પ્રસ્તૃત કવિતાસંગ્રહના પ્રથમ વર્ણમાં કવિયત્રી મત્સ્યાવતાર, કૂર્માવતાર, વરાહવતાર ને યાદ કરીને તેમની મહાનતા દર્શાવીને કવિયત્રીએ ભારતીય સંસ્કૃતિના એ અભિગમને ઉજાગર કર્યો છે કે માનવી તુચ્છમાંથી મહાન બની શકે છે. આની સામે કાફકાની ‘મેટામોર્ફોસીસ’ યાદ આવે છે જેમાં માનવીનું તુચ્છ જંતુમાં પરિવર્તન થાય છે. બે સંસ્કૃતિ વચ્ચેનો ભેદ સાહિત્યિક સ્તરે સ્પષ્ટ થઈ આવે છે. ‘જડતો નથી એકેય વાલ્મિકી’ કાવ્યમાં કવિયત્રી પ્રશ્ન કરે છે કે કહેવાતા બુદ્ધિજીવી વર્ગને સીતાહરણ, અગ્નિપરીક્ષા, સીતાનો પુનઃવનવાસ તો યાદ છે. વારંવાર તે વિષયને કોઈ ને કોઈ સંદર્ભે ઉખેડવામાં આવે છે પરંતુ રામના ગુણો, મહાનતા અને રામાયણની નરવાઈ-ગરવાઈને ઈરાદાપૂર્વક ભૂલી જવામાં આવ્યા છે. કેમ ભાઈ, ભારતની મહાનતાની વાત છે એટલે ? ‘તું અહલ્યા નથી’ કાવ્યમાં સ્ત્રીઓને સરસ સંદેશ મળે છે કે તું તારા ઉદ્ધાર માટે કોઈની રાહ શા માટે જુએ છે ? તું જ તારી રામ થા. રૂઢિઓના બંધનમાં બંધાઈને જડ થઈ ગયેલા સ્ત્રીત્વને આનાથી વધારે સારો સંદેશ શું હોઈ શકે ? ‘સત્યને નામે હે યુધિષ્ઠિર’માં પ્રશ્ન યુધિષ્ઠિર તરફ તકાયો છે, ‘તમે ધર્મરાજા હતા તો પણ પત્નીને દ્યૂતમાં મૂકી દીધી ! અને એટલેથી ન અટક્યા તે જીવનસંધ્યાએ સુખ-દુઃખની સંગીની પર આંખ ચડાવીને સર્વપ્રથમ એને જ ત્યાગી ? અને આ વાતને વર્તમાનના સંદર્ભમાં મૂલવતા કહે છે કે આજે પણ આ જ થાય છે. પત્નીને સંપત્તિ માનીને ઈચ્છા પ્રમાણે વ્યવહાર કરાય છે. ‘એક પત્ર દ્રૌપદીને નામ’માં દ્રૌપદીને કહે છે કે તે ભિન્ન પ્રકૃતિના પાંચ પતિઓને નિભાવ્યા કેમ કરીને ? તે મુશ્કેલ તો હતું જ પરંતુ સાંભળ શ્યામા, એક જ પુરુષમાં રહેલી પાંચ-પાંચ વિસંગતતાઓને નિભાવવી વધારે મુશ્કેલ નથી શું ? ગાંધારીને ઉદ્દેશીને કહે છે કે આંખ તો બારી છે બહારની દુનિયાને જોવાની, પામવાની અને તેં તેને જ બંધ કરી દીધી ! અને વ્યંગ કરે છે કે, આમ પણ સ્ત્રીઓ અંધપત્ની જ હોય છે ને ! પતિએ પહેરાવેલા ચશ્માથી દુનિયાને જોવાની એ જ એની નિયતિ. ‘ગોળ છે પૃથ્વી’ કાવ્યમાં કવિયત્રી ઈતિહાસના પુનરાવર્તનની વાત કરે છે. અંગ્રેજો તંબુ લઈને આવ્યા હતા વેપાર કરવા અને શાસક થઈ ગયા. એ જ રીતે વિદેશી મલ્ટીનેશનલ કંપનીઓએ આ વખતે મૉલ નામના તંબુમાં ડેરા તાણ્યા છે. શું ફરીથી એ જ થશે ? કવિયત્રી આશાનો સૂર છેડતા કહે છે કે ફરીથી એ જ થશે તો ફરી એક લડાઈ લડીશું અને ઈતિહાસને પુનરાવર્તનની જ ટેવ હોય તો ભારતમાતા ફરી વૈભવના શિખર પર પહોંચશે એમાં કોઈ શંકાને સ્થાન નથી. મૃત્યુથી પણ ભયાનક ઘટના છે પોતાના લાડકવાયાઓનું ખોવાઈ જવું. કવિયત્રી પૂછે છે કે ક્યાં જતાં હશે ? પછી પોતે જ જવાબ આપે છે, બલિ ચઢી જતાં હશે ? આતંકવાદીઓના કેમ્પમાં દફન થઈ જઈને આતંકમાં વધારો કરતા હશે દેશના દુશ્મનો ?