બધી લલિત કળાઓમાં સંગીત સર્વોચ્ચ છે. સંગીત એટલે ફક્ત ગીત, રાગ કે શબ્દો નહીં. સંગીતમાં અત્યંત સૂક્ષ્મ ધ્વનિ છે, નાદ છે, જેનું આંદોલન આપોઆપ જ બધા કોષોને સ્પંદિત કરે છે, નર્તન કરતા કરે છે. નાદના આંદોલન વગર નર્તન શક્ય નથી. આ નાદને કારણે જ જીવનનો પ્રવાહ એક ચોક્કસ લયમાં ગીત ગાય છે અને વિવિધ વળાંકોમાંથી વહેતાં એના વાતાવરણને દરેક વખતે એક નવો અનુભવ આપતો જાય છે……… આદિથી અંત સુધી એક સનાતન ધ્વનિ છે પણ વિવિધ સપાટી પર તેના સાત સ્વર બને છે. આખી દુનિયાના સંગીતના મુખ્ય સાત સ્વરો છે, જે ચેતનાના સાત સ્તરોનું પ્રગટ રૂપ છે. આ સ્વરો માણસને ચેતનાના વિવિધ સ્તરો પ્રત્યે જાગૃત કરે છે અને છેવટે ચેતનાની ગંગોત્રી તરફ લઈ જાય છે જેમાંથી ચારે દિશામાં આંદોલિત થતો જીવનપ્રવાહ ઉદભવે છે. આ ધ્વનિનો એક બીજો પ્રકાર પણ છે – અવાજ વગરનો ધ્વનિ. આ સનાતન નાદને ફકત ‘ભીતરના લોકો’ જ જાણે છે. યોગીઓ આ અવાજવિહોણા ધ્વનિને, દરેક માનવહૃદયમાં ચાલી રહેલા શાશ્વત સંગીતને સાંભળે છે. આ ‘પરાભાવ’થી અભિસંચિત થયેલા મહાન સંગીતકારો પ્રિયતમના ગુણગાન ગાય છે. આ ભક્તિસંગીત જિજ્ઞાસુને સર્વોચ્ચ ક્ષણનો આનંદ માણવા શક્તિમાન બનાવે છે. આને જ સંગીતમાં ધ્યાન કહેવાય છે. સંગીત દ્વારા પ્રગટ થતો પ્રેમ એ મનને એકાગ્ર કરે છે અને એક દિવસ એવો આવે છે જ્યારે સાધકને અનાહત નાદ સંભળાવા લાગે છે. ભક્તિમાર્ગમાં સંગીત આત્મસાક્ષાત્કારનું સાધન બની રહે છે. (P.199,200)