પરાશરે કહ્યું : ‘હે મૈત્રેય ! બુદ્ધિમાન હોઈ સર્વકાળે ઉત્તમ ચરિત્રવાળા તે મહાત્મા પ્રહ્લાદનું ચરિત્ર તમે બરાબર સાંભળો. પૂર્વે દિતિનો પુત્ર હિરણ્યકશિપુ મહારપરાક્રમી દૈત્ય હતો, તેણે બ્રહ્માના વરદાનથી ગર્વિત થઈ ત્રણે લોકને વશ કર્યા હતા. તેને વરદાન હતું કે તેને દેવ-દાનવ કે માનવ મારી ન શકે, કોઈ અસ્ત્ર-શસ્ત્રથી એ ન મરે, ઘરમાં ન મરે કે બહાર ન મરે, સવારે ન મરે કે સાંજે ન મરે. તે પોતાને ભગવાન માનતો હતો. સૃષ્ટિ પર તેના સિવાય અન્ય ભગવાન નથી તથા સૌ તેની પૂજા કરે તેવો અહંકાર-(અભિમાન) હતો. આ દૈત્ય એટલો જુલ્મી હતો કે તેના રાજ્યમાં કોઈ અન્ય ભગવાનનું નામ લે તો તેની હત્યા કરાવતો હતો, તેમના પર જુલ્મ ગુજારતો હતો. અનેક યાતનાઓથી તેની પ્રજા ત્રાહિમામ્ પોકારતી હતી, પણ કુદરતની ગતિ ન્યારી છે. આ દૈત્યને ત્યાં જ વિષ્ણુના પરમભક્ત મહાત્મા ભક્ત પ્રહ્લાદ અવતરે છે. હિરણ્યકશિપુ પુત્ર પ્રહ્લાદને દૈત્યોના કુલગુરુ શણ્ડામર્કને ત્યાં વિદ્યાભ્યાસ-રાજનીતિ ભણવા મોકલે છે. કુલગુરુને પ્રહ્લાદમાં રહેલી અલૌકિક શક્તિ તથા ભક્તિનો અનુભવ થાય છે. પ્રહ્લાદની વિષ્ણુ-શ્રીકૃષ્ણભક્તિથી વિસ્મય થાય છે. બાળક સદાયે પ્રભુભજનમાં લીન રહે છે. સંસારની કોઈ મોહમાયા તેને સ્પર્શતી નથી, છતાં ભક્ત પ્રહ્લાદ મનુષ્યના નિત્યકર્મોમાં નિપુણ હતો.