ભજનનો ઈતિહાસ રચવા માટે મિત્ર, સંશોધન સામયિકના તંત્રી એવા હસમુખ વ્યાસે આપ્યો. એમણે વાત વાતમાં કહ્યું કે ભજનનો ઈતિહાસ જો લખવો હોય તો તમે પ્રથમ દરેક સંપ્રદાયનો ઈતિહાસ લખો, તે પછીથી તેના સ્વરૂપગત ભજનો વિશે લખો, અને એ નિશ્ચિત કર્યા પછીથી તમે ભજનનો ઈતિહાસ લખવાની શરૂઆત કરો. પૂર્વે મકરંદભાઈએ ‘સત કેરી વાણી’ માં મહામાર્ગની વાત કરી, નાથમાર્ગની વાત કરી, સંતપરંપરાની વાત કરી અને એ રીતે એ પરંપરાને આદ્ય શિવશક્તિ સુધી એ લઈ ગયા. એ પછીથી એ ભક્તિ દ્વાવિડમાંથી ઉપજી અને મધ્યકાલમાં પ્રસાર પામી એ આપણે જાણીએ છીએ, એક બાબત એ પણ છે કે ભજન એ સાંપ્રદાયિક પ્રવૃત્તિ જ નથી. આ ભજન એકલાનો મામલો છે, મહાત્મા લોહલંગે કાંઇ લખ્યું નથી, અને એના શિષ્ય મૂળદાસે રાજભાષામાં, લોકભાષામાં અને સાંધ્યભાષામાં – ત્રણેયમાં કામ કર્યું છે. કોઈ પણ પંથ લો – દરેક પંથની સાથે બીજો પંથ એટલો ઘનિષ્ઠ રીતે જોડાઈ ગયો છે કે એના કુળ ને મૂળ નોખા કરવા જઈએ તો મૂળ પરંપરા નાશ પામે એમ છે, અને ભજન એ છેદવાનું કામ નહીં, એટલે મકરંદભાઈ કહેતા કે ‘પતંગીયાને ટાંચણીએ ખોડીને ચોપડીના પાને ન રખાય, એ તો ઉડતું ભલું.’