ગાડી ઊભી રહી. કોઈ સ્ટેશન આવ્યું હતું. આશુતોષ નીચે ઊતર્યો. ભૂખ લાગી રહી હતી. તેણે વેફર અને બીજો થોડો નાસ્તો લીધો. ગાડી ધાર્યા કરતાં વધુ સમયસર ચાલી રહી હતી. કદાચ સાંજે તે સમયે પહોંચાડી પણ દે, તેણે વિચાર્યું અને ગાડીમાં પાછો બેઠો. આ ટ્રેન પણ પહેલાં છેક ગામ સુધી જતી ન હતી. નજીકના સ્ટેશને ઊતરી બસમાં જવું પડ્યું. એમાંય ટ્રેન મોડી હોય તો બહુ હેરાનગતિ થતી. રાત પડી જાય તો ક્યારેક લૂંટફાટ પણ થતી. આશુતોષના ગામના અને બીજા આસપાસનાં ગામડાંના લોકોએ રેલવેના તંત્ર આગળ બહુ રજૂઆતો કરી હતી પણ કંઈ વળ્યું ન હતું. પછી માએ કામ હાથમાં લીધું હતું. આખરે છેલ્લાં બે વર્ષથી ટ્રેન ગામ સુધી લંબાઈ હતી. માનું વલણ જ એવું, જક્કી અને ચોક્કસ. લીધી વાત મૂકે જ નહીં. આશુતોષનેય એ ગુણ વારસામાં મળ્યો હતો – જિદ્દી અને પૂર્ણતાનો આગ્રહી. આશુતોષ – આમ જુઓ તો નામ કેટલું સરસ હતું. આશુતોષનેય પોતાનું નામ ઘણું ગમતું. મા તો જોકે પ્રેમથી ‘આશુ’ કહીને જ બોલાવતી. પહેલાં તો એ પોતાના નામ વિશે ખાસ સભાન ન હતો. એનો જન્મ નજીકના નાનકડા એક બીજા શહેરમાં થયો હતો પણ એના જન્મ પછી મા આ આદિવાસી ગામમાં આવી ગઈ હતી. આશુતોષનો ઉછેર જ આદિવાસી ગામમાં થયો હતો. ત્યાં મા અને તેના સંતાનનું એકલા રહેવું, માનું એકલા હાથે પોતાના સંતાનને ઉછેરવું, સંતાનના નામ પાછળ માનું નામ હોવું એ બધું તદ્દન સામાન્ય હતું. આશુતોષની મા એ ગામની શાળામાં શિક્ષિકા હતી. આશુતોષ પોતે પણ એ જ શાળામાં ભણ્યો હતો. માનું તો એ ગામમાં ઘણું માન હતું. આશુતોષે ગામ છોડ્યું ત્યારે મા એ શાળામાં આચાર્યા બની ગઈ હતી અને અત્યારે તો એ ગામની સરપંચ હતી. આશુતોષ પણ ભણવામાં ઘણો હોશિયાર હતો. માના લીધે તેનુંય ગામમાં ઘણું માન હતું. આમ જુઓ તો બધું સરસ જ ચાલી રહ્યું હતું. ગામની શાળામાં એણે ભણવાનું પૂરું કર્યું ત્યાં સુધી……..