ભારત, બાંગ્લાદેશ તથા પાકિસ્તાનમાં સાંપ્રદાયિક મામલામાં જે કોઈ થયું છે, તે તેની ક્રિયા તથા પ્રતિક્રિયા માટે સ્વયંં જવાબદાર છે.