પાંચમાં ઉપદેશમાં ગંગાસતી સ્મૃતિ વિષે વાત કહેતાં કહે છે કે માણસોને પોતાનું ગામ યાદ આવે છે, ગામની આસપાસ ઈશ્વરનાં પહોળા ખભા જેવા પર્વતો, ચાંદીનાં કંદોરા સમાન ઝણકતી વહેતી જતી નદી, આસપાસનાં મિત્રો સાથે ઉભેલા વૃક્ષો, કાળીયા ઠાકર મા’રાજની હવેલીએ થતાં ઝાલર ડંકાનો અવાજ ને આરતીની કેસરી લહુવી (ઝાળ), વગડાઉ ફૂલની સુગંધ ને ગાયોની ખરીએથી ઊડીને રગદોળતી જતી ધૂળ, ગામની વહુવારુઓનાં ભીના કંઠેથી નીકળતાં પ્રભુજી મા’રાજનાં લોકગીત, ને વાંકી ચૂકી ગલીઓમાંથી દોડતાં નાનેરાઓનાં નાના પગ ને મોટેરાઓનાં ડગુમગુ થતાં લાકડીએ હાલતાં પગ… આ બધુંય જોયેલું ને જાણીતું દૃશ્ય હૃદયને આકુળ વ્યાકુળ કરે છે કારણ કે આંખોની પાસેથી પસાર થયેલ આ બધાંય દૃશ્યો સ્મૃતિમાં હોય છે. પણ સ્મૃતિમાં જે રહેલું છે તે બધું જ સમયમાંથી પસાર થઈ ગયું છે. તેથી જે ગુમાવ્યું છે તે સમય ફરી ક્યારેય હાથમાં આવતો નથી, કે ફરી મેળવી શકાતો નથી. માણસને જ્યારે જ્યારે કોઈ એક કાળ મેળવવાની ઈચ્છા થાય છે ત્યારે તેણે એક કાળને ભૂલવો પડે છે. કેવળ અતીતમાં જીવતો માણસ જેમ મૂરખ છે તેમ કેવળ ભવિષ્યને જ ધ્યાનમાં રાખનારો મનુષ્ય પણ મૂરખ છે. આથી એમ કહી શકાય કે હાલનું જીવન એ ભૂતકાળનો પડછાયો છે તો હાલનાં સમયની ઇમારત ઉપર ને ભવિષ્યકાળની ઇમારત છે. કોઈપણ માણસને બધું જ એક સાથે એક જ કાળમાં મળતું નથી. તેથી કશુંક પામવું હોય તો કશુંક ગુમાવવું પડે છે.