એ સાચું છે કે આજે પણ ચારે તરફ્ આવક-વર્ણ-જાતિ-લિંગ-ધર્મ-દેશના ભેદભાવો, શોષણ, આતંક વગેરે અનેક કાળમુખી સમસ્યાઓ વકરેલી છે, પરંતુ આ અંધકારમાંથી આપણે કેવા પ્રકાશ તરફ્ જવાનું છે એ દિશા ભૂલવા જેવી નથી અને વિકાસની એ આશા છોડવા જેવી નથી, કારણ કે આશા અત્યંત ઉપયોગી લાગણી છે.