૦૪-૦૫-૨૦૧૮ના ‘મગજની ઉત્ક્રાંતિ માત્ર થોડા મહિનાઓમાં જ થઇ જાય તો?!‘ અંકમાં આપણે જોયું કે થોડા વર્ષો પહેલા ચાઈનીઝ મૂળના અમેરિકન ડૉ બ્રુસ લેહન અને એમની ટીમે અમેરિકાની વિખ્યાત શિકાગો યુનિવર્સીટી માટે સંશોધન કરતી વખતે મસ્તિષ્કમાં આવેલા બે બદલાવની શોધ કરી. ડૉ લેહનની ટીમ મૂળભૂત રીતે માઈક્રોસેફેલી નામની એક બિમારી ઉપર સંશોધન કરી રહી હતી. આ બિમારીનો ભોગ બનનાર બાળકો જન્મથી જ સામાન્ય કરતાં નાના કદનું મગજ ધરાવનારા હોય છે. સંશોધન દરમિયાન ખબર પડી કે માઈક્રોફેલીન અને એએસપીએમ નામના જનીન મસ્તિષ્કની વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર હોઈ શકે છે. ડૉ લેહનની ટીમે માઈક્રોફેલીન અને એએસપીએમ સહિતના બીજા ૨૦ જેટલા જનીનોનો અભ્યાસ કરીને જણાવ્યું કે આ જનીનો વાનરમાંથી ઉતરી આવેલા માનવોમાં, સસલા અને ઉંદરોની સરખામણીમાં વધુ ઝડપથી વિકાસ પામ્યા છે. જેને પરિણામે માનવના મગજની બૌદ્ધિક ક્ષમતાઓ પણ ઝડપથી વિકાસ પામી છે. માનવ મસ્તિષ્કમાં ઉત્ક્રાંતિની સાથે, છેલ્લા ૬૦,૦૦૦ વર્ષો દરમિયાન આવેલો આ બદલાવ ‘જીનેટિક એનહેન્સમેન્ટ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, કેમકે આ બદલાવ પાછળ જનીન-જીન્સમાં થયેલા ફેરફારો જવાબદાર છે. અને ચિંતાનો મૂળ વિષય પણ આ જ છે. બે મુદ્દા દ્વારા એ સમજીએ.