સાહિત્યનું પ્રજાસત્તાક એક રીતે જોઈએ તો બંધિયાર નથી હોતું. પોતે તકલીફો કે મુશ્કેલીઓના મહાસાગરને પાર કરી આ શબ્દસર્જકો જગતને કંઈક નવું આપે છે. જગતની વિષમતાઓ કે અડચણો એમને રોકી શકતી નથી. એ લોકો હંમેશાં ખુમારી અને મસ્તીમાં જીવવાવાળા હોય છે. નિજાનંદ આગળ કોઈ પણ દુન્યવી સુખોની શી વિસાત? એવી બુલંદી ઉપર એમની ઇમારત ચણાયેલી હોય છે. ‘ગાલિબ’ આપણા મોટા ગજાના કવિ ગણાય છે. એ પારાવાર ગરીબીમાં જીવ્યા હતા. એમની મુફલિસી અને સાદગી વિશે અનેક કિંવદંતીઓ પ્રચલિત છે. આમ છતાં દરબારમાં કે આમ જનતામાં એમની જે લોકપ્રિયતા હતી એ ભલભલા ધનપતિઓ માટે પણ સ્વપ્ન સમાન હતી. ‘ગાલિબ’ જે ઘરમાં રહેતા હતા એ જૂનુંપુરાણું મકાન અને એની જર્જરિત છત એમની ગરીબીની ચાડી ખાતાં. ‘ગાલિબ’ની છત જોઈ આપણા કવિ ‘આદિલ’ મનસૂરીને પણ આવી પંક્તિઓ સૂઝી.