સામાજિક સુગ્રથિતતા જાળવવાની આરંભની પ્રક્રિયા તો સરકારની અપેક્ષા વિના વ્યક્તિગત મનોવ્યાપાર દ્વારા કાર્ય સાધવાની રહી હતી. મોટાભાગની આદિવાસી જનજાતિઓમાં આજે પણ આમ જ જોવા મળે છે. સૌ કોઈએ સ્વીકારવા પડે તેવા રીતરિવાજ તો અલબત્ત હતા જ પરંતુ તેમનું ઉલ્લંઘન કરવાનું વલણ નહોતું અને તેમના અમલ માટે પોલીસ કે ન્યાયાધીશોની જરૂર નહોતી એમ માનવું પડે. આરંભના પથ્થર યુગમાં આજે જેને અરાજકતા કહીએ છીએ તેવી દશામાં આદિવાસી પ્રજાઓ જીવતી હશે એમ લાગે છે. માનવીની પ્રવૃત્તિઓનું પર્યાપ્ત નિયમન માણસની સામાજિક મનોવૃત્તિ દ્વારા થતું હતું અને એટલે અંશે આ અવસ્થા અર્વાચીન સમાજમાં અરાજકતાથી ઊભી થઈ શકે તે સ્થિતિથી જુદી પડતી હતી. નૂતન પથ્થરયુગનો માનવી સાવ જુદો જ બની ચૂક્યો હતો; તેઓ આજ્ઞાપાલન લાદવાને માટે શક્તિશાળી હોય અને મોટા પાયા પર ફરજીયાત સહકાર પ્રાપ્ત કરી શકે તેવી સરકાર ધરાવે છે. તેમના બાંધકામ પરથી આ દેખાઈ આવે છે. આરંભની નાના પાયા પર રચાયેલી જનજાતિ પ્રાચીન અવશેષોમાં જોવા મળતા મોટા પથ્થર કે પિરામીડ રચી શકી ન હોત. સામાજિક એકમનું કદ વધ્યું તે મોટે ભાગે યુદ્ધનું જ પરિણામ હશે. બે જનજાતિ વચ્ચે એકમેકને નેસ્ત નાબૂદ કરવા માટે લડાઈ થતી હતી ત્યારે તેમાં વિજયી બનનાર જાતિને નવો પ્રદેશ મળતો ને તેથી તે પોતાની સંખ્યા વધારી શક્તી. યુદ્ધ વખતે એ કે વધુ જનજાતિ સંધિ કરી શકે તેમ દેખીતી રીતે જ લાભકારક રહેતું હશે.