મહેસાણા : વિશ્વના ૧૨૬ દેશોમાં વસતા કડવા પાટીદારોનાં કુળદેવી અને વિશ્વભરમાં ફેલાયેલા ભક્તોનું કલ્યાણ કરતાં જગતજનની મા ઉમિયાના ઊંઝા સ્થિત મંદિર અને પાટીદારો અંગે કહેવાય છે કે, ભગવાન શિવ પૃથ્વી પર મા ઉમા સાથે આવ્યા હતા અને મા ઉમાને સરસ્વતી નદીના કિનારે રાહ જોવાનું કહીંને શિવ રાક્ષસોનો સંહાર કરવા માટે નીકળી ગયા, સમય વહેતો રહ્યો અને શિવની રાહ જોતાં જોતાં મા ઉમાએ માટીનાં બાવન પુતળાં બનાવ્યાં, જેમાં શિવજીએ પ્રાણ ફૂક્યાં અને એ બાવન વ્યક્તિઓ કડવા પાટીદાર સમાજના બાવન શાખના મહાન પૂર્વજો તરીકે ઓળખાયા, ભગવાન શિવે આ સમયે અહીં ઉમાપુર નગરની સ્થાપના કરી, સમય જતાં તે ઊંઝાના નામથી પ્રસિદ્ધ થયું અને મા ઉમા મા ઉમિયા તરીકે કડવા પાટીદારોનાં કુળદેવી તરીકે સ્થાપિત થયાં. ઈ. સ. ૧૫૬માં રાજા વ્રજપાલજી દ્વારા ઊંઝામાં ઉમિયા માતાજીના મંદિરનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું.