ระเบียบกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยข้อจำกัดและเงื่อนไขในการประกอบโรคศิลปะ ของผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากิจกรรมบำบัด พ.ศ. 2552

ระเบียบกระทรวงสาธารณสุข
ว่าด้วยข้อจำกัดและเงื่อนไขในการประกอบโรคศิลปะ
ของผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากิจกรรมบำบัด
พ.ศ. ๒๕๕๒[๑]

อาศัยอำนาจตามมาตรา
๗ และมาตรา ๓๗ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบโรคศิลปะ พ.ศ. ๒๕๔๒
อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิ
และเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๔๓
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติของกฎหมาย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข โดยคำแนะนำของคณะกรรมการการประกอบโรคศิลปะอกระเบียบไว้
ดังนี้

ข้อ ๑  ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยข้อจำกัดและเงื่อนไขในการประกอบโรคศิลปะของผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากิจกรรมบำบัด
พ.ศ. ๒๕๕๒

ข้อ ๒ 
ให้ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากิจกรรมบำบัดประกอบโรคศิลปะเกี่ยวกับความสามารถของบุคคล
ที่มีความบกพร่องทางด้านร่างกาย จิตใจ การเรียนรู้ และการพัฒนาการ ดังต่อไปนี้
(๑)
การตรวจ ประเมิน
และวิเคราะห์ความสามารถของบุคคลที่มีความบกพร่องทางการประกอบกิจกรรมการดำเนินชีวิตในด้านกิจวัตรประจำวัน
การศึกษา การทำงาน การทำกิจกรรมยามว่าง การพักผ่อน ความพร้อมก่อนการเข้าเรียน
และความพร้อมก่อนการประกอบอาชีพ
(๒)
การตรวจ ประเมินความสามารถพื้นฐานในการทำกิจกรรมของบุคคลในด้านต่าง ๆ ดังนี้
ก)
การรับความรู้สึก
และการเคลื่อนไหวโดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาทระบบกล้ามเนื้อและโครงร่าง
ข)
การบูรณาการด้านการรับความรู้สึก การรับรู้ การเรียนรู้ ความเข้าใจและความคิด
ค)
ทักษะทางด้านจิตสังคม และการปรับระดับการตอบสนองต่อความเครียด
(๓)
การตรวจ ประเมินบริบทของบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการทำกิจกรรม สิ่งแวดล้อมทางกายภาพ สังคม
และวัฒนธรรม

ข้อ ๓ 
ให้ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากิจกรรมบำบัดใช้วิธีการส่งเสริม ป้องกัน บำบัด และฟื้นฟูสมรรถภาพด้วยวิธีการทางกิจกรรมบำบัด
ดังต่อไปนี้
(๑)
การวิเคราะห์ การสังเคราะห์ และเลือกกิจกรรมที่เกี่ยวกับการดำเนินชีวิตของบุคคล
ได้แก่กิจวัตรประจำวัน การศึกษา การทำงาน การทำกิจกรรมยามว่าง การพักผ่อน
ความพร้อมก่อนการเข้าเรียน และความพร้อมก่อนการประกอบอาชีพ
(๒)
การใช้เครื่องดาม เพื่อคงไว้หรือเพื่อเพิ่มพิสัยการเคลื่อนไหวของข้อ
ให้สามารถทำงานได้ดีขึ้น เพิ่มการทำงานของกล้ามเนื้อ และป้องกันความพิการผิดรูป
(๓)
การเตรียมความพร้อมก่อนการบำบัดในผู้ได้รับการบาดเจ็บของแขนและมือ โดยวิธีการดัด
การดึง การยืด (Manipulation and Passive Stretching)
(๔)
ฝึกทักษะการทำงานของแขนและมือ
(๕)
ฝึกการดูด การเคี้ยว และการกลืน
(๖)
ฝึกการกระตุ้นและยับยั้งปฏิกิริยาสะท้อนกลับอัตโนมัติ
(๗)
การบำบัดด้วยวิธีการกระตุ้นสหสัมผัส (Multi-sensory Approach)
(๘)
การใช้กิจกรรมการบูรณาการประสาทรับสัมผัส (Sensory integration)
(๙)
ฝึกทักษะด้านกระบวนการรับรู้ การเรียนรู้ ความคิดและความเข้าใจ
(๑๐)
การกระตุ้นพัฒนาการด้านการเคลื่อนไหว การเรียนรู้ จิตสังคม และการสื่อสาร
(๑๑)
การเตรียมความพร้อมทักษะในการเรียน การเขียน การอ่าน การคิดคำนวณ
(๑๒)
ฝึกทำกิจกรรมการออกกำลังแบบมีจุดมุ่งหมายทั้งแบบผู้รับบริการทำเอง
และแบบผู้บำบัดช่วยบางส่วน (Active and Assistive Purposeful Activity)
(๑๓)
การประยุกต์หรือการปรับเปลี่ยนรูปแบบและขั้นตอนของกิจกรรม
เพื่อให้เหมาะสมกับผู้รับบริการ
(๑๔)
ฝึกทักษะการทำกิจวัตรประจำวัน
(๑๕)
การใช้อุปกรณ์เพื่อช่วยในการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิต
(๑๖)
แนะนำและออกแบบการปรับสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมกับการดำเนินชีวิตของผู้รับบริการ
(๑๗)
ฝึกทักษะ และปรับพฤติกรรมในการดูแลตนเอง แนะนำการจัดการเวลา
สิ่งแวดล้อมปรับเปลี่ยนวิถีการดำเนินชีวิตที่เหมาะสม การฝึกความพร้อม
ก่อนกลับไปประกอบอาชีพ และการกลับเข้าสู่สังคม
(๑๘)
ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชนในกระบวนการบำบัดและฟื้นฟูสมรรถภาพ

ข้อ ๔  การตรวจ
ประเมินของผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากิจกรรมบำบัด ต้องใช้เครื่องมือ อุปกรณ์
หรือวิธีการทางกิจกรรมบำบัดที่เป็นไปตามมาตรฐานการประกอบโรคศิลปะสาขากิจกรรมบำบัด
เพื่อการส่งเสริม ป้องกัน บำบัด และฟื้นฟูสมรรถภาพ

ข้อ ๕ 
ห้ามมิให้ผู้ประกอบโรคศิลปะสาขากิจกรรมบำบัดปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(๑)
การวินิจฉัยโรคจากผลของการตรวจประเมินทางกิจกรรมบำบัด
(๒)
การสั่งและการให้ยากินหรือยาฉีด

ข้อ ๖  ให้ปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นผู้รักษาการ
และให้มีอำนาจวินิจฉัย ชี้ขาดปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้

ประกาศ
ณ วันที่ ๘ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒
วิทยา  แก้วภราดัย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข

ปริยานุช/จัดทำ
๓ พฤศจิกายน
๒๕๕๒

นันท์นภัสร์/ตรวจ
๓ พฤศจิกายน
๒๕๕๒

โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๕ พฤศจิกายน
๒๕๕๙

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๑๕๙ ง/หน้า ๖/๓๐ ตุลาคม ๒๕๕๒