“મનુષ્યની વસ્તીની પાસે ક્યાંય ગાઢ જંગલ નથી. અરણ્ય તો ઘણું દૂર દૂર છે. જ્યાં વૃક્ષો પરથી ખરી પડેલાં પાકાં જાંબુની ગંધથી ગોદાવરી તીરની હવા ભારકાંત બને છે. ‘આરણ્યક’ એવું જ કલ્પનાલોકનું વિવરણ છે. આ ભ્રમરવૃતાંત કે ડાયરી નથી. આ છે નવલકથા. ‘આરણ્યક’ની પટભૂમિ તદ્દન કપોલકલ્પિત નથી. કોશી નદીની પેલી પાર આ પ્રકારનાં દિગન્તવિસ્તીર્ણ આરણ્યપ્રોતર પૂર્વે પણ હતાં. આજે પણ છે. દક્ષિણ ભાગલપુર અને ગયા જિલ્લાનાં વન અને પહાડો તો વિખ્યાત છે….”