ટૂંકમાં ભોજન કર્યા પછી જો શરીરના દોષો વધે અને એનો યોગ્ય નિકાલ ન થતાં રોગજન્ય સ્થિતિ સર્જાય તો વિરુદ્ધ આહાર થયો કહેવાય.