દેશનું વિભાજન એક એવી ઘટના છે કે બધા એ માટે જવાબદાર કોણ હતું એ શોધવાનો પ્રયાસ કરે છે, પણ એ સમજવું જોઈએ કે આટલી મોટી ઘટનામાં એક વ્યક્તિ નહીં, અનેક તત્ત્વો કામ કરતાં હોય છે.