- સ્વિડન લાંબા કાળા અને બોરિંગ શિયાળા માટે પણ જાણીતું છે. જાણીને નવાઈ લાગશે કે ત્યાં કાતિલ શિયાળા દરમિયાન ત્યાં દર પાંચમાંથી એક જણ SAD (Seasonal affective disorder) તરીકે ઓળખાતા ડીપ્રેશનનો ભોગ બને છે. તડકાના અભાવે થતા હાર્મોનલ બદલાવ તે માટે કારણભૂત છે. ખેર! અમે ગયા એ ઋતુ તો ઉનાળાની શરૂઆત હતી, એટલે લાંબા શિયાળાથી કંટાળેલા લોકો સૂરજને વધાવવા આતુર હતા. રાત્રે દસ વાગ્યે તો સોય પરોવી શકાય એટલા પ્રકાશે અમને અમને મોડે સુધી સ્ટોકહોમમાં રખડવાની સગવડ કરી આપી. અમે જે જગ્યાએ નોબેલ પ્રાઈઝ આપવામાં આવે છે એ જગ્યા જોઈ અને ભાવવિભોર થઇ ગયાં. એ એક સ્મારક જેવી ગેરુઆ રંગની ઇમારત હતી, જેમાં એક મોટો બેન્ક્વેટહોલ હતો. દર વરસે દુનિયાના સર્વશ્રેષ્ઠ ચુનંદા લોકો અહીં આખી દુનિયાનો સર્વોચ્ચ એવોર્ડ લેવા ભેગા થાય, એ વિચાર જ કેટલો રોમાંચિત છે ! ત્યાંથી થોડે દૂર આવેલું નોબેલ પ્રાઈઝ મ્યુઝિયમ તો ચુકાય જ કેમ? મ્યુઝિયમમાં અત્યાર સુધીમાં જેટલા પણ લોકોને નોબેલ પ્રાઈઝ મળ્યું છે એ બધાંના ફોટોગ્રાફ્સ અને એમનો ઈતિહાસ તો ખરો જ, પણ સાથે એક ગાઈડેડ ટુર હતી. અમારા ગાઈડ પાસેથી આલ્ફ્રેડ નોબેલ વિષે અવનવી માહિતી મળી. આ દુનિયાને ડાઈનેમાઈટ જેવી ખૂબ જ મહત્ત્વની પણ ખતરનાક ચીજ આપનાર આલ્ફ્રેડ નોબેલ હતા. કેટલાય દેશોમાં એમની ડાઈનેમાઈટની ફેક્ટરીઓ ધમધમતી હતી. આવી હિંસક શોધ કરનારો પોતે એક કવિ પણ હતો, એ જાણીને અમે આશ્ચર્યમાં ગરકાવ થઇ ગયાં. અમને અમારા ગાઈડે એનું વસિયતનામું પણ બતાવ્યું, જેમાં એણે નોબલ પ્રાઈઝ કોને આપવું, એની માટેની રકમ, એની માટેના માપદંડ વગેરે ખૂબ જ ઝીણવટથી લખેલું હતું. ડાઈનેમાઈટ શોધનારો શાંતિ માટે નોબેલ પ્રાઈઝ આપે એ વાત ગળે ન ઊતરને ને! કહેવાય છે કે ૧૮૮૮માં એનો ભાઈ ગુજરી ગયો અને છાપામાં ભૂલમાં એની મરણનોંધ છપાઈ, જેમાં ડાયનામાઈટ જેવી હિંસક શોધ માટે એની ટીકા થઇ હતી. છાપાની આ ભૂલે આલ્ફ્રેડનું જીવન બદલ્યું અને દુનિયાને મળ્યું નોબેલ પ્રાઈઝનું નજરાણું.