કાશ્મીરી પંડિતોને પોતાનો પ્રદેશ છોડવો પડ્યો. સ્વખુશીથી નહીં જ્યારે બળજબરાઈથી ‘તેમનું સાંસ્કૃતિક જીવન, ખાણુંપીણું, પરિસર, ભાષા, તહેવાર-સમારંભ, મંદિર સંસ્કૃતિ ઇત્યાદિ દૂર થઈ છે. તેની જીવલેણ ખંત તેમની નવી-જૂની પેઢીને છે. આપણે કાશ્મીર ભણી એક સુંદર પર્યટન સ્થળ તરીકે જોઈએ છીએ. વર્તમાનમાં ત્યાં રહેનારાઓની વ્યથા આપણને દેખાય છે; પણ શાંતિપ્રિય, બંધૂકો ન પકડેલા, અનાગ્રહી, સમૃદ્ધ, સંપન્ન અને જાજ્વલ્યમાન કાશ્મીરી પંડિતોની માતૃભૂમિની ખેંચ, તાલાવેલી શા માટે દુર્લક્ષિત રહે છે ? કાશ્મીરી પંડિતો આટલા વર્ષો પરાગંદા અવસ્થામાં રહે છે. ઓછામાં ઓછું આપણે તેમની સંસ્કૃતિ, સંચિત, ઇતિહાસ ઇત્યાદિનો પરિચય કરી લઈને તેમના હક માટે તેમને માનસિક સ્તર પર ટેકો આપવામાં શું વાંધો છે ?