મહેશ્વરી સંપ્રદાયના લોકો મહેશ શંકર ભગવાનને ઇષ્ટ દેવ ગણે છે. આ ધર્મના આદ્ય સંસ્થાપક ધણી માતંગ દેવ હતા. તેમના પુત્ર લુણંગદેવ ભગવાન ગણેશના અવતાર ગણાય છે. તેમના પુત્ર માતૈદેવ આયુર્વેદના જ્ઞાતા હતા. માતૈદેવના પુત્ર મામૈદેવ હોવાનું મનાય છે તો કોઈ મામૈદેવને માતંગદેવની ૧૩મી પેઢીના વારસ ગણાવે છે. જોકે બહુસંખ્ય જાણકારો આ માહિતી સાથે સહમત થતાં નથી અને મામૈદેવને માતંગદેવના પ્રપૌત્ર ગણે છે. તેમનો જન્મ ભુજ નજીકના લાખોંદ પાસે આવેલા ગુડપધ્ધર ગામે થયો હોવાનું મનાય છે. તેઓ અથર્વવેદના જ્ઞાતા હતા. સિંધમાં તેમણે પહેલી વખત જ્ઞાનબોધ કર્યો હતો. ત્યાંથી તેઓ હિન્દુ અનુયાયીઓ સાથે કચ્છ આવ્યા હતા અને તે સમયના જાડેજા રાજવીઓમાં રહેલો અંદરોઅંદરનો કુસંપ દૂર કરાવીને સુલેહ કરાવી હતી. તેથી રાજ તરફથી દલિતો પર થતાં અત્યાચારમાં રાહત મળી હતી અને અસ્પૃશ્યતા ઘટવામાં મદદ મળી હતી. તેઓ મુસ્લિમ આક્રમણ વખતે સેનાપતિ તરીકે પણ લડ્યા હતા.