(૧)હુકૂકુલ્લાહ (અલ્લાહના હક્કો) અને (ર)હુકુકુલ ઇબાદ (બંદાઓના હક્કો) રમઝાન આપણને આ બંને પ્રકારની ઇબાદતોમાં મધ્યમમાર્ગી વલણ અપનાવવાનું શીખવે છે અને આ જ ‘તકવા’ (સંયમ)નો મૂળ હેતુ પણ છે, કે આપણે ‘હુકૂકુલ્લાહ’ અને ‘હુકૂકુલ ઇબાદ’ એમ બંનેના હક્કો અદા કરતાં પોતાનું જીવન ગુજારીએ.