આ જ વાતને હું આજના પ્રશ્ન સાથે મૂકું છું. એ પ્રશ્ન દ્રૌપદીના વસ્ત્રાહરણ વિશેનો છે. દ્રૌપદીનું વસ્ત્રાહરણ થયું, પછી કૃષ્ણભગવાને જે ચીર પૂર્યાં તેવું કદી થાય ? તેનો અર્થ શું ? એવો એક પ્રશ્ન પૂછવો છે. મિત્રો, મહાભારતમાં આ પ્રસંગ એ ક્ષેપક છે, એટલે કે મૂળ મહાભારતમાં નથી, એ પાછળથી ઉમેરાયો છે, પણ બહુ પ્રસિદ્ધ છે. જેમ ભાગવતમાં રાધાનું પાત્ર જ નથી, ગોપીઓ છે. રાધા પાછળથી આવે છે, છતાં સરસ અને ઉચિત છે, તેમ આ પ્રસંગ પણ બહુ પ્રસિદ્ધ છે અને જુદીજુદી ભૂમિકાએથી એને મૂલવી શકાય તેવો સક્ષમ છે. હું એવું સમજું છું કે દ્રૌપદીનું પાત્ર બહુ જ જાજરમાન અને ગૌરવપૂર્ણ છે, છતાં પોતાના રૂપ વિશે, પોતાની શક્તિ વિશે એ સભાન છે – કંઈક અંશે અભિમાન પણ કહી શકાય. અને પાત્રતાવાળાં માણસોને પોતાની શક્તિ વિશે ખ્યાલ તો હોય જ ને ! ભલે નમ્રતા હોય તોયે આ સભાનતા સાથે જ માણસ ઘણુંબધું અશક્ય લાગતું કામ પણ કરી શકે છે. પણ એ કરતાં-કરતાં જ્યારે પરાકાષ્ઠાએ પહોંચે છે ત્યારે એક અનુભવ તેને એવો થાય છે કે કશું જ આપણા હાથમાં નથી એવું જ્ઞાન તેને થઈ જાય. હિન્દુસ્તાન-પાકિસ્તાનના ભાગલા પડ્યા, કોમી રમખાણો થયાં ત્યારે ગાંધીજીની આવી જ દશા હતી. કૃષ્ણના જીવનમાં યાદવાસ્થળી થઈ જ, તેમ દ્રૌપદીનાં વસ્ત્રો ખેંચાયાં જ.