સ્વસ્થ માણસ એક પલકારો મારે તેના ત્રીસમા ભાગનો સમય ‘તત્પર’ કહેવાય છે. તે તત્પરનો 100મો ભાગ ‘ત્રૂટિ’ કહેવાય છે અને ત્રૂટિના પણ 100માં ભાગના સમયમાં સૂર્ય રાશ્યાંતર કરી બીજી રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે. અને તે સમયગાળાને સંક્રાંતિ કહેવાય છે.