સમાધાન : ચિંતનની એકેએક ધારાને રચનાત્મક દિશામાં વહેતી કરવા માટે જે પુરુષાર્થ કરવામાં આવે છે તે જ વિચાર સંયમ છે. અણઘડ જંગલી ૫શુઓની જેમ મગજની ઝાડીઓમાં ઊછળકૂદ કરનારા ખોટા વિચારોને એકાગ્રતા દ્વારા ઉચ્ચ કક્ષાના ઉદ્દેશયો તરફ વાળીને સાચી દિશા આપી શકાય છે. આ રીતે સમીક્ષા કરતા આ૫ણે જોઈ શકીશું કે વિચાર સંયમના બે ભાગ છે. એક છે -નિગ્રહ, વેરવિખેર વિચારોને એકઠા કરી એક દિશામાં વાળી દેવા, એક જગ્યાએ કેન્દ્રીત કરવા. બીજો છે – વિચારોને નિકૃષ્ટ ચિંતન માંથી બહાર કાઢીને સારા કાર્યોમાં જોડી દેવા. પોતાના કર્મોને ઉત્કૃષ્ટ બનાવવા.