શાસ્‍ત્રોમાં વિદ્યાનાં અનેક પ્રકાર બતાવવામાં આવ્‍યા છે. તેમાં મહત્‍વનાં એવા ગુરૂમુખી વિદ્યા ,મન્‍મુખી વિદ્યા, સુર્યમુખી વિદ્યા અને સન્‍મુખી વિદ્યા છે. ગુરૂનાં મુખેથી નિકળેલી આજ્ઞા કે વચનનું અક્ષરસઃ પાલન કરવુ તે ગુરૂમુખી વિદ્યા, ગૂરૂનાં વચનનો કે શાસ્‍ત્રોનો મનમાં આવે તેમ અર્થઘટન કે અમલ કરવો તે મનમુખી વિદ્યા, સુર્યનારાયણ પાસેથી વિદ્યા હાંસલ કરવા હનુમાનજી સુર્યનાં રથ આગળ પાછા પગે ચાલતા રહી જેમ પ્રતીકુળ પરિસ્‍થિતીએ પણ વિદ્યા હાંસલ કરતા તે પ્રયત્નને સુર્યમુખી વિદ્યા,અને ચોથી વિદ્યા એ સન્‍મુખી વિદ્યા . . જેમાં શિષ્‍ય ગૂરૂની સન્‍મુખ બેસી રહે ત્‍યારે ચેતનાનું સંપ્રેષણ થાય છે. ચેતનાં ગુરૂ તરફથી શિષ્‍ય તરફ વહે તે સન્‍મુખી વિદ્યા.આમ તો માનવ માત્રને જીવનથી મૃત્‍યુ સુધી નિરંતર શિક્ષાની જરૂરત રહે છે. તે પછી વ્‍યક્તિ પાસેથી મળે કે નિર્જીવ પદાર્થ પાસે કે પશુ-પક્ષી પાસેથી… દરેક વસ્‍તુ,પદાર્થ કે સજીવ કઇંક તો બોધ આપતા જ હોય તે એક પ્રકારની શીખ જ છે. ગુરૂ દતાત્રેયને પણ અનેક ગુરુ ધારણ કર્યાની વાત આપણે સાંભળતા આવ્‍યા છીએ. આપણી ગુર્જરધરાનાં પ્રાન્‍ત પ્રમાણે નામ છે.જેમ કે ચરોતર ,હાલાર, ભાલ, વાગડ, ઝાલાવાડ, સૈારષ્‍ટ્ર વગેરે અને તેમાય સૈારાષ્‍ટ્રનાં સોરઠ પરગણામાં પણ કાઠીયાવાડ, નાઘેર, ઘેડ,ઓખાઇ,બરડો, આલેચ, સોરઠ વગેરે આમ પ્રદેશ અને પ્રાન્ત પ્રમાણે રહેણીકરણી ,પહેરવેશ ,રીત રીવાજો, અને લોકસંસ્‍કૃતિ પણ ભાતીગળ છે. છતાં એક વાત સર્વસામાન્‍ય છે,તે લોકસંસ્‍કૃતિને અનુરૂપ ધર્માલયો પણ શ્રધ્ધા કેન્દ્ર બનીને જન સમાજને સંસ્‍કારી અને સભ્યશીલ વસુદૈવકુટ્ટુંબકમની શીખ આપી પરસ્‍પર ભાઇચારો અને ધર્મની શીખ આપતા રહ્યા છે. જૂનાગઢ જીલ્‍લો એટલે ગરવા ગિરનારની છત્રછાયા વાળો પ્રદેશ વનરાજ કેસરી અને ગીરીકંદરા વાળા આ પ્રદેશમાં સિધ્ધ સંતો, સાહિત્‍યકારો અને કવીઓ,મહામાનવો આજેય સમાજજીવનને માર્ગદર્શક બની ધર્મ અને સંસ્‍કાર આચરણનાં સિંચન કરે છે. કહેવાય છે કે ગિરનાર ક્ષેત્રપર નવનાથ અને ૬૪ જોગણીનો વાસ છે. અમર આત્‍માઓ અહીં વિરામ ફરમાવે છે. ગુરુ શિષ્‍યની ચરમસિમા એવા મહાશિવરાત્રીનાં દિવસે સંત અને સિધ્ધોનાં દર્શન અહીંજ થાય છે. તે પદેથી ગુરૂભક્તિની વાત કરવી આ પર્વે અનુચિત નહીં લેખાય. . .