પરીક્ષા પરિશ્રમને ગૌણ બનાવીને, લક્ષને મહત્ત્વનું બનાવી દે છે; પરીક્ષા સાધન કરતાં સાધ્યને, પ્રયત્ન કરતાં પરિણામને વધુ મહત્ત્વ આપે છે. તે યેનકેનપ્રકારેણ પાસ થવાના, સફળ થવાના short cut તરફ અને કેટલીકવાર તો ગેરરિતી તરફ પણ લઈ જાય છે. પરીક્ષા બાળકના નિર્દોષ મનને દૂષિત કરે તેવી પૂરેપૂરી સંભાવના રહેલી છે.