માનવ મગજની ઉત્ક્રાંતિ અને એના પરિણામો ઉપરની આ લેખમાળાના ૨ હપ્તા દરમિયાન આપણે જોયું કે માનવ મસ્તિષ્કની ઉત્ક્રાંતિ હજી ચાલુ જ છે. ઉત્ક્રાંતિએ અતિશય ધીમી પ્રક્રિયા છે, જે હજારો વર્ષોના સમયગાળા દરમિયાન થાય છે. માનવનો પૂર્વજ વાનર હતો, જે ઉત્ક્રાંતિની સાથે વિકસતો ગયો, એની બુદ્ધિમતા વિકસતી ગઈ. આ બધું હજારો વર્ષોના સમયગાળા દરમિયાન બન્યું છે. માનવ મગજ-મસ્તિષ્કની ઉત્ક્રાંતિ હજી ય સતત ચાલુ જ છે. માણસનું મગજ આજે જેવું છે, એવું થોડા હજાર વર્ષો પછી નહી હોય. થોડાક હજાર વર્ષ પછી એ આજની સરખામણીએ બહેતર બન્યું હશે! આજની સરખામણીમાં ભવિષ્યનો માનવી નિ:શંકપણે વધુ સ્માર્ટ હશે, એ બાબતે સહુ એકમત છે. પરંતુ મૂળ મુદ્દો ‘જીનેટિક એનહેન્સમેન્ટ’ દ્વારા પ્રાપ્ત થયેલી ‘કૃત્રિમ સ્માર્ટનેસ’નો છે.