વર્ષ ૨૦૧૪ની લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન ગુજરાતના તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ગુજરાતમાં બૌદ્ધ સર્કિટ બનાવવાની જાહેરાત કરેલી તે વાત આજે રાજ્યના પુરાતત્ત્વ વિભાગને યાદ હશે કે કેમ તે સવાલ છે. છતાં આ બાબતને હાલ પૂરતી બાજુ પર મુકીને એટલું જરૃર કરી શકાય કે, ઐતિહાસિક સ્મારકોની જાળવણી અને સંવર્ધન બાબતે આપણે પહેલેથી આળસુ અને બેદરકાર પ્રજા છીએ. આ બાબત ઉચ્ચ સરકારી અધિકારીઓથી લઈને સામાન્ય નાગરિકો સુધી સૌ કોઈને એકસરખી લાગુ પડે છે. તેની ખરાઈ કરવા માટે વળી બહુ દૂર જવાની જરૃર નથી. તમારી નજીકમાં આવેલા કોઈ ઐતિહાસિક સ્મારક કે ઇમારતની મુલાકાત લઈ જુઓ. ત્યાંની દીવાલો પર પ્રેમીપંખીડાઓએ અમર થઈ જવા લખેલાં જોડિયાં નામો, દીવાલો પર ઠેર-ઠેર કોતરાયેલાં દિલને વીંધીને નીકળતાં તીર, પ્રેમનો એકરાર કરતાં વાક્યો આ બધું વગર કહ્યે આપણી કુટેવોનાં દર્શન કરાવી દેશે. હવે તો આવાં સ્થાપત્યોના અંધારિયા ખૂણામાં કોન્ડોમનું પેકેટ, લઘુશંકાના રેલા, નાસ્તાના ખાલી પેકેટ્સ અને ગેરકાયદે બાંધેલું એકાદ મંદિર પણ મળી આવે છે. આવી વરવી વાસ્તવિકતા વચ્ચે અહીં સૌરાષ્ટ્રના એક આખા પટ્ટામાં બૌદ્ધ સ્થાપત્યો ખતમ થઈ રહ્યાની વાત લઈને આવ્યા છીએ. એ કેટલી અપીલ કરશે એ તો ખ્યાલ નથી, પણ પત્રકારત્વની જવાબદારી સમજીને વાસ્તવિકતા રજૂ કરીએ છીએ.