શરીરનો વ્‍યવહાર દશ ઇન્દ્રિયો અને મનની ઉપર આધાર રાખે છે. દશ ઇન્દ્રિયોમાં પાંચ કર્મેન્દ્રિય છે ને પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રિય. પાંચ કર્મેન્દ્રિય તે હાથ, પગ, મોં, જનનેન્દ્રિય અને ગુદા. જ્ઞાનેન્દ્રિય તે સ્‍પર્શ કરનારી ત્‍વચા, જોનારી આંખ, સાંભળનારા કાન, વાસ ઓળખનારુ નાક, અને સ્‍વાદ કે રસ ઓળખનારી જીભ. મન વડે આપણે વિચાર કરીએ છીએ. કોઇ મનને અગિયારમી ઇન્દ્રિય તરીકે ઓળખાવે છે. આ ઇન્દ્રિયોના વ્‍યવહાર સંપૂર્ણ ચાલતો હોય ત્‍યારે મનુષ્‍ય આરોગ્‍ય ભોગવે છે એમ કહેવાય. એવું આરોગ્‍ય કોઇકને જ સાંપડતું જોવામાં આવે છે. શરીરની અંદર રહેલા વિભાગો આપણને આશ્ર્ચર્યચકિત કરે છે. શરીર જગતનો એક નાનકડો પણ આબાદ નમૂનો છે. જે તેમાં નથી તે જગતમાં નથી. જે જગતમાં છે તે શરીરમાં છે. તેથી यथा पिन्डे ब्रह्मान्डे મહાવાકય નીકળ્યું છે. એટલે જો આપણે શરીરને પૂર્ણ રીતે ઓળખી શકીએ તો જગતને ઓળખીએ છીએ એમ કહેવાય . પણ એવી ઓળખ દાકતરો, વૈદ્યો, હકીમો સુધ્‍ધાં નથી પામી શકયાં, તો આપણે સામાન્‍ય પ્રાણી કયાંથી જ પામીએ હજુ લગી કોઇ હથિયાર નથી શોધાયું કે જે મનને ઓળખે. તજજ્ઞો શરીરની અંદર ને બહાર જે ક્રિયાઓ કેમ ચાલે છે એ બતાવી નથી શકયા. મોત શા સારુ આવે છે એ કોણે જાણ્યુ? કયારે આવશે એ કોણ કહી શકયું છે ? અર્થાત્ મનુષ્‍યે ઘણું વાંચ્‍યું, વિચાર્યું, અનુભવ્‍યું, પણ પરિણામે તેને પોતાના અલ્‍પજ્ઞાનનું જ વધારે ભાન થયું છે.