ક્ષમા વીરસ્ય ભૂષણમ્ જે વીર હોય એમને જ ક્ષમા આપવાનો અધિકાર છે. કાયરની ક્ષમા એ ક્ષમા નથી પણ નિર્બળતાની નિશાની છે. ક્રાેધના કડવા ફળ હોય છે એમ જ્ઞાનીએ કહે છે. જૈન ધર્મમાં સંવત્સરી પર્વ એ મહાપર્વ ગણાય છે. આરાધકો સાયંકાળે લગભગ ત્રણ કલાકનું સાંવત્સરિક પ્રતિક્રમણ કરે છે. જેમાં વર્ષભરમાં કરેલા અનેક પાપોનું પ્રાયશ્ચિત કરે છે. ભૂલોનો પસ્તાવો કરી ‘મિચ્છામિ દુકકડમ્’ એ સુત્રથી ક્ષમા માગે છે. જયાં સુધી છÚસ્થ દશા છે ત્યાં સુધી ભૂલો અવસય સંભવે છે અને જયાં સુધી ભૂલો સંભવે છે ત્યાં સુધી ભૂલોના પ્રાયશ્ચિતરૂપ પ્રતિક્રમણની આવશયકતા છે. આથાર્ત પાપદોષોથી મલિન થયેલા જીવની શુિÙ માટે મહાજ્ઞાનીઆેએ પ્રતિક્રમણ અનુષ્ઠાન બતાવેલું છે.