તેમ છતાં એટલું સ્પષ્ટ છે કે આઝાદી પછીના ભારતીય રાજકારણના ઈતિહાસનું એક અકળ અને અગાધ એવું નિર્ણાયક પાત્ર ઈન્દિરાજીના જીવનચરિત્રમાં જોવા મળે છે.