ઉપનિષદમાં માનવીના ધંધો, અર્થ (સંપત્તિ), કર્મ અને કામ (કામ અને આનંદ), અને મોક્ષ (મુક્તિ) ના તમામ ચાર પાસાઓના વિકાસ અને સમૃદ્ધિના માધ્યમ તરીકે સંસ્કારનો ઉલ્લેખ છે.