પ્રજાસત્તાક ભારતમાં નાગરિક અને પ્રચલિત અર્થમાં પ્રજા કે રૈયત જે ગણો તે તેની મુખ્ય સમસ્યા એ છે કે તેને પોતાની ખરી સમસ્યાઓની ખબર જ નથી. પ્રજાને કોઈ દુઃખ નથી એવું સાબિત કરવા માટે રાજારજવાડાઓમાં ખૂબ મહેતન કરાતી હતી. સ્તૃતિઓ ગવાતી હતી. આપણો પરચમ કેવો લહેરાય છે એનાં ગાણાં ગવાતા હતાં. પછી, આપણે મોંઘેરી લોકશાહી સ્થાપી પણ મૂળ સમસ્યાઓથી આપણે બેધ્યાન રહ્યાં કાં તો બેધ્યાન રાખવામાં આવ્યા. આજે પણ અમુક અપવાદોને બાદ કરતાં તમામ રાજકીય પક્ષો નાગરિક સમાજ તેની મૂળ સમસ્યાઓ વિસરી જાય અેમ ઈચ્છે છે અને એ મુજબ જ વર્તે છે.