આવી રીતે એક એક પ્રાણીને જો તેની ઈંદ્રિયનો યોગ્ય ઉપયોગ ન કરે તો તે ઈંદ્રિય તેને મોતના મુખમાં ધકેલી દેતી હોય તો માણસની તો પાંચેય ઈંદ્રિયો સતેજ હોય છે. તેને જાત જાતના સંગીત સાંભળવાનું, રમણીઓ અને લલનાઓ પાછળ લટ્ટુ બનીને ભમવાનું, જાત જાતના દૃશ્યો જોવાનું, જાત જાતની વાનગીઓ આરોગવાનું, જાત જાતની સુગંધ અને અત્તરો છાંટવાનું ઘેલું લાગ્યું હોય છે. આવી ઈંદ્રિયોમાં આસક્ત મનુષ્ય ઈંદ્રિયોના વિષયોનો એટલો તો ગુલામ બની જાય છે કે પછી પોતાના કર્તવ્ય કર્મો કરી શકવાની યે શક્તિ નથી રહેતી. વિદ્યાર્થીઓ ભણવાનું ભુલી જાય છે. ગૃહસ્થો ફરજો ભુલી જાય છે. નેતાઓ રાજ ધર્મ ભુલી જાય છે. વેપારીઓ નીતિમત્તા ભુલી જાય છે. અફસરો અને સાહેબો ફરજ પાલન અને યોગ્ય વ્યવસ્થા જાળવવાનું ભુલી જાય છે. જે દેશમાં ધર્મની આટ આટલી કથા વાર્તાઓ થતી હોય તે દેશ જ સહુથી વધુ ઈંદ્રિયાસક્ત અને કર્તવ્યથી વિમુખ થતી પ્રજાનો સ્ત્રોત બની જાય છે તે કેટલી કમનસીબીની બાબત છે. આ સડાના મુળીયામાં જોઈએ તો કર્તવ્ય પાલન કરવાની નિષ્ઠાનો અભાવ અને ઈંદ્રિયભોગની લાલસા જ મુખ્ય કારણ રુપે જણાય છે.