ભલેને સગો મામો ન હોય પણ મંમીનો બનેલો ભાઈ મામો તો કહેવાય. તે કોઈવાર ખપ પડ્યે કામ આવી શકે ખરો, એમ જેમને કોઈ પણ કારણસર ખાસ શાળામાં ભણવું ન હોય તો તે સામાન્ય શાળામાં ભણી શકે તે વ્યવસ્થાને હું આવકારદાયક જરૂર માનું છું પણ તેને ખાસ શાળાના વિકલ્પ તરીકે સ્વીકારવા તૈયાર નથી. જેમ રોલગોલ્ડ ધાતું સોના જેવી ચમકદાર જરૂર હોય છે, પણ તે સોના જેવું મૂલ્ય આપી શકતી નથી. જેમ આભૂષણ માટે સોનાનો કોઈ વિકલ્પ નથી, તેમ ખાસ શાળાનો પ્રજ્ઞાચક્ષુ બાળકોના શિક્ષણનો કોઈ વિકલ્પ નથી. જેમ રસ્તા પર લાઈસન્સ વગરનો ગાડી ચલાવતો ડ્રાઈવર હાનીકારક બને છે, તેમ અંગત તૃષ્ણા સંતોષવા બિન અભ્યાસુ વક્તા કોઈવાર પ્રસ્થાપિત વ્યવસ્થાને લૂણો લગાડી શકે છે. મને ટેક્નોલોજીને વિસ્તારવા યોજાયેલો સેમિનાર નવી દિશાના દ્વાર ખોલનારો હોવા છતાં અંધજનો માટે અનેક પડકાર ઊભા કરનાર ખતરાની ઘંટડી જેવો લાગ્યો છે. મિત્રો, ૧૯૭૦ નો દાયકો અંધજનો અને વિકલાંગોના વિકાસના સૂર્યોદય જેવો હતો. આ દાયકામાં અનેક વિચારવિનિમય થવાના કારણે ૧૯૭૬ ની યુનોની સામાન્ય સભાએ ૧૯૮૧ ના વર્ષને ‘વિશ્વ વિકલાંગ વર્ષ’ તરીકે ઊજવવા ઠરાવ કર્યો હતો.