આપણી પ્રાચીન શિક્ષણ પ્રણાલીમાં આ એક ખૂબ સારી બાબત હતી કે તેમાં વ્યક્તિના જીવન અને શિક્ષણને અલગ-અલગ જોવામાં આવતા ન હતા. એ સમયે વ્યક્તિના જીવનમાં જે કૌશલ્યો આવશ્યક હતા એ જ તેને ભણવામાં આવતા હતા અને તેથી જ વ્યક્તિ એ કૌશલ્યોનો ઉપયોગ સીધો જ પોતાના જીવનમાં કરી શક્તી. આપણી પ્રવર્તમાન શિક્ષણ પ્રણાલી પણ કેટલીક સારી બાબતો છે જ જેને નકારી ના શકાય, તેથી આજની શિક્ષણ પ્રણાલી અને પ્રાચીન શિક્ષણ પ્રણાલીનો યોગ્ય સમન્વય સાધવામાં આવે તો જંગલમાં મંગલ થઈ શકે એમ છે. શિક્ષણમાંથી જેમ જીવનના પાઠ શીખવા મળે છે એ જ રીતે જીવાતા જીવનમાં પણ શિક્ષણ છુપાયેલું છે અને તેથી જ શિક્ષણ અને જીવન વચ્ચે રહેલી આ ખાઈ બુરવી જ પડશે નહીતર આ શિક્ષણ અત્યારે છે એવું જ બોજા રૂપ બની રહેશે. ગુજરાતમાં નઈ તાલીમના પ્રણેતા અને પ્રખર શિક્ષણવિદ્દ નાનભાઈ ભટ્ટ કહે છે, આજે આપણે બાળકોને જે શીખવીએ છીએ તે એક રીતે ભાર જેવું જ ગણાય. જેમ આપણે એક મણનું પોટકું ઉપાડીને ચાલીએ તો આપણને એક મણનો ભાર લાગે છે, પણ આપણા સાડા ત્રણ મણ શરીરનો આપણને ભાર લાગતો નથી. શા માટે? એ શરીર આપણી સાથે એકરૂપ થઈગયું છે. એ જ પ્રમાણે જ્ઞાન જયારે આપણા જીવતર સાથે એકરૂપ નથી થયું ત્યારે તે ભારરૂપ છે. વિદ્યાર્થી જયારે ખરીદી