યોગસૂત્રમાં સ્વપ્નનું વિવેચન કરતાં જણાવ્યું છે કે, જ્યારે વ્યક્તિ સ્વેચ્છાપૂર્વક સ્મૃતિમાંથી વિસ્મૃતિમાં, ચેતનાવસ્થામાંથી અચેતનાવસ્થામાં પ્રવેશ કરે છે.