સ્થાપનાઃ ભાઈકાકાને ઇતિહાસ-પુરાતત્ત્વમાં ખાસ રસ હતો. તેમણે ચરોતરમાં વિવિધ સ્થળોએથી શિલ્પમૂર્તિઓ, સિક્કાઓ, વગેરે એકત્ર કરેલાં. આ બધી સંગ્રહિત ચીજોને કાયમી પ્રદર્શન માટે વલ્લભ વિદ્યાનગરમાં સંગ્રહાલયને આપી. પુરાતત્ત્વવિદ અમૃત વસંત પંડ્યાના સક્રિય સહકારથી 1949માં સંગ્રહાલયની સ્થાપના થઈ. સંગ્રહાલયમાં ભાઈકાકાના સંગ્રહ ઉપરાંત મુંબઈના પારસી ગૃહસ્થ ડો. એન. એ. થૂથીએ પોતાના શોખથી એકત્ર કરેલી દેશ-વિદેશની કલાકૃતિઓના સંગ્રહની સંગ્રહાલયને ભેટ આપી, જેમાં મુખ્ય સંગ્રહ ધાતુ પ્રતિમાઓનો હતો.