આ ‘સાધનો’માં જે રૂ વપરાય છે તે જંતુનાશક દવાથી ‘પ્રોટેક્ટ’ થયું હોય છે. રંગ, સુગંધ માટેના રસાયણ સિવાય તેમાં જિનેટિકલી મોડિફાઇડ ઓર્ગેનિઝ્મ્સ વપરાય છે જે હેલ્થ માટે ડેન્જરસ હોઈ શકે છે. સારું છે હવે ઓર્ગેનિક પ્રોડક્ટ્સ પણ મળે છે. ફિર ભી, ચિંતન કરવા લાયક વાત એ છે કે પ્રજનનદેવ કોકોપેલ્લિના ચિત્રવાળા કાપડના રિયુઝેબલ પેડ ‘ત્યાં’ મળે છે તો કામ, રતિ કે સદાશિવના ચિત્રધારી ગામઠી પ્રિન્ટવાળા ઉત્તમ ખાદીના રિયુઝેબલ પેડ આપણે કેમ ના બનાવીએ અને પર્યાવરણ બચાવીએ? ‘પેડ’ની શોધ તો વિશ્વયુદ્ધ એક વખતે ‘નર’ સૈનિકોના ભારી રક્તસ્ત્રાવને રોકવા બેન્જામીન ફ્રેન્કલીન દ્વારા શોધાયેલા બેન્ડેજ પરથી થયેલી. વિદેશમાં પ્યોર કોટનના બનેલાં તેવાં ડાઇપર વાપરનાર વાલીઓનો અનુભવ કહે છે, કે યુઝ એન્ડ થ્રો ટાઇપની કેમિકલિયા નેપિઝથી જે રેશ વગેરે થાય તે આવાં પેડથી ના થાય અને વેસ્ટની વરી આપણે જ કરવી પડે. કેળાંના રેસામાંથી પેડ બનવાનું શરૂ થયું છે. ઘેટાંનાં ઊન કે સસલાના સુંવાળા વાળથી ગૂંથેલા ‘પટ્ટા’ તો ઠીક, આદિ કાળમાં અમુક પ્રકારનું ઘાસ પણ વપરાતું. અતઃ પહેલા હેલ્થને બિઝનેસ બનાવનારનો વારો કાઢવો ફરજિયાત છે, બેશક ધર્મને ધંધો બનાવનારનો વારો તે પછી કાઢવો જરૂરી છે. પેડમેન, પેડવુમન ‘ને પેડયૂનક, સૌને સલામ.