જયારે સાધક પોતે ધ્યાનના માર્ગે ચાલતો રહેતો હોય છે ત્યારે મનની ચટર-પટર કરવાનો સ્વભાવ ઓછો થઇ જાય છે. તમે જેનાં પણ ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માંગતા હોય તેનાં ઉપર તમે તમારા આંતરિક ઘોંઘાટ કે ભટકતા વિચારોથી પરેશાન થયા વગર તમે તેમ કરી શકવા માટે સમર્થ બની જાવ છો. આ અવસ્થાને વિરામ પ્રત્યય કહે છે. વિરામનો અર્થ થાય છે ઠહેરાવ અને પ્રત્યત્યનો અર્થ અહીના સંદર્ભે થાય છે સમજણ, બુદ્ધિ, કે ચેતના. તમારી ઈચ્છાઓને વશમાં કરવા કરતાં (પછી ભલેને એ ગમે તેટલું સહજ કેમ ન હોય) તો વધારે સારું એ છે કે તે ઈચ્છાઓ પહેલેથી હોય જ નહિ. માટે જ વિરામ અવસ્થા એ યુગ્મ અવસ્થા કરતાં વધારે સારી છે. ત્રણેક વર્ષ પહેલાં, મેં કહ્યું હતું કે જયારે આપણે એક વિચારને ત્યાગી નથી દેતા ત્યારે અંતે કાં તો તે એક ઈચ્છા બની જાય છે કાં તો પછી એક લાગણી.