ઉત્ક્રાંતિ કે પ્રકૃતિ અને માનવ પ્રવૃત્તિ પરિણામે વૈજ્ઞાનિક અને ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિ થાય છે, પર્યાવરણ પર નોંધપાત્ર અસર છે.