જોકે ભારતીય આધ્યાત્મિક સંસ્કૃતિ અને સભ્યતાનો સમય સમય પર હ્રાસ થતો જ રહ્યો છે, તો પણ આધ્યાત્મિક વિચાર ધારા સદાય વેદ અને ઉપનિશદને આધારે જ રહી છે, એટલે કે ભારતીય આધ્યાત્મિક પરંમ્પરામાં વેદ અને ઉપનિષદનાં સત્યનો અંશ કોઈને કોઈ રીતે આધ્યાત્મિક જગતમાં સદાય મોજુદ રહ્યો જ છે, એમ જોઈ શકાય છે, વેદિક કાળથી લઈને આધુનિક યુગ સુધી વેદ અને ઉપનિશદની આધ્યાત્મિક વિચાર ધારા એક સરખી જ આંતરિક શુદ્ધતા પ્રાપ્ત કરવાની સાધના પર જ ટકી રહી છે, અને માનવ જાતને આંતરિક શુદ્ધતા પ્રાપ્ત કર્યા વિના જીવનનો પરમ આનંદ મળવો શક્ય જ નથી અને પરમાત્માની અનુભૂતિ શક્ય નથી.