પ્રાણાયામનો પ્રયોગ આ   સિદ્ધાંત પર જ થાય છે અને તેમાં પ્રાણ અને નાડીને બદલવા તેમજ   જાગ્રત કરવા શ્વસનકાર્યની પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ થાય છે.