હિંદુ ધર્મમાં અનેક પંથ, વિચારધારાઓ અને સંપ્રદાયો છે. જો કોઇ એક સર્વમાન્ય ધર્મગ્રંથનું નામ પૂછવામાં આવે તો બેધડક તમે કહી શકો, શ્રીમદભગવદગીતા. જેને ટૂંકમાં ગીતા પણ કહે છે. ભારતના જ નહીં બલકે સમગ્ર વિશ્વનું પ્રાચીનતમ તત્ત્વજ્ઞાન એટલે વેદ. વેદનો જ્ઞાનભાગ અથવા તત્ત્વજ્ઞાન એટલે વેદાંત કે ઉપનિષદ. આ ઉપનિષદોનું દોહન કરી યોગેશ્વર શ્રીકૃષ્ણે ગીતાનું દર્શન કર્યું છે. વિશ્વના મહાન વૈજ્ઞાનિકો, તત્ત્વવેત્તાઓએ ગીતાને વિશ્વના સર્વશ્રેષ્ઠ જ્ઞાનકોષ તરીકે માન્યતા આપી છે. આધુનિક યુગમાં રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીએ તો ગીતાને પોષક માતા સાથે સરખાવતાં ત્યાં સુધી કહ્યું છે કે તેમને જ્યારે કોઇ બાબતે શંકા થતી તો તેમણે ગીતાનું શરણું લીધું છે. લોકમાન્ય બાળ ગંગાધર ટીળકજીએ માંડલેના જેલવાસ દરમ્યાન લખેલ ગીતારહસ્ય અથવા કર્મયોગશાસ્ત્ર તો અદભુત તત્ત્વજ્ઞાન છે. ગાંધીના અંતેવાસી અને ભૂદાન વિચારધારાના પ્રણેતા વિનોબા ભાવેનાં ગીતા પ્રવચનો પણ સ્વાતંત્ર્ય ચળવળના જેલવાસ (ધૂળિયા) દરમ્યાન લખાયાં છે! આમ ગીતાનું પ્રાકટ્ય મહાભારતના રણમેદાનમાં થયું છે, તો ગીતા પરનાં બે શ્રેષ્ઠ આધુનિક ભાષ્યો પણ સ્વાધીનતા સંગ્રામના લડવૈયાઓએ જેલવાસ દરમ્યાન લખ્યાં છે! આ માત્ર યોગાનુયોગ નથી. ગીતાજીવનના હરએક તબક્કે અને ખાસ કરીને કટોકટીના કાળમાં અત્યંત ઉપયોગી છે, તેનાં જીવતાં જાગતાં પ્રમાણ છે.