દિક્ષાનાં બીજા દિવસે પ્રભુએ વરદત્ત નામના બ્રાહ્મણના ઘેર પરમાનન પારણું કર્યું. ત્યાં દેવતાઓએ પંચ દિવ્ય પ્રગટ કર્યા. દિક્ષા બાદ સમિતિ – ગુપ્તિના પાલનથી નિરતિચાર ચારિત્ર પાળતા અપ્રમત્ત પ્રભુ ચોપ્પન દિવસ છદ્મસ્થપણે વિચર્યા. પછી વિહાર કરતાં – કરતાં પ્રભુ ગિરનારના સહાસ્ત્રગ્રામ વનમાં પધાર્યા અને ત્યાં આસો વાળી અમાસનાં દિવસે પાછલા પ્રહરે, અઠ્ઠમના તપ પૂર્વક, કાઉસગ્ગ ધ્યાને, વૈતસ વૃક્ષ નીચે ક્ષપકશ્રેણી માંડીને ચંદ્ર ચિત્રા નક્ષત્રમાં હતો ત્યારે ઘાતીકર્મોનો ક્ષય કરીને અનંત અવ્યાબાધ એવા કેવલજ્ઞાન કેવળ દર્શનને પામ્યા. ત્યારથી પ્રભુ જીવજીવાદિ સર્વ દ્રવ્યોના ત્રણે કાલના સર્વ પર્યાયોને જોતાં - જાણતાં થયા. તત્કાળ ઇન્દ્રોના આસન ચલાયમાન થયા. ઉપયોગ વડે પ્રભુનું કેવલજ્ઞાન જાણ્યું. દેવોએ સમવસરણની રચના કરી. ઉદ્યાનપાલકે કૃષ્ણ મહારાજાને પ્રભુના કેવલજ્ઞાનની વધામણી આપી. તે ઘણા આડંબરથી નેમિપ્રભુને વાંદવા આવ્યા. પ્રભુને નમસ્કાર કરી, પ્રદક્ષિણા આપી, સ્તુતિ કરી યોગ્ય આસને બેઠા. બીજા બધા પણ યથાયોગ્ય સ્થાને બેઠા. પ્રભુએ અમૃતઝરતી વાણીમાં દેશના આપી. તે સાંભળી વરદત્ત રાજાએ બે હજાર રજાઓ સહિત દિક્ષા ગ્રહણ કરી પરમાત્માના અઢાર ગણધરોમાં પ્રથમ ગણધર થયા. યક્ષિણી રાજકુમારી પ્રથમ સાધ્વી થયા, નંદ પ્રથમ શ્રાવક તથા મહાસુવ્રતા પ્રથમ શ્રાવિકા થયા. પ્રભુના શાસનમાં અંબિકા નામના શાસનદેવી તથા ગોમેધ નામના શાસન દેવ થયા. ચતુર્વિધ સંઘની સ્થાપના કરી તીર્થ પ્રવર્તાવ્યું. પછી કૃષ્ણ વાસુદેવે રાજીમતિનાં પ્રભુ પ્રત્યેના સ્નેહનું કારણ પૂછ્યું ત્યારે પ્રભુએ પૂર્વના નવ ભવોનો તેની સાથેનો સંબંધ સંભળાવ્યો.