(૧) તમે જે ટૂર કંપનીમાં પ્રવાસ કરી રહયા છો તે કોઇ નામાંકિત ટૂર ઓપરેટર એસોસીએશનની (TAG)સભ્‍ય છે કે નહિ તે પણ પ્રવાસીએ ધ્‍યાન રાખવું જોઇએ. (ર) છેલ્લા કેટલા વર્ષથી ટૂર કંપની ચલાવે છે તેની અચૂક જાણકારી મેળવો. (૩) તેની ઓફીસ પોતાની છે કે ભાડાની ?? પોતાની ઓફીસ છે તેમ જણાવે તો તેનો દસ્‍તાવેજ ચેક કરો, તેમજ તેના કંપનીના રજીસ્‍ટ્રેશનની પણ તપાસ કરો. (૪) કેટલા પાર્ટનરો ભેગા થઇને ટ્રાવેલ કંપની ચલાવે છે તેની જાણકારી અચુક મેળવો તેમજ બ્રોશરમાં જેટલી પણ બ્રાન્‍ચના સરનામા લખેલા છે તે ઓફીસ તેની પોતાની છે કે કોઇને બુકીંગ માટે ફ્રેન્‍ચાઇઝી આપેલ છે તેમજ તેમના પાર્ટનરશીપ ડીડની પણ તપાસ કરો. (પ) અમુક લેભાગુ ટૂર ઓપરેટરો ખોટા આંકડાની માયાજાળ રચીને પ્રવાસીઓને ભરમાવીને સૌથી સસ્‍તા પ્રવાસની ગેરંટી આપીને મુર્ખ બનાવે છે. જેનાથી પ્રવાસીઓને નુકશાન તેમજ માનસિક હેરાનગતી થાય છે અને જેન્‍યુઇન ટ્રાવેલ એજન્‍ટોની વિશ્વસનીયતા ઉપર પ્રશ્નાર્થ ઉભો થાય છે.( દા.ત.) દુબઇ પ્રવાસમાં જયારે ચાર-પાંચ જેન્‍યુઇન અને નામાંકિત ટૂર ઓપરેટરોને પ્રવાસ કિંમત આશરે રૂા. પપ,૦૦૦ ની વચ્‍ચે ચાલતી હોય તો રાતોરાત શરૂ થયેલ લેભાગુ ટૂર કંપની પ્રવાસીને આ પેકેજ રૂા. ૪૦,૦૦૦ માં કેવી રીતે આપી શકે? તે પ્રવાસીએ પણ વિચારવું જોઇએ, કારણ કે તેના માટે વકરો તેટલો નફો જ છે.) તેથી પ્રવાસી પ્રવાસન સ્‍થળને બદલે પોલીસ સ્‍ટેશને ધક્કા ખાય છે. (૬) ટૂર ઓપરેરટરના ઘરનું સરનામું અને ઘરનો ફોન ઇમરજન્‍સી માટે અચૂક મેળવીને રાખવો. (૭) તેની ઓફીસનું ગુમાસ્‍તાધારા સર્ટીફીકેટ તેમજ જીએસટી રજીસ્‍ટ્રેશન સર્ટીફીકેટ તપાસો. (૮) જે પ્રવાસ કિંમત તેમણે જણાવેલ છે તેમાં કેટલી રાત્રીના રહેવા માટે કેટલા રૂપીયાનો અંદાજીત ખર્ચ કરશે તેની વિગતો પુછો એટલે તમારા રૂમનું-હોટલનું સ્‍ટેટસ ખબર પડી જશે. તેમજ તે પ્રવાસ કિંમત જણાવેલ છે તેમાં કયુ વાહન આવશે તેનો અંદાજીત ખર્ચ પુછો તેમજ ભોજનની સગવડો અને મેનુ કયા પ્રકારનું છે તેનો અંદાજીત ખર્ચ ગણી જુઓ. (૯) ભરેલા પૈસાની પહોંચ ઉપર તેનું સરનામુ લખેલ છે તે ચેક કરો. જીએસટી બચાવવાની લાલચમાં રોકડા કે પર્સનલ નામના ચેક આપવા નહી. શકય હોય ત્‍યાં સુધી રોકડા રૂપીયા ભરવાના બદલે જે તે કંપનીના નામનો એકાઉન્‍ટ-પે બેંકનો ચેક આપવો. (૧૦) અમુક લેભાગુ ટૂર ઓપરેટરો પ્રવાસીઓને સસ્‍તી એર ટીકીટ અને સસ્‍તા પેકેજની લાલચ આપી પ્રવાસમાં મોકલે છે. પરંતુ પ્રવાસી જયારે એરપોર્ટ કે સ્‍ટેશને જાય છે ત્‍યાર બાદ જ તેમને ખબર પડે છે કે તેમને આપેલી ટીકીટ ડુપ્‍લીકેટ છે અને પ્રવાસી મજબુરીમાં વધારે કિંમત ચુકવે છે. (૧૧) આવી જ રીતે કોઇ પણ સ્‍થળે જયારે પણ પ્રવાસ મેળાનું આયોજન થતું હોય છે ત્‍યારે ટૂરીઝમ સાથે જેમને સ્‍નાન સુતકનો સંબંધ પણ ન હોય અને પોતાની ઓફીસ, હોટલ કે વાહનનું ટાયર પણ ન હોય તેવી અમુક લેભાગુ અને ટોપીબાજ અને સારી પર્સનાલીટી અને આંજી નાખે તેવી વાકછટા ધરાવનાર વ્‍યકિતઓ તેમાં દેશ વિદેશમાંથી શુટ-બુટ અને ટાઇ પહેરીને પ્રવાસ મેળામાં ભાગ લેતા હોય છે અને પ્રવાસીઓનું ટોકન લઇ રફુચક્કર થઇ જતા હોય છે. (૧ર) પ્રવાસમાં જતા પહેલા તમને ઓફર કરવામાં આવેલા પેકેજની અંદર સમાવેશ કરેલી દરેક સગવડની સંપુર્ણ વિગત લેખીતમાં લેવી તેમજ પ્રવાસ દરમ્‍યાન જે સગવડની કિંમત ડાયરેકટ ચુકવવાની છે તેની સંપુર્ણ માહીતી મેળવી લેવી. (૧૩) માત્ર લેપટોપ અને મોબાઇલ લઇ ફરતી દુકાન ચલાવતા ટોપીબાજ ટૂર ઓપરેટરોથી હંમેશા સાવધ રહો.