ઉત્તરાયણ એટલે કે સૂર્યનું ઉત્તર તરફ અયન .ઉત્તર તરફ ગમન-પ્રયાણ. ૧૪મી જાન્યુઆરીથી સૂર્ય મકર રાશિમાં પ્રવેશે છે. અને પ્રવેશ એટલે કે સંક્રાંત કાળ માટે મકરસંક્રાંતિ.ભારતના કોઇપણ તહેવારો પાછળ કશોક હેતુ. કંઇક સંદેશ અથવા કોઇને કોઇ ભાવના રહેલી જ હોય છે.