กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตขับรถและการขอต่ออายุและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตขับรถ พ.ศ. 2548

กฎกระทรวง
กำหนดหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตขับรถ
และการขอต่ออายุและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตขับรถ
พ.ศ. ๒๕๔๘[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๕ (๑๘) แห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนต์ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๔๔
วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนต์ (ฉบับที่ ๑๓) พ.ศ. ๒๕๔๗ มาตรา ๔๔
วรรคห้า แห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนต์ (ฉบับที่ ๑๒) พ.ศ. ๒๕๔๖ และมาตรา ๔๕ วรรคสอง
แห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒
อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๕
มาตรา ๓๖ มาตรา ๔๘ และมาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑  ให้ยกเลิกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตขับรถ
และการขอต่ออายุและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตขับรถ พ.ศ. ๒๕๔๖

ข้อ
๒  ผู้ใดประสงค์จะขอรับใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว
ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคลชั่วคราว
ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว หรือใบอนุญาตขับรถชนิดอื่นตามมาตรา ๔๓
(๙) ให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) บัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรอื่นที่ใช้แทนบัตรประจำตัวประชาชน
พร้อมด้วยภาพถ่าย ในกรณีผู้ขอเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองให้ยื่นใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวหรือหนังสือเดินทางหรือเอกสารที่ใช้แทนหนังสือเดินทาง
พร้อมด้วยภาพถ่าย
(๒) ภาพถ่ายหรือสำเนาทะเบียนบ้าน ในกรณีที่ผู้ขอเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองให้ยื่นใบสำคัญถิ่นที่อยู่ตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง
หรือหลักฐานแสดงที่พักอาศัยในราชอาณาจักรที่ทางราชการหรือหน่วยงานของรัฐบาลต่างประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศออกให้หรือใบอนุญาตทำงานตามกฎหมายว่าด้วยการทำงานของคนต่างด้าว
พร้อมด้วยภาพถ่าย
(๓)
ใบรับรองแพทย์แสดงว่าไม่มีโรคประจำตัวอันอาจเป็นอันตรายขณะขับรถและไม่เป็นบุคคลวิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือน
ซึ่งมีอายุใช้ได้ตามที่แพทย์ผู้รับรองกำหนดแต่ต้องออกก่อนวันยื่นคำขอไม่เกินหนึ่งเดือน
(๔) หลักฐานการรับรองซึ่งแสดงว่าผ่านการอบรมและจบหลักสูตรการอบรมจากกรมการขนส่งทางบกหรือโรงเรียนสอนขับรถที่กรมการขนส่งทางบกรับรองตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก
(๕) รูปถ่าย ขนาด ๓ x ๔ เซนติเมตร จำนวน ๒ รูป
ซึ่งเป็นรูปถ่ายครึ่งตัวหน้าตรง
ไม่สวมหมวกหรือแว่นตาสีเข้ม และไม่ใส่ผ้าคลุมใบหน้าหรือผ้าโพกศีรษะเว้นแต่ผู้ซึ่งมีความจำเป็นตามศาสนา
นิกายของศาสนา หรือลัทธินิยมของศาสนาของตน และถ่ายก่อนวันยื่นคำขอไม่เกินหกเดือน
(๖) ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกหรือใบอนุญาตพิเศษให้ขับรถยนตร์ทหารตามกฎหมายว่าด้วยรถยนตร์ทหาร
(ถ้ามี) พร้อมด้วยภาพถ่าย
(๗) ใบอนุญาตขับรถของรถประเภทเดียวกันกับที่ขอรับใบอนุญาตซึ่งรัฐบาลของประเทศอื่นออกให้
(ถ้ามี) พร้อมด้วยภาพถ่าย
(๘) ใบอนุญาตขับรถตามความตกลงระหว่างประเทศที่ประเทศไทยเป็นภาคี (ถ้ามี)
พร้อมด้วยภาพถ่าย

ข้อ
๓ 
ผู้ใดประสงค์จะขอรับใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคล ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคล
หรือใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล
ให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐานตามข้อ ๒ (๑) (๒) (๓)
และ (๕) และใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว
ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคลชั่วคราว
ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว ใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ
ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อสาธารณะ ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ
หรือใบแทนใบอนุญาตขับรถดังกล่าว พร้อมด้วยภาพถ่าย แล้วแต่กรณี
ในกรณีผู้ขอเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองต้องมิใช่เป็นผู้ได้รับอนุญาตให้เข้ามาเพื่อการท่องเที่ยว
การเล่นกีฬา หรือการเดินทางผ่านราชอาณาจักร

ข้อ
๔ 
ผู้ใดประสงค์จะขอรับใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ
ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อสาธารณะ หรือใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ
ให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐานตามข้อ ๒ (๑) (๒) (๔)
และ (๕) พร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) ใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว
ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคลชั่วคราว
ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว ใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคล
ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคล ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล
หรือใบแทนใบอนุญาตขับรถดังกล่าว พร้อมด้วยภาพถ่าย แล้วแต่กรณี
(๒)
ใบรับรองแพทย์แสดงว่าไม่มีโรคประจำตัวอันอาจเป็นอันตรายขณะขับรถและไม่เป็นผู้มีโรคติดต่อที่น่ารังเกียจตามที่กำหนดในกฎกระทรวง
ไม่เป็นผู้ติดสุรายาเมาหรือยาเสพติดให้โทษ
และไม่เป็นบุคคลวิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือน ซึ่งมีอายุใช้ได้ตามที่แพทย์ผู้รับรองกำหนดแต่ต้องออกก่อนวันยื่นคำขอไม่เกินหนึ่งเดือน

ข้อ
๕ 
ผู้ใดประสงค์จะขอรับใบอนุญาตขับรถบดถนน หรือใบอนุญาตขับรถแทรกเตอร์
ให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐานตามข้อ ๒ (๑) (๒) (๓)
(๔) และ (๕)

ข้อ
๖  ผู้ใดประสงค์จะขอรับใบอนุญาตขับรถตามความตกลงระหว่างประเทศที่ประเทศไทยเป็นภาคี
ให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐานตาม
ข้อ ๒ (๑) และ (๒) พร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) ใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคล ใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ
ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อสาธารณะ ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล
ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ
ใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก
หรือใบแทนใบอนุญาตขับรถดังกล่าวหรือภาพถ่าย แล้วแต่กรณี
(๒) รูปถ่าย ขนาด ๔ x ๖ เซนติเมตร จำนวน ๒ รูป
ซึ่งเป็นรูปถ่ายครึ่งตัวหน้าตรง
ไม่สวมหมวกหรือแว่นตาสีเข้ม
และไม่ใส่ผ้าคลุมใบหน้าหรือผ้าโพกศีรษะเว้นแต่ผู้ซึ่งมีความจำเป็นตามศาสนา นิกายของศาสนา
หรือลัทธินิยมของศาสนาของตน และถ่ายก่อนวันยื่นคำขอไม่เกินหกเดือน
ในกรณีผู้ขอเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองต้องมิใช่เป็นผู้ได้รับอนุญาตให้เข้ามาเพื่อการท่องเที่ยว
การเล่นกีฬา หรือการเดินทางผ่านราชอาณาจักร

ข้อ
๗ ผู้ใดประสงค์จะต่ออายุใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคล
ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคล ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล
ใบอนุญาตขับรถบดถนน ใบอนุญาตขับรถแทรกเตอร์ หรือใบอนุญาตขับรถชนิดอื่นตามมาตรา ๔๓
(๙) ให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) กรณีใบอนุญาตนั้นยังไม่สิ้นอายุ
(ก) ใบอนุญาตเดิมหรือใบแทน
(ข) รูปถ่ายตามที่กำหนดในข้อ ๒ (๕)
ในกรณีที่ผู้ขอเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง
ต้องมิใช่เป็นผู้ได้รับอนุญาตให้เข้ามาเพื่อการท่องเที่ยว การเล่นกีฬา
หรือการเดินทางผ่านราชอาณาจักร และให้ยื่นใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว
หรือหนังสือเดินทางหรือเอกสารที่ใช้แทนหนังสือเดินทาง และใบสำคัญถิ่นที่อยู่ตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง
หรือหลักฐานแสดงที่พักอาศัยในราชอาณาจักรที่ทางราชการหรือหน่วยงานของรัฐบาลต่างประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศออกให้
หรือใบอนุญาตทำงานตามกฎหมายว่าด้วยการทำงานของคนต่างด้าว พร้อมด้วยภาพถ่าย
(๒) กรณีใบอนุญาตนั้นสิ้นอายุแล้วไม่เกินสามปี
(ก) ใบอนุญาตเดิมหรือใบแทน
(ข) บัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรอื่นที่ใช้แทนบัตรประจำตัวประชาชน
พร้อมด้วยภาพถ่าย
(ค) ภาพถ่ายหรือสำเนาทะเบียนบ้าน
(ง) รูปถ่ายตามที่กำหนดในข้อ ๒ (๕)
(๓) กรณีใบอนุญาตนั้นสิ้นอายุแล้วเกินกว่าสามปี
(ก) ใบอนุญาตเดิมหรือใบแทน
(ข) บัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรอื่นที่ใช้แทนบัตรประจำตัวประชาชน
พร้อมด้วยภาพถ่าย
(ค) ภาพถ่ายหรือสำเนาทะเบียนบ้าน
(ง) ใบรับรองแพทย์และรูปถ่ายตามที่กำหนดในข้อ ๒ (๓) และ (๕)
ในกรณีที่ผู้ขอต่อใบอนุญาตตาม
(๒) และ (๓) เป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง ต้องมิใช่เป็นผู้ได้รับอนุญาตให้เข้ามาเพื่อการท่องเที่ยว
การเล่นกีฬา หรือการเดินทางผ่านราชอาณาจักร และให้ยื่นใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว
หรือหนังสือเดินทางหรือเอกสารที่ใช้แทนหนังสือเดินทางแทนบัตรประจำตัวประชาชน
และใบสำคัญถิ่นที่อยู่ตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง
หรือหลักฐานแสดงที่พักอาศัยในราชอาณาจักรที่ทางราชการหรือหน่วยงานของรัฐบาลต่างประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศออกให้
หรือใบอนุญาตทำงานตามกฎหมายว่าด้วยการทำงานของ
คนต่างด้าวแทนสำเนาทะเบียนบ้าน

ข้อ
๘ 
ผู้ใดประสงค์จะต่ออายุใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อสาธารณะ
หรือใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ ให้ยื่นคำขอตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดพร้อมด้วยหลักฐาน
ดังต่อไปนี้
(๑) ใบอนุญาตเดิมหรือใบแทน
(๒) บัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรอื่นที่ใช้แทนบัตรประจำตัวประชาชน
พร้อมด้วยภาพถ่าย
(๓) ภาพถ่ายหรือสำเนาทะเบียนบ้าน
(๔) รูปถ่ายตามที่กำหนดในข้อ ๒ (๕)
(๕) ใบรับรองแพทย์ตามที่กำหนดในข้อ ๔ (๒)

ข้อ
๙  การยื่นคำขอตามกฎกระทรวงนี้
ให้ยื่นต่อนายทะเบียนแห่งท้องที่ที่ตน
มีภูมิลำเนา หรือมีถิ่นที่อยู่ ณ สถานที่ดังต่อไปนี้
(๑) กรมการขนส่งทางบก สำนักงานขนส่งเขตพื้นที่ สำนักงานขนส่งจังหวัด
หรือสำนักงานขนส่งจังหวัดสาขา
(๒) สถานที่อื่นตามที่อธิบดีประกาศกำหนด

ข้อ
๑๐  ผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถ
หรือผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถต้องผ่านการอบรมและทดสอบตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขตามระเบียบที่อธิบดีกำหนด ดังต่อไปนี้
(๑) การอบรมความรู้เกี่ยวกับการขับรถและมารยาทในการขับรถ
(๒) การทดสอบความรู้ความสามารถในการขับรถและความรู้ในข้อบังคับการเดินรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์และกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก
(๓) การทดสอบสมรรถภาพของร่างกาย
ซึ่งอย่างน้อยต้องทำการทดสอบความสามารถของปฏิกิริยาและสายตา

ข้อ
๑๑  ใบอนุญาตขับรถ
ให้เป็นไปตามแบบที่อธิบดีกำหนดโดยประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษา

ให้ไว้
ณ วันที่ ๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๘
พลเอก
ชัยนันท์  เจริญศิริ
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม
ปฏิบัติราชการแทน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม

หมายเหตุ
:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๔๓ และมาตรา ๔๖ (๑)
แห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนต์
(ฉบับที่ ๑๓) พ.ศ. ๒๕๔๗ กำหนดให้มีใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว
ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล และใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ ทำให้หลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตขับรถ และการขอต่ออายุและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตขับรถตามที่กำหนดไว้เดิมไม่สอดคล้องกับบทบัญญัติของกฎหมาย
สมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตขับรถ
และการขอต่ออายุและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตขับรถเสียใหม่ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น  จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

ฐิติพงษ์/ผู้จัดทำ
๒๕ ตุลาคม ๒๕๔๘

สิทธิกานต์/ปรับปรุง
๕ เมษายน ๒๕๖๒

วศิน/ตรวจ
๑๐ เมษายน ๒๕๖๒

[๑]ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๒/ตอนที่ ๙๘ ก/หน้า ๗/๑๙ ตุลาคม ๒๕๔๘