મેં ઘણી વાર લખ્યું છે કે રેંટિયો કાંતતી બે વ્યક્તિ મારા હૈયે જડાઈ ગઈ છે. એક તો, વિનોબા પોતે અને બીજા નારાયણભાઈ. એ રેંટિયો કાંતતા હોય ત્યારે એમના ચહેરા પર જાણે ભીતરના ઘૂઘવતા દરિયાનાં મોજાંની જે રૂપેરી કોર બંધાય તે ચહેરા પર આલેખાતી હોય તેવું લાગે. રેંટિયાના તારે તારે બીજું ઘણું બધું કંતાતું, સંધાતું, ઊતરતું આવે છે, એવું લાગે. તો આ સૃજનકાર્ય પણ સૂતરના તાર કાંતવા જેવું જ થયું. અનેક વર્ષોની દિવસ-રાતની જહેમત બાદ આ એક યુગકાર્ય નિષ્પન્ન થયું, જેના માટે વિશ્વજનો નારાયણભાઈના ઋણી રહેશે. આ ગ્રંથોની પાછળ પાછળ જ ‘કથા’નો તંતુ કંતાયો. કોઈ પણ સર્જન પોતાની સાથે આનંદ અને સાર્થકતાનો અનુભવ ન કરાવે તો તે કાચું સર્જન ગણાય. ગાંધીજીવનના સર્જને નારાયણભાઈના અંતરમાં ઊર્મિઓ અને ઉમંગોનો એવો મહાસાગર રેલાવ્યો કે એની ઊજાણી કર્યા વગર જીવી ન શકવાની લાચારી ઊભી થઈ ગઈ. બસ, પછી તો મીરાંબાઈને ‘રામરમકડું જડ્યું રે મુને, રામરમકડું જડ્યું’, એમ નારાયણભાઈને ગાંધી-કથા રૂપે એવું સુંદર સાધન હાથ લાગી ગયું કે, જેનાથી પોતે તો સમૃદ્ધ-સાર્થક થાય જ, લોક પણ સમૃદ્ધ અને સાર્થક થાય છે.