આયુર્વેદના મહાન મહર્ષિ-વાગ્ભટ્ટે તો પોતાના મહાગ્રંથ ‘અષ્ટાંગહૃદય’માં તો આ જગતના અડધા રોગોને હણનારી ‘બસ્તિ’ ચિકિત્સા જણાવી છે, જેનું વિસ્તૃત નિરુપણ આયુર્વેદના ગ્રંથોમાં થયેલું છે.