નિત્સે કહે છે કે મેં જિંદગીમાં ઘણીબધી પીડાઓ ભોગવી છે, પણ તેથી કરીને હું જિંદગીની વિરુદ્ધ કોઈ જુબાની નહીં આપું! નિત્સે ખરેખર નાસ્તિક હતો? ‘ઈશ્વર મરી ગયો છે’ એવું કહેનારો નિત્સે ‘નાસ્તિક’ જ કહેવાય ને? પણ એનાં લખાણોમાં તેનો વિશેષ રોષ તો ધર્મના નામે ચાલતી ચુસ્ત સંસ્થાઓ અને સંપ્રદાયો સામે છે. તે માણસમાં માને છે અને તે માને છે કે, ‘અનંત પુનરાવર્તન’ ચાલ્યા કરે છે. ‘અનંત પુનરાવર્તન’નો ખ્યાલ મૂળ તો જર્મન કવિ હેનરીક હેઇને રજૂ કરેલો છે. નિત્સેને તે ગમી ગયો હોય તેવું લાગે છે. હેઇને એવું કહેલું છે કે ‘સમય અનંત છે અને સમયમાં આકાર લેતી બધી ચીજો અને નક્કર પદાર્થો મુકરર નિશ્ચિત છે. આ બધી ચીજો – નક્કર આકૃતિઓ નાના-નાના ટુકડામાં, અણુઓમાં વિસર્જન પામે, પણ તેની જે કોઈ સંખ્યા હોય તે સંખ્યા મુકરર રહે છે. ગમે તેટલો લાંબો સમય વીતે, પુનરાવર્તનની અનંત લીલામાં આ બધાનું પુનરાવર્તન થાય છે! અગાઉ હસ્તીમાં હોય તે બધું જ પુનઃ હસ્તી પામે છે. આ પૃથ્વી ઉપર અગાઉ જે હસ્તી ધરાવતા હતા તે બધા ફરી મળવાના, એકબીજાને આકર્ષવાના કે એકબીજાને તિરસ્કારવાના, ફરી ચુંબન કરવાના, ફરી એકબીજાને ભોગવવાના!’ નિત્સેનો ખ્યાલ હેઇનના વિચાર સાથે ખૂબ મળતો આવે છે. જોકે નિત્સેએ હેઇનના ખ્યાલની માત્ર નકલ જ કરી છે એમ ન કહેવાય.