કયાં લક્ષણો દેખાય છે – પથરીનો રોગ બહુ જ કષ્ટદાયક છે. એટલો કષ્ટદાયક છે કે જે વ્યક્તિ આ દુખાવો સહન કરી ચૂકી છે તે યાદ કરતાંની સાથે જ ગભરાઈ જાય છે. વૃક્કાશ્મરી પથરી જ્યારે વૃક્કાશય (પેલ્વિસ) અને વૃક્કસ્રાવણી (યૂરેટર)ના સાંધાની જ્ગ્યાએ વધી જાય છે ત્યારે તેની દીવાલમાં સ્પાજ્મ ઉત્પન્ન થવાથી રોગીને ભયાનક દુખાવો ઊપડે છે. રોગીને થોડોક ઘેરા રંગનો પેશાબ વારંવાર થાય છે. રોગીનો રંગ ફીકો પડી જાય છે. માથા પર ઠંડો પરસેવો વળી જાય છે. ઊલટીઓ થાય છે. તાપમાન નોર્મલથી ઓછું તથા નાડીની ગતિ નિર્બળ કે તીવ્ર થઈ જાય છે. કેટલાક રોગી તો ધ્રૂજતા હોય છે. થોડી બેહોશી જેવી હાલત બની જાય છે. ચરક અનુસાર પથરી જો મોટા આકારની હોય ત્યારે મૂત્ર અને રક્તમાં પસ, રક્તકણ, શ્વેતકણ, જીવાણુ, પ્રોટીન પણ મળી આવે છે. દુખાવો થોડીક મિનિટોથી માંડીને બે કલાક સુધી પણ રહી શકે છે. પથરી ખસીને સાઇડમાં જતી રહે તો દુખાવો એકદમ મટી જાય છે કે પછી ઓછો થઈ જતો હોય છે.