શારદાદેવીના ભાગે ભારતના – કહો કે જગતના – મહાન અધ્યાત્મ પુરુષ રામકૃષ્ણ પરમહંસના સહયાત્રી બનવાનું આવ્યું છે. શારદા રામકૃષ્ણનાં પ્રથમ શિષ્યા છે. રામકૃષ્ણે સમાજ પ્રતિ ઇચ્છેલા ને આચરેલા લોકકલ્યાણના વિચારનાં એ પ્રથમ વાહક બન્યાં છે. પતિની જેમ જ એમની પાસે કોઈ બાહ્ય ભભક નથી. આછું-પાતળું અક્ષરજ્ઞાન – તે પણ પાછળથી મેળવેલું, ગ્રામ્યસમાજમાં થયેલો ઉછેર, તત્કાલીન બંગાળની રૂઢિચુસ્ત નીતિ-રીતિમાં વીતેલું બાળપણ ને અમુકાંશે યુવાની પણ – જેવી બાહ્ય ઓછપ, રામકૃષ્ણ સાથે સંવાદ સાધવામાં શારદાદેવીને જરાય નડી નથી એના મૂળમાં શારદાના આંતરપ્રવાહમાં વહેતી જીવન પ્રત્યેની નીરવ સંવાદિતા છે. સંસારનું સઘળું કંઈ તેઓ જોડવા આવ્યાં હોય તેવું જણાય છે. તેમનામાં પડેલી નિર્મળ જીવનદ્રષ્ટિએ તેમને ભવિષ્યની સાધના માટે સક્ષમ બનાવવામાં મૂલ્યવાન ફાળો આપ્યો છે. તેમના વ્યક્તિત્વમાં પડેલી આ અનંત શક્યતાઓને લઈને જ કદાચ તેઓ રામકૃષ્ણના જીવનમાં પ્રવેશ પામી શક્યાં છે. શારદાદેવીને પોતાના એક આવશ્યક અંગ તરીકે રામકૃષ્ણે દબદબાભેર પોતાના જીવનનાં સહયાત્રી તરીકે પ્રવેશ આપ્યો છે. સમાજ ને કુટુંબ જેમને ગાંડા ગદાધર તરીકે ઓળખતું હતું તેવા આ લોકોત્તર પુરુષે પોતાથી ૧૯ વર્ષ નાની બાલિકા શારદા સાથે પસંદગીનાં લગ્ન કર્યાં છે. આ વસ્તુ દર્શાવે છે કે પત્નીનાં સંવિતને રામકૃષ્ણે એક ઝવેરીની નજરથી પારખ્યું છે. આ સંવિતને લઈને જ આ વિરલ દંપતીની પરસ્પર વિકસેલી સૂક્ષ્મ રતિ, આસક્તિને અતિક્રમી ગયેલી વિરક્તિ બનીને દામ્પત્યનું નવીન સ્વરૂપ પ્રગટાવી શકી છે. આ અર્થમાં, આ બંનેના, દામ્પત્યને મૌલિક કહી શકાય.