ઉત્તર કોરિયાથી લઈને ક્યૂબા જેવા દેશોમાં માનવઅધિકાર, ન્યાયતંત્ર, વાણીસ્વાતંત્ર્ય, લોકશાહીની હત્યાની સાથે પ્રજાને એટલી મોટી આર્થિક બેહાલીમાં ધકેલી દીધી કે આ દેશો સામ્યવાદીઓની ચુંગાલમાંથી છૂટે તો પણ એમની ગાડી પાટા પર આવતા પાંચ દાયકાથી વધુ સમય નીકળી જાય એમ છે.