એ સીધો પોતાના ઓરડામાં આવી ગયો. સમય જાણે કે એને ધક્કો મારીને આઠ વર્ષ પાછળ દોડી ગયો. લાકડાના પલંગ ઉપર આસમાની રંગની ભાતીગળ ચાદર. પલંગની તદ્દન બાજુમાં પુસ્તકોથી ભરેલું કાળું સીસમનું કબાટ, બારીની તદ્દન નજીક ગોઠવેલું એનું મોટું રાઈટિંગ ટેબલ, એની ઉપર ફૂલદાની અને ફૂલદાનીમાં તેનાં પ્રિય રજનીગંધાનાં ફૂલ. ઓરડાના બીજા ખૂણે તેની આરામખુરશી અને એની બાજુમાં જ વાંસનું ડસ્ટબિન. બધુંય એમનું એમ જ. કોઈ ફેરફાર નહીં. આશુતોષે ખૂણામાં પોતાની બૅગ મૂકી અને ધબ દઈને પલંગ ઉપર બેસી પડ્યો. થોડી વાર પછી ધનીબહેન ચા લઈને આવ્યાં ત્યારે બારણા પાસે જ ઠરી ગયાં. આશુતોષને મોઢું ઢાંકીને ધ્રુસકે ને ધ્રુસકે રડતો જોઈ બારણા પાસેથી જ હળવા પગે પાછાં ફરી ગયાં. મોડી રાત્રે ધીમેથી આશુતોષ માના રૂમમાં દાખલ થયો. ઝીણા લૅમ્પના મંદ પ્રકાશમાં મા સામે પલંગ પર જ સૂતી હતી. આશુતોષ માની સામે જોઈ રહ્યો. સમયનું ચક્ર ફરી એક વાર આઠ વર્ષ પાછળ ફરી ગયું. કશુંય બદલાયું ન હતું. એ જ ખાદીની સાડી, એ જ કોણી સુધીની બાંયવાળું બંધ ગળાનું ખાદીનું સફેદ બ્લાઉઝ, હાથમાં સોનાની બે બંગડી, કાનમાં ઝીણી બુટ્ટી, કપાળ પર લાલ મોટો ચાંલ્લો અને પ્રેમાળ શાંત મુખાકૃતિ – બધુંય એનું એ જ હતું પણ તોય જાણે કશુંક ખૂટ્યું હતું. માનું વદન મ્લાન લાગતું હતું. તે થોડી વાર ત્યાં જ ઊભો રહ્યો. અચાનક જ માએ આંખો ખોલી અને બાજુમાં લટકતી સ્વિચ દાબી. ઓરડામાં ફરી વળેલા પ્રકાશે મા-દીકરા વચ્ચેના અંતરને ભરી દીધું.