મહર્ષિ પતંજલિ યોગવિદ્યાના પ્રિક્વોલિફિકેશન તરિકે સૌ પ્રથમ યમ અને નિયમને દર્શાવે છે. આપણે જે પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રિયો અને પાંચ કર્મેન્દ્રિયોની ચર્ચા ગતાંકમાં કરી ગયા તેનો સીધો સંબંધ યમ અને નિયમ સાથે છે.