મે મહિનાના પ્રથમ દસ દિવસ દરમિયાન દેશના લગભગ એક ડઝન જેટલાં રાજ્યોમાં ભારે પવન, આંધી-તોફાન સાથે વરસાદ પણ ત્રાટક્યો અને જાનમાલની ભારે ખુવારી વેઠવી પડી. હવામાન ખાતાએ આવા તોફાનની આગાહી ર૪ કલાક પહેલાં કરી હતી. હવામાન ખાતું હવે આવા પૂર્વાનુમાન આપવાની બાબતમાં પહેલાં કરતાં થોડું વધારે ચોક્કસ થયું છે. તેના પૂર્વાનુમાનની ચોકસાઈમાં સુધારો થયો છે. હવામાન ખાતું પાંચ પ્રકારના પૂર્વાનુમાન આપે છે. તેમાં ચોવીસ કલાક પહેલાં ત્વરિત અને ત્રણ દિવસના સમયગાળાના શોર્ટ રેન્જના પૂર્વાનુમાન સાચા ઠરે છે. એ જ રીતે મધ્યમ રેન્જના અનુમાન પણ ચોકસાઈપૂર્ણ હોય છે. જળવાયુ પરિવર્તનને કારણે ઋતુચક્રમાં અનિશ્ચિતતા વધી છે. હવામાન શાસ્ત્રીઓ કહે છે કે આવી ઘટનાઓ હવે વધતી રહેવાની. પર્યાવરણ સાથેની માનવીની છેડછાડને કારણે મોસમ અચાનક મિજાજ બદલે છે. મોસમ વિજ્ઞાનના અભ્યાસીઓ અને પર્યાવરણ તજજ્ઞો એવું કહે છે કે ધરતીનું હિટ એન્જિન પહેલાં કરતાં વધુ સક્રિય બન્યું છે. વરસાદની પેટર્ન બદલાઈ રહી હોવાનું હવે વૈજ્ઞાનિક રીતે સ્થાપિત થઈ ચૂક્યું છે. રાજસ્થાનમાં હવે પહેલાં કરતાં વધુ વરસાદ પડે છે તો ઓરિસા, છત્તીસગઢ જેવાં રાજ્યોમાં વરસાદનું પ્રમાણ ઘટી રહ્યું છે. નર્મદા ક્ષેત્રમાં ઓછા વરસાદને કારણે ગુજરાતમાં આ વર્ષે પીવાના પાણીની અછત સર્જાઈ. વરસાદની પેટર્ન બદલાઈ છે તેમાં બીજું પરિવર્તન એવું છે કે બે ચોમાસા વચ્ચેનો સમયગાળો વધી રહ્યો છે. બીજી બાજુ ચોમાસા સિવાય કમોસમી વરસાદની ઘટનાઓ પણ વધી રહી છે. મોસમના આ બદલાતા મિજાજ સામે તેના પૂર્વાનુમાન માટેની ચોકસાઈમાં હજુ વધુ વધારો થવો જોઈએ અને એ માટે હવામાન વિભાગે પગલાં લેવા જોઈએ એવો અભિપ્રાય પર્યાવરણ નિષ્ણાતોનો છે. ત્યારે હવામાન ખાતાની કામગીરીને બિરદાવવા એ વાત પણ કહેવી જોઈએ કે એકી સાથે એક ડઝન જેટલાં રાજ્યોમાં આંધી, તોફાન, વરસાદની ચેતવણી આપીને હવામાન વિભાગે પહેલીવાર આટલા વ્યાપક સ્તરે પૂર્વાનુમાન આપ્યું હતું. મે મહિનાના આરંભે જે આંધી-તોફાન આવ્યાં એ માટે હવામાન ખાતાના વડા ડૉ. કે.જે. રમેશ એવું કહે છે કે, અનેક મોસમી તંત્ર પરસ્પર મિશ્રિત થયા એટલે આંધી-તોફાન જે સીમિત ક્ષેત્રમાં મર્યાદિત રહેવું જોઈતું હતું તેનો વ્યાપ વધી ગયો અને દૂર સુધી ફેલાયાં. આટલા વ્યાપક સ્વરૃપમાં અગાઉ ક્યારેય આવી આંધી-તોફાનની ઘટના સર્જાઈ નથી.