ભારતના પ્રથમ જ્યોતિર્લિંગ સોમનાથને ચંદ્રવંશી તથા પ્રતાપી રાજાઓએ રક્ષિત રાખ્યું છે. કાળક્રમે તે તીર્થનો ર્જીણોદ્વાર તથા નવનિર્માણ થયું છે. મુસ્લિમ રાજાઓ તથા પરધર્મીઓએ આક્રમણ કરી તેનો નાશ કરવા પ્રયત્ન કર્યો હતો, પણ વીર-શહીદ હમીરસિંહ જેવા યોદ્ધાઓએ પ્રાણની આહુતિ આપીને પણ આ પ્રભાસતીર્થના સોમનાથની રક્ષા કરી છે. આઝાદી પછી ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. રાજેન્દ્રપ્રસાદ તથા ગૃહપ્રધાન સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે સોમનાથનો ર્જીણોદ્વાર કર્યો હતો. દેશમાં ૨૦મી એપ્રિલ સોમનાથ પ્રતિષ્ઠા દિન તરીકે ઉજવાય છે. દેશ-વિદેશમાંથી ભાવિક ભક્તો તથા શ્રદ્ધાળુઓ અહીં આવે છે. સોમનાથ મહાદેવની મહાપૂજા થાય છે. ગુજરાતનાં પ્રભાસતીર્થ સૌરાષ્ટ્રના આ સોમનાથ મહાદેવનાં દર્શનાર્થે દેશની મોટી હસ્તીઓ પણ આશીર્વાદ મેળવવા આવે છે. જ્યોતિર્લિંગ સોમનાથ હિન્દુ સનાતન ધર્મનું મહત્ત્વનું તીર્થધામ છે.