સામાન્ય રીતે ઉંમરલાયક પુત્ર કે પુત્રી માટે લગ્ન સંબંધે જોડવા યોગ્ય પાત્ર શોધવું ઘણું કઠીન કાર્ય હોય છે. આ અંગે એક ધ્યાન રાખવા જેવી અગત્યની બાબત એ છે કે છોકરા છોકરીની પરણવા લાયક ઉંમર થઈ જાય એટલે કે શારીરિક ઉંમરથી ભલે છોકરા છોકરી લગ્ન લાયક થઈ ગયા હોય પણ લગ્નજીવન અને તેની સાથે સંલગ્ન કૌટુંબિક, પારિવારિક, સામાજિક, આર્થિક અને આકસ્મિક સ્થિતિ સંજોગોમાંથી ઉદભવતી જવાબદારીઓને પરિપૂર્ણ કરવા માનસિક રીતે પણ સક્ષમ છેકે નહીં, તે જોવું પણ ખાસ જરૂરી હોય છે. ખાસ કરીને છોકરીઓની બાબતમાં એવું કહી શકાય એમ છે કે છોકરીમા જો પૂરતું જાતીય જ્ઞાન અંગેની પરિપક્વતા ન હોય, બાળ જન્મ અને ઉછેરની સામાન્ય જાણકારીનો અભાવ હોય, રસોડું સંભાળવા, રસોઈ અંગેની સામાન્ય માહિતી કે આવડતનો અભાવ હોય, સાસરે ગયા પછી પણ જો લાંબા સમય સુધી આ બાબતનો રસ ન કેળવાય કે આવડત ન આવે તો પણ ઘણી સમસ્યા સર્જાય શકે છે. તેથી છોકરીના માતાપિતાએ આ સંબંધે પૂરતી જાગૃતિ રાખી તેને કેળવવાની હોય છે જે બાબત પરણવા લાયક દરેક છોકરી પાસે અપેક્ષિત હોય છે. ટૂંકમાં આ પ્રકારની કૌટુંબિક જવાબદારી નિભાવવા છોકરી સક્ષમ છે કે પરિપક્વતા છે કે નહીં તે જાણ્યા પછી જ સગપણ સંબંધે વિચારવું યોગ્ય ગણાય. સામાન્ય રીતે માતાપિતાને પોતાની છોકરીને સાસરે વળાવવાની બહુ ઉતાવળ હોય છે, ભલે તે શારીરિક કે માનસિક રીતે તેનામાં પૂરતી પરિપક્વતા આવી હોય કે નહીં. એક અસલામતીની ભાવના મોટાભાગના માતાપિતામાં ઘર કરી ગઈ હોય છે કે પાછળથી સારું પાત્ર મળશે કે નહીં? તે સિવાય બીજું કારણ એ પણ હોય શકે કે ખાસ કરીને છોકરીની સોળ વર્ષની ઉમરથી એકવીસ બાવીસ વર્ષની ઉમરનો ગાળો મુગ્ધાવસ્થાનો હોય આ સમય દરમ્યાન વિજાતીય આકર્ષણ પેદા થવું સહજ હોય છે જેના કારણે પ્રેમમાં પડી જવાના પ્રસંગો ઊભા થતાં હોય છે વાસ્તવમાં ખરેખર તો આ એક પ્રકારનું શારીરિક આકર્ષણ જ હોય છે, જેનાથી છોકરીઓ બહુ જ ઝડપથી અંજાય જતી હોય છે. આને કારણે ખરાબ ચાલચલગત ધરાવતા છોકરા સાથે ફસાઈ જવાની શક્યતા રહેતી હોય છે. તેથી ઘણીવાર એવું થાય છે કે કે છોકરી કોઈ એવું ખોટું પાત્ર પસંદ કરી લે છે ને જિંદગીભર પસ્તાવાનો વારો આવતો હોય છે. આમ છોકરી પોતે જો પાત્ર પસંદ કરી લે તો માતાપિતાની, પરિવારની બદનામી થવાનો કાલ્પનિક ડર, ભય પણ સતાવતો હોવાનું માની શકાય એમ છે, અને ન કરે નારાયણને છોકરી કોઈ ખોટા હાથમાં ફસાય જાય તો જિંદગીભર સહન કરવાનું તો છોકરીના પક્ષે જ હોય છે. આ કારણેજ છોકરીની મરજી જાણ્યા વિના જ માતાપિતા પોતાની મરજી ઠોકી બેસાડતા જોવામાં આવે છે અને પાછળથી પેટભરીને પસ્તાવાનો વારો આવે છે.. સગપણની વાત શરુ થાય તે પહેલા આ બાબત સહુથી પહેલા ચકાસી લેવી જોઈએ. તે સિવાય માતાપિતાને પોતાની દીકરીને પરણાવવાની ઉતાવળ એટલા માટે પણ હોય છે કે દીકરી જેમ મોટી થતી જશે, વધુ ભણશે તેમ તેનામાં હક, અધિકાર, સ્વતંત્રતાની ભાવના જાગૃત બનતા, પ્રબળ બનતા છોકરી પોતાની પસંદગી મુજબના જ પાત્ર જોડે લગ્ન કરવા માતાપિતાને મજબુર કરે એવો કાલ્પનિક ભય પણ સતાવતો હોય છે. સામાન્ય રીતે સામાન્ય પરિવારોમાં છોકરીઓને ઓછું ભણાવવામાં આવતી હોય છે પરંતુ હવે સમજદાર પરિવારોમાં છોકરીઓને ઉચ્ચ અભ્યાસ માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. આ કારણે ઘણીવાર એવું થાય છે કે છોકરીના ભણતરના કારણે એનાં ભણતર પ્રમાણે મુરતિયો મળવો મુશ્કેલ થઈ જતો હોય મોટી ઉંમર સુધી છોકરી અપરિણીત રહેતી હોય માતાપિતાને થોડી અસલામતી થતી હોય છે. બીજું એ કે રૂઢીચુસ્ત ઘરોમાં દીકરીને પારકી થાપણ ગણવામાં આવે છે, કોઈ વળી દીકરી એટલે સાપનો ભારો એવું પણ સમજતા હોય છે, તો વળી કોઈ દીકરીને માથા પરનો બોજ પણ ગણતા હોય છે એટલે આવી જ્યાં સમજ હોય ત્યાં દીકરીને જેમ બને તેમ જલ્દી તેની મરજી જાણ્યા વિના જ પરણાવી દેવાની ઉતાવળ હોય છે, જેના ઘણા માઠા પરિણામ પાછળથી માતાપિતાએ તેમજ છોકરીએ પણ ભોગવવા પડતા હોય છે. જે દરેક માતાપિતાએ સમજવું રહ્યું. જેથી છોકરા છોકરીની લગ્ન માટેની માનસિક પરિપક્વતા અત્યંત અગત્યનો મુદ્દો છે.