એમના સંસ્કૃતીકરણને નિહાળવા માટે ઇતિહાસ પાસે વિપુલ પ્રમાણમાં ઉદાહરણો છે. ગુજરાતી સાહિત્ય અને ઇતિહાસના જાણીતા સાક્ષર ત્રિભોવન ગૌરીશંકર વ્યાસ સગરામ વાઘરીનો એક કિસ્સો સરસ વર્ણવે છે. લીમડી ગામનો અભણ વાઘરી સગરામ, શ્રીમદ્‌ ભાગવતના પ્રખર વિદ્વાન શિવરામ ભટ્ટને આધ્યાત્મિક પ્રશ્નોમાં માત કરે અને શિવરામ એનો સત્સંગ કરીને સાધુ થવાની પ્રેરણા મેળવે, એ કેવી અસંભવિત ઘટના ગણાય ! પણ ભગવાન સ્વામિનારાયણના પ્રભાવે એ સંભવિત બન્યું.