ભગવાન બુદ્ધનો નિર્વાણકાળ નજીક દેખી તેમના પ્રિય શિષ્ય આનંદની આંખમાં આંસુ જોઈને ઉપદેશે છે કે, આ પૃથ્વી પર આવનાર હું પહેલો બુદ્ધ નથી તેમ હું છેલ્લો પણ નથી. ગૌતમ સિદ્ઘાર્થ મરણ પામશે પણ બુદ્ધ તો જીવતો રહેશે. કારણ કે બુદ્ધ એ સત્ય છે અને સત્ય કદાપિ મરતું નથી. તો ભક નામના શિષ્યને તેમણે કહ્યું કે, તું આ રીતે શોક કરે એ યોગ્ય નથી. જ્ઞાનનો પ્રકાશ તો તારી અંદર વિદ્યમાન છે. એને માટે બહાર ફાંફાં મારવાની કોઈ જરૂર નથી. એટલા માટે જ તું મન, વચન અને કર્મથી એક બની આત્મદીવો ભવ. તું જ તારો પોતાનો દીપક બન. ભગવાન બુદ્ધે કોઈ ગ્રંથો લખ્યા નહોતા. તેમના નિર્વાણ પછી ઘણાં વર્ષો પછી તેમના ઉપદેશોને ગં્રથસ્થ કરવામાં આવેલા. વિનય પિટક, સુત્ત (સૂત્ર) પિટક અને અભિધમ્મ(ધર્મ) પિટક આ ત્રણ ગં્રથોમાં ત્રણેક લાખ શ્લોક સંખ્યામાં બૌદ્ધ ઉપદેશ સંગ્રહાયેલો છે.