ચાંદનીથી લથબથ એ ભવ્ય રાત્રિઓમાં હું અને બોબ જ્યારે-જ્યારે શક્ય બને ત્યારે એ ઊંચી દીવાલો પર ચડી જતા, ત્યારે નદીની સામે પાર ફેલાયેલા એ ગ્રામ્ય પ્રદેશમાં રહસ્ય અને સૌંદર્યનો સંયોગ પથરાયેલો નજરે પડતો! પેલે પાર શું હશે એ જાણવાનું કુતૂહલ અમને સતત તલસાવતું રહેતું. ફિલિપાઇનમાં જે-જે લોકોને અમે મળ્યા, એ બધા અમને બહુ જ ગમી ગયેલા. ભલા-ભોળા એ લોકો ખૂબ જ વિવેકી, પરગજુ અને માયાળુ હતા. મનિલા જતી વેળાએ રસ્તામાં એકાદ દિવસ માટે એક વૃદ્ધને ઘેર મને ઉતારો મળ્યો હતો. જુઆન નામનો એ વૃદ્ધ, અમેરિકન વિક્ટોરિયાની પ્રતિકૃતિ સમી, પણ તેનાથી સહેજ ઊંચી, એવી બે પૈડાંવાળી ઘોડાગાડી ચલાવતો. વહેલી સવારથી લઈને છેક મોડી રાત સુધી સતત દોડતી રહેતી એની ઘોડાગાડીનાં પૈડાં એનાં નાનાં-નાનાં વફાદાર પ્રાણીઓની પાછળ સતત ફરતાં રહેતાં. પગે ચાલવાની તો જાણે જુઆનને છૂટ જ ન હતી! પોતાની નાનકડી ખરીનો અવાજ બીજા ઘોડાની ખરીના અવાજ સાથે તાલ મિલાવતાં એના ઘોડા ચાલતા ત્યારે લાગતું કે જાણે મનિલાનું લયબદ્ધ સંગીત એની સાથે જ વહી રહ્યું છે!