દરમ્યાન થોડા દિવસમાં જ આ બનાવનાં કંઈક ગંભીર પરિણામ આવ્યાં. મારા લગ્નજીવન પર રહેલો આછોપાતળો પડદો એકાએક ચિરાઈ ગયો. મારા રાજકીય મંડળોમાં મારા પર સખત ટીકા થવા લાગી. કોઈ સ્ત્રીઓ સાથે મારું નામ જોડીને અમારા પર કુમુદના આપઘાતનો ટોપલો ઢોળવામાં આવ્યો. કોઈએ ગાંધીજીને કાગળ લખીને કંઈક રંગબેરંગી હકીકત જણાવી. તેમણે મને રૂબરૂમાં મળી જવાનો સંદેશો મોકલ્યો. હું તેમને મળવા મુંબઈ ગયો ત્યારે તેમણે ઊંડી સમજ અને પૂરી દિલસોજીથી આવા સવાલની ચર્ચા કરી. શરૂઆતમાં જ તેમણે સાફ કહ્યું કે આવી અંગત બાબતની ચર્ચા કરવાનો તેમનો કોઈ અધિકાર નથી. હું તેમને રજા આપું તો જ તે ચર્ચા કરે. તરત જ મેં બધી વાત રજૂ કરવાની ખુશી બતાવી એટલે તેમણે વાત આગળ ચલાવી. આ બનાવમાં કોઈ સ્ત્રી સાથે મારો સંબંધ કારણભૂત છે ? – એ સીધો સવાલ તેમણે મને કર્યો. મારા અનેક સંબંધની તેમણે ચકાસણી કરી. મેં સાફ કહ્યું કે મારા સર્વ સંબંધ કૌટુંબિક અને મિત્રભાવના છે. મારા જીવનના સંયોગોને લીધે મારા અંતરમાં માતૃગ્રંથિ જામેલી છે. ને તેથી અનેક બહેનોને ઘેર દિલનો વિસામો શોધું છું. પણ તેમાં કંઈ પણ અનિષ્ટ કે મલીન તત્વ નથી તેની મેં તેમને સો ટકા ખાતરી આપી. પછી તેમણે કુમુદ સાથે મારા સંબંધની ચર્ચા કરી. પ્રથમ તેમણે શરીરસંબંધ રાખ્યા વિના તેની સાથે શુદ્ધ દંપતી જીવન ગાળવા – એમ ન બને તો છેવટે ભાઈબહેન તરીકે પણ મીઠાશથી મિત્રભાવે રહેવા મને સમજાવ્યો. મેં તો ચોખ્ખી એક જ વાત ફરીફરીને કહી : મારું મગજ એવી પરિસ્થિતિ પર પહોંચ્યું છે કે કુમુદને જોતાં વાર જ જીવનનો બધો રસ ઊડી જાય છે, મારી બુદ્ધિનો હ્રાસ થાય છે, મારો બધો ઉત્સાહ મરી જાય છે અને ઘરમાંથી નાસી જવાનું જ મન થાય છે. આ સ્થિતિમાં મારે શું કરવું ? – એ સવાલ મેં સામો તેમને પૂછ્યો. આ મુદ્દા પર ગાંધીજીએ ફરીફરીને મારી ઊલટતપાસ કરી જોઈ. છેવટે તેમને ખાતરી થઈ કે અમારી વચ્ચે કોઈ પણ સ્વરૂપે સહજીવન અશક્ય છે અને કદાચ ફરી વાર તેના જીવનું જોખમ પણ થાય. ત્યારે તેમણે ચોખ્ખો માર્ગ સૂચવ્યો : મારે કુમુદને અને તેના પિતાને ખુલાસાવાર પત્રો લખીને મારી માનસિક દશાનું વર્ણન કરવું અને ભવિષ્યમાં કુમુદ સાથે રહેવાની અશક્તિ જણાવવી. ગાંધીજીની સૂચના મુજબ બીજે જ દિવસે મેં કાગળો લખી દીધા. આમ ગાંધીજીની અને મારી દષ્ટિથી હું કુમુદના અળખામણા સંબંધથી સદાને માટે મુક્ત થયો.