ચંદ્રગુપ્ત નામના યુવાનમાં ભારતના સૌપ્રથમ સમ્રાટ બનવાની શક્તિઓ પડેલી છે, એવું ચાણક્ય નામનો શિક્ષક જ કહી શકે અને ધનનંદ જેવા લોખંડી શાસક સામે એક છોકરડા જેવા લાગતા યુવાનના સહારે એ જંગ માંડે અને પોતાના પ્રચંડ મનોબળ અને પુરુષાર્થથી એ વસ્તુને સાકાર કરી શકે. એ ઘટના જ કેટલી ભવ્ય છે! મોહનદાસ નામના બેરિસ્ટરને પોલોક નામનો અંગ્રેજ મિત્ર એક નાનકડું પુસ્તક ટ્રેનની મુસાફરીમાં ટાઇમપાસ કરવા આપે છે. એનું નામ છે ‘અન ટુ ધીસ લાસ્ટ’ અને લેખક જ્હોન રસ્કિન. દક્ષિણ આફ્રિકામાં ટ્રેનની એકાકી મુસાફરી દરમિયાન આ પુસ્તકનું વાંચન મોહનદાસને મહાત્મા બનાવનાર મહત્ત્વનું સીમાચિહ્ન બની જાય છે. આ પુસ્તકની તીવ્ર અસર હેઠળ જ ‘સર્વોદય’ની સમગ્ર વિચારધારા આવી અને ગાંધીને દરિદ્રનારાયણની સેવાનો રાહ મળ્યો.