આપણે ગળે ઊતરે નહીં તેવી વાત માટે વિરોધ નોંધાવવો એ હકીકતે તો ગાંધીજીની વિચારસરણીને અનુલક્ષીને છે. બાકી વિરોધે વિનયની ઓથ છોડવી ન જોઈએ એવો ગાંધીજીનો વિચારતંતુ આવા વિરોધીઓને જચ્યો નહીં હોય, કારણ કે મારા પર આવેલા એકાદ બે પત્રોમાં તો ખાસ્સા આકારા અને અસભ્ય શબ્દો પણ હતા. આવા પત્રોએ મને અસ્વસ્થ તો કર્યો પણ સાથે સાથે અંતર્મુખ પણ કર્યો. મતભેદ નોંધાવવા અને અસહિષ્ણુતા ધરાવવી એ બન્નેમાં મુખ્ય તફાવત કયો હોઈ શકે એનો વિચાર હું કરવા લાગ્યો. મતભેદ વ્યક્ત કરનારો માણસ એક વિચારને સ્થાને બીજો વિચાર લાવવા ઈચ્છે છે અને અસહિષ્ણુ માણસ વિચાર નષ્ટ થઈ શકે તેમ નથી એવું જાણતાં જ વિચાર માંડનારી વ્યક્તિને જ નષ્ટ કરવા ઈચ્છે છે. ગાંધીજીના આ પુસ્તકમાં માણસ અને માણસના વિચારો થકી માણસને જીવંત રાખતાં જઈને તેને બદલવાની મથામણ થઈ છે. એને જ એમણે ‘હ્રદયપરિવર્તન’ કહ્યું છે. એ કાર્યને ‘સત્યાગ્રહ’ કહ્યો છે. અને આ વિચારપરિવર્તન અથવા સત્યાગ્રહ અથવા કાનૂનભંગ કરતી વખતે એ કાર્ય સવિનય કઈ રીતે થઈ શકે એની પળેપળ કાળજી લીધી છે.