આરંભમાં નદી ક્ષત્રિય હતી, મધ્યમાં બ્રાહ્મણ હતી તો ખૂબ જ દુ:ખની સાથે કહેવું પડે છે કે આજે આપણે એને શૂદ્ર બનાવી દીધી છે. આપણે આપણી પવિત્ર નદીઓનાં જળ એટલાં ગંદાં કરી મૂક્યાં છે કે કેટલેક ઠેકાણે તો પીવાને લાયક નથી રહ્યાં. શહેરોની ગટરોનાં મળમૂત્ર, કારખાનાંઓનાં ગંદા પાણી, ખેતરોમાં છંટાતી જંતુનાશક દવાઓ – આ બધું વહીને છેવટે તો નદીઓમાં જ આવે છે. પ્રદૂષણના લીધે નદીઓની માછલીઓ મરવા લાગી છે અને જેમને આ ગંદું પાણી પીવું પડે છે, એ ગ્રામીણો જાતજાતની બીમારીઓનો ભોગ બને છે. સારી વાત એ છે કે મારે જેની વાત કરવી છે એ નર્મદા આજેય ઠીક ઠીક સ્વચ્છ છે. એ ઓછામાં ઓછી પ્રદૂષિત છે. ભાગ્યથી એના કાંઠે નથી મોટાં શહેરો કે નથી મોટાં કારખાનાં. એથી એ પોતાનું શીલ જાળવી શકી છે.