જૈન શાસ્ત્રોમાં જ્ઞાનના પાંચ પ્રકાર બતાવવામાં આવ્યા છે : (૧) મતિજ્ઞાન (૨) શ્રુતજ્ઞાન (૩) અવધિજ્ઞાન (૪) મન:પર્યવજ્ઞાન અને (૫) કેવલજ્ઞાન. પાંચ ઇન્દ્રિયો અને મન વડે થતા વસ્તુના અર્થાભિમુખ નિશ્ચિત્ત બોધને મતિજ્ઞાન કહે છે. શ્રુત એટલે શબ્દના નિમિત્તથી થતા મર્યાદિત જ્ઞાનને શ્રુતજ્ઞાન કહેવામાં આવે છે. ઇન્દ્રિય અને મનની મદદ વિના આત્માને પ્રત્યક્ષ થનારા અમુક ક્ષેત્રવર્તી, અમુક કાળવર્તીરૂપી પદાર્થોના જ્ઞાનને અવધિજ્ઞાન કહેવામાં આવે છે. ઇન્દ્રિય અને મનની મદદ વિના આત્માને પ્રત્યક્ષ થનારા મનના પર્યાયો સંબંધી થતા જ્ઞાનને મન:પર્યય કે મન:પર્યાય જ્ઞાન કહેવામાં આવે છે અને જે જ્ઞાન નિર્મલ, પરિપૂર્ણ, અસાધારણ અને અનંત હોય એને કેવલજ્ઞાન કહેવામાં આવે છે.