શિક્ષણશાસ્ત્રને સરિતા જોડે સરખાવી શકાય. સરિતા અને તળાવમાં મોટો તફાવત છે અને તેનાં બે કારણો છે. એક તો એક સરિતા પ્રવાહયુક્ત છે જ્યારે તળાવ પ્રવાહવિહોણું છે; બીજું કારણ એ કે, સરિતા સમક્ષ એક ધ્યેય રહેલું હોય છે અને તે સાગરને મળવાનું તળાવ ધ્યેયવિહીન હોય છે. શિક્ષણનું શાસ્ત્ર તળાવ જેવું બંધિયાર નહીં પણ નદી જેવું પ્રવાયુક્ત અને ધ્યેયલક્ષી હોવું જોઈએ. એ શાસ્ત્ર નિત્યનૂતન અને નિત્યવર્ધમાન હોય તો જ તે વિશ્વવાડીનાં માનવપુષ્પોમાં સુવાસ મૂકી શકે.