ભારતીય સંસ્કૃતિમાં વ્રત અને ઉપવાસનું કેટલું મહત્ત્વ છે તેનો ખ્યાલ એ વાત પરથી આવી જાય છે કે દરેક દિવસે કોઇને કોઇ વ્રત હોય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે વ્રત, જપ, તપ, ઉપવાસ કરવાથી ભગવાન પ્રસન્ન થાય છે. એટલા માટે વ્યકિત કોઇને કોઇ પ્રકારના વ્રત ચોકઢકસ કરે છે. વ્યકિતનો ધર્મ કોઇ પણ હોય, પરંતુ તે વ્રત, જપ, તપ, ઉપવાસ પોતાની પરંપરા અનુસાર ચોક્કસ કરે છે. હકીકતમાં વ્રત, જપ, તપ, ઉપવાસ આપણા શરીર અને મન સાથે સંકળાયેલા છે. તેનાથી આપણું શરીર સ્વસ્થ રહે છે. શાસ્ત્રોમાં પણ વ્રતનું મહત્ત્વ બતાવવામાં આવ્યું છે.