થોડા દશકાઓ પહેલાં શાળાના અભ્યાસક્રમોમાં પર્યાવરણ શબ્દ પ્રચલિત નહોતો આમ છતાં એનું આડકતરું શિક્ષણ ભૂગોળના વિષયમાં સમાવિષ્ટ થઈ જતું હતું. પ્રાથમિક શાળામાં જ આપણને ઋતુઓ વિશે શિખવાડાતું, શિયાળો, ઉનાળો અને ચોમાસું આ ત્રણ ઋતુઓ ઠંડી, ગરમી અને વરસાદ સાથે સંકળાયેલી છે અને ભારત જ એક એવો દેશ છે કે જ્યાં આ ત્રણેય ઋતુઓ ચોક્કસ સમયસર આવે છે અને જાય છે એવું કહેવામાં આવતું. ઋતુ શબ્દ જ સંસ્કૃતના ઋત એટલે શબ્દ પરથી બન્યો છે. ઋત એટલે પરમ સત્ય. પ્રાકૃતિક ધોરણે ઠંડી, ગરમી અને વરસાદનું આવવું જવું ત્યારે પરમ સત્ય મનાતું હતું એટલે આના માટે ઋતુ શબ્દ બન્યો. પણ હવે આજે એવું નથી રહ્યું. શિયાળામાં ગરમી, ઉનાળામાં વરસાદ કે ચોમાસામાં પણ બધું કોરું ધાકોર હોય એ સહજ થઈ ગયું છે. હજારો વરસોથી જે પરમ સત્ય હતું એને કોણે ઊલટાવ્યું ? પ્રકૃતિ માણસના અટકચાળા લાંબો વખત સહન કરી શકતી નથી. અન્યથા દુનિયાની સાત અબજની વર્તમાન વસતિને તો શું આવનારી પેઢીઓને સુધ્ધાં, પ્રત્યેકને ઘર, વસ્ત્ર અને આહાર પ્રાપ્ત થાય એટલી સમૃદ્ધિ એની પાસે છે જ. માણસે પોતે જ આ અસંતુલનો સર્જ્યાં છે અને હવે આ બધાને એ પ્રગતિ કે વિકાસ જેવાં છેતરામણાં કાંચનમૃગથી ઓળખાવે છે.