પુસ્તકમાં કેવળ પ્રયોગો જ છે, ચિંતનધારા સાથે સાથે ચાલે છે., એમ કહી શકાય કે પ્રયોગોના પરિપાક રૂપે ચિંતન ઉદભવ્યું છે. તેમણે રશિયાનાં કેળવણીકારો, ખાસ કરીને માકારેન્કોની પદ્ધતિ અને ચિંતનનો પણ અભ્યાસ કરીને એનાં તત્વો સાથે પોતાની મૌલિકતા વડે શિક્ષણપદ્ધતિ નિર્માણ કરી છે. સ્વાભાવિક છે કે અહીં સંદર્ભો રશિયાના હોય, રાજકીય, સામાજિક, ભૌગોલિક, એમ દરેક રીતે આપણને ઘણું જુદું લાગે, પણ એ બધું બાદ કરીએ તો શિક્ષણની દૃષ્ટિ અને વિભાવના તો સાર્વત્રિક જ બની રહે છે.