ભારત બહુવિધ ભાષા, બહુવિધ સંસ્કૃતિ સમાવતો દેશ છે તે સાચું, પરંતુ તેણે ગરીબીથી માંડીને બેરોજગારી સહિતના પડકારો સામે ઝીંક ઝીલીને આર્થિક વિકાસના મોરચે હરણફાળ ભરવી હશે તો પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીનો આશરો લીધા વગર છૂટકો નથી.