અને એમ છતાં ભૂતકાળના સ્વાધીનતાના હજાર વર્ષના સતત પુરુષાર્થમાં નાતોએ કેવો ભાગ ભજવ્યો છે ! તઘી મોચીની પાછળ આખી મોચીની નાત નીકળે, ખુશરૂ ગુાજરાતીની પાછળ ગુજરાતના હરિજન માત્ર હમદર્દી બતાવે, ગુજ્જર કુંભારની પાછળ સમસ્ત કુંભારની નાત જમા થાય… અલ્લાઉદ્દીન ખીલજીએ જીતેલા ગુજરાતમાં અલ્લાઉદ્દીન ખીલજીના શાસન સામે સતત સક્રિય વિરોધ હોય તો નવનારનો. -નવનાર એટલે વસવાયાં -મોચી, સુથાર, લુહાર, દરજી વગેરેનો.