અતિશીલતાના વિજ્ઞાન પર સંશોધન માટે ઘણા નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થાય છે. તેમાં પ્રથમ નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયાને આ વર્ષે ૨૦૧૩માં એકસો વર્ષ પૂરા થાય છે. નિરપેક્ષ શૂન્ય તાપમાનની જેમ જેમ નજીક વૈજ્ઞાનિકો જતા ગયા તેમ તેમ અદ્વિતીય સૌંદર્ય અને વ્યવસ્થાની નવી અને નવી સ્થિતિ પ્રાપ્ત કરતા ગયા છે.ઘણા વર્ષો સુધી ઉષ્ણતા અને ઉષ્ણતામાનની (તાપમાનની) સાચી સમજૂતિ વિજ્ઞાન પાસે ન હતી. ઉષ્ણતા કેલોરિક નામનું તરલ છે. પ્રતિપાદન કરનારા ગેલિલીયો, ન્યૂટન અને રોબર્ટ બોઈલ જેવા મહાન વૈજ્ઞાનિકોને જાણકારી ન હતી કે દરેક પદાર્થો પરમાણુઓના બનેલ છે. વિજ્ઞાનમાં પરમાણુવાદ પ્રતિપાદિત થતાં ઉષ્ણતા અને ઉષ્ણતામાન (તાપમાન)ની સંકલ્પના સ્પષ્ટ થઈ. પદાર્થના પરમાણુઓ અને અણુઓ સ્થિર નથી થતા. જે સ્થિરતા દેખાય છે તે ભ્રામક છે. પરમાણુ અને અણુઓ સતત અસ્તવ્યસ્ત ગતિ કરતાં હોય છે. આપણને જે સ્થિર દેખાય છે તેઓથી કશું સ્થિર નથી. પરમાણુઓની ગતિના કારણે તેનાં કારણે તેને ગતિઊર્જા હોય છે. આ ગતિઊર્જા ઉષ્ણતા છે. તાપમાન પરમાણુઓ જે ઝડપે ગતિ કરે છે તેનું માપ છે. વધારે ચોક્કસાઈથી કહેવું હોય તો કહી શકાય કે તે અણુઓની સરેરાશ ઝડપના વર્ગ (અણુઓની સરેરાશ ઝડપ ગુણ્યા અણુઓની સરેરાશ ઝડપ) બરાબર હોય છે.