સ્વરાજ્ય ૧૫મી ઑગષ્ટ ૧૯૪૭ને દિવસે મળ્યું. મહાત્મા ગાંધી ૧૯૪૮ ના જાન્યુઆરી માસના અંતમાં અંત પામ્યા. સ્વરાજ્યને દિવસે મહાત્મા ગાંધી રમખાણકારોની વચ્ચે શાંતિ સ્થાપવામાં વ્યસ્ત હતા. રમખાણો જુદી જુદી જગ્યાએ ચાલુ રહેલા. ગૃહખાતું સંભાળવા માટે વલ્લભભાઈ પટેલ જ યોગ્ય હતા. નહેરુ પાસે જો ગૃહખાતું હોત તો દેશના અનેક વિભાજન થયા હોત અને ફક્ત જુનાગઢ, પાલનપુર કે હૈદ્રાબાદ જ નહીં પણ અનેક બીજા રાજ્યોના પ્રશ્નો અને સમસ્યાઓ સર્જાઇ હોત. આ વાતનો ખ્યાલ નહેરુએ હાથ લીધેલી કાશ્મિર સમસ્યા ઉપરથી આવી શકે છે. ૧૫મી ઑગષ્ટ ૧૯૪૭થી ૧૯૫૧ સુધી નો સમય કે જ્યાં બોર્ડરો ખુલ્લી રાખવામાં આવી હતી, તે સમય ગાળા માટે ગૃહખાતું જ મહત્વનું હતું. અને તે વલ્લભભાઈ પટેલને આપવામાં આવ્યું તે બરાબર જ હતું. અને દેશના હિતમાં હતું એ વાત ગાંધીજી જોઈ શકેલા હતા.