રુપક માણવા જેવું છે. હાલ ગવાતું એક ફટાણું યાદ આવે છે. એમાં પણ જાનૈયાંની એવી જ ઠેકડી છે : એની પેટની ‘ગાગરડી’ સાવ ‘કોરી’ કટ છે તોય ભાઈસા’બ ધરાયેલા હોવાનો ડોળ કરતા, વટ મારતા, મોંમાં સોપારીનો કટકો રાખે છે !( જાનમાં વૃદ્ધો સુડીથી ઝીણી કતરણ કરવે પાવરધા હતા; તો જુવાનો દાંતે મજબુત તેથી સોપારીના કટકાના કડુકા બોલાવતા ફરતા ! તેમાંય અણવર પાસે એક રુપાળો ખલતો હોય; એમાં લવીંગ-સોપારી-તજ વ. હોય. એની એ પણ મહત્તા ! ) હાલના ફટાણા સાથે હેમાચાર્યે આપેલ શ્લોકો મ્હાણી શકાય એ ખાતર આજનું ફટાણું પહેલાં અહીં મુક્યું છે. પણ બંન્નેને સરખાવતાં આવાં ફટાણાંનો રીવાજ હજારેક વરસ જુનો તો છે જ, એની આ બોલતી સાબીતી. જુઓ, બે શબ્દોમાં એક ચીત્ર, ને પછીના બેમાં બીજું ચીત્ર. આમ માત્ર બે બે શબ્દલસરકે ધ્વન્યાત્મક વ્યંગચીત્ર આલેખવાની, કોઈ સીદ્ધહસ્ત આર.કે.લક્ષ્મણ કે ઉન્નીની જેમ, કળા દુહાકારમાં ને જુનાં લોકગીતોમાં હતી. ( અખા-માંડણ જેવામાંય તે !–યાદ કરો : ‘આંધળો સસરો ‘ એક ચીત્ર, ‘શણગટ વહુ’ બીજું ચીત્ર પહેલાની બાજુમાં પડતાં જ એક મઝેદાર વ્યંગચીત્ર ખડું ! ) લોકકહેણીની આ ફાવટ. ક્યારેક ફટાણાંમાંયતે. જુઓ, આજે ગવાતું ફટાણું : ( અણવરને સ્થાને જાનની કોઈપણ વ્યક્તીનું નામ પણ મુકી શકાય ! આવી નામપુરકતા એ લગનગીતોની માત્ર મજા જ નહીં, લાગણીપુરકતા પણ હતી !)