તેને ચક્ષુ કહે છે,જે પ્રદેશ વડે શબ્દને અનુભવે છે તે શ્રોત્ર કહેવાય છે,જે પ્રદેશ વડે સ્પર્શને અનુભવે છે તેને ત્વચા-ઇન્દ્રિય