મિત્રો, પ્રત્યેક પ્રાણીમાં તેનો મિત્ર અને શત્રુ નિવાસ કરે છે. પછી એ કોઈ પણ જાતિ કે પ્રજાતિનો કેમ ન હોય. નર હોય કે માદા, સૌની ઉન્નતિ રોકનાર એનો પોતાનો શત્રુ એની અંદર જ નિવાસ કરે છે કે જેને આળસ કહેવાય છે. વળી ઉન્નતિ તરફ આગળ દોરનાર એનો મિત્ર પણ એની અંદર જ નિવાસ કરે છે, કે જેને પરિશ્રમ કહેવાય છે. જીવનમાં કોઈ પણ ક્ષેત્રમાં ઉન્નતિ મેળવવા માટે આળસ રૂપી પોતાના શત્રુથી આપનો દૃષ્ટિકોણ બદલવો જ પડશે. દૃષ્ટિકોણ બદલવાનો મતલબ એ કે શરીરને એટલો જ આરામ આપો કે ખર્ચ થયેલ શારીરિક ઊર્જા પુનઃ પ્રાપ્ત થઈ જાય. એટલે કે જો સોળ કલાક કામ કર્યા પછી જે ચાર કલાકના આરામથી પુનઃ ઉર્જાવાન થાવો તો ફક્ત ચાર કલાક આરામ કરો, નહીં કે આઠ કલાક. અગર આપે પ્રત્યેક ક્ષેત્રમાં ઉન્નતિ મેળવવા ઇચ્છો છો તો પરિશ્રમ રૂપી હિતૈષી મિત્ર સાથે મજબુત સંબંધ બનાવવો પડશે.