વિનાશકતા કે ખંડનાત્મકતા વચ્ચે પણ એક સુંદર જીવન વહે છે એવું દર્શક માને છે. અને એ વાત એમના સઘળા સર્જનોમાંથી હું પ્રસ્ફુિરત થતી જોઉં છું. 1857માં પણ એમનો એ અભિગમ ક્યાંક ને ક્યાંક તો દેખાય છે. આ એમના નવલકથાઓ અને નાટકો વિશેની વાત થઈ. દર્શકના સર્જનમાં ખંડ દ્વારા અખંડની યાત્રા જોઈ શકાય છે. એમના લખાણોમાં ખાસ નવલકથામાં સાત્ત્વિક ગુણો માનવીય વિકાસ તરફ લઈ જાય છે અને એ અસત પર સતનો જય કલાકીય રીતે સિદ્ધ થતો દેખાય છે. એમને મન કલા માત્ર નિજાનંદ નહીં પણ ચિત્તને શુદ્ધ કરે એ અપેક્ષા પણ છે. માનવીના ચિત્તને વ્યાપક કરવું, અભેદનો અનુભવ કરાવવો એને દર્શક સાહિત્યકારનું નિજી કર્તવ્ય ગણે છે. દર્શકને સંસ્કારિતા, જીવનમૂલ્ય અને આદર્શ ઇષ્ટ છે. એમને મન સર્જક સંસ્કૃિતનો પ્રહરી છે.