બાય ધ વે, લોકો બચત શા માટે કરે છે? સૌથી મોટાં બે કારણો છે. એક તો જાતી જિંદગીએ કોઇ પાસે હાથ ન લંબાવવો પડે અને બીજું કારણ એ કે માનો કે પરિવારમાં કોઇ બીમારી આવી જાય તો વાંધો ન આવે. એ સિવાય પણ પેરેન્ટ્સ છોકરાંવના સ્ટડી અને મેરેજ માટે મા-બાપ બચત કરતાં હોય છે. બચત માટે લોકોને હજુ પણ બેંક ઉપર અને તેમાં પણ ફિક્સ ડિપોઝિટ પર વધુ ભરોસો છે. 56.2 ટકા લોકો બેંકમાં જ બચત રાખે છે. 9.5 ટકા રિયલ એસ્ટેટમાં, 6.3 ટકા લોકો ઇન્સ્યુરન્સમાં, 3.8 ટકા લોકો ગોલ્ડમાં અને 2.1 ટકા લોકો અન્ય રીતે બચત કરે છે. 20.7 ટકા લોકોએ બચત ક્યાં કરે છે એનો જવાબ આપવાની ના પાડી હતી. એચએસબીસીએ 16 દેશોમાં 16000 લોકો ઉપર બચત અંગે સર્વે કર્યો હતો. તેમાં એવું બહાર આવ્યું હતું કે દુનિયામાં 33 ટકા લોકો બચત કરે છે. ભારતમાં બચતનું પ્રમાણ ઘટતું જાય છે. અલબત, મોટાભાગના લોકો એ વાત તો સ્વીકારે જ છે કે બચત કરવી જોઇએ. બધાને બચત કરવીયે છે, પણ મેળ તો પડવો જોઇએ ને! સલાહ તો એવી આપવામાં આવે છે કે દરેક વ્યક્તિએ પોતાની ઇન્કમના ઓછામાં ઓછા 15થી 20 ટકા રકમ બચાવવી જોઇએ. બચત કરવી દિવસે ને દિવસે અઘરી થતી જાય છે એ સાચું પણ દુનિયાનો દરેક ડાહ્યો માણસ છેલ્લે તો એમ જ કહે છે કે તમારી આવકનું પ્લાનિંગ કરો એમાં બચતને પણ ગણી લો. જરૂર પડ્યે કોઇની લાચારી કરવી પડે એના કરતાં ખર્ચ ઉપર થોડોક કંટ્રોલ રાખવો સારો. એનો રસ્તો એ પણ છે કે કોઇપણ ચીજ ખરીદતા પહેલાં એટલું જ વિચારો કે આ ખરીદ્યા વગર ચાલે એમ નથી? જરૂર હોય એટલું અને જરૂરી હોય એ જ ખરીદો. બચત એક માનસિક રાહત આપતી રહે છે કે ભવિષ્યમાં કોઇ કપરા સંજોગો આવશે તો વાંધો નહીં આવે.