જીવ પછી તે માનવીમાં હોય કે જંતુમાં પણ એનું અસ્તીત્વ કે એનો ધબકાર જ માત્ર જીવંતપણાની સાહેદી પૂરતાં નથી. જીવંતપણું તો નિર્જીવ કહેવાતાં સ્થાનોમાં ને અતિ સૂક્ષ્મ ગણાતી બાબતોમાંય અનુભવી શકાય છે !