વાત હરીફરીને ત્યાં આવે છે કે શાંતિ નથી. શાંતિ આપનારા સાધનો પણ શાંતિ નથી આપી શકતા ત્યારે માણસે કરવું શું ? દવા જ દર્દને વધારે તો માનવી શું કરે ? ઉપાય છે. બહુ સરળ ઉપાય છે. જીવનમાં હળવાશ કેવી રીતે આવી શકે એની માટેનો સૌથી પહેલો ઉપાય છે કે ખાલી થઈ જવું ! તમે કહેશો કે આ વળી કેવો ઉપાય ? બસ, જાણે કંઈ જ કામ બાકી નથી અને આગલા બે-ચાર દિવસ સુધી રજા જ રજા છે એમ મનથી માની લેવું તો હળવાશ જલ્દીથી આવશે. ‘આ અશક્ય છે. આટલા બધા કરવાના કામ બાકી હોય એમાં એવું કેમ માની શકાય ?’ એમ તમે બોલી ઊઠશો. પરંતુ મનને તમે ધારો એ રીતે ઘડી શકાય છે. એક ઉદાહરણ આપું. શાળાના દિવાળી વેકેશનનો પહેલો દિવસ યાદ કરો. કેટલી બધી હળવાશ આપણે અનુભવતા હતાં. આગલા દિવસથી જ મનોમન વિચાર કરતાં કે કાલે તો સ્કૂલ નથી જવાનું. આ અનુભૂતિ એ જ આનંદ છે. વેકેશનના પહેલા દિવસે મોડાં ઊઠવાનું. બ્રશ કરતાં કરતાં જૂનાં ફટાકડાની થેલી શોધવાની. ચા-નાસ્તો કરીને નાહ્યા વગર જ બેટ-બોલ લઈને સોસાયટીમાં નીકળી પડવાનું. પડોશીઓના ઓટલે બેસીને બોલ ભીંત સાથે અથાડવાનો…. અહા ! કેવી નવરાશ ! કામ તો એ વખતે પણ હતું. દિવાળીના એસાઈન્મેન્ટ કરવાના હતાં, અગાઉની પરીક્ષાઓની તૈયારીઓ કરવાની હતી, કેરિયર બનાવવાની હતી, જીવનમાં આગળ વધવાનું હતું… ઘણું બધું કરવાનું હતું… પણ એ બધું આપણે વિચારી શકીએ એવી સમજ નહોતી. તો પછી આ તો એવું થયું કે જેટલી સમજ એટલું દુઃખ ! હા, ખરેખર. વાત સાચી છે. આજે પણ તમે ઘણા સમજદાર લોકોને સતત ચિંતિત અવસ્થામાં જોશો. જેને આમ કંઈ જીવન વિશે બહુ સમજ નથી પડતી એ નિરાંતે જીવે છે. પ્લાનિંગનો અતિરેક હળવાશને ખતમ કરી નાખે છે. તમે જોશો કે સાવ નવરા પડેલા માણસો પણ હળવાશનો અનુભવ કરી શકતા નથી. કારણ કે અંદર ફેકટરી ધમધમતી હોય છે. ખાલી થઈ જઈએ તો હળવાશ ઝટ દઈને આપણને વળગી પડે ! આ ખાલી થઈ જવું અઘરી વાત છે.