‘સત્યા'ના 20 વર્ષ પૂરા થવાની સંધ્યાએ હું પાછળ વળીને જોઉં છું તો અનેક સુખદ યાદો તાજી થઈ હતી. મેં એનાં જુદાં-જુદાં પાસાંનાં મૂળને યાદ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. ફિલ્મ ‘સત્યા' એ સમકાલીન ઇન્ડિયન સિનેમામાં માઇલસ્ટોન ગણાય છે. આ ફિલ્મની 20મી એનિવર્સરી નિમિત્તે સોમવારે એના મેકર રામ ગોપાલ વર્માએ આ ફિલ્મ અને એનાં કૅરૅક્ટર્સ પાછળનું સત્ય ફેસબુક પર જણાવ્યું હતું. અહીં રામુના શબ્દોમાં ‘સત્યા'નું સત્ય જાણીએ. હું જ્યારે 1994માં ‘રંગીલા'ના શૂટિંગ માટે હૈદ્રાબાદથી પહેલી વખત મુંબઈ આવ્યો હતો ત્યારે ટ્રેન ધારાવી ઝુપડપટ્ટીમાંથી પસાર થઈ રહી હતી એ અનુભવથી હું આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો હતો. એ જાણે એક સિંગલ છત જેવું લાગતું હતું અને મને આશ્ચર્ય થયું હતું કે, ત્યાં લોકો કેવી રીતે રહેતા હશે. મેં રેલવે ટ્રેક પરથી ટ્રેન્સ આવજાવ કરતી હતી ત્યારે ત્યાંથી ફક્ત ત્રણ ફૂટના અંતરે બે વર્ષનાં બાળકોને ઘૂંટણિયા તાણતા જોયા હતા.