જયારે આ જગતના તત્વને સમજીને આત્માનું અનુસંધાન કરનારો,આત્મામાં જ રહેનારો અને વ્યવહારમાં બીજા તપસ્વી લોકોની પેઠે વર્તવા છતાં પણ અંદર નીર્તીશય આનંદથી તૃપ્ત રહેનારો,જે પુરુષ હોય તે જીવનમુક્ત મુનિ કહેવાય છે.