એક સમયે સ્થાનિક આદિવાસી પ્રજાતિઓ ઝાડ-પાન, પ્રાણીઓ તેમ જ કુદરતનાં જ તત્ત્વોની પૂજા કરતી હતી, પરંતુ ક્રિશ્ચિયન મિશનરીની અસર હેઠળ હવે નાગાલેન્ડ, મિઝોરમ તથા મેઘાલયની ૯૦ ટકાથી પણ વધુ વસ્તી ક્રિશ્ર્ચિયન છે. એટલે ઠેકઠેકાણે ચર્ચ તો નજરે ચઢે. સિંગરીજાન અને દુબાગાંવથી થોડેક દૂર શિવમંદિર જોયાં. દરેક ગામની બહાર કમાન આકારનું પ્રવેશદ્વાર બનાવેલું હોય છે, જેના પર ગામનું નામ તેમ જ સ્થાનિક આદિવાસીઓની સંસ્કૃતિને ઉજાગર કરતાં ચિત્રો દોરેલાં હોય છે. નાગાલેન્ડની સ્થાનિક આદિવાસી પ્રજા તો ભૂંડ અને કૂતરાનું માંસ પણ ખાય છે. એટલે, ક્યાંક કોક જગ્યાએ મને કૂતરા દેખાઈ જાય તો, મનોમન હું વિચારું કે, આ કૂતરા હજુ બચી ગયા છે!