મહર્ષિ સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતીનો જન્મ ૧૨ ફેબ્રુઆરી ૧૮૨૪ ગુજરાતમાં અને મૃત્યુ ૩૦ ઓક્ટોબર ૧૮૮૩ અજમેરમાં થયું હતું !!!! મહર્ષિ દયાનંદ સરસ્વતી આર્યસમાજના પ્રવર્તક અને પ્રખર સુધારાવાદી સન્યાસી હતાં. જે સમયે કેશવચંદ્ર સેન બ્રહ્મસમાજના પ્રચારમાં સંલગ્ન હતાં. લગભગ એજ સમયે દંડી સ્વામી વિરજાનંદની મથુરાપૂરી સ્થિત કુટીરમાંથી પ્રચંડ અગ્નિશિખા સમાન તપોબળથી પ્રજ્જવલિત, વેદવિદ્યાનિધાન એક સન્યાસી નીકળ્યાં. જેમણે સૌ પ્રથમવાર સંસ્કૃતજ્ઞ વિદ્વતસંસારને વેદાર્થ અને શાસ્ત્રાર્થ માટે લલકાર્યા એ સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતી હતાં !!!!