વિશ્વમાનવ તેવા મહાત્મા ગાંધીએ દરેક સમસ્યાને પોતાના રચનાત્મક કાર્યક્રમમાં સમાવી હતી. દરેક સમસ્યાનો અંત ગાંધી વિચારમાં છે જ, તેમ કહેવું અતિશયોક્તિ ભર્યું લાગશે. પરંતુ મહદ અંશે દરેક સમસ્યાનો ઉકેલ ગાંધી વિચાર અને ગાંધી દર્શનમાંથી મળી શક્શે. ગાંધીને ‘મહાત્મા’ નું બિરુદ અમસ્તુ જ નહોતું અપાયું. તેમનો આત્મા અન્ય સામાન્ય વ્યક્તિ કરતાં વધુ પ્રકાશિત હતો. વળી, તેઓ આત્માના અવાજને અનુસરવાનું કહેતા. તેને કારણે જ તેમના દ્વારા લેવામા આવતા નિર્ણયો વધુ સારા અને યોગ્ય રહેતા.