ભારતમાં અત્યાર સુધી રવીન્દ્રનાથ ટાગોરે સાહિત્ય ક્ષેત્રે નૉબેલ પારિતોષિક મેળવ્યું છે. તેમની વિજેતા કૃતિ ‘ગીતાંજલિ’ તેમની માતૃભાષા બંગાળીમાં હતી. તેઓ માતૃભાષાના મહત્તમ પ્રયોગના હિમાયતી હતા. બાળકોને કયા માધ્યમમાં શિક્ષણ આપવું તે ચર્ચા દરેક માતૃભાષા દિવસે થતી રહે છે, પરંતુ બાળકો માતૃભાષાના માધ્યમમાં અભ્યાસ કરે તેનો અંતિમ ધ્યેય એ જ છે કે આપણી માતૃભાષા એટલે કે ગુજરાતીનો પ્રચાર થાય. ગુજરાતનાં મહાનગરો અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત અને રાજકોટ સહિત અન્ય ઘણાં શહેરોમાં માતૃભાષાનો ઉપયોગ ઓછો થઈ રહ્યો છે. મોટાં શહેરોમાં પરપ્રાંતીય લોકો રહેતાં હોવાથી અન્ય ભાષામાં વાત થતી જોવા મળે તે સ્વાભાવિક છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે એક ગુજરાતી પણ બીજા ગુજરાતી સાથે હિન્દી કે અંગ્રેજીમાં વાત કરતો જોવા મળે છે.