પેરિક્લીસનું જીવન સ્વપ્ન એથેન્સને આગળ લોકશાહી બનાવવાનું છે. સોક્રેટિસને એના એ સ્વપ્નમાં શ્રદ્ધા નથી. ‘લોક’ જોડે મને પ્રેમ છે ‘શાહી’ જોડે છે મને વાંધો. એ એસ્પેિશયાને કહે છે પણ સ્વપ્નની સુંદરતા એ અનુભવે છે. ક્રિસિયસને કહે છે લોકોને પૂછતાં છતાં લોકોને ઊંચે લેવાની પેરિક્લીસની કળાની મને મોહિની છે. એ કહે છે એથેન્સ પેરિક્લીસની સાચી પ્રિયતમા છે તેને રીઝવી, તેની વૃત્તિ તેની જાતિ બન્ને પેલા પ્રાર્થિનોન જેવી સપ્રમાણ અણિશુદ્ધ કરવા એણે પ્રભાતના પ્રથમ કિરણે જ આપણને સૌને દેખાય તે સારું એક્રોપોલિસની ટોચે બાંધેલ છે. ખુદ પોતાની સામે એનો બબરચી જાહેર અદાલતમાં આક્ષેપ કરી શકે એમાં પેરિક્લીસને લોકશાહીનો કીર્તિધ્વજ લાગે છે. અને સોક્રેટિસ પણ એમાં અદ્દભુત કાબેલિયત જુએ છે. એટલે જ રઘુવીર કહે છે એમ દર્શકની સોક્રેટિસ લોકશાહીના સંદર્ભમાં સાંસ્કૃિતક મૂલ્યો ઉપસાવવાં પ્રયોજાયેલી કૃતિ છે. કથાને અંતે આપેલા ઉપસંહારમાં સોક્રેટિસનું ગૌરવભર્યું વિષપાન, દેશદ્રોહ બદલ એપોલોડોરસે એના પિતા એનેટસ પર મૂકેલો આરોપ, દરિયામાં તણાઈ ખવાઈ મૃત્યુ પામેલો કિલીથોન અને એનેટસની આત્મહત્યા અને ગરુડનીડ પહોંચતા એપોલોડોરસ, એની માતા કેસેન્ડૃા, એસ્પેિશયાનો ઉલ્લેખ છે. લેખકે ઘણી બધી ગૂંચો ઉકેલી આપી છે. એમણે સૌને ચાહ્યા, વધુ ભૂલો કરનાર ક્રિશ્યસને વધુ ચાહ્યો. એટલું જ નહિ ક્રિશ્યસના ગુનાઓનું પ્રાયશ્ચિત પણ સોક્રેટિસે કર્યું. જુઓ એ સમજથી કે પ્રેમ બલિદાન વગર અધૂરો છે. શેક્સપિયરનાં નાટકો પણ આ સંદર્ભે તપાસવાં જેવાં છે. મને ઘણી વાર અનિષ્ટનું હિત જોતાં દર્શકને જોઉં છું ત્યારે જાણે અજાણે શેક્સપિયરનાં નાટકોમાં જે અનિષ્ટો છે અને એ અનિષ્ટમાં રહેલા સદનું ગૌરવ શેક્સપિયરે ક્યાંક ક્યાંક જોયું છે તે અને આ બે સીમાલારિટી હું જોઉં છું. પ્લૂટો તો એમને આકર્ષતા હતા, એ બધું હું જોઈ શકું છું.