માણસ માટે સૌથી મહત્ત્વનો સવાલ માણસમાં અને માણસાઈમાં માનવાનો છે. છેવટે આપણે જેને ધર્મનું નામ આપીએ છીએ એ બધા જ નિયમો તો મનુષ્યના જીવનની રક્ષા માટેના, તેના વિકાસ માટેના અને તેના જીવનની સાર્થકતા માટેના છે. આજે પર્યાવરણવાદીઓ કહે છે કે વૃક્ષોની રક્ષા કરો, ભૂમિની રક્ષા કરો, ઊર્જાના સ્ત્રોતોની રક્ષા કરો, ઊર્જાને દૂષિત ન કરો, પૃથ્વીના વાતાવરણને દૂષિત ન કરો, હવા-પાણીને દૂષિત ન કરો, સ્વચ્છતા રાખો, જીવન પ્રત્યે આદર કેળવો, સહિષ્ણુતા કેળવો, ઉદારતાથી વર્તો, હૃદયમાં દયાભાવ રાખો, હિંસા ન કરો – બધું કોના માટે છે? જે આ ધર્મની રક્ષા કરે છે તેની રક્ષા ‘ધર્મ’ કરે છે. ઈશ્વરને વચ્ચે રાખ્યા વગર પણ આ વાત કોઈ પણ સમજી શકે છે. આસ્તિક અને નાસ્તિક બેમાંથી કોઈ તેનો વિરોધ કરી નહીં શકે, કેમ કે પૃથ્વી ઉપર મનુષ્યે રહેવું હોય, જીવવું હોય, શાંતિથી-સુખેથી રહેવું હોય, જીવનને માણવું હોય, કાંઈક પરાક્રમ પણ કરી બતાવવું હોય, મનુષ્યજીવનને સાર્થક કરવું હોય તો આ બધું લક્ષમાં લેવું જરૃરી છે. નહીંતર પૃથ્વી ઉપર હિંસા, અત્યાચારો અને જીવનનો નાશ કરે તેવાં બળોની જ બોલબાલા જોવા મળે. આજે દુનિયાભરની સરકારો પર્યાવરણની રક્ષાની હિમાયત જ નહીં, આગ્રહ કરે છે. માનવજાતના સંહારનાં શસ્ત્રોના નિષેધની વાત કરે છે, કોઈ પણ સ્વરૃપના ત્રાસવાદનો વિરોધ કરે છે, માનવહક્કોની વાત કરે છે – શું કામ ભલા? આ તો માણસના ભવિષ્યની અને સંસ્કૃતિના ભવિષ્યની રક્ષાની જ વાત છે. તમને ઈશ્વરની જરૃર ન લાગે તો ઈશ્વરને વચ્ચે ન લાવો, પણ માણસ અને માનવતાને તો તમારે આખી વિચારણાના કેન્દ્રમાં રાખ્યા વિના છૂટકો નથી.