અંધ પતિની આંખ બનવાને બદલે ગાંધારીએ પતિને વધારે પરાધીન બનાવી દીધો એમ ન કહેવાય? અને પોતે પણ જાણે સાચે જ અંધ હોય તેમ, ન માત્ર ચર્મચક્ષુથી, પરંતુ ક્યારેક અંતરચક્ષુથી પણ અંધ બની ગઈ. સ્થૂળ આંખો પર કાળા કાપડની પટ્ટી તથા સૂક્ષ્મ આંખો પર અતિવાત્સલ્યની પટ્ટી બાંધીને બંને રીતે અંધ બનવાથી જ મહાભારતનું યુદ્ધ થયું. માત્ર એક ‘symbolic’ પગલાને કારણે ગાંધારીએ પોતે પણ અસહ્ય વેદનાઓ જીરવવી પડી અને અન્યોના ભાગે પણ વેદનાઓ આવી. શું ગાંધારીમાં ધ્રુતરાષ્ટ્રની આંખો બની શકવાનો વિશ્વાસ નહોતો? કે પછી લગ્ન સુધી ધ્રુતરાષ્ટ્રના અંધત્વ બાબતે તેને જણાવવામાં આવ્યું નહોતું તે બાબત સામેનો એ મૂંગો બળવો હતો?