રૂદ્રાક્ષ એક એવું ફળ છે જે અર્થ, ધર્મ, કામ અને મોક્ષ પ્રદાન કરવામાં મહત્વનું સાબિત થયું છે. શિવપુરાણ, પદ્મપુરાણ, રૂદ્રાક્ષકલ્પ, રૂદ્રાક્ષ મહાત્મય વગેરે ગ્રંથોમાં રૂદ્રાક્ષની અપાર મહિમાનું વર્ણન જણાવેલું છે. આમ તો રૂદ્રાક્ષ કોઈ પણ હોય તો લાભ આપે જ છે, પણ તેના મુખને આધારે તેનું મહત્વ અલગ અલગ જણાવવામાં આવ્યું છે. દરેક રૂદ્રાક્ષ ઉપર ધારીઓ હોય છે, આ ધારીઓને રૂદ્રાક્ષનું મુખ કહે છે. આ ધારીઓની સંખ્યા 1 થી લઈ 21 સુધીની હોઈ શકે છે, આ ધારીઓને ગણી રૂદ્રાક્ષનું વર્ગીકરણ 1થી 21 મુખી રૂદ્રાક્ષમાં કરવામાં આવે છે.