ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง การจัดวางที่นั่งรถตู้โดยสารสาธารณะตามมาตรการเพิ่มความปลอดภัยในรถโดยสารสาธารณะ พ.ศ. 2560 (ฉบับ Update ล่าสุด)

ประกาศกรมการขนส่งทางบก

ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
การจัดวางที่นั่งรถตู้โดยสารสาธารณะ
ตามมาตรการเพิ่มความปลอดภัยในรถโดยสารสาธารณะ
พ.ศ. ๒๕๖๐

เพื่อเป็นการดำเนินการตามมาตรการเพิ่มความปลอดภัยในรถโดยสารสาธารณะ
สมควรกำหนดการจัดวางที่นั่งสำหรับรถตู้โดยสารให้มีทางออกไปยังประตูฉุกเฉินเมื่อมีเหตุจำเป็นหรือเกิดอุบัติเหตุอาศัยอำนาจตามความในข้อ
๔ (๒) และ (๓) ของคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ ๑๕/๒๕๖๐ เรื่อง
มาตรการเพิ่มความปลอดภัยในรถโดยสารสาธารณะ ลงวันที่ ๒๑ มีนาคม ๒๕๖๐ และข้อ ๑ (๒) (ก) และ
(ฎ) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง
ฉบับที่ ๖๐ (พ.ศ. ๒๕๕๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ 
บรรดาระเบียบ ประกาศ หรือคำสั่งอื่นใดในส่วนที่กำหนดไว้แล้วในประกาศนี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับที่กำหนดไว้ในประกาศนี้
ให้ใช้ประกาศนี้แทน

ข้อ
๒  ในประกาศนี้
รถ หมายความว่า รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร
มาตรฐาน ๒ (จ) ที่มีลักษณะเป็นรถตู้โดยสารในประเภทการขนส่งประจำทางและไม่ประจำทาง

ข้อ
๓  การจัดวางที่นั่งผู้โดยสารของรถที่จดทะเบียนใหม่
ให้จัดวางได้ไม่เกิน ๑๓ ที่นั่งโดยที่นั่งแถวหลังสุดต้องมีช่องทางเดิน
ขนาดความกว้างไม่น้อยกว่า ๒๐ เซนติเมตร เพื่อให้ผู้โดยสารใช้เป็นทางออกฉุกเฉินด้านท้าย
และเปิดออกจากตัวรถได้ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นหรือเกิดอุบัติเหตุ

ข้อ
๔[๑]  รถที่มีการจัดวางที่นั่งไม่เกิน ๕ แถว
(ตอน) ที่จดทะเบียนไว้แล้วก่อนวันที่ประกาศนี้มีผลใช้บังคับ
ที่มีที่นั่งผู้โดยสารเกิน ๑๓ ที่นั่ง ให้จัดวางที่นั่งผู้โดยสารได้ไม่เกิน ๑๓
ที่นั่ง โดยต้องจัดวางที่นั่งให้เป็นไปตามเงื่อนไขดังนี้
(๑)
กรณีที่นั่งแถวหลังสุดเป็นที่นั่งคู่
ให้ถอดที่นั่งคู่ด้านซ้ายออก โดยจะนำที่นั่งเดี่ยวมาติดด้านซ้ายสุดอีก ๑ ที่นั่ง หรือไม่ก็ได้
แต่ต้องมีช่องทางเดิน ขนาดความกว้างไม่น้อยกว่า ๒๐ เซนติเมตร
เพื่อให้ผู้โดยสารใช้เป็นทางออกฉุกเฉินด้านท้าย
และเปิดออกจากตัวรถได้ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นหรือเกิดอุบัติเหตุ
(๒)
กรณีที่นั่งแถวหลังสุดเป็นที่นั่งไม่เกิน ๓ ที่นั่ง หรือที่นั่งเกินกว่า ๓ ที่นั่ง
ให้ปรับปรุงการจัดวางที่นั่งแถวหลังสุดให้มีช่องทางเดิน ขนาดความกว้างไม่น้อยกว่า
๒๐ เซนติเมตร เพื่อให้ผู้โดยสารใช้เป็นทางออกฉุกเฉินด้านท้าย
และเปิดออกจากตัวรถได้ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นหรือเกิดอุบัติเหตุ
รถตามวรรคหนึ่งที่ไม่มีที่เปิดประตูด้านท้ายจากภายในตัวรถ
และประตูด้านท้ายมีส่วนประกอบของตัวถังที่เป็นกระจก
ให้ติดตั้งค้อนทุบกระจกเพิ่มเติมในบริเวณใกล้บานกระจกด้านท้าย
ในตำแหน่งที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนและนำมาใช้งานได้โดยสะดวก
เพื่อให้ผู้โดยสารใช้ทุบกระจกและออกจากตัวรถได้ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นหรือเกิดอุบัติเหตุด้วย
ในกรณีที่รถมีการจัดวางที่นั่งผู้โดยสารไม่เกิน ๑๓
ที่นั่งอยู่ก่อนวันที่ประกาศนี้ใช้บังคับ โดยที่นั่งแถวหลังสุดเป็นที่นั่ง
๓ ที่นั่ง แต่ไม่มีช่องทางเดินเพื่อให้ผู้โดยสารใช้เป็นทางออกฉุกเฉินด้านท้าย
และเปิดออกจากตัวรถได้ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นหรือเกิดอุบัติเหตุ
จะปรับปรุงการจัดวางที่นั่งแถวหลังสุดให้มีช่องทางเดินเช่นเดียวกับรถตามวรรคหนึ่ง
หรือในกรณีประตูด้านท้ายของรถดังกล่าวมีส่วนประกอบของตัวถังที่เป็นกระจก
จะปรับปรุงที่นั่งตัวกลางหรือตัวหนึ่งตัวใดแถวหลังสุดให้พนักพิงเบาะหลังเป็นแบบพับไปข้างหน้าหรือปรับเอนไปข้างหลังให้สามารถใช้เป็นทางออกได้
และให้ติดตั้งค้อนทุบกระจกเพิ่มเติมใกล้บานกระจกด้านท้ายในตำแหน่งที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนและนำมาใช้งานได้โดยสะดวก
เพื่อให้ผู้โดยสารใช้ทุบกระจกและออกจากตัวรถได้ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นหรือเกิดอุบัติเหตุก็ได้

ข้อ
๔/๑[๒]  รถที่มีการจัดวางที่นั่งมากกว่า ๕ แถว
(ตอน) ต้องจัดวางที่นั่งให้เป็นไปตามเงื่อนไขดังนี้
(๑) กรณีที่นั่งแถวหลังสุดเป็นที่นั่งคู่
ให้ถอดที่นั่งคู่ด้านซ้ายออก โดยจะนำที่นั่งเดี่ยวมาติดด้านซ้ายสุดอีก
๑ ที่นั่ง หรือไม่ก็ได้ แต่ต้องมีช่องทางเดิน ขนาดความกว้างไม่น้อยกว่า ๒๐
เซนติเมตร
เพื่อให้ผู้โดยสารใช้เป็นทางออกฉุกเฉินด้านท้าย
และเปิดออกจากตัวรถได้ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นหรือเกิดอุบัติเหตุ
(๒)
กรณีที่นั่งแถวหลังสุดเป็นที่นั่งไม่เกิน ๓ ที่นั่ง หรือที่นั่งเกินกว่า ๓ ที่นั่ง
ให้ปรับปรุงการจัดวางที่นั่งแถวหลังสุดให้มีช่องทางเดิน ขนาดความกว้างไม่น้อยกว่า
๒๐ เซนติเมตร เพื่อให้ผู้โดยสารใช้เป็นทางออกฉุกเฉินด้านท้าย
และเปิดออกจากตัวรถได้ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นหรือเกิดอุบัติเหตุ
รถตามวรรคหนึ่งที่ไม่มีที่เปิดประตูด้านท้ายจากภายในตัวรถ
และประตูด้านท้ายมีส่วนประกอบของตัวถังที่เป็นกระจก
ให้ติดตั้งค้อนทุบกระจกเพิ่มเติมในบริเวณใกล้บานกระจกด้านท้าย
ในตำแหน่งที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจนและนำมาใช้งานได้โดยสะดวก
เพื่อให้ผู้โดยสารใช้ทุบกระจกและออกจากตัวรถได้ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นหรือเกิดอุบัติเหตุด้วย

ข้อ
๕  ภายใต้บังคับข้อ ๓ และข้อ ๔
รถที่มีประตูทางขึ้นลงที่ด้านซ้ายและด้านขวาของห้องผู้โดยสาร
และผู้โดยสารสามารถเปิดประตูเพื่อออกจากรถได้ทั้งด้านซ้ายและด้านขวา
ให้ถือว่าประตูทางขึ้นลงที่ด้านขวาเป็นประตูที่ใช้เป็นทางออกฉุกเฉิน
โดยจะมีช่องทางเดินเพื่อให้ผู้โดยสารใช้เป็นทางออกฉุกเฉินด้านท้าย
และเปิดออกจากตัวรถได้ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นหรือเกิดอุบัติเหตุหรือไม่ก็ได้

ข้อ
๖ 
การจัดวางที่นั่งให้เป็นไปตามประกาศนี้
ที่นั่งต้องติดตรึงกับตัวรถอย่างมั่นคงแข็งแรงและมีความปลอดภัยในการใช้งาน

ข้อ ๗ 
ประตูที่ใช้เป็นทางออกฉุกเฉินด้านท้ายของรถ ต้องมีข้อความว่า ทางออกฉุกเฉิน
เป็นตัวอักษรภาษาไทยสีแดงสะท้อนแสงมีความสูงไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร
ติดอยู่เหนือบริเวณที่เปิดปิดประตู
หรือบริเวณขอบประตูด้านบนทางออกฉุกเฉินให้สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน

ข้อ
๘ 
การจัดวางที่นั่งอาจจัดวางที่นั่งตามตัวอย่างแนบท้ายประกาศนี้
หรือจะจัดวางที่นั่งแตกต่างไปจากตัวอย่างแนบท้ายประกาศนี้ก็ได้
แต่ต้องมีช่องทางเดินตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๓ หรือข้อ ๔ 

ข้อ
๙  รถที่ดำเนินการตามข้อ ๔ หรือข้อ ๕
แล้ว ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถต้องนำรถเข้ารับการตรวจสภาพและแก้ไขรายการทางทะเบียน
ณ สำนักงานขนส่งกรุงเทพมหานครพื้นที่ สำนักงานขนส่งจังหวัด
หรือสำนักงานขนส่งจังหวัดสาขา ที่รถนั้นอยู่ในความรับผิดชอบ
ภายในกำหนดระยะเวลาดังนี้
(๑) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารประเภทการขนส่งประจำทาง ในเส้นทางหมวด ๒
และ ๓ ภายในวันที่ ๕ มิถุนายน ๒๕๖๐
(๒) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารประเภทการขนส่งประจำทาง ในเส้นทางหมวด ๑
และ ๔ ภายในวันที่ ๕ กรกฎาคม ๒๕๖๐
(๓)
รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารประเภทการขนส่งไม่ประจำทาง ภายในวันที่ ๕ สิงหาคม ๒๕๖๐

ข้อ
๑๐[๓] 
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ ณ วันที่ ๓๑
มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๐
สนิท  พรหมวงษ์
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก

[เอกสารแนบท้าย]

๑.
ตัวอย่างการจัดวางที่นั่งแนบท้ายประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง
การจัดวางที่นั่งรถตู้โดยสารสาธารณะตามมาตรการเพิ่มความปลอดภัยในรถโดยสารสาธารณะ
พ.ศ. ๒๕๖๐

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
การจัดวางที่นั่งรถตู้โดยสารสาธารณะตามมาตรการเพิ่มความปลอดภัยในรถโดยสารสาธารณะ
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐[๔]

ข้อ ๓ 
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

พิมพ์มาดา/จัดทำ
๑ พฤษภาคม ๒๕๖๐

[๑] ข้อ ๔
แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง
การจัดวางที่นั่งรถตู้โดยสารสาธารณะตามมาตรการเพิ่มความปลอดภัยในรถโดยสารสาธารณะ
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐

[๒] ข้อ ๔/๑ เพิ่มโดยประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
การจัดวางที่นั่งรถตู้โดยสารสาธารณะตามมาตรการเพิ่มความปลอดภัยในรถโดยสารสาธารณะ
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐

[๓] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๔/ตอนพิเศษ ๙๘ ง/หน้า ๒๒/๕ เมษายน ๒๕๖๐

[๔] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๔/ตอนพิเศษ ๑๐๒ ง/หน้า ๙/๑๑ เมษายน ๒๕๖๐