વડોદરાના નિવાસ દરમિયાન જ અરવિંદે ગુરુની શોધ આદરી. એ વખતે ગુજરાતમાં બ્રહ્મનિષ્ઠ સિદ્ધ પુરુષો અને સૂક્ષ્મ યોગશક્તિ ધરાવતા યોગીઓ પણ હતાં. એમાંથી ચાણોદના ગંગનાથ મઠના સ્વામી બ્રહ્માનંદથી અરવિંદ પ્રભાવિત થયેલા. અરવિંદે પ્રાણાયામની શરૂઆત કરી અને યોગમાં પદ્ધતિસર પ્રવેશ કર્યો વડોદરાવાસી મરાઠી યોગી વિષ્ણુ ભાસ્કર લેલે દ્વારા. યોગ ધ્યાનમાં અરવિંદની ઝડપી પ્રગતિ જોઈ લેલેએ પણ પોતાના આ મહાન શિષ્યને પ્રભુના હાથમાં જ સોંપી દીધો. પછીથી ઉદ્દામવાદી રાજકારણ, સશત્ર બળવાની યોજના, ધરપકડ અને કારાવાસ વેઠ્યા બાદ અરવિંદ પોંડિચેરી આવ્યા. અહીં એમની સાધના તીવ્ર બનતી ગઈ. એક મહાયોગી, મહર્ષિ શ્રી અરવિંદે 1950ના ડિસેમ્બરની પાંચમી તારીખે મધ્યરાત્રિ બાદ 1 કલાક ને 26 મિનીટે સ્થૂલદેહનો ત્યાગ કર્યો. દેહત્યાગ પછીના ત્રણ દિવસ સુધી એમના સમાધિસ્થ શરીરમાંથી પ્રકાશ આવતો રહ્યો. ત્રીજા દિવસે પ્રકાશ ઓસરતા એમના દેહને રેશમી ગાદી તકિયા વચ્ચે સુશોભિત પેટીમાં મૂકીને આશ્રમમાં જ એક ઘટાદાર વૃક્ષ નીચે ધરતીના ઉદરમાં ઉતારવામાં આવ્યો.