* ઉમરાળામાં ઘરના ઉંબરાની બહાર પગ મુકતો થયો ત્યાં જ એક જૈન કુટુંબનો અરવીંદ અને એની આગળ જ રહેતાં ખોજા મુસ્લીમ હલુમાનો દીકરો ગફાર મારા મીત્રો બન્યા. વૈષ્ણવોની હવેલીના ચુસ્ત મુખીયાજીના દીકરા એવા મને આ બન્નેની મીત્રતા નીભાવવાની છુટ મળેલી. ધર્મમુર્તી માતા અને જ્ઞાનમાર્ગી પીતાજી ઉપર એ દીવસોમાં ઉમરાળા પંથકના ગાંધી કહેવાયેલા ઉજળવાવના વનમાળીભાઈ વ્યાસ ‘મોટાભાઈ’ની બહુ મોટી અસર હતી. ચુસ્ત વૈષ્ણવધર્મની સાથે જ ગાંધીવીચાર પણ અમારે ઘેર પ્રવેશ્યો તે આ મારા ફૈબાના દીકરા ‘મોટાભાઈ’ના પ્રતાપે. મારા સગા મોટાભાઈ બાબુભાઈ (અમૃતલાલ) વ્યાસ રેવન્યુ ખાતામાં પણ પ્રામાણીકતાપુર્વક અણીશુદ્ધ રહીને નોકરી કરી શક્યા તે પણ એ ‘મોટાભાઈ’ના જ પ્રતાપે. મારી ચારેક વર્ષની વયથી જ અવારનવાર વનમાળીભાઈના ઘેર જતાં–આવતાં ગાંધીજીનું નામ મારે કાને પડતું રહેલું. ‘મોટાભાઈ’ પ્રત્યેના આદરને કારણે ગાંધીજીનું નામ શીશુવયે પણ બહુ ગમતું એવું યાદ છે. આમ મારા કાનમાં ગાંધી શબ્દ ‘મોટાભાઈ’એ ફુંકેલો.