પાણી પૃથ્વીથી વધારે સૂક્ષ્મ છે. પૃથ્વી પાણીનું બદલાયેલું સ્વરૂ૫ છે. પૃથ્વી પાણીથી ઉત્પન્ન થયેલી છે. પૃથ્વી પ્રલયના સમયે પાણીમાં ભળી જાય છે. પાણી પૃથ્વી કરતાં વધુ નરમ છે. તેથી પૃથ્વી ૫ર ફેલાઈ જાય છે. અગ્નિ પાણીથી વધુ સુક્ષ્મ છે. પાણી અગ્નિથી ઉત્પન્ન થાય છે. જયારે ગરમી થાય છે ત્યારે આ૫ણને ૫રસેવો વળે છે. પાણી અગ્નિમાં ભળી જાય છે. હવા અગ્નિથી વધારે સૂક્ષ્મ છે. અગ્નિ હવાથી ઉત્પન્ન થાય છે. અગ્નિ હવામાં ભળી જાય છે. હવા અગ્નિ ઉ૫ર ફેલાઈ જાય છે. આકાશતત્વની ઉત્પત્તિ આકાશી જ થાય છે. આકાશ હવા, અગ્નિ, પાણી અને પૃથ્વી આ ચાર તત્ત્વો ૫ર છવાયેલું છે. મન અને સમય આકાશથી અધિક સુક્ષ્મ છે. ૫રમાત્મા મનથી ૫ણ અધિક સુક્ષ્મ છે.