દમ અને શમ એક માતાના બે પુત્રો છે. તેઓ સાથે જ ચાલે. દમનો પાયો શમ પર ટકેલો હોય ત્યારે વાંધો આવતો નથી. બ્રહ્મચર્ય અને ઉપવાસ જેવા શારીરિક તપના સંદર્ભમાં કૃત્રિમ દમ વિકૃતિનું કારણ બને છે.