ભગવાન ધનવંતરિને આયુર્વેદનાં પ્રણેતા તથા વૈદકશાસ્ત્રનાં દેવતાનાં રૂપમાં ઓળખવામાં આવે છે. આદિ કાળમાં આયુર્વેદની ઉત્પત્તિ બ્રહ્માથી થઇ છે એવું માને છે. આદિકાળનાં ગ્રંથોમાં –રામાયણ- મહાભારત તથા વિવિધ પુરાણોની રચના થઇ. જેમાં બધાં ગ્રંથોએ “આયુર્વેદાવતરણ”નાં પ્રસંગમાં ભગવાન ધનવંતરિણો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ધનવંતરિ પ્રથમ તથા દ્વિતીયનું વર્ણન પુરાણો અતિરિક્ત આયુર્વેદ ગ્રંથોમાં પણ છુટું-છવાયું મળે છે. જેમાં આયુર્વેદનાં આદિગ્રંથો —- સુશ્રુતસંહિતા, ચરકસંહિતા, કશ્યપસંહિતા તથા “અષ્ટાંગ હૃદય”માં એમનાં વિભિન્ન રૂપોમાં ઉલ્લેખ મળે છે!!!