ઘણા શબ્દપ્રયોગો સચોટ અને સુયોગ્ય હોય છે, પણ પછી તેનો અતિરેક એ હદે થવા લાગે છે કે તેનો મૂળ અર્થ લપટો પડી જાય, અથવા તે અર્થ ગુમાવી બેસે. આ અતિરેક કરવામાં વ્યક્તિઓ, પ્રસાર માધ્યમો, જાહેર જીવનની વ્યક્તિઓ વગેરે હોઈ શકે. હરેક પ્રસંગ માટે આ પ્રકારના શબ્દપ્રયોગો મળી આવશે. દૂરદર્શનના સમાચારોમાં કોઈ પણ પર્વની ઉજવણી ‘પરંપરાગત હર્ષોલ્લાસ’ સાથે કરવામાં આવતી. રમખાણોના અહેવાલમાં ‘તોફાનોને બાદ કરતાં શાંતિ’ છવાયેલી રહેતી. કોઈના અવસાન સમયે ‘ફૂલ ગયું ને ફોરમ રહી’ શબ્દપ્રયોગ એ હદે વપરાતો ચાલ્યો કે મોટા ભાગનાને એ વાંચતાં મનમાં ‘ઝાડ પડ્યું ને જગ્યા થઈ’ વંચાતું. ‘મોતનો મલાજો’ પણ આવો જ ઘસાઈ ગયેલો શબ્દપ્રયોગ છે, જેને લોકો મન ફાવે એમ છુટો ફેંકતા ફરે છે. ‘મલાજો’ એટલે આમન્યા, મર્યાદા કે વિવેક. વિવિધ પ્રસંગોએ શી રીતે વર્તવું એનો એક સામાન્ય શિષ્ટાચાર હોય છે, જે મોટે ભાગે ક્યાંય લખાયેલો હોતો નથી, છતાં રૂઢ બની ગયો હોય છે. જેમ કે, લગ્ન યા અન્ય શુભ પ્રસંગની કંકોતરી મોટે ભાગે લાલ રંગના અક્ષરોમાં છપાય છે. કદાચ અન્ય રંગોમાં છપાતી હશે, પણ તે કાળા અક્ષરે કદી નહીં છપાય. એ જ રીતે મૃત્યુની જાણ કરતા પત્ર કાળા અક્ષરે છાપવામાં આવે છે. તે કદી લાલ અક્ષરે છપાયેલા હોતા નથી. પહેરવેશનું પણ એવું છે. અવસાનપ્રસંગે મોટે ભાગે સફેદ,કાળો કે ભૂરો રંગ વસ્ત્રપરિધાન માટે પ્રચલિત છે. આવી કોઈ આચારસંહિતા લખાયેલી નથી, કે તેનો ભંગ કરનારને કશી સજા થાય. આમ છતાં તે એક પ્રચલિત આચાર છે, જેને ‘મલાજો’ કહી શકાય. અલબત્ત, ઘણા લોકોને આ રુઢિ એકધારી પળાતી આવે એ ગમતું નથી. પરિણામે તેઓ તેમાં જરૂર મુજબ વધારોઘટાડો કરતા રહે છે, જે પણ અમુક સમયે એક રૂઢિ બની જાય છે. અહીં વાત આપણે ‘મોતના મલાજા’ની કરવી છે, જેની સાથે અનાયાસે દંભ જોડાઈ ગયો છે.