‘ધ અનએક્સપ્લેઈન્ડ મિસ્ટરીઝ’ નામના એક પુસ્તકમાં ધ્રુવપ્રદેશનાં જળપંખી આર્કટિક ટર્નની વિસ્મયકારક અદ્દભુત સફર વિશે વાચેલું. આ પક્ષીઓ દર વરસે આર્કટિક સર્કલની ઉપરના ઉત્તરધ્રુવ વૃત્તના એમના વતનથી સ્થળાંતર શરૂ કરે, ત્યાંથી છેક દક્ષિણ ધ્રુવ સુધી જાય અને પછી વર્ષને અંતે આર્કટિક સર્કલના પોતાના ઉત્તરધ્રુવીય વતનમાં પાછાં ફરે. ગણવા બેસીએ તો 22000 માઈલ (36000 કિ.મી.) ની એમની આ ખેપ માટે તેમણે 8 મહિના સુધી રાતદિવસના 24 કલાક ઊડતાં જ રહેવું પડે ! આ પંખીઓ શા માટે ખેડતાં હશે આટલી લાંબી સફર ? એવું તો કયું બળ હશે એમની નાનકડી પાંખોમાં ? ડાર્વિન કહે છે, આવી અસામાન્ય ઘટનાઓનાં મૂળમાં જીવમાત્રની જિજીવિષા રહેલી હોય છે. જળપંખીની આ પ્રવાસપ્રીતિ સાથે ક્યાંક તો અમારા પ્રવાસપ્રેમનું અનુસંધાન હતું જ. એટલે જ પ્રવાસની ઝંખના સાથે જેની જિજીવિષા એકાકાર થઈ ગઈ હોય તેવા જળપંખીઓના દુર્ગમ દેશમાં એક દિવસ અમે જઈ ચડ્યાં.