ઇમર્જન્સીમાં ઇન્દિરા ગાંધીએ વીસ સૂત્રો અને સંજય ગાંધીનાં પાંચ સૂત્રનો કાર્યક્રમ હતો અને સ્કૂલો – કોલેજોમાં વિદ્યાર્થીઓ યાદ રાખતા હતા – ગોખતા હતા! નવી દિલ્હીમાં અફવા હતી કે છોકરાઓને નસબંધી માટે પકડી જશે – શાળાઓએ તે દિવસે રજા પાડી! વૃક્ષ ઉગાડો, સ્વચ્છતા રાખો… આજે પણ આ કાર્યક્રમ છે. બેટી બચાવો, પઢાઓ છે. મિડિયા ઉપર આજે સેન્સરશિપ નથી. કેટલીક ચેનલો અને અખબારો મારી-મચડીને નકારાત્મક પ્રચારાત્મક અહેવાલો આપે છે – જે ઇમર્જન્સીમાં શક્ય જ નહોતું. ઇમર્જન્સીમાં રેડિયો ઉપર કાંદા-બટાટાના ભાવ આવે. બજારમાં જવાબ મળેઃ રેડિયો પાસે જઈને ખરીદી કરો… પ્રેસ સેન્સરશિપ આવી. દરેક અખબારમાં સરકારી અધિકારી બેસે. દરેક પાનાં તપાસે – વિરોધમાં કંઈ લખાણ હોય નહિ તો જ છાપી શકાય. જન્મભૂમિ ઉપર વિશેષ નજર હતી. દૂરદર્શન અને રેડિયો ઉપર રન-વે સમાચાર આવે. યુથ કોંગ્રેસના એક કાર્યક્રમ માટે કિશોર કુમાર ગયા નહિ ત્યારે એમનાં ગીતો પર પ્રતિબંધ મૂકી દેવાયો. ફિલ્મ આંધી ઉપર બંધી ફરમાવાઈ. કોઈ પત્રકાર – અખબારની હિંમત નહોતી. હરિયાણાના જેલવાસમાં મોરારજીભાઈને સૂકા-મેવા મળે છે એવા બંસી લાલના પ્રચારને મોરારજીભાઈનાં પુત્રવધૂએ રદિયો આપ્યો તે સમાચાર માત્ર જન્મભૂમિમાં પ્રસિદ્ધ થયા! ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના રામનાથ ગોએન્કા, સ્ટેટ્સમેનના સી. આર. ઈરાની અને હિંમત મેગેઝિનના રાજમોહન ગાંધીની હિંમતને સલામ! આ ગાળામાં બીબીસીના સમાચાર પર ભરોસો હતો. સંજય ગાંધી બિનસત્તાવાર સત્તાધીશ હતા અને એમના આદેશથી 1,10,00,000 લોકોની નસબંધી થઈ હતી અને દિલ્હીમાં સાત લાખ ઝૂંપડપટ્ટી નાબૂદ થઈ હતી. 1977ની ચૂંટણીમાં ઉત્તર ભારતમાં કોંગ્રેસ સાફ થઈ ગઈ તે માટે આ મુખ્ય કારણ મનાય છે.