ગુરૂ ગોવિંદ દોનોં ખડે, કિસકો લાગુ પાય, બલિહારી, ગુરૂદેવકી, જીને ગોવિંદ દિયા બતાયઅષાઢ માસની પૂર્ણિમાને ગુરૂપૂર્ણિમાં કહે છે અને તે દિવસે મુનિશ્વર વેદ વ્‍યાસની જન્‍મજયંતિ પણ આવે છે. સદ્દગુરૂમાં અનન્‍ય નિષ્‍ઠા સિવાય ઉપાસના, પુજા અધુરા રહે છે. તેમણે આપેલા મંત્રમાં મનની અસ્‍થિરતા દુર કરવાની શકિત હોય છે. પ્રભુને પ્રભુદેવ કહેવામાં નથી આવતા, જયારે ગુરૂને ગુરૂદેવનું સ્‍થાન, સન્‍માન, મોભો, બિરૂદ્ર આપવામાં આવેલ છે. ભગવાને મનુષ્‍યો માટે ગુરૂનું એટલા માટે સ્‍થાન આપેલ છે કે, ભગવાન દરેકના હૃદયમાં હોવા છતાં પ્રત્‍યક્ષ દર્શન થતાં નથી. પરંતુ ગુરૂદેવ તો પ્રતયક્ષરૂપે છે, પ્રભુ આવા ગુરૂઓને સામર્થ્‍ય આપે છે. શિષ્‍યને જો પોતાના સ્‍વરૂપ અને કર્તવ્‍યનો બોધ મળી જાય તો ગુરૂનું દિવ્‍યસ્‍વરૂપ એના હૃદયમાં પ્રગટ થઇ જાય છે. શાસ્ત્રોમાં પણ ગુરૂને સાક્ષાત પરબ્રહ્મનું સ્‍વરૂપ માનવામાં આવેલ છે ગુકારએ અંધકાર છે. રૂકાર એ રોધનાર છે. અજ્ઞાનને દુર કરી પ્રકાશ પાથરે તે ગુરૂ. ગુરૂઅને શિષ્‍યના પવિત્ર આધ્‍યાત્‍મિક સંબંધની વિશિષ્‍ટતા એ ભારતીય સંસ્‍કૃતીની દેન છે. ગુરૂપૂર્ણિમાનો ઉત્‍સવ એ ગુરૂના ઉપકારોનું ઋણ ચુકવવાનો દિવસ છ.ે ગુરૂપુર્ણિમાં આધ્‍યાત્‍મિક જગતનું મહાપર્વ છે. સંસ્‍કૃતિના ઇતિહાસમાં અષાઢી પૂર્ણિમાં અથવા વ્‍યાસપૂર્ણિમાં (આ દિવસશ્રી વ્‍યાસજીનો જન્‍મ દિવસ છે) ના દિવસે ગુરૂપુજનનો મહિમા છે. પૌરાણીક ઇતિહાસ મુજબ સૌ પ્રથમ ભગવાન વેદવ્‍યાસનું પુજન નૈમિષારણ્‍યમાં વસતા સૌનક ઋષિએ કર્યુ હતું વર્ષોની સાધના-ઉપાસના કરવા છતાં સૌનિક ઋષિને પ્રભુની અનુભુતિ નહોતી થતી વેદવ્‍યાસે દ્રષ્‍ટિએ આપી તેથી તેમને આત્‍મજ્ઞાન થયું એટલે ઋષિએ તેમને ગુરૂ માની પુજન કર્યુ. ત્‍યારથી ગુરૂની મહત્તા વધી ગઇ, તેદિવસ અષાઢી પુનમનો હતો, તેથી તે દિવસને ગુરૂપૂર્ણિમાંનું નામ મળ્‍યું ત્‍યારથી આ મહાપર્વ ઉજવવાની પરંપરા ચાલી આવી છે. સબ કછુ ગુરૂ પાસ હય, પાઇયે અપને ભાગ, સેવક મન સોંપી રહે. નિશદિન ચરણે લાગ