જ્યાં સુધી મંદિરની વાત છે, મંદિર હકીકતે સામાજિક મિલનનાં કેન્દ્રો, કેથાર્સિસ સેન્ટર અને ગરીબ-પછાત વ્યક્તિ માટે સહાય-ભોજનનાં કેન્દ્રો રહ્યાં છે. જરા અમદાવાદના પાલડીમાં જલારામ મંદિર, રામદેવનગરનું સાઈબાબા મંદિર કે વેજલપુરના બુટભવાની મંદિરનો આંટો મારી આવો, ખબર પડશે કે કેટલા લોકોને રોજ જમવાનું મળે છે. મંદિરો દ્વારા નિદાન કેમ્પ, ગૌશાળા ચાલતી હોય તેવી પ્રવૃત્તિ તો અલગ. અને માઇન્ડ વેલ, મંદિરો કંઈ બીજાં ઉપાસના સ્થળોની જેમ બંધ બારણે ચાલતાં નથી. કેટલાક અપવાદ સિવાય મંદિરો હિન્દુ ઇત્તર પંથોના લોકો માટે પણ ખુલ્લાં હોય છે. મંદિરના લીધે પીપળા, આકડા, ગુલાબ, સૂરજમુખી, કમળકાકડી, દર્ભ, બિલીપત્ર, આ બધાના રૂપમાં પર્યાવરણની જાળવણી, પક્ષીઓને ચબૂતરાના રૂપમાં ચણની વ્યવસ્થા, ઉનાળામાં પાણીની પરબ આ બધું તો અલગ. ક્યાંય કોઈ મંદિરમાં દેશના ટુકડા કરવાની, કોઈ ઇત્તર પંથીઓને મારી નાખવાની સલાહ-ઉપદેશ અપાતા નથી જે ઘણી વાર મસ્જિદોમાંથી અપાયા છે.