พระราชบัญญัติจัดระเบียบการจอดรถในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2562

พระราชบัญญัติ
จัดระเบียบการจอดรถในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
พ.ศ. ๒๕๖๒

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ
พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๙ พฤษภาคม พ.ศ.
๒๕๖๒
เป็นปีที่ ๔ ในรัชกาลปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ
พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ
ให้ประกาศว่า

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการจัดระเบียบการจอดยานยนตร์ในเขตเทศบาลและสุขาภิบาล

พระราชบัญญัตินี้มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๖ ประกอบกับมาตรา ๓๗ และมาตรา
๓๘ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย

เหตุผลและความจำเป็นในการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลตามพระราชบัญญัตินี้
เพื่อให้การจอดรถในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีความเป็นระเบียบเรียบร้อย ไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อประชาชนและอำนวยความสะดวกต่อประชาชน
ซึ่งการตราพระราชบัญญัตินี้สอดคล้องกับเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๖
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยแล้ว

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติทำหน้าที่รัฐสภา
ดังต่อไปนี้

มาตรา
๑  พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า
พระราชบัญญัติจัดระเบียบการจอดรถในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๖๒

มาตรา
๒[๑]
 พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

มาตรา
๓  ให้ยกเลิก
(๑)
พระราชบัญญัติจัดระเบียบการจอดยานยนตร์ในเขตเทศบาลและสุขาภิบาล พ.ศ. ๒๕๐๓
(๒)
พระราชบัญญัติจัดระเบียบการจอดยานยนตร์ในเขตเทศบาลและสุขาภิบาล (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.
๒๕๓๕

มาตรา
๔  ในพระราชบัญญัตินี้
รถ หมายความว่า รถยนต์ รถจักรยานยนต์ และยานพาหนะทางบกประเภทอื่นที่กำหนดในข้อบัญญัติท้องถิ่น
แต่ไม่หมายความรวมถึงรถไฟและรถราง
จอดรถ
หมายความรวมถึง หยุดรถ เว้นแต่การหยุดนั้นจะเกิดขึ้นโดยอุบัติเหตุหรือเหตุสุดวิสัย
หรือมีเหตุที่ไม่อาจนำรถนั้นเคลื่อนไปได้โดยมิใช่ความผิดของผู้ขับขี่
ที่จอดรถ หมายความว่า ที่ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดไว้เป็นที่จอดรถ
หรือที่ที่มีเครื่องหมายอนุญาตให้จอดรถได้
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หมายความว่า เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล กรุงเทพมหานคร
เมืองพัทยา และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง แต่ไม่หมายความรวมถึงองค์การบริหารส่วนจังหวัด
ผู้บริหารท้องถิ่น
หมายความว่า นายกเทศมนตรี นายกองค์การบริหารส่วนตำบล ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร
นายกเมืองพัทยา และผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง
พนักงานส่วนท้องถิ่น
หมายความว่า พนักงานเทศบาล พนักงานส่วนตำบล ข้าราชการกรุงเทพมหานคร
พนักงานเมืองพัทยา
และข้าราชการหรือพนักงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นที่มีกฎหมายจัดตั้ง
ข้อบัญญัติท้องถิ่น
หมายความว่า เทศบัญญัติหรือข้อบัญญัติขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
พนักงานเจ้าหน้าที่
หมายความว่า พนักงานเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้

มาตรา
๕  พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เว้นแต่เทศบาลตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง
ซึ่งอย่างน้อยต้องคำนึงถึงขนาดความหนาแน่นในการจราจร รายได้ และขีดความสามารถในการบังคับการให้เป็นไปตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องอย่างมีประสิทธิภาพ
เมื่อเทศบาลตำบลหรือองค์การบริหารส่วนตำบลใดมีลักษณะตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขครบถ้วนตามวรรคหนึ่งแล้ว
ให้แจ้งต่อกระทรวงมหาดไทยว่ามีความพร้อมในการปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ และให้กระทรวงมหาดไทยประกาศในราชกิจจานุเบกษาใช้บังคับพระราชบัญญัตินี้กับเทศบาลตำบลหรือองค์การบริหารส่วนตำบลนั้น

มาตรา ๖  ภายใต้บังคับมาตรา ๗
พระราชบัญญัตินี้ไม่กระทบถึงอำนาจของเจ้าพนักงานจราจรหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก
แต่ในการออกประกาศ ข้อบังคับ หรือระเบียบตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก
ให้หารือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องก่อน
เว้นแต่เป็นการกำหนดในลักษณะที่มีผลเป็นการทั่วไปในทุกท้องที่ อำนาจดังกล่าวเจ้าพนักงานจราจรจะมอบหมายให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นผู้ดำเนินการแทนภายในพื้นที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็ได้

มาตรา ๗  ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอำนาจตราข้อบัญญัติท้องถิ่นเพื่อประโยชน์ในการจัดระเบียบการจอดรถ
ดังต่อไปนี้
(๑)
กำหนดประเภทของรถตามพระราชบัญญัตินี้
และจัดให้มีที่จอดรถในทางหลวงหรือในที่สาธารณะสำหรับรถแต่ละชนิดหรือประเภท
(๒)
กำหนดระเบียบการจอดรถในที่จอดรถ
(๓)
กำหนดระยะเวลาจอดรถ ระยะเวลาที่ต้องเสียค่าธรรมเนียม อัตราค่าธรรมเนียม วิธีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียม
และการยกเว้นค่าธรรมเนียม  ทั้งนี้
อัตราค่าธรรมเนียมต้องไม่เกินที่กำหนดในกฎกระทรวง
ทางหลวงและที่สาธารณะตาม (๑) หมายถึงทางหลวงและที่สาธารณะที่อยู่ในความดูแลขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ทางหลวงแผ่นดินและทางหลวงชนบท
หรือทางหลวงท้องถิ่นขององค์การบริหารส่วนจังหวัดช่วงใดผ่านในเขตขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ส่วนราชการหรือองค์การบริหารส่วนจังหวัดที่มีหน้าที่ดูแลรักษาจะมอบหมายให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นผู้ดูแลเพื่อประโยชน์ในการจัดเก็บค่าธรรมเนียมในการจอดรถก็ได้
เมื่อมีข้อบัญญัติท้องถิ่นตาม
(๑) หรือ (๒) แล้ว เจ้าพนักงานจราจรหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกจะกำหนดเป็นอย่างอื่นเป็นการชั่วคราว
เมื่อมีเหตุฉุกเฉินจำเป็นอันไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ก็ได้

มาตรา ๘  ให้บุคคลดังต่อไปนี้เป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้
เพื่อปฏิบัติการในเขตหน้าที่และอำนาจของตน
(๑)
ผู้บริหารท้องถิ่นและรองผู้บริหารท้องถิ่น
(๒)
พนักงานส่วนท้องถิ่นหรือเจ้าหน้าที่อื่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งผู้บริหารท้องถิ่นแต่งตั้ง

มาตรา
๙  ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีหน้าที่และอำนาจ
ดังต่อไปนี้
(๑)
ควบคุมการจอดรถในที่จอดรถให้เป็นไปตามระเบียบการจอดรถ
(๒)
เรียกเก็บค่าธรรมเนียมจอดรถในที่จอดรถตามอัตราและวิธีการที่กำหนดไว้ในข้อบัญญัติท้องถิ่น
วิธีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมต้องไม่มีลักษณะให้ผู้เสียค่าธรรมเนียมต้องไปเสียค่าธรรมเนียม
ณ สถานที่อื่นนอกจากสถานที่ที่จอดรถ
(๓)
สั่งให้ผู้จอดรถในที่ที่มีกฎหมายห้ามจอดรถตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกเคลื่อนย้ายรถออกไปจากที่ดังกล่าว
ในกรณีที่ไม่พบผู้ขับขี่รถนั้น จะใช้เครื่องมือบังคับไม่ให้เคลื่อนย้ายรถหรือเคลื่อนย้ายรถไปไว้
ณ สถานที่ที่กำหนดไว้ในข้อบัญญัติท้องถิ่นก็ได้
พนักงานเจ้าหน้าที่ตำแหน่งใดจะมีอำนาจตาม
(๓) ให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในข้อบัญญัติท้องถิ่น
เมื่อมีการดำเนินการตาม
(๓) ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตามวรรคสอง มีอำนาจเรียกเก็บค่าใช้จ่ายในการใช้เครื่องมือบังคับไม่ให้เคลื่อนย้ายรถ
ค่าเคลื่อนย้ายในกรณีมีการเคลื่อนย้าย และค่าดูแลรักษารถ ให้เป็นไปตามอัตราที่กำหนดไว้ในข้อบัญญัติท้องถิ่นโดยต้องไม่เกินอัตราที่กำหนดในกฎกระทรวงและให้พนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกเช่นเดียวกับพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก
ในการดำเนินการตามวรรคสาม
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจดำเนินการตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ใช้บังคับกับพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกและให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๘ (๑) มีอำนาจว่ากล่าวตักเตือนหรือเปรียบเทียบได้ตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกเช่นเดียวกับพนักงานสอบสวน
หรือจะส่งให้พนักงานสอบสวนผู้มีอำนาจสอบสวนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาดำเนินการเปรียบเทียบก็ได้
ในการตราข้อบัญญัติท้องถิ่นตามมาตรานี้
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหารือกับหัวหน้าหน่วยงานของเจ้าพนักงานจราจรหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกที่มีอำนาจในเขตขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น
เพื่อวางหลักเกณฑ์การใช้อำนาจของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกและการใช้อำนาจของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ให้สอดคล้องและไม่ซ้ำซ้อนกัน

มาตรา
๑๐  องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจมอบให้เอกชนทำหน้าที่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมจอดรถแทนก็ได้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง  ทั้งนี้ ในกฎกระทรวงดังกล่าวอย่างน้อยต้องมีมาตรการประกันรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
มาตรการป้องกันการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจนเป็นภาระแก่ประชาชนเกินสมควร
และมาตรการการแข่งขันอย่างเป็นธรรม

มาตรา
๑๑  เงินค่าธรรมเนียม ค่าใช้จ่าย
ค่าดูแลรักษารถ และค่าปรับตามพระราชบัญญัตินี้
ให้ตกเป็นรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ความผิดได้เกิดขึ้น
เว้นแต่เป็นกรณีที่ส่งให้พนักงานสอบสวนเป็นผู้ปรับ
เงินค่าปรับที่ได้ให้ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก
ในกรณีที่มีการมอบให้เอกชนทำหน้าที่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามมาตรา
๑๐ เงินค่าธรรมเนียมที่จัดเก็บได้ให้เป็นไปตามที่ตกลงกัน

มาตรา ๑๒  ในการตราข้อบัญญัติท้องถิ่นตามมาตรา ๗
และมาตรา ๙ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะกำหนดให้ผู้ซึ่งฝ่าฝืนข้อบัญญัติท้องถิ่นดังกล่าวหรือผู้ซึ่งไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา
๙ ต้องเสียค่าธรรมเนียมเป็นพิเศษตามจำนวนที่กำหนดไว้ในข้อบัญญัติท้องถิ่นซึ่งไม่เกินหนึ่งพันบาทก็ได้
ผู้ใดไม่ชำระค่าธรรมเนียมเป็นพิเศษตามวรรคหนึ่ง
ต้องเสียดอกเบี้ยร้อยละสิบห้าต่อปี คำนวณถึงวันที่ชำระครบถ้วน
และให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีสิทธิยึดหน่วงรถที่อยู่ในครอบครองของพนักงานเจ้าหน้าที่ไว้ได้จนกว่าจะได้รับชำระค่าธรรมเนียมเป็นพิเศษโดยในการยึดหน่วงดังกล่าวให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีหน้าที่และอำนาจเช่นเดียวกับเจ้าพนักงานจราจรตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก

มาตรา ๑๓  บรรดาพระราชกฤษฎีกา
กฎกระทรวง ระเบียบ ประกาศ ข้อบัญญัติท้องถิ่น
หรือคำสั่งอื่นใดที่ออกตามพระราชบัญญัติจัดระเบียบการจอดยานยนตร์ในเขตเทศบาลและสุขาภิบาล
พ.ศ. ๒๕๐๓
ที่ใช้บังคับอยู่ในวันก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
ให้ยังคงใช้บังคับได้ต่อไปเพียงเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับพระราชบัญญัตินี้จนกว่าจะมีกฎกระทรวง
ระเบียบ ประกาศ ข้อบัญญัติท้องถิ่นหรือคำสั่งที่ออกตามพระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
และเมื่อพ้นกำหนดเวลาสองปีให้พระราชกฤษฎีกา กฎกระทรวง ระเบียบ ประกาศ
ข้อบัญญัติท้องถิ่นหรือคำสั่งดังกล่าวเป็นอันสิ้นผลบังคับ

มาตรา
๑๔  ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้
กฎกระทรวงนั้น
เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้ใช้บังคับได้

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
พลเอก
ประยุทธ์  จันทร์โอชา
นายกรัฐมนตรี

หมายเหตุ
:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ
โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงพระราชบัญญัติจัดระเบียบการจอดยานยนตร์ในเขตเทศบาลและสุขาภิบาล
พ.ศ. ๒๕๐๓ เพื่อให้สอดคล้องกับแผนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและแผนปฏิบัติการกำหนดขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ตามพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
พ.ศ. ๒๕๔๒ และเพื่อแก้ไขปัญหาการจอดรถในเขตองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ไม่เป็นระเบียบซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อประชาชน
ให้มีหลักเกณฑ์การจัดระเบียบการจอดรถที่เหมาะสม  จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

ธนบดี/จัดทำ
๒๔
พฤษภาคม ๒๕๖๒

วิชพงษ์/ตรวจ
๒๗ พฤษภาคม ๒๕๖๒

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๖/ตอนที่ ๖๗ ก/หน้า ๒๐๘/๒๒ พฤษภาคม ๒๕๖๒