ઉમાશંકર જોશી સાહેબે બહુ સાચું કહ્યું હતું : ‘એ તે કેવો ગુજરાતી જે હો કેવળ ગુજરાતી?’ કવિ સિતાંશુ યશશ્ચંદ્રને જે સરસ્વતી સન્માન મળ્યું છે એનો હરખ કરીએ. ‘વખાર’ કાવ્ય શાંતિથી વાંચો. સરકારી ફાઇલો ક્યાં પડી છે? વખારમાં. કમિશનોના રિપોર્ટ ક્યાં છે? વખારમાં. ભૂતકાળ એ વખાર જ છે. સરકારે વખાર તો વસ્તીની વચોવચ કોઈકે ઊભી કરી દીધી છે. સરકારી સાહેબનો એને ટેકો છે, પણ એ વખાર વસ્તીમાં રોગચાળો ફેલાવે છે એની ફરિયાદ લોકો કરે છે. સરકારી સાહેબ લોકોમાંથી 5-7ને વખારમાં નોકરી આપવાની લાલચ આપે છે, પણ કવિતાને અંતે તો લોકો પોતે જ એ વખારનાં તાળાં તોડી નાખે છે અને રોગચાળો ફેલાવતી ચીજોને ફેંકી દે છે અને સારી વસ્તુઓને ઉપયોગમાં લઈ લે છે. સરકારી સાહેબ જોતા જ રહી જાય છે. એ વખારમાંથી એક કાંડા ઘડિયાળ નીકળે છે. જેને લોકો એક બાળકના કાંડે બાંધીને સરકારી સાહેબને કહે છે, ‘હવેથી આ બાળક પોતાનો સમય પોતે જ જોઈ લેશે.’ અહીં મને સોલ્ઝેનિત્શીનનું એક વાક્ય યાદ આવી જાય છે કે રસ્તા ઉપર જતા સરકારી એરો જોવા મળે છે કે આ જગ્યાએ જવું નહીં. એરોની એ લીટી બહુ તોછડી લીટી છે. કવિ એ તોછડી લીટીને તોડીને કોઈ નવી જ સૃષ્ટિમાં સહૃદયોને લઈ જાય છે. કેટલી બધી વખારો વચ્ચે પ્રજા જીવતી હોય છે.