સ્ટોમાટા - પાંદડા અને હર્બિસિયસ દાંડીઓમાં કુદરતી ખુલ્લા કે જે ગેસ વિનિમય (જળ બાષ્પ, કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને ઓક્સિજન) માટે પરવાનગી આપે છે.