กฎกระทรวงสถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทโรงเก็บ พ.ศ. 2560

กฎกระทรวง

กฎกระทรวง
สถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทโรงเก็บ
พ.ศ. ๒๕๖๐[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง
พ.ศ. ๒๕๔๒ และมาตรา ๗ วรรคหนึ่ง (๑) (๒) (๓) (๕) และ (๗) และวรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง
พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๕๐ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๒  ในกฎกระทรวงนี้
โรงเก็บ หมายความว่า
สถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทโรงเก็บตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง
การอนุญาตและอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง
เขตโรงเก็บ หมายความว่า แนวเขตพื้นที่โดยรอบของโรงเก็บตามที่กำหนดไว้ในแผนผังบริเวณ
ถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม หมายความว่า
ถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต
และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง
และให้หมายความรวมถึงถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวสำหรับรถฟอร์คลิฟท์ (forklift)
กระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลว หมายความว่า
กระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง
กำแพงกันไฟ หมายความว่า กำแพงทึบที่สร้างด้วยวัสดุถาวรและทนไฟ มีความหนาไม่น้อยกว่า
๑๐ เซนติเมตร และไม่มีช่องให้ไฟผ่านได้

หมวด ๑
บททั่วไป

ข้อ ๓  เพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้
การคิดปริมาณก๊าซปิโตรเลียมเหลวในถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลว
ให้คิดคำนวณปริมาณ ๑ ลิตร เท่ากับ ๐.๕ กิโลกรัม

ข้อ ๔  โรงเก็บ
ลักษณะที่สอง
ต้องจัดให้มีพนักงานที่ผ่านการฝึกอบรมผู้ปฏิบัติงานตามกฎกระทรวงว่าด้วยคุณสมบัติและการฝึกอบรมผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับการควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง
โรงเก็บ ลักษณะที่สอง
ต้องจัดให้มีป้ายรายชื่อพนักงานที่ผ่านการฝึกอบรมตามวรรคหนึ่งไว้ในที่ที่เห็นได้ชัดเจน

หมวด ๒
ที่ตั้ง ลักษณะ
และแผนผัง

ข้อ ๕  โรงเก็บต้องตั้งอยู่ในอาคารเอกเทศ
ไม่ตั้งอยู่ในตึกแถว ห้องแถว อาคารชุด อาคารสรรพสินค้าหรืออาคารแสดงสินค้า
และต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑)
บริเวณที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลว ต้องอยู่ห่างจากแหล่งที่มีเปลวไฟ
ประกายไฟ หรือวัสดุที่ติดไฟได้ง่ายไม่น้อยกว่า ๓.๐๐ เมตร
(๒) พื้นของโรงเก็บต้องแข็งแรง เรียบ และผิวพื้นต้องเป็นวัสดุที่ทำให้เกิดประกายไฟจากการเสียดสีได้ยาก
เช่น ซีเมนต์ขัดมัน หินเกล็ดขัดมัน หรือกระเบื้องยาง
โดยระดับพื้นภายในของโรงเก็บต้องไม่ต่ำกว่าระดับพื้นภายนอก
(๓) พื้นของโรงเก็บต้องไม่มีร่อง บ่อ หรือที่ต่ำ
ซึ่งจะเป็นที่สะสมก๊าซปิโตรเลียมเหลวได้ ถ้าจำเป็นต้องมีร่อง บ่อ
หรือที่ต่ำอยู่ในโรงเก็บ ต้องทำท่อหรือรางระบายก๊าซปิโตรเลียมเหลวออกสู่ภายนอกอย่างเพียงพอ
โดยท่อหรือรางระบายก๊าซปิโตรเลียมเหลวต้องแยกจากท่อหรือทางระบายน้ำ

ข้อ ๖  โรงเก็บที่มีปริมาณการเก็บก๊าซปิโตรเลียมเหลวเกิน
๒,๔๐๐ ลิตรขึ้นไป ต้องปฏิบัติตามข้อ ๕ และต้องเป็นอาคารชั้นเดียว
สร้างด้วยวัสดุถาวรและทนไฟ
อยู่ห่างจากอาคารอื่นหรือแนวเขตที่ดินของบุคคลอื่นไม่น้อยกว่า ๒๐.๐๐ เมตร
หากมีผนัง ผนังทุกด้านต้องมีช่องระบายอากาศในระดับชิดพื้น
ในกรณีที่ไม่มีผนังตามวรรคหนึ่ง
ต้องมีรั้วโปร่งทำด้วยวัสดุทนไฟสูงไม่น้อยกว่า ๑.๘๐ เมตร ห่างจากขอบโรงเก็บไม่น้อยกว่า
๕.๐๐ เมตร
และที่รั้วโปร่งต้องมีทางเข้าออกอย่างน้อยสองทางทางเข้าออกดังกล่าวต้องมีประตูโปร่งที่เปิดออกด้านนอก
ถ้าไม่อาจจัดให้โรงเก็บอยู่ห่างจากอาคารอื่นหรือแนวเขตที่ดินของบุคคลอื่นตามวรรคหนึ่งได้ต้องสร้างกำแพงกันไฟด้านนั้นสูงไม่น้อยกว่า
๑.๘๐ เมตร และอยู่ห่างจากขอบโรงเก็บไม่น้อยกว่า ๕.๐๐ เมตร
โดยไม่ต้องมีรั้วโปร่งด้านนั้นก็ได้

ข้อ ๗  แผนผังและรูปแบบของโรงเก็บต้องแสดงรายละเอียดอย่างน้อย
ดังต่อไปนี้
(๑)
แผนผังโดยสังเขปแสดงตำแหน่งที่ตั้งของโรงเก็บ กำแพงกันไฟ พร้อมสิ่งปลูกสร้างต่าง
ๆ ที่อยู่รอบเขตโรงเก็บ ภายในระยะไม่น้อยกว่า ๕๐.๐๐ เมตร
(๒) แผนผังบริเวณแสดงตำแหน่งที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลว
อุปกรณ์ดับเพลิง และแผนผังระบบไฟฟ้า
(๓) แบบก่อสร้างและรายการคำนวณความมั่นคงแข็งแรงของอาคารโรงเก็บ
และกำแพงกันไฟ

ข้อ ๘  แบบก่อสร้างและรายการคำนวณความมั่นคงแข็งแรงของอาคารโรงเก็บ
และกำแพงกันไฟตามข้อ ๗ (๓)
ที่ได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างอาคารตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นผู้อนุญาตแล้ว
ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องแสดงรายละเอียดตามที่ระบุไว้ แต่ให้ใช้แบบก่อสร้างและรายการคำนวณดังกล่าวมาแสดงแทน

หมวด ๓
การเก็บก๊าซปิโตรเลียมเหลว

ข้อ ๙  การเก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มในบริเวณที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มต้องปฏิบัติ
ดังต่อไปนี้
(๑) ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มให้ลิ้นปิดเปิดอยู่ข้างบน
ถ้าเป็นลิ้นปิดเปิดแบบที่มีฝาครอบต้องปิดฝาครอบตลอดเวลา
(๒) ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มให้ห่างจากผนังไม่น้อยกว่า ๖๐
เซนติเมตร และห่างจากเชิงบันไดหรือประตูภายในอาคารไม่น้อยกว่า ๑.๐๐ เมตร
(๓)
ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มเป็นแถวเรียงชิดกันได้ไม่เกินสามแถว และสูงไม่เกิน ๒.๐๐
เมตร

ข้อ ๑๐  การเก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวต้องมีปริมาณไม่เกิน
๒,๔๐๐ ลิตรต่อหนึ่งกลุ่ม และแต่ละกลุ่มต้องห่างกันไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตร

หมวด ๔
การป้องกันและระงับอัคคีภัย

ข้อ ๑๑  บริเวณอันตรายของโรงเก็บ
ระบบไฟฟ้า เครื่องใช้ไฟฟ้า และอุปกรณ์ไฟฟ้า ต้องเป็นไปตามกฎกระทรวงว่าด้วยระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ออกตามมาตรา
๗

ข้อ ๑๒  เมื่อติดตั้งระบบไฟฟ้า
เครื่องใช้ไฟฟ้า และอุปกรณ์ไฟฟ้าเสร็จแล้ว ให้ผู้ประสงค์จะประกอบกิจการโรงเก็บหรือผู้ประกอบกิจการควบคุมยื่นหนังสือขอรับการตรวจสอบและหนังสือรับรองการปฏิบัติตามข้อ
๑๑
จากผู้ทดสอบและตรวจสอบตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดคุณสมบัติของผู้ทดสอบและตรวจสอบที่ออกตามมาตรา
๗ และกฎกระทรวงว่าด้วยระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ออกตามมาตรา
๗
ในกรณีที่ยังไม่มีผู้ทดสอบและตรวจสอบตามวรรคหนึ่ง
ให้ทำการตรวจสอบระบบไฟฟ้าโดยพนักงานเจ้าหน้าที่

ข้อ ๑๓  โรงเก็บต้องติดตั้งเครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง
หรือน้ำยาดับเพลิง หรือเครื่องดับเพลิงชนิดอื่นที่มิใช่เครื่องดับเพลิงชนิดฟองก๊าซ
ขนาดบรรจุไม่น้อยกว่า ๖.๘ กิโลกรัม ตามมาตรฐานระบบป้องกันอัคคีภัยของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย
ในพระบรมราชูปถัมภ์หรือมาตรฐานอื่นที่เทียบเท่าตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
ไว้ที่ประตูทางเข้าออกของบริเวณที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวอย่างน้อย
๑ เครื่อง
และบริเวณที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวอย่างน้อย
๑ เครื่องต่อปริมาณการเก็บก๊าซปิโตรเลียมเหลว ๑,๒๐๐ ลิตร
โดยเศษของ ๑,๒๐๐ ลิตร ให้คิดเป็น ๑,๒๐๐
ลิตร
ผู้ประกอบกิจการควบคุมต้องจัดให้มีการตรวจสอบและบำรุงรักษาเครื่องดับเพลิงอย่างน้อยทุกหกเดือน

ข้อ ๑๔  โรงเก็บต้องติดตั้งระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยแบบหัวกระจายน้ำดับเพลิง
หรือระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยอื่นตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
ที่สามารถป้องกัน และระงับอัคคีภัยได้ครอบคลุมบริเวณที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลว
ลักษณะ การติดตั้ง
รวมทั้งการทดสอบและตรวจสอบระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานประกาศกำหนด

ข้อ ๑๕  ให้ผู้ประกอบกิจการควบคุมมีหน้าที่ควบคุมดูแลไม่ให้มีการกระทำใด
ๆ ที่อาจทำให้เกิดเปลวไฟหรือประกายไฟในบริเวณโรงเก็บ

ข้อ ๑๖  โรงเก็บต้องติดตั้งเครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวรั่วไว้ที่บริเวณกลุ่มถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวอย่างน้อยกลุ่มละ
๑ เครื่อง และต้องตรวจสอบให้เครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวรั่วอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้และเปิดใช้งานตลอดเวลา
การติดตั้งเครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวรั่วตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานประกาศกำหนด

บทเฉพาะกาล

ข้อ ๑๗  โรงเก็บที่ได้รับใบอนุญาตหรือได้รับใบรับแจ้งตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิงอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
ต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎกระทรวงนี้นับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
เว้นแต่ข้อ ๔ วรรคสอง และข้อ ๑๔
ต้องปฏิบัติให้ถูกต้องภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ

ข้อ ๑๘  ในระหว่างที่ยังไม่มีกฎกระทรวงว่าด้วยระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ออกตามมาตรา
๗ ให้นำประกาศกระทรวงพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ และวิธีการในการเก็บรักษา การขนส่ง
การกำหนดบุคลากรที่รับผิดชอบและการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัติวัตถุอันตราย
พ.ศ. ๒๕๓๕ สำหรับการค้าปลีกวัตถุอันตรายก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่กรมธุรกิจพลังงานรับผิดชอบ
พ.ศ. ๒๕๔๙ ลงวันที่ ๒๖ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ มาบังคับใช้โดยอนุโลม

ให้ไว้
ณ วันที่ ๒๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐
พลเอก
อนันตพร  กาญจนรัตน์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน

หมายเหตุ
:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๗ วรรคหนึ่ง (๑) (๒) (๓)
(๕) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒
บัญญัติให้ออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับที่ตั้ง แผนผัง รูปแบบ
และลักษณะของสถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทโรงเก็บ การเก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลว
การกำหนดลักษณะของถังหรือภาชนะที่ใช้ในการบรรจุ วิธีการปฏิบัติงาน การจัดให้มีและบำรุงรักษาอุปกรณ์หรือเครื่องมืออื่นใดภายในสถานที่ดังกล่าว
รวมทั้งกำหนดการอื่นใดอันจำเป็นเพื่อประโยชน์แก่การป้องกันหรือระงับเหตุเดือดร้อนรำคาญ
หรือความเสียหายหรืออันตรายที่จะมีผลกระทบต่อบุคคล สัตว์ พืช ทรัพย์
หรือสิ่งแวดล้อม จากการประกอบกิจการสถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทโรงเก็บ
 จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

พัชรภรณ์/อัญชลี/จัดทำ
๙ ตุลาคม ๒๕๖๐

ปริญสินีย์/ตรวจ
๒๗ พฤศจิกายน
๒๕๖๐

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๔/ตอนที่ ๑๐๓ ก/หน้า ๔๑/๕ ตุลาคม ๒๕๖๐