આથી શાળા કે કૉલેજનો ઘાટ નાની કે મોટી ફેક્ટરી જેવો બની ગયો છે. ડિગ્રી લઈ લેવી એ જ ધૂન હવે સવાર થવા માંડી છે. શાળા અને કોલેજમાં બાંધી મુદતનો અભ્યાસક્રમ ઓળંગીને પરીક્ષાનો કોઠો પાર કરીને ડિગ્રી સાથે બહાર નીકળીશું એટલે જગત જિતાઈ જશે તેવું માનવાની જરૂર નથી. બધું ભાથું અહીંથી ભરીને તમે બહાર નીકળશો પછી ક્યાંય બળતણ લેવું નહીં પડે તેવું માનશો નહીં. અહીં કોઈકે તમારા મોંમાં બે-ચાર કોળિયા મૂક્યા છે તેથી તમારું પેટ નહીં ભરાય. તમારે હવે જાતે ખાણું મેળવવાનું છે. શાળા-કૉલેજના ભણતરની આ મર્યાદા સમજીશું તો તે હતાશા નહીં આપે.