૭. આઝાદીની લડત અને સાબરકાંઠા૧૪ઃ આ ગ્રંથના લેખક મહેશચંદ્ર પંડ્યા છે. આ ગ્રંથ તેમનો પીએચ.ડી.નો મહાશોધનિબંધ છે. આ ગ્રંથમાં પ્રથમ કક્ષાનાં સાધનો જેવા કે બ્રિટિશ સરકારની ફાઈલો, વડોદરા રાજ્યની ફાઈલો, સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓની મુલાકાતો, નોંધપોથીઓ, પત્રો, પત્રિકાઓનો ઉપયોગ કર્યો છે. અસહકાર આંદોલન, સવિનય કાનૂનભંગ આંદોલન, હિન્દ છોડો આંદોલનમાં સાબરકાંઠા લોકોની ભૂમિકા તપાસી છે. સ્વતંત્રતા સંગ્રામમાં સ્થાનિક પ્રદેશના લોકો આંદોલનમાં કેવી રીતે જોડાયા, શું પ્રવૃતિઓ કરી, તેનો કેવો પ્રભાવ પડ્યો તેનું વિશ્લેષણ આ ગ્રંથમાં છે.