આ વાત પણ અત્યારે એટલે યાદ કરવી ગમે છે કેમ કે અઠવાડિયા પછી દેશ તેનો છાસઠમો સ્વાતંત્ર્ય દિન ઉજવશે. મનમોહન સિંહ સળંગ નવમી વખત દિલ્હીના લાલ કિલ્લા પરથી રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવી તેને સલામી આપશે. તેમનો જ્યાં જન્મ થયો હતો તે પાકિસ્તાનનો જન્મ પણ ભારતની સાથોસાથ થયો હતો. કહેવા પૂરતી કે કાગળ પરની હોય તેવી લોકશાહી શાસનવ્યવસ્થા હોવાનો દાવો પાકિસ્તાન પણ કરતું રહે છે. પરંતુ પાસઠ વર્ષનું તેનું શાસન જોતાં એ દાવો માનવો મુશ્કેલ છે. ચલણી નોટ સહિતના ‘મૂલ્યો’નો એવો રકાસ થયો છે કે પાકિસ્તાનના કેટલાક આંતરિક આર્થિક વ્યવહારો હવે ડોલરની ભાષામાં ચર્ચાય છે અને થાય છે પણ ખરા.