ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง  การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับ Update ณ วันที่ 23/01/2524) (ฉบับที่ 3)

ประกาศกระทรวงมหาดไทย

ประกาศกระทรวงมหาดไทย
เรื่อง  การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ

อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๒ และข้อ ๑๔
แห่งประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๑๐๓ กระทรวงมหาดไทยจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ประกาศนี้มิให้ใช้บังคับแก่
(๑) ราชการส่วนกลาง
(๒) ราชการส่วนภูมิภาค
(๓) ราชการส่วนท้องถิ่น
(๔) กิจการอื่นตามที่กระทรวงมหาดไทย จะได้กำหนด

ข้อ ๒  ในประกาศนี้
นายจ้าง หมายความว่า
ผู้ซึ่งตกลงรับลูกจ้างเข้าทำงานโดยจ่ายค่าจ้างให้
และหมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้รับมอบหมายให้ทำงานแทนนายจ้าง
ในกรณีที่นายจ้างเป็นนิติบุคคลหมายความว่า ผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคลนั้น
และหมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้รับมอบหมายให้ทำงานแทนผู้มีอำนาจกระทำการแทนนิติบุคคล
ลูกจ้าง หมายความว่า
ผู้ซึ่งตกลงทำงานให้แก่นายจ้างเพื่อรับค่าจ้าง
แต่ไม่รวมถึงลูกจ้างซึ่งทำงานเกี่ยวกับงานบ้าน
วันทำงาน หมายความว่า
วันที่กำหนดให้ลูกจ้างทำงานตามปกติ
ค่าจ้าง หมายความว่า
เงินที่นายจ้างจ่ายให้แก่ลูกจ้างเป็นการตอบแทนการทำงานในเวลาทำงานปกติของวันทำงานหรือจ่ายให้โดยคำนวณตามผลงานที่ลูกจ้างทำได้
และให้หมายรวมถึงสิ่งของซึ่งคำนวณเป็นเงินได้โดยนายจ้างกับลูกจ้างได้ตกลงกันล่วงหน้าให้ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของค่าตอบแทนในการทำงาน
อัตราค่าจ้างขั้นต่ำ[๑]
หมายความว่า
อัตราค่าจ้างที่คณะกรรมการค่าจ้างกำหนดและเสนอให้รัฐมนตรีพิจารณาประกาศในราชกิจจานุเบกษา
รัฐมนตรี หมายความว่า
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

หมวด
๑

คณะกรรมการค่าจ้าง

ข้อ ๓[๒]  ให้มีคณะกรรมการคณะหนึ่ง เรียกว่า
คณะกรรมการค่าจ้างประกอบด้วยประธานกรรมการและกรรมการอื่น
ซึ่งทั้งคณะมีจำนวนรวมกันไม่น้อยกว่าเก้าคนและไม่เกินสิบห้าคน
โดยรัฐมนตรีเป็นผู้แต่งตั้ง
การแต่งตั้งคณะกรรมการตามวรรคหนึ่ง
ต้องแต่งตั้งจากฝ่ายนายจ้างและฝ่ายลูกจ้างอย่างน้อยฝ่ายละสามคน
กรรมการค่าจ้างอยู่ในตำแหน่งคราวละสองปี
และเมื่อพ้นจากตำแหน่งอาจได้รับแต่งตั้งใหม่อีกได้

ข้อ ๔  นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระ
กรรมการค่าจ้างพ้นจากตำแหน่งเมื่อ
(๑) ตาย
(๒) ลาออก
(๓) เป็นบุคคลล้มละลาย
(๔) เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ
(๕) ได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก
เมื่อกรรมการค่าจ้างพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระ
รัฐมนตรีจะแต่งตั้งกรรมการแทนตำแหน่งที่ว่างก็ได้
ให้กรรมการค่าจ้างซึ่งได้รับแต่งตั้งตามวรรคสองอยู่ในตำแหน่งตามวาระของกรรมการซึ่งตนแทน

ข้อ ๕  การประชุมคณะกรรมการค่าจ้างต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งจำนวนของกรรมการทั้งหมดจึงจะเป็นองค์ประชุม
ถ้าในการประชุมคราวใดประธานกรรมการไม่อยู่ในที่ประชุมหรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้
ให้กรรมการที่มาประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุม
มติของที่ประชุมคณะกรรมการค่าจ้างให้ถือเสียงข้างมาก
กรรมการคนหนึ่งมีเสียงหนึ่งในการลงคะแนน
ถ้าคะแนนเสียงเท่ากันให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด

ข้อ ๖[๓] 
ให้คณะกรรมการมีหน้าที่พิจารณาเสนอความเห็นเพื่อรัฐบาลกำหนดเป็นนโยบายค่าจ้างของประเทศ
และมีอำนาจหน้าที่กำหนดค่าจ้างขั้นต่ำซึ่งลูกจ้างคนเดียวควรจะได้รับและสามารถดำรงชีพอยู่ได้
การพิจารณาดังกล่าว
คณะกรรมการจะริเริ่มเองตามมติของที่ประชุมเมื่อปรากฏข้อเท็จจริงหรือความจำเป็นที่จะต้องพิจารณา
หรือเมื่อได้รับคำร้องเรียนจากฝ่ายนายจ้างหรือฝ่ายลูกจ้าง
ในการพิจารณากำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ
คณะกรรมการจะต้องศึกษาและพิจารณาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับอัตราค่าจ้างที่ลูกจ้างได้รับอยู่เปรียบเทียบกับค่าจ้างของลูกจ้างอื่นที่ทำงานอยู่ในลักษณะและสภาพเดียวกัน
ประกอบกับ ค่าครองชีพ มาตรฐานการครองชีพ ต้นทุนการผลิตราคาของสินค้า
ความสามารถของธุรกิจ และสภาพทางเศรษฐกิจและสังคมของแต่ละท้องถิ่นในขณะนั้น

ข้อ ๗  การพิจารณากำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ
จะกำหนดให้ใช้เฉพาะงานอุตสาหกรรมประเภทใดประเภทหนึ่งหรือทุกประเภทหนึ่งหรือทุกประเภททั่วราชอาณาจักร
หรือเฉพาะงานอุตสาหกรรมประเภทใดประเภทหนึ่งหรือทุกประเภทในท้องถิ่นใดท้องถิ่นหนึ่งก็ได้

ข้อ ๘ 
ให้คณะกรรมการค่าจ้างมีอำนาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการหรือคณะทำงาน
เพื่อศึกษาพิจารณาและเสนอความเห็นในเรื่องที่ได้รับมอบหมายได้

ข้อ ๙ 
คณะกรรมการค่าจ้างหรืออนุกรรมการจะมีหนังสือเชิญผู้เชี่ยวชาญผู้ทรงคุณวุฒิ
หรือบุคคลใดบุคคลหนึ่งมาแสดงความเห็นก็ได้

ข้อ ๑๐  ในการดำเนินงาน
คณะกรรมการมีอำนาจและหน้าที่ในการสำรวจและวิเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับค่าจ้าง
แบบของการใช้จ่าย ค่าใช้จ่าย รายได้และข้อเท็จจริงทางสังคมและเศรษฐกิจ
เพื่อนำมาประกอบการพิจารณากำหนดค่าจ้าง

ข้อ ๑๑
คณะกรรมการค่าจ้างจะต้องทำรายงานเสนอรัฐมนตรีอย่างน้อยปีละครั้งเกี่ยวกับภาวะของค่าจ้าง
ตลอดจนเสนอเกี่ยวกับแนวโน้มของค่าจ้างและมาตรการที่ควรจะได้ดำเนินการ

ข้อ ๑๒ 
ให้คณะกรรมการค่าจ้างวางข้อกำหนดในการศึกษาและพิจารณาแนวทางที่กำหนดไว้ในข้อ
๖ โดยเฉพาะอย่างยิ่งมาตรฐานเกี่ยวกับอาหาร เครื่องนุ่มห่ม ที่อยู่อาศัย
และปัจจัยอันจำเป็นในการครองชีพอื่น

ข้อ ๑๓ 
คณะกรรมการค่าจ้างมีอำนาจกำหนดระเบียบและแบบในการพิจารณา
ตลอดจนคำร้องที่นายจ้างและลูกจ้างร้องขอให้มีการพิจารณากำหนดค่าจ้าง

หมวด
๒

การกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ

ข้อ ๑๔[๔]  เมื่อได้ศึกษาข้อเท็จจริงต่างๆ ตามที่กำหนดไว้ในข้อ
๖ แล้วให้คณะกรรมการกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำพร้อมทั้งรายละเอียดต่างๆ
ตามที่เห็นสมควรเสนอให้รัฐมนตรีพิจารณา หากรัฐมนตรีเห็นชอบด้วย
ให้รัฐมนตรีลงนามในประกาศกระทรวงมหาดไทยและให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
หากไม่เห็นชอบด้วย ให้รัฐมนตรีมีอำนาจยับยั้งและส่งคืนให้คณะกรรมการค่าจ้างพิจารณาทบทวนใหม่
ให้นายจ้างที่อยู่ในข่ายบังคับของประกาศกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำปิดประกาศดังกล่าวไว้ในที่ซึ่งลูกจ้างในกิจการของตนเห็นชัดแจ้งเป็นเวลาไม่น้อยกว่าสิบสองเดือน

ข้อ ๑๕ 
ในการประชุมเพื่อพิจารณาวินิจฉัยกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำจะต้องมีกรรมการเข้าร่วมประชุมอย่างน้อยสองในสามของจำนวนกรรมการทั้งหมดโดยมีกรรมการซึ่งมาจากฝ่ายนายจ้างและฝ่ายลูกจ้างเข้าประชุมด้วย
และต้องได้มติอย่างน้อยสองในสามของกรรมการที่เข้าประชุม

ข้อ ๑๖ 
เมื่อได้มีประกาศกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำใช้บังคับในกิจการหรือท้องที่ใดแล้ว
ห้ามมิให้นายจ้างในกิจการและท้องที่นั้นหลีกเลี่ยง ละเว้น
หรือยกเลิกผลประโยชน์อันเคยจ่ายให้แก่ลูกจ้างอยู่แล้วก่อนวันใช้บังคับประกาศดังกล่าวอันเป็นทางนำให้ลูกจ้างต้องเสียประโยชน์

ข้อ ๑๗  ประกาศกำหนดอัตราค่าจ้างขั้นต่ำตามความในข้อ
๗ ให้ใช้บังคับแก่นายจ้างและลูกจ้างไม่ว่าลูกจ้างนั้นจะมีเชื้อชาติ สัญชาติ
หรือเพศใด

ข้อ ๑๘ 
ในกรณีที่นายจ้างจ่ายค่าจ้างให้แก่ลูกจ้างตามผลของงานให้นายจ้างปรับอัตราค่าจ้างเพื่อให้ลูกจ้างได้รับค่าจ้างเท่ากับอัตราค่าจ้างขั้นต่ำ
ถ้าลูกจ้างนั้นทำงานครบแปดชั่วโมงในวันทำงาน

หมวด
๓

สำนักงานคณะกรรมการค่าจ้าง

ข้อ ๑๙ 
ให้มีสำนักงานคณะกรรมการค่าจ้างขึ้นในกรมแรงงาน กระทรวงมหาดไทย
เพื่อทำหน้าที่เป็นเลขานุการของคณะกรรมการ
และทำหน้าที่อื่นตามที่คณะกรรมการค่าจ้างจะได้มอบหมาย

บทเฉพาะกาล

ข้อ
๒๐  ในระหว่างที่ยังมิได้มีการจัดตั้งสำนักงานคณะกรรมการค่าจ้างตามความในข้อ
๑๘ แห่งประกาศนี้ ให้กองวิชาการและสถิติแรงงาน กรมแรงงาน
กระทรวงมหาดไทยทำหน้าที่เป็นสำนักงานคณะกรรมการค่าจ้างไปพลางก่อน

ทั้งนี้ ตั้งแต่วันที่
๑๖ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๑๕ เป็นต้นไป[๕]

ประกาศ
ณ วันที่ ๑๖ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๑๕
พ่วง  สุวรรณรัฐ
ปลัดกระทรวงมหาดไทย
ผู้ใช้อำนาจของ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

ประกาศกระทรวงมหาดไทย
เรื่อง การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ ๒)[๖]

ประกาศกระทรวงมหาดไทย
เรื่อง การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ ๓)[๗]

รัศม์วรรณวลัย/ผู้จัดทำ
๑๖
ตุลาคม ๒๕๕๑

[๑]
ข้อ ๒ นิยามคำว่า อัตราค่าจ้างขั้นต่ำ
แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ ๓)

[๒]
ข้อ ๓ แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง
การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ ๒)

[๓]
ข้อ ๖ แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง
การกำหนดค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ ๒)

[๔]
ข้อ ๑๔ แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง
อัตราค่าจ้างขั้นต่ำ (ฉบับที่ ๓)

[๕]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๘๙/ตอนที่ ๖๑/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๐๔/๑๖ เมษายน
๒๕๑๕

[๖]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๓/ตอนที่ ๑/ฉบับพิเศษ หน้า ๖/๑ มกราคม ๒๕๑๙

[๗]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๘/ตอนที่ ๑๑/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๓/๒๓ มกราคม ๒๕๒๔