આયુર્વેદ સિવાય પણ આધ્યાત્મવિદ્યામાં રસ + આયન = રસાયણ શબ્દ ઉપયોગમાં લેવાય છે. ભક્તિ કે રાજયોગ કે અન્ય સાધન માટે. જ્યારે રાગાયનનું શાસ્ત્ર છે કામસૂત્ર. કામદેવ એ ગોડ ઓફ લસ્ટ કે પેશન છે. વાત્સ્યાયને પ્રેમસૂત્ર નામ નથી રાખ્યું. પ્રેમના દેવ છે કૃષ્ણ. જે આકર્ષણનો આદિ વા અંત છે તે કૃષ્ણ રસના દેવ છે. કૃષ્ણની વાંસળી રાગ આલાપે ત્યારે રાસનું સર્જન થાય છે. તો કામ સ્વયં એ રાગ છે જેના લેપનથી શાસ્ત્રો મુજબ કામ, ક્રોધ, લોભ, મોહ, ઈર્ષ્યા, શરમ, ઘૃણા, ભય જેવી આઠ રસ્સીનું પ્રસર્જન થાય છે. શૃંગાર, રૌદ્ર, હાસ્ય, અદ્ભુત, વીર, કરુણ, બીભત્સ, ભયાનક જેવા કળાના રસ આપણે જાણીએ છીએ. કહે છે એ આઠ રસ્સી સામે આઠ રસી છે દયા, ક્ષમા, અનસૂયા, શૌચ, અનાયાસ, મંગલ, અકાર્પણ્ય, અસ્પૃહા. ખેર, સરવાળે શાંત રસ હોય તો સાતે સાગરમાં નાહ્યા.