‘સોક્રેટીસ’ વિષે વાત કરતાં અનીલ વ્યાસે સાચું જ કહ્યું કે ‘દર્શક’નો સત્ય અને શીલના વિભૂતિ તત્ત્વનાં મૂલ્યોનો ઉઘાડ કરવાનો હેતુ અને નવલકથા લખવાનો અનુરાગ દુગ્ધ-શર્કરા યુક્ત છે. અને એટલે જ તો ગ્રીકના ગણરાજ્યો, લોકશાહી અને કેળવણી જેવા વિભિન્ન તાણાવાણાથી રેશમ જેવું પોત એ નવલકથાનું વણાયું. પેરેક્લીસનું સ્વપ્ન એથેન્સને આદર્શ લોકશાહી નગર રાજ્ય બનાવવાનું હતું. જ્યારે સોક્રેટીસને લોક સાથે પ્રેમ હતો અને ‘શાહી’ સામે વાંધો હતો જેનું નિરૂપણ ‘દર્શકે’ અજબ કુશળતાથી કર્યું, જેમાં તેમના પર ગાંધી મૂલ્યોની અસર થયાની ઝલક મળે. એટલે જ તો ઇશુની દયા અને સ્નેહ તો વળી બુદ્ધની કરુણા અને વ્યથા એ સોક્રેટીસમાં ભાળી શક્યા અને તેને ઇતિહાસના છત્રમાં જોઈ શક્યા.