કાઠીઓએ ઓછી સૈનિક શકિતનાં બળે પણ ઘણો બધો વિસ્તાર મેળવ્યો હતો તેની પાછળનું એક અગત્યનું કારણ તેના ઘોડાઓ અને તેઓની ઘોડાઉછેરની એક વિશિષ્ટ આવડત એ હતી. વળી કાઠીઓની વસ્તી જ ખૂબ જ ઓછી હતી. દા.ત. ઈ.સ.૧૮૬૫માં કાઠીઓની વસ્તી ૨૮૫૦૦ હતી.” તો જયારે કાઠીઓ સૌરાષ્ટ્રમાં પ્રવેશ્યા ત્યારે તેની વસ્તી કેટલી હશે ? એવા કાળમાં આ કાઠીઓએ માત્ર ઘોડાઓ, પોતાના બાહુબળ અને ગેરીલા પધ્ધતિથી સૌરાષ્ટ્રનો વિસ્તાર કબજે કર્યો હતો. જયારે સામે પક્ષે તો શસ્ત્ર સરંજામ પણ પુરતો રહેતો અને પાયદળ, હયદળ અને અશ્વદળ પણ પુરતા પ્રમાણમાં હતા જયારે આ અલ્પસંખ્યક કોમે માત્ર ઘોડા અને પોતાની આ વિશિષ્ટ યુધ્ધનીતિથી જ વિસ્તારો મેળવ્યા હતા. આ કારણોસર શરૂઆતથી જ ઘોડાઓની ખૂબ માવજત અને ઉછેરમાં તેવો માહેર રહયા છે. કાઠીઓ જેવી ઘોડાઓને અન્ય કોઇ કેળવણી આપી શકતુ નથી તેથી જ અન્ય ઘોડાઓની સરખામણીમાં કાઠી ઘોડો વખણાય છે. કાઠી ઘોડાની મહત્તા સમજીને જૂનાગઢ રાજયે તો કાઠી ઘોડાની ટપાલ ટીકીટ બહાર પાડી હતી “