કવિ તરીકે મેઘાણીએ પોતાની યુગચેતનાને સૌથી વધુ બુલંદ રીતે વાચા આપતી કવિતા લખી. આ પ્રકારની જે કવિતા ગાંધીયુગ માં લખાઇ છે તેમાંથી જો થોડાંઘણાં કાવ્યો પણ દીર્ઘજીવી થવાને નિર્માયાં હશે તો તેમાં મેઘાણીનાં કાવ્યોની સંખ્યા કદાચ સૌથી વધુ હશે. અનુવાદક મેઘાણીએ ટાગોરનાં બંગાળી કાવ્યોના તથા કેટલાંક વિદેશી કાવ્યોના વિલક્ષણ કહી શકાય એવા અનુવાદો આપ્યા તો સાથે સાથે ‘શાહજહાં’ જેવા નાટકનો સ્મરણીય અનુવાદ પણ આપ્યો. નવલકથાકાર તરીકે મેઘાણીએ જાનપદી નવલકથાની નવી દિશા ખોલી આપી અને વાર્તાકાર લેખે ધૂમકેતુના પ્રવાહને આગળ લંબાવ્યો. રૂઢ અર્થમાં મેઘાણીને ભલે વિવેચક ન પણ કહી શકાય,, પણ વર્ષો સુધી પોતાની ‘કલમ અને કિતાબ’ કટાર દ્વારા સાહિત્ય અને ભાવક વચ્ચે સમજણનો સેતુ બાંધવાનું ઉપયોગી કાર્ય તેમણે કર્યું. પત્રકાર તરીકે મેઘાણી એ વ્યવસાયની મર્યાદાઓથી સર્વાંશે મુક્ત નહોતા છતાં દેશ અને ગુજરાત જ્યારે આઝાદીની લડતના છેલ્લા અને અત્યંત મહત્ત્વના તબક્કામાંથી પસાર થઇ રહ્યાં હતાં ત્યારે તેમણે રાષ્ટ્રીયતાના રંગે રંગાયેલું પત્રકારત્વ નિર્ભીકતાથી ખેડ્યું –અંગત લાભ કે ગેરલાભની ગણતરી કર્યા વિના.