કૈલાસ-માનસખંડમાંથી નીકળતી ચાર મહાનદીઓ-ઉત્તરમાં સિંધુ, પૂર્વમાં બ્રહ્મપુત્ર, દક્ષિણમાં કરનાલી અને પશ્ચિમમાં સતલજના ઉદભવસ્થાનો વિશે ભૂગોળવેત્તાઓ માટે અત્યંત રસપ્રદ વિષય રહ્યો છે. સ્વીડિશ સ્વેન હેડિન દ્વારા સૌ પ્રથમવાર કરાયેલાં સર્વસ્વીકાર્ય સંશોધન પછી સ્વામીજીએ આ સંદર્ભમાં પોતાનો મત આપીને પ્રશંસનીય કાર્ય કર્યું છે. જેનું વિસ્તૃત વિવરણ કલકત્તા વિશ્વવિદ્યાલય દ્વારા પ્રકાશિત પુસ્તક ‘એક્સપ્લોરેશન ઇન તિબેટ’માં ગ્રંથસ્થ છે.