ભારતનાં પ્રાચીન શાસ્ત્રોમાં માનવબુદ્ધિ વિકસાવવાના અનેક પ્રયોગો છે. એકાગ્રતાથી ગમેે તેટલી દુષ્કર કે અઘરી બાબત સહેલાઇથી યાદ રાખી શકાય છે. જો માનવ તેની ૭ ટકા બુદ્ધિ વાપરે તો તે સામાન્ય લોકો ન કરી શકે તેવાં કાર્યો કરી શકે અને જો તે પોતાની બુદ્ધિ ૧૦ ટકા વાપરી શકે તો તેના કાર્યને લોકો ચમત્કાર જેવાં માને. જૈન શાસ્ત્રો મુજબ સ્મૃતિવિકાસની પ્રક્રિયા એટલે અવધાન. અવધાન એટલે કોઇ પણ બાબતને એકાગ્રતાથી ધારણ કરવું. જેની એકાગ્રતા વધુ હોય તેને એક સાથે અનેક વસ્તુઓ યાદ રાખતા કે અનેક કામ કરતાં કોઇ મુશ્કેલી પડતી નથી.