‘સ્ટેચ્યુ ઑફ યુનિટી’ને પ્રોત્સાહન આપવા અને દેશ-વિદેશમાં જાહેરાત કરવા ગુજરાત સરકારે તનતોડ મહેનત કરી છે. એક જાહેરાતી વિડીયો પણ રિલીઝ થયો જેમાં ‘સરદાર ન હોત તો જૂનાગઢ જવા માટે વિઝાની જરૂર પડત’ એવા સંવાદ સાથે સરદાર પટેલની વિલીનીકરણમાં કેટલી મહત્ત્વની ભૂમિકા હતી એવો સંદેશ આપવામાં આવ્યો છે. આપણી સ્કૂલોમાં ઈતિહાસના પૃષ્ઠોમાં સરદાર વિશે એવું ભણાવાય છે કે સરદારની બગલમાં બામલાઈ (મોટું ગુમડું) થઈ ત્યારે તેમણે તેના પર લોખંડનો ધગધગતો સળિયો ચાંપીને ગુમડું ફોડી કાઢ્યું હતું (એટલે જ તેઓ લોખંડી પુરુષ પણ કહેવાતા!). અને આ વાત તો મને બરાબર યાદ છે કારણ કે મારી શાળાનું નામ જ હતું – સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ વિવિધલક્ષી વિદ્યાલય! આઝાદી પછી દેશી રજવાડાંનો અસ્ત કરાવનાર અસરદાર સરદાર વિશે ઘણું બધું લખાયું છે. ઓક્ટોબર મહિનો ‘ગાંધી’થી શરૂ થઈને ‘સરદાર’ પર પૂરો થાય ત્યારે આવો જાણીએ સરદારના તીખાં અને કટાક્ષભર્યા વ્યંગને…