અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેના ચૂંટણી વ્યૂહ માટે નીમેલ કેમ્બ્રિજ એનાલયટિકાએ ફેસબુકના પાંચ કરોડથી વધુ યુઝર્સના ડેટા હસ્તગત કર્યા હતા તેવા વિવાદે વિશ્વભરને ઘમરોળ્યું છે. ભારતીયોના ડેટા પણ તેમાં સામેલ હોય જ તે સ્વાભાવિક છે. ભાજપ અને કોંગ્રેસે એકબીજા માટે આરોપ લગાવ્યા કે તેઓ ચૂંટણી જીતવા માટે અને સોશ્યિલ મીડિયામાં નેતાઓના ફોલોઅર્સનો વિશાળ આંક બતાવવા માટે આ એજન્સીને નાણાં ચૂકવે છે.ફેસબુકના માલિક માર્ક ઝકરબર્ગે પણ કબુલ્યુ છે કે ફેસબુકની ટેકનોલોજીની ખામી એવી તો છે જ કે ડેટા ચોરી શકાય. ઝકરબર્ગે વૈશ્વિક માફી માંગીને એવી ખાતરી આપી છે કે જેમ બને તેમ ઝડપથી તે ફેસબુકને ફૂલપ્રુફ બનાવશે.ટેકનોલોજીના નિષ્ણાતોનો એક બહોળો વર્ગ એવો પણ છે જેઓ ઝકરબર્ગ પર એવો આરોપ મુકી રહ્યા છે કે ખરેખર તો આવી કંપનીઓનો મુખ્ય ધંધો જ તેમના યુઝર્સ કે ગ્રાહકોના ડેટા વેચવાનો છે. ઝકરબર્ગ અજાણ બનીને માફી માંગે છે તેને જૂઠ્ઠાણુ ગણવામાં આવી રહ્યું છે.ફેસબુક પર કેસ થઇ શકે તેમ છે. કોપી રાઇટ અને પેટન્ટની ચોરીના કેસ કરતા પણ આ ગંભીર ઘટના છે. તમારી સંપૂર્ણ માહિતી, તસવીરો, મૂડ-મિજાજ, રસ-રૃચિ અને વર્તમાન લોકેશન્સનો જેઓ નકારાત્મક ઉપયોગ કરવા માંગે છે તેના હાથમાં ડેટા આવી જાય તોકઇ હદે ગંભીર કૃત્ય, મિશન કે ઓપરેશન પાર પાડી શકાય તે અંગે કલ્પના કરો. તમે ધુ્રજી ઉઠશો.ટેકનોલોજીનું ભયસ્થાન એવા સ્ટેજ પર પહોંચ્યું છે કે આગળ જતા આપણા બેંકિંગ, કાર્ડસ અને તમામ ઓનલાઈન વ્યવહારોના પાસવર્ડ કોઈ એક ગુ્રપ પાસે આવી જ શકે.ડેટા ચોરીના પૂરાવા માટે દૂર જવાની જરૃર નથી. તમે જેવી એક બેંકમાં ડિપોઝિટ મુકશો તે સાથે જ તમે અન્ય બેંકોની સેવા પણ ચઢીયાતી છે તેની જાહેરાત કરતા ઇમેઇલ કે મેસેજ તમને મળવા માંડશે.તમે જેવી વિમાનની ટિકીટ બુક કરાવશો તો હોટેલ બુકિંગ અને અન્ય એરલાઈન્સના મેસેજનો મારો ચાલશે. તમે એપાર્ટમેન્ટ ખરીદવા એકાદ એજન્સીની પુછપરછ કરશો તો હાઉસિંગ લોનથી માંડી અન્ય રીયલ એસ્ટેટ સંબંધી મેસેજ અને મેઇલ મળતા થશે.તમે એક રેસ્ટોરન્ટમાં ભોજન લીધું એટલે વખતોવખત તમને અન્ય રેસ્ટોરાની ઓફર, ફુડ ફેસ્ટિવલ કે બેન્ક્‌વેટ પાર્ટીના ફોન આવશે. ડેટાની આ હદે ટ્રાન્સફર કરતી સીસ્ટમ છે. એનો અર્થ એમ કે જે એજન્સી ઇચ્છે તે તમારા અને સમગ્ર કુટુંબ પર નજર રાખી શકે છે. કાર ખરીદો તો જૂની કાર લે-વેચનો મેસેજ આવી જાય.ફેસબુક પાસે તો તમારી કેટલીયે પોસ્ટ તેમના ડેટા બેંકમાં પડી હશે.જુદા જુદા બિઝનેસ અને ફેસબુકનો ડેટા ચોરીનો ધંધો આવા હરખઘેલા થકી જ ચાલે છે. એક બહોળો લઘુતાગ્રંથિથી પીડાતો વર્ગ કંઇ જ નવી વાત, માહિતી કે પાકટ વિચારમંથન ધરાવતી પોસ્ટ ના હોય તો પણ જો તે કોઈ જાહેર વ્યક્તિએ જાણી જોઇને તેની લોકપ્રિયતા ટકાવી રાખવા મુકી હોય તો પણ તેને લાઇક કરે, અર્થહીન, ચમચાગીરી કરતી કોમેન્ટ કરે.આવી વ્યક્તિઓ અસલામતિથી પીડાતી હોય છે તે તેના ચાહકોને ખબર નથી હોતી. આવી જાહેર વ્યક્તિ રોજ કે દિવસમાં બે વખત પોસ્ટ મુકીને તેની લાઈક હજુ અકબંધ છે ને તે ચકાસી લે છે. તેમા વળી તેનાં ભક્તો જ પ્રશંસા કરે કે અમે એવરેસ્ટનું શિખર સર કરીએ તો પણ પંદર-પચ્ચીસ લાઈક મળે અને તમે હાથમાં સંતરૃ પકડીને એક બે લાઈન લખો તો પણ હજાર લાઈક મળે.આપણને એ ખબર હોવી જોઇએ કે ફેસબુક ડેટા-કોમેન્ટ-ચર્ચા વગેરે પર માત્ર કેમ્બ્રિજ એનાલયટિકા કે ચૂંટણી જીતવા માટેની જે બ્રાન્ડિંગ કંપનીઓ રખાતી હોય છે તેની જ નહીં પણ કોઇ વિચારધારાનું જુથ, ધર્મો, સંપ્રદાયો, કોર્પોરેટ જગત, એનજીઓ, લૂંટ કરતી ગુનેગારોની ટોળકી અને જાણભેદુ પણ નજર રાખતા હોય છે. વિદેશના નાગરિકો આપણી જેમ ફેસબુકમાં પોસ્ટ મૂક્તા જ નથી. આમ પણ તેઓ તેમની દુનિયામાં મસ્ત છે. આપણો સમાજ ટિપીકલ મધ્યમ વર્ગની માનસિકતાનું પ્રદર્શન કરે છે.