ઉપનિષદોમાં ગુરૂ-શિષ્ય વચ્ચે ઘણા સંવાદ છે જે વિવેક, કુશળતા તથા સર્જનાત્મકતાના વિવિધ પાસાને ઉજાગર કરતી હતી.