ટ્રાન્સફોર્મેટિવ લર્નિંગ એવા થીમ સાથે આ ભણતરનો ઉત્સવ ચાલી રહ્યો હતો એટલે મને વિશેષ આનંદ અને ઉત્સાહ હતો. દિશામાં અમેરિકન ચિંતક અને શિક્ષણશાસ્ત્રી મેઝીરો ને યાદ કરવા જોઈએ. એણે બે મહત્ત્વની વાત કરી છે. આપણે આ બાબતે વૈજ્ઞાનિક રીતે વિચાર નથી કર્યો તેમ લાગે છે. પહેલી બાબત છે, સેલ્ફરિફ્્લેક્ટિંગ ક્રિટિકલ લર્નિંગ. આ બહુ અગત્યની પ્રક્રિયા છે, પોતાની માન્યતાઓ, પૂર્વગ્રહો અને સ્વયં વિચારપ્રક્રિયાને સાક્ષીભાવે તપાસવાની ટેવ પાડવી તે ટ્રાન્સફોર્મેટિવ લર્નિંગની અગત્યની શરત છે. બીજી અગત્યની બાબત છે તે વર્લ્ડ-વ્યુનું ઘડતર. ઉમાશંકર જોશી બનું વિશ્વમાનવી એમ કહીને ગયા, પણ આજે એક ભારતીય વિશ્વમાનવી બન્યો છે ત્યારે એની પાસે ઉમાશંકર નથી. આ વિશ્વસમજ એ માણસના બાહ્યાવરણને ચમકાવે છે, જ્યારે પેલું સ્વનિરીક્ષણ માણસના આંતરને ઉજાળે છે. મેઝીરોની આ વાત જેવું કશુંક બને છે, મને ખબર નથી. પણ એવું લાગતું નથી. આ કારણથી મને યુવાનો સાથે વાત કરવાની ખૂબ ઇચ્છા હોય છે, મજા પણ આવે છે. આ લોકો શું વિચારે છે, આજુબાજુ જિવાતા જીવન વિશે તેમનો શું અભિપ્રાય છે, આ વિષયમાં મને ભારે રસ પડે છે.