એ બધામાં મૂળ વાત એટલી છે કે જયસિંહને માતાજીનો શાપ લાગ્યો અને કિલ્લામાં જતી પોઠોમાંથી મુસ્લિમ લડવૈયા નીકળ્યા વગેરે વર્ણન પ્રસ્તુત ગરબામાં આવે છે. સરવાળે એટલું કે મહમૂદ બેગડાની મહત્વાકાંક્ષા વગેરે કશું જ નહિ, માત્ર માતાજીનો શ્રાપ પાવાગઢના પતન માટે મૂળ કારણ હતું, પણ આ ગરબો પાવાગઢના પતનનો સમકાલીન નથી. તેની રચના ઘણી મોડી થઇ છે. શ્રી વલ્લભ ધોળા રચિત આ ગરબો ગુજરાતીઓમાં એટલો તો લોકપ્રિય છે કે લોકો મૂળ ઈતિહાસને ભૂલી આ ગરબામાં દર્શાવેલી વિગતોને જ ચાંપાનેર - પાવાગઢના પતન માટે કારણભૂત ગણે છે. મૂળ વસ્તુ આમાં એ ભૂલી જવાય છે કે પાવાપતિ પોતે શક્તિભક્ત હતો. તેના સમયના શિલાલેખોમાં તેને શક્તિના ઉપાસક તરીકે બિરદાવવામાં આવ્યો છે અને આવા દેવી ઉપાસક સાથે જોડાયેલી વાતો લોકરંજનથી વધું કંઈ નથી. આવી બાબતોની સામે નક્કર ઈતિહાસને પ્રસ્થાપિત કરવા માટે સાંપ્રત સમયમાં ઈતિહાસકારોનો શ્રમ વધી રહ્યો છે. મહમૂદ બેગડાના ચાંપાનેર વિજય પછી મહમૂદ બેગડાએ ચાંપાનેરની જે કાયાપલટ કરી તેની વાત કરી આવતી કાલે બેગડાનું ચેપ્ટર પૂરું કરીશું.