‘અલગ’ રાષ્ટ્રની માંગણી ‘રાજદ્રોહ’ જેવા ગંભીર ગુનાના કેસમાં પરિણમે છે. દલિતોએ ભારતના ભાગલા સમયે અલગ રાષ્ટ્ર ન માંગ્યું હોવા છતાં ભારતના દરેક ગામમાં તેમનાં ઘર-સ્મશાન-કૂવા-ધર્મસ્થાન ‘અલગ’ હોવાને નાતે તેઓ દરેક ગામમાં ‘અલગ’ રાષ્ટ્રમાં રહેતાં હોય તેવો અનુભવ કરે છે ! હવે, અલગતાનો આ રોગ મોટાં શહેરોમાં પણ ફેલાતો જોવા મળે છે, જ્યાં જ્ઞાતિનાં ધોરણે મકાન-વેચાણ અને મકાન-ભાડાના વ્યવહાર થતાં જોવા મળે છે. આ ‘અલગાવવાદી’ વાતાવરણ સ્વતંત્રતાના સાતમાં દાયકે પાતળું પડવાને બદલે મજબૂત બનતું ચાલ્યું હોય તો એ સરકારની નિષ્ફળતા છે. કારણ ‘રાષ્ટ્ર ઘડતર’નાં કામોને એ વિકાસ સાથે સાંકળતી નથી.