૬. સંવેદનાસભર બુદ્ધિપ્રતિભા: મનુષ્ય ઘણા વખતથી બુદ્ધિનો મહિમા કરતો રહ્યો છે. ઊંચો IQ (Intelligence Quotient) ધરાવનાર પ્રત્યે સહજ અહોભાવ ઊપજે છે, પરંતુ બુદ્ધિના ક્ષેત્રનું એક ભયસ્થાન સમજી રાખવા જેવું છે. કેવળ બુદ્ધિપ્રતિભા મનુષ્યને શુષ્કતા અથવા આસુરી વૃત્તિ તરફ ખેંચી જાય છે. સંવેદનહીન મનુષ્ય સ્વાર્થી અથવા તુંડમિજાજી બની, બુદ્ધિનો દુરુપયોગ કરી પોતાનો અને સમાજનો વિનાશ નોતરે છે. રાવણ, કંસ અને દુર્યોધન જેવાં પાત્રો બુદ્ધિશક્તિનો દુષ્પ્રયોગ કરી અધઃપતિત થયા છે. આધુનિક મનોવૈજ્ઞાનિકો EQ (Emotional Quotient)નું મહત્ત્વ સ્વીકારતા થયા છે. જોકે ગ્રીક તત્ત્વજ્ઞાની પ્લેટોએ સદીઓ પહેલાં કહેલું – All learning has an emotional base. શિક્ષણનો પાયો સંવેદનના ક્ષેત્રમાં હોવો જોઈએ. પીટર સેલોવી અને જોન મેયર ઈ.સ. ૧૯૯૦થી સંવેદનાસભર બુદ્ધિપ્રતિભાના ક્ષેત્રે સંશોધન કરી રહ્યા છે. ઈમોશનલ ઈન્ટેલિજન્સ દ્વારા વ્યક્તિ પોતાની અને બીજાની લાગણી અને સંવેદનાઓને સમજી, એનું યોગ્ય વિશ્લેષણ અને પ્રતિપાદન કરી, તે મુજબ પોતાના વિચાર અને પ્રતિભાવ નક્કી કરે છે.