તેમની પ્રથમ નવલિકા ‘શેઠની શારદા’ 1 નવેમ્બર, 1936ના દિવસે ‘ફૂલછાબ’માં છપાઈ. પન્નાલાલ પટેલની ‘મળેલા જીવ’, ‘વળામણા’ અને ‘પાછલે બારણે’ આ ત્રણ લઘુનવલ બહુ કલાત્મક છે. આવી લઘુનવલ ગુજરાતી ભાષામાં નહોતી. ત્રણેય ગ્રામજીવનની છે. 1940-41ના અરસામાં આ કૃતિઓ આવી. ઝવેરચંદ મેઘાણીએ તેમને આવકાર આપ્યો પછી તો આખા ગુજરાતમાં આવકાર મળ્યો. પન્નાલાલ પટેલે ઝવેરચંદ મેઘાણીના કહેવાથી ‘ફૂલછાબ’ માટે માત્ર 24 દિવસમાં ‘મળેલાં જીવ’ નવલકથા 1941માં લખી આપી. ‘મળેલાં જીવ’ પરથી હિન્દીમાં ‘ઉલઝન’ નામની ફિલ્મ પણ બની છે. તેના ડાયરેક્ટર એન.આર.આચાર્ય હતા. તેમની કંપનીમાં પન્નાલાલે 4-5 વર્ષ પટકથાલેખક તરીકે પણ કામ કરેલું. વર્ષ 1947માં ‘માનવીની ભવાઈ’ ભાગ-1 લખ્યો. એ સ્વતંત્રપણે પણ જાણીતો છે. તેનો બીજો ભાગ 1958માં પ્રગટ થયો જેનું નામ છે ‘ભાંગ્યાંના ભેરુ’. એ પછી 1968માં ત્રીજો ભાગ લખ્યો એનું નામ છે ‘ઘમ્મર વલોણું’ ભાગ-1-2. ત્રણેય મળીને આપણી ભાષાની મહાકથા બને છે. વિવેચક અનંતરાય રાવલે જેને ‘મહાકથા’ કહી છે. લોકપ્રિય છે, કલાસિક તરીકે તેની પ્રતિષ્ઠા છે. ગુજરાતના બધા વિવેચકોએ ‘માનવીની ભવાઈ’ પર વિવેચન કર્યું છે. ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદીએ તેના પરથી ‘માનવીની ભવાઈ’ ગુજરાતી ફિલ્મ બનાવી છે. તેની પ્રિન્ટ હાથીની અંબાડી પર બેસાડીને લઈ જવામાં આવી હતી. તો ‘મળેલા જીવ’નું 1950માં શશિકાંત નાણાવટીએ નાટ્યરુપાંતર કર્યું. 3, ડિસેમ્બર 1950માં જવનિકા થિયેટર દ્વારા તેની પ્રથમ ભજવણી થઈ હતી. તેનું દિગ્દર્શન હરકાંત શાહે કર્યું હતું.