กฎกระทรวง ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2522) ออกตามความในพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 (ฉบับ Update ล่าสุด)

กฎกระทรวง
ฉบับที่ ๒
(พ.ศ. ๒๕๒๒)
ออกตามความในพระราชบัญญัติจราจรทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ มาตรา ๑๑ และมาตรา ๖๑
แห่งพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ 
รถทุกชนิดที่อยู่ในความควบคุมของกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกต้องมีโคมไฟตามประเภทและลักษณะที่กำหนดตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก

ข้อ ๒  รถยนตร์ต้องมีโคมไฟหน้ารถและโคมไฟท้ายรถ ดังต่อไปนี้
(๑) โคมไฟหน้ารถมี ๓ ประเภท คือ
(ก) โคมไฟแสงพุ่งไกล
ให้ติดหน้ารถข้างละหนึ่งดวงสูงจากพื้นทางราบถึงจุดศูนย์กลางดวงโคมไม่น้อยกว่า ๐.๖๐ เมตร แต่ไม่เกิน ๑.๓๕ เมตร
โคมไฟทั้งสองข้างต้องอยู่ในระดับเดียวกัน ใช้ไฟแสงขาวมีกำลังไฟเท่ากันไม่เกินดวงละ
๕๐ วัตต์ มีแสงสว่างให้เห็นพื้นทางได้ชัดเจนในระยะไม่น้อยกว่า ๑๐๐ เมตร
ศูนย์รวมแสงต้องไม่สูงกว่าแนวขนานกับพื้นทางราบ และไม่เฉไปทางขวา
ในกรณีที่เป็นรถยนตร์สามล้อให้ใช้โคมไฟประเภทนี้เพียงดวงเดียวโดยติดไว้ที่กลางหน้ารถ
(ข) โคมไฟแสงพุ่งต่ำ ให้ติดหน้ารถข้างละหนึ่งดวง
สูงจากพื้นทางราบถึงจุดศูนย์กลางดวงโคมไม่น้อยกว่า ๐.๖๐ เมตร แต่ไม่เกิน ๑.๓๕ เมตร
โคมไฟทั้งสองข้างต้องอยู่ในระดับเดียวกัน ใช้ไฟแสงขาวมีกำลังไฟเท่ากันไม่เกินดวงละ
๕๐ วัตต์ มีแสงสว่างให้เห็นพื้นทางได้ชัดเจนในระยะไม่น้อยกว่า ๓๐ เมตร
ศูนย์รวมแสงต้องอยู่ต่ำกว่าแนวขนานกับพื้นทางราบไม่น้อยกว่า ๒ องศา หรือ ๐.๒๐ เมตร
ในระยะ ๗.๕๐ เมตร และไม่เฉไปทางขวา ในกรณีที่เป็นรถยนตร์สามล้อให้ใช้โคมไฟประเภทนี้เพียงดวงเดียว
โดยติดไว้ที่กลางหน้ารถ
(ค) โคมไฟเล็ก
ให้ติดหน้ารถอย่างน้อยข้างละหนึ่งดวง โดยให้อยู่ด้านริมสุดแต่จะล้ำเข้ามาได้ไม่เกิน ๐.๔๐ เมตร
โคมไฟทั้งสองข้างต้องอยู่ในระดับเดียวกัน ใช้ไฟแสงขาวหรือแสงเหลือง มีกำลังไฟเท่ากันไม่เกินดวงละ ๑๐ วัตต์
และต้องมีแสงสว่างสามารถมองเห็นได้จากระยะไม่น้อยกว่า ๑๕๐ เมตร
โคมไฟแสงพุ่งไกล โคมไฟแสงพุ่งต่ำ
และโคมไฟเล็ก จะรวมอยู่ในดวงเดียวกันก็ได้
รถคันใดจะมีโคมไฟหน้ารถเพื่อใช้ตัดหมอกก็ได้ โดยให้ติดหน้ารถข้างละหนึ่งดวง
อยู่ในระดับเดียวกัน ใช้ไฟแสงขาวหรือแสงเหลืองมีกำลังไฟเท่ากัน ไม่เกินดวงละ ๕๕ วัตต์
สูงจากพื้นทางราบไม่เกินกว่าระดับโคมไฟแสงพุ่งไกลและโคมไฟแสงพุ่งต่ำ
ศูนย์รวมแสงต้องอยู่ต่ำกว่าแนวขนานกับพื้นทางราบไม่น้อยกว่า ๒ องศา หรือ ๐.๒๐ เมตร
ในระยะ ๗.๕๐ เมตร และไม่เฉไปทางขวา[๒]
(๒) โคมไฟท้ายรถ มี ๓ ประเภท คือ
(ก) โคมไฟท้าย ให้ติดท้ายรถอย่างน้อยข้างละหนึ่งดวง
โคมไฟทั้งสองข้างต้องอยู่ในระดับเดียวกัน
ใช้ไฟแสงแดงมีกำลังไฟเท่ากัน และมีแสงสว่างสามารถมองเห็นได้จากระยะไม่น้อยกว่า
๑๕๐ เมตร
(ข)[๓] โคมไฟหยุด ให้ติดอยู่ในระดับเดียวกันที่ด้านท้ายรถข้างซ้ายและข้างขวามีจำนวนเท่ากันทั้งสองข้างอย่างน้อยข้างละหนึ่งดวง
และอาจติดเพิ่มเติมอีกหนึ่งดวงในแนวกึ่งกลางท้ายรถในตำแหน่งที่ให้แสงสว่างออกไปทางท้ายรถก็ได้
โคมไฟหยุดต้องใช้ไฟแสงแดงมีกำลังไฟเท่ากันไม่เกินดวงละ ๑๐ วัตต์
มีแสงสว่างเฉพาะในขณะที่ใช้ห้ามล้อโดยแสงต้องสม่ำเสมอคงที่ไม่กระพริบและสามารถมองเห็นได้จากระยะไม่น้อยกว่า
๓๐ เมตร
(ค) โคมไฟส่องป้ายทะเบียนรถ
ให้ติดท้ายรถ ใช้ไฟแสงขาวส่องที่ป้ายทะเบียนรถ มีแสงสว่างสามารถมองเห็นเครื่องหมายหรือตัวอักษรและตัวเลขได้ชัดเจนจากระยะไม่น้อยกว่า
๒๐ เมตร แต่ต้องมีที่บังมิให้แสงพุ่งออกไปทางท้ายรถ
โคมไฟท้าย โคมไฟหยุด
และโคมไฟส่องป้ายทะเบียนรถต้องส่องแสงสว่างพร้อมกับโคมไฟหน้ารถ
แต่โคมไฟหยุดต้องส่องแสงสว่าง เมื่อใช้ห้ามล้อเท้า

ข้อ ๓ 
รถจักรยานยนตร์ต้องมีโคมไฟหน้ารถและโคมไฟท้ายรถ ดังต่อไปนี้
(๑) โคมไฟหน้ารถ มี ๒ ประเภท คือ
(ก) โคมไฟแสงพุ่งไกล ให้ติดหน้ารถหนึ่งดวง
สูงจากพื้นทางราบถึงจุดศูนย์กลางดวงโคมไม่น้อยกว่า ๐.๖๐ เมตร แต่ไม่เกิน ๑.๓๕ เมตร
ใช้ไฟแสงขาวมีกำลังไฟไม่เกิน ๕๐ วัตต์ มีแสงสว่างให้เห็นพื้นทางได้ชัดเจนในระยะไม่น้อยกว่า
๑๐๐ เมตร และศูนย์รวมแสงต้องไม่สูงกว่าแนวขนานกับพื้นทางราบ และไม่เฉไปทางขวา
(ข) โคมไฟแสงพุ่งต่ำ
ให้ติดหน้ารถหนึ่งดวงในระดับเดียวกันกับโคมไฟแสงพุ่งไกล
ใช้ไฟแสงขาวมีกำลังไฟเท่ากับโคมไฟแสงพุ่งไกล
มีแสงสว่างเห็นพื้นทางได้ชัดเจนในระยะไม่น้อยกว่า ๓๐ เมตร
ศูนย์รวมแสงต้องอยู่ต่ำกว่าแนวขนานกับพื้นทางราบไม่น้อยกว่า ๒ องศา หรือ ๐.๒๐ เมตร
ในระยะ ๗.๕๐ เมตร และไม่เฉไปทางขวา
โคมไฟแสงพุ่งไกลและโคมไฟแสงพุ่งต่ำจะรวมอยู่ในดวงเดียวกันก็ได้
(๒) โคมไฟท้ายรถ มี ๓ ประเภท คือ
(ก) โคมไฟท้าย ให้ติดท้ายรถอย่างน้อยหนึ่งดวง ใช้ไฟแสงแดงและมีแสงสว่างสามารถมองเห็นได้จากระยะไม่น้อยกว่า
๑๕๐ เมตร
(ข) โคมไฟหยุด ให้ติดท้ายรถอย่างน้อยหนึ่งดวง
ใช้ไฟแสงแดงและมีแสงสว่างสามารถมองเห็นได้จากระยะไม่น้อยกว่า ๓๐ เมตร
(ค) โคมไฟส่องป้ายทะเบียนรถ ให้ติดท้ายรถ
ใช้ไฟแสงขาวส่องที่ป้ายทะเบียนรถมีแสงสว่างสามารถมองเห็นเครื่องหมายหรือตัวอักษรและตัวเลขได้ชัดเจนจากระยะไม่น้อยกว่า
๒๐ เมตร แต่ต้องมีที่บังมิให้แสงพุ่งออกไปทางท้ายรถ
โคมไฟท้าย โคมไฟหยุด และโคมไฟส่องป้ายทะเบียนรถ
ต้องส่องแสงสว่างพร้อมกับโคมไฟหน้ารถ เว้นแต่โคมไฟหยุดต้องส่องแสงสว่างเมื่อใช้ห้ามล้อเท้า

ข้อ ๔ 
รถพ่วงรถยนตร์ ให้มีโคมไฟท้ายรถซึ่งมีจำนวนและลักษณะตามข้อ ๒ (๒)

ข้อ ๕  รถพ่วงข้างของรถจักรยานยนตร์
ให้มีโคมไฟแสงขาวแดงหนึ่งดวงติดไว้ด้านข้างสุดของตัวถังรถพ่วงข้างด้านนอก โดยให้แสงขาวส่องไปข้างหน้าและแสงแดงส่องไปข้างหลัง

ข้อ ๖ 
รถจักรยานสองล้อ ให้มีโคมไฟแสงขาวหนึ่งดวงติดไว้หน้ารถ
และโคมไฟแสงแดงอย่างน้อยหนึ่งดวงติดไว้ท้ายรถ สำหรับโคมไฟแสงแดงนั้นจะใช้วัสดุสะท้อนแสงสีแดงแทนก็ได้

ข้อ ๗ 
รถจักรยานตั้งแต่สามล้อขึ้นไป ให้มีโคมไฟแสงขาวหนึ่งดวงติดไว้หน้ารถ และโคมไฟแสงขาวแดงติดไว้ด้านข้างสุดของตัวถังรถข้างละหนึ่งดวง
อยู่ในระดับเดียวกัน โดยให้แสงขาวส่องไปข้างหน้า และแสงแดงส่องไปข้างหลัง

ข้อ ๘  รถจักรยานสามล้อที่มีล้อสองล้ออยู่ข้างหน้า
ให้มีโคมไฟแสงขาวติดไว้ข้างละหนึ่งดวง อยู่ในระดับเดียวกัน
โคมไฟแสงขาวแดงติดไว้ด้านข้างสุดของตัวถังรถข้างละหนึ่งดวงอยู่ในระดับเดียวกัน
โดยให้แสงขาวส่องไปข้างหน้าและแสงแดงส่องไปข้างหลัง และโคมไฟแสงแดงอย่างน้อยหนึ่งดวงติดไว้ท้ายรถ
สำหรับโคมไฟแสงแดงนั้นจะใช้วัสดุสะท้อนแสงสีแดงแทนก็ได้

ข้อ ๙ 
รถจักรยานชนิดพ่วงข้าง ให้มีโคมไฟตามข้อ ๖ และโคมไฟแสงขาวแดงหนึ่งดวงติดไว้ด้านข้างสุดของตัวถังรถพ่วงข้างด้านนอก
โดยให้แสงขาวส่องไปข้างหน้าและแสงแดงส่องไปข้างหลัง

ข้อ ๑๐  รถที่ลากเข็นด้วยกำลังคน
ให้มีโคมไฟในลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้
(๑)
โคมไฟแสงขาวแดงอย่างน้อยหนึ่งดวงติดไว้ข้างขวาของตัวถังรถ
โดยให้แสงขาวส่องไปข้างหน้า และแสงแดงส่องไปข้างหลัง
(๒) โคมไฟแสงขาวแขวนไว้ให้เห็นรถ
(๓) โคมไฟแสงขาวแดงติดไว้ด้านข้างสุดของตัวถังรถข้างละหนึ่งดวงอยู่ในระดับเดียวกัน
โดยให้แสงขาวส่องไปข้างหน้าและแสงแดงส่องไปข้างหลัง

ข้อ ๑๑ 
รถที่ลากเข็นด้วยกำลังสัตว์
ให้มีโคมไฟแสงขาวแดงติดไว้ด้านข้างสุดของตัวถังรถข้างละหนึ่งดวง
อยู่ในระดับเดียวกัน โดยให้แสงขาวส่องไปข้างหน้าและแสงแดงส่องไปข้างหลัง

ข้อ ๑๒  รถที่ลากเข็นด้วยอย่างอื่นนอกจากที่ระบุไว้ในข้อ
๑๐ และข้อ ๑๑ ให้มีโคมไฟซึ่งมีลักษณะเช่นเดียวกับที่กำหนดไว้ในข้อ
๑๐

ข้อ ๑๓ 
ในเวลาที่มีแสงสว่างไม่เพียงพอที่จะมองเห็นคน สัตว์ รถ
หรือสิ่งกีดขวางในทางได้โดยชัดแจ้งภายในระยะไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยห้าสิบเมตร  ให้ผู้ขับขี่ซึ่งขับรถในทางปฏิบัติ
ดังต่อไปนี้
(๑) ใช้โคมไฟแสงพุ่งไกลเมื่อไม่มีรถสวนมา
(๒) ใช้โคมไฟแสงพุ่งต่ำเมื่อมีรถสวนมา
(๓)
ในกรณีที่รถมีโคมไฟแสงพุ่งไกลหรือโคมไฟแสงพุ่งต่ำติดห่างจากด้านข้างสุดของรถเกิน
๐.๔๐ เมตร ต้องใช้โคมไฟเล็กในเวลาขับรถด้วย
(๓ ทวิ)[๔] ในกรณีที่รถมีโคมไฟเพื่อใช้ตัดหมอก จะเปิดไฟหรือใช้แสงสว่างได้เฉพาะในทางที่จะขับรถผ่านมีหมอก
ควัน หรือฝุ่นละอองจนเป็นอุปสรรคอันอาจเกิดอันตรายในขณะขับรถ และเมื่อไม่มีรถอยู่ด้านหน้าหรือสวนมาในระยะของแสงไฟ
(๔) ในกรณีที่ขับขี่รถจักรยาน ต้องบังคับแสงของโคมไฟหน้ารถให้ส่องตรงไปข้างหน้าให้เห็นพื้นทางได้ในระยะไม่น้อยกว่า
๑๕ เมตร และอยู่ในระดับต่ำกว่าสายตาของผู้ขับขี่ซึ่งขับรถสวนมา
(๕) ในกรณีที่บรรทุกของยื่นล้ำออกนอกตัวรถ
ต้องใช้โคมไฟแสงแดงติดไว้ที่ปลายสุดของส่วนที่ยื่นออกไปด้วย

ข้อ ๑๔ 
ในเวลาที่มีแสงสว่างไม่เพียงพอที่ผู้ขับขี่จะมองเห็นรถที่จอดในทางเดินรถได้โดยชัดแจ้งในระยะไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยห้าสิบเมตร
ให้ผู้ขับขี่ซึ่งจอดรถในทางเดินรถหรือไหล่ทางปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(๑) ใช้โคมไฟเล็ก โคมไฟท้าย
และโคมไฟส่องป้ายทะเบียนรถในกรณีที่เป็นรถที่อยู่ในความควบคุมของกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก
(๒) ใช้โคมไฟเล็ก โคมไฟท้าย และโคมไฟส่องป้ายทะเบียนรถ
ในกรณีที่เป็นรถยนตร์
(๓) ใช้โคมไฟที่ติดไว้ด้านข้างของตัวถังรถ
ในกรณีที่เป็นรถพ่วง รถจักรยานยนตร์ หรือรถที่ลากเข็นด้วยกำลังคนหรือสัตว์
หรืออย่างอื่น

ข้อ ๑๕ 
การมีหรือใช้โคมไฟนอกจากที่ระบุไว้ในกฎกระทรวงนี้
จะกระทำมิได้เว้นแต่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากเจ้าพนักงานจราจร

ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๒
พลเอก เล็ก 
แนวมาลี
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
เนื่องจากพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๑๑ และมาตรา ๖๑ บัญญัติว่า
ในเวลาที่มีแสงสว่างไม่เพียงพอที่จะมองเห็นคน รถ
หรือสิ่งกีดขวางในทางได้โดยชัดแจ้งภายในระยะไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยห้าสิบเมตร ผู้ขับขี่ซึ่งขับรถในทางหรือจอดรถในทางเดินรถหรือไหล่ทางต้องเปิดไฟหรือใช้แสงสว่างตามประเภท
ลักษณะ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง 
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

กฎกระทรวง
ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๓๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒[๕]

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงการกำหนดโคมไฟหน้ารถและโคมไฟท้ายรถ
โดยจะให้มีโคมไฟหน้ารถเพื่อใช้ตัดหมอกก็ได้ รวมทั้งจะให้มีโคมไฟหยุดตรงกึ่งกลางด้านท้ายภายในรถอีกหนึ่งดวงเพิ่มขึ้นจากที่กำหนดไว้เดิมได้ด้วย
เพื่อให้การจราจรเป็นไปโดยปลอดภัยมากยิ่งขึ้น  จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

กฎกระทรวง
ฉบับที่ ๑๗ (พ.ศ. ๒๕๔๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒[๖]

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
เนื่องจากกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบกได้กำหนดให้มีการติดตั้งโคมไฟหยุดเพิ่มเติมด้านท้ายรถได้เฉพาะภายในรถ
ซึ่งไม่สอดคล้องกับกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ที่กำหนดให้มีการติดตั้งโคมไฟหยุดเพิ่มเติมได้ในแนวกึ่งกลางด้านท้ายรถในตำแหน่งที่ให้แสงสว่างออกไปทางด้านท้ายรถ
สมควรแก้ไขหลักเกณฑ์การติดตั้งโคมไฟหยุดเพิ่มเติมด้านท้ายรถตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบกเสียใหม่ให้สอดคล้องกัน  จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

วิภา/ปรับปรุง
๗ กุมภาพันธ์
๒๕๖๓

อรญา/ตรวจ
๑๓ กุมภาพันธ์
๒๕๖๓

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๙๖/ตอนที่ ๙๕/ฉบับพิเศษ หน้า ๓/๑๔ มิถุนายน ๒๕๒๒

[๒] ข้อ
๒ (๑) วรรคสาม เพิ่มโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๓๖)
ออกตามความในพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒

[๓] ข้อ
๒ (๒) (ข) แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๗ (พ.ศ. ๒๕๔๕) ออกตามความในพระราชบัญญัติจราจรทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒

[๔] ข้อ
๑๓ (๓ ทวิ) เพิ่มโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๕ (พ.ศ. ๒๕๓๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติจราจรทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒

[๕] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๐/ตอนที่ ๖๑/หน้า ๑/๑๑ พฤษภาคม ๒๕๓๖

[๖] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๙/ตอนที่ ๘๙ ก/หน้า ๑๔/๑๓ กันยายน ๒๕๔๕