આ બધું તો ઠીક પણ ક્યારેક આવા ગપ્પગોળા ફેલાવતાં મેસેજ દ્વારા હુલ્લડો થઈ શકેને લોકોમાં આતંક ફેલાઈ શકે. હજી ગયા વરસે ગુજરાતમાં પાટિદારોના અનામત આંદોલન દરમિયાન આવા ગપ્પા મારતાં ફેક ન્યૂઝ ફેલાંતા અટકાવવા નેટ બંધ કરી દેવામાં આવ્યું હતું. આપણને મળતાં મોટાભાગના મેસેજ ફેક એટલે કે ખોટા હોય છે. આપણે જે કંઈ વાંચીએ છીએ તે આપણી લાગણીઓને સાચીખોટી રીતે હળી કરે છે. કેટલાક મેસેજ આપણને પોઝિટિવ બનાવે છે તો કેટલાક મેસેજ આપણી નેગેટિવ લાગણીઓને છંછેડે છે. આપણને જો આ મેસેજના સંદેશાઓ અસર ન કરતા હોય તો તેને આપણે ફોરર્વડ નથી કરતા. જોકની આપલેની સાથે ચોક્કસ વર્ગ દ્વારા એટલે કે રાજકીય રીતે મોટિવેટેડ મેસેજીસ દ્વારા લોકોની લાગણીઓને ચોક્કસ દિશામાં દોરી જવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવે છે. લોકોની લાગણીઓને એક ચોક્ક્સ દિશામાં દોરી જવા માટે માણસોને પગાર આપીને રોકવામાં આવે છે. દરેક રાજકિય પાર્ટી અને પ્રસિદ્ધિ ઈચ્છતી વ્યક્તિઓ પણ પબ્લિક રિલેશન અને ટેકનોલોજીના સહારે લોકોની વિચારધારા ઘડે છે. આવા ફેક ન્યુઝ એટલે કે ટાઢા પહોરના ગપ્પાઓ મેસેજીસ રૂપે ફેલાતા અટકાવવાનો કોઈ ઉપાય ખરો ? પહેલો ઉપાય છે કે દરેક વ્યક્તિ પોતે સભાન રહી દરેક મેસેજીસ ફોરર્વડ કરવાનું બંધ કરે. પોતાની જાત પર સંયમ રાખવા માટેની સભાનતા જાળવવી અઘરી છે. 2013માં વ્હોટ્સએપ વિડિયોને કારણે ઉત્તર પ્રદેશમાં કોમી હુલ્લડ ફાટી નીકળ્યા હતા જેમાં 62 વ્યક્તિઓ મૃત્યુ પામી હતી. હમણાં થોડો સમય પહેલાં લિન્ચિંગની ઘટના પણ ખોટા મેસેજીસને કારણે બની હતી. આ બધું જોઈને બેંગ્લુરુમાં રહેતાં પ્રતિષ્ઠિત સોફ્ટવેર કંપનીમાં કામ કરતી બે વ્યક્તિઓએ વ્હોટ્સએપ પરથી ફેક ન્યુઝ દૂર કરવાનું બીડું ઝડપ્યું. દરરોજ લાખો કરોડો મેસેજ જનરેટ થતાં હોય તેમાંથી ફેક ન્યુઝ શોધવા તે ઘાસની ગંજીમાંથી સોય શોધવા જેટલું અઘરું કામ છે. આ વ્યક્તિઓ છે શમ્માસ ઓલિયાથ અને બાલક્રિષ્ણ બીરલા. તેમણે ચેકફોરસ્પામ ડોટ કોમ કંપની પાર્ટનરશીપમાં શરૂ કરી છે. આખો દિવસ પોતાનું કામ કર્યા બાદ રાતના દશ વાગ્યા બાદ આ રીતે તેમની સમાજસેવા શરૂ કરે છે. તેઓ માને છે કે ફેક ન્યુઝ જે નુકસાન કરે છે સમાજનું તે આપણે સૌએ ભોગવવું પડે છે. જો વ્યક્તિઓ પોતે ધ્યાન ન રાખે તો કોઈએ તો આ કામ કરવું જ પડેને. ફેક ન્યુઝની સમસ્યા આજે આખા વિશ્વમાં છે. ભારતમાં વ્હોટ્સએપ વાપરનાર લગભગ 20 કરોડ લોકો છે. આ આંકડો સતત વધી રહ્યો છે. ફેસબુક અને ટ્વીટરની જેમ વ્હોટ્સએપ વાપરનારે પોતાનું અકાઉન્ટ નથી ખોલવાનું હોતું. સ્માર્ટ મોબાઈલ હોય તો સરળતાથી વ્હોટ્સએપ વાપરી શકે છે. વળી અંગત રીતે આ મેસેજીસ ફોરર્વડ થતા હોઈ તેની ધારી અસર ઉપજાવી શકાય છે તેની જાણ મેસેજીસ બનાવનારોને હોય છે. તેમાં ય વચ્ચે દાઉદની સંપત્તિ યુનાઈટેડ અરબમાં પકડાઈ, દાઉદ પકડાયો અને લેટેસ્ટ છે મોદીને યુનેસ્કોએ બેસ્ટ વડાપ્રધાન જાહેર કર્યા. બાલક્રિષ્ણ કહે છે કે માર્કેટિંગ કરતી કંપનીઓ લોકોને લલચાવતા મેસેજીસની સાથે વાઈરસ મૂકી દે છે જે તમારી અંગત ઈન્ફોર્મેશન મેળવી લે છે. વ્હોટ્સએપ મેસેજીસ બનાવવાની ફેકટરીઓ ચાલે છે એવું કહેવું ખોટું નથી. આ લોકો કેવા મેસેજીસ વાયરલ થાય છે તેનું ધ્યાન રાખે છે. રાજકીય પાર્ટીઓ જ નહીં પણ બીજા અનેક લોકો આવી ફેકટરી દ્વારા પોતાનું કામ કઢાવી લે છે. પ્રસિદ્ધિ મેળવવા માટે સેલિબ્રિટીઓ પણ ફેક ન્યુઝ વહેતા કરે છે. બાલક્રિષ્ણ કહે છે કે તમે જાતે પણ તમને મળેલો મેસેજ સાચો છે કે નહીં તે ગુગલ પર કી વર્ડ ટાઈપ કરીને તપાસી શકો છો.