જેનામાં પરિગ્રહ વૃત્તિ છે તેનો ભાર વધુ છે તેથી ત્રાજવું ભારે થતાં તેનું મન ભગવાન ઉપરથી ઊઠી જઈ સંસાર તરફ ઝૂકી પડશે, પણ જેનામાં અપરિગ્રહની ભાવના – બધું છોડવાની તૈયારી વધુ હશે તેનું ત્રાજવું હલકું થતાં તેનું મન સંસારેથી ઊઠીને ભગવાન તરફ ઝૂકી પડશે. જૈન અને રાજયોગ પરંપરામાં અપરિગ્રહ એ આત્મસંયમ સંબંધી પાંચ યમોમાંનો એક યમ છે. યોગની ભાષામાં સ્થૂળ વસ્તુઓ ઉપરાંત માન્યતાઓ, વિચારો, ટેવો, ગમો-અણગમો વગેરેમાંથી મુક્ત થવું તેને પણ અપરિગ્રહ કહે છે. વસ્તુની જેમ વિચારનો પણ અપરિગ્રહ હોવો જોઈએ.