અત્યારે આખી પ્રકૃતિ વસંતના રંગોમાં રંગાઈ ગઈ છે. મને પ્રિય એવા રોયડાના (રોહીડાના) વૃક્ષો તો છેલ્લા પંદર-વીસ દિવસથી કેસરી-પીળા પુષ્પો ધારણ કરી હોળી રમવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. અમારા આખા વિસ્તારમાં આ વૃક્ષો સારા પ્રમાણમાં છે. ખેતરોની વાડે, શેઢા પર કે પછી સીમ-વગડામાં આપમેળે જ ઉગી નીકળે. આમ તો આખું વર્ષ એમની હાજરી ખાસ વર્તાય નહીં પણ જેવો ફાગણ આવવા થાય કે એમને જાણે શૂરાતન ચડે. રણે ચડેલા કોઈ યોદ્ધાની જેમ કે પછી પરણવા નીકળેલા વરરાજાની જેમ કેસરી સાફો (પુષ્પો) ધારણ કરી તૈયાર થઇ જાય. ખૂબ ઓછુ પાણી જોઈએ એમને. એટલેતો એ રાજસ્થાનનું રાજ્યપુષ્પ છે. હમણાં મારા એક મિત્ર ધીરુ ચૌધરીનો એક સામયિકમાં આવેલ “મહેક મહેક મંજરી ના દા’ડા” નામનો વસંત પર લખાયેલો સરસ લેખ વાંચતો હતો. એમાં ધીરુભાઈએ એમના ગામની સીમમાં સુકાઈ ગયેલા તળાવને કિનારે ઊભેલા પુષ્પધારી રોયડાની વાત કરેલી. સાથે એમણે તેને કેસુડાનો પિતરાઈ ભાઈ પણ કહેલો. હું ધીરુભાઈની વાત સાથે સંપૂર્ણ સહમત છું. અમારે ત્યાં કેટલાય લોકો રોયડાને જ કેસુડો સમજે છે. જોકે મારા મતે એ કેસુડા કરતાં સહેજ પણ ઉતરતો નથી. મને તો ઉલટાનું કેસુડાના આક્રમક લાલ રંગ કરતાં રોયડાનો સૌમ્ય પીળાશ પડતો કેસરી રંગ વધું ગમે! આશ્ચર્ય તો એ વાતે થાય કે આપણા ત્યાં કેસુડા વિશે ઘણું બધું લખાયેલું છે ત્યારે રોયડો કેમ ઉપેક્ષિત છે? એ પણ ફાગણનું પુષ્પ છે!