‘સુખા બર્ગદ – લેખક : મંઝુર અહેતેશામ. ભોપાલનો આ લેખક છે અને તેમની આ કૃતિ અતિચર્ચિત છે જે પાક્કા મુસલમાનોની વાત કરે છે. ધર્મ કઈ રીતે સામાજિક સંબંધોમાં ફાટ પડાવે છે એનું આમાં આલેખન છે અને તે સાથે હિંદુ-મુસ્લિમ સમસ્યાને નિર્મમ કહી શકાય તેવા તાટસ્થ્યથી લેખકે આલેખી છે. તે વિભાજન પછીના ભારતની સમસ્યાને આલેખે છે. કૃતિના પાયામાં એક પ્રશ્ન છે કે ધર્મ અને સંસ્કૃતિ એક છે કે જુદા છે ? 1970થી 1980 વચ્ચેના ભારતની આ નવલકથમાં વાત છે. નવલકથાના પાત્ર કથક રશિદા અને તેનો ભાઈ સુહેલની જિંદગીમાં આવતી મુશ્કેલીઓનું અહીં બયાન છે. ઉદારમતવાદીઓને મુસ્લિમ સમાજ સ્વીકારતો નથી અને મુસ્લિમ નામ છે માટે હિન્દુ સમાજ સ્વીકારતો નથી, એની તેમાં વાત છે જે મારી પણ પીડા છે. નાયક પહેલા રાષ્ટ્રવાદી મુસ્લિમ છે અને નવલકથાના અંતે તે કટ્ટરવાદી મુસ્લિમ બને છે. સુહેલ ન તો નમાજ પઢે છે ન તો રોજા રાખે છે. તેનો એક મિત્ર છે જેનું નામ વિજય છે. રશિદાને ભાઈની ચિંતા છે. સમય જતાં તેની સખીઓ બધી પરણી જાય છે અને રશિદા એકલી પડતી જાય છે. તેની આસપાસ જે બાકી રહ્યા છે એ પણ મઝહબી તાલિમ લઈ રહ્યા છે. મુસ્લિમો એકલા કેમ પડ્યા એનું આ પણ એક કારણ છે કે માત્ર મઝહબી તાલિમને જ મહત્વ આપવું. સામાન્ય પ્રવાહ સાથે મુસ્લિમો ભળી ન શક્યા એની પાછળ બે જણનું પાપ છે : એક તો રાજકારણીઓનું અને બીજા મુલ્લા-મૌલવીઓનું. જો એ લોકો ભણે તો ફતવાઓથી ન દોરાય.’