જીવનની આધ્યાત્મિક ઉન્નતિનાં મહત્વનાં શિખરોને સર કરનાર મહાપુરૂષોનાં જીવનનું નિરીક્ષણ કરશો તો જણાશે કે એમનો માર્ગ પહેલેથી સાફ નહોતો અને એમને વિરોધી વાતાવરણમાં જ વસવું પડ્યું હતું.