અખાત્રીજને બીજે દિવસે રાહ જોઈ. દેખાયો નહીં. ત્રીજો દિવસ ગયો, રાહ જોઈ, દેખાયો નહીં. થયું તેનું ઘર ગોતી તેને ઘરે જ પકડવા દે. પૂછતા પૂછતા ઘર ગોતતા ગયા. મહુરીપાવાવાળો આખા આહવામાં એક જ. આંબાપાડા કસ્બામાં પહોંચતા જ પરસાળો, બારીઓ, બારણાંઓ રસ્તામાં ડોકિયાં કરવા લાગ્યા. બહારથી હળવી બૂમ પાડી. ઘરવાળી અંધારા ઓરડામાંથી પરસાળના ઉંબરે આવી ઊભી. કાછડો વાળેલી સાડી, નાકમાં મોટી નથ. સતત હસતી વખતે તમાકુથી કાળા ડાઘાવાળા સફેદ દાંત દેખાતા. તે કહે ‘ઘરે ની હુતો’. પછી સંકોચથી આછું આછું હસ્યા કરે. પોતાનાં અને પાડોશીનાં બે ચાર છોકરાંએ સમાચાર આપેલા તેથી હળી કાઢી દોડતો આવ્યો. હાથ જોડી રામ રામ કર્યા. અમે પ્રેમથી ઉધડો લીધો કે ‘કેમ ન આવ્યા ?’ તે ડાંગીમાં કહે આખી રાતનો ઉજાગરો હતો તે સૂઈ ગયેલો. બીજે દિવસે એકલા આવતાં થોડો સંકોચ થયો. અમે પાવો સાંભળવાની ઇચ્છા રોકી ન શક્યા. એ અશ્રુત સ્વરો કદી સાંભળ્યા ન હતા. અમે સાંભળવાની ઇચ્છા કહી કે તરત જ અંધારિયા ઘરમાંથી પાવો લાવી નાની ખુલ્લી લીંપેલી પરસાળમાં વગડવા લાગ્યો. એક પછી એક ધૂનો. એ પાવાનો હળવી હલકભર્યો નરમ મીઠો અવાજ અપૂર્વ હતો. તે સૂરો સાથે કોઈ સ્મૃતિઓ જોડાયેલી ન હતી. તેથી તેના સૂરો કશા અપરિચિત પ્રદેશોમાં, મનની કુંવારી ભૂમિમાં યાત્રા કરાવતા હતા. તેણે જે ધૂનો વગાડી તેમાં એક ધૂન હતી ‘વાંઝણી સ્ત્રીની ધૂન’. આ ધૂન વિષે સમજાવતાં કહે છોકરાંવાળી મા તો છોકરાંવને નવરાવે ખવરાવે ધવરાવે સુવરાવે તેટલો સમય પૂરતો પણ આરામ પામે. જયારે વાંઝણી સ્ત્રીનો તો માનો આખો દિવસ કામ કામ ને કામ. એક તરફ છોકરાં ન હોવાનું દુઃખ ને ઉપરથી આ કામ. એવી સ્ત્રીઓની શરીરની પીડા અને મનનું દુખ આ ધૂન સાંભળી હળવું થાય. માનવીય પ્રેમ, અનુકંપા અને ઊંડી સમજથી હું તો ઘાયલ. અમે ના ન કહી ત્યાં સુધી મન ભરી વગાડ્યું. આંગણાંમાં જ થતો આ ખેલ જોઈ છોકરાંઓ અને પાછલા ઝૂંપડાની બાઈ પણ થાંભલીને અઢેલી ઊભી રહી ગઈ.