રાણી ગાઇડિન્લ્યુનું નામ ન માત્ર મણિપુર, પરંતુ સમગ્ર પૂર્વોત્તરના સનાતનીઓ માટે આદર્શ સમાન છે. આ એ વિરંગના હતા જેઓએ કોઈપણ ભોગે મણિપુરને ઈસાઈ મિશનરીઓના પંજામાં જતું અટકાવવાને પોતાનું મિશન બનાવ્યું હતું. ૨૬ જાન્યુઆરી, ૧૯૧૫માં મણિપુરનાં લેકઉ ગામમાં જન્મેલ આ વીરાંગના માત્ર ૧૩ વર્ષની ઉંમરે જીદોનાંગ નામના ક્રાંતિકારી સાથે અંગ્રેજોને હાંકી કાઢવાના આંદોલનમાં કૂદી પડ્યા. ગાઇડિન્લ્યુ જોત જોતામાં જીદોનાંગના જમણા હાથ સમાન બની ગઈ. ચાલાક અંગ્રેજો ‘હારાકા’ને મળી રહેલા જનસમર્થનથી ચેતી ગયા. અને જીદોનાંગને ફાંસી આપી. પરંતુ ગાઈડિન્લ્યુના નેતૃત્વમાં નાગજાતિ વધારે સંગઠિત અને આક્રમક બની. આ આંદોલને નાગજાતિના લોકોમાં ‘ગાઈડિન્લ્યુ’ને દેવી બનાવી દીધા. છેવટે અંગ્રેજોએ આ પડકારને પહોંચી વળવા ખ્રિસ્તી મિશનરીઓ થકી લાલચ અને વટાળ પ્રવૃત્તિનું શસ્ત્ર ઉગામ્યું. રાણી ગાઈડિનલ્યૂએ મણિપુરવાસીઓને હિન્દુ ધર્મ ન ત્યજ્વા ચેતવ્યા.