જેને ઓગણીમી સદીમાં લોકમાન્ય ટિળક મહારાજે સ્વરાજ મારો જન્મસિદ્ધ હક્ક છે કહીને તેને ભારતીય સંદર્ભમાં પ્રયોજી. . . પરંતુ સ્વતંત્રતા, સ્વાધીનતા, વિમુક્તિ એ કેવળ રાજકીય વિભાવના નથી.