ઈરાનની સરહદો કાળક્રમે વધતી-ઘટતી રહી છે. - આજનું ઈરાન પ્રાચીન કાળના ઈરાનથી ખૂબ જ અલગ છે. ઈરાનની ઓળખ પહેલાં પારસ્ય દેશના રૂપમાં હતી. એના પહેલાં તેને આર્યાના કહેવાતું હતું. પ્રાચીનકાળમાં પારસ દેશ આર્યોની જ એક શાખાનું - નિવાસસ્થાન હતું. વૈદિક યુગમાં તો પારસથી લઈને ગંગા, સરયૂ નદીના કિનારા સુધીની સંપૂર્ણ ભૂમિ આર્ય ભૂમિ હતી, જે અનેક પ્રદેશોમાં વિભક્ત હતી. જે રીતે ભારતવર્ષમાં પંજાબની આજુબાજુના ક્ષેત્રને આર્યાવર્ત કહેવામાં આવતું હતું. એવી જ રીતે પ્રાચીન પારસમાં પણ આધુનિક અફ્ઘાનિસ્તાન સાથે જોડાયેલ પૂર્વ પ્રદેશ અરિયાન અથવા એર્યાન (યૂનાની એરિયાના) કહેવાતું હતું, જેને સમય જતાં પાછળથી ઈરાન શબ્દ બન્યો.