વ્યક્તિગત જીવનમાં બનતી ઘટનાઓ પણ જો અકારણ બનતી ન હોય તો યુદ્ધ જેવી મહત્વપૂર્ણ ઘટના કારણ વિના કેવી રીતે બની શકે ? હલ્દી ઘાટીનું યુદ્ધ ભારતનાં યુદ્ધોના ઇતિહાસમાં અદ્વિતીય અને અભૂતપૂર્વ હતું. તેનાં એકાધિક કારણો હતાં. અકબરે ઉત્તર ભારતના મોટાભાગનાં રાજપૂત રાજ્યો જીતી તેમને મુઘલ સામ્રાજ્ય હસ્તક આણ્યા હતા. પરંતુ અકબરનાં સ્વપ્નનો વિજય હજુ થોડો આઘો હતો. હલ્દી ઘાટીનું યુદ્ધ ભલે અકબરની સામ્રાજ્યવાદી નીતિઓને કારણે થયું હોય, છતાં તેની પૃષ્ઠભૂમિ ઘણી મજબૂત હતી. હલ્દી ઘાટીના યુદ્ધનાં પરિબળો જોઈએ: