અંડ કોષમાં આવેલો દ્રવ્ય પદાર્થ કે જેમાં કોષ કેંદ્ર આવેલું હોય છે તેને બીજાંડ દ્રવ્ય કે બીજાંડ રસ કહે છે. આને અંગ્રેજીમાં ઊપ્લાઝ્મ કહે છે. [૪]