કાન હંમેશાં મધુર શ્રવણ કરવા લલચાય છે. ચક્ષુ હંમેશાં સુંદર પદાર્થો પ્રત્યે આકર્ષાય છે. નાસિકા સુગંધિત દ્રવ્યોથી પ્રસન્ન થાય છે. ત્વચા સ્પર્શથી ઝંકૃત થાય છે અને જીભ સ્વાદિષ્ટ પદાર્થોથી હંમેશાં લલચાતી હોય છે. બને છે એવું કે માણસ, આંખ, કાન અને નાસિકાનાં મોહક તત્વો સામે જરૂર પૂરતો પ્રતિરોધ વધતાઓછા પ્રમાણમાં કેળવી લે છે. ઘણી વાર માણસે આ ઈન્દ્રિયો ઉપર ઠીક ઠીક પ્રમાણમાં વિજય પણ મેળવ્યો હોય છે. સુંદર હોય પણ અશિષ્ટ કે અભદ્ર દશ્ય હોય તો માણસ આંખ ફેરવી લેતો હોય છે. સુગંધિત હોય પણ એની આડઅસર સ્વાસ્થ્ય પર પડતી હોય તો માણસ એનાથી પણ દૂર જાય છે. કેટલીક વાર તો એવા સંતો કે સંન્યાસીઓ પણ હોય છે, જેઓએ આ ઈન્દ્રિયજન્ય ઉપભોગો ઉપર ઠીકઠીક પ્રમાણમાં કાબૂ મેળવી લીધો હોય છે. ભાગવતકાર અહીં કહે છે કે આ બધી ઈન્દ્રિયોમાં જીભ ઉપર કાબૂ મેળવવો સૌથી વધુ કષ્ટસાધ્ય છે.