માલદીવમાં સત્તાનાં સૂત્રો સંભાળનાર ઇબ્રાહીમ મોહમ્મદ સોલિહે ચીન સાથેના વેપાર કરારમાંથી હટી જવાનો નિર્ણય લઇને ભારત સાથે ફરી ગાઢ રાજદ્વારી સંબંધોની ભૂમિકા તૈયાર કરી છે. ભારત-માલદીવ વચ્ચે હંમેશાં ઘનિષ્ઠ સંબંધો રહ્યા છે, પરંતુ અમેરિકા સાથેની ભારતની નિકટતામાં પોતાના વેપારહિત જોખમાતાં લાગતાં ચીને વ્યૂહાત્મક રીતે ભારતના પડોશી દેશોમાં તેમજ હિન્દ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં પગદંડો મજબૂત કરવાની ચાલબાજી અમલમાં મૂકી હતી. તેના ભાગરૂપે માલદીવને દેવાના બોજ હેઠળ લાવવાનું શરૂ?કર્યું હતું. તાજેતરની ચૂંટણીમાં પરાસ્ત થયેલા રાષ્ટ્રપતિ અબ્દુલ્લા યામીને ચીનની ચઢામણીથી ભારત સામે શિંગડા ભરાવવાનું શરૂ કર્યું હતું. નઠારાં તત્ત્વોની પેરવી ઝાઝી ફાવતી નથી એ ન્યાયે ચૂંટણીમાં યામીનનો પરાજય થયો અને ભારત સમર્થક ઇબ્રાહીમ સોલિહ વિજેતા થયા. હિન્દ મહાસાગરમાં આવેલો આ રળિયામણો ટાપુ વ્યૂહાત્મક મહત્ત્વ ધરાવે છે. ભારતથી તેનું અંતર માત્ર 1800 કિ.મી. દૂર છે. ચીને ત્યાં કેવી ચાલ ચાલી એ જાણવા જેવું છે. પહેલાં તો ત્યાં પોતાનું દૂતાવાસ બનાવ્યું અને જુદી જુદી પરિયોજનાઓ માટે માલદીવને લોન આપવી શરૂ કરી. સ્થિતિ એ આવીને ઊભી કે માલદીવના કુલ વિદેશી દેવામાં 80 ટકા ચીનનો હિસ્સો છે. આ આંકડો 1.3 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયો. ચીને 16 દ્વીપ લીઝ?પર લીધા છે. `વન બેલ્ટ વન રોડ' મહત્ત્વાકાંક્ષી યોજના માટે માલદીવની જમીનનો ઉપયોગ શરૂ?કર્યો. ટૂંકમાં ભારતને ભૂમિ અને સમુદ્રીમાર્ગે ઘેરવાની તમામ યોજના અમલમાં મૂકી દીધી હતી. જો કે, ઇબ્રાહીમ સોલિહની સરકાર સત્તામાં આવતાં પરિસ્થિતિ સુધરવી શરૂ?થશે એ નિશ્ચિત બન્યું છે. માલદીવની જનતા ભારતને ચાહે છે કારણ કે દાયકાઓથી બંને દેશના સંબંધ મૈત્રીપૂર્ણ રહ્યા છે. અગાઉની યામીન સરકાર પાંચ વર્ષના કાર્યકાળમાં તદ્દન ભારત વિરોધી બની ચૂકી હતી અને તે એટલે સુધી ભારત સાથેના સંયુક્ત યુદ્ધાભ્યાસમાં સામેલ થવાનું નવી દિલ્હીનું નિમંત્રણે માલદીવે ઠુકરાવી દીધું હતું. ચીનનાં ચશ્માં એવા ચડયા હતા કે એ ભારતનો જાણે પડછાયો લેવા માગતું નહોતું. તેથી જ નવી સરકાર સત્તામાં આવતાં રાષ્ટ્રપતિપદે સોલિહની શપથવિધિમાં હાજરી આપવા ખુદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ગયા હતા. બંને નેતાઓએ હિન્દ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સલામતી સુનિશ્ચિત રહે એની અનિવાર્યતા પર સંમતિ વ્યક્ત કરી છે. શ્રી મોદીએ સોલિહને ભારત આવવાનું નિમંત્રણ પાઠવ્યું છે જેનો તેમણે સહર્ષ સ્વીકાર કર્યો છે. માલદીવને ચીનના કર્જમાંથી ઉગારવા માટે ભારત અને અમેરિકાએ પોતાની ભૂમિકા ભજવવી પડશે. ચીન સાથેનો માલદીવનો વેપાર કરાર એકમાર્ગીય હતો, કેમ કે ચીન માલદીવ પાસેથી કંઇ?ખરીદતું નહોતું. સ્વાર્થ અને ભારતદ્વેષની ભૂમિકા પર એ રચાયો હોવાનું સહેજે સમજી શકાય. હિન્દ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા માટે ભારત-માલદીવની દોસ્તી ચાવીરૂપ બનશે એવી ઉમ્મીદ બંધાઇ?છે.