હેલન કેલર અંધ હતા, બધિર હતા, વાચા નહોતી અને છતાંય આ તમામ ઈન્દ્રિયો જે કામ આપી શકે અને હેતુ સાધી શકે એવી અનેક ઉપલબ્ધિઓ તેમણે પોતાનાં દ્રઢ મનોબળ, કઠોર તાલીમ અને એકધારી તપસ્યાની સહાયથી હાંસલ કરેલી. શાસ્ત્રીય ગાય્ક પંડિત કુમાર ગાંધર્વને છાતીમાં એક જ ફેફસું હતું. ઑપરેશન બાદ તે પહેલાંની જેમ ગાઈ શકશે કે નહીં તે દહેશત જન્મેલી. પરંતુ કુમાર ગાંધર્વે પોતાના દ્રઢ સંકલ્પ અને કઠિન રિયાઝની મદદથી એ શારીરિક ખોડને પોતાની આગવી ગાયનશૈલીમાં પલટી કાઢી ! આપણા ગુજરાતી સાહિત્યના શ્રેષ્ઠ સર્જક પન્નાલાલ અને ‘દર્શક’ માંડ પાંચથી આઠ ચોપડી ભણેલા. છતાં તેમના સાહિત્યની ઊંચાઈએ તેમને જ્ઞાનપીઠ અને મૂર્તિદેવી પુરસ્કાર અપાવ્યા. દક્ષિણની નર્તકી સુધા ચંદ્રને તેનો એક પગ ગુમાવ્યા બાદ પણ લાકડાના કુત્રિમ પગની મદદથી તેની નૃત્યસાધના અવિરત રાખી સમગ્ર દેશમાં ખ્યાતિ પ્રાપ્ત કરી.