ગાયત્રી પંચમુખી અનુષ્ઠાનઃ ગાયત્રી દેવી પંચમુખી કહેવાય છે. (૧) ૐ (૨) ભૂર્ભૂવઃ સ્વઃ (૩) તત્સવિતુર્વરેણ્યમ (૪) ભર્ગોદેવસ્ય ધીમહિ (૫) ધિયો યોનઃ પ્રચોયદયાત. યજ્ઞોપવીત જનોઇના પાંચ વિભાગ છે. ત્રણ સૂત્રોના ત્રણ. ચોથાે મધ્યગ્રંથિ અને મધ્યગ્રંથિ. ગાયત્રીના પાંચ મુખ્ય દેવતાઓ જાણીતા છે. ૐ ગણેશ, ભવાની અને પ્રથમ ચરણ બ્રહ્મ. દ્વિતીય ચરણ વિષ્ણુ. તૃતીય ચરણ મહેશ એમ કુલ પાંચ દેવતાઓ ગાયત્રીના પાંચ મુખ્ય શક્તિ સમૂહો ગણી શકાય. પ્રકૃતિનાં પાંચ તત્ત્વ પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ અને આકાશ જીવનના પાંચ કોષો તે અન્નમય કોષ, પ્રાણમય કોષ, મનોમય કોષ, વિતલમય કોષ, આનંદમય કોષ. પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રિયો, પાંચ કર્મેન્દ્રિયો અને પાંચ ચૈતન્ય (મન, બુદ્ધિ, ચિત્ત, અહંકાર અને આત્મા) વગેરે પણ પાંચની સંખ્યા છે. દરરોજ ૨૪ માળાઓનો જાપ કરવો. ૨૪ માળા કરવાથી દરરોજ ૨૫૯૨ મંત્ર જાપ થશે. તો દરરોજ ૨૧ કે ૩૧ માળા ગાયત્રી ચાલીસાનો પાઠ કરીને નવરાત્રિ અનુષ્ઠાન કરી શકાય. છેલ્લે દિવસે ૧૦૮ ગાયત્રી મંત્રનો હવન કરવો.•