ભારતની આઝાદી માટે લડેલા એ લડવૈયાઓ કે પછી ભારતની રક્ષા કાજે સરહદે રાત-દિવસ પહેરો ભરતા સૈનિકો… એ સૌ ને સલામ કરવાનું મન થઈ આવે. ભારતમાતાનાં સંરક્ષણ કાજે અનેક યોદ્ધાઓ શહીદ થયા છે, થાય છે. અને માટે જ આપણે આપણાં ઘરમાં શાંતિની નિંદ્રા લઈ શકીએ છીએ. ભારતની આઝાદી માટે શહીદી વ્હોરેલા ભગતસિંહ, સુખદેવ કે રાજગુરુ હોય કે પછી આઝાદી બાદ શહીદ થનાર મહાત્મા ગાંધીજી હોય કે ભારતનાં સંરક્ષણ કાજે તાજેતરમાં જ શહીદી વ્હોરી લેનાર મેજર ઋષિકેશ રામાણી જેવા યુવાનો હોય… આ બધા નામ ભારતનાં ઈતિહાસમાં સુવર્ણાક્ષરે લખાયેલા નામ છે. મારા શિક્ષિકા બહેન સરલાબહેન જેવા અનેક એવા નામ કે જેમની ઈતિહાસે ખાસ નોંધ નથી લીધી, પરંતુ આઝાદી મેળવવામાં તેમનો ફાળો મહત્વનો રહ્યો છે, જેમને આપણે ક્યારેય નહીં ભૂલી શકીએ. સરહદ પર જઈને લડવું કદાચ દરેક વ્યક્તિ માટે શક્ય નથી. પરંતુ મનમાં દેશદાઝ હોય તો ઘણું બધું કરી શકાય છે. જેમ કે સ્વદેશી વસ્તુઓ અપનાવીને દેશનાં ઉત્થાન માટે મહત્વનો ફાળો આપી શકાય છે. ભલે તમારા પોતાનાં પૈસાથી ખરીદેલી વસ્તુઓ, પણ અંતે તો તે દેશ પાસેથી ખરીદેલી વસ્તુઓ છે. વીજળી અને પાણી જેવી વસ્તુઓનો બિનજરૂરી વ્યય અટકાવી, દેશ માટે જ કાર્ય કરશો. શાળાકીય જીવન દરમિયાન અમને એ વાત પણ શીખવી હતી કે થાળીમાં લીધેલો ખોરાક ક્યારેય એંઠો ન મૂકશો. આ પણ એક જાતનો બગાડ જ છે, જે દેશ ને માટે નુકશાનકારક છે. અને આવી નાની નાની ઘણી વસ્તુઓ છે, જે અમલમાં મૂકી દેશ માટે કંઈક કરી શકાય. શરૂઆત કરી સાતત્ય જાળવવું જરૂરી છે, જે રીતે ગાંધીજીએ દેશની આઝાદીની લડાઈ શરૂ કરી અને સાતત્ય જાળવી દેશને આઝાદી અપાવી.