પ્રખર પ્રબોધક, વિખ્યાત, વિચારક, મેધાવી માનવજાતક, બેમિસાલ બૌદ્ધિક, સંનિષ્ઠ સર્જક જેવા અનેક વિશેષણોથી જેમના જીવનકાર્યને પોંખી શકાય એવા વીસમી સદીના પાંડિત્યપૂર્ણ પુરુષ બર્ટ્રાન્ડ રસેલના ખાનગી જીવનમાં ડોકિયું કરીએ તો પ્રજ્ઞાાના ઝળહળતા પ્રકાશ પાછળ અંધારું જ જણાય છે.