અનેકોની લડાયક ચેતના જાગૃત થઈ ગઈ હતી. કટોકટીની જાહેરાતના પહેલા દિવસ-ર૬ જૂન, ‘૭પથી જ બીજા સ્વાતંત્ર્યનું યુદ્ધ આરંભાઈ ચૂક્યું હતું. વિરોધના સ્વરને વ્યક્ત કરતી ઠેર-ઠેર વિખેરાઈને પડેલી ચિનગારીઓને રાષ્ટ્રીય ધોરણે સંગઠિત કરવાનું શક્ય નહોતંુ બન્યું એ શરૃઆતના દિવસોમાં નિબિડ અંધકારમાં સ્વયં પ્રજ્વલિત દીવડાઓ પોતાના વર્તુળમાં પ્રકાશનાં કિરણો વિખેરતાં હતાં.