ચોમાસુ ઉર્ફે ચાર્તુમાસનો છેલ્લો તહેવાર એટલે દિવાળી. શરદ અને હેમંત ઋતુુનું જંક્શન એટલે દિવાળી. ગરમી અને ઠંડીનો સંગમ એટલે દિવાળી. પાંચ દિવસ ને પાંચ રાત્રિનો તહેવાર છે દિવાળી. જેની શરૂઆત આસો મહિનાના અંતે અને સમાપન કારતક મહિનાની શરૂઆતથી થાય છે એ દિવાળી. આ બધી પૂર્વભૂમિકા બાંધવાનો હેતુ એટલો જ છે કે દિવાળી માત્ર ધર્મ કે તત્ત્વજ્ઞાન પર આધારિત નહિ, બલ્કે આ દેશની પ્રકૃતિ તેમ જ બદલાતી ઋતુઓને ધ્યાનમાં લઇને થતી ઉજવણી પણ છે. અંગ્રેજો જેને ઑક્ટોબર હીટ કહીને ઓળખતા એ આપણા આસો મહિનાની ગરમીનો અનુભવ તો આપણે કર્યો છે. દિવસે ત્રસ્ત કરી મૂકતા આ મહિનામાં એટલે જ બધા તહેવાર રાત્રે મનાવવામાં આવે છે, જેમ કે નવરાત્રિ, શરદ પૂર્ણિમા, કરવા ચોથ, દિવાળી વગેરે.. શરદ ઋતુમાં આવતો આ મહિનો દિવસમાં ગરમ અને રાતના ઠંડા વાતાવરણને લીધે બીમારી ફેલાવતો મહિનો પણ કહેવાય. કોઇ ડૉક્ટર પાસે તમે આ મહિનામાં જાવ ત્યારે તમને અચૂક કહેશે કે તમે ડબલ સિઝન (બે ઋતુ) નો ભોગ બન્યા છો. કોઇ વ્યક્તિનો જન્મદિવસ ઊજવતી વેળાએ આપણે એને જીવેત શરદ: શતમ કહીને સંબોધીએ તેનો અર્થ એ જ કે રોગિષ્ટ એવી સો શરદ ઋતુથી વ્યક્તિ બચી શકે તો બાકીની ઋતુઓ કાઢવી પ્રમાણમાં સરળ હોય છે.