જો આત્મવિશ્ર્વાસ નહીં હોય તો ગમે તેટલી મહેનત કરો. વર્ગખંડમાં બેસતા હોઈએ ત્યારે તો કયો જવાબ કયા પાને છે એ પણ યાદ હોય છે, પરંતુ પરીક્ષા વખતે અચાનક બધું ભુલાઈ જાય છે. હું બાળપણમાં સ્વામી વિવેકાનંદને વાંચતો હતો. તે કહેતા, અહ્મ બ્રહ્માસ્મિ એટલે કે ક્યારેય ખુદને ઓછા ન મૂલવશો, તે સમયે ૩૩ કરોડ દેવી-દેવતાઓની ચર્ચા થતી, તે કહેતા ૩૩ કરોડ દેવી-દેવતા તમારા પર કૃપા વરસાવી પણ દે, પરંતુ જો તમારામાં આત્મવિશ્ર્વાસ જ નહીં હોય, તો તે દેવી-દેવતાઓ પણ કંઈ જ નહીં કરી શકે. આત્મવિશ્ર્વાસ કેળવો અને તે લાંબા-લાંબા ભાષણોથી નથી આવતો. આપણે ખુદની કસોટી કરવાની આદત પાડવી જોઈએ.