દરેક જીવમાત્રમાં જિજ્ઞાસાવૃત્તિ હોય છે પશુપક્ષીઓમાં મર્યાદિત સ્વરૂપમાં હોવાથી આપણા ધ્યાનમાં નથી આવતી પરંતુ માણસમાં તે સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે. અને માણસની બુદ્ધિના વિકાસની સાથે આ જિજ્ઞાસાવૃત્તિ વધે છે. જિજ્ઞાસાવૃત્તિ હોય એટલે તર્કો અને અનુમાનો કરીએ અને તેમાંથી જ ઈશ્વર વિશેની કલ્પના પેદા થયેલી છે. ઈશ્વર કેવો છે તેનું શુદ્ધ જ્ઞાન કોઇની પાસે નથી. ઈશ્વર વિશેની કલ્પનામાંથી શ્રદ્ધા, ભાવના અને ભક્તિનો ઉદભવ થયો છે.