ચેતના અથવા જાગરુકતા એટલે તમે જે કંઈ અનુભવો તે. બેભાન વ્યક્તિ અનુભવ કરી નથી શકતી. વૈજ્ઞાનિકોએ અલગ અલગ અનુભવો મગજમાં ક્યાં થાય છે તે તપાસ્યું. મગજના પાછલા ભાગમાં બધા અનુભવ થાય છે. દાખલા તરીકે કોઈ ગીત મન પર ચડી જાય કે દાંત દુખતો હોય, આ બન્ને અનુભવ છે. તમે કંઈ જોતા હો કે સાંભળતા હો ત્યારે મગજના પાછલા ભાગમાં એના માટેનાં કૉર્ટેક્સ સક્રિય બને છે. એમણે બેભાન વ્યક્તિઓનાં આવાં કેન્દ્રો કંઈ પ્રતિક્રિયા કરે છે કે કેમ તે તપાસ્યું. એમાં બધા એક જ પ્રકારની પ્રતિક્રિયા આપે એવું નથી હોતું. આના પરથી બેભાન વ્યક્તિ કેટલી હદે બેભાન છે તે નક્કી થઈ શકે છે. એવું બને કે આપણે એવું અનુભવ્યું છે કે બીમાર વ્યક્તિની નજર આપણા પર મંડાયેલી હોય, આપણે માનતા હોઈએ કે આપણને જૂએ છે પરંતુ માત્ર આંખથી દેખાતું નથી. મગજમાં તત્સંબંધી જ્ઞાનતંતુઓ, એટલે કે ન્યૂરોનવાળું કૉર્ટેક્સ સક્રિય ન થાય તો એ આપણને જોઈ શકે નહીં.