છેલ્લાં થોડાં વર્ષોથી ફરવા જવાની અને જાત્રા કરવાની પ્રવૃત્તિને માણસે સંલગ્ન કરી નાખી છે. પવિત્ર તીર્થોનાં દર્શન કરી પુણ્યનું ભાથું બાંધવું અને ત્યાં રજવાડી ઠાઠમાઠથી આવવું-જવું, રહેવું, ખાવું-પીવું અને જલસા કરવાનો ટ્રેન્ડ વ્યાપક બનતો જાય છે અને માનવજાતની આ માગણીએ ર્તીથક્ષેત્રોની સાત્વિકતા અને નૈસર્ગિકતાનો દાટ વાળ્યો છે જેનું તાજું ઉદાહરણ છે ઉત્તરાખંડ પર ઊતરેલી આફત. ના, આ કહેવાનો આશય બિલકુલ એ નથી કે અહીં થતા પાપાચારના ફળસ્વરૂપે ભગવાને સજા કરી છે, પણ એટલી વાત ચોક્કસ છે કે કુદરતે આપણને એક સંકેત જરૂર કર્યો છે કે આ ઈશ્વરનાં પવિત્ર ધામ છે. અહીં અનાચાર બિલકુલ નહીં ચાલે. ફક્ત ચારધામ નહીં, ભારતનાં બધાં જ તીર્થોની આ હાલત છે. મનુષ્યમાત્રને નિયમો તોડીને જીવવામાં મજા આવે છે એટલે જ તીર્થોમાં કુદરત અને ધર્મના આયામોની ઉપરવટ જવામાં તેને અભિમાન થાય છે. કેદારનાથનો જ દાખલો લઈએ તો સમુદ્રની સપાટીથી ૧૧,૭૪૬ ફૂટ ઊંચે આવેલું આ ર્તીથ વર્ષના છ મહિના બરફાચ્છાદિત હોવાને કારણે બંધ જ હોય છે અને અન્ય છ મહિના સ્વાભાવિકપણે ઠંડુંગાર હોય છે ત્યારે આરામપરસ્ત માનવીની માગણીને લીધે અહીં સેન્ટ્રલી હીટેડ હોટેલ બની છે જેમાં ૨૪ કલાક હીટર ચાલુ રહે છે. જોકે અહીં ઇલેક્ટિÿસિટીના બહુ ધાંધિયા છે એથી જનરેટરનો ઉપયોગ વધુ થાય છે, પણ એય મોંઘું પડવાથી અહીં દરેક રૂમમાં ફાયરપ્લેસ બનાવવામાં આવી છે જેમાં લાકડાં બાળીને ગરમી ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે. એ લાકડાં માટે કપાય છે નજીકનાં જંગલ (કોના બાપની દિવાળી). એ જ રીતે પ્રાઇવેટ ટૂર-ઑપરેટર સાથે આવતા લોકોની ખાવા-પીવાની માગણી પણ એટલી ઊંચી હોય છે કે વાત ન પૂછો.