સ્વપ્નએ ઊંઘ દરમ્યાન અસર કરતાં બાહ્ય કે આંતરિક પરિબળો પ્રત્યેની પ્રતિક્રિયા છે. સામાન્ય રૈતે કહીએ તો સ્વપ્ન એ બીજી મનોવિક્રુતીઓની જેમ વિચિત્રતાઓ, મતિભ્રમોથી ભરપુર વિકૂતિ છે. ફ્રોઈડ જણાવે છે કે.. ” સ્વપ્ન એ વાસનાપૂર્તિ છે. અબોધ મન તરફ જવા, સમજવા માટેનો રાજમાર્ગ છે.” સ્વપ્નની આંતરિક મનોવૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયાને સમજાવતા ફ્રોઈડ નોધે છે કે.. ”દમન થય્ર્લ વાસનાઓ, અબોધ અહમની વુતિઓ જાગ્રત સ્તર ઉપર આવવા માટે ફાફા મારે છે. તેની સામે જાગ્રત અવસ્થાનો ચોકીદાર અહમ(ઈગો) તેનો પ્રતિકાર કરે છે. તેથી તે જાગ્રત માનશ ઉપર આવી શક્તી નથી. પરંતુ ઊંઘની અવસ્થામાં અહમતો ઊંઘને જાળવવાનુ કામ કરે છે. ત્યારે બોધ સ્તરમાં પ્રવેશ મેળવવા માગતી કામનાઓ સ્વપ્નના રૂપમાં પ્રગટ થાય છે.