ઈ.સ. ૧૭૦૭મા ધર્મઝનૂની ઔરંગઝેબનું અવસાન થયું. તે સમયની સ્થિતિનો લાભ લઇ ગુરુ ગોવિંદસિંહ પુન: ઉત્તર ભારતમાં આવ્યા અને ઔરંગઝેબ પછીના બાદશાહ બહાદુરશાહ સાથે સંઘર્ષ શરૂ કર્યો. છતાં ગુરુ અને શીખો માટે તે સમય પણ આસાન રહ્યો ન હતો. અંતે ઈ.સ. ૧૭૦૮માં ગોવિંદસિંહની ગોદાવરી નદીના કાંઠે નાદિર નામના સ્થાને એક અફઘાને છરો મારી હત્યા કરી હતી. તેમની હત્યા સાથે શીખોમાં ગુરુ પરંપરાનો અંત આવ્યો. ગુરુ ગોવિંદસિંહ શીખોના ૧૦મા અને છેલ્લા ગુરુ બન્યા. શીખ ગુરુઓએ ભલે તેમના પ્રાણોની આહુતિ આપી, પણ અમુક અપવાદોને ગણાતા તેઓ મુઘલ સત્તાને તાબે થયા ન હતા. એટલું જ નહીં, કૃષિ અને સીધી સાદી જિંદગી વિતાવતા પંજાબમાં લડાયક શીખ કોમ તૈયાર કરી તેમને વિદ્રોહી પ્રજા તરીકે પ્રસ્થાપિત કર્યા અને શીખ-ઇસ્લામ વચ્ચેનો જંગ શરૂ થયો. જે ભારતની આઝાદી સુધી ચાલુ રહ્યો હતો. શીખો અને મુઘલો વચ્ચેના સંઘર્ષની વાત અહીં અટકાવી કાલથી ઔરંગઝેબનાં દક્ષિણના યુદ્ધો તરફ જઈશું.