અષાઢ બેસે છે ત્યારે વરસાદનું પાણી તપી ગયેલી ધરતી પર પડે છે. ત્યારે એમાંથી વરાળ છૂટે છે. શરીરમાં પણ જળનો અમ્લવિપાક થવાથી જઠરાગ્નિ અત્યંત ક્ષીણ થઈ જાય છે. અને જેમ વાયુ વાય છે, વાદળાં ગાજે છે તેમ શરીરમાં પણ વાયુઓ કોપે છે. પરિણામે ઝાડા, મરડો, ખાંસી-દમ, વાતજ્વર, વગેરે રોગો થાય છે. આ જ રીતે પૃથ્વી આખી પાણીથી તર-બતર બને છે તેમ શરીરમાં પણ પાણી છૂટે છે. કફ કોપે છે, શરદી થાય છે, અંગ તૂટે છે. એ જ રીતે પિત્ત પણ કોપે છે ને ઊલટી, દાહ, અમ્લપિત્ત (એસીડીટી) થાય છે, માથું ભમે છે.