આખરે વાત જ્ઞાનની છે, ગણતરની છે, નહીં કે ફક્ત માહિતી કે ભણતરની… હું એન્જીનીયર છું, અને એ કારણે મને ખબર છે કે મારા બાળકને એન્જીનીયર કે ડૉક્ટર બનાવવા માટે અત્યારથી તેને ગોખણીયા ભણતરના ચક્રવ્યૂહમાં ઉતારવાની જરાય જરૂર નથી. જો તેનામાં ક્ષમતા હશે, સમજણ હશે અને પોતાની જે ઈચ્છા છે એ ધ્યેયને પામવાની લગન હશે તો એ જાતે જ કરી શક્શે, આજે તેને ગોખણપટ્ટીની, ટ્યૂશનની કે રટણની નહીં, સમજણની અને વિષયવિશેષમાં તેના રસને જાગૃત કરવાની અને જાળવવની જરૂરત છે. જો તેની વિષયોની સમજણ સતત અને સ્પષ્ટ હશે તો દસમાં કે બારમાં ધોરણમાં તેને ટ્યૂશન કે અંધાધૂંધ ગોખણક્રિયાની જરૂર રહેશે નહીં. આજની તેની નર્સરીની ફી જેટલો ખર્ચ તો અમારા એકથી દસ ધોરણના ભણતર માટે પણ કદાચ નહીં થયો હોય. જો હું એમ કહીશ કે સરકારી શાળાઓમાં ભણીને પણ અમે સાયન્સ કે એન્જીનીયરીંગ સુધી પહોંચી શક્યા તો તમને એ મારું અભિમાન લાગશે, પણ હકીકત એ છે કે અમારા એ વર્ષો પહેલાનાં શિક્ષકો અને શિક્ષિકાઓ આજે પણ અમને આદરપૂર્વક યાદ આવે છે. તેમની કાળજી, અંગત લાગણી અને ભણાવવાની રીત આજની સારામાં સારી શાળામાં પણ હશે કે કેમ એવો પ્રશ્ન અમને ઘણી વખત થાય છે! તમારી કે અમારી ગમે તેટલી મહેનત પછી પણ આખરે શું બનવું એ બાળકની મરજીની વાત જ રહેવાની છે અને એ નિર્ણય તેનો જ હોવો જોઈએ. એ માટે આજે તેના બાળપણને છીનવી લેવાની જરૂરત અમને દેખાતી નથી. આ ફક્ત અમારા બાળકની વાત નથી, અનેક મિત્રો અને સહકાર્યકરો સાથેની વાતનો એ નિચોડ છે, એ બધાંય ભૂલકાંઓની વાત છે જે આ શિક્ષણપદ્ધતિમાં પ્રવેશ કરી રહ્યાં છે.