મહાભારતમાં જે કણિક-નીતિ છે તે એવી છે કે કણિક નામનો એક વિશ્વાસુ મંત્રી ધૃતરાષ્ટ્રને સમજાવે છે કે આ પાંડવોને તમારે નામશેષ કરી નાખવા જોઈએ. પછી સમજાવે છે કે જે શત્રુ હોય તેને ફળની આશા આપવી જ નહીં. આપવી તો પછી લંબાવતાં રહેવું. ફળ બહુ ઊંચે લગાવવાં કે જેથી જાતે તો લઈ જ ન શકે, વગેરે બધું સમજાવી પાંડવોનો નાશ કરી નાખવા તેમને વારણાવત મોકલવાનું જે કાવતરું કર્યું તે કણિક-નીતિ છે. અને ગમે તેવા મહાપુરુષોને પણ એ જાણવી જરૂરી છે. જે-જે મહાપુરુષો થઈ ગયા, પછી તે કૃષ્ણ હોય, યુધિષ્ઠિર હોય કે ગાંધી હોય, જેને સમાજમાં રહીને કામ કરવું છે તેણે બહુ સમજવાની જરૂર છે કે પોતે સંપૂર્ણ ધર્મનો અવતાર હોય તોપણ સામેનો માણસ કેમ વર્તી શકે તેનું જ્ઞાન પણ હોવું જરૂરી છે……