(૧૧) કુંભ રાશિ – પુરુષ જાતિ, રક્ત-શ્યામ વર્ણના, શૂદ્રવર્ણ અને પશ્વિમી દિશાની અધિષ્ઠાત્રી છે. સ્થિર અને વાયુતત્ત્વવાળી આ રાશિ મધ્યમ સંતતિવાળી હોય છે. આ રાશિના જાતકો ગૂઢ અને ગંભીર વિચારના, તત્ત્વજ્ઞાની અને જીવનના સ્વતંત્ર અભિગમવાળા હોય છે. શાન્ત, સાત્ત્વિક, ધાર્મિક અને નાવીન્યના પ્રેમી આ રાશિના જાતકો હોય છે. આ રાશિ દ્વારા પેટનાં અવયવોનો વિચાર થાય છે. વકીલો, પ્રોફેસરો, વિધુત વ્યાપારીઓ, આવિષ્કારકો, ધીરધાર કરનાર અને મૂડીપતિઓનો આ રાશિમાં સમાવેશ થાય છે.