ગંદકીથી બીમારી અને પ્રાથમિક સ્વાસ્થ્ય: ભારતમાં બીમારીઓનું મોટું કારણ ગંદકી છે. મુંબઇ જેવા શહેરમાં 25% વસતી ખુલ્લામાં શૌચ કરે છે. બેક્ટેરિયાના કારણે રોગ ફેલાય છે. પીવાના પાણી, સુઅરેજ જેવી ખરાબ સ્થિતિ પ્રાથમિક આરોગ્યના મામલે નથી, છતાં તમિલનાડુ, કેરળ, કર્ણાટક અને મહારાષ્ટ્રનાં અમુક શહેરોમાં જ આ પ્રકારની સુવિધાઓ પર્યાપ્ત છે. મોટી સંખ્યામાં બાળકો એવી બીમારીઓથી પીડિત છે કે જેમને રસીકરણથી અટકાવી શકાય તેમ છે.