આજનું સોમનાથ મંદિર તો રોશનીથી ઝળાંહળાં થાય છે, કેમ કે આઝાદી પછી તેનું બાંધકામ થયું છે. પરંતુ મૂળ મંદિર કેવું હતું? ગઝનીના આક્રમણે તોડી પાડયુ એ મંદિર કેવુ હતું? તેનો ખ્યાલ સોમનાથની આ ૧૮૬૯માં લેવાયેલી તસવીર પરથી આવે છે. ગુજરાતની ઓળખની વાત આવે ત્યારે આ મંદિરનો ઉલ્લેખ દરેક વળાંક પર અવશ્યપણે કરવો પડે. સરદાર પટેલે આઝાદી પછી મંદિરનો જિરણોદ્ધાર કરાવ્યો અને કનૈયાલાલ મુનશીને મંદિરની જવાબદારી સોંપી હતી. મુનશીએ બાદમાં 'જય સોમનાથ' જેવી નમૂનેદાર નવલકથા પણ આપી.