રવીન્દ્રનાથ જણાવે છે કે, “સમગ્ર ઈતિહાસ દ્વારા મનુષ્ય પોતાની ગંભીરતમ અભિલાષાઓ અનેક સાધન દ્વારા, અનેક ભૂલોના સંશોધન દ્વારા સિદ્ધ કરવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યો છે; જે જાણે છે કે માનવ સર્વે દિશામાં સમગ્રની સાથે બૃહદ ભાવે યુકત થઈને પોતાને મુકત રીતે જોવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યો છે, જે જાણે છે કે પોતાની સ્વતંત્ર વ્યક્તિને રાજતંત્રમાં અને રાજતંત્રમાંથી ગણતંત્રમાં સાર્થક કરવાને પ્રત્યેક માનવ ઝૂઝે છે, જે જાણે છે કે માનવ વિશ્વમાનવમાં પોતાને વ્યક્ત કરવા માટે, વ્યષ્ટિ, સમષ્ટિમાં પોતાની ઉપલબ્ધી કરવા માટે કેટકેટલી ભાગદોડ કરી રહ્યો છે; તે જ મનુષ્ય સમગ્ર ઈતિહાસમાંથી તે નિત્યકાળના માનવની નિત્ય પ્રયત્નશીલ અભિલાષાઓને જાણવાનો પ્રયત્ન આદરે છે.