(૪) બલકે એમજ સમજોને, કે દેવલોક તથા ભૂલોક, બંને, આ હ્રદય-આકાશમાં એકઠા છે. ને અગ્નિ તથા વાયુ પણ અહીં વસે છે, ને સમસ્ત (ભૂતકાળ) તથા (ભવિષ્યકાળ) ભાવનાઓ એની અંદર જ વિદ્યમાન છે. (કેમકે, વાસ્તવમાં, એ બધી અંતઃકરણની કલ્પનાઓ હોઈ, અંદરના ચેતનમાં જ એ સર્વ ઉપજે, વસે, ને અંતે શમી જાય છે.) જેમ સમસ્ત સ્વપ્ન દુનિયા, ઊંઘેલાના હ્રદયઆકાશ (અંતઃકરણ) માં હોય છે. પરંતુ સ્વપ્નની વિચિત્રતાઓને લીધે એ સૂનારો પોતાની જાતને સ્વપ્નની દુનિયાનો અંશ હોવાનું ભાન કરતો હોવા છતાં, સ્વપ્નની ધરતી તથા આકાશને એ પોતાની બહાર રહેલાં રૂપે પ્રાપ્ત કરતો હોય છે, તેવી જ સ્થિતિ અહીં પણ છે. (સ્વપ્નની એ ખાસ વિચિત્રતા છે કે, સ્વપ્ન જોનારો, પોતે સ્વપ્નસૃષ્ટિથી અલગ એવો તેનો જોનારો રહેવા સાથે, પોતાને તેની અંદર પ્રવર્તતો તથા દુઃખી સુખી થતો પણ અનુભવે છે.) બાકી, ખરૂં જોતાં, શું દેવલોક કે શું ધરતિના લોક, શું અગ્નિ, કે વાયુ, બધા જ ભાવો, તથા પોતે ઈચ્છેલા બધા જ દૈવી પદાર્થો, એ (અંતઃકરણરૂપ) હ્રદયઆકાશની અંદર છે.