દરેક મનુષ્યનં માનસિક તેમજ શારીરિક સ્વાસ્થ્ય આ પંચ-મહાભૂત કે મૂળ-તત્વો ને આધીન માનવામાં આવેછે. જ્યારે પણ આ પંચ-મહાભૂત માંથી એકાદ તત્વ વધુ કે ઓછું થાય એટલે કે વિકાર ઉત્પન્ન થાય ત્યારે બીમારી ઉત્પન્ન થાય છે. આ પંચ-મહાભૂતની અરસ-પરસ મેળવણી થી જુદી જુદી શારીરિક પ્રકૃતિ આયુર્વેદ માં માનવામાં આવેછે અને તેમાં ઉભા થતા વિકારને ત્રિદોષ કહેવામાં આવે છે.