ભારતીય પરંપરામાં મંત્રોના અલગ-અલગ પ્રયોગ કરવામાં આવ્યા છે. જોકે આ રહસ્યયુક્ત વાણી ગુરુગમ્ય છે. એટલે કે સામાન્ય રીતે પુસ્તકોમાં લખેલું લખાણ વાચીને કોઈ સિદ્ધ કે મહાત્મા બની શકતું નથી. આધ્યાત્મિક ક્ષેત્રે અગ્રેસર બનવા માટે પણ ગુરુ પરંપરા આવશ્યક જ નહીં, પરંતુ અનિવાર્ય છે. સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે, હિમાલય, આસામ, પશ્ચિમ બંગાળ, કેરળ, ગિરનાર વગેરે સ્થાનોમાં આ પ્રકારનાં મહાપુરુષો પોતાની વિદ્યાને ગૂઢ રાખીને આધ્યાત્મિક પ્રગતિ સાધી રહ્યાં છે. જ્યારે-જ્યારે કોઈ સંસારી નિર્દોષભાવે આવા મહાપુરુષો પાસે પહોંચી જાય અને તે મુશ્કેલીમાં હોય ત્યારે તેઓની સમસ્યાનું સમાધાન પણ આવા મહાત્માઓ સહજ રીતે ઉકેલી નાખતા હોય છે અને તેમને આપેલા મંત્રનો નિષ્ઠાપૂર્વક જાપ અસંભવને પણ સંભવ બનાવી દે છે.