યોગિક ગ્રંથો તેને વિચાર પ્રજ્ઞા કહે છે. તેનો અર્થ છે તમે ધ્યાનપૂર્વક એક વિચાર ઉપર કુશાગ્ર બુદ્ધિથી વિચાર કરીને તમને જે બુદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે તે. હવે સાધક પોતે માનસિક જાગૃતતા કેળવે છે. આવા સાધકને કોઈપણ ગ્રંથને તેનાં અંકિત મૂલ્યાંકનથી સ્વીકારવામાં કોઈ રસ નથી હોતો. તે તો શિક્ષણને પોતાની અંદર ઉતારી દઈને પોતાનાં સત્ય સુધી પહોંચવા માટે તેનાં ઉપર ચિંતન કરતો હોય છે. પ્રથમ બે અવસ્થા એ મૃદુ સાધક સુધી મર્યાદિત છે. હવે પછીની બીજી બે અવસ્થાઓ જોકે, સરેરાશ કે મધ્યમ સાધક માટેના છે.