આપણે બદલાવ લાવી નથી શકતા તેનું કારણ એ નથી કે આપણને આવી કોઈ પરવા નથી. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે પરિસ્થિતિઓ જટિલ અને દુર્ગમ હોય છે. આપણી સંવેદનાઓને આચરણમાં મૂકવા માટે પહેલાં તો પ્રશ્નને યોગ્ય પરિપ્રેક્ષ્યમાં સમજવો પડે, પછી તેનો ઉકેલ શોધવો પડે અને તેવા ઉકેલનાં પરિણામોનો અભ્યાસ કરવો પડે. પરિસ્થિતિની જટિલતા આ કામ માટે અવરોધરૂપ બને છે. ચોવીસે-કલાક, સતત ચાલતાં રહેતાં સમાચાર-પ્રસારણો અને ઈન્ટરનેટ વગેરેની સુવિધા હોવા છતાં આ મહત્વના પ્રશ્નોને લોક-માનસ સુધી પહોંચાડવાનું કામ અઘરું છે. કોઈ વિમાન અકસ્માત થાય તો અધિકારીઓ તરત જ પત્રકાર પરિષદ બોલાવશે, વિગતવાર તપાસ યોજવાના વાયદાઓ કરશે જેથી ભવિષ્યમાં ફરી આવી હોનારત ન થાય. પરંતુ અધિકારી જો ખરેખર પ્રમાણિક હોય તો તેણે કહેવું જોઈએ કે ‘વિશ્વમાં દરરોજ જેટલી વ્યક્તિઓ બચાવી શકાય તેમ હોવા છતાં મોતના મુખમાં ધકેલાતી હોય છે તેમાની અડધા ટકા જેટલી વ્યક્તિઓ આ વિમાન અકસ્માતનો ભોગ બની છે; અને અમે આ અડધા ટકા જેટલી વ્યક્તિઓના જાનના રક્ષણ માટે બધું જ કરી છૂટવા તૈયાર છીએ.’ પ્રશ્ન વિમાન હોનારતનો નથી. પરંતુ બચવાની શક્યતાઓ હોવા છતાં મૃત્યુનો ભોગ બનતા લાખો મનુષ્યોનો છે. અને આ ખુવારી તરફ આપણું ધ્યાન નથી જતું કારણ કે પ્રસાર-માધ્યમો માટે તો કંઈક નવું બને તે સમાચાર ગણાય. લાખો મનુષ્યો મરતા રહે છે તેમાં કાંઈ જ નવું નથી. અને એટલે આ વાતો હાંસિયામાં ધકેલાઈ જાય છે જેથી સહેલાઈથી તેને અવગણી શકાય. પણ આ વાતથી આપણે સભાન હોઈએ ત્યારે સુદ્ધાં તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું કામ સહેલું નથી. જ્યારે પરિસ્થિતિ અટપટી હોય ત્યારે યાતનાઓ પર લક્ષ્ય આપવું સહેલું નથી. આપણે નજર ફેરવી લઈએ છીએ. જો આપણે ખરેખર પ્રશ્ન જોઈ શકીશું, જે ખરેખર તો પહેલું પગથિયું છે, તો આપણે બીજું પગથિયું ચડી શકીશું. અવઢવોમાંથી માર્ગ કાઢીને ઉપાય શોધવાનું.