એમ પણ ધનવંતરિ વૈદ્યને આયુર્વેદનાં જન્મદાતા માનવામાં આવે છે, જેમણે વિશ્વભરની વનસ્પતિઓ પર અધ્યયન કરીને એનાં સારાં-નરસાં પ્રભાવ-ગુણોને પ્રકટ કર્યા. ધનવંતરિના હજારો ગ્રંથોમાંથી અત્યારે કેવળ ધનવંતરિ સંહિતા જ પ્રાપ્ત થાય છે, જે આયુર્વેદનો મૂળ ગ્રંથ છે !!! આયુર્વેદનાં આદિ આચાર્ય સુશ્રુત મુનિએ ધનવંતરિજી પાસેથી જ આ શાસ્ત્રનો ઉપદેશ પ્રાપ્ત કર્યો હતો, પછીથી જ ચરક આદિએ આ પરંપરાને આગળ વધારી. એ કાશીનાં રાજા મહારાજ ધન્વનાં પુત્ર હતાં !!! એમણે શલ્યશાસ્ત્ર પર મહત્વપૂર્ણ ધોષણાઓ કરી હતી. એમનાં પ્રપૌત્ર દિવોદાસે એમને પરિમાર્જીત કરીને સુશ્રુત આદિ શિષ્યોને ઉપદેશ આપ્યો !!! દિવોદાસનાં કાળમાં જ દશરાજ્ઞનું યુદ્ધ થયું હતું. ધનવંતરિનાં જીવનનો સૌથી મોટો વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગ અમૃતનો છે. એમનાં જીવનની સાથે અમૃતનો સુવર્ણ કળશ જોડાયેલો છે. અમૃત નિર્માણ કરવાનો પ્રયોગ ધનવંતરિએ સુવર્ણ પાત્રમાં જ બતાવ્યો હતો !!!!