ગાંધીજીએ સા-વ હતાશ, નિષ્ક્રિય સ્થિતિને પારખીને ૧૯૪૨ની ‘ભારત છોડો’ ચળવળ શરૂ કરવી પડી હતી એ ઇતિહાસસિદ્ધ હકીકત છે.