એ છે શાસ્ત્રોક્ત ‘અંધ પંગુ ન્યાય’ જે શબ્દભેદે કે અલ્પ તર્કભેદે સંસારભરના તત્વવિચારમાં પ્રવર્તે છે. દા. ત. ફ્રી વીલ – માનવીની મુક્ત કાર્યેચ્છાનો સિદ્ધાંત વગેરે.