લોકસાહિત્યના કીમતી કણ જેવો બે પંક્તિનો દુહો લોકજીવનની, લોકકલાની લોકસંસ્કાર અને લોકસંસ્કૃતિની ઘણીબધી વાતું કહી જાય છે. સૌરાષ્ટ્રની કોઈ લોકજાતિના ખમતીધર ખોરડાની ડેલીમાં પગ મૂકો તો એક ઓશરિયે આવેલા બે ઓરડાના વેણીધોકાવાળા, પીત્તળ પાન, બોરિયા ખીલા અને પોપટનાં કડાં ઝૂલતાં કાષ્ઠ કોતરણીવાળાં બારણાં અને બારશાખ ઉડીને આંખે વળગે. બારશાખ માથે ગણપતિબાપા કંડારાયા હોય, ઉપર હીર-ભરતનું તોરણ, ચાકળાને ટરપરિયાં ટાંગ્યાં હોય, ટાબકટીબકરૂપે આલેખચીતર આલેખ્યાં હોય. લોકનારીએ ખાંતે ખાંતે શણગારેલા આવા ઘરમાં મરક મરક હસીને વાતું કરનારા મીઠાબોલા, માયાળુ માનવી રહેતા હોય, ઈ ઘર ઈના મોટા રોટલા ને ઉજળા આવકારને કારણે મલક આખામાં વખણાય.