કપાળમાં જ્યારે કુમકુમનું લાલ તિલક કરવામાં આવે છે ત્યારે તેના ઉપર અક્ષત લગાવવામાં આવે છે. તેની પાછળ ઘણાં કારણ છે. લાલ રંગના તિલકમાં સફેદ ચોખા ખૂબ સુંદર લાગે છે. બીજું કારણ એ કે ચોખાને શ્રેષ્ઠાતિશ્રેષ્ઠ ધાન્ય મનાયું છે. અક્ષત અર્થાત્ ચોખા દેવતાઓને પણ ખૂબ પ્રિય છે. તમે જોયું હશે કે ઘણા હવનમાં આહુતિ તરીકે બાસમતી ચોખાનો ‘પાયસ’ તરીકે ઉપયોગ કરાય છે. મહાલક્ષ્મી માતાનો હવન કરવાનો હોય કે તમામ ક્ષેત્રે સફળતા અપાવે તેવો ખૂબ મોંઘો ‘રાજસૂય યજ્ઞ’ કે અશ્વમેધ યજ્ઞ કરવાનો હોય ત્યારે તેમાં આહુતિ દ્રવ્ય તરીકે ચોખાની ‘પાયસ’ જ આહુતિમાં વપરાય છે. આમ, ચોખા દેવોને પણ ખૂબ પ્રિય છે.