જેવાં કે ઉપવાસ, અપક્વ આહાર, અતિ આહાર, વિષમ આહાર, અસાત્મ્ય આહાર, એટલે કે દેશ, કાળ અને પોતાની પ્રકૃતિને અનુકૂળ ન હોય એવો આહાર પચાવામાં અતિભારે કે અતિ ઠંડો-શીતળ આહાર, અતિ ચીકણા આહાર દ્રવ્યો, સંયોગ તથા માત્રાથી વિરુદ્ધ આહાર દ્રવ્યો, જવરાદિ વ્યાધિઓ લાંબો સમય ચાલવા, દેશ, જળ તથા કાળ વૈષમ્ય આહાર, મળ મૂત્રાદિ શારીરિક ક્રિયાઓને રોકવી, દિવસની ઊંઘ, અનિદ્રા, ઈર્ષા, ભય, લોભ, ક્રોધ, શોક, દ્વેષ, ચિંતા વગેરે મનોભાવોથી પણ જઠરાગ્નિ મંદ-દૂષિત થાય છે.