માણસને તેના કૃત્યો માટે જવાબદાર ગણવામાં એક લોચો એ છે કે માણસની વિલનગીરી કે હીરોગીરી પર સ્થળ-કાળ-સંજોગોનાં અનેક પરિબળોનો પ્રભાવ હોય છે.