નારી નિરૂપણના અપાર દુહા મળે છે. એમાં નારીનો મહિમા, નારીની મહત્તા અને મૂલ્યવત્તાની વિગતો વિશેષ રૂપે નિરૂપણ પામી છે. અને કંઠસ્થ પરંપરામાં નારીની નિંદા, નારીના વગોવણાં કે નારી ચરિત્ર સંદર્ભે કટાક્ષ કરતા દુહા બહુ ઓછા મળ્યા છે. શોધ ચાલુ છે, પણ કંઠસ્થ પરંપરામાં કે મધ્યકાલીન પરંપરામાં આવા ભાવના દુહા બહુ ઓછા સાંપડે છે. એનો અર્થ તો એવો થાય કે નારી પરત્વે દુર્ભાવને બદલે સદ્ભાવ, સમભાવ વિશેષ હોવો જોઈએ. નારી નરકની ખાણ કે નારીની બુદ્ઘિ પગની પાનીએ જેવા રૂઢિપ્રયોગો થોડા ઘણા પ્રચલિત છે અને પરંપરામાં થોડાં વધુ પણ સાંપડે તેમ છતાં નારી મહિમાને મુકાબલે નારી નિંદાનું પ્રમાણ અલ્પ માત્રામાં છે. નારી મહિમા અને મહત્તાનો પરિચય કરાવતા થોડા દુહા આસ્વાદીએ.