કુમુદનાં માતા ગુણવંતીલક્ષ્મી-જેમને સર્વ સંબંધીઓ છગીબહેન કહેતાં તે અત્યંત ગૌરવર્ણાં ને રૂપસુંદર હતાં. કોઈ મંગળ પ્રસંગે તે અનુરૂપ વસ્ત્રાભૂષણ સજીને ન્યાતમાં ફરતાં ત્યારે તેમનું મોહક સૌન્દર્ય સર્વને આંજી નાખતું. મારાં બાળપણમાં માતા મણિબાની સાથે તેમને નવરાત્રિના ગરબા ગાતાં હું જોતો ત્યારે તેમનું સોહામણું સ્વરૂપ જોવાની તેમજ તેમના મીઠા સૂર સાંભળવાની મને મજા પડતી. મારા મોસાળના સાખપડોશી ખાનદાન કુટુંબનાં તે પુત્રી હતાં. મારી જ શેરીમાં રહેતા શ્રીમંત સાક્ષર મનસુખરામ ત્રિપાઠીના પુત્ર તનસુખરામ સાથે તે પરણેલાં. તેથી તેમનાં અને મણિબાનાં પિયરનાં સહીપણાં બંનેનાં લગ્ન પછી વધતાં ગયાં.