શુચિતા એટલે સ્વચ્છતા. પતંજલિએ શુચિત્વનાં સાત પરિણામ ગણાવ્યાં છે. બે સ્થૂળ અને પાંચ સૂક્ષ્મ. પહેલું છે સ્વાંગ જુગુપ્સા. આપણે શરીરને સ્વચ્છ કરીએ ત્યારે જ ખબર પડે છે કે તે કેટલું ગંદુ છે! આ રીતે શરીર પ્રત્યેની આસક્તિ ઓછી થાય છે. અલબત્ત, શરીર તો તીર્થ છે અને ઈશ્વરનો તેમાં વાસ છે તેથી તેને સ્વચ્છ તો રાખવું જ જોઈએ, પણ સાથે સાથે આંતરિક ગુણોની શુદ્ધિ કરવી અનિવાર્ય છે. બીજું છે, અન્યથી અસંસર્ગ. બીજાઓથી શારીરિક સ્તરે દૂર રહેવું. ચોખ્ખાઈ જાળવવાની આ પણ એક રીત છે. પછી, સત્ત્વશુદ્ધિ. આહાર શુદ્ધ અને માંસમુક્ત હોય તો જ ચિત્તશુદ્ધિ થાય છે. શુચિત્વનું ચોથું પરિણામ છે, સૌમનસ્ય. બહુ સુંદર શબ્દ છે આ. સૌમનસ્ય એટલે ચિત્તની પ્રસન્નતા. સૌમનસ્યનો બીજો અર્થ મિલનસારવૃત્તિ પણ છે.