રાજમહેલો પોતાનું રાજકીય મહત્વ ધરાવે છે જયારે કિલ્લો કે પછી ગઢ નું સ્થાન યુદ્ધ સાથે સંકળયેલ છે. રાજમહેલો સુધી યુદ્ધનો ચિતાર પહોચાડવામાં અને તે અનુસાર યુદ્ધ કરવામાં સક્ષમ યુધ્વીરો યુધ્ધના પાસા પલટવામાં અગ્રેસર રહેતા. તેઓ પોતાના જીવના જોખમે પણ પોતાના રાજ્યહિતને પ્રાધાન્ય આપતા. સીમા પર આવેલા અને અસુરક્ષિત નાના કિલ્લાઓમાં રહેતા લોકો યુદ્ધકળાના સારા એવા જાણકાર હોય છે કારણકે વારંવાર થતા હુમલાઓ તેમને આ કળામાં નિપુણતા બક્ષે છે. રાજભવનો અને રાજપ્રસાદો સાથે નિર્મિત શહેરી કિલ્લો પ્રમાણમાં વધારે સુરક્ષિત અને મજબુત હોય છે.ગુજરાતમાં દુર્ગના સૌથી પ્રાચિનતમ અવશેષો કચ્છના દેશલપર ગામમાંથી મળે છે.