વ્યક્તિગત ‘સ્વ’ (હું) જ્યારે સામુહિક સ્વરૃપ ધારણ કરે તો રંગભેદ, જ્ઞાતિવાદ, ભાષાવાદ અને કોમવાદ તથા રાષ્ટ્રવાદનું બિહામણું  સ્વરૃપ ધારણ કરે છે.