ચેતન-બ્રહ્મમાં પંચ-ભૂતાદિ જડતાનો ઉદય થયો છે અને અહંકાર-આદિ જડ-પદાર્થોમાં આત્મ-પણાના અભિમાનને લીધે ચેતનનો ઉદય થયો છે.