આપણે હવે પ્રાચીન ભારતની શિક્ષણ – તાલીમ પધ્ધતિમાં શું અલગ છે તે જોઈએ. એ સમજવા માટે એક એક શ્રેષ્ઠ રૂપક છે – વિકમ અને વેતાલની લોકકથાનું. વિક્રમાદિત્ય મહાન રાજવી હતો. એક દિવસ એક તાંત્રિક તેની પાસે આવીને કહે છે કે મને એક વેતાલ જેવું પ્રેત મેળવી આપ. વિકમાદિત્ય તો બહુ વિશાળ હૃદયનો રાજા હતો એટલે તેણે કહ્યું કે, ભલે તમે જે કંઈ માગશો તે હું હાજર કરીશ. વિક્રમાદિત્ય વેતાલને શોધવા સ્મશાન ભૂમિ પહોંચે છે. તેને સૂચના છે કે ત્યાં એક વડ ઉપર પ્રેત ઊંધે માથે લટકતું હશે. તેને ઉતારીને ખભા પર લઈ આવવાનું છે. રસ્તામા તેની સાથે એક શબ્દ પણ બોલીશ તો પ્રેત પાછું ઝાડ પર લટકી જશે અને તારે આખી કસરત ફરીથી કરવી પડશે.