તેને વિતર્ક પ્રજ્ઞા કહેવામાં આવે છે. બુદ્ધિ સિવાય, વિતર્કનો અર્થ તર્ક અને મત પણ થાય છે. પ્રજ્ઞાનો અર્થ છે ડહાપણ, જ્ઞાન કે બુદ્ધિ. જાગૃતતાના આ સ્તરે બુદ્ધિ ફક્ત બાહ્ય સ્તરના બૌદ્ધિક વિશ્લેષણ સુધી જ મર્યાદિત છે. જે મૃદુ સાધક છે તેનું જ્ઞાન અનુભવજન્ય બુદ્ધિથી રહિત હોય છે અને દરેક ઘટનાની ફક્ત બૌદ્ધિક સમજણ સુધી જ મર્યાદિત હોય છે. આ સ્તરે, તમે જે કઈ પણ જાણતા હોવ છો તે બીજા પાસેથી પ્રાપ્ત કરેલું, કહેલું-સાંભળેલું જ્ઞાન હોય છે. કોઈએ તમને આપેલું હોય છે. આ સ્તરનો સાધક ગ્રંથો અને શિક્ષકો દ્વારા તેનાં સુધી જે જ્ઞાન પહોંચ્યું છે તેનાંથી ખુશ હોય છે.