તેથી ટૂંકીવાર્તાએ માનવચરિત્રની વાર્તા છે એટલે તેમાં ઘટના, પાત્ર, સંવાદ, વર્ણન, પરિવેશ-વાતાવરણ, જીવનસમિક્ષાના અંશનું પણ દર્શન કે ચિંતન ધ્વનિત થાય છે.