ભગવાં વસ્ત્રધારી કોઈ સાધુ કે દેખીતી રીતે ધર્મસુધારક લાગે એવી વ્યક્તિ સમાજસુધારણાનું આવું અકસીર નિદાન કરે એ ઘટના જ કેટલી રોમાંચક છે, પરંતુ સ્વામી વિવેકાનંદ સ્વયં એક ક્રાંતિકારી વ્યક્તિત્વ છે. એમની સમગ્ર ચેતનામાં માનવકલ્યાણ, દેશપ્રેમ અને પ્રકૃતિપ્રેમના તાણાવાણાની ભાતીગળ ચિંતનશૈલી વણાયેલી છે.