કહેવાય છે કે એક-એક પાઈ મેળવવા તડપવું પડ્યું હોય ત્યારે જ એ એક પાઈની કિંમત સમજાય છે. આજે કરોડો રૂપિયાનો પગાર ધરાવતાં મારિયા બ્રાઝિલ અને વિશ્વની ઇકૉનૉમી વિશે અત્યંત ગૂઢ સૂઝબૂઝ ધરાવે છે. તેમના નેતૃત્વમાં કંપનીની નેટવર્થમાં પણ ૨૩ ટકા જેટલો ઉછાળ જોવા મળ્યો છે. જોકે તેમના બાળપણની વાત યાદ આવતાં જ આ લોખંડી મહિલા નરમ પડી જાય છે. દક્ષિણપૂર્વ બ્રાઝિલના કૅરેટિન્ગા સિટીમાં જન્મેલી મારિયાનું બાળપણ ખૂબ જ કઠણાઈઓમાં વીત્યું હતું. સાત-આઠ વર્ષની ઉંમરે મારિયાને પરિવાર સહિત રિઓ ડી જાનેરો સિટી પાસે આવેલી એક ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેવા આવી જવું પડ્યું. તેઓ જે વસાહતમાં રહેતાં હતાં એ ચોરી, લૂંટફાટ, બળાત્કાર અને ગુનાખોરીનું કેન્દ્ર ગણાતી હતી. કાકા-મામા જેવા સંબંધીઓ દ્વારા મળતી થોડીક મદદથી માંડ ઘરનો ચૂલો ચાલતો. છોકરીજાતને વળી ભણાવીને શું કરવું છે? એ માન્યતાને કારણે તેના ભણવાના પૈસા કોઈ સંબંધીઓ પણ આપવા તૈયાર નહોતા. મારિયા ઝૂંપડપટ્ટીમાંથી રીસાઇકલ થઈ શકે એવાં કૅન અને પ્લાસ્ટિકનો કચરો વીણવાનું કામ કરતી અને એમાંથી જે પૈસા મળે એમાંથી સ્કૂલની ફી ભરતી. નોટ-ચોપડીઓ માટે તે દિવસભર કચરામાંથી એક કોરી સાઇડવાળા વીણેલા કાગળિયાંઓ વીણતી. સગાંવહાલાંઓ મદદ થોડીક કરતાં અને જોહુકમી ઝાઝી. ડૉમેસ્ટિક વાયલન્સનો ભોગ બન્યાની બાળપણની યાદો વિશે વાત કરતાં આજેય મારિયાની આંખના ખૂણા ભીના થઈ જાય છે. ઝૂંપડપટ્ટીની કાચી છત પણ માથે ન હોય એવા દિવસો કાઢ્યા છે. કેટલીયે રાતો પરિવારસહિત ઉકરડાના ખૂણે સૂઈને કાઢી છે. તેના ઝૂંપડાની નજીકની વસ્તીમાં આવેલા એક પોટુર્ગીઝ પરિવારના ઘરે કામ કરીને એકસ્ટ્રા પૈસા કમાવામાં પણ તેણે કદી નાનમ નથી અનુભવી. કૉલેજમાં ભણતી વખતે પણ સાથે-સાથે તે અન્ય દેશોના લોકોને બ્રાઝિલના કલ્ચર વિશે સમજાવવાનું કામ કરીને અને તેમને જરૂરી કાગળિયાં સ્થાનિક ભાષામાં લખી-વાંચી આપવાની હેલ્પ કરીને પૈસા કમાતી. પોતાના ભણતરનો ખર્ચ તો તેણે જાતે ઊઠાવ્યો જ છે, પણ ૧૪ વર્ષની ઉંમરથી મારિયા ઘરની જરૂરિયાતો માટે પણ કમાવા લાગી હતી. દિવસભર કામ કરવું, રાતે સ્ટ્રીટલાઇટના અજવાળે વાંચવું અને માત્ર ચાર કલાકની ઊંઘ લેવી એ તેની બાળપણની દિનચર્યા હતી.