રાજસ્થાનમાં આવેલું હલ્દીઘાટી એ ભારતમાં શૌર્ય સંગ્રામનું પ્રસિદ્ધ ઐતિહાસિક સ્થાન છે. જ્યાં મહારાણા પ્રતાપે પોતાની જન્મભૂમીની અસ્મિતા જાળવી રાખવા અઢળક યુધ્ધો લડ્યા અને પોતાના શૌર્ય અને બલિદાનનું પ્રદર્શન પણ કર્યું. હલ્દીઘાટી એ રાજસ્થાનના ઉદયપુર જીલ્લાથી ૪૩ કિલોમીટર તેમજ નાથદ્વારાથી ૧૨ કિલોમીટર દુર પશ્ચિમ દિશામાં આવેલું છે. અકબર અને મહારાણા પ્રતાપ વચ્ચેનું ઐતિહાસિક યુદ્ધ પણ આ સ્થાને જ ખેલાયું હતું. જો કે આ યુદ્ધમાં ક્યાય અકબર હાજર રહ્યો ન હતો. કારણ કે ઇતિહાસમાં દર્શાવ્યા મુજબ અકબર અને રાણા પ્રતાપ વચ્ચે કોઈ સામસામું યુદ્ધ થયું જ નથી. મેવાડ એ રાજસ્થાનના દક્ષીણ મધ્ય ભાગમાં વસેલી સૌથી મઝબુત રિયાસત હતી. જેની રાજધાની ચિતોડ, કુંભલગઢ અને ગોંગોઇ તેમજ છેલ્લે ચાવંડ પણ હતી. જેને એ સમયમાં રાણા ઉદયસિંહની રાજધાનીના કારણે ઉદયપુર રાજ્ય તરીકે પણ ઓળખવામાં આવતું. અત્યારે આ વિભાગમાં ભારતના ઉદયપુર, ભીલવાડા અને ચિતોડગઢ જીલ્લાઓ આવેલા છે. ઘણા વર્ષો સુધી અહી રજપૂતો દ્વારા એકહથ્થું શાસન ચાલ્યું, જેમાં ગહલોત અને સિસોદિયા કુળના રાજપૂત વંશ દ્વારા ૧૨૦૦ વર્ષ જેટલું શાસન રહ્યું. જેમાં બાપ્પા રાવલથી મહારાણા પ્રતાપ સુધીનો શૌર્યવાંતિ સમયકાળ મુખ્ય ગણાય છે.