વિકાસ અને ઔદ્યોગીકરણની પર્યાવરણના સંદર્ભામાં ચૂકવવી પડી રહેલી કિંમત હવે વ્યાપક ચર્ચાનો અને જાગરૂકતાનો વિષય બની ગયેલ છે. બીપીનાં તેલ ઢોળાવાની કે નર્મદાના સમુદ્રસંગમના અંતરિયાળ ફ્ળદ્રુપ વિસ્તાર સુધી ખારાશ પ્રસરી જેવી ઘટનાઓને પરિણામે વધારે અસ્રકારક નિયમનો માટેની માંગ પણ ઊઠતી રહી છે. જોકે, કુદરતી સંસાધનોની માગ જ ઘટે એ વિષે હજૂ જોઈએ એટલી ગંભીરપણે ચર્ચાઓ નથી થતી. હજૂ પણ માનવ સભ્યતા એ તબક્કામાં જ છે જ્યાં તેના દરેક વિકાસની સાથે કુદરતી સંસાધનોની માંગ વધતી જ રહે. આ વિકાસની કિંમત પર્યાવરણને થતાં નુકસાનમાં જ ચુકવવી પડશે, જે અંતે તો માનવ જાતનાં અસ્તિત્ત્વ સાથે જ જોડાયેલ છે. જે છે તેનાથી સંતોષ માનવો એ હજૂ પણ ‘વાસ્તવિક’અહીં ‘આધ્યાત્મવાદી’ સિધ્ધાંતોની ખોખલી વાતો માનવામાં આવે છે. વિશ્વમાં હજૂ પણ અસમાનતા એટલી વ્યાપક છે કે કુદરતી સંસાધનો પરની કુલ માંગ ઘટવાની બહુ શક્યતાઓ પણ દેખાતી નથી. પુરાણોમાં આ બાબતે ચેતાવણીઓ અપાતી જ રહી છે. પરંતુ આધુનિક સંચાલન વ્યવસ્થાને તેમાંથી કંઈ શીખવાની જરૂર જણાતી હોય તેમ લાગતું નથી.