પ્રત્યેક સવારે પૃથ્વીનું સત્ય આપણી સમક્ષ છતું થાય છે. રાત પડે છે અને એ સત્ય અંધકારની દાબડીમાં પુરાઈ જાય છે. સૂર્યનું સત્ય અંધકારથી પર છે. અંધકાર એ પૃથ્વીય ઘટના છે. ઘરમાં રણકતો ટેલિફોન એકલો-અટૂલો નથી હોતો. એ ટેલિફોનનું સ્થૂળ ડબલું કોઈ વિરાટ નેટવર્ક સાથે સંલગ્ન છે. માણસ જેવો માણસ પણ કોઈ કોસ્મિક નેટવર્કનો અંશ છે. આવા વિરાટ નેટવર્કને ચીની પરંપરામાં તાઓ કહે છે અને ભારતીય પરંપરામાં બ્રહ્મ કહે છે. એ નેટવર્ક એટલે સમય અને અવકાશ વચ્ચેનું સગપણ. આઇન્સ્ટાઇને એ સગપણને આધારે સમયને અવકાશના ચોથા ડાયમેન્શન (પરિમાણ) તરીકે ગણાવ્યો હતો. એ સગપણના આધારે આઇન્સ્ટાઇને દુનિયાને એક નવો સમાસ આપ્યોઃ ‘સ્પેસટાઇમ’ (સમયાવકાશ).