આ બધા પ્રશ્નોના ઉત્તરો શોધતી વેળાએ એક પ્રાચીન સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ અને ઇતિહાસ એટલે ‘કાશ્મીર’ પ્રદેશનું અસ્તિત્વ ! કાશ્મીર પ્રદેશ ભારતના અન્ય કોઈપણ રાજ્ય કરતાં જૂનો પ્રદેશ છે. વૈભવશાળી અને વિદ્વતાની પરંપરા ધરાવતું એવું આ રાજ્ય છે. તેનો પુરાવો મહાભારતમાં મળે છે. તેમના નીલમત પુરાણમાં મળે છે. આ પુરાણ કાશ્મીર વિશે મહત્ત્વની જાણકારી આપે છે.