વર્ષમાં બે વાર કારતક અને ફાગણમાં ઘોડો રૂવાટી બદલે છે ત્યારે ખરેરો ન કરવો. અશ્વ પર હંમેશા સવારી ન થતી હોય તો ખુલ્લા મેદાનમાં ચાર પાંચ ઘડી બરાબર ચલાવવો કારણ કે બાંધી રાખવાથી તેને જવળ કે એવા કોઇ વ્યાધી થાય છે તેને ખાધા પછી આરામ નહી આપવાથી, બીમાર હાલતમાં બાંધી રાખવાથી, વરસાદ વખતે વિશેષ ગરમીમાં કામ કરાવવાથી અને થાકેલાને એકદમ પાણી પાવાથી તેને કઠીન પીડા થાય છે. ઘણી વખત મરી પણ જાય છે. મહેનત કરાવ્યા પછી મીઠાનાં કે સ્વચ્છ પાણીથી મુખનાં ફીણ, અંડ, તેની આસપાસનાં ફીણ ધોઇ ટેલાવવું, પરસેવો દુર થયા પછી અશ્વશાળામા લાવી ઘાસથી તેનુ શરીર સાફ કરી પાણીથી ધોઈ તેને કોરૂ કરી ગાદી ફેરવવી પછી જ તેને ખવરાવવું પીવરાવવું જેથી તેનો થાક દુર થાય. ઘોડાના ઘણા જાણકાર કાઠીઓ જ હોય છે તેથી તે જાણકારો ઘોડીને ઉનાળામાં દોરાવે છે. ત્યારે તેની રૂવાટી જીણી અને સુંવાળી થાય છે. આ જાણકારોને તીથીનું પણ જ્ઞાન હોય છે જે અમુક તીથીએ દોરાવે તો વછેરી જ આવે, આ તિથી બહાર વછેરો આવે છે. ઘોડાની માવજત માટે વછેરાઓને દુધ પાવવામાં આવે છે. ઘોડાઓને જોગાણમાં ચણા, દાળ અને બાજરો વધારે આપવામાં આવે અને મગ કળથીનું બાફણ પણ આપવામાં આવે છે. શુકનીતિમાં ઘોડાની પરિક્ષા, ઘોડાનો ખોરાક, ઘોડાનું શિક્ષણ વગેરે વિષયની સુંદર ચર્ચા કરવામાં આવી છે.