માણસને શાંતિ નથી એનું કારણ એ કે, સંબંધો ટકાવી રાખવા માટે એણે દોડવું જ પડે. દરેક માણસને એવો ભય છે કે, સામી વ્યક્તિ તરફથી પ્રેમ ઓછો ન થઈ જાય ! તેથી ‘કામનો માણસ’ બનવા માટે એટલું તો તીવ્રતાથી દોડે છે કે, જીવનમાંથી શાંતિ અદ્રશ્ય થઈ જાય છે. માણસ ઘોંઘાટ વચ્ચે જીવે છે. માણસ તેથી જ પ્રેમ નામના સુવર્ણમૃગ પાછળ સતત દોડતો રહે છે. ગણતરીઓ વચ્ચે પ્રેમ કદી શક્ય નથી. અને જ્યાં પ્રેમ નથી ત્યાં સુખાનુભૂતિ નથી. પ્રેમની ભ્રમણામાં જીવનારો માણસ પછી ધીમે ધીમે સુખની ભ્રમણામાં સતત જીવતો રહે છે. પછી બને છે એવું, સંબંધો તો અઢળક સર્જાય, કિન્તુ એમાં પ્રેમ હોતો નથી. પ્રેમ નથી એટલે સુખનો પ્રગાઢ અનુભવ થતો નથી. સુખ ન હોય ત્યાં જીવનમાં સમાધિ અવસ્થાની શાંતિ પણ ન જ હોય. સંબંધો હોય પણ એ દરેક સંબંધોને જોડતા પુલો અદ્રશ્ય હોય. એટલે બને એવું કે ઘરમાં અનેક ટાપુઓ સર્જાતા હોય. ઘરમાં જ શું કામ ! ઓફિસમાં કે ગમે ત્યાં બસ, ટાપુઓ જ ટાપુઓ. દરેક માણસ જાણે એક ટાપુ બની ગયો છે. આજુબાજુ સંબંધોનો અફાટ દરિયો ઘૂઘવે છે ખરો, કિન્તુ માણસ તરસ્યો ને તરસ્યો જ રહે છે. એનું કારણ એક જ છે, આપણે બસ કશુંક ને કશુંક મેળવવા માગીએ છીએ. સાથે આપવાનું લગભગ વિસરી જઈએ છીએ. અઢળક આપો, તો અઢળક મળશે. ‘લેવા’ માટે આપણે એટલા તત્પર હોઈએ છી કે, ધીમે ધીમે ચિત્તમાં યેનકેન પ્રકારે ન જોઈતું લઈ લેવાનું, અને ક્યારેક તો આગળ વધીને છીનવી લેવાનું ઝનૂન સર્જાતું હોય છે. પ્રેમમાં બ્લેકમેલ જેવું હોય જ નહિ. તો લાગણીઓને ઢાલ બનાવીને શોષણ પણ થઈ શકે નહિ. આજે તો પ્રથમ નજરનો પ્રેમ થાય છે, ત્યારે માત્ર ઉપરછલ્લી લાગણીઓ હોય છે. એકમેક માટે ‘મરવાના’ ઠાલાં સોગંધ અપાય છે, જે જો પરિપક્વતા ન હોય તો અંતે એકમેકને ‘મારવાના’ અંતિમ સુધી પહોંચી જાય. પ્રેમમાં હૃદય વિશાળ બનવું જોઈએ. પ્રેમમાં ગળાડૂબ હોઈએ તો નકારાત્મક લાગણીઓનો સ્યંભૂ છેદ ઊડી જતો હોય છે. એકમેક માટે ધિક્કારની લાગણી જન્મે તો સમજવું કે આપણે જેને ખૂબ પ્રેમ કરતાં હતા તે ઉપરછલ્લો, સપાટી પરનો જ હતો. પ્રેમમાં હોઈએ તો એકમેકને માફ કરવા માટે પ્રયાસ ન કરવો પડે, આપમેળે માફી અપાઈ જાય. પ્રેમમાં એકમેક પ્રત્યેની સમજ તો વિકસે જ છે, પણ સાથે સાથે જીવન પ્રત્યે જોવાની દ્રષ્ટિ પણ બદલાય છે. સંકુચિતતાને બદલે વિશાળતાનો અનુભવ થાય ત્યારે સમજવું કે, પ્રેમનો સાચો અર્થ આપણે સમજી શક્યા છીએ. પ્રેમમાં ‘તરસ’ છે, પણ એ અકળાવનારી નથી. ઊલટાનું એ ‘તરસ’થી મનની શાંતિમાં ઉમેરો થાય છે. એકમેકને ઝંખવું એ પ્રેમ, અને જ્યાં પણ હોઈએ ત્યાં એકમેકને નિઃસ્વાર્થ ભાવે પ્રેમ કરવો એ પ્રેમ. તેથી જ કહી શકાય કે પ્રેમ એટલે પ્રેમ. પ્રેમ એટલે પ્રેમ જ, બીજું કશું નહિ.