પ્રાણાયમ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં ભલે કસરતની જેમ શારીરિક હલનચલન નથી થતું, પરંતુ પ્રાણાયમથી શ્વાચ્છોશ્વાસ દ્વારા શરીરની દરેક કોષિકાને ઊર્જા પ્રાપ્ત થાય છે.