જયારે પ્રાણવાયુ હૃદયમાંના કુંડલિનીના સ્થાનમાં પહોંચે છે-કે  જે અપન્ચીકૃત ભૂત અને તન્માત્રાઓનું બનેલું છે-તેમાં પ્રતિબિંબ-રૂપે રહેલું જીવ ચૈતન્ય, સ્મૃતિ,સંકલ્પ,નિશ્ચય,અભિમાન,રાગ આદિ અનેક વૃત્તિઓ-રૂપે ઉદય પામે છે.