મુસલમાનો અને અંગ્રેજોના આગમન પછી તેમની ભાષાઓના શબ્દો, પ્રયોગો, પરિભાષાઓ વગેરે આપણી ભાષાઓમાં દાકહલ થાય તેમાં આશ્વર્ય પામવા જેવું નથી. તેમણે આપણને જીત્યા, આપણા પર રાજ્ય કર્યું, આપણને શરમિંદા કર્યા તેનું ભલે આપણને દુઃખ લાગે, પણ તેથી ભાષાઓની કે સંસ્કૃતિઓની ભેળસેળ વિશે કશું રોષ લગાડવા જેવું નથી. પ્રજાઓ-પ્રજાઓ વચ્ચે સંબંધો બંધાવાને અનેક નિમિત્તો થાય છે. પાડોશ, વેપાર, પ્રવાસ, સાહિત્યશોખ વગેરે દ્રારા પણ સંબંધો બંધાય છે, તેમ હિંસાપરાયણ જગતમાં આક્રમણ અને હારજીત દ્રારા પણ સંબંધો બંધાય છે. બધાંની એકબીજાની ભાષા અને સંસ્કૃતિ ઉપર સારીમાઠી અસર થાય છે.