તથાગતે નોંધ્યું છે કે ડૉ.મુકરજી હિંદુરાષ્ટ્રની પરિકલ્પનાના વિરોધી હતા અને ગુરુજીએ તેમને સમજાવ્યા પછી એ ભૂમિકાના સમર્થક બન્યા હતા. કાશ્મીર મુદ્દે લડત આપવા ૧૯૫૩માં એ કાશ્મીર ગયા અને શેખ અબદુલ્લા સરકારે તેમની ગિરફ્તારી કરી હતી. અટકાયત દરમિયાન જ ૨૩ જૂન ૧૯૫૩ના રોજ તેમનું નિધન થયું હતું. સંઘ પરિવારની ભૂમિકા સ્વીકારનાર આ પક્ષ પાછળથી વાયા જનતા પાર્ટી ૧૯૮૦માં ભાજપમાં રૂપાંતરિત થયો. સંઘ પરિવારના આદ્યપુરુષ ડૉ. કેશવ બલિરામ હેડગેવાર કલકત્તાની મેડિકલ કોલેજમાં ભણ્યા એટલે એમનો ત્યાંના ક્રાંતિકારીઓ અને અનુશીલન સમિતિ સાથે ગઢ સંબંધ આવ્યો હતો. ૧૯૨૫માં સંઘની સ્થાપના કરવાથી લઈને છેક ૧૯૩૭ સુધી ડૉ. હેડગેવાર કોંગ્રેસના અગ્રણી હતા. ૧૯૪૦માં એમનું નિધન થયું હતું. ૧૯૨૮માં કલકત્તાના જે કોંગ્રેસના અધિવેશનમાં ગુજરાતના સપૂત બારડોલી સત્યાગ્રહના સફળ સંચાલન માટે રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉપાસ્ય, એ જ કોંગ્રેસ અધિવેશનમાં ડૉ.હેડગેવાર અને સુભાષચંદ્ર બોઝ સંપર્કમાં આવ્યા હતા.