ઊંડાણથી વિચારો તો સંગીત એ એક વિશિષ્ટ આંદોલન જગાવતો નાદ છે કે જે અવકાશના માધ્યમ દ્વારા ગતિ કરી મનને સ્પર્શે છે. સંગીત-રત્નાકરમાં સારંગદેવે જણાવ્યા મુજબ કોઈ પણ પ્રકારના વાદ્ય પર આંગળીઓના સ્પર્શવેગથી અહતનાદ કે સંગીત ઉત્પન્ન થાય છે. આમ સંગીત એ રાગના સ્વરૂપમાં સર્વત્ર વ્યાપ્ત શક્તિ છે. આવા રાગોના સ્વરના સુમેળથી તન અને મન પર શાંતિપ્રદ અસર થાય છે. એના આંદોલનો દ્વારા અસ્વસ્થ ભાગના સ્નાયુ, જ્ઞાનતંતુ તેમજ ચક્રો સંકોચન અને વિસ્તરણ પામે છે. એનાથી રક્તસ્ત્રાવ ચોક્કસ ગતિમાં અને ભાગમાં સરકે છે અને અસ્વસ્થ સ્નાયુની કાર્યક્ષમતા અને કાર્યશક્તિમાં સુધારો થાય છે. આમ અંતરિક્ષમાં વ્યાપ્ત અવાજના આંદોલનો શરીરની પંચેન્દ્રિયોમાંથી શ્રવણેન્દ્રિય દ્વારા સંગીતના માધ્યમ થકી ઝડપથી સ્વસ્થ થવાય છે.