૧૯૪૭માં રાજકીય સ્વાતંત્ર્ય પ્રાપ્ત થયા પછી તત્કાલીન દેશનું શિક્ષણ, ભાષા, સાહિત્ય, કલા, ન્યાયતંત્ર, શાસનતંત્ર, રાજનીતિ, સામાજિક વ્યવસ્થાઓ વગેરે બાબતોના ભારતીય સમાજજીવન પદ્ધતિ, સંસ્કૃતિ અને મૂલ્યો આધારિત વિકાસ કરવાને બદલે ગુલામીના વારસા તરીકે પરતંત્ર માનસિકતા અપનાવી લીધી હતી. મહાત્મા ગાંધીના ‘હિંદ સ્વરાજ્ય’ને બિલ્કુલ નકારીને સમાજજીવનનાં તમામ ક્ષેત્રોનું ઉપનિવેશીકરણ (colonisation) કર્યું હતું. કોઈ પણ સ્વતંત્ર સાર્વભૌમ દેશમાં તેની વ્યવસ્થાઓ અને રચનાઓ જે તે દેશની પ્રકૃતિ અને આવશ્યકતાઓ અનુસાર હોય એ સ્વાતંત્ર્યની પ્રથમ શરત છે. દેશને સાચા અર્થમાં સ્વતંત્ર અને સાર્વભૌમ બનાવવા સર્વક્ષેત્રે ઘર કરી ગયેલી પરાધિનતાની માનસિકતાને ઉખેડી નાખવાની પ્રક્રિયા એટલે જ ડી-કૉલૉનિઝેશન. માટે જ જીવનના સર્વ ક્ષેત્રોમાં તમામ વ્યવસ્થાઓનું આજના પરિપ્રેક્ષ્યમાં ભારતીયકરણ અનિવાર્ય છે.