સંપ્રદાય પરંપરાગત રસ્તે થઈને આપણે જેને ઈશ્વર કે પરમપિતા પરમાત્મા કહીએ છીએ તેની નજીક લઈ જવાનું કામ કરે છે, જ્યારે અધ્યાત્મ માણસને પોતાની જાતની નજીક લઈ જાય છે, એને પોતાની પ્રક્ૃતિ અને વૃત્તિઓ પ્રત્યે જાગૃત બનાવે છે.