ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง ป้ายอักษร ภาพและเครื่องหมายของรถบรรทุกวัตถุอันตราย พ.ศ. 2555

ประกาศกรมการขนส่งทางบก

ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
ป้ายอักษร ภาพและเครื่องหมายของรถบรรทุกวัตถุอันตราย
พ.ศ. ๒๕๕๕

ตามที่ได้มีประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง การติดป้ายอักษร
ภาพและเครื่องหมายของรถบรรทุกวัตถุอันตราย ลงวันที่ ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๓
ไว้แล้ว นั้น

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงการติดป้ายและเครื่องหมายแสดงความเป็นอันตรายตามประเภทของวัตถุอันตรายเสียใหม่
ให้สอดคล้องกับความตกลงว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายระหว่างประเทศทางถนนของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจของยุโรปแห่งสหประชาชาติ
(European Agreement Concerning the International Carriage of Dangerous Goods by Road : ADR) อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๕ (๒) (ฉ) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง
ฉบับที่ ๖๐ (พ.ศ. ๒๕๕๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ให้ยกเลิกประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง การติดป้ายอักษร ภาพและเครื่องหมายของรถบรรทุกวัตถุอันตราย ลงวันที่ ๑๔
พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๓

ข้อ ๒  ในประกาศนี้
วัตถุอันตราย หมายความว่า
วัตถุอันตรายตามประเภทที่กำหนดไว้ในประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง
กำหนดประเภทหรือชนิดและลักษณะการบรรทุกวัตถุอันตรายที่ผู้ขับรถต้องได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถ
ชนิดที่ ๔
หน่วยขนส่ง หมายความว่า
รถบรรทุกหนึ่งคัน หรือรถลากจูงและรถพ่วงหรือรถกึ่งพ่วงที่ต่อพ่วงกัน
รถแบตเตอรี่ หมายความว่า
รถที่มีภาชนะบรรจุก๊าซหลายใบติดตั้งอยู่กับตัวรถอย่างถาวรและมีท่อก๊าซต่อร่วมถึงกัน

ข้อ ๓  รถบรรทุกวัตถุอันตรายที่มีปริมาตรหรือน้ำหนักของวัตถุอันตรายตามที่กำหนดในภาคผนวก
ก ท้ายประกาศ ต้องติดป้ายอักษร
ภาพและเครื่องหมายให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในประกาศนี้

ข้อ ๔  ป้ายและเครื่องหมายของรถบรรทุกวัตถุอันตรายมีดังนี้
(๑) ป้ายแสดงความเป็นอันตรายของวัตถุอันตรายที่บรรทุก
(๒) ป้ายสีส้ม ได้แก่
(ก) ป้ายสีส้มที่ไม่มีข้อความ
(ข) ป้ายสีส้มที่มีหมายเลขแสดงความเป็นอันตราย (Hazard identification number หรือ Kemler code) และหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตราย (UN number)
(๓) เครื่องหมายสำหรับสารที่มีอุณหภูมิสูง
ในกรณีบรรทุกวัตถุอันตรายประเภทที่ ๙ (วัตถุอันตรายเบ็ดเตล็ด)
ที่เป็นของเหลวมีอุณหภูมิตั้งแต่ ๑๐๐ องศาเซลเซียส ขึ้นไป
หรือที่เป็นของแข็งมีอุณหภูมิตั้งแต่ ๒๔๐ องศาเซลเซียส ขึ้นไป
(๔) เครื่องหมายสำหรับสารที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม
ในกรณีบรรทุกวัตถุอันตรายที่มีคุณสมบัติเป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม
ตัวอักษร ตัวเลข ภาพ เครื่องหมาย
หรือสัญลักษณ์บนป้ายแสดงความเป็นอันตรายเครื่องหมายสำหรับสารที่มีอุณหภูมิสูง
หรือเครื่องหมายสำหรับสารที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายและหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตรายของป้ายสีส้ม
ให้เป็นไปตามตาราง A ของบทที่ ๓.๒
ของข้อกำหนดว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายทางถนนของประเทศไทยหรือความตกลงว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายระหว่างประเทศทางถนนของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจของยุโรปแห่งสหประชาชาติ

ข้อ ๕  ป้ายแสดงความเป็นอันตรายตามข้อ
๔ (๑) ต้องมีลักษณะและขนาด ดังนี้
(๑) เป็นป้ายสี่เหลี่ยมจัตุรัสวางทำมุม ๔๕ องศา กับแนวระนาบ
มีความยาวด้านละไม่น้อยกว่า ๒๕๐ มิลลิเมตร และมีเส้นขอบห่างจากขอบฉลาก ๑๒.๕
มิลลิเมตร ขนานกับขอบป้ายทั้งสี่ด้าน โดยเส้นขอบครึ่งบนต้องมีสีเดียวกับสัญลักษณ์แสดงความเป็นอันตราย
และเส้นขอบครึ่งล่างต้องมีสีเดียวกับข้อความและตัวเลขแสดงประเภทความเป็นอันตราย  ทั้งนี้
เว้นแต่ป้ายแสดงความเป็นอันตรายของวัตถุอันตรายประเภทที่ ๗ (วัสดุกัมมันตรังสี)
ให้มีเส้นขอบสีดำห่างจากขอบป้าย ๕ มิลลิเมตร ขนานไปกับขอบป้ายทั้งสี่ด้าน
(๒) สัญลักษณ์แสดงความเป็นอันตราย มีขนาดเหมาะสมกับขนาดของป้าย
(๓) ตัวเลขแสดงประเภทความเป็นอันตราย ที่มุมด้านล่างของแผ่นป้าย
มีความสูงไม่น้อยกว่า ๒๕ มิลลิเมตร โดยในกรณีของวัตถุอันตรายประเภท ๑ ให้แสดงพร้อมด้วยกลุ่มความเข้ากันได้ด้วย
ป้ายแสดงความเป็นอันตรายสำหรับวัตถุอันตรายประเภทที่ ๑ และประเภทที่
๗ หากขนาด หรือโครงสร้างรถไม่มีพื้นที่เพียงพอสำหรับติดป้ายแสดงความเป็นอันตรายของวัตถุอันตรายตามขนาดที่กำหนดในวรรคหนึ่ง
อาจลดขนาดป้ายลงเหลือความยาวด้านละ ๑๐๐ มิลลิเมตร ก็ได้
สำหรับการบรรทุกวัตถุอันตรายด้วยถังบรรทุกที่มีความจุไม่เกิน ๓
ลูกบาศก์เมตร หรือภาชนะบรรจุขนาดเล็ก อาจลดขนาดป้ายลงได้
แต่ต้องมีความยาวไม่น้อยกว่าด้านละ ๑๐๐ มิลลิเมตร
ป้ายแสดงความเป็นอันตรายให้เป็นไปตามตัวอย่างในภาคผนวก ข
ท้ายประกาศนี้

ข้อ ๖  ป้ายสีส้มตามข้อ
๔ (๒) ต้องมีลักษณะและขนาด ดังนี้
(๑) ป้ายสีส้มที่ไม่มีข้อความ เป็นป้ายสี่เหลี่ยมพื้นสีส้มสะท้อนแสง
มีความสูง ๓๐๐ มิลลิเมตร ความกว้าง ๔๐๐ มิลลิเมตร มีเส้นขอบสีดำหนา ๑๕ มิลลิเมตร
อาจมีเส้นแนวนอนสีดำหนา ๑๕ มิลลิเมตร คั่นที่กึ่งกลางของป้ายก็ได้
(๒) ป้ายสีส้มที่มีหมายเลขแสดงความเป็นอันตราย
และหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตรายต้องมีลักษณะและขนาดตาม (๑)
และให้มีเส้นแนวนอนสีดำหนา ๑๕ มิลลิเมตร
คั่นที่กึ่งกลางของป้ายโดยส่วนบนของป้ายกำหนดเป็นหมายเลขแสดงความเป็นอันตราย
และส่วนล่างของป้ายกำหนดเป็นหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตราย
ซึ่งหมายเลขที่แสดงต้องเป็นตัวเลขอารบิกสีดำ มีความสูง ๑๐๐ มิลลิเมตร และมีความหนา
๑๕ มิลลิเมตร
หมายเลขแสดงความเป็นอันตรายและหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตราย
บนป้ายสีส้มต้องไม่ลบเลือนและต้องสามารถอ่านได้แม้ถูกไฟเผาไหม้นาน ๑๕ นาที
ในกรณีขนาดหรือโครงสร้างรถทำให้ไม่สามารถติดป้ายสีส้มตามขนาดที่กำหนดใน
(๑) หรือ (๒) อาจลดขนาดป้ายลงได้ แต่ต้องมีความสูง ๑๒๐ มิลลิเมตร ความกว้าง ๓๐๐
มิลลิเมตร และมีเส้นขอบสีดำหนา ๑๐ มิลลิเมตร
ขนาดของป้ายสีส้มตามวรรคหนึ่งให้มีความคลาดเคลื่อนได้ไม่เกินร้อยละ ๑๐

ป้ายสีส้มให้เป็นไปตามตัวอย่างในภาคผนวก ข ท้ายประกาศนี้

ข้อ ๗  เครื่องหมายสำหรับสารที่มีอุณหภูมิสูงตามข้อ
๔ (๓) เป็นป้ายรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า มีความยาวด้านละไม่น้อยกว่า ๒๕๐ มิลลิเมตร
มีสีและลักษณะตามตัวอย่างในภาคผนวก ข ท้ายประกาศนี้

ข้อ ๘  เครื่องหมายสำหรับสารที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมตามข้อ
๔ (๔) เป็นป้ายรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสวางทำมุม ๔๕ องศา กับแนวระนาบ
มีความยาวด้านละไม่น้อยกว่า ๒๕๐ มิลลิเมตร มีสีและลักษณะตามตัวอย่างในภาคผนวก ข
ท้ายประกาศนี้

ข้อ ๙  การติดป้ายและเครื่องหมายของรถบรรทุกวัตถุอันตรายตามประกาศนี้
ต้องติดในตำแหน่งที่ถูกต้องตามที่กำหนดและสามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน
และผู้ประกอบการขนส่งอาจติดป้ายเครื่องหมาย
หรือข้อความแสดงรายละเอียดอื่นเกี่ยวกับการบรรทุกวัตถุอันตรายเป็นการเพิ่มเติมด้วยก็ได้
เช่น ชื่อที่ถูกต้องในการขนส่ง หมายเลขโทรศัพท์กรณีฉุกเฉิน ป้ายเตือนการรมยา

ข้อ ๑๐  การติดป้ายแสดงความเป็นอันตราย
ต้องเป็นป้ายที่แสดงความเป็นอันตรายตรงกับวัตถุอันตรายที่ทำการบรรทุกและต้องติดบนตัวรถที่มีสีที่ตัดกันกับป้าย
แต่ในกรณีตัวรถมีสีกลมกลืนกับสีป้ายให้ใช้เส้นประหรือเส้นทึบสีดำรอบขอบป้ายแทนก็ได้
โดยให้ติดที่ด้านข้างทั้งสองข้างและด้านท้ายของรถ เว้นแต่ในกรณีดังต่อไปนี้
ให้การติดป้ายแสดงความเป็นอันตรายเป็นไปตามที่กำหนด
(๑)
กรณีรถมีส่วนบรรทุกหลายส่วนและมีการขนส่งวัตถุอันตรายมากกว่าหนึ่งประเภท
ให้ติดป้ายแสดงความเป็นอันตรายแต่ละประเภทที่ด้านข้างของรถให้ตรงกับตำแหน่งการบรรทุกและที่ด้านท้ายรถ
(๒) กรณีส่วนบรรทุกของรถสามารถยกขึ้นลงจากรถได้ เช่น ตู้สินค้า
แท็งก์คอนเทนเนอร์ ภาชนะบรรจุก๊าซแบบกลุ่ม (MEGC) ให้ติดป้ายแสดงความเป็นอันตรายไว้ที่ด้านหน้า
ด้านข้างทั้งสองข้าง และด้านท้ายของส่วนบรรทุก
(๓) กรณีการบรรทุกวัตถุอันตรายแบบหีบห่อ (Package) หรือในบรรจุภัณฑ์ (Packaging) ไม่ต้องติดป้ายแสดงความเป็นอันตราย
เว้นแต่การบรรทุกดังกล่าวเป็นวัตถุอันตรายประเภทที่ ๑ หรือประเภทที่ ๗
ให้ติดป้ายแสดงความเป็นอันตรายไว้ที่ด้านข้างทั้งสองข้าง และด้านท้ายของส่วนบรรทุก

ข้อ ๑๑  การติดป้ายสีส้ม
ให้ดำเนินการดังนี้
(๑) ป้ายสีส้มที่ไม่มีข้อความ
ให้ติดที่ด้านหน้าและด้านท้ายของหน่วยขนส่ง
(๒)
ป้ายสีส้มที่มีหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายและหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตรายให้ติดกรณีการบรรทุกวัตถุอันตรายที่มีหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายตามที่กำหนดไว้ในตาราง
A ของบทที่ ๓.๒ ของข้อกำหนดว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายทางถนนของประเทศไทย
หรือความตกลงว่าด้วยการขนส่งสินค้าอันตรายระหว่างประเทศทางถนนของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจแห่งยุโรปภายใต้สหประชาชาติ
ดังนี้
(ก) กรณีการบรรทุกวัตถุอันตรายแบบเทกอง หรือสิ่งของหรือของแข็งที่ไม่ได้บรรจุหีบห่อ
หรือวัสดุกัมมันตรังสีในบรรจุภัณฑ์ที่มีหมายเลขสหประชาชาติหมายเลขเดียว
ให้ติดป้ายที่ด้านข้างทั้งสองข้างของส่วนบรรทุก
(ข) กรณีการบรรทุกวัตถุอันตรายในแท็งก์ หรือในรถแบตเตอรี่
ให้ติดป้ายที่ด้านข้างทั้งสองข้างตรงกับวัตถุอันตรายที่ทำการบรรทุกบนแท็งก์หรือแต่ละช่องบรรทุกของแท็งก์
หรือแต่ละกลุ่มถังบรรทุกของรถแบตเตอรี่
(ค) กรณีการบรรทุกวัตถุอันตรายประเภทที่ ๓ ของเหลวไวไฟ
ที่มีหมายเลขสหประชาชาติ ๑๒๐๒, ๑๒๐๓, ๑๒๒๓, ๑๒๖๘ หรือ ๑๘๖๓ ร่วมกัน โดยไม่มีวัตถุอันตรายชนิดอื่นในแท็งก์
อาจไม่ติดป้าย ตาม (๑) หรือ (๒) (ข) ก็ได้
หากมีการติดป้ายที่มีหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายและหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตรายชนิดที่มีความอันตรายสูงที่สุด
เช่น มีจุดวาบไฟต่ำสุด ที่ด้านหน้าและด้านท้ายของหน่วยขนส่ง
(ง) กรณีส่วนบรรทุกของรถสามารถยกขึ้นลงจากรถได้ ให้การติดป้ายเป็นไปตาม
(ก) หรือ (ข) แล้วแต่กรณี
เว้นแต่เมื่อส่วนบรรทุกนั้นถูกนำไปวางบนรถทำให้ไม่สามารถมองเห็นป้ายได้อย่างชัดเจนให้ติดป้ายตามตำแหน่งการบรรทุกบนตัวรถเพิ่มเติมด้วย
กรณีการบรรทุกวัตถุอันตรายเพียงชนิดเดียวโดยไม่มีการบรรทุกสินค้าอื่นไปด้วย
หากมีการติดป้ายที่มีหมายเลขแสดงความเป็นอันตรายและหมายเลขสหประชาชาติของวัตถุอันตรายนั้นที่ด้านหน้าและด้านท้ายของหน่วยขนส่งแล้ว
อาจไม่ติดป้ายตามที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่ง (๑) และ (๒) (ก) (ข) และ (ง) ก็ได้

ข้อ ๑๒  ให้นำความในข้อ
๑๐ มาใช้กับการติดเครื่องหมายสำหรับสารที่มีอุณหภูมิสูงและเครื่องหมายสำหรับสารที่เป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อม
โดยอนุโลม

ข้อ ๑๓  การติดป้ายและเครื่องหมายตามข้อ
๑๐ ข้อ ๑๑ และข้อ ๑๒ ให้เป็นไปตามตัวอย่างในภาคผนวก ค ท้ายประกาศนี้

ข้อ ๑๔  เมื่อทำการขนถ่ายวัตถุอันตรายออกจากรถและได้ล้างหรือทำความสะอาดส่วนบรรทุกหรือถังบรรทุกแล้ว
ให้ทำการปลดป้ายหรือเครื่องหมายสำหรับรถบรรทุกวัตถุอันตรายออก
หรือปิดคลุมป้ายหรือเครื่องหมายดังกล่าวด้วยวัสดุที่มีความคงทน

ข้อ ๑๕[๑]  ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหกสิบวัน
นับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ
ณ วันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๕
สมชัย  ศิริวัฒนโชค
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก

[เอกสารแนบท้าย]

๑. ภาคผนวก ก ปริมาตรหรือน้ำหนักของวัตถุอันตรายตามข้อ ๓
ที่ต้องดำเนินการตามประกาศนี้
๒. ภาคผนวก ข ป้ายแสดงความเป็นอันตราย
๓. ภาคผนวก ค ตัวอย่างตำแหน่งการติดป้ายและเครื่องหมาย

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๒๘ พฤศจิกายน
๒๕๕๕

ณัฐพร/ผู้ตรวจ
๒๘ พฤศจิกายน
๒๕๕๕

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๑๘๐ ง/หน้า ๓๘/๒๖ พฤศจิกายน ๒๕๕๕