માનવ ચેતના ભૂતકાળમાં સદીઓ તો ધ્યાનમાં લેવામાં આવી ન હતી, પરંતુ હવે તે ચિંતનકારી વિજ્ઞાન મૂળભૂત કાર્યો અભ્યાસમાં સમાવેશ થાય છે.