મહાભારતની મહત્તા અન્ય શાસ્ત્રો કરતાં કેવી રીતે અલગ પડે છે તે દર્શાવતા તિલકે કહ્યું હતું કે આ ગ્રંથમાં ભગવાન વેદ વ્યાસે ધર્મનો ઉપદેશ સાહજિક અને સરળ ભાષામાં નાનું બાળક પણ સમજી શકે એવા મનોરંજક ઉદાહરણોના રૃપમાં આપ્યો છે. એટલે મહાભારતને પાંચમો વેદ પણ કહે છે. વ્યાસે સ્વયં કહ્યું છે કે જે આમાં છે તે જ બધા સંસ્કૃત સાહિત્યમાં છે અને જે આમાં નથી તે ક્યાંય નથી. મહાભારત પંચતંત્રની જેમ કલ્પિત કથાઓથી ભરપૂર નથી અથવા તે વેદોની સંહિતાઓ, આરણ્યકો, ઉપનિષદો, ગૃહ્યસૂત્રો, શ્રોત્રસૂત્રો, ધર્મસૂત્રો, દર્શનો અને સ્મૃતિઓની પેઠે કેવળ ધર્મવિષયક આજ્ઞાઓ કે ચર્ચાઓથી ભરપૂર નથી. આ મહાકાવ્યના નાયક, ઉપનાયક કે પ્રતિનાયક ભીષ્મ, યુધિષ્ઠિર, ભીમ, અર્જુન, શ્રીકૃષ્ણ, દુર્યોધન વગેરે કપોળકલ્પિત નથી, પણ ઐતિહાસિક પુરુષો છે.