ગાંધીજીએ કહ્યું : ‘સત્ય જ ઈશ્ર્વર છે’ ઈશ્ર્વરને કોઈ ધર્મ નથી હોતો. બધા જ ધર્મોના એ જ આરાધ્ય છે. આપણો ધર્મ શું છે ? ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન કહે છે : ‘ઈશ્ર્વર સાથે કેવી રીતે સંબંધ રાખવો, તેની પૂર્ણ સત્તા તમારી પાસે છે.’ કોઈ પ્રેયસી, કોઈ સખા કે પિતા તરીકે માને. આપણે જે રીતે ધારીએ તે રીતે સંબંધ વિકસાવી શકીએ છીએ. આપણો ધર્મ આપણને સજાગ રહી સ્વીકાર કરવા કહે છે. હિન્દુ ધર્મની જે સ્વાતંત્ર્યની વ્યાખ્યા છે તે વ્યક્તિગત છે. હિન્દુ ધર્મમાં ધાર્મિક બાબતની ચરમસીમા આપી છે. ‘હરિનો મારગ છે શૂરાનો, નહીં કાયરનું કામ જો ને, પરથમ પહેલું મસ્તક મૂકી વળતી લેવું નામ જો ને.’