સૂર્યનારાયણનાં લગ્ન વિશ્વકર્માની પુત્રી સંજ્ઞા દેવી સાથે થયા હતા. જે સજ્ઞા દેવી સૂર્યનાં તેજ ને સહન ન કરી શકતા સૂર્યની પાસે પોતાની છાંયા મુકીને પિતાની ઘરે ચાલ્યા ગયા ત્યારે પિતાએ તેને સમજાવીને પાછા મોકલ્યા પણ સંજ્ઞાદેવી સાસરે પાછા ન જાતા તેમણે અશ્વિનીનું રૂપ લઈ કોર્ણાકનાં વનમાં ચરવા લાગ્યા ત્યારે સૂર્યનારાયણે સમાધી ચડાવીને જોયુ તેને સંજ્ઞાદેવી એ વનમાં દેખાયા, ત્યારે તેણે સંજ્ઞાદેવીની પરિક્ષા કરી એ પરિક્ષામાં સંજ્ઞા દેવી હેમખેમ પાર ઉતરી ગયા ત્યારે સૂર્યનારાયણ કહયુ કે દેવી માંગો વરદાન સંજ્ઞાદેવીએ પુત્ર માંગ્યા તે ભગવાને આપ્યા તે સંજ્ઞા દેવી (અશ્વિનીને) અશ્વિનીકુમારો જન્મયા આવી દંતકથા કાઠીઓમાં અને પુરાણોમાં પ્રચલિત છે. ભગવાન સૂર્યનારાયણે અને સંજ્ઞા દેવીએ ઘોડા ઘોડીનું રૂપ લીધુ હોવાથી કાઠીઓ ઘોડાઓને પ્રિય અને પૂજય ગણાવે છે.