ચૂંટણી આવે એટલે પત્રિકાનું ચલણ વધે. આ સટ અને ફટ સોશિયલ મીડિયાનાં જમાનામાં ય પત્રિકા છપાય છે? અલબત્ત છપાતી હોવી જોઈએ કારણ કે ચૂંટણી પંચ એવી પત્રિકાની મનાઈ ફરમાવે છે, જેમાં ધર્મ, જાતિ, વર્ગ કે સમુદાય વચ્ચે વૈમનસ્ય થાય એવી વાત છપાઈ હોય. કોઈ ઉમેદવાર કે એનાં કુટુંબીજનો સામે ભૂંડી (કે ભૂંડનીય!) કાદવ ઉછાળ રમત થતી હોય તો પણ એવી પત્રિકા છપાઈ ન શકે. પત્રિકા ઉપર એનાં મુદ્રક પ્રકાશકનું નામ લખવું જરૂરી છે. કેટલી છપાવી અને એમાં કેટલો ખર્ચ થયો એ ય એમાં લખ્યું હોવું જોઈએ. મને લાગે છે કે પત્રિકાને પગ હોવા જોઈએ કારણ કે ફરતી રહે છે. છત્તીસગઢ રાજ્યમાં પણ ચૂંટણી છે. નક્સલ પ્રભાવિત વિસ્તારમાં પણ કોને મત ન આપવો- એનું માર્ગદર્શન આપતી પત્રિકાઓ ફરી રહીનાં સમાચાર છે. એ માટે વપરાતો ઇંગ્લિશ શબ્દ પૅમ્ફલેટ (Pamphlet) ગુજરાતીઓએ અપનાવી લીધો છે. ગુજરાતી લેક્સિકોન અનુસાર ઇંગ્લિશ શબ્દ પૅમ્ફલેટ એટલે પ્રચલિત ચર્ચાના વિષય પર લખેલું ચોપાનિયું કે પુસ્તિકા, મુખ્યત્વે ચાલુ પ્રસંગને લગતી નાની પત્રિકા. ઇન ફેક્ટ, ઇંગ્લિશ શબ્દ પૅમ્ફલેટનાં ‘પ’ અક્ષરનો ઉચ્ચાર સાંકડો કરીને પેમ્ફલેટ નામનો ગુજરાતી શબ્દ પણ ગુજરાતી લેક્સિકોનમાં દર્શાવાયો છે; જેનો અર્થ અલબત્ત એ જ થાય છે. ગુજરાતી શબ્દ પેમ્ફલેટ એટલે સૂચિપત્ર, ચોપાનિયું. આમ તો આપણે જેને ચાર પાનાની પત્રિકા કહીએ છીએ એ ‘પૅમ્ફલેટ’ની એક ચોક્કસ વ્યાખ્યા છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર શૈક્ષિક, વૈજ્ઞાનિક એવમ્ સાંસ્કૃતિક સંગઠન (યુનેસ્કો) અનુસાર પૅમ્ફલેટ એટલે એવું બિનસામાયિક જે એનાં મુખપૃષ્ઠને બાદ કરતાં ઓછામાં ઓછું પાંચ પાનાનું પણ અડતાલીસ પાનાથી વધારે નહીં, એવું મુદ્રિત પ્રકાશન. લો બોલો! એનો અર્થ એ થયો કે આપણું ચોપાનિયું એટલીસ્ટ પાંચપાનિયું તો હોવું જ જોઈએ. તો જ એ ચોપાનિયું (!) કહેવાય. જો કોઈ છપાયેલી સામગ્રીનાં પાના ૪૯ કે તેથી વધારે હોય તો પછી એ ચોપાનિયું નહીં પણ ચોપડી (બૂક) કહેવાય, એવું યુનેસ્કો કહે છે.