'સ્વરાજ મારો જન્મસિદ્ધ હક છે' એવું સૂત્ર ભર અદાલતમાં ઉચ્ચારનાર બાળ ગંગાધર તિલકને લોકોએ 'લોકમાન્ય' બિરુદ આપ્યું હતુંએ સર્વથા યોગ્ય હતું, કારણ કે દેશસેવા કે લોકસેવા એ જ એમને મન એક મોટામાં મોટું કર્તવ્ય હતું.