આવા સંજોગો વચ્ચે આખરે તોલ્સતોયે ઘર છોડીને નીકળી જવાનું નક્કી કર્યું. પત્ની સોફિયાને એક પત્ર લખીને એક બાજુ મૂકી રાખ્યો હતો, જેમાં લખ્યું હતું કે ભારતમાં જે રીતે 60 વર્ષે વ્યક્તિ સંન્યાસ આશ્રમમાં પ્રવેશે જે રીતે પોતે સંન્યાસ લેવા જઈ રહ્યા છે. આ પહેલાં તેમણે પોતાની જાગીર અને લેખનમાંથી મળતી રૉયલ્ટી સહિતની આવક પણ પત્નીને નામે કરી દીધી હતી. પણ ભારતમાં માણસ એક ઘડીમાં બધું છોડી દે તે રશિયામાં શક્ય બનતું નહોતું. બ્રહ્મચર્ય અને આત્મસંયમ અને અપરિગ્રહની વાતો 70 વર્ષ પછી અપ્રસ્તૂત હતી. આ વાત તેઓ સ્વંય સમજતા હતા. આખી જિંદગી જાગીરદાર જેવું જીવન જીવ્યા. એક ડઝન તો સંતાનો થયા હતા. લેખન સમાજના હિત માટે છે, આવક માટે નથી તેવી ફિલોસોફી છતાં રૉયલ્ટની આવક જમા થતી રહી હતી. તોલ્સતોય પોતે આ વાત સમજતા હતા. બહુ સારી રીતે સમજતા હતા અને કહેતા હતા કે પોતે જે ઉપદેશ આપી રહ્યા છે તેનું પાલન સ્વંય કરી શક્યા નથી તેનો અફસોસ છે. છેક 1897માં તેમણે પત્નીના નામે પત્ર લખીને પોતે ઘર છોડીને અકિંચન ચાલ્યા જશે તેવું લખ્યું હતું. પોતાના મૃત્યુ પછી આ પત્ર પત્નીને આપવો એવું તેમણે લખ્યું હતું. તે પત્ર દાયકા સુધી એમ જ પડ્યો રહ્યો. આખરે 10 નવેમ્બર 1910માં 82 વર્ષની ઉંમરે શિયાળાની ઠંડી રાત્રે તેઓ ઘરેથી કોઈને કહ્યા વિના નીકળી પડ્યા. હાથમાં લાકડી અને ખભે નાનકડી ઝોળી નાખીને સાધુની જેમ નીકળી પડ્યા. દક્ષિણ રશિયા તરફ જતી ટ્રેનમાં તેઓ બેસી ગયા હતા. લગભગ દસેક દિવસ પછી દૂરના એક નાના સ્ટેશને તેઓ બેભાન હાલતમાં મળી આવ્યા હતા. સ્ટેશન માસ્તર લિયો તોલ્સતોયના વાચક હતા. તેમણે પોતાના પ્રિય લેખકને આ હાલતમાં ઓળખી કાઢ્યા. સમગ્ર જીવન એકલા સાધુની જેમ ભટકવાની કે રહેવાની તેમની તમન્ના પૂરી કરી શક્યા નહોતા, પણ રાજા જેવું જીવન જીવ્યા પછી મોત વખતે એકલા જ હતા. તેમની ઈચ્છા હતી કે પોતાનું અવસાન પણ ચૂપચાપ થઈ જાય. તે પણ ના થઈ શક્યું અને તેમની અંતિમવિધિમાં પણ મોટી સંખ્યામાં લોકો ઉમટ્યા હતા. તેમની વાંચી ના શકનારા ખેડૂતો અને ખેતમજૂરોની સંખ્યા પણ તેમાં મોટી હતી, કેમ કે હજી પણ તેમના માટે આ મોટો જાગીરદાર હતો. એવો જાગીરદાર જે બીજા જાગીરદાર જેવો જુલમી નહોતો. તેઓ તોલ્સતોયને અંતિમ શ્રદ્ધાંજલિ આપવા આવ્યા હતા, પણ કદાચ કબરમાં પણ તોલ્સતોયને અફસોસ હશે કે પોતાનો ઉપદેશ તેઓ ના જીવનમાં પાળી શક્યા, ના મોતમાં. જેમના માટે પ્રેરણાસ્રોત બન્યા હતા, તે ગાંધીજી પાસેથી પ્રેરણા મળી હતી કદાચ, પણ તે માર્ગે ચાલવામાં મોડું થઈ ગયું હતું.