พระราชกฤษฎีกา จัดวางระเบียบราชการกองทัพเรือ ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. 2494

พระราชกฤษฎีกา
จัดวางระเบียบราชการกองทัพเรือ
ในกระทรวงกลาโหม
พ.ศ. ๒๔๙๔

ในพระปรมาภิไธย
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
ธานีนิวัต  กรมหมื่นพิทยลาภพฤฒิยากร
ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
ให้ไว้ ณ วันที่
๑๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๙๔
เป็นปีที่ ๖
ในรัชกาลปัจจุบัน

โดยที่เป็นการสมควรจัดวางระเบียบราชการกองทัพเรือ
ในกระทรวงกลาโหมเสียใหม่

พระมหากษัตริย์อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๑๕๗ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย กับมาตรา ๑๕ และมาตรา ๒๕
แห่งพระราชบัญญัติจัดระเบียบป้องกันราชอาณาจักร พ.ศ. ๒๔๙๑
จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา ๑  พระราชกฤษฎีกานี้เรียกว่า พระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพเรือ
ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๔

มาตรา ๒[๑] 
พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

มาตรา ๓  ให้ยกเลิกพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพเรือ
ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑
ซึ่งได้แก้ไขเพิ่มเติมครั้งสุดท้ายโดยพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพเรือ
ในกระทรวงกลาโหม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๔๙๓

มาตรา ๔  หน้าที่ราชการในกองทัพเรือ แยกเป็น
๑.
กองบังคับการกองทัพเรือ
๒.
กรมเสนาธิการทหารเรือ
๓.
กรมจเรทหารเรือ
๔.
กองเรือยุทธการ
๕.
สถานีทหารเรือสัตตหีบ
๖.
กรมอู่ทหารเรือ
๗.
กรมสรรพาวุธทหารเรือ
๘.
กรมพลาธิการทหารเรือ
๙.
กรมอุทกศาสตร์
๑๐.
กรมอุตุนิยมวิทยา
๑๑.
กรมแพทย์ทหารเรือ
๑๒.
กรมการเงินทหารเรือ

มาตรา ๕  กองบังคับการกองทัพเรือ ซึ่งหัวหน้ากองบังคับการกองทัพเรือเป็นผู้บังคับบัญชา
มีหน้าที่เกี่ยวกับงานทางธุรการของกองทัพเรือ การระเบียบ ข้อบังคับ และปัญหาในทางกฎหมาย

มาตรา ๖  กรมเสนาธิการทหารเรือ
ซึ่งเสนาธิการทหารเรือเป็นผู้บังคับบัญชา
มีหน้าที่เกี่ยวกับวิทยาการของทหารเรือเสนาธิการกิจของกองทัพเรือ การจัดเตรียมกำลังและวางแผนการสำหรับใช้ในเวลาสงคราม
ตรวจการฝึก การศึกษา และการดำเนินงานของหน่วยต่าง ๆ
ให้เป็นไปตามระเบียบและแผนการที่กำหนด และแบ่งส่วนราชการดังนี้
๑.
แผนกที่ ๑ มีหน้าที่เกี่ยวกับการจัดและกำหนดกำลัง การระดมกำลัง การย้าย และการบรรจุกำลัง
การสัสดี และงานธุรการของกรมเสนาธิการทหารเรือ
๒.
แผนกที่ ๒ มีหน้าที่เกี่ยวกับการข่าว ระเบียบการสื่อสาร การรหัส
การติดต่อกับต่างประเทศและพิธีการ
๓.
แผนกที่ ๓ มีหน้าที่เกี่ยวกับการพิจารณาและวางแผนยุทธการ
วางหลักการยุทธและแผนกการฝึก การยาตราเรือและการเดินเรือ
๔.
แผนกที่ ๔ มีหน้าที่เกี่ยวกับการบำรุงทั้งปวงพิจารณาและวางแผนการลำเลียงและการส่งกำลัง
การฐานทัพและท่าเรือ
๕.
กรมยุทธศึกษาทหารเรือ มีหน้าที่เกี่ยวกับการศึกษาโดยทั่วไปของกองทัพเรือ
อำนวยการศึกษาแก่ทหารเรือและนักเรียนทหารเรือ รวมทั้งการศึกษาเพิ่มเติมแก่นายทหารสัญญาบัตรและนายทหารประทวน
๖.
โรงเรียนนายทหารเรือ มีหน้าที่อำนวยการศึกษาแก่นายทหารสัญญาบัตร
ให้มีความรู้ในเสนาธิการกิจและวิชาการทหารชั้นสูง
๗.
กองประวัติศาสตร์ทหารเรือ มีหน้าที่ค้นคว้า จัดหาหนังสือและเอกสารต่าง ๆ
เพื่อรวบรวมทำประวัติการที่เกี่ยวกับทหารเรือ
๘.
กองสัญญาณทหารเรือ มีหน้าที่เกี่ยวกับการสื่อสารและการสัญญาณ
การตรวจซ่อมเครื่องต่าง ๆ ซึ่งต้องอาศัยแรงไฟฟ้าวิทยุ
๙.
กองวิทยาศาสตร์ทหารเรือ มีหน้าที่เกี่ยวกับการศึกษา ค้นคว้า ตรวจทดลอง
และผลิตสิ่งที่เกี่ยวข้องกับกิจการของทหารเรือในทางวิทยาศาสตร์
๑๐.
ราชนาวิกสภา มีหน้าที่เกี่ยวกับการส่งเสริม เผยแพร่วิชาความรู้ การกีฬา การบรรเทิง
การกุศล การภัณฑุปกรณ์ และสหโภชน์สำหรับข้าราชการในราชนาวี

มาตรา ๗  กรมจเรทหารเรือ
ซึ่งจเรทหารเรือเป็นผู้บังคับบัญชา มีหน้าที่เกี่ยวกับการตรวจการธุรการทั่วไป
การศึกษา การฝึกและอบรม และการอาวุธของหน่วยทหาร
ตลอดจนการดำเนินงานของส่วนราชการต่าง ๆ
เพื่อให้ผู้บัญชาการทหารเรือได้ทราบถึงการปฏิบัติ สมรรถภาพ วินัย
และความพร้อมเพรียง

มาตรา ๘  กองเรือยุทธการ
ซึ่งผู้บังคับการกองเรือยุทธการเป็นผู้บังคับบัญชา มีหน้าที่ปกครองบังคับบัญชา อำนวยการฝึกและอบรมหน่วยกำลังทางเรือให้มีสมรรถภาพ

มาตรา ๙  สถานีทหารเรือสัตหีบ
ซึ่งผู้บังคับการสถานีทหารเรือสัตหีบเป็นผู้บังคับบัญชา
มีหน้าที่ปกครองบังคับบัญชา อำนวยการฝึกและอบรมของหน่วยทหาร
ซึ่งขึ้นอยู่ในบังคับบัญชาให้มีสมรรถภาพและวินัย การรักษาความสงบเรียบร้อย การรักษาการณ์
การคดี และกิจการทั้งปวงอันเกี่ยวแก่ฐานทัพเรือ

มาตรา ๑๐  กรมอู่ทหารเรือ
ซึ่งเจ้ากรมอู่ทหารเรือเป็นผู้บังคับบัญชา มีหน้าที่เกี่ยวกับการตรวจ ทดลอง
ซ่อมสร้าง ดัดแปลงตัวเรือ เครื่องประกอบตัวเรือและเครื่องจักร การกลจักร การไฟฟ้า
และการวิศวกรรมโยธา และแบ่งส่วนราชการดังนี้
๑.
กองเทคนิค มีหน้าที่เกี่ยวกับกิจการทางเทคนิคของกรมอู่ทหารเรือ การคำนวณออกแบบ
ประมาณราคา การซ่อมสร้าง รวบรวมสถิติ
และทำการทดลองค้นคว้าเพื่อการก้าวหน้าทางวิทยาการของเรือ
การพิจารณาดัดแปลงแก้ไขบรรดาเครื่องกลจักรและตัวเรือ ตลอดจนให้คำแนะนำการใช้และการระวังรักษา
๒.
กองสารวัตรช่าง มีหน้าที่ตรวจทดลอง ควบคุมการซ่อมสร้าง
ดัดแปลงบรรดาเครื่องกลจักรและตัวเรือ
ตลอดจนตรวจตราการปฏิบัติกิจการทางช่างของหน่วยต่าง ๆ
ให้เป็นไปตามระเบียบแบบแผนในทางเทคนิค
๓.
กองโรงงานการจักร มีหน้าที่ซ่อมสร้าง ดัดแปลงปรับและทดลองบรรดาเครื่องกลจักร
เครื่องยนต์ และของส่วนประกอบเครื่องเหล่านั้น
๔.
กองช่างต่อเรือ มีหน้าที่ซ่อมสร้าง ดัดแปลงตัวเรือเหล็ก และหม้อน้ำ
ตลอดจนวัตถุที่ใช้เหล็กบางอย่าง
๕.
กองช่างไฟฟ้า มีหน้าที่ซ่อมสร้าง ดัดแปลง ติดตั้งบรรดาเครื่องไฟฟ้า และควบคุมดูแลกิจการที่เกี่ยวกับการใช้กำลังไฟฟ้า
๖.
กองช่างก่อสร้าง มีหน้าที่ซ่อม สร้างอาคาร เรือไม้ และเครื่องใช้ที่เกี่ยวกับไม้
๗.
กองโรงงานแบตเตอรี่และสี มีหน้าที่ซ่อม สร้างแบตเตอรี่ และทำสี
๘.
กองการอู่ มีหน้าที่ในการเรือเข้าอู่ ขึ้นคาน การทำความสะอาดและทาสีเรือ และการโยธาของกรมอู่ทหารเรือ
๙.
กองคลัง
มีหน้าที่เก็บรักษาเบิกจ่ายบรรดาพัสดุและเครื่องอุปกรณ์ที่ใช้ในการช่างต่าง ๆ

มาตรา ๑๑  กรมสรรพาวุธทหารเรือ
ซึ่งเจ้ากรมสรรพาวุธของทหารเรือเป็นผู้บังคับบัญชา
มีหน้าที่เกี่ยวกับการสรรพาวุธของทหารเรือ การจัดหา การตรวจ ทดลอง ซ่อมสร้าง
ดัดแปลง เก็บรักษา และจ่ายสรรพาวุธ ตลอดจนเครื่องอุปกรณ์ที่ใช้ในกองทัพเรือ
และแบ่งส่วนราชการดังนี้
๑.
กองปืน มีหน้าที่เกี่ยวกับการปืน การตรวจ ทดลอง เก็บรักษา
และจ่ายอาวุธปืนใหญ่ปืนเล็ก ตลอดจนลูกปืน ลูกระเบิดและเครื่องอุปกรณ์
๒.
กองตอร์ปิโด มีหน้าที่เกี่ยวกับการตอร์ปิโด การตรวจ ทดลอง เก็บรักษา
และจ่ายอาวุธตอร์ปิโดและเครื่องอุปกรณ์
๓.
กองทุ่นระเบิด มีหน้าที่เกี่ยวกับการทุ่นระเบิด การตรวจ ทดลอง เก็บรักษา
และจ่ายวัตถุระเบิด
๔.
กองดินระเบิด มีหน้าที่เกี่ยวกับการวัตถุระเบิด การตรวจ ทดลอง เก็บรักษา และจ่ายวัตถุระเบิด
๕.
กองไฟฟ้าสรรพาวุธ มีหน้าที่ตรวจ ทดลอง ซ่อมสร้าง
ดัดแปลงเครื่องไฟฟ้าที่เกี่ยวกับสรรพาวุธ
๖.
กองโรงงานช่างแสง มีหน้าที่ซ่อม สร้าง ดัดแปลงสรรพาวุธ และเครื่องอุปกรณ์
๗.
กองรักษาการณ์ มีหน้าที่รักษาการณ์

มาตรา ๑๒  กรมพลาธิการทหารเรือ ซึ่งพลาธิการทหารเรือเป็นผู้บังคับบัญชา
มีหน้าที่เกี่ยวกับพลาธิการกิจของกองทัพเรือ การจัดหา เก็บรักษา
จ่ายบรรดาพัสดุเครื่องอุปโภคบริโภค การเชื้อเพลิงและการยานพาหนะ
และแบ่งส่วนราชการดังนี้
๑.
กองการจัดหา มีหน้าที่เกี่ยวกับการจัดหา กำหนดอัตราการใช้จ่าย การสถิติ และการขนส่ง
๒.
กองพัสดุ มีหน้าที่เกี่ยวกับการพัสดุ เก็บรักษา และจ่ายครุภัณฑ์ ลหุภัณฑ์
และอาภรณ์ภัณฑ์
๓.
กองเกียกกาย มีหน้าที่เกี่ยวกับการเลี้ยงดูทหาร การเสบียงภาชนะ การสหโภชน์
การฝึกและอบรมทหารสหโภชน์
๔.
กองเชื้อเพลิง มีหน้าที่เกี่ยวกับการเชื้อเพลิง เก็บรักษาและจ่ายเชื้อเพลิงและน้ำมันหล่อลื่น
๕.
กองพาหนะ มีหน้าที่ขนส่งและลำเลียง
๖.
โรงเรียนพลาธิการทหารเรือ มีหน้าที่อำนวยการศึกษาแก่นายทหาร
ให้มีความรู้ในหน้าที่เกี่ยวกับพลาธิการกิจ

มาตรา ๑๓  กรมอุทกศาสตร์
ซึ่งเจ้ากรมอุทกศาสตร์เป็นผู้บังคับบัญชา มีหน้าที่เกี่ยวกับการอุทกศาสตร์และสมุทรศาสตร์
การสำรวจ และสร้างแผนที่เดินเรือ งานอุปกรณ์เกี่ยวกับการเดินเรือ
และแบ่งส่วนราชการดังนี้
๑.
กองแผนที่ทะเล มีหน้าที่สำรวจและสร้างแผนที่เดินเรือ สร้างแผนที่เดินอากาศ
๒.
กองอุปกรณ์การเดินเรือ มีหน้าที่จัดหา เก็บรักษาและจ่ายบรรดาแผนที่
เครื่องมือเครื่องใช้ และเอกสารที่เกี่ยวกับการเดินเรือ การออกประกาศชาวเรือ
การตรวจสอบและรักษาเวลา และการโรงพิมพ์
๓.
กองเครื่องหมายทางเรือ มีหน้าที่ในการเครื่องหมายทางเรือ
๔.
กองสมุทรศาสตร์ มีหน้าที่ศึกษาค้นคว้าลักษณะและสภาวะความเป็นอยู่ของน้ำในทะเล
และพื้นท้องทะเล ตลอดจนสิ่งมีชีวิตในทะเลบางอย่าง
๕.
กองตรวจค้นวิชาอุทกศาสตร์ มีหน้าที่ศึกษาพิจารณาตรวจค้น
และเรียบเรียงตำราเกี่ยวกับวิชาอุทกศาสตร์
ตรวจสอบและทดลองเครื่องมือเครื่องใช้ในการสำรวจ
การสร้างแผนที่และศึกษาพิจารณาบรรณสารอุทกศาสตร์ของต่างประเทศ

มาตรา ๑๔  กรมอุตุนิยมวิทยา
ซึ่งเจ้ากรมอุตุนิยมวิทยาเป็นผู้บังคับบัญชา มีหน้าที่เกี่ยวกับการตรวจลมฟ้าอากาศ
การพยากรณ์อากาศ การสถิติเกี่ยวกับอุตุนิยมวิทยา และการระดับน้ำ
และแบ่งส่วนราชการดังนี้
๑.
กองสถานีตรวจอากาศ มีหน้าที่ตรวจลักษณะลมฟ้าอากาศประจำถิ่นต่าง ๆ ทั่วประเทศ
๒.
กองพยากรณ์อากาศ มีหน้าที่รวบรวมข่าวอากาศทำแผนที่อากาศและออกพยากรณ์อากาศประจำวัน
๓.
กองอากาศประจำถิ่น มีหน้าที่รวบรวมรายงานตรวจอากาศ จัดทำสถิติต่าง ๆ
ของลักษณะลมฟ้าอากาศประจำถิ่น
๔.
กองอากาศชั้นบนและทะเล มีหน้าที่ศึกษา พิจารณาและจัดทำสถิติต่าง ๆ
เฉพาะลักษณะอากาศชั้นบนและเหนือทะเล
๕.
กองระดับน้ำท่วม มีหน้าที่ศึกษา พิจารณา
และจัดทำสถิติของลักษณะอุตุนิยมวิทยาที่เกี่ยวกับระดับน้ำในแม่น้ำและน้ำท่วม

มาตรา ๑๕  กรมแพทย์ทหารเรือ
ซึ่งนายแพทย์ใหญ่ทหารเรือเป็นผู้บังคับบัญชา มีหน้าที่เกี่ยวกับการตรวจโรค
การรักษาพยาบาล การสุขาภิบาล และอนามัย และแบ่งส่วนราชการดังนี้
๑.
โรงพยาบาลทหารเรือ มีหน้าที่ในการตรวจโรคและรักษาพยาบาลผู้ป่วย
๒.
กองเภสัชกรรม มีหน้าที่จัดหา ปรุง ผลิต เก็บรักษา และจ่ายยากับเวชภัณฑ์
๓.
กองการอนามัย มีหน้าที่ในการสาธารณสุขทั่วไป การสุขาภิบาล การควบคุมป้องกันโรค
และกิจการอื่น ๆ เพื่อบำรุงส่งเสริมสุขภาพของทหาร
๔.
โรงเรียนจ่าพยาบาล มีหน้าที่อำนวยการศึกษาแก่นักเรียนจ่าพยาบาล

มาตรา ๑๖  กรมการเงินทหารเรือ
ซึ่งเจ้ากรมการเงินทหารเรือเป็นผู้บังคับบัญชา มีหน้าที่เกี่ยวกับการเงิน
การบัญชีเงิน การงบประมาณ และการตรวจเงินของกองทัพเรือ และแบ่งส่วนราชการดังนี้
๑.
กองเงินเดือน มีหน้าที่รับจ่ายเงินเดือน เบี้ยหวัด บำเหน็จและบำนาญ
๒.
กองค่าใช้สอยและการจร มีหน้าที่ตรวจจ่ายเงินค่าใช้สอย เงินการจรและการพิเศษ
๓.
กองบัญชีและรักษาเงิน มีหน้าที่เกี่ยวกับบัญชีเงิน เก็บรักษาและจ่ายตัวเงินสด
และรักษาเอกสารที่ดินในปกครองของกองทัพเรือ
๔.
กองงบประมาณ มีหน้าที่เกี่ยวกับงบประมาณ และตรวจการเงินของส่วนราชการต่าง ๆ

มาตรา ๑๗  สภากองทัพเรือ
เป็นที่ปรึกษาหารือของผู้บัญชาการทหารเรือในเรื่องที่เกี่ยวกับหลักการหรือนโยบายดังต่อไปนี้
๑.
การจัดโครงการส่วนใหญ่ของกองทัพเรือ
๒.
การเตรียมกำลังกองทัพเรือเพื่อป้องกันราชอาณาจักร
๓.
การระดมสรรพกำลัง
๔.
การจัดหา การกำหนดคุณลักษณะ และการดัดแปลงอาวุธยุทโธปกรณ์
๕.
การศึกษา การฝึกและอบรม การบำรุง
๖.
การป้องกันชายฝั่ง และการป้องกันทางอากาศเท่าที่เกี่ยวข้องกับกองทัพเรือ
๗.
การพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ ร่างพระราชกำหนด ร่างพระราชกฤษฎีกา ร่างกฎกระทรวง
และข้อบังคับต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับทหารเรือ
๘.
กรณีที่ผู้บัญชาการทหารเรือปรึกษาหารือ

มาตรา ๑๘  สภากองทัพเรือ ประกอบด้วย
๑. ผู้บัญชาการทหารเรือ                                              เป็นประธาน
๒. รองผู้บัญชาการทหารเรือ                                     เป็นรองประธาน
๓.
เสนาธิการทหารเรือ
๔.
รองเสนาธิการทหารเรือฝ่ายยุทธการ
๕.
รองเสนาธิการทหารเรือฝ่ายธุรการ
๖.
จเรทหารเรือ
๗.
เจ้ากรมอู่ทหารเรือ
๘.
เจ้ากรมสรรพาวุธทหารเรือ
๙.
พลาธิการทหารเรือ
๑๐.
เจ้ากรมอุทกศาสตร์
๑๑.
เจ้ากรมอุตุนิยมวิทยา
๑๒.
นายแพทย์ใหญ่ทหารเรือ
๑๓.
เจ้ากรมการเงินทหารเรือ
๑๔.
ผู้บังคับการกองเรือยุทธการ
๑๕.
ผู้บังคับการสถานีทหารเรือสัตหีบ
๑๖. หัวหน้ากองบังคับการกองทัพเรือ
                            เป็นเลขาธิการ

มาตรา ๑๙ 
ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมรักษาการตามพระราชกฤษฎีกานี้

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
จอมพล
ป.  พิบูลสงคราม
นายกรัฐมนตรี

ศรินรัตน์/ปรับปรุง
๘
ธันวาคม ๒๕๖๓

ภิรมย์พร/ตรวจ
๒๘
มกราคม ๒๕๖๓

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา ตอนที่ ๔๕/เล่ม ๖๘/ฉบับพิเศษ หน้า ๔/๑๒ ธันวาคม ๒๔๙๔