હમ એક હી હિન્દુત્વ કો માનતે હૈં. ઔર જિસે માનતે હૈં ઉસે મૈને મેરઠ મેં રાષ્ટ્રોદય સમાગમ કે ભાષણ મેં સ્પષ્ટ કિયા હૈ. હિન્દુત્વ યાની હમ ઉસમેં શ્રદ્ધા રખકર ચલતે હૈં. સત્ય, અહિંસા, અસ્તેય, અપરિગ્રહ, બ્રહ્મચર્ય, તપ, શૌચ, સ્વાધ્યાય, સંતોષ ઔર જો ઇશ્ર્વર કો માનતે હૈં ઉનકે લિએ ‘ઇશ્ર્વર પ્રણિધાન’. જો ઇશ્ર્વર કો નહી માનતે હૈ ઉનકે લિએ ‘સત્ય પ્રણિધાન.’ મહાત્મા ગાંધી કહતે થે, સત્ય કા નામ હિન્દુત્વ હૈ. વહી જો હિન્દુત્વ કે બારે મેં ગાંધીજી ને કહા હૈ, જો વિવેકાનંદ જી ને કહા હૈ, જો સુભાષ બાબુ ને કહા હૈ, જો કવિવર રવીન્દ્રનાથ ને કહા હૈ, જો ડૉ. આંબેડકર ને કહા હૈ, હિન્દુ સમાજ કે બારે મેં નહીં, હિન્દુત્વ કે બારે મેં. વહી હિન્દુત્વ હૈ. ઇસલિએ હિન્દુત્વ એક હી હૈ. કિસી કે દેખને કે નજરિએ સે હિન્દુત્વ કા પ્રકાર અલગ નહીં કર સકતે. મૈં સત્ય કો માનતા હૂં ઔર અહિંસા કો ભી માનતા હૂં ઔર મુઝે હી ખત્મ કરને કે લિએ કોઈ આયે ઔર મેરે મરને સે વહ સત્ય ભી મરને વાલા હૈ ઓર અહિંસા ભી મરને વાલી હૈ. ઉસકા નામ લેને વાલા કોઈ બચેગા નહીં તો ઉસકો બચાને કે લિએ મુઝે લડના પડેગા. લડના યા નહીં લડના, યહ હિન્દુત્વ નહીં હૈ. સત્ય, અહિંસા કે લિએ જીના યા મરના. સત્ય, અહિંસા કે લિએ લડના અથવા સહન કરના. યહ હિન્દુત્વ હૈ. કબ સહન કરના. કબ નહીં કરના કિસી વ્યક્તિ કા નિર્ણય હો સકતા હૈ. વહ સભી ભી હો સકતા હૈ, ગલત ભી હો સકતા હૈ. લેકિન ગલત નિર્ણય કરકે વહ લડે તો ઉસકે લડને કો હિન્દુત્વ નહીં કહ સકતે. લેકિન જિન મૂલ્યોં કે આધાર પર ઉસને નિર્ણય લિયા વહ મૂલ્ય, વહ તત્ત્વ, હિન્દુત્વ હૈ. યે જો બાતેં ચલતી હૈ કિ સ્વામી વિવેકાનંદ કા હિન્દુત્વ ઔર સંઘ વાલો કા હિન્દુત્વ, કટ્ટર હિન્દુત્વ ઔર સરલ હિન્દુત્વ. તત્ત્વ કા નહીં, સ્વભાવ આદમી કા હોતા હૈ. કટ્ટર આદમી હોતા હૈ. સરલ આદમી હોતા હૈ. યે ભ્રમ પૈદા કરને કે લિએ કી જાને વાલી તોડ-મરોડ હૈ. ક્યોંકિ હિન્દુત્વ કી ઔર આકર્ષણ બઢ રહા હૈ. દુનિયા મેં બઢ રહા ઔર અપને દેશ મેં ભી બઢ રહા હૈ. ઉસકા લાભ હિન્દુત્વ કે ગૌરવાન્વિત હોને સે અપને આપ હો રહા હૈ. વહ ન હો ઇસલિએ લોગ ઉસમેં મતભેદ ઉત્પન્ન કરના ચાહતે હૈ. હમ હિન્દુ કે નાતે કિસી કો અપના દુશ્મન નહીં માનતે. કિસી કો પરાયા નહીં માનતે. લેકિન ઉસ હિન્દુત્વ કી રક્ષા કે લિએ હિન્દુ ધર્મ, હિન્દુ, સંસ્કૃતિ, હિન્દુ સમાજ કા સંરક્ષણ હમકો કરના હી પડેગા. અબ સંરક્ષણ કરને મેં સમઝાના ભી પડતા હૈ. લડના પડેગા તો લડેંગે ભી. હમારા લડના હિન્દુત્વ નહીં હૈ. હમારા સમઝાના હિન્દુત્વ નહીં હૈ. જિન બાતોં કો લેકર હમને મેરઠ મેં કહા કિ હિન્દુ અબ કટ્ટર બનેગા. ઇસકા મતલબ હૈ હિન્દુ અધિક ઉદાર બનેગા. હિન્દુ કટ્ટર બનેગા કા મતલબ એસે હૈ કિ મહાત્મા ગાંધી કટ્ટર હિન્દુ થે ઔર ઉન્હોને હરિજન મેં કહા ભી હૈ - મૈં કટ્ટર સનાતની હિન્દુ હૂં. ઉન્હોને ઉસી અર્થ મેં કહા કિ આપ મુઝે ક્યા કહ રહે હો. મૈં તો હિન્દુત્વ કા પૂરા પાલન કર રહા હૂં. અબ હિન્દુત્વ મેં હિન્દુત્વ કા કૈસા પાલન કરના, વહ તો વ્યક્તિગત નિર્ણય હૈ. હિન્દુત્વ મેં ફર્ક નહીં હોતા. આપ યહ કહ સકતે હૈં કિ ફલા હિન્દુત્વ કો ગલત સમઝ રહે હૈ. આપ કહેંગે કિ મૈ સહીં હૂં, વહ ગલત હૈ. ઇનકા હિન્દુત્વ, ઉનકા હિન્દુત્વ, યહ સબ કહને કા કોઈ મતલબ નહીં હૈ, ઇસકા નિર્ણય સમાજ કરેગા ઔર કર રહા હૈ. સમાજ કો માલૂમ હૈ, હિન્દુત્વ ક્યા હૈ.