નોંધઃ પ્રાણવાયુ તે અંદરથી બહાર નીકળનાર ને અપાન તે બહારથી અંદર જનાર વાયુ. આ શ્લોકોમાં પ્રાણાયામાદિ યૌગિક ક્રિયાનું સમર્થન છે. પ્રાણઆયામાદિ તો બાહ્ય ક્રિયા છે. અને તેની અસર શરીરને સ્વસ્થ રાખવા અને પરમાત્માને વાસ કરવા યોગ્ય મંદિર બનાવવા પૂરતી છે. ભોગીને સારૂ જે અર્થ સામાન્ય વ્યાયામાદિ સારે છે તે અર્થ યોગીને સારૂ પ્રાણાયામાદિ સારે છે. ભોગીના વ્યાયામાદિ તેની ઈન્દ્રિયોને ઉત્તેજિત કરવામાં મદદ કરે છે. શરીર નીરોગી અને કઠિન બનાવતાં છતાં ઈન્દ્રિયોને શાંત રાખવામાં પ્રાણાયામાદિ યોગીને મદદ કરે છે. આજકાલ પ્રાણાયામાદિ વિધિ થોડાને જ આવડે છે, ને તેમાંના પણ ઘણા થોડા તેનો સદઉપયોગ કરે છે. જેણે ઈન્દ્રિય, મન અને બુદ્ધિ ઉપર કંઈ નહીં તોયે પ્રાથમિક વિજય મેળવ્યો છે; જેને મોક્ષની ધગશ છે, અને જેણે રાગદ્વેષાદિ જીતી ભયને ત્યજ્યો છે તેને પ્રાણાયામાદિ ઉપયોગી અને મદદકર્તા થાય છે. – (૬૬)