પરંતુ તેની વિરુધ્ધ, ઘાટા બાજુ છે, જે ચેતનાના મનોવૈજ્ઞાનિક અસ્થિરકરણમાં (ઉદાહરણ તરીકે, યુરોપ, અમેરિકા અને ઑસ્ટ્રેલિયાના સૌથી સમૃદ્ધ દેશોમાં ડિપ્રેસિવ અને આત્મહત્યાના અત્યંત ઊંચા સ્તર), હાયપરટ્રોફાઇડ બુદ્ધિવાદ, આધ્યાત્મિક ઘટકની અછત પર્સનાલિટી, ગ્રાહક સંબંધોનો વિકાસ, અને વ્યાપક અર્થમાં - આક્રમક સાંસ્કૃતિક અને આર્થિક વિસ્તરણમાં અને પ્રકૃતિ અને વાતાવરણ પ્રત્યે એક ક્રૂર વલણ.