દુકાળ અને સુકાળ એ તો ઋતુચક્રના જેવું જ એક અનિવાર્ય દ્વંદ્વ. ચાલુક્ય રાજા ભીમદેવના શાસનકાળ દરમ્યાન પણ એક ચોમાસું સાવ કોરુંધબ વીત્યું અને ગુજરાત રાજ્યની ધરતી પર જ નહીં, પણ એકએક ગુર્જરવાસીના હૈયા પર ઊંડી તિરાડો પડી. ઘરમાં કોઠીઓ ખાલી થઈ ગઈ અને આ બાજુ રાજાને કર આપવાની મુદત નજીક આવતી ગઈ. રાજાના સેવકો ગામેગામ ફરતા અને જેમની પાસે કાંઈ માલમિલકત હતી તેવા લોકોને પાટણમાં રાજાધિરાજ સમક્ષ લઈ આવતા. દરબારમાં ચર્ચાનો વિષય આ જ રહેતો – ઘરમાં ધાન ન હોય ત્યાં કર કેમ ભરવા અને કર ન મળે તો રાજ્ય કેમ ચલાવવું ?