આમ આ પાતંજલ યોગસૂત્રથી અધ્યાત્મની એક સુવ્યવસ્થિત, વૈજ્ઞાનિક સાધનપદ્ધતિ (system) ની રચના કરી છે, અને તેમ કરીને અશક્યને શક્ય બનાવ્યું છે, અસંભવને સંભવ બનાવ્યું છે. અધ્યાત્મજગતમાં એક ચમત્કાર કરી બતાવ્યો છે.