ગુજરાતમાં ૧૯૬૯ના રમખાણ, ૧૯૫૬નું મહા-ગુજરાત આંદોલન, ૧૯૭૪નું નવનિર્માણ, ૧૯૮૩-૮૫નું અનામત તરફેણ-વિરોધ આંદોલન થયાં, ત્યારના સાર્વજનિક સ્થિતિના લક્ષણોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે તો ખ્યાલ આવે છે કે વર્ગ, વર્ણ, કોમ, જાતિ, સંપ્રદાયના ઘર્ષણોનો એક ઈતિહાસ છે.