ગ્રામીણ મહિલાઓના આ ટોળામા મારી માં પણ લસણ વીણે… હું રેકડીની કિનાર પર હડપચી ટેકવીને ચકળવકળ બધું જોઇ રહ્યો હતો… એવામા ટોળામા લસણ વીણી રહેલી અમારી સામે રહેતા સુથારની નાની વહુના વચેટ છોકરાએ લસણ જોખવા અને પૈસા વસુલવામા વ્યસ્ત “લસણની કોટેજ ઇંડસ્ટ્રી”ના માલિકની નજર ચૂકવીને લસણનો દોથો ભર્યો… અને સરકી ગયો… મને હવે રસ પડ્યો… અને જોયું તો બધાં બાળકો આવું જ કરતાં હતાં… બાળસહજ કહો કે વાનરવૃત્તિ કહો… મને પણ અનુકરણનો ચેપ લાગ્યો… બંદાએ પણ સુથારની નાની વહુના વચેટની માફક લસણ સેરવીને ચડ્ડીનાં ખિસ્સાં ભર્યાં… મા તો આ વાતથી સાવ જ અજાણ… લસણની ખરીદી પતી એટલે માની સાડીના છેડો પકડીને હું પણ ઘરે… ઘરે પહોંચીને ઉન્નત મસ્તકે માને કહ્યું કે “આંખ બંધ કર અને લાય તારો હાથ”… અને મેં માના હાથમા બઠાવેલું લસણ ખડકી દીધું… આંખ ખોલતા જ માનો ચહેરો સમૂળગો ફરી ગયો… “ક્યાંથી લાઇવોઓઓઓ ?” મેં તો બહાદૂરીપૂર્વક કહ્યું “બધા લેતા’તા, તે મેંય લીધું . . .” માની આંખમા કદી ન જોયેલું ખુન્નસ જોઇને મને સમજાયું નહીં કે મે શું ભૂલ કરી છે… માએ એક હાથથી મને લગભગ ઢસડ્યો અને લઇ ગઇ રેંકડી પર… “કાળજું કંપી જાય એટલી તીવ્રતા અને ગુસ્સાથી બોલી “દે પાછું અને માફી માંગ . . .” મને બીજુ કંઇ તો ના સમજાયું, પણ એટલું સમજાઇ ગયું કે મેં ધરતી રસાતાળ જાય એવો ગંભીર કોઇ અપરાધ કર્યો છે મેં… માએ જે કરવાનું કહ્યુ હતું તે કરતાં શરમ આવી, થતું હતું કે આના કરતા તો મરી જાવ એ સારૂ… ચોરી શું છે એ જાણવા જેટલું દુન્યવી જ્ઞાન તો નહોતું પણ માની નજરમા હું કંઇક ખોટું થઇ જવાથી સાવ ઉતરી ગયો છું તે પ્રતીતિ મને વધારે પીડતી હતી. ઘરે પાછા આવ્યા ને માએ ઉઠાવ્યું રબ્બરનું ચપ્પલ… “ બોલ કરીશ કોઇ’દી ચોરી… કરીશ… કરીશ… બોલ… ?” ત્યારે મને સમજાયું કે મેં જે કર્યુ હતું તે “ચોરી” નામનો અપરાધ હતો… ગાલ, બાવડાં, બરડા, થાપા અને સાથળ પર પડી રહેલો રબ્બરના ચપ્પલનો માર શરીરને જેટલી પીડા આપતો હતો એના કરતાં અનેક ગણી પીડા અંતરને આપતો હતો… મને મારના અપમાન કરતા માની નજરમા ચોર ઠરીને ઉતરી જઇશ તેની યાતના વધુ હતી…