ભગવાન વિષ્ણુના હાથમાં કમળ જોઇ સંત જ્ઞાનેશ્વરે પણ કહ્યું છે કે, હે કમલનયન, આ કમળથી ખરા જ્ઞાની ભકત પૂજા કરવાની અભિલાષા સેવે છે. ભકત ભગવાનની પૂજા કરે તે સહજ અને સ્વાભાવિક છે, પરંતુ ભગવાનને જો ભકતની પૂજા કરવાનું મન થાય તો તેમાં જ જીવનની કૃતકૃત્યતા છે. ગીતાજીમાં પણ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે કહ્યું છે કે જે આસકિતરહિત તેમજ બ્રહ્માર્પણ વૃત્તિથી કર્મ કરે છે તે પાણીથી અલિપ્ત રહેતા કમળની માફક પાપથી અલિપ્ત રહે છે. અનાસકિતનો આદર્શ એટલે જ કમળ. કમળ શતદલ કે સહસ્ત્રદલ હોય છે.