ટૂથપેસ્ટના ઉત્પાદકો આપણને ગાઇવગાડીને કહે છે કે તેમાં ફ્લોરાઇડ ભેળવવામાં આવ્યું છે, જેનાથી દાંતની રક્ષા થાય છે. આ ફ્લોરાઇડના વપરાશ બાબતમાં અમેરિકામાં જબ્બર વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. ઘણા વિજ્ઞાનીઓ કહે છે કે ફ્લોરાઇડથી દાંતને ફાયદો થવાને બદલે નુકસાન થાય છે. જો બાળકો પેસ્ટની સાથે ફ્લોરાઇડ ગળી જાય તો તેમનાં મરણ પણ થઈ શકે છે, એમ અમેરિકાનું રિવોલ્યુશન હેલ્થ નામનું મેગેઝિન કહે છે. ફ્લોરાઇડનો ઉપયોગ ટૂથપેસ્ટમાં મર્યાદિત પ્રમાણમાં જ કરવાનાં ધારાધોરણો છે, પણ ફ્લોરાઇડ હવામાં ઊડી જતું હોવાથી ઉત્પાદકો તેમાં જરૂર કરતાં વધુ માત્રામાં ફ્લોરાઇડ ઠપકારે છે, જે હકીકતમાં દાંતને નુકસાન કરે છે. ફ્લોરાઇડના વધુ પડતાં ઉપયોગથી દાંતનું ઇનેમલ ઘસાઇ જાય છે અને દાંતનાં હાડકાં નબળાં પડે છે. આ ઉપરાંત ટૂથપેસ્ટમાં ટ્રિક્લોઝોન, ટિટેનિયમ ડાયોક્સાઇડ અને હ્યુમકંટ નામનાં કેમિકલ્સ વપરાય છે, જેનાથી આરોગ્યને ફાયદો થાય છે કે નુકસાન તેની આપણને કોઇ ચોક્કસ માહિતી નથી. તમે કોઇ ઇમાનદાર અને ટૂથપેસ્ટ બનાવતી કંપનીએ જેને ભ્રષ્ટ ન બનાવ્યો હોય તેવા કેમિસ્ટને જઇને પૂછશો તો તે સાચી વાત કરશે કે દાંતને સાફ કરવા માટે મહત્ત્વની વસ્તુ પેસ્ટ નથી પણ બ્રશ છે. દાંતને સાફ કરવાનું, તેમાંનો કચરો બહાર કાઢવાનું અને તેને ઝગમગતા બનાવવાનું બધું કાર્ય હકીકતમાં બ્રશ કરે છે. પરંતુ કોરું બ્રશ દાંત ઉપર ઘસી શકાય નહીં. તેને ઘસવા માટે કોઇ પ્રવાહી કે ચીકણા માધ્યમની જરૂર પડે. આ કામ પાણી કરી શકે છે અને પેસ્ટ પણ કરી શકે છે. કોઇ પણ બ્રશને પાણીમાં પલાળીને દાંત ઉપર ઘસો તેનાથી જેટલા દાંત સાફ થાય છે, તેટલી જ સફાઇ ટૂથપેસ્ટથી થાય છે, જરાય વધુ નહીં. પાણી તદ્દન નિર્દોષ છે, જ્યારે ટૂથપેસ્ટમાં અનેક ઝેરી રસાયણોનો ઉપયોગ થતો હોવાથી તે હાનિકારક છે. પાણી મફતમાં મળે છે, જ્યારે ટૂથપેસ્ટના રૂપિયા ખર્ચવા પડે છે. આ દીવા જેવી સ્પષ્ટ હકીકત છે, જેનો કોઇ ડેન્ટિસ્ટ પણ ઇનકાર કરી શકશે નહીં. આજે આપણા ઘરોમાં ટૂથપેસ્ટનો જે વપરાશ જોવા મળે છે તે એના ગુણધર્મને કારણે નથી પણ મલ્ટિનેશનલ કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા પ્રચારને કારણે અને આપણા મગજના થયેલાં ધોવાણને કારણે છે.