ગીતાના સંદર્ભમાં રાષ્ટ્રધર્મની મીમાંસા કરીએ તે વેળા મહર્ષિ શ્રી અરવિંદ અને સ્વામી વિવેકાનંદ ભૂલાય તે કેમ ચાલે? શ્રી અરવિંદના રાષ્ટ્રધર્મ અંગેના ક્રાંતિકારી વિચારો "ભારતનો પૂનર્જન્મ" નામના પુસ્તકમાં સંકલિત થયા છે. મહાભારતના ધર્મયુદ્ધમાં ઊભેલો પાર્થ જ્યારે કરુણતાના ભાવાવેશમાં સ્વધર્મ ભૂલે છે ત્યારે શ્રી કૃષ્ણ જેવી જ ટકોર શ્રી અરવિંદ કરે છે, "ગીતા કહે છે કે યુદ્ધ કરવાની અનિચ્છા દર્શાવી અર્જુન વીરને ન છાજે એવી નિર્બળતામાં સરી પડ્યો. આર્ય યુદ્ધવીરની અનુકંપા એના ક્ષાત્રધર્મ કે પૌરુષને અનુરુપ છે. ઘાસનું તણખલું સરખું તોડતાં તે અચકાય છે, પરંતુ નિર્બળ, કચડાયેલા, દીનદલિત અને ઇજાગ્રસ્તને મદદ કરવા કે તેનું રક્ષણ કરવા સદા તત્પર છે. જોરાવર, જુલ્મી અને ક્રૂર આક્રમણખોર ઉપર તે તૂટી પડે તેમાં ઔચિત્ય છે. દયાના દૈવી ગુણોનો તેમાં ભંગ નથી."