એટલે આપણે જેને નિશ્ચયનું બળ કહીએ છીએ તે નિશ્ચય મનનો જ હોય છે ને! કોઈના ખમીરની પ્રશંસા કરીએ ત્યારે આપણે કહીએ છીએ કે એનું મનોબળ ખૂબ છે અને એક વાર મનોબળ કરે તો તે કદી પાછી પાની કરતો નથી. પગમાં દોડવાની શક્તિ, હાથમાં મુશ્કેલ કામ કરવાનું બળ તે બધું મનને આધીન જ છે ને! કોઈ મોટી આપત્તિ સામે આવે તો મુકાબલો કરવો કે નાસી છૂટવું એ મન જ મનોબળ કરે છે. આપણે જોયું છે કે નબળા-દુબળા માણસો કેટલીક વાર ખૂબ મક્કમ મનના હોય છે. મહાત્મા ગાંધી તો મુઠ્ઠી હાડકાંનો માળો કહેવાતા. પણ બ્રિટિશ સૈનિકોના ઉગ્ર પ્રહારો વેઠી શક્યા હતા. શરીરમાં એટલી શક્તિ ન હતી પણ મન અત્યંત બળવાન હતું. ગમે તેવા વિકટ પ્રસંગોમાં પણ એ કદી ડગ્યા ન હતા.