ઈતિહાસ કોઈની શરમ નથી રાખતો. ભાગલાનાં બીજ સૌ પ્રથમ કોણે વાવ્યાં ? કેટલાક ગાંધીજનો એ માટે વીર સાવરકરનો દોષ કાઢે છે, પરંતુ હકીકત જરા જુદી છે. હકીકત એ છે કે ભાગલાનાં બીજ ગાંધીજીના જન્મ પહેલા વવાઈ ચૂક્યાં હતાં. એ કાર્ય સર સૈયદ અહમદ ખાનને હાથે થયું હતું. એમનો જન્મ દિલ્હીમાં ૧૭મી ઓક્ટોબર, ૧૮૧૭માં થયો હતો. એમણે મુસ્લિમ સમાજના નવનિર્માણ માટે જે પ્રયત્નો કર્યા તેને ‘અલીગઢ ચળવળ’ કહે છે. તેઓ ગાંધીજીની જન્મસાલ (૧૮૬૮)માં ઈંગ્લેન્ડ ગયા. એમની સાથે એનો દીકરો સૈયદ મહમૂદ પણ હતો. ૨૪મી મે, ૧૮૭૪ના દિવસે એમણે અલીગઢમાં હાઈસ્કૂલની સ્થાપના કરી હતી. સન ૧૮૭૭માં હાઈસ્કૂલમાંથી કોલેજ બની. મુસ્લિમોને આધુનિક શિક્ષણ પ્રાપ્ત થાય તે માટે સર સૈયદે કરેલું પ્રદાન અમૂલ્ય અને ઐતિહાસિક હતું.