તેને આનંદ પ્રજ્ઞા પણ કહે છે. તે નોંધવું ખુબ રસપ્રદ રહેશે કે એક સરેરાશ સાધક પોતે આનદ પ્રજ્ઞાને હજુ પોતે અંતિમ અવસ્થાએ પહોંચે તે પહેલાં જ બહુ અગાઉથી અનુભવતો થઇ જાય છે (તેનો અર્થ છે કે આનંદ પોતે પોતાની રીતે કોઈ અંતિમ અવસ્થા નથી હોઈ શકતી.) સામાજિક અને ધાર્મિક શરતીપણાથી ઉપર ઉઠતા જતો આ સાધક હવે ગ્રંથો અને ઉપદેશોથી અલિપ્ત થતો જાય છે. આવા સાધકમાં ગ્રંથોમાં કહેલી વાત ઉપર સવાલ ઉઠાવવાની અને પોતાની રીતે સત્યની ખાતરી કરવાની હિંમત હોય છે. પોતાનાં ધ્યાનની બેઠકમાં હવે એક ચોક્કસ સ્થિરતા ઉભરતી જાય છે અને પોતે શાંતિનો અનુભવ કરતો થાય છે, આવા સાધકને પોતાના ખરા સ્વભાવની ઝાંખી મળતી જાય છે. જો તે ટકી રહે તો પોતે નિશ્ચિંતપણે આગળની જાગૃતતાની ઉચ્ચ અવસ્થાનો અનુભવ કરે છે.