કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે, જલન માતરી તેમના ઉપનામ પ્રમાણે જ સ્વભાવે ઉગ્ર હતા, પણ તેમની સાથે થયેલી એક બે મુલાકાતમાં તેમણે સતત ત્રણ કલાક બેસીને મોજથી વાતો કરેલી. એ અનુભવે કહી શકું કે, તેમનું ઉપનામ ભલે જલન હતું, પણ સ્વભાવે તેવો ભારે પ્રેમાળ હતા. આ વાતની પૂર્તિ એના પરથી પણ કરી શકાય કે, હાસ્યલેખક વિનોદ ભટ્ટે તેમને સંયમને કિનારે બેઠેલા સંત કહ્યા હતા. તો ગુજરાતી ગઝલમાં તેઓ કેમ આટલું મહત્ત્વ ધરાવે છે તેનો જવાબ જનાબ બરકત વિરાણી ‘બેફામ’ના શબ્દો મળે છે. બેફામે કહેલું કે, ‘પ્રયોગોના અતિરેકથી જ્યારે ગુજરાતી ગઝલનો દમ ઘૂંટાવા લાગ્યો હતો ત્યારે ગઝલની પરંપરાની મર્યાદામાં રહીને પ્રયોગ કરી શકે એવા શાયરની જરૃરિયાત ઊભી થઈ અને એ જરૃરિયાતનો જવાબ જલન માતરી સાબિત થયા…’ અહીં મજાનો વિરોધાભાસ એ હતો કે, દિવસ દરમિયાન પાંચ વખત નમાઝ પઢતા જલન માતરીએ ખુદા સાથે તકરારની રચનાઓ વધુ લખી છે અને એ જ સૌથી વધુ વખણાઈ છે. જેટલા આદરથી તેઓ રોજા રાખતા એટલી જ બગાવતથી ખુદા સામે ગઝલોમાં પ્રશ્નો પણ ઉઠાવતા. આવું અનોખું સંયોજન અન્ય કોઈ શાયરમાં જોવા મળતું નથી. આવી જ એક, તેમના તખલ્લુસને અનુરૃપ એક ગઝલ તેમણે ‘અભિયાન’ને સ્વહસ્તાક્ષરમાં લખી આપેલી. હાલ ગઝલને નામે જોડકણાં રચતા કહેવાતા શાયરોની જે મંડળી ઊભી થઈ રહી છે ત્યારે જલન સાહેબે શા માટે ઉતાવળ કરી તેનો જવાબ પણ મળી આવતો લાગે છે.