ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร

ประกาศกรมการขนส่งทางบก

ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร

ตามที่ได้มีประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร
ลงวันที่ ๒ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๖ และที่แก้ไขเพิ่มเติมไว้แล้ว นั้น

โดยที่ปัจจุบันมีผู้ประกอบการขนส่งและเจ้าของรถได้ติดตั้งบานประตูทางขึ้นลงที่ใช้กลไกควบคุมการปิดเปิดโดยอัตโนมัติสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารเป็นจำนวนมาก
แต่การติดตั้งบานประตูดังกล่าวยังไม่มีมาตรฐานและเกิดความปลอดภัยแก่ผู้โดยสาร ต่อมาเมื่อทางราชการกำหนดมาตรฐานความปลอดภัยในการติดตั้งประตูดังกล่าว
และให้ทำการแก้ไขปรับปรุงภายในช่วงระยะเวลาหนึ่งแล้วก็ตาม ปรากฏว่ามีผู้ประกอบการขนส่งและเจ้าของรถจำนวนมากไม่อาจดำเนินการให้แล้วเสร็จตามระยะเวลาที่กำหนดได้
เนื่องจากเศรษฐกิจของประเทศในภาวะปัจจุบันเกิดการชะลอตัว และมีต้นทุนการขนส่งสูงขึ้นอันเนื่องมาจากราคาน้ำมันแพง
ดังนั้น เพื่อเป็นการบรรเทาความเดือดร้อนดังกล่าว
สมควรขยายระยะเวลาการบังคับใช้ประกาศดังกล่าวสำหรับรถบางประเภทเสียใหม่ให้เหมาะสม และเพื่อความสะดวกในการตรวจสอบและอ้างอิง
สมควรยกเลิกประกาศฉบับเดิมทั้งหมดและรวมให้เป็นฉบับเดียวกัน อาศัยอำนาจตามความในข้อ
๑ (๒) (ฌ) และข้อ ๑๐ (๒) (ช) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ กรมการขนส่งทางบก
จึงออกประกาศกำหนดประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ให้ยกเลิก
(๑)  ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร
ลงวันที่ ๒ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๖
(๒)  ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร
(ฉบับที่ ๒) ลงวันที่ ๑๙ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๘
(๓)  ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง ประตูทางขึ้นลงและประตูฉุกเฉินสำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร
(ฉบับที่ ๓) ลงวันที่ ๑๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๙

ข้อ ๒  รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๑ (ก) มาตรฐาน
๑ (ข) มาตรฐาน ๒ (ก) มาตรฐาน ๒ (ข) มาตรฐาน ๒ (ค) มาตรฐาน ๒ (ง) มาตรฐาน ๓ (ก) มาตรฐาน
๓ (ข) มาตรฐาน ๕ (ก) และมาตรฐาน ๕ (ข) ต้องมีประตูทางขึ้นลงอย่างน้อย ๑ ประตู แต่ไม่เกิน
๒ ประตู และต้องมีประตูฉุกเฉินอย่างน้อย ๑ ประตู
ในกรณีรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๓ (ก) มาตรฐาน
๓ (ข) และมาตรฐาน ๕ (ข) ที่มีประตูทางขึ้นลง ๒ ประตู จะมีประตูฉุกเฉินตามวรรคหนึ่งหรือไม่ก็ได้

ข้อ ๓  รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๔ (ก) มาตรฐาน
๔ (ข) มาตรฐาน ๔ (ค) มาตรฐาน ๔ (ง) มาตรฐาน ๔ (จ) และมาตรฐาน ๔ (ฉ) ต้องมีประตูทางขึ้นลงที่ชั้นล่างอย่างน้อย
๑ ประตู แต่ไม่เกิน ๒ ประตู และต้องมีประตูฉุกเฉินที่ชั้นบนอย่างน้อย ๑ ประตู และที่ชั้นล่างอย่างน้อย
๑ ประตู
ในกรณีรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๔ (จ) และมาตรฐาน
๔ (ฉ) ที่ชั้นล่างมีประตูทางขึ้นลง ๒ ประตู ชั้นล่างจะมีประตูฉุกเฉินหรือไม่ก็ได้

ข้อ ๔  รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๖ (ก) และมาตรฐาน
๖ (ข) ต้องมีประตูทางขึ้นลงที่ตอนหน้าอย่างน้อย ๑ ประตู แต่ไม่เกิน ๒ ประตู ที่ตอนท้ายอย่างน้อย
๑ ประตู แต่ไม่เกิน ๒ ประตูและต้องมีประตูฉุกเฉินที่ตอนหน้าอย่างน้อย ๑ ประตู ที่ตอนท้ายอย่างน้อย
๑ ประตู
ในกรณีรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๖ (ข) มีประตูทางขึ้นลงที่ตอนหน้า
๒ ประตู ที่ตอนหน้าจะมีประตูฉุกเฉินหรือไม่ก็ได้ และในกรณีมีประตูทางขึ้นลงที่ตอนท้าย
๒ ประตู ที่ตอนท้ายจะมีประตูฉุกเฉินหรือไม่ก็ได้

ข้อ ๕  ประตูทางขึ้นลงต้องมีขนาดทางขึ้นลงกว้างไม่น้อยกว่า
๕๐ เซนติเมตร สูงไม่น้อยกว่า ๑.๖๐ เมตร อยู่ที่ด้านซ้ายของตัวรถ และความสูงของพื้นบันไดขั้นต่ำสุดในขณะรถเปล่า
ต้องอยู่สูงจากพื้นผิวทางไม่เกิน ๔๕ เซนติเมตร
สำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารประเภทการขนส่งประจำทางในเส้นทางหมวด
๑ ประตู ทางขึ้นลงต้องมีขนาดทางขึ้นลงกว้างไม่น้อยกว่า ๗๐ เซนติเมตร สูงไม่น้อยกว่า
๑.๘๐ เมตร อยู่ที่ด้านซ้ายของตัวรถ และความสูงของพื้นบันไดขั้นต่ำสุดในขณะรถเปล่าต้องอยู่สูงจากพื้นผิวทางไม่เกิน
๔๕ เซนติเมตร

ข้อ ๖  ประตูทางขึ้นลงสำหรับรถตามข้อ ๒ ข้อ ๓ และข้อ
๔ ที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารประเภทการขนส่งประจำทางในเส้นทางหมวด ๑ หมวด ๒ หมวด ๓ และหมวด
๔ การขนส่งไม่ประจำทางและการขนส่งส่วนบุคคล ถ้าประตูทางขึ้นลงเป็นบานประตูที่ใช้กลไกควบคุมการปิดเปิดโดยอัตโนมัติ
ต้องมีระบบการทำงานที่มีความปลอดภัยสำหรับผู้โดยสาร โดยสามารถควบคุมให้บานประตูที่กำลังปิดหากกระทบถูกผู้โดยสารหรือสิ่งกีดขวาง
บานประตูต้องเปิดออกโดยอัตโนมัติ หรือหากบานประตูหนีบส่วนหนึ่งส่วนใดของร่างกายต้องสามารถดึงออกได้โดยไม่ก่อให้เกิดอันตรายแก่ผู้โดยสาร
หรือมีระบบการทำงานอื่นที่มีความปลอดภัยสำหรับผู้โดยสารตามที่กรมการขนส่งทางบกให้ความเห็นชอบและต้องมีสัญญาณไฟกระพริบสีแดง
พร้อมทั้งสัญญาณเสียงเตือนแสดงการปิดเปิดของบานประตู ณ บริเวณประตูทางขึ้นลงภายในตัวรถและบริเวณที่ผู้ขับรถสามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน
รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร ถ้าประตูทางขึ้นลงเป็นบานประตูที่ใช้ระบบการทำงาน
ตามวรรคหนึ่ง ต้องมีอุปกรณ์ที่สามารถทำให้บานประตูเปิดออกได้ทั้งจากภายในและภายนอกตัวรถโดยสะดวกในกรณีฉุกเฉิน
แม้ในขณะที่ระบบดังกล่าวจะทำงานหรือไม่ก็ตาม

ข้อ ๗  ประตูฉุกเฉินต้องมีขนาดทางออกไม่น้อยกว่า ๔๐
x ๑๒๐ เซนติเมตร อยู่ที่ด้านขวากลางตัวรถหรือค่อนไปทางท้ายหรือด้านท้ายรถ
โดยจะมีบานประตูปิดเปิดหรือบานปิดเปิดชนิดอื่นใดที่สามารถเปิดออกได้เต็มส่วนกว้างและส่วนสูง
เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
ในกรณีที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของประตูฉุกเฉินอยู่เหนือล้อหลังขวา
ส่วนล่างของประตู ณ ที่ระดับความสูงไม่เกิน ๔๕ เซนติเมตร โดยเริ่มวัดจากพื้นรถจะมีความกว้างของทางออกน้อยกว่า
๔๐ เซนติเมตร แต่ไม่น้อยกว่า ๒๕ เซนติเมตร ก็ได้

ข้อ ๘  ประตูฉุกเฉินต้องติดตั้ง ณ บริเวณในห้องโดยสารและต้องเปิดออกได้ทั้งจากภายในและภายนอกโดยไม่ต้องใช้กุญแจ
หรือเครื่องมืออื่นใด โดยผู้โดยสารสามารถออกได้สะดวก เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน และต้องไม่มีสิ่งที่ติดตั้งถาวรซึ่งกีดขวางทางออก
ประตูฉุกเฉินหรือบริเวณใกล้เคียงต้องมีเครื่องหมายข้อความว่า
ประตูฉุกเฉิน
พร้อมด้วยคำอธิบายหรือสัญลักษณ์แสดงวิธีเปิดเป็นภาษาไทยทั้งด้านในและด้านนอกตัวรถ ณ
ตำแหน่งที่เห็นชัดเจน

ข้อ ๙  รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารตามข้อ ๒ ข้อ ๓
และข้อ ๔ ถ้าประตูทางขึ้นลงเป็นบานประตูที่ใช้กลไกควบคุมการปิดเปิดโดยอัตโนมัติและจดทะเบียนไว้แล้วก่อนวันที่ประกาศนี้ใช้บังคับ
ให้ผู้ประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถทำการปรับปรุงแก้ไขบานประตูดังกล่าวให้เป็นไปตามข้อ
๖ ภายในกำหนดระยะเวลา ดังนี้
(๑)  กรณีเป็นรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารประเภทการขนส่งประจำทางในเส้นทางหมวด
๑ ภายในวันที่ ๒๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๐
(๒)  กรณีเป็นรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารประเภทการขนส่งประจำทางในเส้นทางหมวด
๒ หมวด ๓ และหมวด ๔ การขนส่งไม่ประจำทางและการขนส่งส่วนบุคคล ภายในวันที่ ๒๑ มิถุนายน
พ.ศ. ๒๕๕๑

ทั้งนี้ ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป[๑]

ประกาศ
ณ วันที่ ๒๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๔๙
ปิยะพันธ์
จัมปาสุต
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก

นันทนา/ผู้จัดทำ
๒  สิงหาคม  ๒๕๔๙

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๓/ตอนพิเศษ ๘๑ ง/หน้า ๒๐/๒๖ กรกฎาคม ๒๕๔๙