બ્રહ્મ એટલે પરમ ચૈતન્ય. તેનો એક અંશ એટલે જીવ અથવા આત્મા. જાણે યજ્ઞનો હોમાગ્નિ એટલે પરમાત્મા અને યજ્ઞકુંડમાંથી ઉઠતો તણખો એ જીવાત્મા. તણખા અને હોમાગ્નિમાં મૂળભૂત રીતે કોઇ તફાવત નથી. બન્નેમાં ઊર્જા અને પ્રકાશ છે. એક મોટો અને અખૂટ છે, બીજો ક્ષણિક અને અલ્પ છે! હોમાગ્નિ તણખાઓનો મૂળ સ્રોત છે. જીવાત્મા અંશ છે, પરમાત્મા અંશી છે! રૂના ઢગલા પર પડેલો તણખો ભડકાનું સ્વરૂપ ધારણ કરે, ધરતી પર પડે તો તે ઠરી જાય! એ રીતે જુદા જુદા શરીરો અને સંજોગોમાં આત્મા દૃષ્ટાભાવે પોતાનું કામ કર્યે જાય છે.