કામને મુશ્કેલ ગણવાના માપદંડો માણસની શક્તિ, સામર્થ્ય, સાધનો, વગવર્ચસ્ , સંકલ્પશક્તિ, લક્ષ્યાંક, સમજણ વગેરે પૈકી તે પોતે શાને મહત્વ આપે છે તેના પર અવલંબિત છે. જે કામ કરતાં માણસને વધુ કષ્ટ પડે તેને તે મુશ્કેલ માને છે. આમ મુશ્કેલીને માણસ સહનશીલતાના ત્રાજવાથી જ સૌ પ્રથમ તપાસે છે. જેમાં આધિ,વ્યાધિ, ઉપાધિની આંધી સર્જાવાની શક્યતા હોય તે કાર્ય મુશ્કેલ એવું માણસનું સીધું ગણિત હોય છે. જેણે પગ ગુમાવ્યા છે એને માટે ગૌરીશંકર શિખર સર કરવાનું મુશ્કેલ છે, એમ કહી શકાય, પણ એમ કહેવું યોગ્ય નથી, કારણકે જેમના પગમાં જોર છે એવા સઘળા લોકો ઉચ્ચ શિખરો સર કરવા સંકલ્પબદ્ધ નથી હોતા. એનાથી ઊલટું, કયારેક અપંગો પણ આત્મવિશ્વાસનો ઉપયોગ કરીને ઊંચા શીખરો સર કરી લેતા હોય છે.