આટલો પ્રવાસ ખેડ્યા પછી માંડુમાં એન્ટ્રી મારો એટલે આલમગીર દરવાજા, ભંગી દરવાજા એવા બધા બ્લાઇન્ડ ટર્નવાળા દરવાજા પરથી એકદમ સાવચેતીથી પસાર થવું પડે. પરંતુ ત્યારે જ ખ્યાલ આવી જાય કે આ નગરનું જૂનું નામ માંડવગઢ ખરેખર સાર્થક હશે. અનેક મહેલો, વિશાળ કિલ્લો અને ચોમેર 45 કિમી લાંબી દિવાલથી રક્ષાયેલાં આ નગરમાં મધ્યયુગના અનેક મુસ્લિમ શાસકો શાસન કરી ગયા. આશરે એક હજાર વર્ષ પહેલાં આ નગર વસવું શરૂ થયું. પરંતુ તેનો સુવર્ણકાળ મોગલો અને બીજા મુસ્લિમ શાસકોના સમયમાં આવ્યો. સમયાંતરે શાસકો બદલાતા રહ્યા અને તેઓ અહીંની સ્થાપત્ય સમૃદ્ધીમાં ઉમેરો કરતા રહ્યા. સ્થાપત્યો બાંધવા માટે જાણીતો હુમાયુ પણ અહીં પગફેરો કરી ગયો છે. જહાંગીરે પણ માંડુમાં લટાર મારેલી છે. ગુજરાતના ઇતિહાસમાં બહુ બદનામ મહમ્મુદ ખિલજી પણ અહીં રાજ્ય કરી ચૂક્યો છે. ગુજરાતનો શાસક બહાદુરશાહ પણ છેક અહીં સુધી ચઢાઇ લાવ્યો છે. આ શાસકીય ઉથલપાથલમાં એક સેનાપતિ બાઝ બહાદૂરનું અહીં થોડા સમય શાસન રહ્યું. એ વાતની નોંધ લેવા જેવી છે કે કેટકેટલીય ભીષણ લડાઇઓનું સાક્ષી બની ચૂકેલું માંડુ આજે જોકે જાણીતું છે માત્ર આ બાઝ બહાદૂર અને રાણી રૂપમતીની લવસ્ટોરીને કારણે. બંને વચ્ચેનો પ્રેમ શારીરિક કરતાં મ્યુઝિકલ વધારે હતો. બંને ગીતસંગીતનાં રસિયાં. સમગ્ર શહેરમાં મહેલો, ઝરૂખાઓ, છત વગેરેની રચના જાણે કોઇ ગાયનવાદનના જલસા માટે કરેલી હોય એવી જ લાગે.