પણ લોકસાહિત્ય પ્રત્યેની મેઘાણીની દૃષ્ટિ મુગ્ધ-રસિકની જ નહોતી, નિરીક્ષક અને પરીક્ષકની પણ હતી. આથી જ તેમણે લોકસાહિત્યના ચલણી સિક્કાને માત્ર વટાવી જાણ્યો નહીં, પ્ણ સંપાદક, સંશોધક, વિવેચક તરીકે પોતાની પરિષ્કૃત દૃષ્ટિથી ઘસી ઘસીને એ સિક્કાને તેમણે ઊજળો પણ બનાવ્યો. ફરી મેઘાણીને સમજવા મેઘાણી પસે જ જઇએ. :”હું મને પોતાને ધરતીનું ધાવણ ધવેલો તેમ જ યુનિવર્સિટીના ખોળામાં ઊછરી મોટો થયેલો માનું છું, કેમ કે લોકસાહિત્ય પ્રત્યે મને અભિમુખ કરી લોકસાહિત્યનાં મૂલ્યાંકન શીખવનાર પણ મને યુનિવર્સિટીમાંથી મળેલી કેળવણી છે, એ મારી માન્યતા છે, તુલનાત્મક અભ્યાસદૃષ્ટિ અને સત્યાંવેષણની સાન આપણને વિદ્યાલયમાંથી મળે છે; આપણી ઊર્મિ અને આસક્તિ ભલે જન્મગત હોય. ઊર્મિ અને આસક્તિ એકલાં નકામાં છે. એની વિદ્યુતચેતનાને જો વિદ્યાપીઠે દીધેલી વિવેકબુધ્ધી સાથે જોડીએ તો જ સત્યની યાત્રા કરી શકાય છે.”