ટૂંકમાં, સુખ-દુ:ખ, સફળતા-નિષ્ફળતા, ભરતી-ઓટ, વસંત-પાનખર, સૂર્યોદય-સૂર્યાસ્ત, પૂનમ-અમાસ આવા સંખ્યાબંધ દ્વંદ્વની હાજરી એનું નામ  સંસાર છે અને એનું જ નામ જીવન છે.