(૫૧) અને ત્યારે, હાથ લેવડદેવડને કામે લાગી જાય છે, પગ ચાલવા માંડે છે, આંખ દેખે છે, કાન સાંભળે છે, ને પ્રધાનમંડળના બધાં મેમ્બરસાહેબો, મસ્તકમાં જાણી-સમજીને વિચાર કરવા લાગી જાય છે. ઈંદ્રિયો વગેરેની આખીયે સેના એમના નિર્ણયની તથા એમની આજ્ઞાની રાહ જુએ છે, પુણ્યપાપની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે, અને તેને લક્ષમાં રાખીને બધાં કર્મો ઉકેલાય છે. પ્રારબ્ધના કાનૂન મુજબ જ્યાં ભાગ્ય પુરૂષાર્થને અનુકૂળ હોય, ત્યાં ભોગનો ભોગવટો મળે છે, ને જ્યાં ભાગ્ય દાદ ન આપે, ત્યાં ભોગનો ભોગવટો નથી મળતો. જ્યાં ભોગો ભોગવવાનો જોગ લાગે છે, ત્યાં મહાઅમાત્ય અહંકાર રાજી થાય છે, ને જ્યારે નથી લાગતો, ત્યારે ખેદ અને શોક વડે એ ગમગીન થઈ જાય છે. વિવેક-બુદ્ધિને કારણે વિશ્વકુમાર આત્મદેવ, અહંકારથી અળગા એવા અક્ષય સુખચેનમાં વિરાજતો, એને દેખતો હોય છે, પરંતુ એ (અહંકાર) ની પ્રસન્નતાથી પ્રસન્ન, કે એના ખેદથી ખિન્ન નથી થતો, ને જેવો ને તેવો, પરમાનન્દરૂપી પોતાના ખાસ આરામમાં, એ (અહંકારનાં ખેદ પ્રસન્નતા) નો સાક્ષી રહે છે.