મને યાદ છે હું જ્યારે ખૂબ નાનો હતો ત્યારે ફેમિલીની કોઈ યુવતી માસિક ધર્મમાં હોય અને એની આભડછેટ પાળવાની હોય ત્યારે અનેક સવાલો મારા મનમાં પેદા થતા કે એને રસોડામાં કેમ કોઈ આવવા દેતું નથી? એ સ્ત્રીને આપણે અડી જઈએ તો શી તકલીફ પડે? એણે એવું તે શું કર્યું છે કે એને અડી પણ ન શકાય? મારા આ સવાલો હું જ્યારે કાલીઘેલી ભાષામાં પૂછતો ત્યારે મને જે જવાબો મળતા તે અત્યંત રહસ્યમય, અસ્પષ્ટ અને હાસ્યાસ્પદ મળતા હતા. આભડછેટનો સંદર્ભ યુવતીની ઉંમર સાથેની એક કુદરતી ઘટના સાથે જોડાયેલો છે એ વાત મને બહુ મોડેથી સમજાઈ. અમને ત્યારે અભ્યાસક્રમમાં આવી વાતો શીખવાડવામાં આવતી નહોતી અને સામાજિક પરિવેશ એવો હતો કે આવી વાત ખુલ્લેખુલ્લી કોઈ કરતું નહિ. તમે કદાચ નહિ માનો, પણ હું કોલેજમાં આવ્યો ત્યાં સુધી મને ખબર નહોતી પડતી કે અમુક ચોક્કસ સમયે યુવતીને યોનિમાંથી બ્લડ આવે એને માસિકધર્મ કહેવાય છે અને એ સમય દરમિયાન આભડછેટ રાખવામાં આવે છે. ક્યારેક એમ કહેવામાં આવતું કે એ યુવતી ભૂલથી કોઈ અસ્પૃશ્ય વ્યક્તિને અડી ગઈ છે, તો ક્યારેક એમ પણ કહેવામાં આવતું કે એ યુવતી આજે કંઈક ખોટું બોલી છે અથવા એણે ફલાણું પાપ કર્યું છે કે ઢીંકણું પાપ કર્યું છે એ કારણે એને અડવાનું નથી. બે-ત્રણ દિવસ પછી તે યુવતી જ્યારે માથું ધોઈને એટલે કે વાળ સાફ કરીને સ્નાન કરે ત્યાર પછી એને અડી શકાતું. આ રહસ્ય પણ મારા માટે સમજવું બહુ અઘરું હતું. યુવતીના માથાના વાળ સાફ કર્યા પછી એને ફરીથી અડી કેમ શકાય? શું એનાં બધાં પાપ ધોવાઈ જાય? કિશોરવયે હું એમ પણ વિચારતો હતો કે એમ તો હું પણ ક્યારેક કોઈ અસ્પૃશ્ય મિત્રને અડી જાઉં છું અને ક્યારેક ખોટું પણ બોલું છું, ક્યારેક એમ પણ વિચારતો કે આ યુવતીએ કર્યું છે એવું કોઈ પાપ અજાણતાં હું પણ કરતો હોઈશ… પરંતુ ત્યારે આ યુવતી સાથે કરવામાં આવે છે એવી આભડછેટ મારી સાથે કરવામાં કેમ નથી આવતી? પુરુષો માટે આવી આભડછેટ ક્યારેય જોવા મળતી નહિ. સ્ત્રી અને પુરુષ વચ્ચેના આવા અસમાન વ્યવહારની વાત મને અકળાવ્યા કરતી હતી. આવી આભડછેટ માત્ર સ્ત્રીઓ માટે જ કેમ? પુરુષોને એવી આભડછેટથી કેમ મુક્ત રાખવામાં આવ્યા હતા એ હું સમજતો નહોતો. કોઈ યુવતીને ક્યારે અડવું ક્યારે ન અડવું આ નક્કી કોણ કરતું હશે અને શેના આધારે આવું નક્કી થતું હશે તે મારા માટે હંમેશાં પઝલરૂપ જ રહ્યું હતું.