દ્રૌપદીની સાથે પાંચેય ભાઈઓ લગ્ન કરે. કુંતીએ તો કહી દીધું કે ભિક્ષા સરખે ભાગે વહેંચી લો. પેલો દ્રુપદ કહે છે કે ‘अधर्मोडयम्।’ આ તો અધર્મ છે. આવું વેદમાં કે રૂઢિમાં ક્યાંય લખ્યું નથી. યુધિષ્ઠિર જવાબ આપે છે કે, ‘હું કોઈ દિવસ ખોટું બોલ્યો નથી. કોઈ અધાર્મિક બાબતમાં મારું ચિત્ત લાગતું નથી. આમાં મારું ચિત્ત લાગે છે, માટે આ ધર્મ છે.’ મહાભારતને આધારે તેનું મૂલ્યાંકન કરીએ તો યુધિષ્ઠિરનો આ જે જવાબ છે તેમાં એ પાત્રનું તેજ દેખાતું નથી. મહાભારતકારે એમ પણ નોંધ્યું છે કે દ્રૌપદીને જોઈને પાંચેય ભાઈઓના ચિત્તમાં સંવેદના તો થઈ જ છે. કુંતીએ શું કામ એમ કીધું કે પાંચેય ભાઈઓ ભિક્ષા વહેંચી લો ? એ ભિક્ષા લેવા ગયા છે તેવી વાત જ ન હતી. મહાભારતમાં એવું છે કે ભિક્ષા લેવા યુધિષ્ઠિર નહોતા જતા, પેલા ચાર નાના ભાઈઓ જ જતા હતા. વળી વ્યાસમુનિ આ પહેલાં આવી ગયા છે. એમણે કીધું છે કે દ્રુપદ રાજાએ એની દીકરી માટે સ્વયંવર કર્યો છે. ત્યાં તમે જાઓ. એટલે એને ખબર છે કે પાંચેય છોકરાઓ સ્વયંવરમાં ગયા છે. ભિક્ષા લેવા ગયા છે તેવી વાત જ નથી. ભિક્ષા લેવા યુધિષ્ઠિર જતા પણ નહોતા. છતાં કુંતી એમ કહે છે કે પાંચેય ભાઈઓ વહેંચી લો. પછી યુધિષ્ઠિર એમ કહે કે ‘હું કોઈ દિવસ ખોટું બોલ્યો નથી. આમાં મને અધર્મ લાગતો નથી. એટલે તે ધર્મ’ આ ઘટના મને સમજાતી નથી. એને માટેનું કોઈ અસરકારક કારણ યુધિષ્ઠિર આપી શક્યા હોય એવી પ્રતીતિ થઈ નથી. દ્રૌપદીની સહનશક્તિની કોઈ હદ નથી. કુંતાએ કીધું અને દ્રૌપદીએ પાંચેયને સ્વીકારી લીધા. સહન કરવાથી કયું મોટું તપ હોય બીજું ? આપણી સંસ્કૃતિએ જેની વાહવાહ કરી છે, જેની ઉપર આપણે ઊભા છીએ તે શું છે ? આપણને દદીચિનાં હાડકાંથી જ લડવાની ટેવ છે. આપણા બધા ધર્મોની સ્થાપના આવી સહનશક્તિમાંથી જ થઈ છે. દ્રૌપદીએ સ્વીકારી લીધું. શું પરિણામ આવ્યું ? મહાભારતમાં દ્રૌપદીના પાંચેય પુત્રોનું વ્યક્તિત્વ જુઓ અને અભિમન્યુને જુઓ, ઘટોત્કચને જુઓ. દ્રૌપદીના પુત્રોનું કોઈ વ્યક્તિત્વ જ ઊપસતું નથી.