(18 Jul) આજકાલ ડેબિટ અને ક્રેડિટ કાર્ડનો વપરાશ સહેલાઈથી થઈ રહ્યો છે. આ બંને માધ્યમોથી ખરીદી કરવું ખૂબ સહેલું થઈ ગયું છે. ઉચ્ચ મધ્યમવર્ગીઓ પણ આ કાર્ડસ વાપરવામાં પાવરધા થઈ ગયા છે. પણ સાઈબર ક્રાઈમના સુત્રો જણાવે છે કે ડેબિટ અને ક્રેડિટ કાર્ડ વાપરતી વખતે કરવામાં આવતી ભૂલોને લીધે આર્થિક ગુનાઓનું પ્રમાણ વધી ગયું છે. લોકોની ફસામણી કરી, બેન્કના નામે ખોટાં ફોન કરી, અંગત નાણાંકિય માહિતીઓ ચોરી લઈ, બનાવટી કાર્ડ તૈયાર કરી, ચોરાયેલા કાર્ડનો તત્કાળ ઉપયોગ કરી કાર્ડધારકને લુંટી લેવાના ઘણાં કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવ્યા છે. બેંક અને સરકારે આ બાબત તરફ લક્ષ આપી જનજાગૃતી આણવાનો સમય હવે આવી ગયો છે. ક્રેડિટ કે ડેબિટ કાર્ડ વાપરતી વખતે કાર્ડ ધારકે તેને પર્સ કે વૉલેટમાં સાચવીને મુકવું જોઈએ, કાર્ડનો પાસવર્ડ કોઈની સાથે પણ શેઅર ન કરવો જોઈએ. જો કાર્ડ ખોવાઈ જાય તો બેન્કમાં તત્કાળ જાણ કરી કોઈપણ જાતનો આર્થિક વહેવાર થંભાવી દેવો જોઈએ. તેમ જ તત્કાળ કાર્ડ બ્લોક કરી દેવું જોઈએ. ડેબિટ કાર્ડ ચોરાઈ જાય તો સૌથી પહેલાં ચોર બેંકના ખાતામાંથી તાત્કાલીક ખરીદી માટેની રક્કમ કાઢી લે છે. જ્યારે ક્રેડિટ કાર્ડથી ખરીદી કરીએ તો બેન્ક પેમેંટ કરવા માટે અમુક દિવસની મહોલત આપે છે. ક્રેડિટ કાર્ડથી ખરીદી કરતી વખતે કાર્ડધારક આડેધડ ખરીદી કરી લે છે અને જ્યારે પાકતી મહોલતે બેન્કને પૈસા આપવા પડે ત્યારે ચૂકવણીમાં ઠાંગાઠૈયાં કરે છે. પરંતુ પૈસા ચૂકવવા જ પડે છે. આવા વખતે ભરપૂર પસ્તાવા સાથે કાર્ડધારક હપ્તાથી બેન્કને પૈસા પાછા આપે છે. જેમાં વાપરેલી મૂળ રક્કમનું વ્યાજ, સેવાકર, લેટ ફી જેવા અનેક વધારાના ચાર્જેસ ચૂકવવા પડે છે. ઉપરાંત ખરીદી કરવામાં આવેલી મૂળ રક્કમ કરતાં લગભગ (૩૬%) છત્રીસ ટકા જેટલું વધુ વ્યાજ ચૂકવવું પડતું હોય છે. હાલમાં ક્રેડિટ કાર્ડની ખરેદી પર સરકાર કર સવલત (ટેક્સ બેનેફિટ) આપે છે તે બાબત માહિતી મેળવી લેવી જોઈએ. પરંતુ ધ્યાન રહે કે અપાતી દરેક સવલતનો લાભ લેતી વખતે દુકાનદાર હોય કે ગ્રાહક બંનેને પોતાની આર્થિક જવાબદારીનું ભાન હોવું જ જોઈએ.