જીવનમાં કેટલીક વસ્તુઓની નક્કર જરૂરિયાત હોય છે અને કેટલીક વસ્તુઓ સેકન્ડરી હોય છે. આપણો દેશ ધર્મપ્રધાન છે છતાં અહીં કોઈ પાસે ગીતા, બાઈબલ કે કુરાન ન હોય તો તેને મંદિર મસ્જિદમાં જતાં રોકવામાં આવતા નથી, પણ સ્કૂલ લિવીંગ સર્ટિફિકેટ ના હોય તો સ્કૂલમાં એડમિશન મળતું નથી. કારણ એટલું જ કે પોથીધર્મ કરતાં જીવનધર્મનું મહત્વ વિશેષ છે. ધર્મગ્રંથો એ પોથી ધર્મ છે અને સ્કૂલનું લિવીંગ સર્ટિફિકેટ એ નક્કર જીવનધર્મ ગણાય. આપણે ત્યાં કથાકારો, ગુરુઓ, બાબાઓ કે સ્વામીઓનાં રાફડા ફાટ્યા છે તેના મૂળમાં અંધશ્રદ્ધાળુ લોકો તો ખરા જ પણ દેશના તમામ ભગવાધારી ગુરુસંઘો પણ કારણભૂત છે. કરોડો અજ્ઞાની લોકોના સહકાર વિના ગુરુઓ આવડી મોટી વિરાસત ઊભી ન કરી શકે. ટીવી પર રજુ થયેલા સમાચાર મુજબ દુનિયાભરમાં આસારામબાપુના ૪૦૦ આશ્રમો ચાલે છે. દુનિયાના અબજો અંધશ્રદ્ધાળુ અનુયાયીઓની ગાંગડુગીરી વિના કોઈ બાપુ આટલો વિકાસ કરી શકે ખરો ? જીવી જવા માટે ઘરવખરીની જેમ ‘જીવનવખરી’ની પણ જરૂર પડે છે. જીવનવખરી એટલે જીવી જવા માટે અનિવાર્ય હોય તેવી ચીજવસ્તુઓ. (જેમકે ચૂલો અને ઝૂલો ઘરવખરી કહેવાય પણ અનાજ જીવનવખરી કહેવાય. હિંચકા વિના જીવી જવાય, પણ અનાજ વિના જીવન અટકી પડે) હવે મુદ્દાની વાત સાંભળો. આપણે ઘરમાં આખા વર્ષ માટે ઘઉં, જુવાર, ચોખા, તેલ વગેરે ભરીએ છીએ પણ પૂજાપાઠ માટે અબીલ, ગુલાલ, કંકુ, સિંદૂર, દીવેટ, નારિયેળ, અગરબત્તી વગેરે ભરતાં નથી. કેમકે એ બધી વસ્તુઓનો સમાવેશ જીવનવખરીમાં થતો નથી. એ બધો ‘પૂજાપો’ ધર્મઘરવખરી ગણાય – જીવનવખરી નહીં. કાકા-મામા, ભાઈ-ભાંડુ કે ફોઈ-ફૂવા એ સૌ સ્વજનો ઉપયોગી સગા ગણાય. પણ મોરારિબાપુ, પ્રફુલ્લભાઈ શુક્લ કે રમેશભાઈ ઓઝા વિના આપણો સંસાર અટકી પડતો નથી. ભગવદ્‍ગીતાની બુક કરતાં બેંકની પાસબુક સાચી જીવનવખરી છે. મૂળ વાત એટલી જ કે માણસ માણસાઈથી જીવવાનું શીખી લે પછી તેણે કોઈ ધર્મ કે ગુરુ પાળવાની જરૂર પડતી નથી. ફિલ્મી ગીતકાર ગુલશન બાવરાએ મનોજકુમારની ફિલ્મ ‘ઉપકાર’માં અભિનય કર્યો હતો અને ગીતો પણ લખ્યાં હતાં. તેમણે ક્યાંક લખ્યું છે : ‘ઇન્સાનિયત હી સબસે પહેલા ધર્મ હૈ ઇંસાન કા… ઉસકે બાદ હી પન્ના ખોલો ગીતા ઔર કુરાન કા…!’ એક બીજા શાયર ‘મેહર’ લખનવીએ ફરિયાદ કરી છે : ‘અગર સુન ન શકો તુમ દુઃખીઓં કી આવાઝ… ઔર પોંછ ન પાઓ કિસી કે આંસુ… તો ક્યા ફાયદા તુમ કુરાન પઢો યા નમાઝ…!’