กฎกระทรวง กำหนดหลักเกณฑ์ว่าด้วยความปลอดภัยในชีวิตร่างกายและทรัพย์สิน การรักษาความสงบเรียบร้อยความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยภายในเขตระบบรถไฟฟ้า พ.ศ. 2547

กฎกระทรวง
กำหนดหลักเกณฑ์ว่าด้วยความปลอดภัยในชีวิต
ร่างกายและทรัพย์สิน
การรักษาความสงบเรียบร้อย
ความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อย
ภายในเขตระบบรถไฟฟ้า
พ.ศ. ๒๕๔๗[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๕ และมาตรา ๖๒ แห่งพระราชบัญญัติการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๔๓
อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๕ มาตรา ๓๖ มาตรา ๓๙ มาตรา ๔๘ และมาตรา ๕๐
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑  ในกฎกระทรวงนี้
สัญญาณ
หมายความว่า สัญญาณใด ๆ ที่ รฟม. จัดให้มีขึ้นในเขตระบบรถไฟฟ้าไม่ว่าจะแสดงด้วยธง
ไฟฟ้า มือ แขน เสียง
หรือด้วยวิธีอื่นใดเพื่อให้คนโดยสารหรือบุคคลอื่นปฏิบัติตามสัญญาณนั้น
พื้นที่ประกอบธุรกิจ
หมายความว่า พื้นที่ในเขตระบบรถไฟฟ้าที่ รฟม. ได้อนุญาตให้ประกอบธุรกิจ
และให้หมายความรวมถึงพื้นที่ที่จัดไว้สำหรับการโฆษณา
ไม่ว่าจะอยู่ในส่วนใดของเขตระบบรถไฟฟ้าและพื้นที่บนรถไฟฟ้า
วัตถุอันตราย
หมายความว่า วัตถุระเบิด แก๊สพิษ วัตถุไวไฟ วัตถุอ๊อกซิไดซ์ วัตถุเปอร์ออกไซด์
วัตถุมีพิษ วัตถุที่ทำให้เกิดโรค วัตถุกัมมันตรังสี
วัตถุที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม วัตถุกัดกร่อน
วัตถุที่ก่อให้เกิดการระคายเคือง หรือวัตถุอย่างอื่น
ไม่ว่าจะเป็นเคมีภัณฑ์หรือสิ่งอื่นใดที่อาจทำให้เกิดอันตรายแก่คนโดยสารหรือบุคคลอื่น
เจ้าหน้าที่
หมายความว่า พนักงานของ รฟม. หรือผู้ซึ่ง รฟม.
มอบหมายให้ปฏิบัติการให้เป็นไปตามข้อกำหนดในกฎกระทรวงนี้

หมวด ๑
บททั่วไป

ข้อ
๒  ในการรักษาความปลอดภัยในชีวิต
ร่างกายและทรัพย์สินของคนโดยสารหรือบุคคลอื่น การรักษาความสงบเรียบร้อย ความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยภายในเขตระบบรถไฟฟ้า
ให้ รฟม. จัดให้มีเครื่องหมาย สัญญาณ อุปกรณ์ เครื่องป้องกันภัย
และสิ่งอำนวยความสะดวกที่จำเป็นสำหรับคนโดยสารหรือบุคคลอื่น ตลอดจนคนทุพพลภาพ
คนสูงอายุและเด็ก เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามข้อกำหนดในกฎกระทรวงนี้
เครื่องหมายและสัญญาณตามวรรคหนึ่ง
ให้ รฟม. จัดทำให้เป็นที่เข้าใจได้ในลักษณะสากล
และหากมีคำอธิบายกำกับการใช้อุปกรณ์ เครื่องป้องกันภัย
หรือสิ่งอำนวยความสะดวกให้มีภาษาอังกฤษกำกับไว้ด้วย

ข้อ
๓ 
คนโดยสารหรือบุคคลอื่นในเขตระบบรถไฟฟ้ามีหน้าที่ปฏิบัติตามเครื่องหมาย
ประกาศ ป้าย หรือสัญญาณอื่นใด
ตลอดจนคำแนะนำและคำตักเตือนของพนักงานเจ้าหน้าที่หรือเจ้าหน้าที่
และต้องใช้อุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ รฟม. จัดทำไว้ตามข้อ ๒
ให้ถูกต้องตามคำอธิบายกำกับการใช้ หรือตามวัตถุประสงค์ในการใช้งานของอุปกรณ์นั้น

ข้อ
๔  ในกรณีที่ รฟม. ให้สัมปทานกิจการรถไฟฟ้าแก่เอกชน
การกำหนดขอบเขตความรับผิดชอบระหว่าง รฟม. และผู้รับสัมปทาน
ในการปฏิบัติการให้เป็นไปตามข้อกำหนดในกฎกระทรวงนี้ให้เป็นดังต่อไปนี้
(๑)
ในกรณีที่มีข้อตกลงในสัมปทานเกี่ยวกับการจัดการหรือการดำเนินการเกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัยในชีวิต
ร่างกายและทรัพย์สินของคนโดยสารหรือบุคคลอื่น การรักษาความสงบเรียบร้อย
ความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยภายในเขตระบบรถไฟฟ้าให้เป็นไปตามข้อตกลงนั้น  ทั้งนี้
เท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับกฎกระทรวงนี้
(๒)
ในกรณีที่ผู้รับสัมปทานมีหน้าที่ตามสัมปทานต้องปฏิบัติการให้เป็นไปตามข้อกำหนดในกฎกระทรวงนี้
รฟม.
อาจมอบหมายให้พนักงานของผู้รับสัมปทานเป็นเจ้าหน้าที่ดำเนินการในเรื่องนั้นด้วย  ทั้งนี้ โดยอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ
รฟม.

หมวด ๒
การปฏิบัติตนในเขตระบบรถไฟฟ้า

ข้อ
๕ 
ห้ามมิให้คนโดยสารหรือบุคคลอื่นที่อยู่ในเขตระบบรถไฟฟ้ากระทำการ ดังต่อไปนี้
(๑)
ก่อเหตุเดือดร้อนรำคาญ
หรือก่อความไม่สะดวกแก่การใช้บริการของคนโดยสารหรือบุคคลอื่น
(๒)
นำอาวุธหรือสิ่งเทียมอาวุธซึ่งมีรูปและลักษณะอันน่าเชื่อว่าเป็นอาวุธโดยสภาพวัตถุอันตรายตลอดจนสิ่งอื่นใดที่อาจเป็นอันตรายแก่ผู้อื่น
หรือทำให้เกิดความหวาดกลัวแก่ผู้พบเห็นเข้ามาในเขตระบบรถไฟฟ้า
เว้นแต่เป็นเจ้าพนักงานที่มีอำนาจตามกฎหมาย
(๓)
นำสัมภาระ
หรือสิ่งของติดตัวที่มีขนาดหรือน้ำหนักที่ไม่สามารถนำพาไปด้วยตนเองได้หรือเสี่ยงต่อความเสียหายแก่ระบบรถไฟฟ้า
หรืออาจก่อความรำคาญหรือความไม่สะดวกแก่คนโดยสารอื่นเข้าไปในรถไฟฟ้า
(๔)
นำสิ่งของที่มีกลิ่นแรง สิ่งสกปรก
หรือวัตถุที่น่ารังเกียจเข้ามาในเขตระบบรถไฟฟ้าโดยมิได้จัดเก็บไว้ให้มิดชิดหรือทำให้ปราศจากกลิ่น
(๕)
บ้วนหรือถ่มน้ำลาย เสมหะ น้ำหมาก สั่งน้ำมูก คายหมากฝรั่ง
หรือทิ้งสิ่งของลงในที่ซึ่งมิได้จัดไว้เพื่อการนั้น
(๖)
สูบบุหรี่ ยาเส้นหรือซิการ์ จุดไฟหรือก่อไฟ
(๗)
เด็ดใบ ดอก หรือผลของต้นไม้ หรือกระทำด้วยประการใด ๆ
อันอาจทำให้เกิดความสกปรกหรือความเสียหายแก่ระบบรถไฟฟ้า
(๘)
ขีด เขียน หรือทำให้ปรากฏด้วยประการใด ๆ
อันอาจทำให้เกิดความสกปรกหรือความเสียหายแก่ระบบรถไฟฟ้า
(๙)
บริโภคอาหารหรือเครื่องดื่มในรถไฟฟ้า
(๑๐)
ดื่มสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์นอกสถานที่ที่จัดไว้
(๑๑)
เรี่ยไรหรือขอทาน
(๑๒)
วางสิ่งของ หรือกระทำการใดอันเป็นการกีดขวาง หรือเป็นอุปสรรคแก่การเข้าหรือออก
(๑๓)
ทำให้ระบบฉุกเฉิน ระบบเตือนภัยหรือแจ้งเหตุ หรือระบบป้องกันภัยต่าง ๆ ทำงาน เว้นแต่กรณีที่มีเหตุจำเป็นในการใช้ระบบดังกล่าว
(๑๔)
กระทำการลามกอนาจาร หรือกระทำการล่วงเกินทางเพศต่อผู้อื่น
(๑๕)
ออกหรือพยายามออกจากรถไฟฟ้าด้วยวิธีอื่นใดนอกจากทางประตูรถไฟฟ้าหรือประตูชานชาลาที่เปิดให้คนโดยสารเข้าหรือออกจากรถไฟฟ้า
หรือลงไปในทางรถไฟฟ้า
(๑๖)
ใช้วัสดุอุปกรณ์โดยไม่ถูกต้องตามวัตถุประสงค์หรือวิธีการของอุปกรณ์นั้น
ซึ่งทำให้เกิดความเดือดร้อนรำคาญ
หรือทำให้เกิดความเสียหายหรือเป็นอันตรายแก่ตนเองหรือผู้อื่น
(๑๗) ยืนหรือวางเท้าบนเก้าอี้หรือที่นั่ง
หรือใช้ที่ซึ่งจัดไว้ให้นั่งหรือพื้นที่ใด ๆ เป็นที่นอน
(๑๘)
กีดขวาง หรือกระทำการใดอันเป็นเหตุให้ประตูรถไฟฟ้า
หรือประตูชานชาลาปิดไม่ได้หรือไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ
(๑๙)
พิงประตูรถไฟฟ้าหรือประตูชานชาลา

ข้อ
๖ 
คนโดยสารหรือบุคคลอื่นจะกระทำการดังต่อไปนี้ในเขตระบบรถไฟฟ้าได้ต้องได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่หรือเจ้าหน้าที่ก่อน
(๑)
ออกไปจากรถไฟฟ้าหรือลงไปในทางรถไฟฟ้าในขณะที่การเดินรถไฟฟ้าขัดข้อง
(๒)
เข้าไปในพื้นที่ที่ รฟม. กำหนดให้เป็นเขตหวงห้าม
(๓)
นำสัตว์เข้ามา เว้นแต่
(ก)
สุนัขนำทางสำหรับผู้พิการทางสายตา
(ข)
สัตว์ที่ไม่เป็นอันตรายโดยมีอุปกรณ์ควบคุมมิให้รบกวนคนโดยสารหรือบุคคลอื่น
(๔)
ใช้อุปกรณ์ที่ก่อให้เกิดเสียงดัง เล่นดนตรี เต้นรำ หรือแสดงการละเล่นใด ๆ 
(๕)
ขายสินค้าหรือบริการ
(๖)
โฆษณาหรือใช้เสียงประกาศ หรือแจกเอกสารใด
(๗)
ถ่ายภาพ ถ่ายทำภาพยนตร์ หรือถ่ายทำเทปบันทึกภาพเพื่อประโยชน์ทางการค้า
(๘)
นำรถจักรยานหรือรถสองล้อชนิดอื่นขึ้นไปบนรถไฟฟ้า
หลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตตาม
(๔) (๕) (๖) (๗) และ (๘) ให้เป็นไปตามข้อบังคับที่คณะกรรมการประกาศกำหนด

หมวด ๓
พื้นที่ประกอบธุรกิจ

ข้อ
๗  ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจในพื้นที่ประกอบธุรกิจ
จะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์เงื่อนไขที่ รฟม. กำหนด
และข้อตกลงในสัญญาให้ประกอบธุรกิจด้วย

หมวด ๔
การขับขี่ยานพาหนะในเขตระบบรถไฟฟ้า

ข้อ
๘  ให้ รฟม. จัดให้มีการขีดเส้นบนทาง
การทำเครื่องหมายจราจร หรือการติดตั้งสัญญาณสำหรับการจราจร รวมทั้งการกำหนดความหมายของสัญญาณจราจรและเครื่องหมายจราจรในเขตระบบรถไฟฟ้าตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก

ข้อ
๙  การใช้รถ การใช้ทางเดินรถ
หรือการกระทำใด ๆ ที่เกี่ยวกับการจราจรภายในเขตระบบรถไฟฟ้า
ให้ผู้ขับขี่หรือผู้ใช้ทางปฏิบัติเช่นเดียวกับการใช้ทางตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก

ข้อ
๑๐  ห้ามมิให้ขับขี่ยานพาหนะที่บรรทุกวัตถุอันตรายเข้าไปในเขตระบบรถไฟฟ้า
เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจาก รฟม.

ข้อ
๑๑ 
การขับขี่ยานพาหนะในเขตระบบรถไฟฟ้า ผู้ขับขี่ต้องปฏิบัติดังต่อไปนี้
(๑)
ขับขี่ยานพาหนะด้วยความระมัดระวัง
(๒)
ขับขี่ยานพาหนะด้วยอัตราความเร็วตามที่กำหนด
(๓)
ยานพาหนะรับจ้างที่ไม่มีผู้โดยสารหรือไม่ได้ขนส่งสิ่งของ
ให้จอดรอรับผู้โดยสารหรือรอขนส่งสิ่งของในบริเวณที่กำหนด
(๔)
หยุดหรือจอดยานพาหนะในที่ที่กำหนดไว้
(๕)
รีบแจ้งเจ้าหน้าที่ทันทีที่ยานพาหนะของตนขัดข้องและกีดขวางทางเดินรถ หรือเมื่อเกิดอุบัติเหตุ
(๖)
เคลื่อนย้ายยานพาหนะที่เครื่องยนต์ขัดข้องให้พ้นจากทางโดยเร็วและจัดการเก็บสิ่งของที่ตกหล่นอยู่ออกจากทาง
หากไม่สามารถเคลื่อนย้ายได้ให้รีบแจ้งพนักงานเจ้าหน้าที่หรือเจ้าหน้าที่ทราบทันทีและผู้ขับขี่ต้องเสียค่าบริการในการนั้นตามข้อบังคับที่คณะกรรมการประกาศกำหนด

ข้อ
๑๒  เมื่อปรากฏว่ามีผู้ขับขี่ยานพาหนะไม่ปฏิบัติตามข้อ
๑๑ หรือหลักเกณฑ์ที่ รฟม. ประกาศกำหนด
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่หรือเจ้าหน้าที่ตักเตือนให้ผู้ขับขี่ปฏิบัติให้ถูกต้อง
ถ้าพนักงานเจ้าหน้าที่หรือเจ้าหน้าที่ได้ตักเตือนแล้วผู้ขับขี่ไม่ปฏิบัติให้ถูกต้อง
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจสั่งให้ผู้ขับขี่เคลื่อนย้ายยานพาหนะนั้นให้พ้นทางโดยเร็ว
ถ้าผู้นั้นไม่อยู่หรืออยู่แต่ไม่ปฏิบัติตาม
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเคลื่อนย้ายยานพาหนะหรือนำยานพาหนะไปเก็บไว้ในสถานที่ที่เห็นสมควรหรือใช้เครื่องมือบังคับยานพาหนะมิให้เคลื่อนย้ายได้

หมวด ๕
ทรัพย์สินหาย

ข้อ
๑๓  ให้ รฟม.
มีหน้าที่จัดให้มีศูนย์รับแจ้งทรัพย์สินหายภายในระบบรถไฟฟ้า

ข้อ
๑๔ 
เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่หรือเจ้าหน้าที่พบหรือได้รับแจ้งว่ามีทรัพย์สินที่ไม่ปรากฏว่าผู้ใดเป็นเจ้าของภายในเขตระบบรถไฟฟ้า
ให้นำส่งศูนย์รับแจ้งทรัพย์สินหาย
คนโดยสารหรือบุคคลอื่นที่พบทรัพย์สินที่ไม่ปรากฏว่าผู้ใดเป็นเจ้าของภายในเขตระบบรถไฟฟ้าให้แจ้งพนักงานเจ้าหน้าที่หรือเจ้าหน้าที่
หรือนำส่งศูนย์รับแจ้งทรัพย์สินหาย
ในกรณีที่มีเหตุอันควรสงสัยว่าทรัพย์สินที่ไม่ปรากฏว่าผู้ใดเป็นเจ้าของนั้น
เป็นวัตถุอันตรายให้พนักงานเจ้าหน้าที่แจ้งหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญในการดำเนินการต่อวัตถุดังกล่าว
เข้าตรวจสอบและจัดการตามที่หน่วยงานนั้นเห็นสมควร

ข้อ
๑๕ 
เมื่อศูนย์รับแจ้งทรัพย์สินหายได้รับทรัพย์สินตามข้อ ๑๔ แล้ว
ให้จัดทำบัญชีทรัพย์สินหายตามระเบียบที่ รฟม. ประกาศกำหนดและดำเนินการดังต่อไปนี้
(๑)
ในกรณีเป็นของสดหรือของเสียง่าย หรือไม่สามารถเก็บรักษาไว้ได้เกินยี่สิบสี่ชั่วโมง
เมื่อพ้นเวลาดังกล่าวให้เจ้าหน้าที่ดำเนินการตามที่จำเป็นและรายงานต่อผู้บังคับบัญชาตามระเบียบที่
รฟม. กำหนด
(๒)
ในกรณีเป็นทรัพย์สินอื่น ๆ นอกจาก (๑) และสามารถเก็บรักษาได้ ให้จัดเก็บไว้ในสถานที่ที่
รฟม. กำหนด
(๓)
ทรัพย์สินที่เก็บรักษาไว้
หากต่อมาปรากฏว่าการเก็บรักษาไว้จะเป็นการเสี่ยงต่อความเสียหายหรือไม่คุ้มค่าแก่การเก็บรักษาทรัพย์สินนั้น
ให้เจ้าหน้าที่รายงานต่อผู้บังคับบัญชาตามระเบียบที่ รฟม. กำหนดเพื่อขออนุมัติทำลายหรือจำหน่ายทรัพย์สินนั้นก่อนครบกำหนดหนึ่งปีได้
และเมื่อจำหน่ายได้เงินสุทธิเท่าใดให้เก็บรักษาไว้แทนตัวทรัพย์สินนั้น

ข้อ
๑๖ 
ทรัพย์สินที่ได้จัดเก็บไว้หากไม่มีผู้เป็นเจ้าของมาติดต่อรับทรัพย์สินคืนภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่ รฟม. ได้รับทรัพย์สิน ให้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินนั้นตกเป็นของ
รฟม. และ รฟม. มีอำนาจนำทรัพย์สินนั้นออกจำหน่ายหรือขายทอดตลาดได้

ข้อ
๑๗  การกำหนดราคา วิธีการจำหน่าย
หรือขายทอดตลาดทรัพย์สินที่ได้รับตามข้อ ๑๕ และข้อ ๑๖
ให้เป็นไปตามข้อบังคับที่คณะกรรมการประกาศกำหนด
เงินที่ได้จากการจำหน่ายหรือขายทอดตลาดให้ตกเป็นรายได้ของ
รฟม.

บทเฉพาะกาล

ข้อ
๑๘ 
การจัดการหรือดำเนินการเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามข้อกำหนดในกฎกระทรวงนี้
และการให้สิทธิในการประกอบธุรกิจตามสัมปทานที่มีอยู่ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
ให้เป็นไปตามข้อตกลงในสัมปทานนั้น 
ทั้งนี้ เท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับกฎกระทรวงนี้

ให้ไว้
ณ วันที่ ๒๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๔๗
สุริยะ  จึงรุ่งเรืองกิจ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม

หมายเหตุ
:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๖๒
แห่งพระราชบัญญัติการรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๔๓ กำหนดให้คนโดยสารหรือบุคคลอื่นที่อยู่ภายในเขตระบบรถไฟฟ้าต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ว่าด้วยความปลอดภัยในชีวิต
ร่างกายและทรัพย์สิน การรักษาความสงบเรียบร้อย
ความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยภายในเขตระบบรถไฟฟ้าตามที่กำหนดในกฎกระทรวง  จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

ศุภชัย/พิมพ์
๒๕ สิงหาคม ๒๕๔๗

นวพร/สุนันทา/ตรวจ
๒ กันยายน ๒๕๔๗

ภัทรวีร์/ปรับปรุง
๓๑ สิงหาคม ๒๕๖๐

ศิรวัชร์/ปรับปรุง
๘ ตุลาคม ๒๕๖๓

อรญา/ตรวจ
๑๒ ตุลาคม ๒๕๖๓

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๑/ตอนพิเศษ ๒๗ ก/หน้า ๔/๒๙ มิถุนายน ๒๕๔๗