માનવીના શરીરનો અંદરનો સંદેશા વ્યવહાર સમજવા માટે ‘નર્વ સેલ્સ’ અને ન્યુરોટ્રાન્સમીટરને સમજવા પડે. આંખે કોઈ દ્રશ્ય જોયું, પણ એ દ્રશ્યનું વિવરણ મગજ સુધી ન પહોંચી શકે તો કોઈ તેનો અર્થ નથી. મુન્નાભાઈ M.B.B.S. માં કોમામાં પડેલા વ્યક્તિની આંખો ખુલી છે, દ્રશ્ય જુએ છે, પણ તેનું વિવરણ મગજ સુધી પહોંચતું નથી અને તેથી તેનો કોઈ અર્થ નથી. આપણે દ્રશ્ય જોઈએ, તેનું વિવરણ મગજ સુધી પહોંચે છે. મગજમાં ભુતકાળના અનુભવોનું જ્ઞાન તેનું વિશ્લેષણ કરે અને હવે શું કરવું જોઈએ તેની પ્રતિક્રિયા તુરત આપે. આમ આ સંદેશોની આપ-લે કરનારા ‘વાયરો’ નર્વસેલ્સના (neurone or nerve cell) બનેલા છે. (જેમ આપણા ઇલેક્ટ્રીકના વાયરો ધાતુના બનેલા છે.) ઇલેક્ટ્રીક વાયરમાં કરન્ટ પસાર થાય ત્યારે ધાતુ ખસતી નથી, પણ તેમાંથી ઇલેટ્રોન પસાર થાય છે, જ્યારે નર્વસેલ્સ વિદ્યુતથી ઉત્તેજીત થતા સેલ્સ છે. આ બે સેલ્સની વચ્ચે માઈક્રો જગ્યા હોય છે તેમાંથી ‘ન્યુરોટ્રાન્સમીટર’ પસાર થાય છે અને એક નર્વસેલથી બીજા નર્વસેલને સંદેશો પહોંચાડે છે. આ ન્યુરોટ્રાન્સમીટર એ એક પ્રકારના રસાયણના અણુઓ જ છે. મગજમાં રહેલા સેલ્સ પણ આ ન્યુરોટ્રાન્સમીટરની મદદથી સંદેશાની આપ-લે કરે છે. આ ન્યુરોટ્રાન્સમીટર ઘણા પ્રકારના હોય છે. આપણે ઇન્ટ્રોવર્ટ અને એક્સ્ટ્રોવર્ટના તફાવતને સમજવા માટે ન્યુરોટ્રાન્સમીટરના બે પ્રકાર જ જાણવા પડે. એ બે છે – ‘ડોપામાઈન’ (Dopamine) અને ‘અસીટોકોલીન’ (Acetylcholine).