તે ઝેર હવા, પાણી, ધૂળ વગેરેના માધ્યમથી મનુષ્યના શરીરમાં પ્રવેશીને તેને નબળું બનાવે છે. જીવજંતુ. પશુપક્ષી, છોડ અને વૃક્ષો, વનસ્પતિ એમ બધાને અસ્વસ્થ બનાવી દે છે.