જોન ટેનયલના એલિસના ચિત્ર અસલી એલિસ લિડેલને ચિત્રીત નથી કરતા જેના કાળા વાળ અને એક નાનકડું ફ્રિંજ હતું. એક સ્થાયી કિંવદંતી છે કે કેરોલએ ટેનિયલને મેરી હિલ્ટન બેબકોકની તસવીર મોકલી, બાળપણનો અન્ય એક મિત્ર, પરંતુ હજુ સુધી તેનો કોઇ પૂરાવો મળ્યો નથી, અને શું ટેનિયલ એ વાસ્તવમાં પોતાના મોડલના સ્વરૂપમાં બેબકોકનો ઉપયોગ કર્યો કે નહીં તે વિવાદનો વિષય છે. ===પ્રસિદ્ધ લાઇન અને અભિવ્યક્તિ=== શબ્દ "વન્ડરલેન્ડ", શીર્ષકથી ભાષામાં પ્રવેશ થઇ ચૂક્યો છે અને એક શાનદાર કાલ્પનિક જગ્યાને સંદર્ભિત કરે છે અથવા એક વાસ્તવિક દુનિયાની જગ્યા જેમાં સ્વપ્નો જેવી વિશેષતા હોય. તે એલિસના અન્ય કામોની જેમ વ્યાપક રૂપમાં લોકપ્રિય સંસ્કૃતિમાં નિર્દિષ્ટ “ડાઉન ધ રેબિટ હોલ”. “પ્રકરણ 1”નું શીર્ષક અજાણતા એક રોમાંચકારી યાત્રા પર જવા માટે એક લોકપ્રિય શબ્દ બની ગયો છે. (દવા સંસ્કૃતિ)માં “ગોઇંગ ડાઉન ધ રેબિટ હોલ” હેલુસિનેશન જેવી દવા માટે એક રૂપક સમાન છે. કારણ કે કેરોલની નવલથાનું સ્વરૂપ ડ્રગ ટ્રિપ સમાન જણાય છે. “પ્રકરણ 6”માં ચેશાયર બિલાડીનું ગાયબ થવું એલિસને તેની સૌથી યાદગાર પંક્તિ કહેવા માટે પ્રેરિત કરે છે "..એ ગ્રીન વિધાઉટ એ કેટ, ઇટ્સ ધ મોસ્ટ ક્યુરિયસ થિંગ આઇ એવર સો ઇન ઓલ માય લાઇફ" “પ્રકરણ 7”માં હેટર પોતાના પ્રસિદ્ધ ઉખાણા વગર એક ઉત્તર આપે છે. “રેવેન શા માટે એક લખવાના મેજ જેવું છે?” જોકે કેરોલનો ઉદ્દેશ હતો કે ઉખાણા માટે કોઇ ઉત્તર ન હોય, છતાં “એલિસ”ની 1896ની આવૃત્તિમાં ઘણી ભૂમિકામાં તે ઘણા જવાબ રજૂ કરે છે. “કારણ કે તે કેટલાક નોટ રચી શકે છે. જોકે,... તે ઘણા સપાટ છે. અને તેને કદી ખોટા છેડે નથી રાખવામાં આવતા.” (ધ્યાન આપો કે વાર્તામાં neverનો અંગ્રેજી સ્પેલિંગ nevar છે. જે તેને ઉલટાવીને raven બનાવી દે છે. ત્યાર પછીની આવૃત્તિમાં આ વર્તનને “સુધારી” દેવામાં આવ્યું છે. તેથી કેરોલનું પન ખોવાઇ ગયું છે.) ઉખાણા નિષ્ણાત સેન લોયડે આ મુજબના ખુલાસા વ્યક્ત કર્યા છેઃ કારણ કે જે નોટ અગાઉ તેને નોટ કહેવામાં આવે છે તે સંગીતના નોટ્સ માટે નોટ નથી કરવામાં આવતા. પોએ બંને પર લખ્યું બંને શાહી જેવા ક્વિલ છે (ઇંકલેવ્સ) બિલ્સ અને ટેલ્સ (પૂંછ) તેમની વિશેષતા પૈકી એક છે. કારણ કે તે બંને પોતાના પગ પર ઉભા રહે છે. પોતાનું સ્ટીલ છુપાવે છે (ચોરવું) અને તેમને બંધ કરી દેવા જોઇએ. અન્ય ઘણા ઉત્તર સૂચિબદ્ધ છે “ધ એનોટેટ એલિસ” ફ્રેન્ક બેડોરની નવલકથા સિંગ રેડમાં મુખ્ય ખલનાયક ક્વીન રેડ (એક અહંકારોન્માદી) ((ક્વીન ઓફ હાર્ટ્સ (એલિસેઝ એડવેન્ચર્સ ઇન વન્ડરલેન્ડ)ની પેરોડી )) ક્વીન ઓફ હાર્ટ્સ) લુઇસ કેરોલને મળે છે અને જાહેરાત કરે છે કે ઉખાણાનો જવાબ છે “કારણ કે હું એવું કહું છું.” કેરોલ તેનો પ્રતિવાદ કરતા ગભરાય છે. બેશક, સૌથી પ્રસિદ્ધ ઉક્તિ ત્યારે બોલવામાં આવી જ્યારે ક્વીન ઓફ હાર્ટ્સ એલિસ સામે બુમ પાડીને પાડીને કહે છે, “ઓફ વિથ હર હેડ” (અને બાકીના બધા પર લાગે છે કે તે થોડો નારાજ છે) કેરોલે કદાચ અહીં શેક્સપિયર રિચર્ડના રિચાર્ડ IIIના એક દૃશ્યની છાપ છોડી છે જ્યારે રિચાર્ડ લોર્ડ હેસ્ટિંગ્સની મૃત્યુદંડની માંગ કરતા બુમ પાડે છે “ઓફ વિથ ધીસ હેડ” જ્યારે એલિસ મને ખાઇ જાવ લખેલી એક કેક ખાઇને મોટી થઇ જાય છે ત્યારે તે કહે છે કુરિયોસેર એન્ડ કુરિયોસેર, એક પ્રસિદ્ધ પંક્તિ જેને આજે પણ અસાધારણ આશ્ચર્ય ધરાવતી કોઇ ઘટનાના વર્ણન માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે. ચેશાયર કેટ એલિસને પુષ્ટી આપતા કહે છે “અમે અહીં સૌ પાગલ છીએ” એક લાઇન જેને પરિણામસ્વરૂપ ઘણા વર્ષ સુધી દોહરાવવામાં આવી. ==પાઠમાં પ્રતિકવાદ== ==ગણિત == કેરોલ એક ગણિતશાસ્ત્રી હતા તેથી ક્રાઇસ્ટ ચર્ચ, એવું સૂચન આપવામાં આવ્યું સોચાઃ પુસ્તકનો હવાલો આપતા સોચાઃ સમાચારનો હવાલો એ તથ્ય કે આ વાર્તા અને “થ્રુ ધ લૂકિંગ ગ્લાસ” બંનેમાં ઘણા સંદર્ભ અને ગાણિતિક અવધારણા છે, ઉદાહરણોમાં સામેલ છે. પ્રકરણ1માં, "સસલાના દર નીચે ", સંકોચાવાની વચ્ચે એલિસ દાર્શનિક રૂપમાં પોતાના અંતિમ આકાર વિશે વિચારે છે. કદાચ એક મીણબત્તીની જેમ પૂરી રીતે બહાર નીકળી શકું, આ વિચાર સીમાની અવધારણા દર્શાવે છે. પ્રકરણ 2માં આંસુનો તળાવ એલિસ ગુણા કરવાની કોશિશ કરે છે, પરંતુ કેટલાક વિચિત્ર પરિણામ કાઢે છે. મને જોવા દોઃ ચાર વાર પાંચ એટલે બાર થાય અને ચાર વાર છ એટલે તેર છે. અને ચાર વાર સાત..ઓહ પ્રિય. હું આ દરમાંથી કદી વીસ સુધી નહીં પહોંચી શકું." આ સંખ્યાના પ્રતિનિધિત્વની ચકાસણી કરવામાં આવી છે. જેના માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલા વિવિધ આધાર અને સ્થિતિય અંક પ્રણાલી (4 x 5 = 12 આધારમાં 18 સંકેતન, 4 x 6 = 13 થી 21 આધાર સંકેતનમાં. 4 x 7માં 24 સંકેતનમાં 14 આધાર હોઇ શકે છે, અનુક્રમ બાદ) *પ્રકરણ 5 "કેટરપિલરની સલાહ"માં કબુતર કહે છે કે નાની છોકરીઓ સાપ જેવી હોય છે કારણ કે નાની છોકરીઓ અને સાપ બંને ઇંડા ખાય છે. અમૂર્તની આ સામાન્ય ધારણા વિજ્ઞાનના ઘણા ક્ષેત્રમાં વ્યાપક રૂપમાં હોય છે. આ તર્કને ગણિતમાં અપનાવવાનું એક ઉદાહરણ ચરનુ પ્રતિસ્થાપન છે. *પ્રકરણ 7 "એક પાગલ ટી પાર્ટી"માં માર્ચ હેયર, મેડ હેટર અને ડોરમાઉસ કેટલાક ઉદાહરણ આપે છે જેમાં એક વાક્ય Aનું અર્થ મૂલ્ય કન્વર્સના A બરાબર નથી (ઉદાહરણ તરીકે વ્હાય યુ માઇટ જસ્ટ એજ વેલ સે ધેટ આઇ વીલ સી વ્હોટ આઇ ઇટ, આઇ ઇટ વ્હોટ આઇ સી સમાન છે) તર્કશાસ્ત્ર અને ગણિતમાં આ એક વ્યુત્ક્રમ સંબંધનની ચર્ચા કરવા સમાન છે. * તેના ઉપરાંત પ્રકરણ 7માં એલિસ વિચાર કરે છે કે એનો શું અર્થ થાય છે જ્યારે ગોળ મેજની આસપાસ સીટ બદલવાની શરૂઆતમાં પાછળ રહી જાય છે. આ પૂર્ણાંક modulo Nના રિંગ પર યોગનું એક નિરીક્ષણ છે. ચેશાયર કેટ ઝાંખી પડવા લાગે છે અને અંતે પૂરી રીતે ગાયબ થઇ જાય છે, માત્ર પોતાનું વ્યાપક હાસ્ય પાછળ છોડી જાય છે. જે હવામાં બચી રહે છે. તેનાથી એલિસને આશ્ચર્ય થાય છે અને તે કહે છે કે તેણે હાસ્ય વગરના એક બિલાડાને જોયો છે, પરંતુ ક્યારેય એક બિલાડી વગર હાસ્ય જોયું નથી. (ગેક ઇક્યુલિયન જ્યોમિટ્રી, બીજગણિત સાર, ગાણિતિક તર્કની શરૂઆત) જ્યારે ડોડસન લખે છે ત્યારે ગણિત પર હાવી થઇ રહ્યા હતા. બિલાડી અને સ્મિત વચ્ચેના સંબંધના ડોડસનના ચિત્રણને ગણિત અને સંખ્યાની મૂળ અવધારણાના પ્રતિનિધિત્વના રૂપમાં સમજી શકાય છે. ઉદાહરણ તરીકે બે કે ત્રણ 'સફરજન' પર વિચાર કરવાના બદલે કોઇ વ્યક્તિ આસાનીથી સફરજનની અવધારણા પર વિચાર કરી શકે છે જેના પર 'બે' અને 'ત્રણ'ની અવધારણા નિર્ભર જણાય છે. જોકે એક વધુ પરિસ્કૃત છલાંગ બે અને ત્રણની અવધારણા પર પોતાનો વિચાર કરવાની છે, બિલકુલ એક સ્મિતની જેમ, મૂળ રૂપથી બિલાડી પર નિર્ભર જણાય છે જેના ભૌતિક તથ્યથી ધારણાત્મક રૂપથી અલગ છે. એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડના અંતિર વર્ઝન માટે કેરોલ/ડોડસનના હેતુનું નવું અર્થઘટન તાજેતરમાં Ref A પર પ્રકાશિત થયું છે. કીથ ડેલ્વિનનું પૃથક્કરણ જણાવે છે કે કેરોલ/ડોડસનએ એલિસ ઇન વન્ડરલેન્ડ લખીને વાસ્તવમાં નવા આધુનિક ગણિતશાસ્ત્ર પર જોરદાર પ્રહાર કર્યો હતો જે મધ્ય 1800માં ઉભરી રહ્યો હતો. ===ફ્રેન્ચ ભાષા===ઘણા લોકોએ આ સૂચન કર્યું છે.માર્ટિન ગાર્ડનર અને સેલ્વિન ગુડએકર વગેરેને ડોડસનની (ફ્રેન્ચ ભાષા)માં રૂચિ હતી જેમણે વાર્તામાં તેમના વિશે સંદર્ભ અને શ્લેષ પ્રસ્તુત કર્યા છે. એવી ઘણી સંભાવના છે કે તેઓ ફ્રેન્ચ શિક્ષણનો ઉલ્લેખ કરતા હતા જે વિક્ટોરિયન યુગમાં મધ્યમ વર્ગની છોકરીઓના ઉછેરનો હિસ્સો હતું. ઉદાહરણ તરીકે બીજા પ્રકરણમાં એલિસ માને છે કે માઉસ ચોક્કસ ફ્રેન્ચ હશે અને તેણે પોતાના ફ્રેન્ચ પુસ્તકના પાઠનો પહેલું વાક્ય બોલે છે. "Où est ma chatte?" ("મારી બિલાડી ક્યાં છે?"). હેનરી બ્યુના ફ્રેન્ચ અનુવાદમાં એલિસ માને છે કે માઉસ ચોક્કસ ઇટાલિયન છે અને તેની સાથે ઇટાલિયનમાં બોલે છે. === શાસ્ત્રીય ભાષાઓ ===બીજા પ્રકરણમાં એલિસ શરૂઆતમાં માઉસને એ માઉસ કહીને બોલાવે છે સંજ્ઞાની પોતાની અસ્પષ્ટ સ્મૃતિના આધાર પર () પુસ્તક એક ઉંદર (કર્તુવાચ્ય) ઉંદરના (સંબંધકારક) ઉંદર માટે (સંપ્રદાન કારક) એક ઉંદર (કર્મકારક) એ ઉંદર (સંબોધન) (વોકેટિવ)." આ એ પારંપરિક ક્રમમાં મેળ ખાય છે જે બીજાન્ટિન વ્યાકરણાચાર્યોએ સ્થાપિત કર્યો હતો. (અને આજે પણ માનક પ્રયોગમાં છે. યુનાઇટેડ કિંગડમ અને પશ્ચિમી યુરોપમાં કેટલાક દેશોને છોડીને) શાસ્ત્રીય યુનાનીઓની પાંચ વિભક્તિઓ માટે પંચમી વિભક્તિના અભાવના કારણે જે યુનાનીમાં નથી પરંતુ લેટિનમાં મળી આવે છે. દેખીતી રીતે જ સંદર્ભ ત્યાર પછીના વાળા માટે નથી જેમ કે કેટલાક માને છે. === ઐતિહાસિક સંદર્ભ === આઠમા પ્રકરણમાં ત્રણ કાર્ડ, ગુલાબ વૃક્ષ પર લાલ ગુલાબ ચિત્રકારી કરી રહ્યા છે, કારણ કે તેમણે ભૂલથી એક સફેદ ગુલાબનો છોડ લગાવી દીધો હતો જે ક્વીન ઓફ હાર્ટ્સને પસંદ નથી. લાલ ગુલાબ અંગ્રેજી હાઉસ ઓફ લંકાસ્ટરનું પ્રતીક છે. જ્યારે સફેદ ગુલાબ તેમના પ્રતિદ્વંદી હાઉસ ઓફ ન્યુયોર્કનું પ્રતીક હતું. આ માટે આ દૃશ્યમાં વોર્સ ઓફ ધ રોઝેઝ માટે એક સંકેત છુપાયેલો હોઇ શકે છે. અન્ય સ્પષ્ટીકરણ