આજે ૧૨ જુલાઈ એટલે સ્વાધ્યાયીઓ માટે ‘વૃક્ષમંદિર દિન’. વૃક્ષમંદિર આ પ્રયોગ પાછળ વિશિષ્ટ વિચાર અને સંકલ્પના છે. તેનું મહત્ત્વ સમજવા પહેલાં આજના પર્યાવરણની સ્થિતિ તરફ એક નજર કરીએ. આજે પૃથ્વી પરથી જંગલો અદૃશ્ય થઇ રહ્યા છે. વિકાસના નામે માનવે વૃક્ષોનું અને વન્ય સૃષ્ટિનું નિકંદન કાઢ્યું છે. શેખચલ્લીની જેમ તે જે ડાળી પર બેઠો છે તેને જ કાપી રહ્યો છે. તેના વિપરીત પરિણામરૂપે- અસહ્ય ગરમી, ઘટતો વરસાદ, વધતું પ્રદૂષણ અને અભૂતપૂર્વ જળસંકટ- આ સમસ્યાઓ માણસ સામે મોઢું ફાડીને ઊભી છે. આનાથી ચિંતિત માનવ વિવિધ ઉપાયો કરી રહ્યો છે. કરોડો રૂપિયા ખર્ચ કરીને વૃક્ષો રોપાય છે, પણ ઉપયોગીતાની દૃષ્ટિથી વૃક્ષો વવાય છે એટલું તેના જતન તરફ ધ્યાન રહેતું નથી. વનસંરક્ષણ માટે વિવિધ કાયદાઓ પણ તૈયાર કરાયા છે પણ તે કાયદાને ઠેકેદારો ઘોળીને પી જાય છે. કેમકે આજના માનવનો દૃષ્ટિકોણ જ ફાયદાવાદી થયો છે. ‘વૃક્ષ કાપો’ કહેનાર ધંધાદારી ગણતરીથી જેમ કાપવા પાછળ ફાયદો જુએ છે તેમ ‘વૃક્ષ બચાવો’ કહેનાર પણ વૃક્ષ બચાવવાના ફાયદા જ ગણાવે છે. ત્યારે માણસ વિચારે છે કે જો મને વૃક્ષ કાપીને વધારે ફાયદો થતો હોય તો હું શા માટે વૃક્ષ બચાવું?