જવાલામુખી મંદિરનો ઈતિહાસ બહુજ પ્રાચીન છે. આ સ્થાનને પહેલીવાર એક ગાય પાલકે જોયું હતું. એ પોતાની ગાયનો પીછો કરતાં કરતાં આ સ્થાન સુધી પહોંચ્યો. એની પાછળનું કારણ એ હતું કે એની ગાય દૂધ નહોતી આપતી. એ પોતાનું બધું જ દૂધ પવિત્ર જ્વાલામુખી માં એક દિવ્ય કન્યાને પીવડાવતી હતી. એણે આ દ્રશ્ય પોતાની આંખોથી જોયું અને ત્યાના રાજાને કહ્યું. રાજાએ સત્યની જાંચ કરવાં પોતાનાં સિપાહીઓને મોકલ્યાં!!! સિપાહીઓએ પણ અનાજારો પોતાની આંખોએ નિહાળ્યો. એમણે પણ સારી વાત રાજાને કરી અને સત્યની જાંચ પશ્ચાત રાજા દ્વારા આ સ્થાન પર મંદિરનું નિર્માણ કરાવ્યું.