સોનલબહેનની વાત બિલકુલ સાચી છે. રાગ તોડી આધારિત મોટા ભાગનાં ગીતોમાં વિષાદ ભાવ પ્રગટ થાય છે. જેમ કે, જગજિત-ચિત્રાની એક સુંદર ગઝલ મિલકર જુદા હુએ તો ન રોયા કરેંગે હમ, મુકેશજીનું મૈં તો એક ખ્વાબ હૂં અને આશાજીનું ગીત જૂઠે નૈના બોલે, સાંચી બતિયાં … ઉદાસીન ભાવ વ્યક્ત કરતાં ગીતો છે. જગજિત સિંહને તો આ રાગ એટલો પ્રિય છે કે એમણે અડધો ડઝન ગઝલ રાગ તોડીમાં સ્વરબદ્ધ કરી છે, જે સાંભળીને આંખમાંથી આંસુ ન વહે તો જ નવાઈ. કવિ કનુભાઈ સૂચકે લખેલું અને સંગીતકાર સ્વ. મોહન બલસારાએ સંગીતબદ્ધ કરેલું રાગ તોડી પર આધારિત એક ગીત, એકવાર ગોકુળ છોડી ગયા ને, પાછા ન આવ્યા ઘનશ્યામ ...માં પણ વિષાદભાવ પ્રગટે છે. રાગ તોડીમાં અપવાદરૂપ ગીત એક જ છે ભીની ભીની ભોર, ભોર આઈ ...! જેની વાત આપણે ઉપર કરી. સ્વરોની અદ્ભુત ગૂંથણીને લીધે એ ગીત ઊર્જાસભર લાગે છે. સંગીતકારો-ગાયકો માટે આ રાગ પડકારજનક રહ્યો હોવા છતાં ગાન સરસ્વતી કિશોરી આમોનકરે થોડાં વર્ષો પહેલાં દિવાળી મોર્નિંગ કોન્સર્ટમાં આ રાગ ગાઈને શ્રોતાઓને દૈવી અનુભવ કરાવ્યો હતો. સ્વર યોગિની ડૉ. પ્રભા અત્રે તથા ઉસ્તાદ અમીરખાં સાહેબનો ગાયેલો તોડી અવર્ણનીય છે, તો ગુજરાતી ભાષાનાં સર્વાંગસુંદર ગીતોમાં અગ્રગણ્ય સ્થાન ધરાવતું રક્ષા કરો … ગીત પણ પ્રાત:કાલીન રાગોનાં સદાબહાર ગીતોમાં હકપૂર્વક બેસી શકે એવું સુમધુર છે. નવા વર્ષે આ કર્ણમંજુલ સ્તુિત રક્ષા કરો જગદંબા … આપણાં સૌનાં જીવનમાં સુખ-સમૃદ્ધિ, શાંતિ અને સુરક્ષિતતા લાવે એવી ‘હૈયાને દરબાર’ના વહાલા વાચકોને સુરીલી શુભકામનાઓ અને નૂતન વર્ષાભિનંદન. આ ગીત આજે જ સાંભળી લેજો, સવાર સુધરી જશે.