પછી તે સંસદીય લોકશાહી હોય કે સરમુખત્યારશાહી, પ્રમુખશાહી હોય કે એકાધિકારશાહી, સામ્યવાદી હોય કે સમાજવાદી, એકપક્ષીય હોય કે દ્વિપક્ષીય જેવી વિવિધ પ્રકારની શાસન પદ્ધતિમાં રાજકીય પક્ષો એ પ્રજાતંત્રના ધબકડા હૃદય સમાન છે.