[એક દશ્યને સામાન્ય માનવી જે રીતે જુએ છે તેના કરતાં ચિત્રકાર કે ફોટોગ્રાફર અલગ રીતે જુએ છે. તેઓને તેમાં કંઈક વિશેષ દેખાય છે. તેઓ દશ્યના સુક્ષ્મ ભાવોને અનુભવી શકે છે. ‘રામનામ’ બાબતે આપણું અને ગાંધીજીનું એવું જ છે ! તેમના માટે રામનામ એ કોઈ જ જુદી જ ભૂમિકાએથી અનુભવાયેલું પરમ સત્ય હતું. આપણે તો ફક્ત મંત્રજાપથી સંતોષ માની લઈએ છીએ પરંતુ ગાંધીજીના નામસ્મરણ પાછળ શું વિચારો હતા તેનું અદ્દભુત આલેખન ‘રામનામ’ નામના એક નાનકડા પુસ્તકમાં તેમણે કર્યું છે. આ પુસ્તકનું લખાણ અને તેની ભાષા ઘણો વિચાર માંગી લે તેમ છે. કેટલાક પ્રકરણો તો માત્ર અનુભવે જ સમજી શકાય એ પ્રકારનાં છે. ગાંધીજીના અંતરજગતમાં ‘રામનામ’ વિશે જે શ્રદ્ધા હતી, તેનો કંઈક ઉઘાડ આ પુસ્તકમાં થયો છે. જિજ્ઞાસુઓ અને અભ્યાસુઓએ અવશ્ય વાંચવાલાયક છે. પુસ્તક પ્રાપ્તિની વિગત લેખના અંતે આપવામાં આવી છે. – તંત્રી.]