ત્રણેક વર્ષથી દુષ્કાળથી પીડાતી કચ્છની ધરતી પર કોઈ એક નાનકડી વાંઢમાં ઘેલો રહેતો હોય છે. ત્રણ-ત્રણ પત્ની છતાં નિઃસંતાન એવા આ યુવાનને સંતાનની ઘેલછા હોય છે. ઊંટને ચરાવવા જતી વખતે પ્રાણજીવન નામની વ્યક્તિ તેનો મિત્ર થઈ જાય છે. પ્રાણજીવન બેકાર થયા પછી ઘેલાની વાંઢમાં આવે છે. એકદમ ગરીબ, દિવસે ભટક્યા કરતા અને રાત્રે ભૂખ્યા સૂતાં માનવી જેવો ઘેલો હોવાની તેની કલ્પના હતી, પરંતુ તેના ઝૂંપડાં જોયા પછી તેની કલ્પના ખોટી પડી. ચાર ઝૂંપડાં, પૂરતી જમીન, સુંદર પત્ની, પૂરતાં ખોરાકવાળો ઘેલો તેને સમૃદ્ધ લાગ્યો. તેની પત્ની મોંઘી તેને જ્યારે વાત કરે છે ત્યારે તેને કલ્પના આવે છે કે ઘેલો ધાડપાડુ છે. સતત દુષ્કાળના વરસોએ તેની સંપત્તિ ખલાસ કરી હતી. વ્યાજખોરોએ તેની જમીન પચાવી પાડી હતી. તેથી તે માથાભારે બની ગયો હતો અને તેમાંથી તે સમૃદ્ધિ મેળવી શક્યો હતો. સતત વરસાદ ઇચ્છતી મોંઘી જાણે વાંઝણી ધરતીનું પ્રતીક છે અને સૂકાભઠ આકાશનું પ્રતીક છે ઘેલો. સતત સંતાન માટે તરસતો હોવા છતાં સંતાન આપી શકતો નથી. તેનો ઠંડો ગુસ્સો તેની બીજી વારની પત્ની સાથેના તેના વ્યવહારમાં જણાય છે, ઉંદરને મારી નાખવામાં જણાય છે. વાર્તાના અંતે છેલ્લી ધાડ વખતે તે જે યુવતીના હાથનો ચૂડલો કાઢવા મથતો હોય છે તે ગર્ભવતી હોવાની તેને ખબર પડે છે ત્યારે તેને ખૂબ માનસિક આઘાત લાગે છે અને પક્ષઘાતનો હુમલો આવે છે. આવી જ અવસ્થામાં તે મૃત્યુ પામે છે. જોકે ફિલ્મમાં અંત થોડો બદલાયો છે. પોતાની શારીરિક પીડાથી કંટાળીને બંદૂકથી આપઘાત કરતો તેને બતાવાયો છે. વાર્તા અને ફિલ્મમાં ધરતી તથા વરસાદ-દુષ્કાળની અને ઘેલાની નિઃસંતાનપણાની વેદના સમાંતરે ચાલે છે. જાણે ધરતીના રૃપકથી મોંઘી પોતાની વાત કહે છે અને દુષ્કાળના માધ્યમથી ઘેલો પોતાની સંતાનની તરસની વાત કહે છે. વાર્તાના અંતે દુનિયા અને કુદરત કરતાં પણ પોતાને મોટો, જબરો સમજતા ઘેલા પર પક્ષઘાતનો હુમલો કરીને જાણે કુદરત જ તેને ત્યાં ધાડ પાડે છે.