રશિયા, ભારત, ચીન, ફ્રાન્સ, બ્રિટન… બધાં રાષ્ટ્રવાદનું કીર્તન કરી રહ્યાં છે. ઉદારીકરણ, ગ્લોબલાઇઝેશનની આડઅસરથી દુનિયા ત્રસ્ત થઈ રહી છે અને તેમાંથી દુનિયા મુક્ત થવાના માર્ગે છે. દુનિયાનો સૌથી ઉદાર ગણાતો ેખમતીધર દેશ અમેરિકાને પણ ઉદારીકરણનો અપચો થઈ જતો હોય તો નાના દેશોની તો શી વલે થઈ હશે? પરદેશીઓ આવીને દેશની વ્યવસ્થા ખોરવી નાખે અને સ્વદેશીને જીવવું ભારે પડી જાય તો કોઈનાથીય કેમ સહન થાય? ટ્રમ્પ ઉદ્યોગપતિ છે, એણે દેશની બરાબર નાડ પારખી અને અમેરિકાએ હવે ઉદારીકરણનો અંચળો ફગાવ્યો છે તો દુનિયા પણ રાષ્ટ્રવાદને માર્ગે વળશે એમાં બે મત નથી. ટ્રમ્પ અનેક વાર પોતાનાં ભાષણોમાં ભારત સહિત ચીન, જાપાન અને મેક્સિકો પર અમેરિકી રોજગાર છીનવી લેવાનો આરોપ લગાવી ચૂક્યા છે. તે ચીનના માલ પર ૪૫ ટકા સુધીની ભારે બોર્ડર ડ્યૂટી લાદવા માગે છે અને ચીન સાથે નવેસરથી વેપારી શરતો લાદવા માગે છે.