નવરાત્રિમાં ગરબા રમવા અને ગાવા માટેના ઘણાં પ્રકાર છે. કેટલાંક પ્રકાર પ્રાચીન છે, તો કેટલાંક અર્વાચીન. આ ગરબામાં એક તાળી, બે તાળી, ત્રણ તાળી, ઉપરાંત ઘણી જ્ઞાતી ના આગવા ગરબા પણ રમાય છે, ગરબાની સાથે દાંડિયા પણ મોટા ભાગે રમાય છે. ગરબા ગાવા માટે પણ અલગ અલગ તરજો, ઢબથી ગવાય છે, ગ્રામીણ લોકો માં અણ અલગ અલગ રીત હોય છે. જ્યારે આજે કોણ શું અને ક્યાં રમે છે, કે કયા તાલમાં રમે છે, તે સંશોધન માંગીલે તેવું છે. પહેલાં ગરબાના બોલ પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવતું, ગરબા ગાયકો પહેલાં ગણેશજી નો ગરબો કે ઓછામાં ઓછી ગણેશ ભગવાનની સાખીતો ગાયજ, ત્યાર બાદ નવ દિવસના માતાજીના સ્વરૂપ પ્રમાણે એક ગરબો તો જરૂર ગાતા, પછી બીજા ગરબા ગવાય, એમાં પણ નડિયાદ ના "માઈ મંદિર" ના કેશવ ભવાની કે રાજકોટના શ્રી "દયા કલ્યાણ"ના ગરબા ગવાય ત્યારે જાણે સાક્ષાત્ માતાજી રમવા પધાર્યા હોય એવો ભાવ જાગતો. "મોરલિયા જાજે અંબામાં ના દેશમાં", "અંબા અભય પદ દાયની રે" કે ઝૂલે ઝૂલે ગબ્બરની મા" જેવા ગરબાઓની ધુન સાંભળીને ભક્તો ભાવ વિભોર બની જતાં. હું આવાજ ગરબાઓ ગાંધીધામની "નવ દુર્ગા નવરાત્રિ મંડળ" માં ગવડાવતો, અને ખાસ ભક્તો તે સાંભળવા આવતા, પણ આજે આવા ગરબા કદાચ દરેક શોધનો ભંડાર ગણાતા "ગુગલ" માં પણ શોધવા માટે ઘણો પ્રયત્ન કરવો પડે. આજે કહેવાતા આધુનિક ગરબાએ તો મોટા ભાગે ગરબાનું રૂપજ બદલી નાંખ્યું છે. માતાજીની આરાધના, જે ધ્વનિ કર્ણપ્રિય લાગતી તે આજે ઘોંઘાટ થી ક્ષતિ પહોંચાડે છે. દીકરીઓને ગરબા લેતી જોઈને તેમાં માતાજીના દર્શન કર્યાનો ભાવ જાગતો તે આજે મોટા ભાગે ચિત્ર વિચિત્ર અને અર્ધ ઊઘાડા પહેરવેશો જોઈને અલગજ વાતાવરણ ઊભું કરે છે. ઘોંઘાટ મચાવતા સંગીતની ધૂનમાં શબ્દોનું કોઈ મહત્વ રહ્યું હોય એવું લાગતું નથી, અનેક પ્રકારના શણગાર સજીને આવેલા ગાયકો કે ગાયિકાઓ ગરબા ને બદલે ફિલ્મી ગીતો ગાવા અને પ્રદર્શન કરવા આવ્યા હોય એવું લાગે છે, મોટા ભાગે કોઈ ગરબો કે ગીત આખું તો ગવાતુંજ નથી. સનેડો એ ગરબાનું રૂપ નથી, પણ આજે મોટા ભાગે દેખા દેખીમાં ઘણી જગ્યાએ ગવાય છે અને મોટા ભાગે યુવાનો કંઈ પણ સમજ્યા વિના કૂદતા હોય છે. શું આ છે નવ દુર્ગા ના નવલાં નોરતાં?