જૈન ધર્મે દરેક જીવ પોતાના કર્મનો કર્તા અને ભોક્તા છે અને પોતાના પુરુષાર્થ થી જ કર્મોનો ક્ષય કરી શકાય ને આત્મ વિકાસ કરી મોક્ષ પ્રાપ્ત કરવાની ક્ષમતા માણસ પ્રાપ્ત કરી શકે છે તેમ કહ્યું ને ઈશ્વર કેન્દ્રિત નહી આત્મા કેન્દ્રિત બનવાનું માણસને સ્પષ્ટ રૂપે કહ્યું, ને ઈશ્વરનો ઇનકાર કર્યો ને આત્મા એ જ પરમાત્મા છે. બીજો કોઈ ઈશ્વર નથી અને કર્મોના ક્ષય કરવાની વિધિ બતાવી જેમાં તપને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું ને શુદ્ધતા પ્રાપ્ત થતા જ જ્ઞાનની પ્રાપ્તિ થાય છે, જ્યારે બુદ્ધે તો આત્માનો ને મોક્ષનો પણ વિરોધ કર્યો ને મોક્ષની વાસના પણ બંધન રૂપ છે એમ કહ્યું. ટુકમાં વાસનાથી મુક્તિ એજ મોક્ષ છે. આમ બન્ને ધર્મો એ આંતરિક શુદ્ધતા ને જ પ્રાધાન્ય આપ્યું છે, અને તે જ સાચો રસ્તો છે અને આ માટે તેમણે યોગની સાધના પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવા અને જીવનના તમામ વ્યવહારો શુધ્ધ હોવા જોઈએ તે પર ભાર મૂક્યો છે અને કોઈ ક્રિયાકાંડો કે કર્મકાંડોનું બન્ને ધર્મમાં સ્થાન નથી.