હું જાણું છું કે વ્યક્તિ પ્રેમ, હૂંફ કે કાળજી વગર રહી નથી શકતો. માણસ માણસનો ભૂખ્યો હોય છે. હું એ પણ સમજી શકું છું કે બદલાતા જમાના સાથે કૉલેજમાં અભ્યાસ કરતા પરિપક્વ યુવક-યુવતીઓ લગ્ન કરીને પોતાનું જીવન પોતાની રીતે જીવવા માંગે તો તે આવકારદાયક છે. પરંતુ જ્યારે લગ્ન સંસ્થાનો જ સદંતર છેદ ઉડાડીને જવાબદારી વગરના મુક્ત સહજીવનની વાત આવે છે ત્યારે તે ક્યારેય સ્વીકાર્ય નથી બની શકતી. એ પ્રકારના સહજીવનમાં ક્યારેક તો આકર્ષણ જ કામ કરતું હોય છે અને પછી જ્યારે ઢોળ ઊતરી જાય છે ત્યારે ઉજ્જડ વગડા સિવાય કશું જ હાથમાં હોતું નથી. પશ્ચિમના લોકોને આપણી લગ્ન સંસ્થા માટે ભારે માન છે અને કંઈક અંશે તેઓ તેને ધીમે ધીમે અપનાવવાની કોશિશ પણ કરી રહ્યાં છે અને આપણે આ કોનું અનુકરણ કરી રહ્યાં છે તે ખુદને પૂછવું રહ્યું. આ બધી બાબતો માટે કોર્ટને નહીં, માણસે પોતાના હાર્ટને પૂછીને આગળ વધવું જોઈએ. લગ્નસંસ્થા ભારતીય સંસ્કૃતિનો પાયો છે. મહાન આત્માઓને અવતરવાનો રાજમાર્ગ છે. સમાજને પુષ્ટ કરવા માટે ગૃહસ્થાશ્રમનો ધર્મ છે. લગ્નસંસ્થામાં એકબીજાને આજીવન સુખ-દુ:ખમાં સાથ આપવાનું વચન હોય છે જ્યારે ‘લીવ-ઈન’માં તો ‘સુખમાં સાંભરે સોની’ જેવી હાલત છે. ખરાબ સમયમાં કહેવાતા પ્રેમનું એક ક્ષણમાં બાષ્પીભવન થઈ જાય છે ! લગ્નજીવનમાં દંપતિ પરિવાર સાથે આનંદથી સમય વ્યતિત કરે છે જ્યારે ‘લીવ-ઈન’ ક્યારેક સમય પસાર કરવાનું સાધન બની રહે છે. સ્વાભાવિક રીતે જ લગ્નબાદ પત્નિનો પતિની સંપત્તિ પર કાનુની અધિકાર રહે છે જ્યારે ‘લીવ-ઈન’માં જો કોઈ કાયદો ઘડાય તો પણ એ ફક્ત કાગળનો વાઘ જ બની રહેવાનો. દાંપત્યજીવનમાં કોઈ મતભેદ ઊભા થાય તો દંપતિને પોતાના કુટુંબ અને સમાજનો સાથ મળે છે અને એક પ્રકારની માનસિક મદદ મળી રહે છે જ્યારે ‘લીવ-ઈન’ એટલે લટકતી તલવાર ! એમાં કોઈ કોઈની મદદે આવીને ઊભું રહેતું નથી. પોતાના અને પોતાના સંતાનોના સ્વસ્થ શારીરિક અને માનસિક વિકાસ માટે લગ્નસંસ્થાનો કોઈ વિકલ્પ નથી કારણ કે સંબંધો વગરનું સહજીવન પાયાવિહોણું હોઈને ક્યો વિકાસ આપી શકશે ?