(ડૉ. નટવર ગાંધીના, “સંધિ” સામયિકના અંક -૧૪, અૅપ્રિલ – જૂન ૨૦૧૦, પાનાં ૭૭-૮૪ પરે, પ્રકાશિત મૂળ અંગ્રેજી લેખ ‘Gujarati Diaspora Writing — A Call for Independence’નું ગુજરાતી રૂપાંતર. મૂળ અંગ્રેજી પરથી રૂપાંતરકાર : વિપુલ કલ્યાણી) દર સાલ, વસંત ઋતુમાં અને ઉનાળાની મોસમ વેળા, ભારતીય મુલાકાતીઓનું એક ખાસ પ્રકારનું જૂથ, યાયાવરી પંખીઓની જેમ, નિયમિતપણે, ઉત્તર અમેરિકાની ભૂમિ ઉપર ઊતરી આવે છે. આમાં સાધુઓ છે, સ્વામીઓ છે, શિક્ષકો છે, લેખકો છે, કવિઓ છે, અરે, સબ બંદરના વેપારીઓ પણ નીકળી પડે છે. વસવાટીઓની અનેકવિધ આતુરતાઓને મલમપટ્ટા જાણે કે કરતા રહે છે. આપણે આપણા ભાતીગળ સાંસ્કૃતિક વારસાથી અને તેમાં ય આપણી ભાષા અને આપણા ધર્મથી દિવસે ને દિવસે વંચિત થતા જઈ રહીએ છીએ, તેવો આપણને સતત ભય વસેલો છે. આપણે જ્યારે ભારતમાં હતા ત્યારે આપણને તે વિષેની વિશેષ દરકાર રહેતી, એમ તો બનતું જ નહોતું, પરંતુ એક વાર વિદેશી મુલકમાં આવ્યા પછી તેની ચિંતા વધી છે. વતનમાં સંસ્કૃતિ સ્વાભાવિકપણે ચોમેર હતી. જાણે આપણે શ્વાસોશ્વાસમાં, સ્વાભાવિકપણે, જેમ હવા લેતા હોઈએ છીએ તેમ. આપણે તેને ગૃહિત માની લીધું હતું. કોઈ જ ખાસ મહેનત કરવાની જરૂર જ નહોતી. એક વાર અમેરિકી ભૂમિ પર આવી રહ્યા, કે આપણી સંસ્કૃતિ નવા વાતાવરણનો ભાગ હોય તેમ અનુભવવા મળતું જ નથી. આથી આપણે તેના પુન: સર્જન માટે લાગી પડીએ છીએ. આપણે …