મનુષ્ય ઘરમાં એકલો જ રહેતો હોય તો તે એની મુનસફી પ્રમાણે ઊંઘે, ઊઠે, ખાય, પીએ, લખેવાંચે – એવું કરી શકે. ઘરમાં એની પૂછતાછ કરનારું કોઈ બીજું હોતું નથી. એની ટેવો કે કુટેવો કોઈને નડે કે કનડે એવી પરિસ્થિતિ હોતી નથી. આવે વખતે મનુષ્ય મનસ્વી રીતે વર્તે તો ભલે; ભેંસનાં શિંગડાં ભેંસને ભારે – એ ન્યાયે આપણે એની મનસ્વિતાને બરદાસ્ત કરી પણ લઈએ, પરંતુ ઘરમાં એ મનુષ્ય સાથે બીજાયે મનુષ્યો હોય તો ? પેલા મનુષ્યે બીજાઓનો પણ વિચાર કરવાનો થાય. તેણે બીજાઓના ગમા-અણગમાનો, સગવડ-અગવડ વગેરેનો ખ્યાલ કરવાનો રહે. એ સૌને અનુલક્ષીને તેણે પોતાનાં વિચારવાણી-વર્તન વગેરેને સંયત કરવાનાં- ગોઠવવાનાં રહે. આ તબક્કે વ્યવસ્થાનો પ્રશ્ન ખડો થાય છે. મનુષ્યને એક પરિવાર વચ્ચે- સમાજના એક ઘટક વચ્ચે રહેવાનું થતાં તેણે તેઓના હિતમાં જરૂરી નીતિનિયમો ઘડી, આચાર-વિચારનાં માન્ય ધોરણોની મર્યાદામાં રહી પોતાના આચાર-વિચારનો અમલ કરવાનો રહે છે. એમ કરતાં પેલા મનુષ્યે પોતાની સ્વતંત્રતા પર કાપ મુકાયો એવું સમજવાનું નથી; કાપ મુકાયો હોય તો પોતાની સ્વચ્છંદતા પર મુકાયો એવું સમજવાનું રહે છે. સૌની સાથે સુમેળ – સંવાદથી રહેવાય; સૌને વધુમાં વધુ સુખ તેમ જ શાંતિ આપવામાં નિમિત્ત થવાય એથી વધારે રૂડું શું ? સંયત થવાથી, વ્યવસ્થિત થવાથી સમય, શક્તિ અને સંપત્તિનો દુર્વ્યય અટકે છે અને વધુમાં વધુ પ્રસન્નકર ને પથ્ય વાતાવરણ ઊભું થાય છે.