રૂપાયતન ખાતેના રોકાણમાં એક દિવસ મેં ગિરનાર આરોહણ માટે ફાળવ્યો હતો. ગિરનાર હિમાલય કરતાં પણ પહેલાનો અને આદિ પર્વત હોવાનું ઈતિહાસવિદોએ સાબિત કર્યું છે. જાણીતા સાહિત્યકાર ગુણવંતભાઈ શાહ તો એમ લખે છે કે : ‘ ગિરનાર જો હિમાલયને પત્ર લખે તો “ચિંરંજીવ હિમાલય” એમ સંબોધન કરે અને હિમાલય જો ગિરનારને પત્ર લખે તો “પૂજ્ય દાદાજી” એમ માનભર્યું સંબોધન કરે.’ તુકારામ, મીરાં, કબીર જેવા અનેક સંતો-સાધકોએ તેની મુલાકાત લીધી છે. ભક્તકવિ નરસિંહની તો આ જન્મભૂમિ ! સોરઠી દોહાઓમાં ‘ન ચઢ્યો ગિરનાર…. એનો એળે ગયો અવતાર….’ એમ કહેવાય છે. આ ગિરનાર પર અનેક સ્થાનકો આવેલા હોવાથી તે પવિત્રતમ ક્ષેત્ર ગણાય છે. અહીંના તમામ મંદિરો જુદી જુદી ‘ટૂંક’ તરીકે ઓળખાય છે. 4000 પગથિયાં પર 3100 ફૂટની ઉંચાઈએ જૈનોના આરાધ્ય ભગવાન નેમિનાથનું ભવ્ય મંદિર આવેલું છે. ત્યાં પાસે વસ્તુપાલ અને તેજપાલના નકશીદાર દેરાસર આવેલા છે. 5000 પગથિયાં પર અંબાજીનું મંદિર આવેલું છે. આગળનો રસ્તો વિકટ હોઈ મોટે ભાગે શ્રદ્ધાળુઓ ત્યાં સુધી દર્શન કરીને પરત ફરે છે. અહીં પ્રતિવર્ષ ‘ગિરનાર આરોહણ સ્પર્ધા’ યોજાય છે જેમાં અંતિમ પડાવ અંબાજી સુધીનો રખાય છે. અત્યાર સુધીમાં 59 મિનિટમાં 5000 પગથિયાં ચઢીને ઉતરવાનો રેકોર્ડ આ સ્પર્ધામાં નોંધાયેલો છે. ત્યાંથી આગળ બીજા 2000 પગથિયાં ચઢતાં સૌથી ઊંચી દત્તાત્રયની ટૂંક આવે છે. ગિરનાર ચઢાણની શરૂઆત વહેલી સવારથી કરવી પડે છે જેથી સાંજ સુધીમાં પરત ફરી શકાય.