આ ઉપરાંત આપણે ત્યાં અને પશ્ચિમમાં ‘જીવન ખાતર કલા’ અને ‘કલા ખાતર કલા’ની જે ચર્ચાઓ ચાલી  છે, એના મૂળમાં પણ આ આનંદ, નીતિ અને ઉપદેશના પ્રયોજનો જ રહેલા છે.