વસિષ્ઠ ‘અયોનિજ’ ગણાય છે એટલે કે સ્ત્રીની યોનિ વિના જન્મેલા. તેમને વિષે વેદમાં જે વાર્તા છે તેનો સાર નીચે જણાવ્યો છે.