กฎกระทรวง ฉบับที่ 5 (พ.ศ. 2512) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พุทธศักราช 2479

กฎกระทรวง
ฉบับที่ ๕
(พ.ศ. ๒๕๑๒)
ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร
พุทธศักราช
๒๔๗๙[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๕
แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พุทธศักราช ๒๔๗๙
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ให้ยกเลิกความในข้อ
๑๑ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๔๙๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร
พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๑๑ 
แบบก่อสร้างให้ใช้มาตราส่วนไม่เล็กกว่า ๑ ใน ๑๐๐ แสดงแผนรากฐานของอาคารและพื้นอาคารของชั้นต่าง
ๆ รูปด้านและรูปตัดเนื่องกันไม่ต่ำกว่าสองด้าน รูปรายละเอียด ส่วนสำคัญ ขนาด
และเครื่องหมายแสดงวัตถุก่อสร้างอาคารชัดเจนพอที่จะคิดรายการ สอบรายการคำนวณและดำเนินการก่อสร้างได้
แบบก่อสร้างแสดงรูปด้านและแผนพื้นอาคารของโรงงานอุตสาหกรรมจะใช้มาตราส่วนไม่เล็กกว่า
๑ ใน ๒๐๐ ก็ได้

ข้อ ๒  ให้ยกเลิกความในข้อ
๑๒ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๔๙๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร
พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๑๒ 
แบบก่อสร้างอาคารพาณิชย์ อาคารสาธารณะหรืออาคารที่ก่อสร้างด้วยวัตถุถาวรและวัตถุทนไฟเป็นส่วนใหญ่
ให้แสดงรายการคำนวณกำลังของส่วนสำคัญต่าง ๆ ของอาคารไว้โดยบริบูรณ์

ข้อ ๓ 
ให้ยกเลิกความในข้อ ๑๙ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๔๙๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร
พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๑๙  อาคารที่พักอาศัย
ห้องแถวหรือตึกแถวที่ใช้เป็นที่พักอาศัยด้วย ต้องมีครัวไฟ
อาคารซึ่งมิได้ก่อสร้างด้วยวัตถุถาวรและวัตถุทนไฟเป็นส่วนใหญ่
ครัวไฟนั้นจะต้องอยู่นอกอาคารเป็นส่วนสัดต่างหาก ถ้าจะรวมครัวไฟไว้ในอาคารด้วยก็ได้
แต่ต้องลาดพื้น บุผนัง ฝา เพดานครัวไฟด้วยวัตถุถาวรและวัตถุทนไฟเป็นส่วนใหญ่

ข้อ ๔ 
ให้ยกเลิกความในข้อ ๒๐ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๔๙๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร
พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๒๐ 
อาคารที่ปลูกสร้างเกินกว่าสองชั้นต้องใช้วัตถุถาวรและวัตถุทนไฟเป็นส่วนใหญ่และพื้นอาคารทุกชั้นต้องทำด้วยวัตถุทนไฟ
อาคารที่ปลูกสร้างเกินกว่าสามชั้น
นอกจากมีบันไดตามปกติแล้วต้องมีทางลงหนีไฟอย่างน้อยอีกหนึ่งทาง
หรือตามที่นายช่างจะได้กำหนดให้ตามลักษณะแบบของอาคาร

ข้อ ๕ 
ให้ยกเลิกความในข้อ ๒๑ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๔๙๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร
พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๒๑ 
ห้องแถวและตึกแถว ต้องมีความกว้างจากเส้นกึ่งกลางของผนังด้านหนึ่งไปยังเส้นกึ่งกลางของผนังอีกด้านหนึ่งไม่น้อยกว่า
๓.๕๐ เมตร และต้องมีประตูหรือทางให้คนเข้าออกได้ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง
ในกรณีที่เป็นตึกแถว ผนังต้องทำด้วยวัตถุถาวรและวัตถุทนไฟ ถ้าก่อด้วยอิฐหรือคอนกรีตไม่เสริมเหล็กหรือวัตถุทนไฟอย่างอื่น
ผนังนี้ต้องหนาไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตร
ห้องแถวและตึกแถวซึ่งปลูกสร้างติดต่อกันเป็นแนวยาวให้มีผนังกันไฟหนาไม่น้อยกว่า
๒๐ เซนติเมตร ตั้งแต่ระดับพื้นดินขึ้นไปสูงเหนือหลังคาอาคารไม่น้อยกว่า ๕๐ เซนติเมตร
ทุกระยะไม่เกิน ๕ ห้อง และในกรณีที่ห้องแถวหรือตึกแถวดังกล่าวปลูกสร้างในที่ดินเจ้าของเดียวกัน
ให้เว้นระยะห่างระหว่างห้องแถวไม่น้อยกว่า ๔.๐๐ เมตร โดยไม่มีสิ่งกีดขวางและปกคลุมทุกระยะไม่เกิน
๒๐ ห้อง
อาคารพาณิชย์ ห้องแถว ตึกแถว โรงงานอุตสาหกรรมและอาคารสาธารณะ
ต้องมีที่ว่างเป็นทางเดินหลังอาคาร
เพื่อใช้ติดต่อถึงกันโดยกั้นเขตให้ปรากฏกว้างไม่น้อยกว่า ๒.๐๐ เมตร
เว้นแต่แนวอาคารด้านหลังอยู่ติดต่อกับทางสาธารณะ แต่ถ้าทางสาธารณะนั้นกว้างไม่ถึง ๔.๐๐
เมตร ต้องเว้นทางเดินด้านหลังอาคารกว้าง ๒.๐๐ เมตร จากจุดกึ่งกลางทางสาธารณะนั้น
ในกรณีอาคารดังกล่าวตามวรรคสาม
ปลูกสร้างเป็นหน่วยเดียวกันอยู่มุมถนนสองสายตัดกันและแนวอาคารด้านที่อยู่ติดถนนแต่ละด้านยาวไม่เกิน
๑๕.๐๐ เมตร จะไม่มีทางเดินด้านหลังอาคารก็ได้

ข้อ ๖ 
ให้ยกเลิกความในข้อ ๓๑ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๔๙๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร
พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๓๑ 
ระยะดิ่งระหว่างพื้นถึงเพดานตรงยอดฝาหรือยอดผนังของอาคารตอนที่ต่ำสุดต้องไม่ต่ำกว่าที่กำหนดไว้ตามตารางต่อไปนี้

ประเภทอาคาร

ชั้นล่าง

ตั้งแต่ชั้นสองขึ้นไป

ไม่มีระบบปรับอากาศ

มีระบบปรับอากาศ

๑. อาคารที่พักอาศัย
๒. อาคารพาณิชย์ โรงงานอุตสาหกรรม อาคารสาธารณะ
(ก) ห้องโถง ห้องที่ทำการ ห้องเรียน ห้องอาหารรวม
  ห้องประกอบการค้าหรืออุตสาหกรรม ห้องเก็บสินค้าหรือวัสดุอุตสาหกรรม ห้องประชุม
  ห้องคนไข้รวม โรงครัว
(ข) ห้องคนไข้พิเศษ ห้องพักในโรงแรม
๓. ห้องแถว ตึกแถว
(ก) ห้องโถง ห้องที่ทำการ ห้องประกอบการค้า
  ห้องเก็บสินค้า
(ข) ห้องที่ใช้พักอาศัย
(ค) ครัวไฟสำหรับผู้พักอาศัย
๔. อาคารเลี้ยงสัตว์
คอกสัตว์พาหนะที่มีคนพักอาศัยอยู่ชั้นบน

๒.๔๐ เมตร

๓.๕๐ เมตร

๓.๕๐ เมตร

๓.๕๐ เมตร
๓.๕๐ เมตร

๒.๔๐ เมตร

๓.๕๐ เมตร

๒.๔๐ เมตร

๓.๕๐ เมตร

๓.๐๐ เมตร

๓.๕๐ เมตร
๓.๐๐ เมตร

๒.๔๐ เมตร

-

๒.๔๐ เมตร

๓.๐๐ เมตร

๒.๔๐ เมตร

๓.๐๐ เมตร
๒.๔๐ เมตร

๒.๔๐ เมตร

-

ห้องน้ำ ห้องส้วม ระเบียงของอาคารต้องมีระยะดิ่งระหว่างพื้นถึงเพดานตอนที่ต่ำสุด
ไม่ต่ำกว่า ๒.๐๐ เมตร
โรงเก็บรถยนต์ต้องมีระยะดิ่งระหว่างพื้นถึงเพดานตรงยอดฝาหรือยอดผนังตอนที่ต่ำสุด
ไม่ต่ำกว่า ๒.๔๐ เมตร
ห้องในอาคารพาณิชย์ โรงงานอุตสาหกรรม อาคารสาธารณะ
ซึ่งมีระยะดิ่งระหว่างพื้นถึงเพดานตรงยอดฝาหรือยอดผนังตอนที่ต่ำสุดตั้งแต่ ๔.๖๐
เมตรขึ้นไป จะทำพื้นเพื่อประโยชน์ใช้สอยของบุคคลอีกชั้นหนึ่งในห้องนั้นก็ได้
โดยพื้นดังกล่าวนั้นต้องมีเนื้อที่ไม่เกิน ๑ ใน ๓ ของเนื้อที่ห้อง
และระยะดิ่งระหว่างพื้นดังกล่าวถึงเพดานตรงยอดฝาหรือยอดผนังตอนที่ต่ำสุดต้องไม่ต่ำกว่า
๒.๔๐ เมตร และในกรณีที่จะใช้พื้นห้องส่วนที่อยู่ใต้พื้นดังกล่าวนั้นเป็นพื้นเพื่อใช้พักอาศัยหรือเป็นทางผ่านด้วยแล้ว
ระยะดิ่งระหว่างพื้นห้องถึงเพดานใต้พื้นดังกล่าวต้องไม่ต่ำกว่า ๒.๔๐ เมตร

ข้อ ๗ 
ให้ยกเลิกความในข้อ ๕๗ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๔๙๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร
พุทธศักราช ๒๔๗๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๕๗ 
อาคารต้องมีที่ว่างอันปราศจากสิ่งก่อสร้างปกคลุมไม่น้อยกว่าส่วนที่กำหนดไว้ดังต่อไปนี้
(๑) อาคารที่พักอาศัย ห้องแถว ตึกแถว
และอาคารอื่น ซึ่งใช้เป็นที่พักอาศัยด้วย แต่ละหลังหรือห้อง ให้มีที่ว่าง ๓๐ ใน
๑๐๐ ส่วนของพื้นที่ชั้นใดชั้นหนึ่งที่มากที่สุดของอาคาร
(๒) อาคารซึ่งมิได้ใช้เป็นที่พักอาศัยด้วย แต่ละหลังหรือห้อง
ให้มีที่ว่าง ๑๐ ใน ๑๐๐ ส่วนของพื้นที่ชั้นใดชั้นหนึ่งที่มากที่สุดของอาคาร
ภายในบังคับข้อ ๒๑ อาคารพาณิชย์ ห้องแถว ตึกแถว
หรืออาคารสาธารณะที่มีหน้าต่างหรือประตูเปิดสู่ภายนอกไม่น้อยกว่า ๒๐ ใน ๑๐๐
ส่วนของพื้นที่แต่ละชั้นของอาคาร จะไม่มีที่ว่างเลยก็ได้
หน้าต่าง ประตู ด้านที่เปิดสู่ภายนอก
หมายถึงช่องเปิดของผนังด้านชิดทางสาธารณะ หรือด้านที่ติดต่อกับเขตที่ดินของผู้อื่นไม่น้อยกว่า
๒.๐๐ เมตร สำหรับอาคารตั้งแต่ชั้นที่สองลงมา หรือไม่น้อยกว่า ๓.๐๐ เมตร
สำหรับอาคารตั้งแต่ชั้นที่สามขึ้นไป

ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๑๒
พลเอก ป. 
จารุเสถียร
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
เนื่องจากกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๔๙๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร
พุทธศักราช ๒๔๗๙ ที่ใช้อยู่มีข้อกำหนดบางข้อไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน
จึงสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎกระทรวงดังกล่าว

พุทธชาด/ปรับปรุง
๒๔ ตุลาคม ๒๕๔๕

โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๗
กันยายน ๒๕๖๓

อรญา/ตรวจ
๑ กุมภาพันธ์
๒๕๖๔

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๘๖/ตอนที่ ๕๕/หน้า ๖๕๖/๑๗ มิถุนายน ๒๕๑๒