‘तस्मात योगी भवार्जुन ।’ આ દેશનું સૌભાગ્ય છે કે અહીંની સંસ્કૃતિમાં મનુષ્યમાત્રને એક જન્મસિદ્ધ અધિકાર પ્રાપ્ત થયો છે; અને તે અધિકાર છે – યોગી અવસ્થામાં પહોંચવાનો. યોગી એટલે જોડાયેલો. યોગી બાહ્ય ઈન્દ્રિયો દ્વારા બહારના વિષયો સાથે જોડાયેલો હશે, મનથી વિચાર તેમ જ શબ્દસૃષ્ટિ સાથે જોડાયેલો હશે. અને જ્યારે શરીરની ઈંદ્રિયો શાંત હશે અને મન ગતિશૂન્ય હશે ત્યારે તે અંદરના શૂન્યના સેતુ પરથી પસાર થઈને આત્મસત્તા સાથે જોડાયેલો હશે. માણસને ભીતર પણ જોડાયેલા રહેવાનું છે અને બહાર પણ જોડાયેલા રહેવાનું છે. ‘युज्यते इति योग:।’ બંને તરફથી જોડાવાનું છે. શૂન્યના સેતુ પર થઈને આત્મસત્તા પાસે પહોંચી જઈ તેની સાથે જોડાયેલા રહેવા માટે જે કંઈ માનસિક, બૌદ્ધિક અને વાચિક વ્યવહાર હશે તે આત્માના અવધાનમાં થશે, પ્રભુસત્તાના અવધાનમાં થશે – with the awareness of the existence of divinity. ઈન્દ્રિયોનો બાહ્ય વિષયો સાથેનો વ્યવહાર પણ ભદ્ર વ્યવહાર હશે, એ આસક્તિભર્યો કદરૂપો વ્યવહાર નહીં હોય. આસક્તિ તો ભારે કદરૂપી ચીજ છે. ઘણી કુરૂપ છે એ ! એટલા માટે ઈન્દ્રિયોનો આ વિષયો સાથેનો વ્યવહાર આસક્તિભર્યો નહીં હોય, લોલુપતાભર્યો પણ નહીં હોય. એ હશે સમ્યક વ્યવહાર ! શરીરને ધારણ કરવા માટે જેટલો જરૂરી હશે તેટલો એ સંબંધ રહેશે. વળી એ સુખદ હશે, ચારુ હશે, સમજણપૂર્વકનો હશે. જીવનની સ્વસ્થતા છે સમજણમાં- understanding માં. આમ માણસે બેય તરફ જોડાયેલા રહેવાનું છે. આમાં ઈન્દ્રિયોનો વિષયો સાથેનો જે સંબંધ છે તેમાં માનવમાં રહેલી પશુતાનું તત્વ આવે છે. કશુંક જોયું, જોયું અને ખેંચાયા. ઈન્દ્રિયોમાં સંસ્કાર પડેલા છે એટલે આંખ દોડે છે, વિષયને સ્પર્શી લે છે. હવે આ આંખની અંદરથી કોણ દોડ્યું ? દોડ્યું છે મન. મનને ચીજ ગમી ગઈ. ઠીક છે ચાલો ! ગમી જાય ત્યાં સુધી કશો દોષ નથી થતો, સુંદર ચીજ ગમી જાય ત્યાં સુધી. પણ મામલો ત્યાં અટકતો નથી. આગળ વધીને મન કહે છે કે મારે એ જોઈએ. આ ‘જોઈએ’ ને તે ‘ના જોઈએ’. દિવસમાં હજાર વાર આંખ રૂપ પાછળ દોડતી રહે અને સાથે મન પણ દોડાદોડ કરીને ‘આ જોઈએ’ અને ‘તે ન જોઈએ’ એમ કર્યા કરે તો ભલે પ્રત્યક્ષમાં એ ચીજ મેળવો કે ના મેળવો, મન તો એ ચીજમાં બંધાઈ ગયું.