વહીવટ અંગ્રેજો હસ્તક આવ્યો તે પહેલાં મોટી સંખ્યામાં નદી નાળા ઉભરાતા હતા અને તેને કારણે ખેતીને ઘણુ નુકસાન થતું અને જાનહાની પણ થતી હતી. આથી સરકારે મોટા પાયા પર ડ્રેનેજનું કામ હાથ ઉપર લીધુ હતું. થોડા જ સમયમાં અંગ્રેજોએ આ મુશ્કેલીનું નિવારણ કરી લીધુ હતું. પહેલાં ખેડૂતો દ્વારા મહેસૂલ ઉઘરાવવામાં આવતું. એ પદ્ધતિમાં ઘણા અત્યાચારો થતા. અંગ્રેજોએ સ્ટાઇપેન્ડ આપીને મહેસૂલ હિસાબનીશ તરીકે તલાટીઓ નિમ્યા. આ તલાટીઓ સાચાં આંકડાશાસ્ત્રીય અને નાણાકીય રજિસ્ટર રાખતા હતા. ૧૮૨૦માં સતીપ્રથા ઉપર કાયદેસર રીતે પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો અને ૧૮૨૭માં પોલીસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. ૧૮૨૪માં શહેરની પહેલીવાર મોજણી થઈ હતી અને ૧૮૩૦માં ફોજદારી કચેરી જજના તાબામાંથી મેજિસ્ટ્રેટના તાબામાં આવી હતી. માર્ગોના બાંધકામ, રેલવે, પોસ્ટ અને ટેલિગ્રાફની વ્યવસ્થા પરત્વે પણ લક્ષ્ય અપાયુ હતું. રૃઢિગત કાયદાઓના સ્થાને નવા કાયદા અમલમાં મુકાયા હતા. અચાનક કે ભારે પડતા ફેરફારોને લીધે લોકો ઉશ્કેરાય નહીં કે લોકો ગભરાય નહીં એ વાતને ધ્યાનમાં રાખીને બ્રિટિશ સત્તા અને બ્રિટિશ વહીવટ સ્થાપવામાં આવ્યા. “હિસ્ટરી ઓફ ગુજરાત”માં એદલજી ડોસાભાઈ લખે છે કે મહેસૂલની રીતિમાં ફેરફાર કરવાથી નાણાવટીઓને એમના લાભનું એક મોટું કામ મળતું બંધ થઈ ગયુ અને ઘણા બધા દેશી સંસ્થાનો પડી ભાંગ્યા તથા માલમિલકત સરખી રીતે વહેંચાઈ ગઈ. ભાટ લોકો એકવાર ગુજરાતમાં વજનદાર થઈ પડ્યા હતા તે હવે કશા લેખામાં રહ્યા નહીં અને રૈયત જે અગાઉ દુઃખ સહન કરતી હતી તેને બદલે ઘણુ ધન, સુખ તેમજ નિર્ભયપણુ પામી. વેપારીઓ અને ગરાસિયાઓ એ બે વર્ગ જ ખેદ જણાવતા. વંશપરંપરાગત ઠાકોર રહ્યા નહીં, સ્થાપિત લશ્કરી નાયક રહ્યા નહીં. રૈયતના લોકોને બ્રિટિશ રાજ્ય સુખદાયક થઈ પડ્યું. અંગ્રેજ શાસન આવવાથી પીંઢારાઓના હુમલા બંધ થઈ ગયા, અંદરખાને ચાલતી અવ્યવસ્થા અટકી, નિષ્પક્ષ ન્યાય મળ્યો અને જુલ્મ તથા બળાત્કારથી પૈસા ખેંચી લેવાના પ્રકાર ઘણા ખરા સાફ કરી નાખ્યા. ગુજરાત એવું તો પ્રગતિના પંથે આગળ વધ્યુ કે ગુજરાત પૂર્વ ભારતના સમૃદ્ધ રાજ્ય બંગાળ સામે મુકાબલો કરવાની પંક્તિમાં મુકાયું. અંગ્રેજોએ શહેરનો વહીવટ હાથમાં લીધો એના પાંચ વર્ષમાં જ ૧૮૧૯માં અને ૧૮૨૧માં બે મોટા ભૂકંપ આવ્યા હતા. ૧૮૧૯ના ધરતીકંપમાં જુમા મસ્જિદના પ્રસિદ્ધ મિનારા પડી ગયા. ઘણા ઘર પડી ગયા અને ઘણી જાનહાની પણ થઈ.