પ્રકૃતિની ગોદમાં વસેલા ગ્રામ્ય જીવનમાં પ્રસન્નપણે પાંગરેલી ઘર સુશોભનની લીપણનકશીની કલા છે. સૌરાષ્ટ્રની લીપણકળા લોકનારીની સૌંદર્યરસિક દ્રષ્ટિની વાત કહી જાય છે. ધરતીની ધૂળ સાથે મનડાની માયા બાંધીને બેઠેલી વિવિધ જાતિયોની લોકનારીઓએ આ પરંપરાગત કલાસંસ્કાર દ્વારા પોતાની હૈયાસૂઝથી માટીના ઓબડઘોબડ ખોરડાંને મનોહર લીપણ કામથી અપરૂપ મઢી ખડી અને ખાપુંથી ઉજમાળ્યાં છે. ગુજરાતની લીપણચીતરની આ કળાનો વ્યાપ રબારી, મેર, ભોળા, મેઘવાળ અને જત જેવી કેટલીક જાતિઓની કળારસિક સ્ત્રીઓ સુધી મર્યાદિત રહેવા પામ્યો હોવા છતાં કચ્છી રબારણોના બેનમુન લીપણ શિલ્પની નોંધ વિશ્વભરના લોકકલાપ્રેમીઓએ લીધી છે. આ લીપણકળાના રૂપસૌંદર્યથી છલકાતો ભર્યોભાદર્યો ભંડાર નીખરવો હોય તો કચ્છના કાછેલા અને ઢેબરિયા રબારીઓના ભૂંગાઓ (રહેઠાણના કૂબા)ની મુલાકાત લેવી પડે.