અને એ ડર પણ અજ્ઞાની કે અબૂધ લોકો માટે છે, જ્ઞાનીઓ તો જાણે જ છે કે આ બધા શાસ્ત્ર વચનો શા માટે છે. વૈદિકધર્મમાં (અને ગીતામાં પણ) એ માટે જ જ્ઞાનનું મહત્વ વધુ આંક્યું છે, ભય વડે શાંતી કરતા સમજણપૂર્વકની શાંતી ઋષીઓને વધુ પસંદ હશે. વિચારકોના કહેવા મુજબ આ સ્વર્ગ કે નર્ક કોઇ બનીબનાવેલી જગ્યાઓ નથી. મનુષ્ય પોતાની જાતે જ, પોતાના કર્મો દ્વારા, પોતાના મનોજગતમાં જ, આનું નિર્માણ કરે છે. સ્વર્ગમાં જવું કે નર્કમાં તે નક્કિ કરનાર ’ચિત્રગુપ્ત’ એ પોતાનું ગુપ્તચિત્ત (અચેતન મન) જ છે. અને માટે જ જ્ઞાનીજનો પુરી સભાનતાથી દાવો કરે છે કે ’મનુષ્યને સૌથી વધુ ડર સ્વયં પોતાનાથી લાગે છે’. અને ઉપનિષદો (કદાચ એકમાત્ર ઉપનિષદો જ) એટલે જ સત્યનો, ધર્મ (ફરજ) નો શાથ આપનારને માટે ’અભય’નું વરદાન આપે છે ! અને આપણો આ વાણીયો કાયરતાને લીધે નહીં પરંતુ ઉપનિષદો પરના આ વિશ્વાસને, આ અભયના વરદાનને ભરોસે જ સત્યાગ્રહ નો કન્સેપ્ટ લાવેલ. જે સફળ જ નહીં સફળોત્તમ રહ્યો !