દ્રવ્યની વ્યાખ્યા એવી વસ્તુ છે જે સામૂહિક છે અને સ્થાન લે છે તેમાં સામાન્ય બાબત તેમજ શ્યામ દ્રવ્યનો સમાવેશ થાય છે .