ગુજરાતના ભાવનગર જિલ્લાના વરતેજ ગામમાં 14 નવેમ્બર 1891ના રોજ જન્મેલા શ્રી હરભાઈનું નામ હરિશંકર હતું. માતા જીવકોરબા અને પિતા દુર્લભજી ત્રિવેદીનું તેઓ સંતાન. કેળવણીની પાયાની સંકલ્પનાઓને વ્યવહારમાં મૂકી મુલવવા હરભાઈ મહિને માત્ર રૂ. 100 ના વેતનથી આચાર્ય તરીકે જોડાયા હતા. ઈ.સ 1910થી 1912 સુધી દક્ષિણામૂર્તિ સંસ્થાના છાત્રાલયમાં ગૃહપતિ તરીકેની માનદ્ સેવાએ તેમને અનેક અનુભવો કરાવ્યા. યુવાનોને સમજવાની વાત એ એમના જીવનનું કાર્ય બની ગયું. વિનય મંદિરના આચાર્ય બન્યા બાદ તેમણે શિક્ષણશાસ્ત્રનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો.ત્યાં સહશિક્ષણના વિવિધ પ્રયોગો કરીને આ અંગેના વિવિધ પ્રશ્નો ઉપર દક્ષિણામૂર્તિ ત્રિમાસિકમાં લેખનકાર્ય શરૂ કર્યું. પોતાની વ્યાપક વિચારસરણી અને અનુભવને આધારે તેમણે 1926થી જ વિંયમંદિરમાં ‘સ્વાધ્યાય યોજના’ (ડોલ્ટન યોજના)નો ઉત્તમ પ્રયોગ કર્યો, જેને વ્યાપક આવકાર મળ્યો. વિદ્યાર્થીઓના ભણતર -ઘડતર માટેના પ્રયોગો, ઉત્તમ વિચારોનો પ્રચાર – પ્રસાર થાય એ માટે તેમણે વિવિધ સામાયિકોના પ્રકાશનની જવાબદારી હાથ ધરી. ‘દક્ષિણામૂર્તિ’ , ‘છાત્રાલય’ , ‘નૂતન શિક્ષણ’ અને ‘ઘર શાળા’ જેવા સામાયિકોમાં તેમને સતત લેખન કાર્ય કર્યું. શ્રી હરભાઈ 40 વર્ષ સુધી ‘ઘર શાળા’ માસિકના વિકાસની એકધારી સંભાળ રાખી. તેમના અનેક પુસ્તકો આજે પણ ઘણાં જ ઉપયોગી છે; જેમના કેટલાક છે :