ક્ષિપ્રા નદી ને તટે રુદ્ર સાગર સરોવર ના કિનારે વસેલું મહાકાલેશ્વર શિવ મંદિર ઉજ્જેન (મધ્યપ્રદેશ) માં આવેલુ આ જ્યોતિર્લિંગ એકમાત્ર દક્ષિણામુખ જ્યોતિર્લિંગ છે. એટલાં માટે આ જ્યોતિર્લિંગનું પૌરાણિક અને તાંત્રિક મહત્વ સૌથી વધુ છે. આ જ્યોતિર્લિંગ પણ સ્વયંભૂ છે. હકીકતમાં મહાકાલ જ્યોતિર્લિંગને દેવતાની સાથે સાથે ઉજ્જૈનના રાજાના સ્વરૂપે પણ પૂજાય છે. આને ઉદ્ધવની કથામાં અવંતિકાના રાજાના રૂપમાં પણ પ્રતિષ્ઠિત કરાયા છે. મંત્ર શક્તિથી 1736 માં પેશ્વાઇ સામ્રાજ્યમાં સ્થાપના થયેલી, આ મંદિર પાંચમાળ નું છે અહીંની વહેલી પરોઢની ભસ્મ આરતી જગ વિખ્યાત છે. આ જ્યોતિર્લિંગ દર્શન આયુષ્ય વૃદ્ધિ અને સંકટ મુક્તિ અપાવે છે.