આ લિપીઓનો ઇતિહાસ કહે છે કે ૫ મી સદી સુધી દેવલિપિ સંસ્કૃતભાષાનું પ્રભુત્વ શિલાલેખો ઉપર રહ્યું હતું ત્યારપછી પ્રાકૃત ભાષામાં લખવાની પરંપરા આવી. આ પ્રાકૃતભાષામાં ખાસ કરીને બૌધ્ધ સૂત્રોને અંકિત કરવામાં આવ્યાં હતાં, જ્યારે વિશ્વની અન્ય સંસ્કૃતિઓમાં સંજ્ઞાનું વધુ મહત્વ રહ્યું હતું. થોડા સમય પહેલા Paleography અંગે સાઉથ ઈન્ડિયામાં સેમિનાર યોજાયો ત્યારે ઉત્તર ભારત પ્રાકૃતભાષા અને દક્ષિણ ભારત સંસ્કૃતભાષા સાથે અગ્ર રહ્યું હતું. આપણાં દેશમાં ખરોષ્ઠી, બ્રાહ્મી, ગ્રીક, અર્માઈક વગેરે લિપીઓમાં સૌથી વધુ અશોકના શિલાલેખો મળી આવેલા છે. જ્યારે દક્ષિણ ભારતમાં ચાલુક્ય, ચોલા, પાંડયા, પલ્લવ અને ચેરા વંશ સાથે સંકળાયેલ શિલાલેખો મળી આવ્યા છે, જે વિવિધ ગુફાઓમાં પોતાની અસ્તિત્વ સંતાડીને બેઠા હતાં. કર્ણાટકમાં આવેલી બાદામીની ગુફા, બેંગલોર પાસે હમ્પીના અવશેષો, ઓરિસ્સાના ટેમ્પલો, મહાબલિપૂરમના કોતરાયેલ લિપીઓ અને સંજ્ઞાઓ રૂપી શિલાલેખો એક અદ્ભુત ગાથા કહી જાય છે….