กฎกระทรวง (พ.ศ. 2495) ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. 2486

กฎกระทรวง

กฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๔๙๕) 
ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน
พุทธศักราช ๒๔๘๖[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๑๗ แห่งพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พุทธศักราช ๒๔๘๖
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ 
ให้นายอำเภอหรือปลัดอำเภอซึ่งเป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ หรือผู้รักษาการแทน
เป็นพนักงานเจ้าหน้าที่เฉพาะในเขตอำเภอ หรือกิ่งอำเภอนั้น ๆ 

ข้อ ๒ 
เจ้าหน้าที่ซึ่งจะเรียกให้บุคคลแสดงบัตรประจำตัวได้ คือ 
(ก)
ตำรวจหรือพนักงานฝ่ายปกครองซึ่งกฎหมายให้มีอำนาจและหน้าที่ในการรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชนในเมื่อมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีการกระทำผิดเกิดขึ้น

(ข)
เจ้าหน้าที่ทหารเฉพาะในบริเวณที่ตั้งหน่วยทหาร 
(ค)
เจ้าหน้าที่ของรัฐบาลในเมื่อผู้ที่ต้องมีบัตรประจำตัวมาติดต่อในหน้าที่ 

ข้อ ๓ 
คำร้องขอบัตรประจำตัวตามความในมาตรา ๖ หรือมาตรา ๗ ให้ใช้แบบ บ.ป. ๑
ท้ายกฎกระทรวงนี้ 

ข้อ ๔ 
ใบรับคำร้องขอบัตรประจำตัวตามความในมาตรา ๖ หรือมาตรา ๗ ให้ใช้แบบ บ.ป. ๒
ท้ายกฎกระทรวงนี้ 

ข้อ ๕ 
บัตรประจำตัวให้มีลักษณะ ขนาด และรายการตามแบบที่กำหนดไว้ ท้ายกฎกระทรวงนี้

ข้อ ๖ 
ผู้ขอบัตรประจำตัวที่ประสงค์จะติดรูปถ่ายของตนในบัตร
จะต้องส่งรูปถ่ายจำนวนสามรูป พร้อมกับคำร้องขอบัตรประจำตัว 

ข้อ ๗ 
ให้เรียกค่าธรรมเนียมการออกบัตรประจำตัวตามอัตราต่อไปนี้ 
(ก)
ค่าธรรมเนียมการออกบัตรประจำตัวตามมาตรา ๖ วรรคแรก ฉบับละยี่สิบห้าสตางค์ 
(ข)
ค่าธรรมเนียมการเปลี่ยนบัตรประจำตัวตามมาตรา ๖ วรรคสอง ฉบับละยี่สิบห้าสตางค์ 
(ค)
ค่าธรรมเนียมการออกบัตรประจำตัวตามมาตรา ๗ ฉบับละห้าสิบสตางค์ 

ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๐
พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๙๕
ด.  เดชประดิยุทธ
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
รักษาราชการแทน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

[เอกสารแนบท้าย]

๑.
คำร้องขอบัตรประจำตัว (แบบ บ.ป. ๑)
๒.
ใบรับคำร้องขอบัตรประจำตัว (แบบ บ.ป. ๒)
๓.
ลักษณะ ขนาด และรายการบัตรประจำตัว

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

หมายเหตุ :-
พระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พุทธศักราช ๒๔๘๖ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม
๖๐ ตอนที่ ๔ ลงวันที่ ๑๙ มกราคม ๒๔๘๖ มีบางมาตราที่ควรทราบ คือ

มาตรา ๓ 
เมื่อเป็นการสมควรให้บุคคลผู้มีถิ่นที่อยู่ในท้องที่ใดมีบัตรประจำตัวตามความในพระราชบัญญัตินี้
ให้ประกาศระบุท้องที่นั้นโดยพระราชกฤษฎีกา

มาตรา ๔ 
บุคคลทุกคนที่มีอายุตั้งแต่สิบหกปีบริบูรณ์ขึ้นไปจนถึงอายุเจ็ดสิบปีบริบูรณ์
ซึ่งมีถิ่นที่อยู่ภายในเขตท้องที่ที่ได้มีพระราชกฤษฎีการะบุตามความในมาตราก่อน
ต้องมีบัตรประจำตัวตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้
แต่บุคคลดังต่อไปนี้
ให้ได้รับความยกเว้นไม่ต้องมีบัตรประจำตัว 
๑.
ผู้มีกายพิการเดินไม่ได้ หรือเป็นใบ้ หรือตาบอดทั้งสองข้าง
๒.
ผู้มีจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ 
๓.
ผู้อยู่ในที่คุมขังโดยชอบด้วยกฎหมาย

มาตรา ๕ 
บัตรประจำตัวให้มีลักษณะและขนาดตามที่กำหนดในกฎกระทรวง
และอย่างน้อยให้มีรายการแสดงชื่อ วัน เดือน ปี เกิด ที่อยู่ อาชีพและตำหนิ
ประกอบด้วยรูปถ่าย หรือลายพิมพ์หัวแม่มือขวาของผู้ถือบัตร และให้แสดงวันที่ออกบัตร
พร้อมทั้งต้องลงชื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ออกบัตรนั้นด้วย

มาตรา ๖ 
เมื่อได้มีพระราชกฤษฎีการะบุท้องที่ตามความในมาตรา ๓ แล้ว
ให้บุคคลผู้มีถิ่นที่อยู่ในท้องที่นั้น
ซึ่งต้องมีบัตรประจำตัวทำคำร้องขอบัตรประจำตัวยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามแบบที่กำหนดในกฎกระทรวง
ภายในหกสิบวันนับแต่วันประกาศพระราชกฤษฎีกา
หรือนับแต่วันที่ตนต้องมีบัตรประจำตัวแล้วแต่กรณี
ในการนี้ให้เรียกค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดในกฎกระทรวง
แต่ไม่เกินฉบับละยี่สิบห้าสตางค์ หรือจะไม่เรียกก็ได้ 
บัตรประจำตัวนั้นต้องเปลี่ยนทุกสิบปี
โดยต้องทำคำร้องขอ เสียค่าธรรมเนียม
และต้องปฏิบัติตามวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวงค่าธรรมเนียมนั้นห้ามมิให้กำหนดเกินกว่ายี่สิบห้าสตางค์
หรือจะไม่เรียกก็ได้ 
คำร้องขอใด
ๆ ตามความในมาตรานี้ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้รับไว้แล้ว ให้ออกใบรับให้ผู้ร้องขอตามแบบที่กำหนดในกฎกระทรวง

มาตรา
๗  ในกรณีที่บัตรหาย หรือถูกทำลาย
หรือชำรุดในสารสำคัญ ให้ผู้ถือบัตรทำคำร้องขอยื่นต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
เพื่อขอเปลี่ยนบัตรภายในกำหนดสามสิบวันนับแต่วันที่ปรากฏว่าหาย
หรือถูกทำลายหรือชำรุด โดยต้องทำตามแบบวิธีการ และเสียค่าธรรมเนียมตามที่กำหนดในกฎกระทรวง
ค่าธรรมเนียมนั้นห้ามมิให้กำหนดเกินกว่าห้าสิบสตางค์ 
เมื่อได้รับคำร้องขอตามความในวรรคก่อน
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ออกใบรับให้ผู้ร้องขอตามแบบที่กำหนดในกฎกระทรวง

มาตรา ๑๕ 
พระราชบัญญัตินี้ไม่ใช้บังคับแก่คนต่างด้าว ซึ่งมีใบสำคัญประจำตัวอยู่แล้ว
ตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนคนต่างด้าว

ณัฐดนัย/พิมพ์
๑๕ ตุลาคม ๒๕๕๑
ณัฐดนัย/แก้ไข
๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๕๑

พิมลกร/ปรับปรุง
๓ มีนาคม ๒๕๕๗

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๖๙/ตอนที่ ๗๐/หน้า ๑๓๕๐/๒๕ พฤศจิกายน ๒๔๙๕