૨૦૧૯ની ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખી મોદી સરકાર લગાવશે માસ્ટર સ્ટ્રોકઃ દર વર્ષે ૧ કરોડ નોકરીઓનું આપ્યું હતું વચનઃ સરકાર કનિદૈ લાકિઅ રાષ્ટ્રીય રાજનીતિનું એલાન કરે તેવી શકયતા નવી દિલ્હી તા. ૧૦ : નવી નોકરીઓની તક ઊભી કરવી મોદી સરકાર માટે સૌથી મોટા પડકારમાંથી એક છે. પીએમ કનિદૈ લાકિઅ મોદીએ ૨૦૧૪માં અકિલા લોકસભા ચૂંટણીમાં પ્રચાર દરમિયાન દર વર્ષે ૧ કરોડ નવી નોકરીઓ ઊભી કરવાનું વચન આપ્યું હતું. તો, દર વર્ષે એક કરોડ યુવાનો કનિદૈ લાકિઅ દેશમાં નોકરીઓ માટે તૈયાર થઈ રહ્યા છે, જે ઓટોમેશન અને ઓર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સીને અકીલા કારણે ઘણા સેકટરોમાંથી નોકરીઓમાંથી છૂટા કરાઈ રહ્યા કનિદૈ લાકિઅ છે. એવામાં મોદી સરકાર મિશન ૨૦૧૯ને ધ્યાનમાં રાખી નોકરીઓની દ્રષ્ટિએ બજેટમાં મોટી જાહેરાત કરે તેવી શકયતા છે. પૂરતી નોકરીઓ ન હોવી, અને એ પણ કનિદૈ લાકિઅ ત્યારે, જયારે દેશની મોટાભાગની વસ્તી યુવાન છે. એવામાં દરેક ક્ષેત્ર, ગ્રામ્ય-શહેર, જાતિ અને ધર્મના લોકો માટે આ મુદ્દો ઘણો મહત્વપૂર્ણ બની ગયો કનિદૈ લાકિઅ છે. આ એક એવો મામલો છે, જે આવનારી ઘણા રાજયોની વિધાનસભાની ચૂંટણી અને ૨૦૧૯ની લોકસભા ચૂંટણીમાં સત્તાધારી ભાજપને ઘણું નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. બજેટ કનિદૈ લાકિઅ ૨૦૧૮-૧૯ મોદી સરકાર માટે એક સોનેરી તક છે, જેના દ્વારા તે નોકરીઓની અછતને દૂર કરી પોતાના ચૂંટણી આધારને વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે. નવી કનિદૈ લાકિઅ નોકરીઓના મામલે એ છેલ્લા ૬ વર્ષના નીચલા સ્તર પર છે. લેબર મિનિસ્ટ્રીના લેબર બ્યૂરોના આંકડા મુજબ, ૨૦૧૫માં ૧,૩૫,૦૦૦ અને ૨૦૧૪માં ૪,૨૧,૦૦૦ જયારે ૨૦૧૩માં ૪,૧૯,૦૦૦ નવી નોકરીઓ ઊભી થઈ. તો લેબર બ્યૂરોનો અન્ય એક સર્વે જણાવે છે કે, બેરોજગારી દર પણ છેલ્લા ૫ વર્ષોમાં સૌથી ઉપરના સ્તરે છે. ૨૦૧૬માં ૫%, ૨૦૧૫માં ૪.૯% અને ૨૦૧૪માં ૪.૭% બેરોજગારી દર હતો. ગત દિવસોમાં ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીના આવેલા પરિણામોએ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ભાજપના ઘટતા વોટબેંકની તસવીર રજૂ કરી. નોકરીઓની અછતે પણ પાર્ટીની આ સ્થિતિનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. આવનારી લોકસભા ચૂંટણી પહેલા આ પીએમ મોદીની સરકારનું છેલ્લું બજેટ હશે, એવામાં તેમની સરકાર આ બજેટમાં એવા મુદ્દા પર ધ્યાન આપવા ઈચ્છશે, જેનો ચૂંટણીઓમાં વધુ પ્રભાવ પડે. આશા રાખવામાં આવી રહી છે કે, સરકાર આ વખતે બજેટમાં ખેડૂતોના મુદ્દા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકે છે, તો માનવામાં આવી રહ્યું છે કે, આ લિસ્ટમાં ખેડૂતો પછી બીજો મોટો મુદ્દો નોકરીઓનો હશે. સંકેત મળી રહ્યા છે કે સરકાર આ બજેટમાં નોકરીઓને લઈને મોટી જાહેરાત કરી શકે છે. આશા રાખવામાં આવી રહી છે કે, સરકાર બજેટમાં રાષ્ટ્રીય રોજગાર નીતિની જાહેરાત કરી શકે છે. આ નીતિમાં અલગ-અલગ સેકટરોમાં નવી અને સારી નોકરીઓ ઊભી કરવાનો રોડમેપ હશે. મોટાભાગની નોકરીઓ અસંગઠિત ક્ષેત્રોમાં વધે છે, પરંતુ આ પોલિસી બાદ આ ટ્રેન્ડમાં ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. લગભગ ૯૦ ટકા કર્મચારી અસંગઠિત ક્ષેત્રથી સંબંધિત નોકરીઓ સાથે જોડાયેલા છે, જે કોઈ સોશયલ સિકયોરિટી લો અંતર્ગત નથી આવતા. એવામાં એ પણ કહેવાય છે કે તેમને લઘુત્તમ વેતન પણ નથી મળતું.(૨૧.૭) (10:10 am IST)