પરિષદમાં ગાંધીજીનું ભાષણ સૈકાઓથી સમાજના અત્યાચારોના ભોગ બનેલા અંત્યજો પ્રત્યે પ્રાયશ્ચિત્તરૂપ હતું. તેમણે કહ્યું કે, “અંત્યજોનો એક જુદો વર્ગ હોય એ હિંદને માથે કલંક છે, નાત-જાત એ બંધારણ છે, પાપ નથી પણ અસ્પૃશ્યતા એ તો પાપ છે, સખત ગુનો છે અને હિંદુસ્તાન જો આ નાગનો વેળા છતાં નાશ નહીં કરે, તો એ એને ભરખી જશે. અસ્પૃશ્યોને હિંદુ ધર્મથી અળગા હરગિજ ન માનવા જોઈએ. તેમની સાથે હિંદુ સમાજના પ્રતિષ્ઠિત માણસો તરીકે વર્તન કરવું જોઈએ.” માત્ર ભાષણની રીતે નહીં, પરંતુ અંત્યજ-મેળાવડાનું પણ પોતાને મન કેટલું માહાત્મ્ય હતું, તેનો ખ્યાલ તેમના આ શબ્દોમાં આવે છે. : “રાજકીય પરિષદમાં ઈશ્વર હતો કે નહીં તેની ખબર નથી. પણ મને ખાતરી છે કે અહીં તો છે જ. હું અહીં લાંબું ભાષણ કરવા નથી આવ્યો, હું તો એક દાખલો બેસાડવા આવ્યો છું. સમાજસુધારા વિશે આવો દાખલો બીજે નહીં મળે.”૧૬ ક્ષેત્રકાર્ય દ્વારા અસ્પૃશ્યોની સ્થિતિ જાણવાનો પ્રયત્ન અને હિંદુ સમાજના પ્રાયશ્ચિતરૂપ ભાષણ વગેરે અસ્પૃશ્યતા નિવારણના ઇતિહાસમાં ઉત્તમ પગલું હતું. જો કે તેમના આ પ્રયોગની આકરી ટીકા પણ થઈ હતી. ‘ગુજરાતી’ નામના પત્રે ગાંધીજીની ટીકા કરી નર્મદાશંકરની (કવિ નર્મદ) જેમ ગાંધીજીનું પણ હૃદયપરિવર્તન થશે, એવી આગાહી કરી હતી, જેનો જવાબ ગાંધીજીએ આ રીતે આપેલો : “મારી ધાર્મિક જવાબદારી પૂરી સમજીને હું હિલચાલમાં ભાગ લઉં છું. કાળ જતાં નર્મદાશંકરની જેમ વિચારો બદલાય, તેવું ભવિષ્ય મારે વિશે પણ એક ટીકાકારે ભાખ્યું છે. જો તેવો સમય આવે તો તે વેળા મેં હિંદુ ધર્મનો, ધર્મમાત્રનો જ ત્યાગ કર્યો સમજાશે. હિંદુ ધર્મને ઉપર્યુક્ત કલંકમાંથી છોડાવતા આ દેહ પડે તો પણ તેમાં વિશેષ કશું નથી, એવી મારી દૃઢ માન્યતા છે. જે ધર્મમાં નરસિંહ મહેતા ઇત્યાદિ થયા છે, તે ધર્મમાં અસ્પૃશ્યતાને અવકાશ ન હોય.”૧૭ આમ, ક્રાંતિકારી વિચારો, ક્રાંતિકારી કાર્ય અને અસ્પૃશ્યતાનિવારણના આશાસ્પદ ભાવિ સાથે અંત્યજનાં મેળાવડો સંપન્ન થયો.