આ યંત્રે એક તરફ માહિતીના મહાદરવાજા ખોલી આપ્યા છે, તો બીજી તરફ મનુષ્યની સર્જકતાને પણ સંકોરી છે. વીડિયો જ્યારથી સરળતાથી ઉમેરાણા છે ત્યારથી આને ‘ફોન’ કહેવો કે ‘આંખેન્દ્ર’ કહેવો કે ‘ઉપમસ્તક’ કહેવો તેવી કોઈ મૂંઝવણ અનુભવી શકાય છે. એ મદદનીશથી વધુ છે પણ મારાથી સહેજ ઓછો છે. એ મારું પ્રતિબિંબ નથી પણ સહબિંબ છે. આ યંત્ર સાથે જીવવા માટે આપણે નવી ભાષા ઊભી કરવી પડશે. આપણે ના ઇચ્છીએ એ રીતે આપણી ઓળખ સંખ્યાત્મક બની ગઈ છે. સૌથી મોટી સગવડ ‘અનુકૂલન’ની છે. મેસેજ કરો, હું મારી અનુકૂળતાએ જવાબ આપીશ. તમારો ફોટો કે સમાચાર ફેસબૂકની દીવાલ પર ટીંગાવો, મારી અનુકૂળતાએ જોઈ લઈશ. જ્યારથી ઈ-મેલ અને ઇન્ટરનેટ ઉપલબ્ધ થયા છે ત્યારથી આપણને ચીપ-કે-નેનો ક્રાંતિનો સ્પર્શ થવા લાગ્યો છે.