ઝડપથી, પુરાતત્ત્વવિદ્યાએ તેમને ઉપડર્શીય વિશેષતાઓમાં સામનો કરવા સક્ષમ બન્યાં: અવકાશી પુરાતત્ત્વશાસ્ત્ર, વસ્તુઓના દરેક સ્તરથી વસાહત સંબંધી પધ્ધતિ સાથેના પ્રત્યક્ષ સ્તરો સાથે વ્યવહાર કરે છે; પ્રાદેશિક પુરાતત્વ પ્રદેશમાં વેપાર અને વિનિમયને સમજવા માંગે છે; આંતરરાજ્ય પુરાતત્વને ઓળખવામાં અને સામાજિક-સરકારી સંસ્થા અને નિર્વાહ પર અહેવાલ આપવાનો સમાવેશ થાય છે; અને ઇન્ટ્રાઝાઇટ પુરાતત્વ માનવ પ્રવૃત્તિ પેટર્નની સમજવા માટે બનાવાયેલ છે.