ઈ.સ. ૧૫૨૬માં બાબરે પાણીપતના પહેલા યુદ્ધમાં ઈબ્રાહિમ લોદીને હરાવી ભારતમાં મુઘલ સત્તાની સ્થાપના કરી, પણ દેખીતી રીતે નવ્યશાસનની શરૂઆત હોવા છતાં બાબર માટે આખું ભારત હજુ ઘણું આઘું હતું. કારણ કે પાણીપતના યુદ્ધમાં ઈબ્રાહિમ લોદીના મૃત્યુ પછી સ્વત્રંત બનેલા અફઘાન સરદારો અને ઉત્તર ભારતના રાજપૂત રાજાઓ બાબરના તીવ્ર વિરોધી બન્યા. અગાઉ આપણે જોયું હતું કે બાબરના સૈનિકો સતત યુદ્ધોથી થાકી ગયા હતા. વળી તેઓને માતૃભૂમિનો વિરહ પણ સતાવતો હતો. કાબુલમાં તો જ્યોતિષીઓ ખાનવાના યુદ્ધમાં બાબરનો પરાજય થશે એવી ભવિષ્યવાણીઓ પણ કરતા હતા. આવા તદ્દન વિપરિત માહોલમાં કુશળ સેનાનાયક પેઠે બાબરે બધા સૈનિકો અને સેનાપતિઓને ભેગા કરી જે ભાષણ આપ્યું તેની ગણતરી સંસારના સારાં વક્તવ્યોમાં થાય છે. તો આપણે તેનાથી અજ્ઞાત કેમ રહીએ? જુઓ બાબરની સંવેદનાપૂર્ણ વાણીનો નમૂનો: