ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง กำหนดประเภทและหลักเกณฑ์ของคนพิการทางการศึกษา พ.ศ. 2552

ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ
เรื่อง
กำหนดประเภทและหลักเกณฑ์ของคนพิการทางการศึกษา
พ.ศ. ๒๕๕๒[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๓ และมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ พ.ศ. ๒๕๕๑
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ จึงออกประกาศกำหนดประเภทและหลักเกณฑ์ของคนพิการทางการศึกษา
ไว้ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ประกาศนี้เรียกว่า ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง
กำหนดประเภทและหลักเกณฑ์ของคนพิการทางการศึกษา พ.ศ. ๒๕๕๒

ข้อ ๒  ประเภทของคนพิการ มีดังต่อไปนี้
(๑)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็น
(๒)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางการได้ยิน
(๓)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา
(๔)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางร่างกาย หรือการเคลื่อนไหว หรือสุขภาพ
(๕)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้
(๖)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางการพูดและภาษา
(๗)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางพฤติกรรม หรืออารมณ์
(๘)
บุคคลออทิสติก
(๙)
บุคคลพิการซ้อน

ข้อ ๓ 
การพิจารณาบุคคลที่มีความบกพร่องเพื่อจัดประเภทของคนพิการ ให้มีหลักเกณฑ์
ดังต่อไปนี้
(๑)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางการเห็น ได้แก่
บุคคลที่สูญเสียการเห็นตั้งแต่ระดับเล็กน้อยจนถึงตาบอดสนิท ซึ่งแบ่งเป็น ๒
ประเภทดังนี้
(๑.๑)
คนตาบอด หมายถึง บุคคลที่สูญเสียการเห็นมาก จนต้องใช้สื่อสัมผัสและสื่อเสียง
หากตรวจวัดความชัดของสายตาข้างดีเมื่อแก้ไขแล้ว อยู่ในระดับ ๖ ส่วน ๖๐ (๖/๖๐) หรือ
๒๐ ส่วน ๒๐๐ (๒๐/๒๐๐) จนถึงไม่สามารถรับรู้เรื่องแสง
(๑.๒)
คนเห็นเลือนราง หมายถึง บุคคลที่สูญเสียการเห็น แต่ยังสามารถอ่านอักษร
ตัวพิมพ์ขยายใหญ่ด้วยอุปกรณ์เครื่องช่วยความพิการ หรือเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวก
หากวัดความชัดเจนของสายตาข้างดีเมื่อแก้ไขแล้วอยู่ในระดับ ๖ ส่วน ๑๘ (๖/๑๘) หรือ
๒๐ ส่วน ๗๐ (๒๐/๗๐)
(๒)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางการได้ยิน ได้แก่ บุคคลที่สูญเสียการได้ยินตั้งแต่ระดับหูตึงน้อยจนถึงหูหนวก
ซึ่งแบ่งเป็น ๒ ประเภท ดังนี้
(๒.๑)
คนหูหนวก หมายถึง
บุคคลที่สูญเสียการได้ยินมากจนไม่สามารถเข้าใจการพูดผ่านทางการได้ยินไม่ว่าจะใส่หรือไม่ใส่เครื่องช่วยฟัง
ซึ่งโดยทั่วไปหากตรวจการได้ยินจะมีการสูญเสียการได้ยิน ๙๐ เดซิเบลขึ้นไป
(๒.๒)
คนหูตึง หมายถึง
บุคคลที่มีการได้ยินเหลืออยู่เพียงพอที่จะได้ยินการพูดผ่านทางการได้ยิน
โดยทั่วไปจะใส่เครื่องช่วยฟัง
ซึ่งหากตรวจวัดการได้ยินจะมีการสูญเสียการได้ยินน้อยกว่า ๙๐ เดซิเบลลงมาถึง ๒๖
เดซิเบล
(๓)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา ได้แก่ บุคคลที่มีความจำกัดอย่างชัดเจนในการปฏิบัติตน
(Functioning) ในปัจจุบัน ซึ่งมีลักษณะเฉพาะ คือ
ความสามารถทางสติปัญญาต่ำกว่าเกณฑ์เฉลี่ยอย่างมีนัยสำคัญร่วมกับความจำกัดของทักษะการปรับตัวอีกอย่างน้อย
๒ ทักษะจาก ๑๐ ทักษะ ได้แก่ การสื่อความหมาย การดูแลตนเอง การดำรงชีวิตภายในบ้านทักษะทางสังคม/การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น
การรู้จักใช้ทรัพยากรในชุมชน การรู้จักดูแลควบคุมตนเอง
การนำความรู้มาใช้ในชีวิตประจำวัน การทำงาน การใช้เวลาว่าง
การรักษาสุขภาพอนามัยและความปลอดภัย  ทั้งนี้
ได้แสดงอาการดังกล่าวก่อนอายุ ๑๘ ปี
(๔)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางร่างกาย หรือการเคลื่อนไหว หรือสุขภาพ ซึ่งแบ่งเป็น ๒
ประเภท ดังนี้
(๔.๑)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางร่างกาย หรือการเคลื่อนไหว ได้แก่
บุคคลที่มีอวัยวะไม่สมส่วนหรือขาดหายไป กระดูกหรือกล้ามเนื้อผิดปกติ
มีอุปสรรคในการเคลื่อนไหว ความบกพร่องดังกล่าวอาจเกิดจากโรคทางระบบประสาท
โรคของระบบกล้ามเนื้อและกระดูก การไม่สมประกอบ มาแต่กำเนิด อุบัติเหตุและโรคติดต่อ
(๔.๒)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางสุขภาพ ได้แก่
บุคคลที่มีความเจ็บป่วยเรื้อรังหรือมีโรคประจำตัวซึ่งจำเป็นต้องได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่อง
และเป็นอุปสรรคต่อการศึกษา ซึ่งมีผลทำให้เกิดความจำเป็นต้องได้รับการศึกษาพิเศษ
(๕)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้ ได้แก่
บุคคลที่มีความผิดปกติในการทำงานของสมองบางส่วนที่แสดงถึงความบกพร่องในกระบวนการเรียนรู้ที่อาจเกิดขึ้นเฉพาะความสามารถด้านใดด้านหนึ่งหรือหลายด้าน
คือ การอ่าน การเขียน การคิดคำนวณ ซึ่งไม่สามารถเรียนรู้ในด้านที่บกพร่องได้
ทั้งที่มีระดับสติปัญญาปกติ
(๖)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางการพูดและภาษา ได้แก่
บุคคลที่มีความบกพร่องในการเปล่งเสียงพูด เช่น เสียงผิดปกติ
อัตราความเร็วและจังหวะการพูดผิดปกติ หรือบุคคลที่มีความบกพร่อง ในเรื่องความเข้าใจหรือการใช้ภาษาพูด
การเขียนหรือระบบสัญลักษณ์อื่นที่ใช้ในการติดต่อสื่อสาร ซึ่งอาจเกี่ยวกับรูปแบบ
เนื้อหาและหน้าที่ของภาษา
(๗)
บุคคลที่มีความบกพร่องทางพฤติกรรม หรืออารมณ์ ได้แก่
บุคคลที่มีพฤติกรรมเบี่ยงเบนไปจากปกติเป็นอย่างมาก และปัญหาทางพฤติกรรมนั้นเป็นไปอย่างต่อเนื่อง
ซึ่งเป็นผลจากความบกพร่องหรือความผิดปกติทางจิตใจหรือสมองในส่วนของการรับรู้
อารมณ์หรือความคิด เช่น โรคจิตเภท โรคซึมเศร้า โรคสมองเสื่อม เป็นต้น
(๘)
บุคคลออทิสติก ได้แก่ บุคคลที่มีความผิดปกติของระบบการทำงานของสมองบางส่วน
ซึ่งส่งผลต่อความบกพร่องทางพัฒนาการด้านภาษา ด้านสังคมและการปฏิสัมพันธ์ทางสังคม
และมีข้อจำกัดด้านพฤติกรรม หรือมีความสนใจจำกัดเฉพาะเรื่องใดเรื่องหนึ่ง
โดยความผิดปกตินั้นค้นพบได้ก่อนอายุ ๓๐ เดือน
(๙)
บุคคลพิการซ้อน ได้แก่ บุคคลที่มีสภาพความบกพร่องหรือความพิการมากกว่าหนึ่งประเภทในบุคคลเดียวกัน

ประกาศ
ณ วันที่ ๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๒
จุรินทร์  ลักษณวิศิษฏ์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ

ปริยานุช/จัดทำ
๑๖ มิถุนายน
๒๕๕๒

โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๗ สิงหาคม
๒๕๖๑

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๘๐ ง/หน้า ๔๕/๘ มิถุนายน ๒๕๕๒