રમણ મહર્ષિએ એવું અને એથી પણ અધિક કહેલું. એમણે જણાવેલું કે આત્મવિચારનો આધાર લીધા વિના બીજા કોઈક સાધનની મદદથી મેળવેલો મનનો સંયમ સનાતન નથી હોતો કારણ કે મન પાછું પોતાની સ્વાભાવિક પ્રવૃતિઓને કરવા માંડે છે. મહર્ષિ કહેતા કે જે નૈસર્ગિક નથી હોતું તે સનાતન પણ નથી હોઈ શકતું, અને જે સનાતન નથી હોતું તેને માટે પ્રયત્ન કરવાનું યોગ્ય નથી ગણાતું. બુદ્ધિમાન માનવ મહર્ષિના એ અભિપ્રાય સાથે સંમત થશે. અયોગ્ય સાધનાપદ્ધતિનો આધાર લેવાથી આત્મસાક્ષાત્કારની આશા અથવા શક્યતા નથી રહેતી એ કોણ નથી સમજતું ? બીજી ક્રિયાઓનો આધાર લેવાથી કેવળ આત્મવિચારનો આધાર લઈને આગળ વધવાનું શક્ય નથી બનતું. જીવન એટલું બધું ટૂંકું છે કે એને આડવાતોમાં પડીને વેડફી નાખીએ તે પોસાય નહિ. એ ઉપરાંત પૂર્વના કે પશ્ચિમના સાધકોમાંથી ગૂઢ વિદ્યાઓના અભ્યાસ પાછળ પડનારા મોટા ભાગના સાધકોએ પોતાના નિત્ય જીવનને જુદી જ રીતે અને મુશ્કેલ લાગે તેવા પ્રવાહમાં પલટાવવું પડે છે. અનેક પ્રકારનાં કષ્ટસાધ્ય અઘરાં આસનો, પ્રાણાયામો, મંત્રો, સ્તોત્રો, પ્રાર્થનાઓ અને ધ્યાનોનો લાભ લઈને આગળ વધવાનું કાર્ય વ્યાવહારિક જીવનમાં રચ્યાપચ્યા રહેનારા સાંસારિક માનવને માટે શક્ય નથી લાગતું. એ કાર્ય એની શક્તિની અને એનાં સાધનોની સીમાની બહારનું છે. ઘણા જ થોડા સાધકો પાસે એટલું ધન પણ હોય છે કે જેથી એ કોઈ પણ પ્રકારની આર્થિક ચિંતા વિના સંસારની બાહ્ય પ્રવૃતિને છોડીને એકાંતનો અથવા નિવૃત્ત જીવનનો આનંદ લઈ શકે. કોઈ પણ પ્રવૃત્તિપરાયણ પુરુષ કે સ્ત્રી એવું એકાંતિક જીવન જીવવા માંડે તો બીજાને માટે બોજારૂપ બન્યા સિવાય ના રહી શકે. પશ્ચિમના મોટા ભાગના દેશોમાં ભિખારી તરીકે જીવવાનો કોઈ વિચાર પણ નથી કરતું. એવું જીવન કાનૂનવિરોધી છે અને અનુચિત માનવામાં આવે છે.