પછીનો એક શબ્દ છે, સુપ્તમ્. સુષુપ્તિ એટલે ગાઢ નિદ્રા અને નિષ્ક્રિયતા. કૃષ્ણની નિષ્ક્રિયતા હોઈ શકે ખરી ? આમ જોવા જઈએ તો ના. પરંતુ એમણે અનેક પ્રસંગોએ જે ક્ષમાદાન કર્યાં છે તેમાં એમનું સુપ્તમ્ અનુભવાય છે. એમણે મહાવીરોને સાવ સહજતાથી હણ્યા છે પણ અનેકોને ક્ષમા આપીને જાણે સુપ્તિને સૂક્ષ્મ લીલારૂપ બનાવી દીધી લાગે છે. પણ ખરી નિષ્ક્રિયતા તો એમણે મહાભારતના યુદ્ધમાં હથિયાર ન લેવાનું નક્કી કરીને બતાવી છે. એકલા જ સમગ્ર સૈન્યને પૂરા અડે તેવા આ ‘અવતારી’ને વળી સક્રિયતા શું ને નિષ્ક્રિયતા શું ?! પણ એમણે એ જમાનાની પ્રણાલીને અપનાવીને જેમની વચ્ચે ઝઘડો છે તેમને જ આગળ કર્યા છે. સત્યનો પક્ષ લઈને તેઓ પાંડવપક્ષે ગયા છે એમ કહેવું પણ આ સંદર્ભે યોગ્ય નહીં ગણાય, કારણ કે એમણે તો પસંદગીની તક અર્જુન–દુર્યોધન બન્નેને આપી જ હતી. દુર્યોધન એમને પસંદ કરી જ શક્યો હોત. પણ પોતે ‘યુદ્ધે ચ પલાયનમ્’ નહીં પણ યુદ્ધેષુ તાટસ્થ્યં આગળ કરીને સુપ્તિનો એક અતિ ઊંચો આદર્શ સ્થાપ્યો છે. ભુક્તમ્ ને સુપ્તમ્ બન્નેને સાથે મૂકીને સર્જકે ખરી મજા કરી છે !