અને ગામ તો ઠીક મારા ભ’ઈ, પણ ગામલોકો પણ એવા જ ! પાંચ પૈસાની પટલાઈમાં બેસવા તો હજાર બારસો જેવી મૂડી ખર્ચી નાંખે ! એમના મતે ગામનું મુખીપણું એટલે જ સર્વસ્વ જાણે ! અને ભૂલેચૂકે પણ એમને ખરા-ખોટાનો ભેદ સમજાવવા જાઉં, ત્યાં તો મને જ ઉંમર અને અનુભવના હવાલા આપી ચુપ કરાવી દે. અહીં તો કેવી પોલીસ, અને કેવી સરકાર !? પંચાયત તો નિર્ણય જ આખરી ફેંસલો સમજવો ! અને ચાલો આટલે સુધી તો સમજી પણ લઈએ, કે ભ’ઈ, આપણા ભારતની જૂની પરંપરા છે, માટે હજી પણ થોડા આંતરિયાળ ગામમાં એના પડઘા સંભળાય એ સ્વાભાવિક છે… પણ હવે તો પાણી માથા ઉપરથી વહી ચાલ્યું છે ! એમાં વાત જાણે એમ છે કે, મહીના કિનારે એક સાધુએ ધૂણી ધખાવી છે – સાધુ શાનો, મને તો એને ‘બાવો’ જ કહેવાનું મન થાય છે ! – અને એની ધૂણીમાં તો આખુ ગામ ધૂંધવાઈ ગયું હોય એમ બધાય આંખ-કાન બંધ કરી એનું કીધું કર્યે જાય છે ! એમ તો ગામમાં એના વિશે જાતજાતની વાતો થયા કરે છે, કોઈ કહે છે એ હિમાલયથી તપ કરીને આવ્યો છે, તો વળી કોઈ કહે છે, એ ગીરનારથી સિદ્ધિઓ પામીને આવ્યો છે, તો કોઈક તો વળી એને કાળા જાદુનો જાણભેદુ માને છે… જેટલા મોઢાં એટલી વાતો ! પણ એ બાવો પણ કંઇ ઓછી માયા નથી ! મોહમાયા ત્યજી દેવાના ઉપદેશો આપતો, અને પોતે જ ચલમ અને ગાંજાના મોહમાં લપેટાયો રેહતો. ગામ આખામાં કોઈ બાકી નહીં હોય – મારા સિવાય – જેણે એના ટુચકા-ટોટકા ન કર્યા હોય ! લોકોને દોરો, તાવીજ, કે પડીકીઓ કરી આપી, ઈચ્છાશક્તિ મુજબ દાન મુકાવતો. અને નવાઈની વાત તો એ હતી કે એને ગામમાં આવ્યે હજી માંડ સાત-આઠ મહિના થયા હતા… પણ એટલા જ ટૂંકા ગાળામાં પણ એણે ઘેઘુર વડાલાના મુળિયા જેમ ઊંડાઈ સુધી ખૂંપેલા હોય એમ ગામમાં એની જગ્યા બનાવી હતી ! ગામમાં બનતી મોટામાં મોટી ઘટનાથી માંડી નાનામાં નાની બીના સુધીમાં એના અભિપ્રાયો અને સલાહો રેહતી – સલાહ શાની આદેશ જ કહેવા દો ! ગામના મુખીથી માંડી અદનો ખેડૂત એને પોતાની વાત જણાવી ટુચકા માંગવા આવતો. અને છેલ્લા થોડાક સમયથી તો એણે પંચાતના કામોમાં પણ દખલ દેવાની શરૂઆત કરી હતી. અને ધીરે ધીરે એણે ન્યાય આપવાની સમગ્ર પ્રક્રિયા પોતાના હસ્તક કરી લીધી હતી ! ગામ આખામાં વાતો થતી કે, સાધુ પાસે એવું ચમત્કારિક પ્રવાહી છે જેમાં નિર્દોષ વ્યક્તિનો હાથ પડતાં, એનો હાથ એવો ને એવો બહાર આવે, જયારે દોષિત હોય – જેના મનમાં પાપ પેઠું હોય – એના હાથે લાલાશ પડતા ભૂરા ચકામા થઇ આવે ! અને એની એ અજાયબી જોવાની તો મને પણ ઘણી ઈચ્છા હતી, પણ મનમાં ભરાયેલો એના પરનો રોષ, અને વિજ્ઞાનમાં માનતું મગજ, બંને ભેગા થઇ એ ઈચ્છાને ગળે ટુંપો દઈ દેતાં !