ગુજરાતના સાબરકાંઠા જિલ્લાની સરહદે અને મેઘરજ તાલુકાના ઉન્ડવાગામની સીમમાં આવેલા ટેકરીઓથી વિંટળાયેલા રાજસ્થાનના ડુંગરપુર જિલ્લાના માંડલીગામમાં પન્નાલાલ પટેલનો જન્મ 7 મે, 1912માં થયો હતો. ઘરમાં પન્નાલાલ સૌથી નાના, તેમનાથી 2 મોટાભાઈ અને 3 મોટી બહેનો હતી. બાળપણમાં જ પિતા નાનાલાલનું અવસાન થતાં પન્નાલાલને માંડલીમાં પધારેલા જય શંકરાનંદ બાપજી મેઘરજના રામજી મંદિરમાં રહેવા લઈ ગયા. એક વખત ઈડરના મહારાજા કુમારસિંહજી મેઘરજ પધાર્યા હતા. પન્નાલાલની ભણતર અને સંગીતની કોઠાસૂઝને પારખી ગયા. પન્નાલાલનું નસીબ એ દિવસથી ઉઘડી ગયું. મહારાજ ઈડર ભણવા લઈ ગયા. બોડીંગ અને શાળામાં ઉમાશંકર જોષી સહાધ્યાયી હતા. બંને સર પ્રતાપ હાઈસ્કૂલમાં 4 વર્ષ સાથે ભણેલા. ઈડરમાં ચોથી અંગ્રેજીમાં ભણતાં ત્યારે કઠણ કાળજે દીકરાને ભણવા સારું મોકલનાર માતાનું અવસાન થયેલું. તેઓએ જિંદગીમાં ઘણી સારી અને ખરાબ પરિસ્થિતિનો અનુભવ કર્યો છે. બાળપણમાં માતા-પિતાનું અવસાન, દીકરી રમા અને નાના બાળકનું અવસાન જેવી ઘટનાઓ. તેમણે જીવનમાં ખેતીથી માંડીને ઘણા નાના-મોટા કામ કરીને જીવન ગુજાર્યું છે.