લિંગાયતોની અલગ ઓળખની માંગણી કરનાર નિવૃત્ત આઈએએસ અધિકારી એસ. એમ. જામદારે જણાવ્યું હતું કે લિંગાયતનો ઉલ્લેખ ૧૮૭૧માં કરવામાં આવેલી વસતી ગણતરીમાં પણ જોવા મળે છે, પરંતુ બાદમાં ૧૮૮૧ની વસતી ગણતરીમાં તેમને હિન્દુઓ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા હતા. ૨૦૦૪ અને ૨૦૧૩માં પણ લિંગાયત માટે અલગ કોડની માગણી કરવામાં આવી હતી, પરંતુ તેમની વીરાશૈવા-લિંગાયત સંપ્રદાયને માન્યતા આપવાની માગણીને નકારી કાઢવામાં આવી હતી. બસવન્નાએ સ્થાપેલા સંપ્રદાયને લિંગાયત ગણવામાં આવે છે જ્યારે વીરાશૈવા તો એક જૂથ છે જે ૧૭મી સદીમાં અમારી સાથે જોડાયું હતું. લિંગ એટલે શિવના તેઓ ઉપાસક છે તેથી આ પંથના લોકો લિંગાયત કહેવાય છે. લિંગાયતમાં પણ ઘણા પેટાપંથ છે. તેમાંનો એક વીરશૈવ ફાંટો છે. બારમી સદીમાં બસવન્ના નામના સમાજસુધારક સંત થઈ ગયા. એ બ્રાહ્મણકુળમાં જન્મ્યા હતા પણ જ્ઞાતિ અને જાતિપ્રથાના વિરોધી હતા એમણે પરંપરાગત પૂજા અને વિધિ પણ માન્ય રાખી નહોતી. એમણે ઘણાં વચનો (કાવ્યો)ની રચના કરી છે, જેમાં જ્ઞાતિપ્રથાની નાબૂદી અને સ્ત્રીશક્તિને સન્માન આપવાની હિમાયત કરવામાં આવી છે. તેમના અનુયાયીઓના ઘણા ફિરકાઓમાંનો વીરશૈવ ફિરકો ઘણી બધી હિન્દુ વિધિઓનું અનુસરણ કરે છે જેને બસવન્નાએ માન્ય રાખી નહોતી. આ વીરશૈવ ફિરકો લાંબા સમયથી લઘુમતી તરીકેના દરજ્જા માટે માગણી કરતો હતો. ૨૦૧૩માં મનમોહન સરકાર અને તે અગાઉ કર્ણાટકની હાઈકોર્ટે એમને હિન્દુઓથી અલગ ગણવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેઓની પૂજાવિધિ બીજા હિન્દુઓથી અલગ છે પરંતુ તેઓનાં પંથની સાથે શૈવ અથવા શિવ નામ જોડાયેલું છે તેથી તેઓને લઘુમતીનો દરજ્જો અપાતો નથી તેવી કેટલાક લિંગાયતોની દલીલ છે. ખરેખર તો લિંગાયત અને શૈવાવીરાઓ હિન્દુઓ જ છે. લિંગાયતોને બસવન્નાએ પણ હિન્દુ ધર્મનાં શીર્ષક હેઠળ સમાવ્યા માત્ર તેઓ અમુક વિધિઓ, પરંપરાનો વિરોધ કરતા હતા, પણ અલગ કરવાની વાત તેમણે કરી નહોતી. હવે તેમને તોડવાનું કામ કોંગ્રેસ કરી રહી છે.