હિમાલયમાં વેદ વ્યાસજી અને ગણેશજી વચ્ચે મહાભારત લખવાની શરૃઆત થઈ હતી અને એવું કહેવાય છે કે સંપૂર્ણ મહાભારતને તૈયાર થતાં ત્રણ વર્ષ સુધીનો સમય લાગ્યો હતો. ૧૮ પર્વ અને એક લાખ કરતાં પણ વધુ શ્લોક સાથેનો મહાભારત ગ્રંથ તૈયાર થયો હતો. ભારતવંશીય ચરિત્રોની સાથે ઋષિઓ અને સૂર્યવંશી-ચંદ્રવંશીય રાજાઓના સમયની ઘટનાઓનું નિરૃપણ કરાયંુ હોવાથી આ ગ્રંથને શરૃઆતમાં ‘જય’થી ઓળખવામાં આવતો હતો. ધર્મનો અધર્મ પર વિજય થયાની ઘટનાઓનું નિરૃપણ હોવાથી તેને ‘જય’થી ઓળખવામાં આવતો હોવાનું કહેવામાં આવે છે. આ મહાન કાવ્ય ગ્રંથમાં ભારતીય વંશની કથાઓ – પ્રસંગો હોવાથી ભારત નામથી પણ પ્રચલિત થયો હતો. મહાભારતમાં એક કથા એવી આવે છે કે જ્યારે દેવતાઓ અને ઋષિઓએ તરાજુની એક તરફ ચાર વેદ અને બીજી તરફ ભારત ગ્રંથને મુક્યો તો ભારત ગ્રંથ તરફનું પલ્લું નીચે નમી ગયું હતું. અર્થાત્ આ ગ્રંથની મહાનતા વિશેષ રહી એટલે ભારતને મહાભારત ગ્રંથ તરીકેનું નામ આપવામાં આવ્યું હતું. આ મહાકાવ્ય મહાભારતથી જ સૌથી વધુ પ્રચલિત બન્યું છે.