દેખાય છે તેવું પર્યાવરણ તો છે પણ ભાવજગતનું, વૈચારિક જગતનું, વ્યવસ્થાનું અને સ્પંદનનું પણ એક અનોખું પર્યાવરણ છે જે આવા સ્વભાવદોષોને લઈ કલુષિત થાય છે.