મહીપતરામ નીલકંઠ દ્વારા રચાયેલ ગુજરાતી સાહિત્યના પ્રથમ શિષ્ટ પ્રવાસ નિબંધ ‘ઇંગ્લાન્ડની મુસાફરીનું વર્ણન’(૧૮૬૨)થી શરૂ થયેલ પ્રવાસનિબંધની પરંપરા પંડિતયુગના સુધારાવાદી દીર્ઘદ્રષ્ટા અભિગમો પામીઅને ત્યાર બાદ ગાંધીયુગીન સર્જકો વચ્ચે પોષણ પામી.