ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการติดตั้ง และการออกหนังสือรับรองการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ พ.ศ. 2560

ประกาศกรมการขนส่งทางบก

ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์
วิธีการติดตั้ง และการออกหนังสือรับรองการติดตั้งส่วนควบและ
เครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๖๐

ตามที่ได้มีประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการติดตั้ง
และแบบหนังสือรับรองการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง
พ.ศ. ๒๕๕๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ ไว้แล้ว นั้น

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงแก้ไขข้อกำหนดเกี่ยวกับหลักเกณฑ์
วิธีการติดตั้ง และการออกหนังสือรับรองการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง
เพื่อให้สามารถนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการบันทึกข้อมูลผลการติดตั้ง
รายงานผลการติดตั้งและออกหนังสือรับรอง การติดตั้งผ่านระบบอินเตอร์เน็ต
ซึ่งจะทำให้การตรวจสอบการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๖
และข้อ ๗
ของกฎกระทรวงกำหนดส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง
พ.ศ. ๒๕๕๑ อธิบดีกรมการขนส่งทางบก จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑  ให้ยกเลิกประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการติดตั้ง
และแบบหนังสือรับรองการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง
พ.ศ. ๒๕๕๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๑

ข้อ
๒  ในประกาศนี้
ถัง หมายความว่า
ถังหรือภาชนะบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว
ส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ หมายความว่า
ส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง
การติดตั้ง หมายความว่า
การติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง
ผู้ติดตั้ง หมายความว่า
ผู้ได้รับหนังสือให้ความเห็นชอบการเป็นผู้ติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง
ผู้ติดตั้งทั่วไป หมายความว่า
ผู้ติดตั้งที่ไม่เป็นผู้ผลิตรถยนต์ซึ่งติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงกับรถที่ผ่านกระบวนการผลิตเสร็จเรียบร้อยแล้ว
ผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิต หมายความว่า
ผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิตรถยนต์ซึ่งติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงกับรถที่ผู้ติดตั้งผลิต
ซึ่งมีการกำหนดรหัสหรือรุ่นเป็นการเฉพาะ
ระบบสารสนเทศกรมการขนส่งทางบก หมายความว่า
ระบบงานที่กรมการขนส่งทางบกจัดทำขึ้นเพื่อให้ผู้ติดตั้งบันทึกข้อมูลผลการติดตั้ง
รายงานผลการติดตั้งและออกหนังสือรับรองการติดตั้งผ่านระบบอินเตอร์เน็ต

ข้อ
๓  ถังที่จะนำมาติดตั้งต้องมีส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์อย่างน้อย
ดังต่อไปนี้
(๑)
ลิ้นบรรจุ (filling valve)
(๒)
ลิ้นระบายความดัน (pressure relief valve)
(๓)
ลิ้นกันกลับ (check valve or non return valve)
(๔)
ลิ้นเปิดปิด (shut-off valve)
(๕)
อุปกรณ์วัดระดับก๊าซเหลว (level indicator or fixed liquid level gauge) เป็นระบบไฟฟ้าและมีหน้าปัดแสดงที่ห้องผู้ขับรถ
(๖)
อุปกรณ์ป้องกันการบรรจุเกิน (overfill protection device)
(๗)
อุปกรณ์ระบายความดัน (pressure relief device)
(๘)
อุปกรณ์ควบคุมการเปิดปิดลิ้นระยะไกลพร้อมด้วยลิ้นป้องกันการไหลเกิน (remotely controlled service valve with excess flow valve)

ข้อ
๔  การติดตั้งถังให้ทำได้บริเวณใต้ท้องรถ
หรือภายในตัวถังรถ และต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังนี้
(๑)
ห้ามติดตั้งไว้ในห้องเครื่องยนต์ หรือส่วนหน้าของตัวถังรถ
หรือด้านหน้าของเพลาล้อหน้า และต้องติดตั้งอยู่ห่างจากส่วนท้ายสุดของกันชนหลัง
ไม่น้อยกว่า ๒๐ เซนติเมตร
(๒)
ห้ามติดตั้งบนหลังคา หรือเหนือห้องโดยสาร
(๓)
ต้องวางถังในลักษณะที่สามารถมองเห็นแผ่นป้ายแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับถังได้
โดยไม่ต้องรื้อถอนส่วนประกอบใด ๆ ออก
(๔)
ยึดถังหรือขาถังให้ติดแน่นกับตัวรถ ในกรณีที่ใช้แถบโลหะรัด
ต้องมีวัสดุที่ยืดหยุ่นได้ เช่น สักหลาด หนัง ยาง พลาสติก เป็นต้น
หุ้มหรือคั่นกลางเพื่อป้องกันโลหะเสียดสีกัน
และเมื่อรถสั่นสะเทือนถังต้องไม่ขยับเขยื้อน
และต้องติดตั้งถังตามคู่มือที่ผู้ผลิตกำหนด
(๕)
อุปกรณ์ยึดถังต้องทนต่อแรงกระชากที่เกิดจากความเร่งหรือความหน่วงของรถ
และเมื่อเกิดแรงดังกล่าวถังยังต้องยึดติดกับตัวรถอย่างมั่นคงไม่ขยับเขยื้อน
(๖)
ห้ามเชื่อมหรือต่อเติมถังกับสิ่งอื่นใด เว้นแต่เป็นการเชื่อมมาจากโรงงานผู้ผลิต
กรณีมีเหตุจำเป็นต้องติดตั้งถังบริเวณอื่นนอกจากที่กำหนด
จะกระทำได้เมื่อกรมการขนส่งทางบกเห็นว่ามีความปลอดภัย มั่นคงแข็งแรง
และเหมาะสมในการใช้งาน

ข้อ
๕  ภายใต้บังคับความในข้อ ๓
การติดตั้งถังหลายใบในรถคันเดียวกัน ถ้าใช้ท่อนำก๊าซร่วมสำหรับบรรจุก๊าซ
ถังแต่ละใบต้องมีลิ้นเปิดปิดให้บรรจุก๊าซได้คราวละถัง
และถ้าใช้ท่อนำก๊าซร่วมที่ต่อจากถังไปยังเครื่องยนต์ ถังแต่ละใบต้องมีลิ้นเปิดปิดให้จ่ายก๊าซได้คราวละถังด้วย

ข้อ
๖  ภายใต้บังคับความในข้อ ๔
การติดตั้งถังใต้ท้องรถ ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การติดตั้งเพิ่มเติมดังนี้
(๑)
จะมีเรือนกักก๊าซที่ติดตั้งบนถังหรือไม่ก็ได้
(๒)
ส่วนล่างสุดของถังและเครื่องอุปกรณ์ที่ติดกับถัง
ต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร
และกรณีที่ติดตั้งถังด้านหลังเพลาล้อท้ายสุดของรถ
ส่วนล่างสุดของถังรวมทั้งเครื่องอุปกรณ์ที่ติดกับถังต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า
๕ เซนติเมตร และอยู่สูงจากพื้นถนน ไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๖ ของระยะห่างระหว่างแกนของถังกับแกนของเพลาล้อท้ายสุด
(๓)
เครื่องอุปกรณ์ที่ติดตั้งกับถังต้องอยู่ห่างจากตัวถังรถเพื่อป้องกันมิให้เกิดการเสียดสีกัน
(๔)
ติดแผ่นโลหะหนาพอสมควรสำหรับป้องกันเศษหินที่กระเด็นจากการหมุนของล้อรถ

ข้อ
๗  การติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์สำหรับการใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงต้องปฏิบัติดังนี้
(๑)
ติดตั้งให้ห่างจากอุปกรณ์ที่เป็นแหล่งความร้อน แหล่งที่เกิดประกายไฟ
หรือแหล่งสารเคมี เช่น ท่อไอเสีย เป็นต้น ไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตร
เว้นแต่มีการป้องกันเป็นอย่างดี
(๒)
ไม่ติดตั้งในตำแหน่งที่อาจจะได้รับความเสียหาย
เนื่องจากการชำรุดของชิ้นส่วนของรถที่ทำงานในลักษณะเหวี่ยงหรือหมุน เช่น สายพาน
หรือเพลาขับ เป็นต้น
(๓)
ไม่ให้ส่วนหนึ่งส่วนใดพ้นออกนอกตัวถังรถ

ข้อ
๘  การติดตั้งเรือนกักก๊าซที่มีลักษณะเป็นฝาครอบเครื่องอุปกรณ์ที่ติดตั้งบนถังเรือนกักก๊าซนั้นต้องมีท่อที่มีลักษณะและขนาดเหมาะสมสำหรับระบายก๊าซที่รั่วซึมจากเครื่องอุปกรณ์ดังกล่าวออกนอกตัวรถได้ดี
โดยปลายท่อต้องอยู่ห่างจากท่อไอเสียไม่น้อยกว่า ๒๕ เซนติเมตร
กรณีไม่สามารถติดตั้งเรือนกักก๊าซที่มีลักษณะเป็นฝาครอบได้
ต้องติดตั้งเรือนกักก๊าซแบบเป็นกล่องบรรจุถังที่มีลักษณะและหลักเกณฑ์ดังนี้
(๑)
ต้องทำด้วยวัสดุไม่ติดไฟง่าย และมีฝาปิดแน่น
(๒)
มีช่องทำด้วยวัสดุใสให้สามารถมองเห็นเครื่องอุปกรณ์ที่ติดตั้งบนถังได้
(๓)
วางกล่องบรรจุถังบนที่รองรับที่เหมาะสม
ซึ่งสามารถบรรจุก๊าซได้สะดวกและยึดกล่องบรรจุถังให้ติดแน่นกับพื้นรถ
(๔)
จุดต่ำสุดของกล่องบรรจุถัง
ต้องมีท่อที่มีลักษณะและขนาดเหมาะสมสำหรับระบายก๊าซที่รั่วซึมตามวรรคหนึ่ง

ข้อ
๙  การติดตั้งท่อนำก๊าซ
ต้องปฏิบัติดังนี้
(๑)
ส่วนล่างสุดของท่อนำก๊าซต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร และในกรณีที่ติดตั้งถังด้านหลังเพลาล้อท้ายสุดของรถ
ส่วนล่างสุดของท่อนำก๊าซที่ต่อจากถัง
ต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร
และต้องอยู่สูงจากพื้นถนนไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๖
ของระยะห่างระหว่างแกนของถังกับแกนเพลาล้อท้ายสุด
(๒)
ท่อนำก๊าซต้องมีความหนาและมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางภายในที่เหมาะสมกับการทำงานของลิ้นควบคุมการไหลและอัตราการใช้เชื้อเพลิงของเครื่องยนต์และสามารถทนความดันได้โดยปลอดภัย
(๓)
ท่อนำก๊าซต้องไม่ถูกกระทบกระเทือน หรือเสียดสีกับสิ่งอื่นใด
(๔)
ท่อนำก๊าซส่วนที่อยู่ภายในตัวถังรถต้องเป็นชิ้นส่วนเดียวกันโดยไม่มีการเชื่อมหรือต่อ
(๕)
ท่อนำก๊าซที่ติดตั้งในตำแหน่งซุ้มล้อ
หรือในตำแหน่งที่อาจจะทำให้เกิดความเสียหายจากการกระแทกของหินที่กระเด็นจากล้อหรือใต้ท้องรถ
ต้องมีอุปกรณ์ป้องกันความเสียหาย
(๖) ท่อนำก๊าซส่วนที่อยู่ใต้ท้องรถต้องต่อเข้าในโครงคัสซี
หรือส่วนของตัวถังรถ ที่สามารถป้องกันการกระทบกระแทกจากภายนอกได้
และต้องไม่ติดตั้งในตำแหน่งที่ออกแบบไว้สำหรับยกรถ
(๗)
ท่อนำก๊าซต้องยึดแน่นกับโครงคัสซีหรือส่วนของตัวถังรถด้วยตัวยึด
โดยตัวยึดต้องมีระยะห่างกันไม่เกินช่วงละ ๕๐ เซนติเมตร
(๘)
ท่อนำก๊าซส่วนที่ผ่านเข้าไปในห้องผู้โดยสารหรือห้องผู้ขับรถ
ต้องเดินในท่อโลหะอีกชั้นหนึ่งสำหรับให้ก๊าซระบายออกนอกตัวถังรถได้เมื่อมีก๊าซรั่ว
และต้องมีการป้องกันการเสียดสีระหว่างท่อโลหะกับท่อนำก๊าซเป็นอย่างดี
(๙) ข้อต่อต่าง ๆ ต้องเป็นข้อต่อแบบเกลียว
และวัสดุที่ใช้ต้องเหมาะสมกับท่อนำก๊าซ

ข้อ
๑๐  การติดตั้งท่อนำก๊าซสำหรับบรรจุก๊าซกรณีที่ติดตั้งถังภายในตัวถังรถ
ต้องปฏิบัติดังนี้
(๑)
ท่อนำก๊าซต้องเป็นท่อแบบยืดหยุ่นหรือแบบคงตัวชนิดที่สามารถทนต่อแรงสั่นสะเทือนเนื่องจากการใช้งานได้
มีขนาดเหมาะสม ทนความดันได้โดยปลอดภัย
(๒)
ต่อท่อนำก๊าซกับลิ้นบรรจุที่ถังออกไปยังตัวรถด้านใดด้านหนึ่ง
แต่ต้องไม่ยื่นพ้นออกนอกตัวรถ
(๓)
ปลายท่อนำก๊าซต้องติดตั้งอุปกรณ์รับเติมก๊าซที่ยึดติดกับตัวรถอย่างมั่นคง
ในตำแหน่งที่อากาศถ่ายเทได้สะดวก และอยู่ห่างจากประตูทางขึ้นลงพอสมควร

ข้อ
๑๑  การติดตั้งระบบควบคุมการเปิดปิดก๊าซ
ต้องปฏิบัติดังนี้
(๑)
ติดตั้งลิ้นควบคุมการเปิดปิดก๊าซในตำแหน่งที่ก๊าซจะไม่พุ่งเข้ารถเมื่อเกิดก๊าซรั่วจากลิ้นควบคุมการเปิดปิดก๊าซไม่ว่าจะรั่วจากท่อทางเข้าหรือท่อทางออก
(๒)
ลิ้นเปิดปิดก๊าซต้องปิดโดยอัตโนมัติเมื่อเปิดใช้น้ำมันเบนซิน
(๓)
เมื่อเครื่องยนต์ดับ ลิ้นเปิดปิดก๊าซต้องปิดโดยอัตโนมัติ
(๔)
ระบบไฟฟ้าที่ควบคุมการเปิดปิดก๊าซไปยังเครื่องยนต์ ต้องมีฟิวส์ป้องกันการลัดวงจร
และต้องต่อแยกออกจากระบบไฟฟ้าอื่น ๆ ในรถ

ข้อ
๑๒  การติดตั้งอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซ
ต้องปฏิบัติดังนี้
(๑)
ท่อนำก๊าซที่ต่อจากอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซ
ไปยังเครื่องผสมอากาศกับก๊าซต้องเป็นท่อนำก๊าซแบบยืดหยุ่นที่ทนความดันได้ไม่น้อยกว่า
๑๐๐ กิโลปาสกาล (kPa) และทนความดันแตกได้ไม่น้อยกว่า ๘๗๕ กิโลปาสกาล (kPa)
(๒)
ห้ามต่อท่อหรืออุปกรณ์อื่นใดเพื่อนำความร้อนจากท่อไอเสียไปยังอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซ
(๓)
ไม่ติดอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซเข้ากับส่วนใดส่วนหนึ่งของเครื่องยนต์ระบบส่งกำลัง
หรือในห้องโดยสาร

ข้อ
๑๓  กรณีที่รถใช้น้ำมันเบนซินสลับกับก๊าซปิโตรเลียมเหลว
ลิ้นเปิดปิดน้ำมันต้องปิดโดยอัตโนมัติเมื่อเปิดใช้ก๊าซ

ข้อ
๑๔  เมื่อผู้ติดตั้งทำการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ครบถ้วนถูกต้องแล้ว
ให้ดำเนินการดังนี้
(๑)
ติดเครื่องหมายแสดงการใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงไว้ที่ด้านท้ายของตัวรถในลักษณะที่มองเห็นจากภายนอกตัวรถได้อย่างชัดเจนและไม่หลุดลอกง่าย
(๒)
บันทึกข้อมูลผลการติดตั้ง และรายงานผลการติดตั้งลงในระบบสารสนเทศ กรมการขนส่งทางบก
(๓)
ออกหนังสือรับรองการติดตั้ง ให้แก่เจ้าของรถหรือผู้นำรถเข้ารับการติดตั้งดังนี้
(ก)
กรณีผู้ติดตั้งทั่วไป ให้ออกหนังสือรับรองการติดตั้งจากระบบสารสนเทศ กรมการขนส่งทางบก
(ข)
กรณีผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิต ให้ออกหนังสือรับรองการติดตั้งตามแบบที่กำหนดท้ายประกาศนี้
โดยให้มีรายละเอียดแนบท้ายหนังสือรับรองการติดตั้งที่มีรายการอย่างน้อยดังนี้
๑)
ชื่อผู้ติดตั้ง
๒)
เลขที่หนังสือรับรอง
๓)
สถานที่ติดตั้ง
(เฉพาะกรณีที่สถานที่ติดตั้งแตกต่างไปจากที่อยู่ของผู้ได้รับความเห็นชอบ)
๔)
หมายเลขประจำรถ (Vehicle Identity Number : VIN)
๕)
หมายเลขเครื่องยนต์
๖)
ประเภทของเครื่องยนต์ที่ติดตั้ง
๗)
แบบหรือระบบการใช้ก๊าซที่ติดตั้ง
๘)
มาตรฐานการติดตั้ง
๙)
รายละเอียดส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์แต่ละชิ้นที่นำมาติดตั้งที่ระบุถึงยี่ห้อ รุ่นหรือแบบ
หมายเลข (ถ้ามี) และมาตรฐาน
(๔)
ส่งมอบเอกสารคำแนะนำการใช้งานเกี่ยวกับส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงให้แก่เจ้าของรถหรือผู้นำรถเข้ารับการติดตั้ง
โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับกำหนดวันที่ต้องตรวจและทดสอบถัง วันที่ถังหมดอายุ
การนำรถเข้าตรวจและทดสอบก่อนใช้รถ และการบำรุงรักษาตามระยะเวลา หรือระยะทาง

ข้อ
๑๕  ผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิตต้องจัดเก็บสำเนาหนังสือรับรองการติดตั้ง
พร้อมรายละเอียดแนบท้ายหนังสือรับรองการติดตั้งของรถที่ได้รับการบริการไว้ที่สถานที่ประกอบกิจการให้พร้อมสำหรับการตรวจสอบของกรมการขนส่งทางบกเป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า
๓ ปี

ข้อ ๑๖[๑]  ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหกสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ ณ วันที่ ๒๙
กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐
สนิท  พรหมวงษ์
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก

[เอกสารแนบท้าย]

๑.
แบบหนังสือรับรองการติดตั้งสำหรับผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิต

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ภวรรณตรี/จัดทำ
๒๐ ธันวาคม
๒๕๖๐

ปุณิกา/ตรวจ
๓๐ ธันวาคม
๒๕๖๐

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๔/ตอนพิเศษ ๓๐๐ ง/หน้า ๗๗/๔ ธันวาคม ๒๕๖๐