સુખી માણસ કોને કહો ? તન, મન, ધનની જેને નિરાંત હોય. તન અને ધનની વચ્ચે મન છે. જેનું મન સંતોષી નહીં હોય એને ધનની બાબતમાં કદીયે નિરાંત હોય જ નહીં. કેટલાક માણસને જેમ પ્રશંસા ઓછી પડે છે. એમ મોટા ભાગના ધનિક માણસને પણ ધન ઓછું લાગે છે. મનની સાથે સંતોષ નહી સંકળાય તો ગમે એટલી મિરાતનો કોઈ અર્થ નથી હોતો. અને ગમે એટલી મિરાત હોય પણ શરીર જ દાદ ન આપતું હોય તો બધું જ કડવું ઝેર લાગે. પહેલું સુખ તે જાતે નર્યા, એમ કહેનાર જગતનો સૌથી શાણો માણસ હોવો જોઈએ. તનના માંદલા અને મનના માયકાંગલા માણસો માટે સુખ જોજનો દૂર હોય છે. સુખ સાપેક્ષ છે, એવી વધી તાત્વિક વાતમાં આપણે પડતા નથી. સુખની જગ્યાએ આનંદ શબ્દ પણ મૂકી શકાય.