જેમ સરકારોના, તેમ વિરોધ પક્ષોનાં પણ કેટલાંક કાયમી લક્ષણો થયાં છે : સરકારની નીતિઓનું મુદ્દાઆધારિત વિશ્લેષણ કરવાને બદલે (પોતાના પગારવધારા સિવાયની) તમામ બાબતોનો વિરોધ જ કરવો, કરુણ ઘટનાઓમાં પીડિતોને ફ્ક્ત વળતર નહીં, ન્યાય પણ મળે એ માટેની લડત ઉપાડવાનો દેખાડો કરવો, પણ એ લડતને કદી આખરી અંજામ સુધી પહોંચાડવી નહીં, એવી ઘટનાઓનો રાજકીય ફયદો મેળવવામાં કોઈ કસર છોડવી નહીં (જેમ કે ૧૯૮૪નો શીખ હત્યાકાંડ, ૨૦૦૨ની કોમી હિંસા) અને પોતાની સત્તા આવે ત્યારે સત્તાધારી પક્ષનાં ગુણ-લક્ષણો અપનાવી લેવાં, ભ્રષ્ટાચારના વિરોધના હાકોટા કરવા અને તેને મહાન મુદ્દો બનાવવો…-પણ વિપક્ષમાં રહેતાં સુધી જ, સરકારને સંસદમાં જવાબો આપવાની ફ્રજ પાડવાને બદલે સંસદમાં ધાંધલધમાલ મચાવીને તેની કાર્યવાહી સરખી ચાલવા દેવી નહીં, સરકાર દ્વારા પસાર કરાતા ખરડાનો અભ્યાસ કરીને મુદ્દા આધારિત છણાવટ કરવાને બદલે, તેમાં ઉપયોગી સૂચનો કરવાને બદલે અને એ તરફ લોકમત જાગ્રત કરવાની કોશિશને બદલે, નકરી પક્ષીય ધાંધલમાં રાચવું, સ્વૈચ્છિક સંગઠનોને કે જાગ્રત નાગરિક સમુદાયને જે સૂઝે તેમાંથી લોકહિતનો ભાગ સિફ્તથી દૂર રાખીને તેનો રાજકીય કસ કાઢવા પૂરતો જ તેનો ઉપયોગ કરવો, સગવડે ઇલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન સામેનો વાંધો ધુણાવ્યા કરવો પણ ચૂંટણીપંચ વાંધા પુરવાર કરવાની તક આપે ત્યારે બહાનાં કાઢીને તક ટાળી દેવી…