મારા મૃત્યુ પછી જ દેશનું વિભાજન થશે એવું કહેનારા ગાંધીજીએ વિભાજનને સહેજે જ સ્વીકારી લીધું. વિભાજનના વિરોધીઓએ ત્યારે ગાંધીજીને કહ્યું પણ ખરું : ‘બાપુ! આ મુદ્દે તમે ઉપવાસ કેમ નથી કરતા?’ અત્યંત હતાશાથી ત્યારે તેમણે ઉત્તર વાળ્યો : ‘હવે હું કોની સામે ઉપવાસ કરું? મારી સાથે કોઈ નથી.’