ઇીક્ષભવ જ્ઞર વિંજ્ઞીલવતિં શ્રી ગુરુજી કે સરસંઘચાલક બનને કે બાદ (૧૯૪૦ મેં) વિભિન્ન વિષયોં પર વ્યક્ત કિએ વિચારોં કા સંકલન હૈ. ઇસકા પહલા સંસ્કરણ ૧૯૬૬ મેં પ્રકાશિત હુઆ થા. ઇનમેં સંકલિત કઈ વિચારોં કી પૃષ્ઠભૂમિ ઉસ સમય કે સંદર્ભ ઔર સ્થિતિયાં થી. યહ કાલખંડ ભારત કે ઔર સંઘ કે ઇતિહાસ કા વિશિષ્ટ મહત્ત્વપૂર્ણ કાલખંડ રહા હૈ. ઇસલિએ ઉસ સમય પ્રગટ કિયે વિચારોં કો ઉસ સમય કી ઘટનાઓં કે સાથ સમઝના ચાહિએ.