બરસાનાની લઠ્ઠમાર હોળી પાછળ અનેકાનેક લોકવાયકાઓ છે, પણ પ્રચલિત કહાણી અનુસાર રાધાના ઊજળા વર્ણની કૃષ્ણને ઈર્ષા થતી એટલે તેમના વાનને બગાડવા કૃષ્ણે તેમના પર રંગ છાંટ્યો અને રાધાએ તેમને લાકડી-લઠથી મારીને ભગાડ્યા. ત્યારથી લઠ્ઠમાર હોળી કે છડી કી લીલાની શરૂઆત થઈ. પહેલા દિવસે નંદગાંવના ગ્વાલ બરસાના જાય છે અને બીજા દિવસે એટલે દસમીએ બરસાનાના ગોપ નંદગાંવમાં લઠ્ઠમાર હોળી રમવા જાય છે. એનો માહોલ પણ રંગીન હોય છે. છતાંય અહીંની હોળી બરસાના જેટલું આકર્ષણ જમાવી શકી નથી. વ્રજભૂમિના ફાલેનમાં વળી નવતર રીતે હોળીની ઉજવણી થાય છે. પૂનમમાં પ્રગટેલી હોળીના અંગારામાં પંડાઓ ઉઘાડા પગે ચાલી કૃષ્ણના કૃપાપાત્ર થાય છે તો દાઉજી (બલદેવ)ના ગામમાં ધુળેટી પછીના દિવસે હુરાંગ કે હુરદંગ ઊજવાય છે જેમાં અવનવા વ્રજ-સંગીત સાથે રસિયા ગાવાની કૉમ્પિટિશન ઉપરાંત પારંપરિક નૃત્યો સાથે રંગો અને પિચકારીનો સુમેળ કરી રંગોનો આ તહેવાર મનાવવામાં આવે છે. લઠ્ઠમાર હોળીની જેમ જતીપુરા અને અનુવરા ગામનાં ગોપ-ગોપીઓ વચ્ચે નચની હોળી, રાસ અને ભટ્ટાર ગામના લોકો વચ્ચે બાવળનાં વૃક્ષોની ડાળીઓથી રમાતી ઝંડીની હોળી જાણીતી છે. મુખરાઈમાં થતી દીપક-હોળી પણ ખાસમખાસ હોય છે. એમાં માથા પર ૧૦૮ દીવા મૂકેલા ધાતુના ત્રણ ઘડા ઉપાડીને નૃત્ય કરવામાં આવે છે અને એ ચારુકલા ડાન્સ કહેવાય છે.