શ્રાદ્ધના દિવસો એટલે ઋષિ તર્પણના દિવસો. ભારતીય સંસ્કૃતિના મહાનતા, ભવ્યતા, દિવ્યતા એ ઋષિઓને આભારી છે. ભારતની આજે પણ વિશ્વમાં કિંમત થાય છે તેનું કારણ આપણા ઋષિઓ છે. ભાવિ પેઢી આનંદમય જીવન જીવે તે માટે નિરપેક્ષ ભાવે લોહીનું પાણી કરી તેમણે દિવ્ય વિચારસરણી આપી. પોતે બળીને લોકોનાં જીવનો પ્રકાશિત કર્યા. તેથી સમાજ તેમનો ઋણી છે. ઋષિઓનું ઋણ અદા કરવા ઋષિના વિચારોનો પ્રચાર કરવો જોઇએ. ઋષિની સંસ્કૃતિ ટકાવવા અને તેનો ફેલાવો કરવા પ્રયત્ન કરવો જોઇએ. જેમણે આપણને જન્મ આપ્યો, જેમની કૃપાથી આપણું નાનાથી મોટા થયા, આપણા કલ્યાણ માટે જેમણે પોતાના સ્વાર્થનો ત્યાગ કર્યો તે પિતૃનું આપણા પર ઋણ છે. કોઇ પણ માનવ નિઃસ્વાર્થ ભાવે આપણું કંઇક કામ કરે, આપણા પર કંઇક ઉપકાર કરે તો આપણે તેના ઋણી થયા કહેવાઇએ. આપણા પિતૃએ આપણા પર અસંખ્ય ઉપકારો કર્યા છે. તેમને તૃપ્તિ થાય તેવું કંઇક કરવું એ જ પિતૃ ઋણમાંથી મુક્ત થવાનો ઉપાય છે. કોઇ કારણવશ પિતા પોતાના જીવનનું નિશ્ચિત ધ્યેય સિદ્ધ ન કરી શકે તો તે સિદ્ધ કરવાની જવાબદારી પુત્રની છે. પુત્રના અભિલાષા પૂર્ણ કરે તો પિતા સંતૃષ્ટ થાય એ સ્વાભાવિક છે. પિતાએ આપેલા ધ્યેયને આગળ વધારે તે સંતાન. આવો પુત્ર જ પિતાનું સાચું તર્પણ કરી શકે. પિતૃ તર્પણ એટલે પિતૃઓને યાદ કરી તેમણે આપેલા ધ્યેય તરફ હું કેટલો આગળ વધ્યો તેનું સરવૈયું કાઢવું. જે જન્મે છે તે મરે છે, શ્રાદ્ધના દિવસો એટલે આ અટલ મૃત્યુનો વિચાર કરવાના દિવસો. મૃત્યુુને અમાંગલિક ગણીને, પિતૃઓ અને ઋષિઓને યાદ કરવાના દિવસોને પણ અમાંગલિક માની બેઠા છીએ, પરંતુ આપણી આ સમજણ ભ્રામક છે. ઊલટું શ્રાદ્ધ પક્ષમાં તો, મારે પણ મારા પિતૃઓની માફક જવાનું છે એનુ સ્મરણ કરીને સત્કૃત્યોનું ભાથું બાંધવા તત્પર થવું જોઇએ.