11.  ભારત( કુલ ગુણ ૨૦)  ૧ભૂગોળ:-  (સ્થાન,ભૂપૃષ્ઠ,પિસત,નદી,દક્રરયો,જ ંગલ,  પશુ સંપવત,રણ,કૃવષ,પશુપાલન,ઓદ્યોચગક,પ્રાદેવશક,આવથિક,િાહન વ્યિહાર,)  ૨.ઈવતહાસ(પ્રાચીન,મધ્યયુગીન,અિાસચીન)  ૩..કલા(નાટય,નૃત્ય,ચચત્ર,લોકગીત,ભરતગુંથણ,સંગીત,ગીતકાર,ભિાઈ.પ્રાદેવશક  કલાઓ)  ૪..સંસ્કૃવત(મેળા,ઉત્સિ,નૃત્ય,લોર્કજાતી,માન્યતાઓ,રૂક્રઢઓ)  ૫.અથસશાસ્ત્ર (બજેટ,યોજનાઓ,િતસમાન પ્રિાહો)  ૬.બંધારણ