พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่ง ของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม พ.ศ. 2543 (Update ณ วันที่ 13/09/2545)

พระราชกฤษฎีกา

พระราชกฤษฎีกา
ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยฐานะ
เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่ง
ของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
พ.ศ. ๒๕๔๓

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๒
มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๓
เป็นปีที่ ๕๕
ในรัชกาลปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ
ให้ประกาศว่า

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อ สำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ
และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๒๑ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
กับและมาตรา ๔๖ วรรคสอง และมาตรา ๕๐ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
พ.ศ. ๒๕๓๗ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา ๑ 
พระราชกฤษฎีกานี้ เรียกว่า พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชาอักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม พ.ศ. ๒๕๔๓

มาตรา ๒[๑] 
พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เป็นต้นไป

มาตรา ๓ 
ให้ยกเลิกพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม พ.ศ. ๒๕๓๘

มาตรา ๔[๒]
 ให้กำหนดปริญญาในสาขาวิชาและอักษรย่อสำหรับสาขาวิชาของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ดังต่อไปนี้
(๑)
สาขาวิชาการศึกษา มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า การศึกษาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กศ.ด.
(ข) โท เรียกว่า การศึกษามหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กศ.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า การศึกษาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ กศ.บ. และ วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วบ.บ.
(๒) สาขาวิชาเทคโนโลยี มีปริญญาหนึ่งชั้น คือ ตรี เรียกว่า เทคโนโลยีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ทล.บ. และ วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.
(๓)
สาขาวิชาบริหารธุรกิจ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.ด.
(ข) โท เรียกว่า บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า บริหารธุรกิจบัณฑิต ใช้อักษรย่อ บธ.บ.
(๔)
สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า พยาบาลศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.ด.
(ข) โท เรียกว่า พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า พยาบาลศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ พย.บ.
(๕)
สาขาวิชาเภสัชศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า เภสัชศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.ด.
(ข) โท เรียกว่า เภสัชศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.ม. และ วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ม.
(ค) ตรี .เรียกว่า เภสัชศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ภ.บ.
(๖)
สาขาวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข) โท เรียกว่า ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า ศิลปศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.บ.
(๗)
สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า รัฐประศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รป.ด. และปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข) โท เรียกว่า รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รป.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า รัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ รป.บ.
(๘)
สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ด.
(ข) โท เรียกว่า วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.
(๙)
สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.ด.
(ข) โท เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วศ.บ.
(๑๐)
สาขาวิชาศิลปกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.ด.
(ข) โท เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.ม. และ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า ศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศป.บ. และ ศิลปศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ศศ.บ.
(๑๑)
สาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า สถาปัตยกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สถ.ด.
(ข) โท เรียกว่า สถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สถ.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า สถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ สถ.บ.
(๑๒)
สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ มีปริญญาสามชั้น คือ
(ก) เอก เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.ด. และ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ปร.ด.
(ข) โท เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.ม. และ วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.ม.
(ค) ตรี เรียกว่า สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ ส.บ. และ วิทยาศาสตรบัณฑิต ใช้อักษรย่อ วท.บ.
ทั้งนี้
หากมีสาขาหรือวิชาเอกให้ระบุชื่อสาขาหรือวิชาเอกนั้นไว้ในวงเล็บต่อท้ายปริญญาด้วย
ถ้ามี

มาตรา ๕  ครุยวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
มีสามชั้น คือ
(๑) ครุยดุษฎีบัณฑิต ทำด้วยผ้าหรือแพรสีดำ
เย็บเป็นเสื้อคลุมยาวเหนือข้อเท้าพอประมาณหลังจีบ ตัวเสื้อผ่าอกตลอด
มีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีเทากว้าง ๘ เซนติเมตร ขลิบริมด้วยผ้าสีเหลืองกว้าง ๐.๔
เซนติเมตร เย็บติดเป็นสาบตามสีประจำมหาวิทยาลัยตลอดด้านหน้าทั้งสองข้าง
แขนเสื้อปลายบานยาวระดับข้อมือ ตอนกลางแขนเสื้อทั้งสองข้างมีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีดำกว้าง
๔ เซนติเมตร ยาว ๔๒ เซนติเมตร ปลายแถบทั้งสองข้างเป็นมุมแหลมจำนวน ๓
แถบติดเรียงกันตามขวางระยะห่างกัน ๔ เซนติเมตร มีผ้าคล้องคอด้านในทำด้วยผ้าต่วนหรือแพรสีเหลือง
มีแถบทำด้วยผ้าต่วนหรือแพรสีเทาขนาดกว้าง ๘ เซนติเมตร ทาบตามแนวขวางด้านนอกมีพื้นเป็นผ้าต่วนหรือแพรสีประจำสาขาวิชา
มีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีเทากว้าง ๘ เซนติเมตร
ทาบจากขอบมุมด้านล่างเป็นแนวยาวรอบ และมีแพรสีเหลืองขนาดกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร
ขลิบริมขอบล่าง
(๒) ครุยมหาบัณฑิต เช่นเดียวกับครุยดุษฎีบัณฑิต
แต่กลางแขนมีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีดำจำนวน ๒ แถบติดเรียงกันตามขวางระยะห่างกัน
๔ เซนติเมตร
(๓) ครุยบัณฑิต เช่นเดียวกับครุยมหาบัณฑิต
แต่กลางแขนมีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีดำจำนวน ๑ แถบติดตามขวาง

มาตรา ๖ 
เข็มวิทยฐานะของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีลักษณะเป็นรูปตรามหาวิทยาลัยซึ่งเรียกว่า
โรจนากร ขนาดกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๔.๕ เซนติเมตร มีองค์ประกอบเป็นรูปใบเสมา
ตรงกลางมีรูปสัญลักษณ์ขององค์พระธาตุนาดูนประดิษฐานอยู่เหนือสุริยรังสี ด้านล่างเป็นลายขิดอีสาน
มีคำขวัญเป็นภาษาบาลีว่า พหูนํ ปณฑิโต ชีเว หมายถึง ผู้มีปัญญาพึงเป็นอยู่เพื่อมหาชน

มาตรา ๗ 
ครุยประจำตำแหน่งและเครื่องหมายประกอบครุยประจำตำแหน่งของนายกสภามหาวิทยาลัย
กรรมการสภามหาวิทยาลัย และอธิการบดีของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีดังนี้
(๑) นายกสภามหาวิทยาลัย ครุยทำด้วยผ้าหรือแพรสีเทาเข้ม
เย็บเป็นเสื้อคลุมยาวเหนือข้อเท้าพอประมาณ หลังจีบ ตัวเสื้อผ่าอกตลอด
มีแถบกำมะหยี่หรือผ้าสักหลาดสีเหลืองกว้าง ๑๐ เซนติเมตร ขลิบริมด้วยผ้าสีดำกว้าง
๐.๕ เซนติเมตร เย็บติดเป็นสาบตลอดด้านหน้าทั้งสองข้างแขนเสื้อปลายบานยาวระดับข้อมือ
ตอนกลางแขนเสื้อทั้งสองข้างมีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีเหลืองกว้าง ๔.๕ เซนติเมตร
ยาว ๔๒ เซนติเมตร ปลายแถบทั้งสองข้างเป็นมุมแหลมจำนวน ๔
แถบติดเรียงกันตามขวางระยะห่าง ๓.๕ เซนติเมตร ตัวเสื้อประดับด้วยสายสร้อยทำด้วยโลหะสีทอง
มีผ้าคล้องคอด้านในมีลักษณะเช่นเดียวกับครุยดุษฎีบัณฑิต ด้านนอกมีพื้นเป็นผ้าต่วนหรือแพรสีเทา
มีแถบกำมะหยี่หรือสักหลาดสีเหลืองขนาดกว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ขลิบริมขอบล่าง
(๒) กรรมการสภามหาวิทยาลัย เช่นเดียวกับนายกสภามหาวิทยาลัย
แต่ตัวเสื้อไม่มีสายสร้อยประดับ
(๓) อธิการบดี เช่นเดียวกับนายกสภามหาวิทยาลัย
แต่ตัวเสื้อประดับด้วยสายสร้อยทำด้วยโลหะสีเงิน

มาตรา
๘[๓]  สีประจำมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
และสีประจำสาขาวิชา มีดังต่อไปนี้
(๑) มหาวิทยาลัย                                                      สีเหลืองเทา
(๒) สาขาวิชาการศึกษา                                               สีแสด
(๓) สาขาวิชาเทคโนโลยี                                               สีชมพู
(๔) สาขาวิชาบริหารธุรกิจ                                            สีฟ้า
(๕) สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์                                         สีขาว
(๖) สาขาวิชาเภสัชศาสตร์                                             สีเขียวมะกอก
(๗) สาขาวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์                          สีม่วง
(๘) สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์                                     สีฟ้าเข้ม
(๙) สาขาวิชาวิทยาศาสตร์                                            สีเหลือง
(๑๐) สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์                                      สีเลือดหมู
(๑๑) สาขาวิชาศิลปกรรมศาสตร์                                      สีทอง
(๑๒) สาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์                                 สีน้ำตาล
(๑๓)
สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์  สีเหลืองเข้ม

มาตรา ๙ 
ให้มหาวิทยาลัยมหาสารคามจัดทำครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งตามพระราชกฤษฎีกานี้ขึ้นไว้เป็นตัวอย่าง

มาตรา ๑๐ 
ให้รัฐมนตรีว่าการทบวงมหาวิทยาลัยรักษาการตามพระราชกฤษฎีกานี้

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
ชวน  หลีกภัย
นายกรัฐมนตรี

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ
เนื่องจากมหาวิทยาลัยมหาสารคามได้เปิดสอนสาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ สาขาวิชาเภสัชศาสตร์
สาขาวิชาศิลปกรรมศาสตร์สาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์
และสาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์เพิ่มขึ้น รวมทั้งได้มีการแก้ไขเพิ่มเติมสีประจำคณะเป็นสีประจำสาขาวิชาและเปลี่ยนการกำหนดสีของแถบครุยวิทยฐานะจากสีประจำคณะเป็นสีประจำสาขาวิชา
สมควรปรับปรุงพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยมหาสารคามเสียใหม่
และโดยที่มาตรา ๔๖ วรรคสอง และมาตรา ๕๐ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
พ.ศ. ๒๕๓๗ บัญญัติให้การกำหนดปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะและครุยประจำตำแหน่งต้องตราเป็นพระราชกฤษฎีกา  จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้

หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ
เนื่องจากมหาวิทยาลัยมหาสารคามได้เปิดสอนสาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์เพิ่มขึ้น ในการนี้
สมควรแก้ไขเพิ่มเติมปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อ สำหรับของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
และเพิ่มเติมสีประจำสาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์ 
จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้

พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชาอักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ
เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๕[๔]

หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ
เนื่องจากมหาวิทยาลัยมหาสารคามได้เปิดสอน สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์
และได้กำหนดให้มีปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิตในสาขาวิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์เพิ่มขึ้น
ในการนี้สมควรแก้ไขเพิ่มเติมปริญญาในสาขาวิชาและอักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
และเพิ่มเติมสีประจำสาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์  จึงจำเป็นต้องตราพระราชกฤษฎีกานี้

พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา
อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ
และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยรมหาสารคาม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๒[๕]

คุณากร/ผู้จัดทำ
๒๘ กันยายน ๒๕๕๔

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๗/ตอนที่ ๒๒ ก/หน้า ๗/๒๑ มีนาคม ๒๕๔๓

[๒] มาตรา ๔
แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยรมหาสารคาม (ฉบับที่
๓) พ.ศ. ๒๕๕๒

[๓]
มาตรา ๘
แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา อักษรย่อสำหรับสาขาวิชา
ครุยวิทยฐานะ เข็มวิทยฐานะ และครุยประจำตำแหน่งของมหาวิทยาลัยรมหาสารคาม (ฉบับที่
๓) พ.ศ. ๒๕๕๒

[๔]
ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๙/ตอนที่ ๘๙ ก/หน้า ๑๐/๑๓ กันยายน ๒๕๔๕

[๕]
ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๑/ตอนที่ ๓๑ ก/หน้า ๑/๓ พฤษภาคม ๒๕๔๗