બ્યુગલનો અવાજ સંભળાયો. ઉપરથી કુચ કરતા સૈનિકોના અને સંગીતના અવાજો સાંભળીને મારા હાથમાંથી કાતર છટકી ગઈ! પંદર વર્ષ પહેલાં મેં આવી જ એક કુચ કરેલી, તૂતક ઉપર! ખખડધજ ‘ચાઇના’ જહાજ ઉપર હજારથી વધારે માણસો હતા; આજે પણ જહાજ ઉપર હજારથી વધારે માણસો છે, એક હજાર અને એક, હું! ડ્રમના અવાજો સાથે કાંપતા મારા હાથે જાતે વાળ કાપવા સંભવ ન હતા, પણ ડ્રમનો અવાજ બંધ થતાં સ્થિર હાથે સારું કામ થયું. એ કામ પૂરું થતાં જ એંજિન શરૂ થયું. દોડીને હું એક બારી પાસે ગયો. બારી ખોલી નાખી. સેન ફ્રાન્સિસ્કોનો અખાત બહુ ઝડપથી મારી નજર સામેથી સરકી રહ્યો હતો. એ અ‌દ્‌ભૂત બંદર પસાર થઈ રહ્યું હતું. અમે ગોલ્ડન ગેટમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા. હું જાણતો હતો, કે મારા વતનને આજે હું છેલ્લી વખત જોઈ રહ્યો હતો!