સ્વતંત્રતાની વ્યાખ્યા આજે જુદી રીતે કરવામાં આવે છે. ચાર જણ બેઠા હોય ત્યારે સંતાન એમ કહે કે હું મારી આવકમાંથી મારો ખર્ચ કાઢી લઈશ…એટલે લોકોમાં વાહ-વાહ થઈ જાય છે ! આ વિચારધારા કુટુંબના ઐક્યને તોડે છે. કોઈકે મારા માટે કંઈક કર્યું છે એવો અહોભાવ પછી એને રહેતો નથી. મેં તો બધું મારી કમાણીમાંથી જ વસાવ્યું છે ને ? મેં ક્યાં કોઈ પાસેથી રૂપિયો લીધો છે ? – એવો એક સુક્ષ્મ અહંકાર આ વિચારધારામાંથી પ્રગટ થાય છે. આવક મેળવવાની ક્ષમતા અને સમજ વહેલી પ્રાપ્ત થાય એ સારી વાત છે પરંતુ સાથે સાથે એ પણ સમજવું જોઈએ કે એ આપણામાં રહેલા ‘મારાપણા’ને તો તે નથી વિસ્તારતી ને ? સૌને નાની ઉંમરથી આ સ્વતંત્રતા આપી દેવામાં આવશે તો વિકાસ ચોક્કસ થશે પરંતુ પારિવારીક વિશ્વાસના પાયામાં ગાબડું ચોક્કસ પડી જશે. બાપ-દીકરા વચ્ચેના મતભેદમાં ક્યારેક દીકરો બોલી ઊઠશે કે ‘તમે મારા માટે કર્યું શું ? આ બધું તો મેં મારી આવકમાંથી વસાવ્યું છે…. કૉલેજથી જ હું મારી રીતે કમાઈ લેતો હતો…. કદી તમારી સામે હાથ લાંબો કર્યો છે ?’ કદાચ દીકરી પણ એમ કહી શકે કે ‘મારા લગ્નમાં હું ગમે તે ખર્ચ કરું… એ તમારે નહીં જોવાનું. મારી આવકમાંથી હું પરણું છું ને ! એમાં તમારે શું છે ?’