શુન્યની જ આ સઘલી લીલાં છે. ઈશ્વરને પણ આ સૃષ્ટીની રચના કરવી હોય તો શુન્યનો સહારો લેવો પડે છે. ઈશ્વર એટલે શું ? પ્રકૃતિના સમષ્ટિ શુદ્ધ સત્વગુણમાં પડતા ચૈતન્યનો અભીમાની કે જેણે તે સત્વગુણને વશ કર્યો છે તે ઈશ્વર છે. જ્યારે પ્રકૃતિના વ્યષ્ટિ મલિન સત્વ (થોડા રજોગુણ અને તમોગુણ ભળેલા) માં પડતાં ચૈતન્યના અભીમાનીને જીવ કહે છે. ઈશ્વર અને જીવ વચ્ચે ચૈતન્યરુપે તો કોઈ ભેદ નથી પણ બંનેની ઉપાધીમાં ભેદ રહેલો હોવાથી જાણે કે જીવ અને ઈશ્વર જુદા હોય તેવા ભાસે છે.