કલ્કીનઃ ‘ના એવી કોઈ કોન્સ્પાયરેસી નથી અહીં. આ કોઈ પ્રયોગ પણ નથી. લગભગ બધે વન્ય જીવોનો આ જ હાલ છે.‘ વિનસના ચહેરા ઉપર અસંતોષ અને પ્રશ્નાર્થના ભાવ દેખાતા કલ્કીન ફોડ પાડે છે, ‘દિવસ કેટલી કલાકનો છે? છ કલાકનો, સાચું? આ છ જ કલાક સૂર્ય માથે રહે છે. તો આ પ્રકાશસંશ્લેષણની ક્રિયા ઝાડ કેટલી કલાક કરી શકે? ૬ કલાક. પછી તો રાત શરુ થાય છે. રાત સામાન્ય રીતે છ કલાક કરતા થોડી લાંબી હોય છે. ક્યારેક તો સાડા સાત કલાક સુધી અંધારું રહેતું હોય છે. બહુ અનિયમિત છે આ રાતનું ચક્ર. પણ દિવસ છ કલાક કરતા વધુ નથી ટકતો. માટે આ ઝાડપાનને પૂરતું પોષણ જ નથી મળતું. એટલે આટલા વર્ષોમાં એટલે કે સેંકડો વર્ષ વીત્યા પછી, આ બધા ઝાડને તમારા સમયના ઝાડને મળતું એટલું પોષણ ન મળતાં ટૂંકા થઇ ગયા. હવે વનસ્પતિના કદ-આકાર-સુગંધ-લાક્ષણિકતાને લઇને નવા આદર્શો સ્થપાઈ ગયા છે. ઝાડની ઊંચાઈ આના કરતાં વધી નહિ શકે, આટલા ઓછા સૂર્યપ્રકાશને કારણે.‘ વિનસ ઉંચી થઇને દૂર સુધી દૃષ્ટિપાત કરતી રહી. નજર પહોંચે ત્યાં સુધી નીચા નીચા ઝાડ દેખાતા હતા. હાથી સિવાયના પ્રાણીઓ પણ દેખાયા. પણ એ બધા નીચા હતા. નાના હતા. વામન સ્વરૃપમાં લાગતા હતા. હરણ હોય કે ગેંડો. વાંદરો હોય કે ખિસકોલી. બધાના કદ હદ ઉપરાંત ઘટી ગયા હતા. પછી તે જ બોલી, ‘બરાબર. હું સમજી. સ્વાભાવિક છે કે આ હરિયાળીનો વિકાસ ઘટ્યો તો એ હરિયાળી ઉપર નભી રહેલા પ્રાણીઓ પણ ટૂંકા થયા. આખું જંગલ નાનું, જંગલના રહેવાસીઓ નાના.‘