આઝાદી પછી નાયબ વડાપ્રધાન, ગૃહપ્રધાનની જવાબદારી ઉપરાંત દેશી-રજવાડાઓના વિલય અને તેમની સાથેના વહેવારોની અગત્યની કામગીરી પણ તેમના શિરે હતી. જેના કારણે શ્રમ અને ચિંતા દિન-પ્રતિદિન વધતાં ગયાં. પરિણામે લોખંડી પુરુષના હૃદય ઉપર માઠી અસર થવા લાગી. તેમને હૃદયરોગનો હુમલો આવ્યો અને તે જીવલેણ નીવડ્યો. કરોડો ભારતવાસીઓને વિલાપ કરતા મૂકીને હિંદના લાડીલા લોખંડી સરદાર સને ૧૯૫૦ના ડિસેમ્બરની ૧૫મી તારીખે અનંતની યાત્રાએ ચાલી નીકળ્યા.