પૌરાણિક કથાનુસાર અંધકાસુર નામનો દૈત્ય -રાક્ષસ, તેનાં કૃત્યોથી અનીતિ તથા અત્યાચારની સીમાઓ ઓળંગી ગયો હતો. તેણે ખૂબ જ ઘમંડી સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું. આ ઘમંડમાં ચકચૂર અંધકાસુર ભગવાન શિવ પર પણ આક્રમણ કરી બેઠો ત્યારે તેની સામે યુદ્ધમાં ભગવાન શિવના રુધિરમાંથી ભૈરવની ઉત્પત્તિ થઈ હોવાનું પુરાણોમાં મનાય છે. અંધકાસુરનો સંહાર કરનાર ભૈરવ શિવજીનું જ સ્વરૂપ હોવાનું મનાય છે. ભૈરવનો શાબ્દિક અર્થ - ભયાનક થાય છે. આ ભયાનક ભગવાન શિવનું દ્રસ્વરૂપ કોલસાથી પણ કાળા રંગનું છે. ભૈરવની ભૂજાઓ વિશાળ છે. સ્થૂળ શરીર છે. તેમની આંખોમાંથી અંગારા વરસે છે. તેમનાં વસ્ત્રો બિહામણા કાળા રંગનાં છે. તેમના ગળામાં દ્રાક્ષની માળા છે. હાથમાં લોખંડ જેવી ધાતુનો ભયાનક દંડ છે. શિવના આ અંધકાસુર વધના દ્રસ્વરૂપને મહાભૈરવ અર્થાત્ કાલભૈરવના નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે. મૃત્યુના ભયને ટાળનાર અર્થાત્ હુમલાખોરનો નાશ કરનાર મહા ભૈરવ ભારતીય દેવતાઓમાં પૂજ્ય સ્થાને છે.