(૮) અને મુનિજી, વગર પૂછ્યે, આપમેળે, વાતને આગળ ચલાવે છે, ‘જેવી રીતે દર્પણના હાલવાથી મુખ પણ હાલતું જેવું દેખાય છે, પરંતુ એ ખરેખર હાલતું નથી હોતું, એવી રીતે મનની ચંચળતાથી એ જ્યોતિપુરૂષ પણ, પોતે નહિ હાલતો હોવા છતાં, હાલતો જેવો દેખાય છે. ચિત્તની બધી ગતિઓ, સંકલ્પ વિકલ્પ અર્થાત્ વિચારો રૂપ હોય છે, તેથી આત્મા પોતે વિચારો કરવા જેવો થઈ જાય છે. જો કે એ કશા શોચ વિચાર કરતો નથી, ધ્યાન નહિ કરતો હોવા છતાં ધ્યાન કરતો જેવો થઈ જાય છે. લીલા નહિ કરતો હોવા છતાં લીલા કરતો જેવો થઈ જાય છે. એટલું જ નહિ પણ, બધી જ વ્યક્તિગત ચેષ્ટાઓ તથા સ્થિતિઓ કે જે મનના ધર્મ છે, તે બધી, આત્મજ્યોતિમાં આરોપાય છે.