નવી દિલ્હી: સર્વોચ્ચ અદાલતે વેબસાઇટ પર કહેવાતી ‘અપમાનકારક’ (વાંધાજનક) વિગત પોસ્ટ કરનારી વ્યક્તિની ધરપકડ માટેની કાયદામાંની જોગવાઇને ગેરબંધારણીય ગણાવીને કાઢી નાખી હતી અને વિચાર અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાની તરફેણ કરી હતી. ન્યાયાધીશ જે. ચેલમેશ્ર્વર અને ન્યાયાધીશ આર. એફ. નરીમાનની બનેલી બેન્ચે વિચાર અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાને વ્યક્તિનો ‘મૂળભૂત’ અધિકાર ગણાવ્યો હતો અને જણાવ્યું હતું કે વેબસાઇટ પર કહેવાતી અયોગ્ય કે વાંધાજનક માહિતી પોસ્ટ કરનારી વ્યક્તિઓ સામે વિવિધ વહીવટીતંત્ર દ્વારા માહિતી તંત્રજ્ઞાન (આઇટી) ધારાની કલમ ૬૬ – એ ના આધારે લેવાતા પગલાં બરાબર નથી. આમ છતાં, બેન્ચે વેબસાઇટ્સ બ્લોક કરવાની અને અમુક કિસ્સામાં જવાબદારી નક્કી કરવામાંથી વચેટિયાઓ કે મધ્યસ્થીઓને મુક્તિ આપતી આ કાયદાની કલમ ૬૯-એ અને ૭૯ને રદ કરવાની અરજીને કાઢી નાખી હતી. અદાલતે જણાવ્યું હતું કે આઇટી ધારાની કલમ ૬૬-એ વિચારની અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાના અધિકારની વિરુદ્ધ છે તેમ જ આવા હક અને વાજબી નિયંત્રણ વચ્ચેની સમતુલાને નુકસાન પહોંચાડે છે. અગાઉ, શિવસેનાના નેતા બાળ ઠાકરેના મૃત્યુને પગલે શહેરમાં પાળવામાં આવેલા બંધની વિરોધમાં ફેસબુક પરની ટિપ્પણીને લાઇક કરનારી મુંબઈની બે છોકરીની ધરપકડ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં પ્રધાન આઝમ ખાનની સામે એક યુવાને લખેલી પોસ્ટના કિસ્સાને પગલે અદાલત દ્વારા ઘણાં સમયથી કાયદાની આ કલમને તપાસાઇ રહી હતી. અદાલતે વિચારની અભિવ્યક્તિ પર વાજબી નિયંત્રણ મૂકતી બંધારણની કલમ ૧૯ (૧) (એ) અને ૧૯ (૨) તેમ જ સમાનતાના અધિકાર અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાને લગતી કલમ ૧૪ અને ૨૧ની જોગવાઇ તપાસી હતી. અગાઉની યુપીએ સરકારે સુધારા ખરડા દ્વારા પસાર કરાવેલી આઇટી કાયદાની કલમ ૬૬-એનો હાલની એનડીએ સરકાર દ્વારા પણ બચાવ કરાયો હતો. ન્યાયાધીશ જે. ચેલમેશ્ર્વર અને ન્યાયાધીશ આર. એફ. નરીમાનની બનેલી બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે આઇટી કાયદાની કલમ ૬૬ – એ માં વપરાયેલા કોઇ પણ મુદ્દાની વ્યાખ્યા નથી કરાઇ. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે કાયદાની આ કલમમાં ‘ક્રિમિનલ ઇન્ટિમિડેશન’ (ડરાવવા કે ધમકાવવાનો ગુનો)ની વ્યાખ્યા પણ નથી કરાઇ અને માહિતી તંત્રજ્ઞાન ધારાના પરિશિષ્ઠ બેમાં એવું નથી કહેવાયું કે પીનલ કોડમાં જે શબ્દો અને વિચારોની વ્યાખ્યા કરાઇ છે તે આ ધારાને પણ લાગુ પડી શકાય છે. અદાલતે જણાવ્યું હતું કે માહિતી તંત્રજ્ઞાન ધારાની કલમ ૬૯એ અને ૨૦૦૯નો માહિતી તંત્રજ્ઞાન (પ્રોસિજર એન્ડ સેફગાર્ડસ ફોર બ્લોકિંગ ફોર એક્સેસ ઑફ ઇન્ફર્મેશન બાય પબ્લિક) કાયદો બંધારણીય દૃષ્ટિએ યોગ્ય છે.