આપણે ત્યાં જે રીતે વેદ ચાર છે, તેમ ઉપનીશદો એકસોથી વધુ છે, જેમાંથી અગિયારને મહત્વના ગણીને શંકરાચાર્યે ભાષ્ય કર્યું છે, તેથી તે મહત્વના ગણાય છે,આ બધા ઉપનીશદોમાં જુદા જુદાઋષિઓના અને તત્વ વિચારકોના જુદા જુદા મતોનો ઉલ્લેખો જોવા મળે છે,જેમણે સાધના કરીને જે કાંઈ અનુભૂતિ થયેલ છે, તેનું વર્ણન ઉપનીષદોમાં કરવામાં આવેલ છે, એક ઋષિને એક બિંદુથી અનુભૂતિ થઈ  હોય તો બીજા ઋષિને બીજાજ બિંદુથી અનુભૂતિ થયેલ હોય, આમ અનુભૂતિ અનુભૂતિમાં ફેરફાર હોવાનો.