સામાન્ય રીતે એવો સહજ સંપ્રદાય પડી ગયો છે કે પ્રત્યેક ગ્રંથની ભાષા ઉપર જ લોકો લક્ષ આપે છે; અને તેની ભાષા કઠિન છે કે આની સરલ છે એટલો જ અભિપ્રાય બાંઘે છે. પૃથ્વી ફરે છે એ વાત જેમ અજ્ઞાની લોક સૂર્યને આરોપે છે તેવું આ વિષયમાં પણ થાય છે. વિચારની ગૂઢતાને લીઘે જે વિષયમાં વાંચનાર ઊતરી શકતો નથી, તે વિષયના પુસ્તકની ભાષાને માથે દોષ મૂકી તે અળગો રહે છે. ઘણી વખતતો એવી ભૂલ બને છે કે ગૂજરાતી અક્ષરે લખેલું પુસ્તક, અમે ગૂજરાતી છીએ છતાં કેમ સમજતા નથી. માટે તે ખોટું! ! આમાં પણ ભૂલ વિચાર પરત્વે જ છે. વિચાર સમજાતો નથી, એ જ ખરું કારણ છે. જો ધીરજ રાખીને, બબ્બે ત્રણત્રણ વાર ઉલટાવીને, તથા ઘીમેઘીમે મનમાં ઠસાવીને, કોઇપણ ગ્રંથ વાંચ્યો હોય તો ન સમજાય એવું છેક મૂર્ખ વિના બીજને તો કવચિત જ બને. આવા પ્રસંગમાં અમારા એક મિત્રે કરેલી ગમ્મત યાદ આવે છે. કોઇ ડાહ્યા માણસે તેને “માલતી માઘવ” ના ભાષાંતર વિષે કહ્યું કે ભાષા કઠિન છે તેથી સમજાતું નથી. ત્યારે તેણે ગમે તે એક શ્ર્લોક કાઢી તેના શબ્દેશબ્દ પેલાને પૂછવા માંડ્યા, તો એકપણ શબ્દનો અર્થ તેના જાણવા બહાર ન નીકળ્યો. પછી પૂછ્યું કે આમાં એકે શબ્દ તો અજાણ્યો નથી, ત્યારે શું સમજ્યા તે કહો? છતાં પેલો ગૃહસ્થ કાંઇ જ કહી શક્યો નહિ, અર્થાત અંદરનો વિચાર તેના મનમાં ઊતરે તેવો ન હતો. આવી ભૂલ ઘણા, સર્વે કહીએ તો પણ ચાલે, વાંચનારા ગૂજરાતી પુસ્તકો સંબંઘે કરે છે.