અહીં નોંધપાત્ર છે કે જહાર્નિસબર્ગની રેલયાત્રામાં બેરિસ્ટર મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી સાથે જાતીયવંશને કારણે જે દુર્વ્યવહાર થયો હતો એના પ્રત્યાઘાત સ્વરૂપે જ ગાંધીજીના વિરાટ વ્યક્તિત્વનો આવિર્ભાવ થયો હતો.