વિશાળ ભારતીય વિચારધારા ઊભી કરવાની વાત આવે ત્યારે જોવા મળતી તીવ્ર લઘુતાગ્રંથીનો મુકાબલો કરવાની જરૂર છે. મેં મારા મુસ્લિમ મિત્રોમાં લઘુતાગ્રંથીની અસર જોઈ છે. તેઓ મારા બાળપણમાં ખૂબ સારા મિત્રો હતા પરંતુ આગળ જતાં તેમણે મુખ્યત્વે આરબ વિચારધારા અપનાવી લીધી, કેમકે એમ કરવાનું વધારે પ્રચલિત-આધુનિક હતું. આરબો વધારે શ્રેષ્ઠ હોવાનું તેઓ માનતા હોય તેમ લાગે છે અને તેથી તેમના માટે વધારે અરબી બનવાનો રસ્તો યોગ્ય હોવાનું તેમને લાગ્યું. એ જ બાબત શિયા મુસ્લિમોને પણ લાગુ પડે છે જેમણે પર્શિયન વિચારધારા અપનાવી કેમકે ભારતીય વિચારધારા સાથે લઘુતાગ્રંથી જોડાયેલી છે. વિશ્વમાં કોઈપણ જગ્યાએ સ્થાનિક ભાષા, રીતરિવાજો તથા સંસ્કૃતિ અપનાવીને વ્યક્તિ સારા મુસ્લિમ બની શકે છે એ હકીકત હોવા છતાં આવું થઈ રહ્યું છે. તેમના માટે સ્થાનિક પરિસ્થિતિથી અલગ થવાની કોઈ જરૂર નથી પરંતુ વિદેશી સાંઠગાંઠ એવી વાતને પ્રોત્સાહિત કર્યા કરે છે કે સારા મુસ્લિમ માટે સ્થાનિક પરિસ્થિતિમાં રહેવાનું પૂરતું નથી અને એક સારા મુસ્લિમે અરબીકરણ દ્વારા ઊંચા સ્તરે જવું જોઈએ.