સામ્યવાદનો પિતા કાર્લ માર્ક્સ ગરીબ માણસ હતો, દેવાદાર માણસ હતો, પણ એનું કુટુંબજીવન ઉત્તમ હતું. મકાનધણીને મોં બતાવી નહીં શકતો માર્ક્સ બાળકોને કહેતો કે, એ ભાડું લેવા આવે તો કહેજો કે હું ઘરમાં નથી! એક બાળકે સવાલ કર્યો કે, એવું જૂઠું બોલવાનું? પપ્પા, એવું બોલતાં અમને શરમ થાય. કાર્લ માર્ક્સે પોતાના બાળકની શિખામણ સ્વીકારી લીધી. કાર્લ માર્ક્સે પત્ની જેયિની આનંદની ધારા જેવી હતી. તેના અતિથિ બનેલા એક માનવીએ નોંધ્યું છે કે, ત્યાં મેં ચોપાસ ગરીબી જોઈ પણ તેના કુટુંબ જીવનની અમીરી મારી છાતીમાં મીઠું દર્દ જગાડી ગઈ જે પ્રેમથી તેમણે ચા-નાસ્તો આપ્યાં એ હું કદી ભૂલી શક્યો નથી. કપ-રકાબી તૂટેલાં હતાં. રકાબીમાં તિરાડ હતી અને કપનો કાન નીકળી ગયેલો હતો. ખુરશી પણ તૂટેલી હતી. પણ એમનો ઉમંગ અને પ્રેમ જોઈને મને લાગ્યું કે હું તૂટેલી ખુરશીમાં નહીં, રાજાસિંહાસન પર બેઠો છું. ખરેખર વાત આ જ છે. આપણે ત્યાં મહેમાન તો શું ખુદ ઘરધણી પણ આવી લાગણી અનુભવી શકતો નથી, કેમકે આપણી સાચી ખુમારી ચાલી ગઈ છે. આપણી આવક ગમે તે હોય, તેને આમાં નિસ્બત નથી. આપણે ઓશિયાળા બની ગયા છીએ, આપણે અતિથિને પ્રેમ આપી શકતા નથી. આપણી ગરીબી કે સામાન્ય સ્થિતિ તેની આંખથી ઓજ રાખવા મથીએ છીએ અને ખોટી મોટાઈનું પ્રદર્શન કરીએ છીએ.