દસમા ધોરણમાં ભણતા એક વિદ્યાર્થીએ તેના પિતાને પરિણામ આવ્યા પછી પૂછ્યું કે ‘પપ્પા, હવે હું કઈ લાઇન લઉં? કયા વિષય લઉં?’ પિતાએ સ્પષ્ટ જવાબ આપતાં કહ્યું, ‘બેટા, તું કોઈ પણ લાઇન લે, પરંતુ ઇકૉનૉમિક્સનો વિષય જરૂર લેજે.’ દીકરાએ પૂછ્યું, ‘કેમ?’ પપ્પાએ કહ્યું, ‘બેટા ઇકૉનૉમિક્સ ભણવાથી આપણે પૈસાદાર બનીએ કે ન બનીએ, પણ આપણે ગરીબ કેમ છીએ એની ખબર ચોક્કસ પડી જાય.’ ચાલો, આપણે અહીં બજેટ તૈયાર કરવાના ઇકૉનૉમિક્સને સમજીએ. દેશનું બજેટ જાહેર કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. આમ તો બજેટ હંમેશાં ફેબ્રુઆરીની અંતિમ તારીખે જાહેર થતું હોય છે, પણ આ વખતે ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખી બજેટની તારીખમાં ફેરફાર થયો છે. જેમ દરેક વ્યક્તિ, પરિવાર, કંપની કે સંસ્થાનું બજેટ હોય એમ દરેક દેશનું તેમ જ તેના રાજ્યનું, પાલિકાનું પણ બજેટ હોય છે. એણે પણ આવક કરવાની હોય છે, ખર્ચ કરવાનો હોય છે. દેશની સરકારે સમગ્ર દેશના લોકો માટે દેશની બૅલેન્સ-શીટ તૈયાર કરવાની હોય છે, કારણ કે આખો દેશ પણ આખરે તો એક પરિવાર છે, જેના ભરણપોષણની જવાબદારી સરકારની ગણાય. બજેટ દરેક વ્યક્તિ પાસેથી વિવિધ લેવી કે વેરાસ્વરૂપે નાણાંની વસૂલી કરે છે અને વિવિધ સેવા-સુવિધાસ્વરૂપે દરેક માટે નાણાં વાપરે પણ છે. એક પગારદાર માણસ પોતાના પગારમાંથી જેમ ઘરના વિવિધ ખર્ચાઓ કરે છે, જેમાં વિવિધ રકમ અનાજ, દૂધ, શિક્ષણ, હાઉસિંગ મેઇન્ટેનન્સ, વીજળીખર્ચ, ટ્રાવેલિંગખર્ચ, કપડાં, ઘરની ચીજવસ્તુઓ વગેરે માટે ફાળવવામાં આવે છે, એમ દેશના વિકાસ માટે, પ્રજાની સુવિધા અને રાષ્ટ્રના આર્થિક મૅનેજમેન્ટ માટે બજેટમાં જોગવાઈ કરાય છે. આમ બજેટ એક યા બીજી રીતે તમામને સ્પર્શે છે, એટલે જ બજેટ જાહેર થવાનું હોય છે ત્યારે સૌ લોકોમાં એની ઉત્તેજના પણ હોય છે.