ઈન્દ્રિય પર આધારિત હોવાથી પરોક્ષ જ્ઞાન કહેવાય છે અને અવધિ, મનઃપર્યવ તથા કૈવલ્યજ્ઞાન એ મન તથા ઈન્દ્રિયોથી નિરપેક્ષ છે તેથી પ્રત્યક્ષ જ્ઞાન કહેવાય છે.