આવી ગયા ? કહેતાં મામીએ ઓવારણાં લીધાં. તેમની આંગળીઓના ટચાકા ભેગું હૈયુંય થડકો ખાઈ ગયું હોય તેમ આંખો ભરાઈ. ઓઢણીના છેડાથી આંખ સાફ કરતા એ ભીંતોને જોઈ રહ્યા. મારી પીડા અને મૂંઝવણ વધી ગયાં. થોડી વારે ઉષા પાણીનો કળશિયો લઈને આવી. મારી સામે જોઈ તેની આંખમાં કશુંક ચમક્યું અને વિરમી ગયું. થોડાં વર્ષો પહેલાં સ્કૂલ યુનિફોર્મમાં બાળકી લાગતી ઉષા અત્યારે યૌવનવનની વેલી જેવી લાગતી હતી અને તેનો ચહેરો ! માય ગોડ. હું તો ઘડીભર માની જ ન શક્યો કે આ ઉષા છે. મેં ક્ષણેક આંગણામાં પડેલા સાળના ભગ્નાવશેષ પર લખેલા ઝેડ અક્ષર સામે જોઈ લીધું. ‘પાણી લ્યો’ કહી ઉષાએ મારી સામે જોઈ સહેજ સ્મિત કરી મારી સામે જોઈ શકી નહીં કે જે કારણ હોય તે સહેજ આડું જોઈ ગઈ. મેં બેઠે બેઠે પાણી પીધું. ઉષા બારણાં તરફ મોઢું કરી બેસી ગઈ. થોડી વારે ચહેરો લૂછતા લૂછતા મામા આવ્યા. અમે ચારેય જણા ચુપચાપ બેસી રહ્યા. શું વાત કરવી ? ક્યાંથી શરૂઆત કરવી ? શરૂઆત કોણ કરે? આ પ્રશ્ન લગભગ ચારેયના મનમાં ઘુમરાતો હતો. ઓરડામાં થોડી વાર ભારેખમ્મ ચુપકીદી છવાઈ રહી, છતાં ઔપચારિક વાતોમાં થોડો થોડો સમય પસાર થતો રહ્યો.