રાજકોટથી આશરે ૪પ કિ.મી. દૂર આવેલું ગોંડલ ભવ્ય ભૂતકાળ સાચવીને બેઠું છે. આ શહેરની ઓળખ આપવામાં આવે તો સૌ પહેલાં પ્રજાવત્સલ રાજવી ભગવતસિંહજીનું આ નગર હતું તેમ કહેવાય છે અને બીજી ઓળખ અક્ષર મંદિરની આપવામાં આવે છે. સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયમાં ગોંડલને એક પાવન તીર્થભૂમિ તરીકે માનવામાં આવે છે. ખુદ ભગવાન સ્વામિનારાયણ આઠ વખત આ પાવન ભૂમિ પર પધારી ચૂક્યા છે. આ સંપ્રદાયના ગુરુવર્ય સંતો ગુણાતીતાનંદ સ્વામી, યોગીજી મહારાજ, શાસ્ત્રીજી મહારાજ, પ્રમુખ સ્વામી મહારાજ અને બીએપીએસના વર્તમાન ગાદીપતિ મહંત સ્વામી મહારાજને આ ભૂમિ પ્રત્યે હંમેશાં લગાવ રહ્યો છે. આ સંતો જ્યાં લાંબો સમય સુધી રહ્યા છે એ ગોંડલનું અક્ષર મંદિર એક તીર્થભૂમિ બન્યું છે. આ મંદિર પરિસરના કેન્દ્ર સમી અક્ષર દેરી એ ગુણાતીતાનંદ સ્વામીના દેહોત્સર્ગનું સ્થાન છે. જામનગર જિલ્લામાં ધ્રોલ નજીક આવેલા ભાદરા ગામમાં જન્મેલા ગુણાતીતાનંદ સ્વામીએ ૮૩ વર્ષની વયે ગોંડલમાં દેહ છોડ્યો હતો. તેમની ઇચ્છા મુજબ ગોંડલી નદીના કિનારે તેમની અંતિમવિધિ કરવામાં આવી હતી. તેમના દેહોત્સર્ગ સ્થાન પર વિમાન આકારની એક દેરીનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. કરોડો હરિભક્તોના આસ્થાના કેન્દ્ર સમી અક્ષર દેરીને ૧પ૦ વર્ષ પુરા થઈ રહ્યાં હોઈ સાર્ધ શતાબ્દી મહોત્સવનો ૧૯મીથી જ આરંભ થઈ ચૂક્યો છે. મહોત્સવમાં ભાવિકોનો મહાસાગર ઊમટી પડ્યો છે. શ્રદ્ધાનો સાગર જાણે હિલોળા લઈ રહ્યો હોય તેવું વાતાવરણ ખડું થયું છે.