ประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการการจัดให้มีการตรวจสอบและการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลัง

ประกาศกระทรวงพาณิชย์

ประกาศกระทรวงพาณิชย์
เรื่อง
หลักเกณฑ์และวิธีการการจัดให้มีการตรวจสอบ
และการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลัง

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๔ และมาตรา ๑๗
แห่งพระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าขาออก พ.ศ. ๒๕๐๓
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติมาตรฐานสินค้าขาออก (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๒๒
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์โดยคำแนะนำของคณะกรรมการมาตรฐานสินค้า ออกประกาศไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ 
ให้ยกเลิกประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง
หลักเกณฑ์และวิธีการการจัดให้มีการตรวจสอบและการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลัง
ลงวันที่ ๓ ธันวาคม ๒๕๒๒

ข้อ ๒ 
ให้ผู้ทำการค้าขาออกซึ่งสินค้ามาตรฐานผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังจัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าตามหลักเกณฑ์และวิธีการ
ดังต่อไปนี้
(๑)
การจัดให้มีการตรวจสอบแต่ละวันให้กระทำได้ในระหว่างเวลา ๘.๓๐ นาฬิกา ถึงเวลา ๒๒.๓๐
นาฬิกา การจัดให้มีการตรวจสอบนอกเวลาดังกล่าว
จะกระทำได้เมื่อได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากสำนักงานมาตรฐานสินค้า
(๒)
สถานที่จัดให้มีการตรวจสอบต้องอยู่ในท้องที่หรือเขตที่สำนักงานมาตรฐานสินค้าได้ประกาศกำหนดให้เป็นท้องที่หรือเขตที่จะจัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าได้
(๓) สถานที่จัดให้มีการตรวจสอบ
ต้องมีแสงสว่างพอเพียงที่จะทำการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าได้
(๔) ให้มีการแสดงเครื่องหมายเพื่อให้เห็นว่า
ผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่จะจัดให้มีการตรวจสอบนั้น
เป็นสินค้าที่ทำหรือมีไว้เพื่อจำหน่ายในทางการค้าขาออก  ทั้งนี้
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีกำหนด
(๕)
สินค้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่จัดให้มีการตรวจสอบขั้นชักตัวอย่างเพื่อตรวจสอบก่อนตรวจปล่อยตามที่ระบุในข้อ
๓ ถ้าเป็นสินค้าบรรจุกระสอบต้องมีปริมาณกองละไม่เกิน ๓,๕๐๐ เมตริกตัน
ถ้าเป็นสินค้าไม่บรรจุกระสอบต้องมีปริมาณกองละไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ เมตริกตัน
การจัดให้มีการตรวจสอบขั้นชักตัวอย่าง
จะกระทำเมื่อเก็บผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังอยู่ในคลังสินค้าหรือที่เก็บสินค้าเรียบร้อยแล้ว
หรือจะกระทำขณะลำเลียงผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังเข้าเก็บในคลังสินค้าหรือที่เก็บสินค้าก็ได้
แต่ในกรณีที่สภาพของคลังสินค้าหรือสถานที่เก็บสินค้าไม่อำนวยให้ทำการชักตัวอย่างได้โดยสะดวกหรือทั่วถึง
ให้จัดให้มีการตรวจสอบขณะลำเลียงผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังเข้าเก็บในคลังสินค้าหรือที่เก็บสินค้า

ข้อ ๓ 
ให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าดำเนินการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังแยกเป็น
๒ ขั้นตอน คือ การชักตัวอย่างเพื่อตรวจสอบก่อนตรวจปล่อย
และการตรวจสอบขั้นตรวจปล่อย และให้ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการ ดังต่อไปนี้
ก. การชักตัวอย่างเพื่อตรวจสอบก่อนตรวจปล่อย
(๑) ในกรณีเป็นสินค้าบรรจุกระสอบ
ให้ชักตัวอย่างรอบกองไม่น้อยกว่า ๓ ด้าน คือ ด้านบนของกอง ๑ ด้าน และด้านข้างอีกไม่น้อยกว่า
๒ ด้าน โดยให้ชักตัวอย่างจากกระสอบไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕ ของจำนวนกระสอบทั้งหมด
และชักตัวอย่างจากกระสอบจากหลุมด้านบนที่เกิดจากการลำเลียงกระสอบออกไม่น้อยกว่าร้อยละ
๑ ของจำนวนกระสอบทั้งหมด  ทั้งนี้
หลุมดังกล่าวต้องมีความลึกไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั้นกระสอบ
(๒) ในกรณีเป็นสินค้าไม่บรรจุกระสอบ
ให้ชักตัวอย่างโดยวิธีการสุ่มชักตัวอย่างจากส่วนที่ลึกจากผิวกองไม่น้อยกว่า ๑ เมตร
ทั่วกองสินค้า แต่ละจุดที่อยู่ข้างเคียงกัน มีระยะห่างกันในรัศมีไม่เกิน ๔ เมตร
และให้ชักตัวอย่างจุดละไม่น้อยกว่า ๐.๕ กิโลกรัม
(๓) ในกรณีที่เป็นการจัดให้มีการชักตัวอย่างขณะลำเลียงสินค้าเข้าเก็บในคลังสินค้า
ให้ชักตัวอย่างผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังจากรถบรรทุกทุกคันรถ หรือทุก ๆ
หน่วยที่มีปริมาณใกล้เคียงกัน โดยให้ชักตัวอย่างไม่น้อยกว่าคันรถหรือหน่วยละ ๐.๕
กิโลกรัม
(๔)
นำตัวอย่างผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังแต่ละกองที่ชักตัวอย่างได้ตาม (๑) หรือ (๒) หรือ
(๓) แล้วแต่กรณี คลุกเคล้าให้ทั่วกันทอนจนเหลือ ๖ ส่วน แต่ละส่วนไม่น้อยกว่า ๑
กิโลกรัม
เว้นแต่ในกรณีที่เป็นตัวอย่างผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังเม็ดแข็งต้องไม่น้อยกว่า ๒
กิโลกรัม นำตัวอย่างแต่ละส่วนบรรจุลงในถุงหรือภาชนะที่ป้องกันการเปลี่ยนแปลงสภาพของตัวอย่างได้
ผนึกสลากแสดงวันเดือนปีที่ชักตัวอย่าง
และให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้าและผู้จัดให้มีการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือผู้แทนที่อยู่ในขณะทำการชักตัวอย่างลงลายมือชื่อกำกับไว้ด้วย
แล้วทำตราประทับปากถุงหรือภาชนะ และให้ผู้ที่เกี่ยวข้องดังกล่าวข้างต้นลงลายมือชื่อกำกับคาบรอยผนึกไว้ที่ปากถุงหรือภาชนะอีกครั้งหนึ่ง
มอบตัวอย่างดังกล่าวให้ผู้ที่มีหน้าที่รับมอบตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง
ในกรณีที่สำนักงานมาตรฐานสินค้าเป็นผู้ดำเนินการตรวจสอบให้ทอนและแบ่งตัวอย่างออกเป็น
๔ ส่วน ส่งมอบตัวอย่างดังกล่าวให้แก่ผู้ทำการค้าขาออก ๑ ส่วน
และนำส่งสำนักงานมาตรฐานสินค้า ๓ ส่วน
(๕) ประทับ ปิดหรือผูกติด ตรา
แผ่นป้ายหรือสลากแสดงวันเดือนปีและปริมาณ สินค้ากองที่ชักตัวอย่าง
แล้วทำตราประทับผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่ได้ชักตัวอย่างไว้แล้วนั้นในลักษณะที่สามารถใช้เป็นหลักฐานในการรักษาสินค้านั้นมิให้ถูกเพิ่มเติมหรือสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงได้
ข. การตรวจสอบมาตรฐานสินค้าขั้นตรวจปล่อย
(๑)
สินค้าที่จะทำการตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยได้ต้องเป็นสินค้าที่ปรากฏผลการตรวจสอบตัวอย่างขั้นก่อนตรวจปล่อยว่าถูกต้องตามมาตรฐานที่กระทรวงพาณิชย์กำหนด
หรือมีคุณภาพถูกต้องตามตัวอย่าง
ในกรณีที่เป็นกากมันสำปะหลังที่ซื้อขายกันตามตัวอย่าง
(๒)
ให้ตรวจสอบผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังตามรายการต่อไปนี้ คือ วัตถุอื่น กลิ่นและสี
การบูดเน่าหรือขึ้นรา แมลงที่ยังมีชีวิตอยู่ การบรรจุ หุ้มห่อ
และวัตถุที่ใช้ในการบรรจุ หุ้มห่อ พร้อมทั้งชักตัวอย่างไว้ทุก ๆ กระสอบ
หรือในกรณีที่มิได้บรรจุกระสอบ ให้ตรวจสอบพร้อมทั้งชักตัวอย่างทุก ๆ คันรถ
หรือทุกหน่วยหรือทุกระยะขณะลำเลียงผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังในปริมาณที่เท่ากับ ๑
คันรถบรรทุก โดยให้ชักตัวอย่างคันรถละหรือหน่วยละหรือระยะเวลาละ ๐.๕ กิโลกรัม ในระหว่างการตรวจสอบนั้นให้สุ่มตัวอย่างจากกองที่ทำการตรวจสอบทุก
ๆ ๕๐๐ เมตริกตันที่ขนออกไป แล้วตรวจสอบความชื้นและปริมาณดินทรายที่มีเจือปนอยู่
ในกรณีที่เป็นผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังเม็ดแข็ง
ให้ทดสอบความแข็งและตรวจสอบปริมาณฝุ่นด้วย
(๓) ให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบมาตรฐานสินค้ารักษาตัวอย่างที่ชักไว้ขณะตรวจสอบตาม
(๒) ในลักษณะที่สามารถป้องกันการเพิ่มเติมสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงได้
(๔) การตรวจสอบน้ำหนัก
ในกรณีที่เป็นสินค้าบรรจุกระสอบ
ถ้าชั่งเป็นรายกระสอบ ให้ชั่งไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕
ของผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังเป็นกระสอบที่จะพึงออกใบรับรองให้
ถ้าชั่งพร้อมทั้งคันรถที่ใช้บรรทุกให้ชั่งไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒
ของจำนวนเที่ยวรถที่ใช้บรรทุกผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่จะพึงออกใบรับรองให้ทั้งหมด
แต่ทั้งนี้ผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่บรรทุกอยู่ในรถแต่ละเที่ยวนั้น
ต้องมีจำนวนที่เป็นกระสอบเท่ากัน
ในกรณีเป็นสินค้าที่ไม่บรรจุกระสอบ
ถ้าลำเลียงโดยรถยนต์บรรทุกหรือรถอื่นใด
ให้ตรวจสอบน้ำหนักโดยการสุ่มชั่งพร้อมทั้งรถไม่น้อยกว่าร้อยละ ๑๐
ของจำนวนเที่ยวที่ใช้บรรทุกผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่จะพึงออกใบรับรองให้
ถ้าไม่อาจตรวจสอบน้ำหนักโดยวิธีดังกล่าวได้ หรือเป็นกรณีอื่นให้ตรวจสอบน้ำหนักเต็มจำนวนที่จะพึงออกใบรับรองให้ทั้งหมด
(๕)
เมื่อตรวจสอบตามคำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้าแต่ละคำร้องขอเสร็จสิ้นแล้ว
ให้จัดทำตัวอย่างที่ได้ชักไว้ตาม (๒)
ตามหลักเกณฑ์วิธีการและส่งมอบให้ผู้มีหน้าที่รับมอบดังที่ระบุไว้ใน ก. (๔)
ในกรณีที่คำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้ามีปริมาณเกินกว่า ๒,๐๐๐ เมตริกตัน
ให้จัดทำตัวอย่างหนึ่งตัวอย่างต่อสินค้า ๒,๐๐๐ เมตริกตัน เศษของ ๒,๐๐๐ เมตริกตัน
ตังแต่ ๑,๐๐๐ เมตริกตันขึ้นไปให้ถือเป็น ๒,๐๐๐ เมตริกตัน
การออกใบรับรองผลการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือผลการวิเคราะห์ตัวอย่าง
ให้ถือผลเฉลี่ยของผลการวิเคราะห์ตัวอย่างทั้งหมดดังกล่าวเป็นเกณฑ์
ในกรณีที่ผู้ทำการค้าขาออกซึ่งสินค้ามาตรฐานแจ้งความประสงค์จะขอให้ออกใบรับรองผลการตรวจสอบมาตรฐานสินค้าหรือผลการวิเคราะห์ตัวอย่างเป็นตอน
ๆ ตามปริมาณที่ตรวจสอบเสร็จตามที่แจ้งความประสงค์ไว้ โดยไม่ต้องรอให้การตรวจสอบแล้วเสร็จตามคำร้องขอให้ออกใบรับรองมาตรฐานสินค้า
ให้จัดทำตัวอย่างหนึ่งตัวอย่างต่อสินค้าที่ได้ตรวจสอบแล้วเสร็จตามปริมาณที่แจ้งความประสงค์ไว้
แต่ทั้งนี้ต้องมีปริมาณไม่เกิน ๒,๐๐๐ เมตริกตัน
และให้นำความในวรรคหนึ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม
(๖) ในกรณีที่ต้องบรรทุกผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่ได้รับการตรวจสอบไปขนถ่าย
ณ
ท่าเรือซึ่งอยู่ห่างไกลจากสถานที่จัดให้มีการตรวจสอบให้ทำตราประทับสินค้าที่บรรทุกอยู่ในยานพาหนะนั้นไว้จนกว่าจะเริ่มขนถ่าย
(๗) เมื่อสิ้นเวลาการตรวจสอบในแต่ละวัน
และการจัดให้มีการตรวจสอบนั้นยังไม่แล้วเสร็จ
หรือในกรณีที่การตรวจสอบแล้วเสร็จแต่ยังมีสินค้าที่ได้ชักตัวอย่างเพื่อตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยแล้วคงเหลืออยู่อีก
และผู้จัดให้มีการตรวจสอบประสงค์จะจัดให้มีการตรวจสอบขั้นตรวจปล่อยซึ่งสินค้านั้นในครั้งต่อไป
ให้ทำตราประทับผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังกองที่เหลืออยู่นั้นเพื่อป้องกันการเพิ่มเติมสับเปลี่ยนหรือเปลี่ยนแปลงไว้ด้วย

ข้อ ๔ 
วิธีการวิเคราะห์ตัวอย่าง หรือการตรวจสอบความชื้นและปริมาณดินทราย
การทดสอบความแข็ง และการตรวจสอบปริมาณฝุ่นในห้องปฏิบัติการหรือขณะตรวจปล่อย
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการดังต่อไปนี้
(๑) การวิเคราะห์ตัวอย่างให้เป็นไปตามวิธีการวิเคราะห์ของ
THE
ASSOCIATION
OF
OFFICIAL
ANALYTICAL
CHEMISTS
(A.O.A.C)
เว้นแต่สัญญาซื้อขายจะระบุไว้เป็นอย่างอื่น
(๒)
การทดสอบความแข็งและการตรวจสอบปริมาณฝุ่นของตัวอย่างผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังในห้องปฏิบัติการ
ให้เป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม มันสำปะหลังอัดเม็ดแข็งมาตรฐานเลขที่ มอก.
๓๓๐/๒๕๒๓ โดยอนุโลม
(๓) การตรวจสอบปริมาณฝุ่นและการทดสอบความแข็ง
การตรวจสอบความชื้นและปริมาณดินทรายของผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังขณะตรวจปล่อย
ให้ดำเนินการโดยสุ่มตัวอย่างจากกองผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่กำลังตรวจปล่อยให้ได้น้ำหนักประมาณ
๒ กิโลกรัม คลุกเคล้าจนทั่ว แล้วแบ่งสี่
นำสองส่วนตรงกันข้ามเป็นตัวอย่างเพื่อตรวจสอบปริมาณฝุ่น
อีกสองส่วนตรงกันข้ามที่เหลือส่วนหนึ่งนำไปเป็นตัวอย่างเพื่อทดสอบความแข็ง
อีกส่วนหนึ่งนำไปเป็นตัวอย่างเพื่อตรวจสอบความชื้นและปริมาณดินทราย ดังนี้
(๓.๑) การตรวจสอบปริมาณฝุ่น
ร่อนตัวอย่างผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่จะหาปริมาณฝุ่นด้วยแร่งรูขนาด
๑.๐๐ มิลลิเมตร จนหมดฝุ่น ภายในเวลาไม่เกิน ๒ นาที
แล้วคำนวณปริมาณฝุ่นตามวิธีที่ใช้ในห้องปฏิบัติการ
ในกรณีที่ต้องแบ่งตัวอย่างร่อนหลายครั้ง
แต่ละครั้งให้ปฏิบัติตามวิธีการดังกล่าวข้างต้น
(๓.๒) การทดสอบความแข็ง
สุ่มเม็ดผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังที่จะใช้ทดสอบความแข็งออกมาจำนวน
๑๕ เม็ด แต่ละเม็ดต้องมีความยาวไม่น้อยกว่า ๑ เซนติเมตร
แบ่งผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังดังกล่าวออกเป็น ๓ ส่วนเท่า ๆ กัน
นำผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังส่วนใดส่วนหนึ่งมาทดสอบความแข็งด้วยเครื่องมือทดสอบความแข็งของคาลห์หรือเครื่องมืออื่นที่เปรียบเทียบค่าความแข็งกันได้
ถ้าปรากฏว่าค่าความแข็งเฉลี่ยถูกต้องตามมาตรฐาน
ถือว่าค่าความแข็งของสินค้านั้นถูกต้องตามมาตรฐาน
แต่ถ้าค่าความแข็งเฉลี่ยไม่ถูกต้องตามมาตรฐาน ให้นำตัวอย่างส่วนใดส่วนหนึ่งที่เหลือมาทดสอบความแข็งอีกหนึ่งส่วน
แล้วหาค่าเฉลี่ยทั้ง ๒ ส่วน ถ้าปรากฏว่าค่าความแข็งทั้ง ๒
ส่วนรวมเฉลี่ยถูกต้องตามมาตรฐาน
ให้ถือว่าค่าความแข็งของสินค้านั้นถูกต้องตามมาตรฐาน
ถ้าค่าความแข็งรวมเฉลี่ยไม่ถูกต้องตามมาตรฐาน ให้นำตัวอย่างที่เหลือมาทดสอบความแข็งอีกหนึ่งส่วนรวมเป็น
๓ ส่วน แล้วหาค่ารวมเฉลี่ยทั้ง ๓ ส่วน ถ้าค่าความแข็งทั้ง ๓
ส่วนรวมเฉลี่ยถูกต้องตามมาตรฐาน
ให้ถือว่าค่าความแข็งของสินค้านั้นถูกต้องตามมาตรฐาน
ถ้าค่าความแข็งรวมเฉลี่ยไม่ถูกต้องตามมาตรฐานถือว่าค่าความแข็งของสินค้านั้นไม่ถูกต้องตามมาตรฐาน
(๓.๓) การตรวจสอบความชื้นและปริมาณดินทราย
สุ่มตัวอย่างส่วนที่จะใช้ตรวจสอบความชื้นและปริมาณดินทรายมาบดให้ละเอียดให้ได้น้ำหนักประมาณ
๑๕๐ กรัม โดยส่วนหนึ่งนำไปตรวจสอบความชื้น อีกส่วนหนึ่งนำไปตรวจสอบปริมาณดินทราย

ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนด ๑๕
วัน นับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป[๑]

ประกาศ
ณ วันที่ ๑๒ พฤษภาคม ๒๕๒๕
นาวาอากาศตรี
ปุณมี  ปุณศรี
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์

อุษมล/ผู้จัดทำ
๑๒
กันยายน ๒๕๕๔

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๙๙/ตอนที่ ๗๒/ฉบับพิเศษ หน้า ๒/๒๗ พฤษภาคม ๒๕๒๕