કારતક વદ એકાદશીને દિવસે વૈતરણી વ્રત કરવાનું વર્ણન હેમાદ્રિ નામના ગ્રંથમાં છે. બાણશૈયામાં સૂતેલા ભીષ્મ પિતામહે યુધિષ્ઠિરને પૂછ્યું કે, “હે, ધર્મરાજ, એવું ક્યું વ્રત છે જે કરવાથી મનુષ્યને યમલોક જોવો પડતો નથી. કોઈ શોક ન આવે ?” ત્યારે યુધિષ્ઠિરે ભીષ્મ પિતામહને કારતક વદ અગિયારશ કરવાનું કહ્યું. જે કરવાથી યમલોક જોવાે ન પડે તથા શોક પણ ન રહે.