પ્રતિદલીલ : વેદાંત ફિલોસોફી પ્રમાણે, મોક્ષ મેળવવા આત્માએ ઉચ્ચ કોટિની અવસ્થા પ્રાપ્ત કરવી પડે તેમ છે. પૂર્વજન્મોનાં કર્મો જો સારાં જ હોય તો મનુષ્ય કોટિથી ઉચ્ચ લોકમાં સ્થાન મળે છે અને જો કર્મો બૂરાં હોય તો મનુષ્ય કોટિમાં અવતાર લઈને પ્રાયશ્ચિત કરવાની કે સારાં કર્મો કરીને ફરી ઊર્ધ્વ ગતિ પ્રાપ્ત કરવાની જરૂર હોય છે. મનુષ્ય જન્મ સારાં કર્મો કરી તેનું સારું ફળ ઉપલી કોટિમાં ભોગવવા માટેની એક આદર્શ અવસ્થા છે (એને તાલીમશાળા ગણીએ તો પણ ચાલે). સાથોસાથ, બૂરાં કર્મોનાં પરિણામો ભોગવીને તેનો ક્ષય કરવા માટે તે એક જ વિકલ્પ છે. મનુષ્ય જીવનમાં દુઃખો જ હોય છે તેવું નથી. નરસિંહ મહેતાએ તો કહી પણ દીધું, ‘હરિનાં જન તો મુક્તિ ન માગે, માગે જનમોજનમ અવતાર રે.’