ગઢ સાથે જોડાયેલ કેટલીક કહેવતો પણ ગુજરાતમાં પ્રસિદ્ધ છે. જેમકે ગઢ જીતવો કે ગઢી ફતેહ કરવી. ગઢચી નો મતલબ ગઢનું રક્ષણ કરનાર દેવી થાય છે જયારે ગઢના રક્ષકને ગઢવી કે ગઢવીર કહેવામાં આવે છે. દુર્ગદીપીકા અને કોટચક્ર જેવા ગ્રંથોમાં ગઢની રચનાનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. જંગલ માં બનાવેલ દુર્ગ ને ધન્વદુર્ગ, રણમાં બનેલ દુર્ગને ધનુ દુર્ગ, ડુંગર પર બનેલ દુર્ગને ગીરીદુર્ગ, ખીણમાં આવેલ દુર્ગને ગર્તાદુર્ગ કહેવામાં આવે છે. દુર્ગો મોટે ભાગે રાજ્યની સીમાઓ ઉપરજ બનાવવામાં આવતા જેથી કરીને તે રાજ્યની સીમાઓનું આક્રમણકારીઓથી રક્ષણ કરી શકે. દુર્ગની આસપાસ ખાઈ બનાવવામાં આવતી જેથી કરીને યુધ્ધેતર સ્થિતિમાં દુર્ગ વધારે સુરક્ષિત રહી શકે. યુદ્ધ દરમિયાન આ કિલ્લાઓ અને ગઢમાં લોકો પોતાને સુરક્ષિત માનતા અને પોતાના વિશ્વાસુ કિલ્લેદારો પર ભરોસો મૂકી નિશ્ચિંત બની જતા.