પુણે ખાતેની ભાંડારકર પ્રાચ્યવિદ્યા મંદિર સંસ્થાએ મહાભારતની સંશોધિત આવૃત્તિ (Critical Edition) તૈયાર કરવાનું હાથમાં લીધેલું કામ આશરે અડધી સદી પહેલાં પૂરું થયું. મહાભારત વિશે સંશોધન કરનારા દુનિયાભરના બધા લોકો તે આવૃત્તિને હવે “પ્રમાણભૂત” માને છે. હાલમાં (મુખ્યત્વે પાશ્ચાત્ત્ય લોકોમાં) મહાભારત વિશે થઈ રહેલું બધું સંશોધન પ્રત્યક્ષ કે અપ્રત્યક્ષ રીતે તે આવૃત્તિ ઉપર આધારિત હોય છે. પરંતુ, તે આવૃત્તિનું પ્રયોજન, તે તૈયાર કરવા માટે વાપરેલી પદ્ધતિ, તે આવૃત્તિને પરિણામે મહાભારત વિશે મળેલી નવી માહિતી, આ અને તત્સમ ઇતર બાબતો જાણનારો માણસ તો આપણામાં ભાગ્યે જ હોય છે. સંશોધિત આવૃત્તિ વિશે આવી બધી માહિતી ઉપલબ્ધ કરી આપવી, એ પ્રસ્તુત લેખનો મુખ્ય ઉદ્દેશ છે. આપણે બધા જેને “વ્યાસોક્ત” માનીએ છીએ એવા કેટલાક પ્રસંગો “મૂળ” મહાભારતમાં નથી – મહાભારતમાં તે છેલ્લી દસ-પંદર સદીઓ દરમિયાન ઉમેરવામાં આવ્યા છે – એ સંશોધિત આવૃત્તિને લીધે છતી થયેલી વાત તરફ વાચકોનું ધ્યાન દોરવું, એ પ્રસ્તુત લેખનો ગૌણ ઉદ્દેશ છે.