આર. ડી. બર્મન : મારા પિતા એસ.ડી. બર્મન રફીસાહેબને પસંદ કરતા હતા. હું મારા પિતાજીને અસિસ્ટ કરતો ત્યારે રફીસાહેબને મળવાની તક મળતી હતી. ‘છોટે નવાબ’માં મેં જ્યારે સ્વતંત્ર રીતે મ્યુઝિક કમ્પોઝ કર્યું ત્યારે રફીસાહેબે એમાં ગીત ગાયું હતું. મને સફળતા મળી ત્યાં સુધી જમાનો બદલાઈ ગયો હતો. ત્યારે બીજા સિંગરો પણ લેવા પડતા હતા. એટલે હું બહુ વધારે રફીસાહેબને પ્રાધાન્ય ન આપી શક્યો જેનો અફસોસ મને જીવનભર રહેશે. જોકે રફીસાહેબ ખરેખર એક નિદોર્ષ માણસ હતા. તેમની શખ્સિયત સાદગીસંપન્ન હતી. બહુ જ ભોળપણથી તેઓ ના પણ પાડી શકતા હતા. તેમના મૃત્યુના થોડા દિવસ પહેલાં તેમની સાથે મેં એક ગીત રેકૉર્ડ કર્યું હતું. અમે બન્ને સાથે ગાઈ રહ્યા હતા. ગીત હતું ‘યમા યમા, યમા યમા, યે ખૂબસૂરત સમા...’ એ વખતે મારાથી તેમને કહેવાઈ ગયું હતું કે તમે તો આટલા મોટા ગાયક છો, તમારા અવાજ સાથે હું મારો અવાજ કેવી રીતે મળાવી શકીશ. તો તેમણે ખૂબ જ સહજ રીતે કહ્યું હતું કે એમ ન બોલો, એમ કહો કે હું તમારા અવાજને કઈ રીતે મારા અવાજમાં ન્યાય આપી શકીશ. એ ગીત અમે જુગલબંધીમાં ખૂબ સરસ રીતે ગાયું હતું. જ્યારે પણ ગીતનું રેકૉર્ડિંગ હોય તેઓ ભીંડીબજારમાંથી હલવો લઈને આવતા અને અમે બધા ભેગા બેસીને ખાતા.