ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการตรวจสภาพรถ และข้อปฏิบัติของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ พ.ศ. 2555

ประกาศกรมการขนส่งทางบก

ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
หลักเกณฑ์ วิธีการตรวจสภาพรถ และข้อปฏิบัติของ
ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
พ.ศ. ๒๕๕๕[๑]

ตามที่ได้มีระเบียบกรมการขนส่งทางบก ว่าด้วยการดำเนินการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
พ.ศ. ๒๕๕๓ ไว้แล้ว นั้น

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงแก้ไขหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๙ วรรคสอง และข้อ ๑๐ (๑) และ (๒)
ของกฎกระทรวงการขอรับใบอนุญาต การออกใบอนุญาต และการต่ออายุใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
พ.ศ. ๒๕๕๕ อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ให้ยกเลิกระเบียบกรมการขนส่งทางบก
ว่าด้วยการดำเนินการตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ พ.ศ.
๒๕๕๓

ข้อ ๒  ในประกาศนี้
ผู้ได้รับใบอนุญาต หมายถึง
ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดตั้งสถานตรวจสภาพรถ
นายทะเบียน หมายถึง
นายทะเบียนกลางหรือบุคคลซึ่งนายทะเบียนกลางมอบหมายให้ทำการแทน
สำนักงานขนส่ง หมายถึง
สำนักงานขนส่งกรุงเทพมหานครพื้นที่ หรือสำนักงานขนส่งจังหวัด แล้วแต่กรณี

หมวด ๑
บททั่วไป

ข้อ ๓  ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตดำเนินการตรวจสภาพรถ
เพื่อรับรองสภาพรถสำหรับรถที่จะต่ออายุทะเบียน หรือเสียภาษีประจำปี ดังนี้
(๑) รถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก  ทั้งนี้
เว้นแต่รถที่ใช้ในการบรรทุกวัสดุอันตราย (ลักษณะ ๔) และรถพ่วง (ลักษณะ ๖)
หรือรถกึ่งพ่วง (ลักษณะ ๗) ที่ติดตั้งถังบรรทุกวัสดุอันตราย
(๒)
รถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ตามประเภทที่นายทะเบียนทั่วราชอาณาจักรประกาศกำหนด
การตรวจสภาพรถตามวรรคหนึ่ง
ให้กระทำได้ล่วงหน้าภายในกำหนดเวลาสามเดือน ก่อนวันสิ้นอายุภาษีประจำปี
หรือก่อนวันครบกำหนดเสียภาษีประจำปี แล้วแต่กรณี

ข้อ ๔  ผู้ได้รับใบอนุญาตต้องตรวจสภาพรถตามขนาดน้ำหนักและประเภทของรถที่ได้รับอนุญาต
และต้องดำเนินการภายในพื้นที่ตรวจสภาพรถของผู้ได้รับใบอนุญาต

ข้อ ๕  ผู้ได้รับใบอนุญาตต้องปฏิบัติตามเงื่อนไข
ดังต่อไปนี้
(๑) จัดเก็บค่าบริการตรวจสภาพรถตามอัตราที่กำหนด
(๒) จัดให้มีป้ายชื่อ ข้อความหรือเครื่องหมายดังต่อไปนี้
ไว้ในที่ที่เห็นได้โดยชัดเจน ณ สถานตรวจสภาพรถ
(ก) ป้ายชื่อสถานตรวจสภาพรถ มีข้อความดังต่อไปนี้
สถานตรวจสภาพรถ     (ชื่อสถานตรวจสภาพรถ)       
โดยได้รับใบอนุญาตจัดตั้งจากกรมการขนส่งทางบก กระทรวงคมนาคม
(ข) ข้อความหรือเครื่องหมายแสดงประเภท ลักษณะ
หรือขนาดของรถที่รับบริการตรวจสภาพ และสัญลักษณ์สถานตรวจสภาพรถตามที่อธิบดีกำหนด
(ค) ข้อความเตือนมิให้บุคคลที่ไม่เกี่ยวข้อง
เข้าไปในบริเวณที่ทำการตรวจสภาพรถ ดังนี้ พื้นที่ตรวจสภาพรถ
บุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องห้ามเข้า
(ง) ป้ายแสดงอัตราค่าบริการตรวจสภาพรถ
วันและเวลาที่ให้บริการตรวจสภาพรถ
(๓) จัดทำใบรับรองการตรวจสภาพรถ บันทึกการตรวจสภาพรถ
และรายงานการตรวจสภาพรถ ตามที่กรมการขนส่งทางบกจัดพิมพ์ตามแบบแนบท้ายประกาศนี้
(๔) จัดให้มีผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถอย่างน้อย ๑ คน
และเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถอย่างน้อย ๑ คน ประจำสถานตรวจสภาพรถตลอดเวลาที่ให้บริการตรวจสภาพรถ
แต่สำหรับสถานตรวจสภาพรถที่ตรวจสภาพรถจักรยานยนต์เพียงอย่างเดียว
หากผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถจักรยานยนต์ได้รับอนุญาตให้ปฏิบัติหน้าที่เป็นเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถจักรยานยนต์ด้วย
จะมีผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถจักรยานยนต์ประจำสถานตรวจสภาพรถนั้นเพียงคนเดียวก็ได้
ผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถและเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถตามวรรคหนึ่ง
ต้องมีคุณสมบัติและผ่านการอบรมและทดสอบตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
(๕) แจ้งวันและเวลาที่ให้บริการตรวจสภาพรถเป็นหนังสือต่อนายทะเบียน ณ
สำนักงานขนส่งที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่
ก่อนวันที่เริ่มให้บริการตรวจสภาพรถครั้งแรกและก่อนการเปลี่ยนแปลงวันและเวลาที่ให้บริการตรวจสภาพรถดังกล่าว
(๖) จัดส่งรอยตราประทับประจำสถานตรวจสภาพรถซึ่งประกอบด้วยชื่อ
ที่อยู่ และหมายเลขโทรศัพท์ และเครื่องหมายประจำสถานตรวจสภาพรถต่อนายทะเบียน ณ สำนักงานขนส่งที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่
ก่อนวันที่ให้บริการตรวจสภาพรถครั้งแรก และก่อนการเปลี่ยนแปลง
(๗) ส่งลายมือชื่อผู้ได้รับใบอนุญาต
หรือรายชื่อของผู้ได้รับมอบอำนาจให้ทำการแทน ผู้ได้รับใบอนุญาต (ถ้ามี)
พร้อมหนังสือมอบอำนาจและภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนผู้รับมอบอำนาจ ต่อนายทะเบียน ณ
สำนักงานขนส่งที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่
ก่อนวันที่ปฏิบัติหน้าที่หรือเริ่มให้บริการตรวจสภาพรถครั้งแรกและก่อนการเปลี่ยนแปลงตัวบุคคลดังกล่าว
แจ้งรายชื่อของผู้ทำหน้าที่เป็นผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถหรือเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถตาม
(๔) พร้อมภาพถ่ายบัตรประจำตัว เป็นหนังสือต่อนายทะเบียน ณ
สำนักงานขนส่งที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่ ก่อนวันที่ปฏิบัติหน้าที่หรือเริ่มให้บริการตรวจสภาพรถครั้งแรกและก่อนการเปลี่ยนแปลงตัวบุคคลดังกล่าว
(๘) ควบคุม กำกับ ดูแลให้การดำเนินการสถานตรวจสภาพรถเป็นไปด้วยความเรียบร้อย
และถูกต้องตามกฎ ระเบียบ และประกาศของกรมการขนส่งทางบก
(๙) ควบคุม กำกับ
ดูแลมิให้ผู้ได้รับมอบอำนาจให้ทำการแทนผู้ได้รับใบอนุญาต (ถ้ามี)
หรือผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถ
ลงลายมือชื่อในใบรับรองการตรวจสภาพรถไว้ล่วงหน้าก่อนดำเนินการตรวจสภาพรถ
(๑๐) ควบคุม กำกับ
ดูแลให้ผู้ปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถ เจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถ แต่งกายสุภาพเหมาะสมกับการปฏิบัติหน้าที่ตรวจสภาพรถ
และติดบัตรประจำตัว ตลอดเวลาในขณะปฏิบัติหน้าที่
(๑๑) ไม่ชักชวนหรือแนะนำ
หรือยินยอมให้ผู้อื่นชักชวนหรือแนะนำให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพ
นำรถไปเข้ารับการตรวจ ซ่อม หรือปรับแต่ง ณ สถานประกอบการแห่งหนึ่งแห่งใด
เว้นแต่ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือเจ้าของรถจะร้องขอคำแนะนำ
(๑๒) ไม่อนุญาตหรือยินยอมให้บุคคลอื่นนอกจากบุคคลตาม (๔)
เข้าควบคุมการตรวจสภาพรถหรือทำหน้าที่ตรวจสภาพรถ
(๑๓)
อำนวยความสะดวกให้แก่เจ้าหน้าที่ของกรมการขนส่งทางบกในการเข้าไปในสถานตรวจสภาพรถในระหว่างเวลาทำงานตามปกติ
เพื่อทราบข้อเท็จจริงและตรวจสอบเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสภาพรถ

หมวด ๒
การตรวจสภาพรถ

ข้อ ๖  ผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถและเจ้าหน้าที่ตรวจสภาพรถ
ต้องดำเนินการตรวจสภาพรถและวินิจฉัยผลการตรวจสภาพรถตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดท้ายประกาศนี้
และให้ดำเนินการเพิ่มเติม ดังต่อไปนี้
(๑) ลอกลายหมายเลขตัวถังหรือหมายเลขโครงคัสซี หรือหมายเลขตัวรถ
ติดไว้บริเวณส่วนล่างของใบรับรองการตรวจสภาพรถตามข้อ ๑๐ ทั้งต้นฉบับและสำเนา
(๒)
บันทึกข้อมูลและผลการตรวจสภาพรถในบันทึกการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก
หรือบันทึกการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ แล้วแต่กรณี
และลงลายมือชื่อและวันที่ไว้เป็นหลักฐาน

ข้อ ๗  เมื่อทำการตรวจสภาพรถเสร็จสิ้นแล้ว
ให้ผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถเป็นผู้วินิจฉัยผลการตรวจสภาพรถ
และให้บันทึกการวินิจฉัยผลการตรวจสภาพรถและบันทึกข้อบกพร่องกรณีที่รถไม่ผ่านการตรวจสภาพรถ
(ถ้ามี) ไว้ในบันทึกการตรวจสภาพรถ พร้อมลงลายมือชื่อและวันที่ไว้เป็นหลักฐาน

ข้อ ๘  การวินิจฉัยผลการตรวจสภาพรถ
มี ๒ กรณี ดังต่อไปนี้
(๑) ผ่าน
(๒) ไม่ผ่าน
รถที่ตรวจสภาพแล้วเป็นไปตามเกณฑ์การวินิจฉัยผลการตรวจสภาพรถที่กำหนดไว้ท้ายประกาศนี้
ให้รถนั้นผ่านการตรวจสภาพ
รถที่ตรวจสภาพแล้วไม่เป็นไปตามเกณฑ์การวินิจฉัยผลการตรวจสภาพรถที่กำหนดไว้ท้ายประกาศนี้
ให้รถนั้นไม่ผ่านการตรวจสภาพ

ข้อ ๙  ในการตรวจสภาพรถ
หากปรากฏว่าหมายเลขเครื่องยนต์ หมายเลขตัวถัง หรือหมายเลขโครงคัสซี
หรือหมายเลขตัวรถ
มีร่องรอยการแก้ไขขูดลบหรือลบเลือนจนไม่สามารถตรวจสอบความถูกต้องได้
หรือมีการแก้ไขเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลงสภาพเครื่องอุปกรณ์หรือส่วนควบของรถให้ผิดแผกแตกต่างในสาระสำคัญ
สำหรับรถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก
หรือมีการเปลี่ยนแปลงสีของรถหรือเปลี่ยนแปลงตัวรถหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของรถให้ผิดไปจากรายการที่จดทะเบียนไว้ในใบคู่มือจดทะเบียนรถสำหรับรถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
ให้สถานตรวจสภาพรถระงับการตรวจสภาพรถนั้นเสีย

ข้อ ๑๐  ให้ผู้ได้รับใบอนุญาต
หรือผู้ได้รับมอบอำนาจให้ทำการแทนผู้ได้รับใบอนุญาต ออกใบรับรองการตรวจสภาพรถสำหรับรถที่ผ่านการตรวจสภาพโดยเร็ว
ใบรับรองการตรวจสภาพรถให้จัดทำเป็นสองฉบับ
โดยกรอกรายละเอียดข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้อง และให้ผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถขีดคร่อม
พร้อมลงลายมือชื่อกำกับและประทับตราเครื่องหมายประจำสถานตรวจสภาพรถบนลายหมายเลขตัวถัง
หรือโครงคัสซี หรือหมายเลขตัวรถที่ติดไว้บริเวณส่วนล่างของใบรับรองการตรวจสภาพรถ
และประทับตราประจำสถานตรวจสภาพรถไว้ที่ส่วนบนของใบรับรองการตรวจสภาพอย่างชัดเจนทั้งต้นฉบับและสำเนา
โดยมอบต้นฉบับให้แก่ผู้ที่นำรถเข้ารับการตรวจสภาพ
ส่วนสำเนาใบรับรองการตรวจสภาพรถให้จัดเก็บรวมกับบันทึกการตรวจสภาพรถ ณ
สถานตรวจสภาพรถเป็นเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปีนับแต่วันที่ตรวจสภาพ
ใบรับรองการตรวจสภาพรถให้มีอายุ ๓ เดือน
นับแต่วันที่ออกใบรับรองการตรวจสภาพรถ
ใบรับรองการตรวจสภาพรถ ต้องไม่มีการขูดลบแก้ไข
กรณีที่มีการลงรายการในใบรับรองการตรวจสภาพรถผิดพลาดให้จัดทำขึ้นใหม่ทั้งฉบับ

ข้อ ๑๑  การใช้ใบรับรองการตรวจสภาพรถ
ต้องเรียงลำดับตามเล่มที่และเลขที่ของใบรับรองการตรวจสภาพรถที่ได้รับจากกรมการขนส่งทางบก
กรณีที่แบบพิมพ์ใบรับรองการตรวจสภาพรถต้นฉบับหรือสำเนาชำรุดในสาระสำคัญ หรือสูญหาย
ผู้ได้รับใบอนุญาตต้องแจ้งเป็นหนังสือต่อนายทะเบียน ณ
สำนักงานขนส่งที่สถานตรวจสภาพรถนั้นตั้งอยู่ พร้อมด้วยแบบพิมพ์ใบรับรองการตรวจสภาพรถที่ชำรุด
ในกรณีสูญหายต้องแนบหลักฐานการแจ้งความต่อพนักงานสอบสวนด้วย

ข้อ ๑๒  รถคันใดไม่ผ่านการตรวจสภาพ
ให้ผู้ควบคุมการตรวจสภาพรถแจ้งผลการตรวจสภาพรถและข้อบกพร่องของรถคันนั้นให้แก่ผู้ที่นำรถเข้ารับการตรวจสภาพทราบ
โดยมอบสำเนาบันทึกผลการตรวจสภาพรถ สำหรับใช้เป็นหลักฐานในการนำรถมารับการตรวจสภาพใหม่
ภายหลังที่ได้ทำการแก้ไขข้อบกพร่องนั้นแล้ว

ข้อ ๑๓  รถที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพ
เมื่อทำการแก้ไขข้อบกพร่องแล้ว และมาขอรับการตรวจสภาพรถใหม่ให้ดำเนินการดังนี้
(๑) กรณีนำรถมารับการตรวจสภาพใหม่ภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพครั้งแรก
ให้ตรวจสภาพเฉพาะรายการข้อบกพร่องที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพ
เว้นแต่ในกรณีที่เห็นว่ารถนั้นมีข้อบกพร่องอื่นที่อาจส่งผลกระทบต่อความมั่นคงแข็งแรงและความปลอดภัยในการใช้งาน
แม้ในรายการนั้นจะได้ผ่านการตรวจสภาพไปแล้ว ก็ให้ตรวจสภาพรายการนั้นใหม่ด้วย
(๒) กรณีนำรถมารับการตรวจสภาพใหม่เกินกว่า ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ไม่ผ่านการตรวจสภาพรถครั้งแรก ให้ตรวจสภาพใหม่ทุกรายการ
การตรวจสภาพรถตาม (๑) และ (๒) ให้ดำเนินการตามข้อ ๖
โดยให้แนบบันทึกการตรวจสภาพรถไว้กับบันทึกการตรวจสภาพรถฉบับเดิมด้วย

หมวด ๓
รายงานการตรวจสภาพรถ

ข้อ ๑๔  ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตจัดทำรายงานการตรวจสภาพรถ
และส่งให้นายทะเบียน ณ
สำนักงานขนส่งที่สถานตรวจสภาพรถตั้งอยู่ภายในวันที่สิบของเดือนถัดไป
พร้อมจัดทำสำเนารายงานดังกล่าวเก็บไว้ ณ
สถานตรวจสภาพรถสำหรับให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบเป็นเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปี
รายงานการตรวจสภาพรถตามวรรคหนึ่ง
ต้องประทับตราประจำสถานตรวจสภาพรถไว้ที่ส่วนบนของรายงาน
และลงลายมือชื่อผู้ได้รับใบอนุญาตหรือผู้ได้รับมอบอำนาจให้ทำการแทนผู้ได้รับใบอนุญาตให้ครบถ้วนถูกต้อง

หมวด ๔
เบ็ดเตล็ด

ข้อ ๑๕  ในกรณีที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดให้การรับรองการตรวจสภาพรถ
การบันทึกการตรวจสภาพรถ และการรายงานการตรวจสภาพรถ ต้องดำเนินการผ่านระบบสารสนเทศ ให้การดำเนินการดังกล่าวเป็นไปตามหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนด

ข้อ ๑๖  กรณีที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดให้สถานตรวจสภาพรถที่ได้รับอนุญาตทำการตรวจสภาพรถนอกจากที่กำหนดไว้ในข้อ
๓ ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข
และข้อปฏิบัติเกี่ยวกับการตรวจสภาพตามประกาศนี้ด้วยโดยอนุโลม

ประกาศ
ณ วันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๕
สมชัย  ศิริวัฒนโชค
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก

[เอกสารแนบท้าย]

๑. หลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ สำหรับรถยนต์นั่งส่วนบุคคลไม่เกิน
๗ คน (รย. ๑) รถยนต์นั่งส่วนบุคคลเกิน ๗ คน (รย.๒) และรถยนต์บรรทุกส่วนบุคคล (รย.
๓)
๒.
หลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ สำหรับรถจักรยานยนต์ (รย.
๑๒)
๓. หลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก
สำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร และรถขนาดเล็ก
๔. หลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก
สำหรับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ
๕. ใบรับรองการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
๖. ใบรับรองการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก
๗. บันทึกการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
๘. บันทึกการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก
๙. รายงานการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
๑๐. รายงานการตรวจสภาพรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๒๗ พฤศจิกายน
๒๕๕๕

ปณตภร/ผู้ตรวจ
๒ มกราคม ๒๕๕๖

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๑๗๕ ง/หน้า ๑๐/๒๑ พฤศจิกายน ๒๕๕๕