ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง การกำหนดอัตราส่วนการให้กู้ยืมเงิน หรือลงทุน หรือก่อภาระผูกพันหรือจ่ายเงินตามภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใด กับเงินกองทุนของบริษัทเงินทุน

ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย

ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
เรื่อง การกำหนดอัตราส่วนการให้กู้ยืมเงิน
หรือลงทุน หรือก่อภาระผูกพัน
หรือจ่ายเงินตามภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใด
กับเงินกองทุนของบริษัทเงินทุน

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๓๕ และมาตรา
๓๖ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์
และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒
และที่แก้ไขเพิ่ม
ธนาคารแห่งประเทศไทยออกข้อกำหนดด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
ให้ยกเลิกประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง การกำหนดอัตราส่วนการให้กู้ยืมเงิน
หรือลงทุน หรือก่อภาระผูกพันหรือจ่ายเงินตามภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดกับเงินกองทุนของบริษัทเงินทุน
ลงวันที่ ๘ มกราคม ๒๕๔๕

ข้อ ๒ ในประกาศนี้
เงินกองทุน หมายความว่า
เงินกองทุนตาม (๑) (๒) (๓) (๔) (๕) และ (๖) ของบทนิยามคำว่า เงินกองทุน ในมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจเงินทุน
ธุรกิจหลักทรัพย์และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ พ.ศ. ๒๕๒๒ ที่แก้ไขแล้ว ทั้งนี้ ให้หักเงินตามตราสารใน (๖)
ของธนาคารพาณิชย์และบริษัทเงินทุนอื่นที่บริษัทเงินทุนนั้นถือไว้และสินทรัพย์อื่นใดตามหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด 
เงินกองทุนตาม (๑)
(๒) (๓) และ (๔) ไม่รวมถึงเงินที่บริษัทเงินทุนได้รับเนื่องจากการออกหุ้นบุริมสิทธิชนิดสะสมเงินปันผล
และให้หักผลขาดทุนที่เกิดขึ้นในทุกงวดการบัญชีออกก่อนและหักค่าแห่งกู๊ดวิลล์ตามหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด ทั้งนี้
ให้รวมเรียกว่าเงินกองทุนชั้นที่ ๑
ก่อภาระผูกพัน หมายความว่า
รับรอง รับอาวัล หรือสอดเข้าแก้หน้าในตั๋วเงิน
สลักหลังตั๋วเงินที่ผู้รับสลักหลังมีสิทธิไล่เบี้ย ค้ำประกันการกู้ยืมเงิน
หรือค้ำประกันการขาย ขายลดหรือขายช่วงลดตั๋วเงิน การรับประกันการจำหน่ายตราสารแสดงสิทธิในหนี้แบบรับประกันทั้งจำนวน
(Firn Underwrite) การทำธุรกรรมที่มีผลให้ต้องเข้ารับความเสี่ยงด้านเครดิต
(credit risk) และการทำสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ย
สัญญาอัตราแลกเปลี่ยน ได้แก่ สัญญาดังต่อไปนี้
(๑) สัญญาซื้อหรือขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
(Foreign Exchange Forward Contracts)
(๒) สัญญา Foreign
Exchange Futures
(๓) สัญญา Currency
Options รวมทั้งสัญญา Cross Currency Interest Rate Swaps
(๔) สัญญาอื่นๆ
ในลักษณะเดียวกัน
สัญญาอัตราดอกเบี้ย ได้แก่ สัญญาดังต่อไปนี้
(๑) สัญญา Interest
Rate Options สัญญา Interest Rate Futures และ
Interest Rate Swaps
(๒) สัญญา Forward
Rate Agreements
(๓) สัญญาอื่นๆ
ในลักษณะเดียวกัน
ตั๋วเงินที่มีคุณภาพ หมายความว่า
(๑) ตั๋วแลกเงินที่ธนาคารพาณิชย์หรือบริษัทเงินทุนอื่นรับรอง
หรือรับอาวัล
(๒) ตั๋วแลกเงินที่บริษัทเงินทุนอื่นเป็นผู้สั่งจ่ายเพื่อจัดหาเงินทุนจากประชาชน
(๓) ตั๋วแลกเงินหรือตั๋วสัญญาใช้เงินที่สั่งจ่ายหรือออกโดยบริษัทจำกัด
ซึ่งได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือ ตั้งแต่ระดับ AA ขึ้นไปหรือตั๋วแลกเงินที่ได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือตั้งแต่ระดับ
AA ขึ้นไป ทั้งนี้ โดยสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือ
ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากสำนักงานคณะกรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์

ข้อ ๓
ในการให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนในกิจการของผู้อื่นหรือก่อภาระผูกพันหรือจ่ายเงินตามภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดของบริษัทเงินทุนต้องไม่เกินจำนวนเงินที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนดหรืออัตราส่วนกับเงินกองทุนชั้นที่
๑ ของบริษัทเงินทุน หักด้วยจำนวนเงินตามสัญญาการทำธุรกรรม Credit Default
Swaps ที่บริษัทเงินทุนซื้อประกันความเสี่ยงด้านเครดิตของสินทรัพย์อ้างอิงจากบุคคลนั้น
ดังต่อไปนี้ แล้วแต่จำนวนใดจะต่ำกว่า
(๑) จำนวนเงินที่บริษัทเงินทุนให้กู้ยืมเงินแก่บุคคลหนึ่งบุคคลใด
หรือลงทุนในกิจการของบุคคลนั้นรวมกันเมื่อสิ้นวันหนึ่งๆ ต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕
(๒) จำนวนเงินที่บริษัทเงินทุนก่อภาระผูกพันหรือจ่ายไปตามภาระผูกพันเพื่อบุคคลหนึ่งบุคคลใดรวมกันเมื่อสิ้นวันหนึ่งๆ
ต้องไม่เกินร้อยละ ๒๕
(๓) จำนวนเงินที่บริษัทเงินทุนให้กู้ยืมเงินแก่บุคคลหนึ่งบุคคลใด
หรือลงทุนในกิจการของบุคคลนั้นตาม (๑) และก่อภาระผูกพัน
หรือจ่ายไปตามภาระผูกพันเพื่อบุคคลนั้น ตาม (๒) รวมกันเมื่อสิ้นวันหนึ่งๆ ต้องไม่เกินร้อยละ ๓๕
การคำนวณภาระผูกพันสำหรับสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยให้บริษัทเงินทุนเลือกใช้วิธีการใดวิธีการหนึ่งกับคู่สัญญารายหนึ่งๆ
ดังนี้
(๑) กรณีคู่ค้าเป็น
ธนาคารพาณิชย์ บริษัทเงินทุน
ธนาคารที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นและธนาคารที่ตั้งอยู่นอกประเทศไทย
ซึ่งได้มีการลงนามในสัญญาที่ยินยอมให้หักกลบลบหนี้ระหว่างกัน (Netting) โดยสัญญาดังกล่าวต้องมีเงื่อนไขครบถ้วน ดังนี้ 
(๑.๑) เป็นสัญญาที่เป็นลายลักษณ์อักษร มีผลบังคับใช้ตามกฎหมายและเป็นสัญญา Master
Agreement ที่ครอบคลุมถึงสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยทุกสัญญาที่บริษัทเงินทุนทำกับคู่ค้ารายนั้นๆ
(๑.๒) ในกรณีที่มีคู่สัญญาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งผิดนัดชำระหนี้ (Default) ล้มละลาย เลิกกิจการ หรือเหตุอื่นในทำนองเดียวกัน
สัญญาหักกลบลบหนี้จะต้องกำหนดให้บริษัทเงินทุนต้องชำระหนี้ให้กับคู่ค้า
หรือรับชำระหนี้จากคู่ค้าเป็นยอดรวมสุทธิเพียงยอดเดียว (Single Legal
Obligation) โดยยอดรวมสุทธิดังกล่าวเป็นผลรวมสุทธิของยอดกำไรและขาดทุนที่ได้จากการวัดมูลค่ายุติธรรม
(Mark to market) ของสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยที่บริษัทเงินทุนทำกับคู่ค้าทุกสัญญา
(๑.๓) ที่ปรึกษากฎหมายอิสระได้ให้ความเห็นชอบอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรว่าการหักกลบลบหนี้ตาม
(๑.๒) สามารถกระทำได้โดยไม่ขัดกับ
(๑.๓.๑) กฎหมายของประเทศที่สำนักงานใหญ่ของนิติบุคคลซึ่งเป็นคู่สัญญานั้นตั้งอยู่
นอกจากนี้ หากคู่สัญญาเป็นสาขาของนิติบุคคลต่างประเทศ
การหักกลบลบหนี้จะต้องไม่ขัดกับกฎหมายที่สาขาของนิติบุคคลนั้นตั้งอยู่ด้วย
(๑.๓.๒) กฎหมายที่ใช้บังคับกับการทำธุรกรรมนั้นๆ
และกฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการหักกลบลบหนี้
(๑.๔) ไม่มีเงื่อนไขที่มีผลบังคับให้คู่สัญญาฝ่ายที่มิได้ผิดสัญญาจะต้องชำระหนี้ในวงเงินจำกัด
หรือไม่ต้องชำระหนี้ให้กับคู่สัญญาฝ่ายที่ผิดสัญญา หากคู่สัญญาฝ่ายที่ผิดสัญญามีฐานะเป็นเจ้าหนี้สุทธิหลังการหักกลบลบหนี้
(Walkaway Clause) 
ให้บริษัทเงินทุนคำนวณมูลค่าเทียบเท่าที่จะนับเป็นการ
ก่อภาระผูกพัน จากสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ย
โดยนำเอาผลรวมสุทธิของการวัดมูลค่ายุติธรรมในปัจจุบัน (Net Current Credit
Exposure) ที่เป็นบวกไปรวมกับผลรวมของการวัดมูลค่าความเสี่ยงที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต
(Potential Future Credit Exposure)
โดยที่
(ก) ผลรวมสุทธิของการวัดมูลค่ายุติธรรมในปัจจุบัน
(Net Current Credit Exposure) คือ
ยอดรวมสุทธิของกำไรและขาดทุนที่ได้จากการวัดมูลค่ายุติธรรมของสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ยทุกสัญญาที่บริษัทเงินทุนทำกับคู่ค้ารายเดียวกัน
ในกรณีที่ยอดรวมสุทธิของการวัดมูลค่ายุติธรรมมีค่าเป็นบวกให้ใช้ยอดรวมสุทธิดังกล่าวเป็นมูลค่าของ
Net Current Credit Exposure แต่กรณีที่ยอดรวมสุทธิดังกล่าวออกมามีค่าเป็นลบหรือศูนย์
Net Current Credit Exposure จะมีมูลค่าเป็นศูนย์
(ข) ผลรวมของการวัดมูลค่าความเสี่ยงที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต
(Potential Future Credit Exposure) คือ
ผลรวมของการนำจำนวนเงินตามสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ย (Notional
Amount) ไปคูณด้วยค่าแปลงสภาพ (Credit Conversion Factor) ตามที่กำหนดไว้ในตารางที่ ๑
โดยอนุญาตให้ทำการหักกลบกันเฉพาะกรณีที่คู่ค้ารายเดียวกันทำสัญญาซื้อหรือขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า
(Foreign Exchange Forward Contracts) ซึ่งมีวันครบกำหนดวันเดียวกัน
(Same Maturity Date) และสกุลเงินเดียวกัน (Same
Currency Pair) เท่านั้น โดยให้คูณจำนวนเงินตามสัญญา (Notional
Amount) ทั้งด้านซื้อและด้านขายที่ครบกำหนดวันเดียวกันด้วยค่าแปลงสภาพ
(Credit Conversion Factor) ก่อน
แล้วนำผลคูณที่ได้มาหักกลบกัน
ตารางที่ ๑ Credit Conversion Factor สำหรับสัญญาอัตราแลกเปลี่ยน
และสัญญาอัตราดอกเบี้ยกรณีที่คู่ค้าได้มีการลงนามในสัญญา
ที่เป็นไปตามเงื่อนไขครบถ้วน

อายุที่เหลือของสัญญา

สัญญาอัตราแลกเปลี่ยน

สัญญาอัตราดอกเบี้ย

ไม่เกิน
  ๑๔ วัน

๐

๐

ไม่เกิน ๑
  ปี

๐.๐๑

๐

ตั้งแต่ ๑
  ปีขึ้นไป

๐.๐๕

๐.๐๐๕

(๒) สำหรับคู่ค้าอื่นๆ
นอกจากที่กล่าวตาม (๑) ให้บริษัทเงินทุนคำนวณมูลค่าเทียบเท่าที่จะนับเป็นภาระผูกพัน
โดยนำจำนวนเงินตามสัญญาอัตราแลกเปลี่ยนและสัญญาอัตราดอกเบี้ย (Notional
Amount) คูณด้วยค่าแปลงสภาพ (Credit Conversion Factor) ตามที่กำหนดไว้ใน ตารางที่ ๒ ยกเว้น
ในกรณีที่คู่ค้ารายเดียวกันทำสัญญาซื้อหรือขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (Foreign
Exchange Forward Contracts) ทั้งด้านซื้อและด้านขาย
ให้นำสัญญาที่เป็นรายการตรงกันข้ามกัน มีวันครบกำหนดวันเดียวกัน (Same
Maturity Date) และมีสกุลเงินเดียวกัน (Same Currency Pair) มาหักกลบกันได้หากคู่ค้าได้ทำสัญญาที่ระบุว่าให้สามารถหักกลบลบหนี้ได้ตามกฎหมาย
โดยให้คูณจำนวนเงินตามสัญญา (Notional Amount) ทั้งด้านซื้อและด้านขายด้วยค่าแปลงสภาพ
(Credit Conversion Factor) ก่อน
แล้วนำผลคูณที่ได้มาหักกลบกัน ผลลัพธ์ที่เหลือสุทธิให้นับเป็นการ ก่อภาระผูกพัน
ตารางที่ ๒ Credit Conversion Factor สำหรับสัญญาอัตราแลกเปลี่ยน
และสัญญาอัตราดอกเบี้ย

อายุที่เหลือของสัญญา

สัญญาอัตราแลกเปลี่ยน

สัญญาอัตราดอกเบี้ย

ไม่เกิน
  ๑๔ วัน

๐

๐

ไม่เกิน ๑
  ปี

๐.๐๒

๐.๐๐๕

ตั้งแต่ ๑
  ปีขึ้นไป

๐.๐๕

๐.๐๑

ข้อ ๔ การให้กู้ยืมเงินโดยวิธีการรับซื้อ
ซื้อลด
หรือรับช่วงซื้อลดตั๋วเงินให้ถือเป็นการให้กู้ยืมเงินแก่บุคคลดังกล่าวต่อไปนี้
ซึ่งเมื่อรวมกับการให้กู้ยืมเงินหรือลงทุนกรณีอื่นๆ
แล้วต้องไม่เกินอัตราส่วนตามกำหนดไว้ในข้อ ๓ ด้วย
(๑) ธนาคารพาณิชย์และบริษัทเงินทุนอื่นทุกรายที่รับรองและรับอาวัลตั๋วเงินที่มีคุณภาพ
กรณีที่เป็นตั๋วแลกเงินที่มีธนาคารพาณิชย์หรือบริษัทเงินทุนอื่นนั้นรับรองหรือรับอาวัล
(๒) ผู้สั่งจ่ายหรือผู้ออกตั๋วเงินที่มีคุณภาพ
กรณีเป็นตั๋วเงินที่มีคุณภาพที่ไม่มีธนาคารพาณิชย์หรือบริษัทเงินทุนอื่นรับรอง
หรือรับอาวัล
(๓) ผู้ทรงซึ่งขายตั๋วเงินและบุคคลซึ่งต้องรับผิดตามตั๋วเงิน
กรณีตั๋วเงินนั้นไม่ใช่ตั๋วเงินที่มีคุณภาพ

ข้อ ๕
การทำธุรกรรมที่มีผลให้บริษัทเงินทุนเข้ารับความเสี่ยงด้านเครดิต (credit
risk) โดยบริษัทเงินทุนมีภาระต้องชำระเงินหรือรับความเสียหายเมื่อเกิดเหตุการณ์ที่กำหนดขึ้นเกี่ยวกับความสามารถในการชำระหนี้
(Credit Event) ของบุคคลใด
ให้ถือว่าเป็นการก่อภาระผูกพันเพื่อบุคคลนั้นด้วย

ข้อ ๖ ความในข้อ ๓
ไม่ใช้บังคับแก่กรณีที่บริษัทเงินทุน
(๑) ให้กู้ยืมหรือลงทุนโดยการซื้อหลักทรัพย์หรือตราสารหนี้ดังต่อไปนี้
(ก) หลักทรัพย์รัฐบาลไทย
หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยกระทรวงการคลัง
(ข) หุ้นกู้
พันธบัตร หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่กระทรวงการคลังค้ำประกันต้นเงินและดอกเบี้ย
(ค) หุ้นกู้
พันธบัตร
หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยองค์การของรัฐหรือนิติบุคคลที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้น
(ง) หุ้น หุ้นกู้
หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยบรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
(๒) ให้กู้ยืมเงิน
รับรองตั๋วเงิน รับอาวัลตั๋วเงิน ค้ำประกัน
หรือก่อภาระผูกพันอื่นใดโดยมีหลักทรัพย์หรือตราสารดังต่อไปนี้เป็นประกัน
(ก) หลักทรัพย์รัฐบาลไทย หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยกระทรวงการคลัง
(ข) หุ้นกู้
พันธบัตร หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่กระทรวงการคลังค้ำประกันต้นเงินและดอกเบี้ย
(ค) หุ้นกู้
พันธบัตร
หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ที่ออกโดยองค์การของรัฐหรือนิติบุคคลที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้น
การคำนวณราคาของหลักประกันตามวรรคหนึ่ง (๒) ให้ถือตามราคาดังนี้
(๑) กรณีหลักทรัพย์รัฐบาลไทยต้องไม่เกินจำนวนเงินที่ตราไว้
(๒) กรณีหุ้นกู้ พันธบัตร
หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ประเภทระบุอัตราดอกเบี้ย ต้องไม่เกินจำนวนเงินที่ตราไว้
(๓) กรณีหุ้นกู้
พันธบัตร หรือตราสารแสดงสิทธิในหนี้ประเภทไม่ระบุอัตราดอกเบี้ย ต้องไม่เกินร้อยละ
๖๐ ของจำนวนเงินที่ตราไว้
(๓) การให้กู้ยืม
หรือลงทุนในส่วนของสินทรัพย์อ้างอิง
ซึ่งมีการทำสัญญาที่มีผลเป็นการโอนความเสี่ยงด้านเครดิตในธุรกรรม Credit
Default Swaps ของสินทรัพย์อ้างอิงดังกล่าว
(๔) การให้กู้ยืมเงิน
หรือลงทุนโดยซื้อตราสารแสดงสิทธิในหนี้
โดยมีบุคคลอื่นทำสัญญากับบริษัทเงินทุนนั้นว่า
บุคคลอื่นนั้นจะรับความเสี่ยงด้านเครดิต (credit risk) ในกรณีที่บริษัทเงินทุนไม่ได้รับชำระเงินคืน
ทั้งนี้ เฉพาะส่วนที่ไม่เกินจำนวนเงินสดที่ผู้รับความเสี่ยงนำมาวางไว้เป็นประกัน
หรือไม่เกินจำนวนเงินที่มีสิทธิหักกลบลบหนี้กับผู้รับความเสี่ยงนั้น

ข้อ ๗[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ ณ วันที่ ๒๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๖
หม่อมราชวงศ์ปรีดิยาธร  เทวกุล
ผู้ว่าการ
ธนาคารแห่งประเทศไทย

สุภาพร/พิมพ์
๔ สิงหาคม ๒๕๔๖

ศุภสรณ์/อภิสิทธิ์
ผู้จัดทำ
๘ สิงหาคม ๒๕๔๖

[๑]รก.๒๕๔๖/พ๕๑ง/๘๘/๑ พฤษภาคม ๒๕๔๖