જીવનમાં ત્રણ વસ્તુ કદાપિ પરત થતી નથી. એક વીતેલો સમય, બે મોંમાથી નીકળેલા શબ્દો અને ત્રણ આવેલી તક. આપણામાંથી ઘણા બધા ભારતને સ્વતંત્ર મળ્યા પછી જન્મ્યા છીએ. એટલે તેઓને ગાંધીયુગવાળા સમયમાં જીવવાની તક મળી નથી. મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી જેમને બધાં “ગાંધીબાપુ” ના હુલામણા નામથી બોલાવે છે, તેઓ જીવનપર્યંત દેશની આઝાદી માટે લડી, જાન્યુઆરી ૩૦, ૧૯૪૮ ની ગોઝારી સાંજે ૫.૧૭ કલાકે છાતીમાં ત્રણ ગોળી ઝીલી, “હે રામ” ઉચ્ચારી ઢળી પડ્યા. દેશ આખો અશ્રુભીની આંખે હૈયાફાટ રુદન કરતો રહ્યો. વિશ્વ વિસ્મિત થઈ અહિંસાના પૂજારીની અંતિમ યાત્રા જોતું રહ્યું. મે ગાંધીબાપુને જોયા નથી પણ એમની અગણિત છબીઓ જોઈ છે. કેટલાંક ગાંધીજીવન પરના પુસ્તકો વાંચ્યા છે. ગાંધીજી વિષે ચંદ્રકાંત બક્ષીએ લખ્યું છે – “૨૪ વર્ષના છોકરા પાસે શું ગજબનાક હિમ્મત હતી. ૬ દિવસ પહેલાં જ દક્ષિણ આફ્રિકા આવ્યો હતો અને ટ્રેનમાં ટિકિટ ચેકરને કહી શકતો હતો કે આ મારી ટિકિટ છે, આ મારી સીટ છે, હું અહીં જ બેસીશ”. અને પછી આફ્રિકામાં શું શું થયું એની આપણને ખબર છે જ. ગુણવંત શાહે લખ્યું છે – “ગાંધીજીની કમર પર લટકતી ઘડિયાળ પર સેકન્ડના નહીં, સદીઓનાં નિશાન હતાં.” જાન્યુઆરી ૨૭, ૧૯૧૫ ને દિવસે ગોંડલના રાજવીએ પ્રથમવાર મોહંનદાસ કરમચંદ ગાંધી માટે “મહાત્મા” શબ્દ વાપર્યો હતો. ચાલો આજે આપણે એવા એ મોહન, ગાંધીજી, મહાત્માના જીવનમાં જુદા જુદા સમયે બનેલી ત્રણ ત્રણ જુદી જુદી મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓને યાદ કરીએ ગાંધીજી અને અન્ય લેખકોના લેખનમાથી વિણેલા મોતીઓનો ત્રણ ત્રણનાં ઘટકમાં સમન્વય કરી સંક્ષિપ્તમાં આ સંગ્રહલેખ તૈયાર કરી વાચકમિત્રો સાથે વહેંચવાનો પ્રયાસ છે.