સંસારવૃક્ષને અવ્યય (અવિનાશી) કહેવામાં આવે છે. ક્ષણભંગુર.. અનિત્ય સંસારનો આદિ અને અંત ન જાણી શકવાના કારણે.. પ્રવાહની નિરંતરતા (નિત્યતા) ના કારણે જ આને અવ્યય કહે છે. આ સંસારચક્ર એટલી તેજીથી ઘુમે (બદલાય) છે કે ચલચિત્રની જેમ અસ્થિર (પ્રતિક્ષણે પરીવર્તનશીલ) હોવા છતાં ૫ણ સ્થિર હોય તેવું પ્રતિત થાય છે. વેદો આ સંસારવૃક્ષનાં પાંદડાં છે. અહી વેદોનું તાત્પર્ય વેદોના એ અંશ સામે છે જેમાં સકામ કર્મોનાં અનુષ્‍ઠાનોનું વર્ણન છે. (વેદોમાં સકામ મંત્રોની સંખ્યા એંશી હજાર છે, પરંતુ મુક્ત કરવાવાળા મંત્રોની સંખ્યા વીસ હજાર જ છે. જેમાં ચાર હજાર મંત્રો જ્ઞાનકાંડના તેમજ સોળ હજાર મંત્રો ઉપાસના કાંડના છે. તાત્પર્ય એ છે કેઃ જે વૃક્ષમાં સુંદર ફુલ-પાંદડાં હોય પરંતુ ફળ ના હોય તો તે વૃક્ષ અનુ૫યોગી છે, કેમ કે તૃપ્‍તિ તો ફળથી જ થાય છે.તેવી જ રીતે સુખ ભોગ ઇચ્છનારા સકામ પુરૂષને ભોગ ઐશ્વર્યરૂપી ફુલ-પાંદડાંથી સં૫ન્ન આ સંસારવૃક્ષ બહારથી તો સુંદર લાગે છે પરંતુ તેનાથી સુખ ઇચ્છવાના કારણે તેને અક્ષય સુખરૂપી તૃપ્‍તિ એટલે કે મહાન આનંદની પ્રાપ્‍તિ થતી નથી. વેદ વિહિત પુણ્ય કર્મોનું અનુષ્‍ઠાન સ્વર્ગ વગેરે લોકોની કામનાથી કરવામાં આવે તો તે નિષિધ્ધ કર્મોની અપેક્ષાએ શ્રેષ્‍ઠ તો છે, પરંતુ તે કર્મોથી મુક્તિ મળતી નથી, કેમ કે ફળ ભોગ બાદ પુણ્યકર્મો નષ્‍ટ થઇ જાય છે અને તેને ફરીથી સંસારમાં આવવું ૫ડે છે. આમ, સકામ કર્મ અને તેનું ફળ બંન્ને ઉત્પન્ન અને નષ્‍ટ થવાવાળા છે, તેથી આ બન્નેથી અસંગ થઇ એકમાત્ર ૫રમાત્મા તત્વને જ પ્રાપ્‍ત કરવું જોઇએ.આપણે સકામ કર્માનુષ્‍ઠાનરૂપી પાંદડાંમાં ન ફસાઇને સંસારવૃક્ષના મૂળ ૫રમાત્માનો જ આશ્રય લેવો જોઇએ. સંસારને ક્ષણભંગુર (અનિત્ય) જાણીને તેનાથી ક્યારેય સુખની આશા ન રાખવી જોઇએ.. આને જ સંસારને યથાર્થરૂપે જાણવો કહે છે..