ઈશ્વરની આખી કલ્પના ત્રણ ગુણો ઉપર ઊભેલી છે. એક છે, સત્વગુણ, એટલે કે સ્થિરતા, સુખભાવ તથા જ્ઞાન. બીજો છે, રજોગુણ અથવા ગતિ સ્થિર તો, ઈશ્વર અને તેનું જ્ઞાન છે; અને સંસાર આખો ખટપટ તથા “આ કરૂં, તે કરૂં” થી ખદબદે છે. ગતિ, એટલે કે હલનચલન. એના ઉપર સંસાર નભે છે. ઊપજવું, વિસ્તરવું, એ બધું, પોતાના સ્વરૂપના અજ્ઞાનનું, ને મોહમમતાની ધમાલનું ફળ છે. કામ, ક્રોધ, લોભ, ઈર્ષા, મોહ બધું જ રજોગુણ છે. અને અજ્ઞાન, જડતા બુદ્ધિની તથા વિચારની મંદતા, આળસ, બેદરકારી, નાશ વગેરે તમોગુણ છે. આખો સંસાર, એ ત્રણ ગુણનાં મિશ્રણો સિવાય બીજું કંઈ જ નથી. ગીતા આની સુંદર સમજ પાડે છે.