પ્રસ્‍તુત પ્રકરણમાં શબ્‍દાનુશાસનની બધીજ પ્રક્રિયાઓને ધ્‍યાનમાં રાખીને હેમચન્‍દ્રાચાર્યની પાણિનિની સાથે તુલના કરીશું અને એ બતાવવાનો પ્રયાસ રહેશે કે હેમચન્‍દ્રાચાર્યમાં  પાણિનિની અપેક્ષાએ કંઇ વિશેષતા અને મૌલિકતા છે તથા શબ્‍દાનુશાસનની દ્દષ્‍ટિથી હેમચન્‍દ્રાચાર્યનું વિધાન કેવું અને કેટલું મૌલિક તેમજ ઉપયોગી છે, તે જોઇશું.