માત્ર મગજ અને આંખને જ હલનચલન કરાવી શકતા પદાર્થ વિજ્ઞાની સ્ટિફન હોકિન્સે બ્લેક હોલ વિષે અનોખી રજૂઆત કરતાં જણાવ્યું છે કે, ‘બ્લેક હોલમાં ગયેલો કોઈ પણ પદાર્થ સૌથી ઝડપી પ્રકાશ કિરણ પણ તેમાં ભરખાઈ ગયા પછી ગુરુત્વાકર્ષણના પ્રચંડ દબાણમાં નાશ પામે છે એ વાત ખોટી છે. દરેક પદાર્થ કોઈક સમયે જ્યારે બ્લેક હોલ લુપ્ત થાય ત્યારે પાછો જરૂર આવે છે, પરંતુ પ્રચંડ દબાણમાં ભીંસાઈને એના અસ્તિત્વની માહિતી એટલી વેરવિખેર થઈ ગઈ હોય છે કે તેને આપણે ઓળખી