દક્ષિણ ભારતમાં દેવાધિદેવ મહાદેવનું આ સ્વરૂપ નટરાજ તરીકે ઓળખાય છે. જ્યારે પૂર્વ ભારતમાં નટરાજના આ સ્વરૂપને નટેશ્વર, નૃતેશ્વર, નાટકેશ્વર કે ભૈરવ કહે છે. વાસ્તવમાં શિવજીના આ સ્વરૂપનો ઉદભવ કાશ્મીરના શિવપંથીઓની વિચારધારામાંથી થયો છે. આજે તેનાં મૂળની ઉપેક્ષા થઈ રહી છે.