વધારે ઇન્સાઇટથી માલૂમ પડયું કે હીલિયમ પરમાણુની નાભિ (ન્યૂક્લિયસ) જેમાં બે ન્યુટ્રોન અને બે પ્રોટોન હોય છે અને જે હીલિયમ-૪ તરીકે ઓળખાય છે. તે દુર્લભ એવા હીલિયમ-૩માં રૃપાંતર પામ્યો. તેના ન્યૂક્લિયસમાં એક જ ન્યૂટ્રેઝ હોય છે. આમ તે હલકો હીલિયમ બન્યો. તેનું તાપમાન ૩.૨ અંશ કેલ્વિન માલૂમ પડયું. આ વિચિત્રતાનું કારણ સમજવા આપણે કવોન્ટમ યંત્રશાસ્ત્રનો ઉપયોગ કરવો જોઇએ. પરંતુ અત્રે આપણે તેમાં ઉતરતા નથી. પરંતુ અતિ અને અતિ શીતલતા તરફ આપણને ગતિ કરતાં ગયા તે તબક્કા આપણે જાણી લઈએ.આપણે પાણીના થીજ બિંદુથી શરૃઆત કરીએ જે ૨૭૩ કેલ્વીન છે. પૃથ્વી પર નોધાયેલ ઓછામાં ઓછું તાપમાન ૧૮૪ કેલ્વીન છે. ૧૮૭૦માં પ્રવાહી નાઇટ્રોજનનું તાપમાન ૯૦ કેલ્વીન ઉત્પન્ન કરી શકાયું અને પ્રવાહી ઓક્સિજનનું તાપમાન ૭૭ કેલ્વીન ઉત્પન્ન કરી શકાયું. ૧૮૯૮માં પ્રવાહી હાઇડ્રોજનનું તાપમાન ૨૩ કેલ્વીન પ્રાપ્ત કરાયું. ૧૯૦૮માં પ્રવાહી હીલિયમ ૪.૨ કેલ્વીન ઉત્પન્ન કરાયું. પ્રથમ સુપર કન્ડકટરની શોધ થઇ તે માટે શોધકને નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું. ૧૯૩૭માં હીલિયમ-૪ અવરોધ વિના વહેતો થયો. પ્રથમ સુપર ફલ્યુડ ૨.૧૩ કેલ્વિન તાપમાને શોધાયુ. તેના શોધકને નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું. ૧૯૭૨માં હીલિયમ-૩માં સુપર ફલ્યુઇડીટી શોધાઇ. તાપમાન ૦.૦૦૧ કેલ્વીન થયું. શોધકને નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું. ૧૯૭૮માં લેસર કુલીંગથી માઇક્રો કેલ્વિન તાપમાન ૦.૦૦૦૦૦૧ કેલ્વીન ઉત્પન્ન કરાયું તે શોધ માટે ૨૦૧૨માં નોબલ પારિતોષિક એનાયત થયું. ૧૯૯૫માં દ્રવ્યની બિલ્કુલ નવી સ્થિતિ શોધાઇ. જેને બોઝ-આઇન્સ્ટાઇન કન્ડેન્સેટ કહે છે. રૃબિડીયમ પરમાણુઓમાં ’લેસર કુલિંગ’ કરતાં શોધાયું. ૨૦૦૧માં તે માટે નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું. તાપમાન માઇક્રો કેલ્વીનથી ઘણું નીચે થયું.હવે ૧૯૯૯માં ૦.૦૦૦૦૦૦૦૦૧ (નેનોકેલ્વિન)થી નીચે જતાં ૧૦૦ પીકો કેલ્વિન (૦.૧ નેનોકેલ્વિન) ઉત્પન્ન કરતાં રહોન્ડયમમાં ન્યૂક્લિયસનું ચક્રણ થયું.૨૦૦૩માં ૪૫૦ પીકો કેલ્વિન પરમાણુઓમાં નિમ્નતમ તાપમાન સોડિયમના ’બોઝ આઇન્સ્ટાઇન કન્ડેન્સેટ’ની સ્થિતિમાં ઉત્પન્ન કરાયું. ૧ પીકો કેલ્વિન એટલે ૦.૦૧ નેનો કેલ્વીન થાય,આ ઉપરાંત ૨.૭૩ કેલ્વીન કોસ્મિક માઇક્રોવેવ બેકગ્રાઉન્ડ (સીએમબી)નું ૧.૯ કેલ્વીન લાર્જ હેડ્રોન કોલાઇડરના ચુંબકોનું, ૧ કેલ્વીન અવકાશમાં નોંધાયેલ તાપમાન શોધાયા.આમ આપણી સફર નિમ્નત્તમ તાપમાન તરફ થતી રહી છે.