શિક્ષક અસાધારણ કેમ હોય છે? કારણ કે શિક્ષકના માથે ભાવિ નાગરિકોને કેળવવાની જવાબદારી છે. એણે ભાવિ નાગરિકને ભણાવવા ઉપરાંત ઘરકામ ન કરવા બદલ ટપારવાનો, પરીક્ષામાં ચોરી કરનારને પકડવાનો, અને ક્લાસમાં ઊંઘનાર ભાવિ નાગરિકને જગાડવાનો હોય છે. એણે ભણાવવા ઉપરાંત પરીક્ષા પણ લેવાની હોય છે. એમાં પાછું દ્રોણની જેમ ‘પક્ષીની આંખ વીંધો’ કહીને એક પ્રશ્નમાં પરીક્ષા પૂરી નથી કરી શકાતી. એણે ગુણોત્સવ અને પ્રવેશોત્સવોમાં ઉલટભેર ભાગ લેવાનો હોય છે. ચૂંટણીપંચ તો શિક્ષકોની ચીવટભરી કામગીરીથી એટલું બધું પ્રભાવિત છે કે વરસમાં બેથી ત્રણ વાર ઘેર ઘેર જઈને મતદાર યાદી સુધારવાનું કામ પણ એમની પાસે કરાવે છે! એટલે જ મતદાર યાદીમાંથી નામ ઊડી જવાની ફરિયાદો હવે ઘટી છે. આમ ભવિષ્યના નાગરિકોના ઘડતર ઉપરાંત લોકશાહીના પાયાને મજબૂત કરવાનું કામ પણ શિક્ષકો જ કરે છે.