આ જ્યોતિર્લિંગ અંગે અનેક પ્રકારની કથાઓ પ્રચલિત છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર દક્ષિણ દિશામાં સ્થિત દેવપર્વત પર સુધર્મા નામનો વિદ્વાન બ્રાહ્મણ પોતાની ધર્મપરાયણ સુંદર પત્ની સુદેહા સાતે રહેતો હતો. બંને ભગવાન શિવના અનન્ય ભક્ત હતા. જોકે અનેક વર્ષો છતા તેમને કોઈ સંતાન ન હોવાથી અંતે સુદેહાએ તેના પતિને મનાવીને પોતાની બહેન ઘુષ્મા સાથે તેના લગ્ન કરાવ્યા. નાની બહેન ઘુષ્મા પણ અનન્ય શિવભક્ત હતી. તેને શિવ કૃપાથી થોડા સમયમાં પુત્ર આવ્યો.