સ્વરાજ મળતાં જ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ દેશના પ્રથમ ગૃહપ્રધાન બન્યા. સરદાર સાહેબના હોદ્દાના ચાર વર્ષ યાદગાર નિવડ્‌યા છે. પાર્લામેન્ટમાં આપવામાં આવેલી હૃદયસ્પર્શી અંજલિઓમાં તેમણે રિયાસતી ખાતામાં સંભાળેલા સુકાનની ખૂબ જ પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી. સરદાર પટેલ કહેતા ‘ન ઓળંગી શકાય તેવું વિધ્ન નથી.' દેશી રિયાસતોની ગૂંચવણો ઉકેલવા માટે તેમણે પરિશ્રમ ઉઠાવી, મુશ્કેલભરી પરિસ્થિતિમાં લાંબી મુસાફરી કરી. આ ગૂંચવણ ઉકેલવા બદલ તેમને ‘ભારતના બિસ્માર્ક'નું બિરુદ મળ્યું હતું. ઈન્ડિયન સિવિલ સર્વિસને સમેટી લેવા માટે તેમણે બ્રિટન સાથે મંત્રણાઓ કરી અને તે સાથે જ તેમણે ઈન્ડિયન એડ્‌મિનિસ્ટ્રેટિવ સર્વિસનો પાયો નાખ્યો.