અમેરિકા અને યુરોપમાં જ્યારે સંગ્રહાલય પ્રવૃત્તિ શરૂ થઈ ત્યારે તેના પાયાના હેતુઓમાં શિક્ષણ મુખ્ય હતું. કલા, સંસ્કૃતિ તેમ જ ઐતિહાસિક વારસાની સાચવણીના નમૂનાઓનાં પ્રત્યક્ષ દર્શનથી અમૂલ્ય શિક્ષણ મળે છે. ખાસ કરીને બાળકોને સંગ્રહાલયમાં મૂકવામાં આવેલા નમૂનાઓના પ્રત્યક્ષ નિદર્શનથી ઉત્તમ શિક્ષણ પ્રાપ્ત થાય છે. અમેરિકામાં આ વિચારથી ઉદ્ભવેલાં સંગ્રહાલયોનો વિચાર અમલમાં મૂકવા અમરેલીના રત્ન પદ્મશ્રી તાપરાય મહેતાએ પહેલ કરી. ઈ. સ. 1953માં દિલ્હીમાં બાળ સંગ્રહાલય શરૂ કરવામાં આવ્યું અને પછી પ્રાયોગિક ધોરણે શિક્ષણશાસ્ત્રીઓ અને સામાજિક કાર્યકરો દ્વારા અમરેલીમાં પણ તે શરૂ કરવામાં આવ્યું. અમરેલી વડોદરા રાજ્યનો ભાગ હતો, આથી વડોદરાની જેમ જ શૈક્ષણિક અને સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓને મહત્ત્વ અપાતું અને આ રીતે બાળસંગ્રહાલયની આ યોજના અમરેલીમાં ખૂબ ઝડપથી અમલમાં મુકાઈ.