વીર અને પીરની પૂજા ગુજરાતમાં પ્રાચીન કાળથી થતી આવી છે. સૌરાષ્ટ્રના મલક માથે ભૂતપ્રેત અને ઝોડ- ઝપટિયાને ભગાડનારા બજરંગબલી બિરાજમાન છે એવા જ એક લોકહૈયે બિરાજતા આગિયાવીરનું સ્થાનક ઉમિયા માતાની શક્તિપીઠ માટે જાણીતા ઊંઝાનગરથી ત્રણેક કિ.મી.ના અંતરે ભાંખર ગામની ઉગમણી દિશાએ સોલંકીકાલીન શિલ્પસમૃદ્ધિથી શોભતું આજે ય ઉભું છે. ગુજરાતના અન્ય વીરમંદિરોથી આ મંદિર અનેક રીતે અલગ તરી આવે છે. ઉ. ગુજરાતના લોકવરણમાં આ મંદિરનો મહિમા અનેક રીતે જાણીતો છે. એ જોઈએ તે પહેલાં આગિયાવીર સાથે જોડાયેલી રસપ્રદ કિવદંતીઓ અને કથાઓ પર એક નજર કરી લઈએ.