આ બધી વાર્તાઓ મને ગમી પણ વિશેષતઃ તો ‘ખોલી નાખ’ વાર્તા વધુ ગમી. દેશના ભાગલા મારા જન્મ પહેલાં થયેલા એટલે એનો બહુ ખ્યાલ નહોતો. એ વાર્તામાં પિતાની એ દીકરી પર તેને મળનારા બધાએ જ અત્યાચાર કર્યા છે અને એ માત્ર બે જ શબ્દો જાણે છે ખોલી નાખ. ને યંત્રવત એ બેભાન પણે સલવારનું નાડું ખોલી નાખે છે. એની ભાળ મળે છે તેના મૃત લાગતા દેહની સરવાર અર્થે ડો. પાસે લવાય છે. ડો. બારી ખોલવાની સૂચના આપે છે ને એ દીકરીનો હાથ તરત યંત્રવત સલવાર પર જાય છે અને પિતા આનંદથી ચિત્કારી ઉઠે છે “જીવે છે જીવે છે..” આમાં એ દીકરી પર શું શું વીત્યું હશે અને પિતાને માટે તો બસ પોતાની દીકરી જીવતી છે એ વાત આનંદની છે.. કેટલી વેદના છૂપાઈ છે એ શબ્દોમાં !! એ સમયે લોકો પર જે વિતેલી તેનો આબેહુબ ચિતાર એ વાર્તામાંથી મળે છે. આમ પણ મંટોસાહેબ હકીકતને શબ્દોમાં ઢાળી વાર્તાઓ લખતા હતા એવું મેં સાંભળ્યું હતું જે આ વાર્તા વાંચવાથી માની પણ લીધું.