[2] બીજો અવતાર કૂર્મ એટલે કે કાચબાનો ગણાય છે. જીવનું બીજું ઉત્ક્રાંતિનું પગથિયું જળ અને સ્થળ ગણાયું. જીવાત્મા હવે જમીન અને પાણી પર વ્યાપ્ત બન્યો.