ભગવતી ચરણ- દુર્ગાભાભીનું આદર્શ ક્રાંતિદંપતી હતું. ૧૯૦૪ના જુલાઈમાં ભગવતીચરણ અને દુર્ગાભાભી ૧૯૦૭ની ૭ ઑક્ટોબરે જન્મ્યાં હતાં. દુર્ગાની માતા યમુના દસ મહિનાની દુર્ગાને છોડીને સ્વર્ગવાસી થયાં હતાં. પિતા બાંકેબિહારીએ માસૂમ પુત્રીને સાચવવા બીજા લગ્ન કર્યાં. સૌ અલ્હાબાદ રહેતાં. ફોઈબાએ દુર્ગાને સાચવી. ૧૯૧૯માં ભગવતીચરણ-દુર્ગાનાં લગ્ન થયાં. લાહોરના ૧પ-૧૬ વર્ષનાં ભગવતી. લગ્ન થયાં પછી પતિએ કહ્યું કે હવે વધુ ભણવાનું શરૃ કરજે. પિતા (સસરા) રાયબહાદુર, ભગવતી તો સ્વાધીન મિજાજનાં. ઘર છોડીને દુર્ગાભાભી સાથે નીકળી ગયા.