(૫) વળી પાછું રાજા પૂછે છે, ‘જ્યાં સૂર્ય પણ અસ્ત હોય, ચંદ્ર પણ અસ્ત હોય, ને વાણી પણ ન સંભાળાતી હોય, ત્યાં એની જ્યોતિ કોણ બને છે? અને, એ દેખીતી વાત છે કે, જ્યારે એ સ્વપ્નમાં હોય છે, ત્યારે બોલેલા બોલ પણ એને સંભળાતા નથી હોતાં? એને ઉત્તર મળે છે, ‘હે રાજા, ત્યાં આત્મા એની જ્યોતિ બને છે. કેમકે, ત્યાં તે આ આત્મ જ્યોતિમાં ઉઠે છે, બજાર જાય છે, કામકાજ કરે છે, ને ત્યાંથી પાછો પણ ફરે છે. અને આ આત્મા તેનાથી, તેમ તેની પ્રવૃત્તિથી અલગ, અસંગ રહે છે. અને એ દેખીતી વાત છે કે, સ્વપ્નમાં પણ મનુષ્ય, જેવી રીતે જાગૃતિમાં કરે છે, તેવી જ રીતે સ્વપ્નમાં પ્રવૃત્તિ કરે છે.