ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง การให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องและการให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้น

ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย

ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
เรื่อง
การให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง
และการให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้น
----------------
                        เนื่องจากสถาบันการเงินได้มีการลงทุนในกิจการต่าง
ๆ มากมายซึ่งมีทั้งกิจการ
ที่สถาบันการเงินเข้าไปลงทุนด้วยตนเองและลงทุนร่วมกับกรรมการ
ผู้บริหารระดับสูงของสถาบัน
การเงิน และผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลเหล่านี้
รวมทั้งมีการให้สินเชื่อแก่กิจการที่กล่าว ผู้ถือหุ้น และ
ผู้บริหารระดับสูงในปริมาณสูงโดยไม่ได้มีกระบวนการพิจารณาสินเชื่อที่รัดกุมเหมาะสม
หรือให้
สินเชื่อในลักษณะเอื้อประโยชน์ให้แก่กิจการเหล่านี้
หรือไม่ได้มีการตีราคาอสังหาริมทรัพย์ที่วางเป็น
ประกันอย่างรอบครอบ
ส่งผลให้สถาบันการเงินได้รับความเสียหายจากการให้สินเชื่อนั้น ดังนั้น 
เพื่อพิทักษ์รักษาผลประโยชน์ของประชาชน อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๒๒ (๕) และ ๒๒ 
(๘) แห่งพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนด
แก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕
พ.ศ. ๒๕๒๘ ธนาคารแห่งประเทศ
ไทยออกข้อกำหนดดังต่อไปนี้

                        ข้อ
๑  ในหนังสือฉบับนี้
                        "บริษัทจำกัด"
หมายความว่า บริษัทจำกัดตามประมวลกฎหมายแพ่งและ
พาณิชย์ บริษัทมหาชนจำกัดตามกฎหมายว่าด้วยบริษัทมหาชนจำกัด
ห้างหุ้นส่วนจำกัดห้าง
หุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น
                        "ผู้ที่เกี่ยวข้อง"
หมายความว่า บุคคลที่มีความสัมพันธ์กับอีกบุคคลหนึ่งใน
ลักษณะอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้
                        (๑)
เป็นคู่สมรส บิดา มารดา หรือผู้รับบุตรบุญธรรม
                        (๒)
เป็นบุตรหรือบุตรบุญธรรม
                        (๓)
เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจในการ
จัดการ
                        (๔)
เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจควบคุม
คะแนนเสียงส่วนใหญ่ในที่ประชุมผู้ถือหุ้น
                        (๕)
เป็นบริษัทจำกัดที่บุคคลนั้นหรือบุคคลตาม (๑) หรือ (๒) มีอำนาจควบคุม
การแต่งตั้งหรือถอดถอนกรรมการ
                        (๖)
เป็นบริษัทลูกของบริษัทจำกัดตาม (๓) หรือ (๔) หรือ (๕) 
                        (๗)
บริษัทร่วมของบริษัทจำกัดตาม (๓) หรือ (๔) หรือ (๕)
                        (๘)
เป็นตัวการหรือตัวแทน
                        ในกรณีที่บุคคลใดถือหุ้นในบริษัทจำกัดใดตั้งแต่ร้อยละ
๒๐ ขึ้นไปของจำนวน
หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริษัทจำกัดนั้น
เป็นผู้ที่เกี่ยวข้องกับบุคคลดังกล่าว
                        "บริษัทแม่"
หมายความว่า บริษัทจำกัดที่มีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัท
จำกัดอื่น
                        "บริษัทลูก"
หมายความว่า 
                        (๑)
บริษัทจำกัดที่มีบริษัทจำกัดอื่นมีอำนาจควบคุมกิจการของบริษัทจำกัดนั้น
                        (๒)
บริษัทลูกของบริษัทจำกัดตาม (๑) ทุกทอด
                        "บริษัทร่วม"
หมายความว่า บริษัทลูกที่มีบริษัทแม่ร่วมกัน
                        "อำนาจควบคุมกิจการ"
หมายความว่า
                        (๑)
การที่บุคคลหนึ่งมีหุ้นในบริษัทจำกัดหนึ่งเกินกว่าร้อยละ ๕๐ ของจำนวน
หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
หรือ
                        (๒)
การที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจควบคุมคะแนนเสียงส่วนใหญ่ในที่ประชุมผู้ถือหุ้น
ของบริษัทจำกัดหนึ่งไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
หรือไม่ว่าเพราะเหตุอื่นใดหรือ
                        (๓)
การที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจควบคุมการแต่งตั้งและถอดถอนกรรมการตั้งแต่
กึ่งหนึ่งของกรรมการทั้งหมดในบริษัทจำกัดหนึ่ง
                        ในกรณีที่บุคคลหนึ่งมีหุ้นในบริษัทจำกัดหนึ่งตั้งแต่ร้อยละ
๒๐ ขึ้นไปของจำนวน
หุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
ในสันนิษฐานไว้ก่อนว่า บุคคลที่มีหุ้น
ดังกล่าวมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น
                        "ผู้บริหารระดับสูง"
หมายความว่า ผู้บริหารตั้งแต่ระดับผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่ขึ้น
ไป
                        "สมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิด"
หมายความว่า พี่ น้อง ลุง ป้า น้า อา รวมทั้ง
คู่สมรสและบุตรของบุคคลดังกล่าว
                        "กิจการที่ธนาคารพาณิชย์
หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคาร
พาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง" หมายความว่า
                        (๑)
กิจการที่ธนาคารพาณิชย์ กรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคาร
พาณิชย์ หรือผู้ที่เกี่ยวข้องหรือสมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิดของบุคคลเหล่านี้ถือหุ้นรวมกันเกินร้อย
ละ ๑๐
ของจำนวนหุ้นที่จะหน่ายได้แล้วทั้งหมดของกิจการนั้นหรือมีอำนาจควบคุมกิจการนั้น
                        (๒)
บริษัทร่วมของธนาคารพาณิชย์
                        (๓)
กิจการที่มีกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์เป็นกรรมการ
ในกิจการนั้น
                        "ผู้ถือหุ้น"
หมายความว่า
                        (๑)
บุคคลที่ถือหุ้นในธนาคารพาณิชย์ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อมเกินร้อยละ ๕ 
ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของธนาคารพาณิชย์
โดยให้นับรวมถึงหุ้นที่ถือโดยผู้ที่เกี่ยว
ข้องและสมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิดด้วย
                        (๒)
บุคคลที่มีอำนาจควบคุมกิจการของธนาคารพาณิชย์รวมทั้งผู้ที่เกี่ยวข้อง
และสมาชิกในครอบครัวที่ใกล้ชิดด้วย
                        (๓)
บริษัทจำกัดที่บุคคลตาม (๑) หรือ (๒) ถือหุ้นเกินร้อยละ ๑๐ ของจำนวนหุ้น
ที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดของบริษัทจำกัดนั้น
หรือมีอำนาจควบคุมกิจการในบริษัทจำกัดนั้น
                        "ธุรกิจทางการเงิน"
หมายความว่า ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการเงิน เช่น ธุรกิจ
ธนาคารพาณิชย์ ธุรกิจเงินทุน ธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์
ธุรกิจหลักทรัพย์ ธุรกิจเช่าซื้อธุรกิจลิสซิ่ง ธุรกิจ
ประกันชีวิต ธุรกิจบริหารสินทรัพย์ ธุรกิจการรับโอน
โดยมีค่าตอบแทนซึ่งสิทธิเรียกร้องที่เกิดจาก
การจำหน่ายสินค้า เป็นต้น

                        ข้อ
๒ 
ให้ธนาคารพาณิชย์ระงับการให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการที่ธนาคาร
พาณิชย์
หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง หรือ
ให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้นหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์ในปริมาณเกินสมควร
                        การให้สินเชื่อหรือลงทุนในปริมาณเกินสมควร
หมายความว่าการให้สินเชื่อหรือ
ลงทุนอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหรือหลายอย่างร่วมกันแก่กิจการหรือบุคคลตามวรรคหนึ่งเกินร้อยละ

๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของธนาคารพาณิชย์ หรือร้อยละ ๕๐
ของส่วนของผู้ถือหุ้นของบริษัท
จำกัดนั้น หรือร้อยละ ๒๕
ของยอดหนี้สินรวมของบริษัทจำกัดนั้นแล้วแต่จำนวนใดจะต่ำกว่า และ
ให้สินเชื่อหรือลงทุนในทุกรายรวมกันเกินร้อยละ ๒๐
ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของธนาคารพาณิชย์
                        ทั้งนี้
การให้สินเชื่อหรือลงทุนดังกล่าวข้างต้นไม่รวมถึงการให้สินเชื่อหรือลงทุน
ในธุรกิจทางการเงิน ธุรกิจที่ลงทุนเนื่องจากการควบรวมกิจการ
การแยกธุรกิจและการปรับโครง
สร้างหนี้ซึ่งธนาคารพาณิชย์
หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์ไม่ได้มีผล
ประโยชน์เกี่ยวข้องในธุรกิจนั้นก่อนการปรับโครงสร้างหนี้
                        ในกรณีที่ธนาคารพาณิชย์ใดได้ให้สินเชื่อหรือลงทุนเกินอัตราส่วนที่กล่าวข้างต้น
ก่อนวันที่ในหนังสือฉบับนี้และไม่ใช่เป็นการให้สินเชื่อที่มีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษผิดไปจาก
ปกติดังกล่าวในข้อ ๓ ให้คงอัตราส่วนนั้นต่อไปได้
แต่จะให้สินเชื่อหรือลงทุนเพิ่มขึ้นอีกไม่ได้ และให้
ธนาคารพาณิชย์ทยอยลดอัตราส่วนลงเหลือไม่เกินอัตราที่กำหนดตามวรรคสองเมื่อการให้สินเชื่อ
ครบกำหนดตามสัญญา
ยกเว้นกรณีที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้อนุญาตหรือสั่งการเป็นอย่างอื่น
ไว้แล้ว ให้ธนาคารพาณิชย์ปฏิบัติตามนั้น
หรือกรณีที่เป็นเงินให้สินเชื่อเพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียน
ในกิจการที่ประกอบธุรกิจการนำเข้าหรือส่งออก
ให้คงอัตราส่วนนั้นต่อไปได้อีก ๓ ปี นับแต่วันที่ใน
หนังสือนี้

                        ข้อ
๓ 
ให้ธนาคารพาณิชย์ระงับการให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการที่ธนาคาร
พาณิชย์ หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยวข้อง
หรือ
ให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้นหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์โดยมีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษ
ผิดไปจากปกติ
                        การให้สินเชื่อหรือลงทุนในกรณีต่อไปนี้
ให้ถือว่ามีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดพิเศษ
ผิดไปจากปกติ
                        (๑)
การให้สินเชื่อหรือลงทุนโดยไม่ได้พิจารณาถึงฐานะและผลการดำเนินงาน
ของธุรกิจ หรือไม่ได้มีการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ของโครงการ
                        (๒)
การให้สินเชื่อหรือลงทุนในลักษณะที่เป็นการเอื้อประโยชน์ให้แก่กิจการนั้น 
เช่น
เรียกเก็บอัตราดอกเบี้ยต่ำกว่าอัตราปกติของลูกค้าที่มีความเสี่ยงระดับเดียวกันไม่มีการจด
จำนองอสังหาริมทรัพย์ที่เป็นหลักประกัน
ไม่ดำเนินการให้หลักประกันมีผลบังคับได้ตามกฎหมาย 
เป็นต้น
                        (๓)
การให้สินเชื่อแก่กิจการที่มีอัตราส่วนหนี้สินต่อทุนสูงผิดไปจากปกติสำหรับ
ธุรกิจประเภทเดียวกัน

                        ข้อ
๔ 
ให้ธนาคารพาณิชย์จัดทำนโยบายการให้สินเชื่อแก่หรือลงทุนในกิจการ
ที่ธนาคารพาณิชย์หรือกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์นั้นมีผลประโยชน์เกี่ยว
ข้อง
หรือให้สินเชื่อแก่ผู้ถือหุ้นหรือผู้บริหารระดับสูงของธนาคารพาณิชย์
โดยจะต้องมีข้อกำหนด
อย่างน้อยดังต่อไปนี้
                                  (๑)
ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในหนังสือธนาคาร
แห่งประเทศไทย ที่ ธปท. สนส. (๒๑) ว. ๒๑๓๐/๒๕๔๓ ลงวันที่ ๑๖
สิงหาคม ๒๕๔๓ เรื่อง การ
ปฏิบัติเกี่ยวกับการให้สินเชื่อ
การก่อภาระผูกพันการลงทุนในหลักทรัพย์ และการขายสินทรัพย์ของ
ธนาคารพาณิชย์
                                  (๒)
การให้สินเชื่อหรือลงทุนดังกล่าวข้างต้น ต้องได้รับอนุมัติจากคณะ
กรรมการธนาคารพาณิชย์ด้วยมติเป็นเอกฉันท์
                                  (๓)
ห้ามกรรมการหรือผู้บริหารระดับสูงที่มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องกับการ
ให้สินเชื่อเข้าร่วมพิจารณาอนุมัติสินเชื่อนั้น

                        ข้อ
๕  ประกาศนี้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เป็นต้นไป

                                                            ประกาศ
ณ วันที่ ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๔

หม่อมราชวงศ์ปรีดิยาธร 
เทวกุล
                                                                                    ผู้ว่าการ
                                                                          ธนาคารแห่งประเทศไทย

[รก. ๒๕๔๔/พ๘๘ง/๔๙/๑๑ กันยายน ๒๕๔๔]

                                                                                    พรพิมล/พิมพ์/แก้ไข
                                                                                    ๓
มิ.ย ๒๕๔๔