ข้อบังคับบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย ว่าด้วยการใช้มาตรการบังคับทางปกครองสำหรับความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2559

ข้อบังคับบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย

ข้อบังคับบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย
ว่าด้วยการใช้มาตรการบังคับทางปกครองสำหรับความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่
พ.ศ. ๒๕๕๙

โดยที่พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่
พ.ศ. ๒๕๓๙ มาตรา ๑๒กำหนดให้หน่วยงานของรัฐที่เสียหายมีอำนาจออกคำสั่งเรียกให้เจ้าหน้าที่ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนกรณีหน่วยงานของรัฐได้ใช้เงินให้แก่ผู้เสียหายเพื่อการละเมิดของเจ้าหน้าที่
หรือเจ้าหน้าที่ต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเนื่องจากเจ้าหน้าที่ได้กระทำละเมิดต่อหน่วยงานของรัฐ
ชำระเงินดังกล่าวภายในเวลาที่กำหนดและหากเจ้าหน้าที่ผู้นั้นเพิกเฉยไม่ชำระเงินค่าสินไหมทดแทนให้ถูกต้องครบถ้วน
หน่วยงานของรัฐอาจใช้มาตรการบังคับทางปกครองสำหรับความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่
โดยการยึดหรือการอายัดทรัพย์สินของผู้นั้น การขายทอดตลาดเพื่อชำระเงินได้
ตามนัยมาตรา ๕๗ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙
โดยวิธีการยึด การอายัดและการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
จักต้องปฏิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งโดยอนุโลม

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๑๒ แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙ ประกอบกับมาตรา
๕๖ และมาตรา ๕๗ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙
และกฎกระทรวง ฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๔๐) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๘ กฎกระทรวง ฉบับที่ ๙
(พ.ศ. ๒๕๔๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙ คณะกรรมการบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัยจึงกำหนดหลักเกณฑ์ในการยึด
การอายัดและการขายทอดตลาดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนดังกล่าวข้างต้น
ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑  ข้อบังคับนี้เรียกว่า ข้อบังคับบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย
ว่าด้วยการใช้มาตรการบังคับทางปกครองสำหรับความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ.
๒๕๕๙

ข้อ ๒[๑]  ข้อบังคับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓  ให้ผู้จัดการบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัยรักษาการตามข้อบังคับนี้
และให้มีอำนาจออกคำสั่งหรือประกาศเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามข้อบังคับนี้

หมวด ๑
บททั่วไป

ข้อ
๔  ในข้อบังคับนี้
ถ้าข้อความมิได้แสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น
(๑)
บรรษัท หมายความว่า
บรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย
(๒)
ผู้จัดการ หมายความว่า
ผู้จัดการบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย
หรือผู้ซึ่งผู้จัดการบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัยมอบหมาย
(๓)
พนักงาน หมายความว่า พนักงาน พนักงานแบบมีกำหนดเวลา
และลูกจ้างของบรรษัท
(๔)
เจ้าพนักงาน หมายความว่า
พนักงานของบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัยผู้มีหน้าที่ทำการยึด การอายัด
หรือการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
(๕)
เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน หมายความว่า กรรมการ
ผู้จัดการ พนักงาน
หรือลูกจ้างผู้อยู่ใต้บังคับของคำสั่งทางปกครองให้ชำระเงินแก่บรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัยตามนัยมาตรา
๑๒ แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙
(๖)
คณะกรรมการบรรษัท หมายความว่า คณะกรรมการบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย
(๗) คณะกรรมการจัดการ หมายความว่า
คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาด ตามหมวด ๔ การขายทอดตลาดทรัพย์สิน แห่งข้อบังคับนี้
และให้รวมถึงผู้ขายทอดตลาดด้วย
(๘)
ประธานกรรมการจัดการ หมายความว่า ประธานคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาด ตามหมวด ๔
การขายทอดตลาดทรัพย์สิน แห่งข้อบังคับนี้
(๙)
การบังคับทางปกครอง หมายความว่า การดำเนินการใด ๆ
เพื่อให้ได้รับชำระเงินตามคำสั่งทางปกครอง เป็นต้นว่า การยึด การอายัด
หรือการขายทอดตลาดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
(๑๐)
การยึด หมายความว่า การกระทำใด ๆ
ต่อทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินเพื่อให้ทรัพย์สินนั้นได้เข้ามาอยู่ในความควบคุมดูแลหรือครอบครองของเจ้าพนักงาน
(๑๑)
การอายัด หมายความว่า
การสั่งให้เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินและหรือบุคคลภายนอกมิให้จำหน่าย จ่าย โอน
หรือกระทำนิติกรรมใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องที่ได้สั่งการอายัดไว้รวมตลอดถึงการสั่งให้บุคคลภายนอกมิให้นำส่งทรัพย์สิน
หรือชำระหนี้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
แต่ให้ส่งมอบหรือชำระหนี้ต่อบรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย
(๑๒)
การขายทอดตลาด หมายความว่า
การนำเอาทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินออกขายโดยวิธีให้สู้ราคากันโดยเปิดเผย

ข้อ
๕  ผู้จัดการเป็นผู้มีอำนาจสั่งการบังคับทางปกครอง
ด้วยการยึด หรือการอายัด หรือการขายทอดตลาดทรัพย์สิน

ข้อ
๖  คำสั่งและประกาศการยึดทรัพย์สิน
คำสั่งแจ้งการอายัดทรัพย์สิน และประกาศการขายทอดตลาดทรัพย์สิน รายงาน ทะเบียนคุม
และแบบอื่น ๆ ให้ใช้ตามแบบที่ผู้จัดการกำหนด

ข้อ
๗  การส่งหนังสือ
คำสั่งหรือประกาศตามข้อ ๖ ให้ปฏิบัติตามบทบัญญัติในหมวด ๔ ว่าด้วยการแจ้งแห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง
พ.ศ. ๒๕๓๙

ข้อ
๘  เมื่อถึงกำหนดเวลาตามคำสั่งทางปกครองที่กำหนดให้ชดใช้เงินหรือชำระเงิน
หรือชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเป็นตัวเงิน ถ้าเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
ไม่ชำระให้ถูกต้องครบถ้วนภายในเวลาที่กำหนด ให้ผู้จัดการมีหนังสือเตือนให้ชำระเงิน
พร้อมดอกเบี้ยภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันได้รับหนังสือเตือน

ข้อ
๙  เมื่อครบกำหนดเวลาให้นำเงินมาชำระตามหนังสือเตือนตามข้อ
๘ แล้ว เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินไม่ชำระ หรือชำระไม่ครบถ้วน ให้ ฝ่ายกฎหมาย ดำเนินการสืบหาทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินและประเมินราคาทรัพย์สินนั้นตามข้อ
๑๗ แห่งข้อบังคับนี้เพื่อใช้มาตรการบังคับทางปกครองโดยเร็ว
การสืบหาทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
ให้ดำเนินการ ดังนี้
(๑)
ประสานงานกรมที่ดินเพื่อตรวจสอบกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในทรัพย์สินประเภทอสังหาริมทรัพย์ที่ปรากฏชื่อของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
ครอบครัวของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินและผู้ที่เกี่ยวข้องกับเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครอง
หรือมีสิทธิเรียกร้องที่อาจทำการยึดหรือการอายัดและการขายทอดตลาดเพื่อชำระหนี้ได้
โดยให้ตรวจสอบอย่างน้อยตามภูมิลำเนาเดิมที่เคยอยู่อาศัย
และภูมิลำเนาปัจจุบัน
(๒)
ตรวจสอบทรัพย์สินประเภทสังหาริมทรัพย์ของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน เช่น รถยนต์ รถจักรยานยนต์ เรือ หุ้น
หรือหลักประกันการขอใช้ไฟฟ้า น้ำประปา โทรศัพท์ โดยประสานงานกับส่วนราชการหรือหน่วยงานที่จัดทำทะเบียนหรือมีบัญชีควบคุมสังหาริมทรัพย์ดังกล่าว
(๓)
ขอความร่วมมือจากธนาคารหรือสถาบันการเงินอื่น เพื่อตรวจสอบทรัพย์สินหรือบัญชีเงินฝากของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินในธนาคารหรือสถาบันการเงินนั้น
ๆ
(๔)
ดำเนินการอื่นใดเพื่อการสืบหาทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและสัมฤทธิ์ผล

ข้อ
๑๐  เพื่อประโยชน์ในการใช้มาตรการบังคับทางปกครอง
ทรัพย์สินที่เป็นของสามีหรือภริยาหรือที่เป็นของบุตรซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินซึ่งตามกฎหมายอาจถือได้ว่าเป็นทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
หรือเป็นทรัพย์สินที่อาจบังคับเอาชำระหนี้ได้
เจ้าพนักงานอาจทำการยึดหรือการอายัดและทำการขายทอดตลาด ตามข้อบังคับนี้ได้

ข้อ
๑๑  กรณีเจ้าพนักงานบังคับคดีทำการยึดหรือการอายัดทรัพย์สินอย่างใดของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินไว้แล้ว
ให้ฝ่ายกฎหมายรายงานต่อผู้จัดการเพื่อขอเข้าเฉลี่ยในทรัพย์สินตามมาตรา ๒๙๐ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งโดยด่วน

ข้อ
๑๒  กรณีเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินถูกเจ้าหนี้อื่นฟ้องคดีล้มละลาย
และศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์เด็ดขาด
ให้ฝ่ายกฎหมายรายงานต่อผู้จัดการเพื่อยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามกฎหมายล้มละลายโดยด่วน

ข้อ
๑๓  กรณีเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินอุทธรณ์คำสั่งให้ชดใช้เงินหรือชำระเงินหรือชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเป็นตัวเงินซึ่งเป็นคำสั่งทางปกครองหรือฟ้องคดีต่อศาล
หากเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินมิได้ขอทุเลาการบังคับตามคำสั่งทางปกครองไว้ก่อน
หรือเจ้าหน้าที่ผู้ทำคำสั่งทางปกครองหรือผู้มีอำนาจพิจารณาคำอุทธรณ์หรือผู้มีอำนาจพิจารณาวินิจฉัยความถูกต้องของคำสั่งทางปกครอง
มิได้มีคำสั่งให้ทุเลาการบังคับตามคำสั่งทางปกครองไว้ก่อน
การอุทธรณ์คำสั่งหรือการฟ้องคดีต่อศาลไม่เป็นเหตุให้ทุเลาการบังคับตามคำสั่งทางปกครองนั้น
และเมื่อได้ทำการยึดหรือการอายัดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินไว้แล้ว
ให้ดำเนินการ ดังนี้
(๑)
กรณีการยึด
ให้ชะลอการขายทอดตลาดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินไว้ก่อนจนกว่าการพิจารณาอุทธรณ์หรือคดีจะถึงที่สุด
เว้นแต่ทรัพย์สินที่ทำการยึดมีสภาพเป็นของสดของเสียได้เจ้าพนักงานมีอำนาจขายได้ทันที
โดยวิธีการขายทอดตลาดหรือวิธีอื่นตามที่เห็นสมควร
๒)
กรณีการอายัด ให้ระบุในคำสั่งของการอายัดว่า ห้ามเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินและหรือบุคคลภายนอกจำหน่าย
จ่าย โอน หรือกระทำนิติกรรมใด ๆ
เกี่ยวกับทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องที่ได้สั่งทำการอายัดไว้จนกว่าเจ้าพนักงานจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น

ข้อ
๑๔  การใช้มาตรการบังคับทางปกครอง
บรรษัทสามารถใช้มาตรการบังคับทางปกครองได้ภายใน ๑๐ ปี
นับแต่วันที่ออกคำสั่งให้ชดใช้เงินหรือชำระเงินหรือชดใช้ค่าสินไหมทดแทน
แล้วแต่กรณี
กรณีมีการอุทธรณ์คำสั่งหรือฟ้องคดีต่อศาล
บรรษัทสามารถใช้มาตรการบังคับทางปกครองได้ภายใน ๑๐ ปี นับแต่วันที่การอุทธรณ์หรือคดีถึงที่สุด
แล้วแต่กรณี

ข้อ
๑๕  การใช้มาตรการบังคับทางปกครองในกรณีต่อไปนี้
ให้ดำเนินการ ดังนี้
(๑)
กรณีเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินถึงแก่ความตาย ให้ฝ่ายกฎหมายสอบสวนให้ได้ความว่าตายเมื่อใด ใครเป็นผู้จัดการมรดก ใครเป็นทายาท
หรือใครเป็นผู้ครอบครองทรัพย์มรดก ให้ดำเนินการใช้มาตรการบังคับทางปกครองไปยังบุคคลเหล่านั้น
ซึ่งความรับผิดเป็นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ในเรื่องมรดก
กรณีทรัพย์สินของผู้ตายยังมิได้แบ่งให้แก่ทายาท
ให้ทำการยึดหรือการอายัดและการขายทอดตลาดทรัพย์สินนำเงินมาชำระหนี้ตามคำสั่งทางปกครอง
หากทรัพย์สินของผู้ตายแบ่งไปยังทายาทแล้วให้รีบดำเนินการทางศาลโดยด่วน
เนื่องจากสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้อันมีต่อเจ้ามรดกกฎหมายกำหนดให้เจ้าหนี้ฟ้องคดีภายในอายุความ
๑ ปี นับแต่รู้หรือควรรู้ถึงความตายของเจ้ามรดกตามมาตรา ๑๗๕๔ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
(๒)
กรณีเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินลาออก
เกษียณหรือพ้นจากตำแหน่งหรือสภาพพนักงานบรรษัทยังสามารถใช้มาตรการบังคับทางปกครองได้ต่อไป

ข้อ
๑๖  ทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินต่อไปนี้ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการใช้มาตรการบังคับทางปกครองตามข้อบังคับนี้
(๑)
ทรัพย์สินที่ระบุ ดังต่อไปนี้
(ก)
เครื่องนุ่งห่มหลับนอนหรือเครื่องใช้ในครัวเรือนหรือเครื่องใช้สอยส่วนตัวโดยประมาณรวมกันราคาไม่เกินห้าหมื่นบาท
ในกรณีที่ผู้จัดการเห็นสมควรจะกำหนดทรัพย์สินดังกล่าวที่มีราคาเกินห้าหมื่นบาท
ให้เป็นทรัพย์สินที่ไม่ต้องอยู่ในบังคับแห่งข้อบังคับนี้ก็ได้  ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงความจำเป็นตามฐานะของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
(ข)
เครื่องมือหรือเครื่องใช้ที่จำเป็นในการเลี้ยงชีพหรือประกอบวิชาชีพ
โดยประมาณรวมกันราคาไม่เกินหนึ่งแสนบาท
แต่ถ้าเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินมีคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อผู้จัดการขออนุญาตยึดหน่วงและใช้เครื่องมือหรือเครื่องใช้อันจำเป็นเพื่อดำเนินการเลี้ยงชีพ
หรือการประกอบวิชาชีพ อันมีราคาเกินกว่าจำนวนราคาดังกล่าวแล้ว
ให้ผู้จัดการมีอำนาจใช้ดุลพินิจ
อนุญาตหรือไม่อนุญาตภายในบังคับแห่งเงื่อนไขตามที่ผู้จัดการเห็นสมควร
(ค)
วัตถุ เครื่องใช้
และอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องใช้ทำหน้าที่แทนหรือช่วยอวัยวะของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
(ง)
ทรัพย์สินอย่างใดที่โอนกันไม่ได้ตามกฎหมาย
หรือตามกฎหมายย่อมไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี
(จ)
ทรัพย์สินอันมีลักษณะเป็นของส่วนตัวโดยแท้ เช่น หนังสือสำหรับวงศ์ตระกูลโดยเฉพาะ
จดหมายหรือสมุดบัญชีต่าง ๆ นั้น
แต่อาจทำการยึดมาตรวจดูเพื่อประโยชน์แห่งการใช้มาตรการบังคับทางปกครองได้ถ้าจำเป็น
แต่ห้ามมิให้นำออกทำการขายทอดตลาด
(๒) ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมายอื่น
สิทธิเรียกร้องเป็นเงินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน ดังต่อไปนี้
(ก) เบี้ยเลี้ยงชีพซึ่งกฎหมายกำหนดไว้และเงินรายได้เป็นคราว
ๆ อันบุคคลภายนอกได้ยกให้เพื่อเลี้ยงชีพ
เป็นจำนวนรวมกันไม่เกินเดือนละหนึ่งหมื่นบาทหรือตามจำนวนที่ผู้จัดการเห็นสมควร
(ข)
เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ บำเหน็จ หรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของข้าราชการ
เจ้าหน้าที่ หรือลูกจ้างในหน่วยราชการ และเงินสงเคราะห์ บำนาญ
หรือบำเหน็จที่หน่วยราชการได้จ่ายให้แก่สามีหรือภริยาหรือญาติที่ยังมีชีวิตของบุคคลเหล่านั้น
(ค)
เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ ค่าชดใช้ เงินสงเคราะห์ หรือรายได้อื่น
ในลักษณะเดียวกันของพนักงาน ลูกจ้าง หรือคนงาน นอกจากที่กล่าวไว้ใน (ข)
ที่นายจ้างจ่ายให้แก่ เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินหรือสามีหรือภริยา
หรือญาติที่ยังมีชีวิตของบุคคลเหล่านั้น
เป็นจำนวนรวมกันไม่เกินเดือนละหนึ่งหมื่นบาทหรือตามจำนวนที่ผู้จัดการเห็นสมควร
(ง)
เงินฌาปนกิจสงเคราะห์ที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินได้รับอันเนื่องมาแต่ความตายของบุคคลอื่น
เป็นจำนวนตามที่จำเป็นในการดำเนินการฌาปนกิจศพตามฐานะของผู้ตายตามที่ผู้จัดการเห็นสมควร
ในการกำหนดจำนวนเงินตาม
(ก) และ (ค)
ให้ผู้จัดการกำหนดให้ไม่น้อยกว่าอัตราเงินเดือนขั้นต่ำสุดของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินในขณะนั้นและไม่เกินอัตราเงินเดือนขั้นสูงสุดของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินในขณะนั้น
โดยคำนึงถึงฐานะในทางครอบครัวของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินและจำนวน
บุพการีและผู้สืบสันดานซึ่งอยู่ในความอุปการะของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินด้วย
(๓)
ทรัพย์สินของกสิกรตามกฎหมายว่าด้วยการยึดทรัพย์สินของกสิกร ดังต่อไปนี้
(ก)
พืชผลที่ยังไม่ถึงเวลาเก็บเกี่ยว
(ข) พืชพันธุ์ที่ใช้ในปีต่อไปตามประมาณอันสมควร
โดยเทียบเคียงกับเนื้อที่ ซึ่งกสิกรได้ทำในปีที่ล่วงมาแล้ว
(ค)
พืชผลที่เก็บไว้สำหรับเลี้ยงตัวและครอบครัวตามฐานานุรูปสำหรับปีหนึ่ง
(ง)
สัตว์และเครื่องมือประกอบอาชีพที่มีไว้พอควรแก่การดำเนินอาชีพต่อไป
(๔)
ทรัพย์สินอื่นตามที่ผู้จัดการเห็นสมควร

ข้อ
๑๗  การประเมินราคาทรัพย์สินให้พิจารณาตามหลักเกณฑ์
ดังนี้
(๑)
ที่ดิน
(ก)
ราคาซื้อขายกันในท้องตลาดโดยคำนึงสภาพแห่งที่นั้นว่าเป็นที่อะไร เช่น ที่อยู่อาศัย ที่โรงงาน
ที่สวน ที่นา ที่ไร่ และที่นั้นอยู่ในทำเล อย่างไร เช่น อยู่ในทำเลค้าขาย ที่ชุมชน
หรืออยู่ติดถนนหรือแม่น้ำลำคลอง รถยนต์เข้าถึงหรือไม่
มีประโยชน์หรือรายได้มากน้อยเพียงใด
(ข)
ราคาที่ดินบริเวณนั้นหรือบริเวณใกล้เคียงซึ่งเจ้าพนักงานเคยทำการขายทอดตลาดไปแล้ว
(ค)
ราคาซื้อขายหรือจำนองหรือขายฝากครั้งสุดท้ายของที่ดินที่ทำการยึดและที่ดินข้างเคียง
(ง)
ราคาประเมินที่ใช้เป็นทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจดทะเบียน
สิทธิและนิติกรรมตามประมวลกฎหมายที่ดิน
(๒)
ทรัพย์สินอื่นนอกจากที่ดินให้ประเมินตามราคาซื้อขายในท้องตลาด
ตามสภาพของทรัพย์สินนั้น ๆ
(๓)
ทรัพย์สินที่มีการจำนำหรือจำนองให้ปฏิบัติเช่นเดียวกับ (๑) และ (๒) แต่ให้หมายเหตุไว้ด้วยว่า
จำนำหรือจำนองเมื่อใด ต้นเงินเท่าใด เพื่อประกอบดุลพินิจในการขายทอดตลาด
(๔)
การประเมินราคาทรัพย์สิน อาจให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ในการประเมิน
ราคาทรัพย์สินผู้เชี่ยวชาญ
ผู้ชำนาญการพิเศษหรือผู้มีความรู้เชี่ยวชาญตรวจสอบและประเมินราคาก็ได้

ข้อ
๑๘  หากผู้จัดการเห็นว่าราคาทรัพย์สินที่ประเมินไม่เหมาะสมหรือผู้มีส่วนได้เสียในการยึดทรัพย์สินร้องขอโดยมีเหตุผลอันสมควร
ผู้จัดการมีอำนาจแก้ไขราคาประเมินได้เอง
หรือมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานทำการประเมินราคาใหม่
หรืออาจให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ในการประเมินราคาทรัพย์สินหรือผู้เชี่ยวชาญในการประเมินราคาทรัพย์สินประเมินราคาให้
กรณีประเมินราคาตามคำร้องขอของผู้มีส่วนได้เสียในการยึดทรัพย์สินให้ผู้ร้องขอเป็นผู้เสียค่าใช้จ่าย
เมื่อได้มีการแก้ไขราคาประเมินแล้ว
ให้เจ้าพนักงานแจ้งราคาประเมินที่ได้แก้ไขใหม่ให้ผู้มีส่วนได้เสียทราบ

ข้อ
๑๙  กรณีเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินก่อให้เกิด
โอน หรือเปลี่ยนแปลงซึ่งสิทธิในทรัพย์สินที่ถูกทำการยึด หรือสิทธิเรียกร้องที่ถูกทำการอายัดภายหลังที่ได้ทำการยึดหรืออายัดทรัพย์สินไว้แล้วให้ฝ่ายกฎหมาย
รายงานผู้จัดการเพื่อพิจารณาดำเนินคดี

หมวด ๒
การยึดทรัพย์สิน

ส่วนที่ ๑
วิธีการยึดทรัพย์สิน

ข้อ
๒๐  ทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินที่สามารถใช้มาตรการบังคับทางปกครองได้โดยวิธีการยึด
ได้แก่ สังหาริมทรัพย์อันมีรูปร่างและอสังหาริมทรัพย์

ข้อ
๒๑  ให้ฝ่ายกฎหมายรายงานการสืบหาทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
พร้อมเสนอคำสั่งแต่งตั้งเจ้าพนักงานไปทำการยึดทรัพย์สิน
หรือออกคำสั่งการยึดทรัพย์สิน ประกาศการยึดทรัพย์สินหรือคำสั่งการอายัดทรัพย์สิน
แล้วแต่กรณี เพื่อให้ผู้จัดการพิจารณาลงนาม

ข้อ ๒๒  ถ้าในคำสั่งการยึดทรัพย์สินเฉพาะเจาะจงให้ทำการยึดทรัพย์สินสิ่งใด
ให้เจ้าพนักงานทำการยึดแต่เฉพาะทรัพย์สินสิ่งนั้น

ข้อ
๒๓  ก่อนไปทำการยึดทรัพย์สิน
ให้เจ้าพนักงานผู้ไปทำการยึดทรัพย์สินพิจารณาตรวจสอบให้แน่ชัดว่าจะต้องทำการยึดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินหรือไม่
และจำนวนราคาทรัพย์สินที่จะทำการยึดได้ตามกฎหมายมีประมาณเท่าใด
พร้อมทั้งนำประกาศการยึดทรัพย์สินไปด้วยเพื่อปิดไว้ ณ สถานที่ที่ทำการยึดทรัพย์สิน

ข้อ
๒๔  ให้เจ้าพนักงานไปทำการยึดทรัพย์สินโดยเร็วและให้นำคำสั่งการยึดทรัพย์สินกับเครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับการยึดทรัพย์สินเท่าที่หาได้
เช่น ครั่ง และตราตีครั่งไปด้วย  ทั้งนี้
จะมีพนักงานเจ้าหน้าที่อื่นร่วมไปช่วยเหลือด้วยก็ได้

ข้อ
๒๕  ให้เจ้าพนักงานที่ไปปฏิบัติหน้าที่ในการยึดทรัพย์สินดำเนินการด้วยความสุภาพและระมัดระวังไม่ให้เกิดความเสียหายเกินกว่าที่จำเป็น
ถ้ามีผู้ขัดขวางในการยึดทรัพย์สิน
ให้เจ้าพนักงานชี้แจงว่ากล่าวแต่โดยดีก่อน ถ้าผู้นั้นยังขัดขวางอยู่อีก
ก็ให้เจ้าพนักงานขอความช่วยเหลือจากเจ้าพนักงานตำรวจเพื่อดำเนินการยึดทรัพย์สินจนได้

ข้อ
๒๖  เจ้าพนักงานจะต้องทำการยึดทรัพย์สินในระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกในวันทำการงานปกติ
เว้นแต่ในกรณีมีเหตุฉุกเฉินอย่างยิ่งจะทำการยึดทรัพย์สินในวันหยุดราชการก็ได้โดยได้รับอนุญาตจากผู้จัดการ

ข้อ
๒๗  ก่อนทำการยึดทรัพย์สิน
ให้เจ้าพนักงานแสดงคำสั่งการยึดทรัพย์สินต่อเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
หรือบุคคลที่ระบุไว้ในคำสั่งการยึดทรัพย์สิน
ถ้าไม่ปรากฏตัวบุคคลดังกล่าวให้แสดงต่อบุคคลที่อยู่ในสถานที่นั้น
และหากทรัพย์สินที่ทำการยึดมีผู้ถือกรรมสิทธิ์ร่วมให้แจ้งการยึดทรัพย์สินให้ผู้ถือกรรมสิทธิ์ร่วมทราบด้วย

ข้อ
๒๘  ในการจะดำเนินการยึดทรัพย์สิน
ให้เจ้าพนักงานดำเนินการเท่าที่มีความจำเป็นเพื่อที่จะค้นสถานที่ใด ๆ
อันเป็นของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินหรือได้ครอบครองอยู่ เช่น บ้าน ที่อยู่อาศัย
คลังสินค้า โรงงานหรือร้านค้าขาย เป็นต้น
ทั้งมีอำนาจที่จะทำการตรวจและยึดสมุดบัญชีเอกสารหรือแผ่นกระดาษและกระทำการใด
ๆ ตามสมควรเพื่อเปิดสถานที่ดังกล่าว รวมทั้งตู้นิรภัย ตู้หรือที่เก็บของอื่น
ๆ แล้วรายงานให้ผู้จัดการทราบ
การดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
หากเห็นสมควรเจ้าพนักงานอาจขอความร่วมมือเจ้าพนักงานตำรวจให้อยู่ร่วมในการดำเนินการ
และอาจแจ้งความให้เจ้าพนักงานตำรวจแห่งท้องที่บันทึกไว้เป็นหลักฐานด้วยก็ได้

ข้อ
๒๙  ให้เจ้าพนักงานทำการยึดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินแต่เพียงพอกับหนี้ที่ต้องชำระตามคำสั่งการยึดทรัพย์สิน
พร้อมทั้งค่าธรรมเนียมค่าใช้จ่ายในการยึดทรัพย์สินและการขายทอดตลาด แต่ถ้าเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินมีแต่ทรัพย์สินซึ่งมีราคามากกว่าจำนวนหนี้
และไม่อาจแบ่งทำการยึดโดยไม่ทำให้ทรัพย์สินนั้นเสื่อมราคา
และไม่ปรากฏทรัพย์สินอื่นที่จะทำการยึดให้พอคุ้มจำนวนหนี้
ให้ทำการยึดทรัพย์สินนั้นเพื่อทำการขายทอดตลาด
การยึดทรัพย์สินให้ทำการยึดเฉพาะส่วนของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
แต่ถ้ามีบุคคลอื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วย
และไม่ปรากฏชัดว่าส่วนใดเป็นของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินให้ทำการยึดทั้งหมด

ข้อ
๓๐  เมื่อปรากฏว่าทรัพย์สินนั้นไม่อาจทำการยึดได้ตามกฎหมาย
เช่น มีชื่อบุคคลอื่นเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในทะเบียน เป็นต้น
ให้เจ้าพนักงานรีบรายงานต่อผู้จัดการ เพื่อพิจารณาสั่งการต่อไป
เมื่อทำการยึดทรัพย์สินมาแล้ว
ต่อมาปรากฏในภายหลังว่า ทรัพย์สินที่ทำการยึดนั้นเป็นของบุคคลอื่นให้เจ้าพนักงานแจ้งให้ผู้จัดการทราบเพื่อพิจารณาดำเนินการเพิกถอนการยึดทรัพย์นั้น

ข้อ
๓๑  ถ้าจะทำการยึดที่ดินหรือห้องชุด
ให้เจ้าพนักงานผู้ไปทำการยึดทรัพย์สินดำเนินการให้ได้เอกสารสิทธิในที่ดินหรือสำเนาซึ่งเจ้าหน้าที่ที่ดินรับรอง
เพื่อตรวจสอบจำลองแผนที่หลังโฉนดที่ดินหรือหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินหรือห้องชุด
ว่าเป็นที่ดินแปลงเดียวกันหรือห้องชุดห้องเดียวกันหรือไม่หากเชื่อได้ว่าเป็นที่ดินแปลงเดียวกันหรือห้องชุดห้องเดียวกันแล้ว
ให้จัดการยึด
โดยให้จดชื่อเจ้าของที่ดินข้างเคียงเท่าที่ทราบกำกับไว้ในแผนที่จำลองและแสดงให้เห็นสภาพ
และทำเลที่ตั้งของที่ดินที่ทำการยึดและแสดงด้วยว่าอยู่ใกล้ไกลจากสถานที่ราชการ ชุมชน
ทางบก หรือทางน้ำ ประมาณระยะทางเท่าใด

ข้อ
๓๒  ถ้าที่ดินที่ทำการยึดนั้นมีสิ่งปลูกสร้างหรือไม้ล้มลุกหรือธัญชาติอันจะเก็บเกี่ยวรวงผลได้คราวหนึ่งหรือหลายคราวต่อปีเป็นของผู้อื่นปลูกอยู่
ให้เจ้าพนักงานบันทึกถ้อยคำของเจ้าของสิ่งนั้น ๆ ให้ปรากฏว่ามีสิทธิในที่ดินอย่างไร
เช่น สิทธิเก็บกิน สิทธิเหนือพื้นดิน หรือสิทธิตามสัญญาเช่า เป็นต้น
ภายใต้บังคับแห่งกฎหมายว่าด้วยการยึดทรัพย์สินของกสิกร
การยึดที่ไร่ นา
ซึ่งมีไม้ล้มลุกหรือธัญชาติอันจะเก็บเกี่ยวได้ตามฤดูกาลจะทำการยึดแต่ที่ดิน
แต่ไม่ทำการยึดไม้ล้มลุกและธัญชาติหรือจะทำการยึดทั้งที่ดินและไม้ล้มลุกหรือธัญชาติด้วยก็ได้

ข้อ
๓๓  การยึดที่ดินซึ่งมีไม้ยืนต้น
ให้เจ้าพนักงานจดชนิดและประมาณจำนวนต้นไม้ไว้ด้วย

ข้อ
๓๔  ถ้าทรัพย์สินที่ทำการยึดมีดอกผลธรรมดาที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินจะต้องเป็นผู้เก็บเกี่ยวหรือบุคคลอื่นเป็นผู้เก็บเกี่ยวในนามของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
เมื่อเจ้าพนักงานเห็นสมควรเก็บเกี่ยวเองเจ้าพนักงานต้องแจ้งเป็นหนังสือให้เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินทราบเสียก่อน
แล้วจึงให้ทำการเก็บดอกผลนั้นเมื่อถึงกำหนด

ข้อ
๓๕  การยึดเรือน โรง
หรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่น ให้เจ้าพนักงานทำการยึดโดยบรรยายให้เห็นสภาพของสิ่งนั้น
ๆ เช่น พื้น ฝาผนัง ประตู หน้าต่าง เสา เครื่องบนและหลังคา
ใช้วัสดุชนิดใดมีกี่ชั้น กี่ห้อง ขนาดกว้างยาวสูงเท่าใด เก่าหรือใหม่เพียงใด
เลขทะเบียนเท่าไร ถ้าเป็นสถานที่ให้เช่า ค่าเช่าเท่าใด เป็นต้น

ข้อ
๓๖  การยึดสังหาริมทรัพย์มีรูปร่างและอสังหาริมทรัพย์
ย่อมครอบไปถึงดอกผลแห่งทรัพย์สินนั้นด้วย
เว้นแต่จะได้มีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น

ข้อ
๓๗  ให้เจ้าพนักงานแสดงให้เห็นโดยชัดแจ้งตามวิธีที่เห็นสมควรว่า
ได้มีการยึดทรัพย์สินแล้ว เช่น
(ก)
การยึดสิ่งของ ให้เจ้าพนักงานปิดหรือผูกแผ่นเลขหมายบนสิ่งของที่ทำการยึดให้ตรงตามบัญชีทรัพย์สิน
ถ้าสามารถจะเก็บรวมเข้าหีบหรือตู้ได้ก็ให้รวมไว้
แล้วปิดหีบหรือตู้ประทับตราครั่งหรือทำเครื่องหมายไว้อีกชั้นหนึ่ง
(ข)
การยึดที่ดิน ห้องชุด เรือนโรง หรือสิ่งปลูกสร้างอื่น ๆ
ให้ปิดประกาศหรือทำเครื่องหมายไว้
(ค)
การยึดสัตว์ สัตว์พาหนะ หรือปศุสัตว์
จะใช้สีทาที่เขาหรือที่ตัวหรือจะใช้แผ่นเลขหมายผูกคอหรือจะต้อนเข้าคอกแล้วผูกเชือกประทับตราครั่งหรือทำเครื่องหมายไว้ที่ประตูคอกก็ได้แล้วแต่จะเห็นสมควร
แต่อย่าให้เป็นการขัดข้องต่อการเลี้ยงรักษาสัตว์

ข้อ
๓๘  เมื่อได้ทำการยึดเรือมีระวางตั้งแต่ห้าตันขึ้นไป
แพหรือสัตว์พาหนะ
ให้แจ้งการยึดไปยังกรมการขนส่งทางน้ำและพาณิชยนาวีหรือนายทะเบียนแห่งท้องที่
แล้วแต่กรณี
กรณีทำการยึดทรัพย์สินอื่นที่มีทะเบียน
เช่น รถยนต์ เครื่องจักร ให้แจ้งการยึดไปยังนายทะเบียนแห่งทรัพย์สินนั้น

ข้อ
๓๙  ในการยึดทรัพย์สิน
ให้เจ้าพนักงานจัดทำบันทึกรายงานการดำเนินการโดยสังเขปหากมีพฤติการณ์หรือเหตุการณ์ที่สมควรบันทึกไว้เป็นหลักฐานก็ให้บันทึกไว้แล้วอ่านบันทึกนั้นให้ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องฟัง
ณ ที่ทำการยึด เช่น เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน ผู้มีส่วนได้เสีย แล้วให้ลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐานด้วย
ถ้าผู้ใดไม่ยอมลงลายมือชื่อให้บันทึกว่า
อ่านให้ฟังแล้วไม่ยอมลงลายมือชื่อพร้อมกับลงลายมือชื่อเจ้าพนักงานและพยานรับรองไว้
ข้อ
๔๐  ให้เจ้าพนักงานจัดทำบัญชีทรัพย์สินที่ทำการยึดโดยแสดงรายละเอียด
เช่น ชื่อ ประเภท จำนวน ขนาด น้ำหนัก สภาพและราคาประเมินแห่งทรัพย์สิน เป็นต้น
ตามลำดับหมายเลขไว้และลงลายมือชื่อ พร้อมวันเดือนปี ไว้เป็นหลักฐาน

ข้อ
๔๑  การจดบัญชีทรัพย์สิน
ถ้าเป็นทรัพย์สินหลายสิ่งราคาเล็กน้อย จะมัดรวมหรือกองรวมกันแล้ว
จดเป็นเลขหมายเดียวกันก็ได้

ข้อ
๔๒  เมื่อกระทำการยึดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินแล้ว
ให้แจ้งรายการยึดและราคาประเมินให้เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินทราบ
และถ้าทรัพย์สินที่ทำการยึดมีผู้ถือกรรมสิทธิ์ร่วมให้แจ้งการยึดให้ผู้ถือกรรมสิทธิ์ร่วมทราบด้วย
หากไม่สามารถจะกระทำตามความในวรรคก่อนได้
ให้ปิดประกาศแจ้งการยึดไว้ ณ สถานที่ที่ทำการยึด
หรือประกาศแจ้งการยึดทางหนังสือพิมพ์รายวันไม่เกิน ๗ วัน
ถ้าทรัพย์สินที่ทำการยึดเป็นที่ดิน
ห้องชุดหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่น
ให้รีบแจ้งการยึดไปยังเจ้าพนักงานผู้รับจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมและหรือนายทะเบียนแห่งท้องที่
แล้วแต่กรณี
การยึดสิ่งปลูกสร้างซึ่งปลูกอยู่บนที่ดินของผู้อื่น
ให้รีบแจ้งเจ้าพนักงานผู้รับจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมและหรือนายทะเบียนแห่งท้องที่
แล้วแต่กรณี
เมื่อดำเนินการดังกล่าวแล้วเสร็จ
ให้รายงานการยึดทรัพย์สินพร้อมบัญชีทรัพย์สินที่ทำการยึดต่อผู้จัดการ

ส่วนที่ ๒
การคัดค้านการยึดทรัพย์สิน

ข้อ
๔๓  ถ้าบุคคลใดจะยื่นคำร้องคัดค้านการยึดทรัพย์สิน
โดยกล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินไม่ใช่เจ้าของทรัพย์สินที่เจ้าพนักงานได้ทำการยึดไว้
ก่อนที่เอาทรัพย์สินดังกล่าวออกทำการขายทอดตลาด บุคคลนั้นอาจยื่นคำร้องขอต่อผู้จัดการ
เพื่อให้มีคำสั่งปล่อยทรัพย์สินเช่นว่านั้น
เมื่อเจ้าพนักงานได้รับคำร้องขอเช่นว่านี้
ให้งดการขายทอดตลาดหรือจำหน่ายทรัพย์สินนั้นไว้ในระหว่างรอคำวินิจฉัยชี้ขาดของผู้จัดการต่อไป
เว้นแต่
(๑)
หากมีพยานหลักฐานเบื้องต้นแสดงว่าคำร้องขอนั้นไม่มีมูลและยื่นเข้ามาเพื่อประวิงเวลาให้ล่าช้า
ผู้จัดการมีอำนาจสั่งให้ผู้ร้องวางเงินต่อผู้จัดการในเวลาที่กำหนดตามจำนวนเงินที่เห็นสมควรเพื่อประกันความเสียหายใด
ๆ
ที่อาจได้รับเนื่องจากเหตุที่เนิ่นช้าในการขายทอดตลาดอันเกิดแต่การยื่นคำร้องขอนั้นถ้าผู้ร้องไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเช่นว่านี้ให้ผู้จัดการยกคำร้องนั้นเสียและมีคำสั่งให้ดำเนินการต่อไป
(๒)
ถ้าทรัพย์สินที่พิพาทนั้นเป็นสังหาริมทรัพย์และมีพยานหลักฐานเบื้องต้นแสดงว่าคำร้องขอนั้นไม่มีเหตุผลอันควรฟัง
หรือถ้าปรากฏว่าทรัพย์สินที่ทำการยึดเป็นสังหาริมทรัพย์ที่เก็บไว้นานไม่ได้ผู้จัดการมีอำนาจสั่งให้คณะกรรมการจัดการทำการขายทอดตลาดทรัพย์สินหรือจำหน่ายทรัพย์สินนั้นโดยไม่ชักช้า
ส่วนที่ ๓
การเก็บรักษาทรัพย์สินที่ทำการยึด

ข้อ
๔๔  ทรัพย์สินที่ทำการยึดไว้แล้วให้นำมาเก็บรักษาไว้ที่สำนักงานอันเป็นที่ทำการแห่งใหญ่ของบรรษัท
หรือสถานที่อื่นที่ผู้จัดการกำหนด แล้วแต่กรณี แต่ถ้าเป็นอสังหาริมทรัพย์
หรือสิ่งของอื่นซึ่งลำบากต่อการขนย้ายให้มอบแก่บุคคลที่สมควรเป็นผู้ดูแลรักษาไว้
การมอบทรัพย์สินที่ทำการยึดให้บุคคลอื่นดูแลรักษา
ให้ถือหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้
(๑)
ถ้าเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินยอมรับรักษาทรัพย์สินที่ทำ การยึด
และเจ้าพนักงานเห็นสมควรจะมอบทรัพย์สินนั้นให้เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินเป็นผู้ดูแลรักษาก็ได้
(๒)
ถ้าเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินไม่รับรักษาทรัพย์สินที่ทำการยึด
เมื่อเจ้าพนักงานเห็นสมควรจะมอบทรัพย์สินไว้ในความดูแลของบุคคลอื่นซึ่งครอบครองทรัพย์สินนั้นอยู่ก็ได้
(๓)
ถ้าไม่สามารถปฏิบัติตาม (๑) และ (๒) ได้
ผู้จัดการจะเช่าสถานที่เก็บทรัพย์สินและ/หรือจ้างคนดูแลรักษาทรัพย์สินนั้นไว้ก็ได้

ข้อ
๔๕  ให้เจ้าพนักงานจดไว้ในรายการยึดทรัพย์สินโดยชัดแจ้งว่า
ได้จัดการเก็บรักษาทรัพย์สินนั้นอย่างไร และต้องเสียค่าใช้จ่ายในการยึดทรัพย์สิน
ค่าเช่าสถานที่เก็บทรัพย์สิน ค่าจ้างดูแลรักษาทรัพย์สินเท่าใด

ข้อ
๔๖  ให้ผู้รับรักษาทรัพย์สินโดยมีค่าตอบแทนก็ดี
หรือไม่มีค่าตอบแทนก็ดี หรือผู้ให้เช่าสถานที่รักษาทรัพย์สินก็ดี
หรือผู้รับจ้างดูแลทรัพย์สินก็ดี ทำหนังสือสัญญากับผู้จัดการ

ข้อ
๔๗  ในกรณีผู้ใดทำให้เสียหาย ทำลาย
ซ่อนเร้น เอาไปเสีย ทำให้สูญหาย ทำให้เสื่อมค่าทำให้ไร้ประโยชน์
ซึ่งทรัพย์สินที่ทำการยึด
ให้เจ้าพนักงานรายงานผู้จัดการทราบเพื่อดำเนินการร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนให้ดำเนินคดีแก่ผู้กระทำผิดทุกเรื่อง

หมวด ๓
การอายัดทรัพย์สิน

ส่วนที่ ๑
วิธีการอายัดทรัพย์สิน

ข้อ
๔๘  เจ้าพนักงานอาจทำการอายัดสังหาริมทรัพย์อันมีรูปร่างและอสังหาริมทรัพย์รวมทั้งสิทธิทั้งปวงอันมีอยู่ในทรัพย์สินเหล่านั้น
หรือเงินที่บุคคลภายนอกจะต้องส่งมอบหรือโอนหรือชำระให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
ในการอายัดดังกล่าวเจ้าพนักงานมีอำนาจที่จะทำการยึดบรรดาเอกสารทั้งปวงที่ให้สิทธิแก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินในอันที่จะได้รับส่งมอบ
หรือรับโอนทรัพย์สินหรือสิทธิ หรือได้รับชำระเงินเช่นว่านั้น

ข้อ
๔๙  เมื่อเห็นสมควรให้ทำการอายัดทรัพย์สินตามมาตรา
๕๗ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙
ให้ฝ่ายกฎหมายรายงานการสืบหาทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
และขออนุมัติทำการอายัดทรัพย์สินพร้อมทั้งเสนอให้ผู้จัดการลงนามในคำสั่งการอายัด

ข้อ
๕๐  การออกและส่งคำสั่งการอายัดทรัพย์สิน
(๑)
การอายัดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินให้ทำการอายัดได้เพียงไม่เกินกว่าที่พอจะชำระหนี้
รวมทั้งค่าธรรมเนียม ค่าใช้จ่ายในการอายัดและการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
เว้นแต่ทรัพย์สินที่ทำการอายัดนั้นไม่อาจแบ่งแยกได้
(๒)
ให้ฝ่ายกฎหมายขออนุมัติทำการอายัดทรัพย์สินโดยจัดทำคำสั่งการอายัดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
แนบเอกสารหลักฐานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และนำเสนอต่อผู้จัดการ
เมื่อผู้จัดการลงนามในคำสั่งการอายัดทรัพย์สินหรือสั่งการเป็นอย่างอื่นแล้ว
ให้ฝ่ายกฎหมายส่งคำสั่งการอายัดทรัพย์สินให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน และบุคคลซึ่งต้องรับผิดชำระเงินหรือส่งมอบทรัพย์สินนั้น
(๓)
การพิจารณาสั่งการอายัด
ถ้าเป็นสิทธิเรียกร้องขอให้ชำระเงินหรือให้ส่งมอบทรัพย์สินให้ผู้จัดการสั่งการอายัดทรัพย์สินได้
โดยคำสั่งการอายัดนั้นต้องระบุข้อห้าม ดังนี้
(ก) ห้ามเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินจำหน่ายสิทธิเรียกร้องตั้งแต่เวลาที่ได้รับคำสั่งนั้น และ
(ข)
ห้ามบุคคลภายนอกชำระเงินหรือส่งมอบทรัพย์สินให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินแต่ให้ชำระหรือส่งมอบให้แก่เจ้าพนักงานภายในกำหนดเวลาและสถานที่ตามที่กำหนดไว้ในคำสั่งการอายัด

ข้อ
๕๑  ห้ามทำการอายัดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
ดังต่อไปนี้
(๑) เบี้ยเลี้ยงชีพซึ่งกฎหมายกำหนดไว้
และเงินรายได้เป็นคราว ๆ อันบุคคลภายนอกได้ยกให้เพื่อเลี้ยงชีพเป็นจำนวนรวมกันไม่เกิน
๑๐,๐๐๐ บาท หรือตามจำนวนที่ผู้จัดการเห็นสมควร
(๒)
เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ บำเหน็จ และเบี้ยหวัดของข้าราชการหรือลูกจ้างของรัฐบาลและเงินสงเคราะห์
หรือบำนาญที่รัฐบาลได้จ่ายให้แก่สามีหรือภริยาหรือญาติที่ยังมีชีวิตของบุคคลเหล่านั้น
(๓)
เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ ค่าชดใช้ เงินสงเคราะห์หรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของพนักงาน ลูกจ้าง
หรือคนงานนอกจากที่กล่าวไว้ใน (๒) ที่นายจ้างจ่ายให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินหรือสามีหรือภริยา
หรือญาติที่ยังมีชีวิตของบุคคลเหล่านั้นเป็นจำนวนรวมกันไม่เกินเดือนละ ๑๐,๐๐๐ บาท หรือตามจำนวนที่ผู้จัดการเห็นสมควร
(๔)
เงินฌาปนกิจสงเคราะห์ที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินได้รับอันเนื่องมาแต่ความตายของบุคคลอื่นเป็นจำนวนตามที่จำเป็นในการดำเนินการฌาปนกิจศพตามฐานะของผู้ตายที่ผู้จัดการเห็นสมควร
ในการกำหนดจำนวนเงินตาม
(๑) และ (๓)
ให้ผู้จัดการกำหนดให้ไม่น้อยกว่าอัตราเงินเดือนขั้นต่ำสุดของพนักงานในขณะนั้น  ทั้งนี้
โดยคำนึงถึงฐานะทางครอบครัวของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินและจำนวนบุพการีและผู้สืบสันดานซึ่งอยู่ในความอุปการะของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินด้วย

ส่วนที่ ๒
การคัดค้านการอายัดทรัพย์สิน

ข้อ
๕๒  ถ้าบุคคลภายนอกได้รับคำสั่งการอายัดปฏิเสธหรือโต้แย้งหนี้ที่เรียกร้องเอาแก่ตนให้เจ้าพนักงานทำการไต่สวนตรวจสอบ
หากปรากฏว่าหนี้ที่เรียกร้องมีอยู่จริงให้ออกคำสั่งเตือนให้บุคคลนั้นปฏิบัติตามคำสั่งการอายัดอีกครั้ง
ถ้าบุคคลดังกล่าวไม่ปฏิบัติตามคำสั่งการอายัดอีก ให้เจ้าพนักงานรายงานให้ผู้จัดการทราบเพื่อพิจารณาดำเนินคดีฟ้องร้องให้บุคคลดังกล่าวรับผิดเสมือนหนึ่งบุคคลนั้นเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
และตลอดจนค่าแห่งความเสียหายใด ๆ ที่เกิดขึ้น
เพราะไม่ปฏิบัติตามคำสั่งการอายัดทรัพย์สินพร้อมกันไปด้วย
ถ้าไม่มีการคัดค้านการอายัดทรัพย์สิน
แต่บุคคลผู้ได้รับคำสั่งการอายัดมิได้ปฏิบัติตามคำสั่งการอายัด
ให้เจ้าพนักงานดำเนินการเช่นเดียวกับที่กล่าวข้างต้น

ส่วนที่ ๓
การจัดการทรัพย์สินที่ทำการอายัด

ข้อ
๕๓  ทรัพย์สินที่ทำการอายัด
ให้จัดการดังต่อไปนี้
(๑)
ถ้าเป็นพันธบัตรและหลักทรัพย์ที่เป็นประกัน
ซึ่งเป็นของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินออกให้แก่ผู้ถือ
หรือออกในนามของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
เจ้าพนักงานจะร้องขอต่อผู้จัดการมิให้มีคำสั่งอนุญาตให้จำหน่ายสิ่งเหล่านั้น
ตามรายการขานราคาในวันที่ขายก็ได้ แต่หากสิ่งเหล่านั้นมีรายการขานราคากำหนดไว้ ณ
สถานแลกเปลี่ยนหรือถูกยกคำขอเสียก็ให้ขายสิ่งเหล่านั้นโดยวิธีการขายทอดตลาด
(๒)
ถ้าเป็นตราสารเปลี่ยนมือ เช่น ตั๋วเงิน เจ้าพนักงานอาจร้องขอให้ผู้จัดการมีคำสั่งอนุญาตจำหน่ายตามราคาที่ปรากฏในตราสาร
หรือราคาต่ำกว่านั้น ตามที่ผู้จัดการเห็นสมควร ถ้าผู้จัดการยกคำขอเสียก็ให้นำตราสารนั้นออกทำการขายทอดตลาด
(๓)
ถ้าสิ่งของที่จะต้องส่งมอบตามสิทธิเรียกร้องที่ถูกทำการอายัดนั้น
ได้ส่งมอบให้แก่เจ้าพนักงานแล้ว ให้นำออกขายโดยการขายทอดตลาด
(๔)
ถ้าการจำหน่ายสิทธิเรียกร้องที่ถูกทำการอายัดนั้น กระทำได้โดยยาก เนื่องจากการชำระหนี้นั้นต้องอาศัยการชำระหนี้ตอบแทน
หรืออาจต้องด้วยเหตุผลอื่นอันจะทำให้การชำระหนี้นั้นล่าช้าออกไปอีกและอาจเกิดความเสียหายขึ้นได้
เมื่อบุคคลผู้มีส่วนได้เสียหรือเจ้าพนักงานร้องขอโดยมีเหตุผลอันสมควรผู้จัดการอาจมีคำสั่งให้จำหน่ายโดยวิธีอื่นก็ได้

หมวด ๔
การขายทอดตลาดทรัพย์สิน

ส่วนที่ ๑
คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาด

ข้อ ๕๔  ในการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ให้ผู้จัดการแต่งตั้งคณะกรรมการ ๑ ชุด ชื่อว่า คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาด
เพื่อทำการขายทอดตลาด
โดยแต่งตั้งคณะกรรมการจัดการจากพนักงานไม่ต่ำกว่าระดับ ๕ จำนวนไม่น้อยกว่า ๓ คน
และกำหนดให้พนักงานไม่ต่ำกว่าระดับ ๘ เป็นประธานกรรมการจัดการ
หากจำเป็นจะแต่งตั้งบุคคลอื่นที่เห็นสมควรเข้าร่วมเป็นคณะกรรมการจัดการด้วยก็ได้
คณะกรรมการจัดการอาจเสนอให้ผู้จัดการดำเนินการจ้างบุคคลภายนอกเพื่อทำหน้าที่ตามที่กำหนดไว้ในหมวดนี้แทนคณะกรรมการจัดการทั้งหมดหรือบางส่วนโดยให้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการจัดการก็ได้

ส่วนที่ ๒
วิธีการขายทอดตลาดทรัพย์สิน

ข้อ
๕๕  ให้เจ้าพนักงานจัดทำรายงานขออนุญาตทำการขายทอดตลาดทรัพย์สินพร้อมทั้งแนบเอกสารที่เกี่ยวข้อง
เช่น สำเนาคำสั่งแต่งตั้งเจ้าพนักงานให้ทำการยึดทรัพย์สิน
ประกาศเรื่องการยึดทรัพย์สิน บัญชีการยึดทรัพย์สิน
และเอกสารอื่นใดอันเกี่ยวกับการขายทอดตลาดทรัพย์สิน เป็นต้น รวมทั้งเสนอความเห็นว่าควรทำการขายทอดตลาดทรัพย์สินไว้ในรายงาน
พร้อมทั้งเสนอให้ผู้จัดการลงนามในคำสั่งให้ทำการขายทอดตลาดทรัพย์สินภายใน ๓๐ วัน
นับแต่วันที่ได้ทำการยึดหรือการอายัดทรัพย์สินเสร็จสิ้น

ข้อ
๕๖  เมื่อผู้จัดการมีคำสั่งให้ทำการขายทอดตลาดทรัพย์สินแล้ว
ให้เจ้าพนักงานจัดทำประกาศ เรื่อง การขายทอดตลาดทรัพย์สิน
โดยแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับทรัพย์สินที่จะขาย เช่น ชื่อเจ้าของทรัพย์สิน วัน เวลา
สถานที่ที่จะขาย ชื่อ ประเภท ลักษณะ จำนวน ขนาด น้ำหนัก
และภาระติดพันเกี่ยวกับทรัพย์สินนั้น ๆ เป็นต้น
ถ้าเป็นที่ดินให้แจ้งเนื้อที่อาณาเขตกว้างขวาง ชื่อเจ้าของที่ดินข้างเคียง
สถานที่ตั้งพร้อมทั้งแผนที่สังเขป เสนอประธานกรรมการจัดการเพื่อลงนาม

ข้อ
๕๗  เมื่อประธานกรรมการจัดการได้ลงนามในประกาศเรื่องการขายทอดตลาดทรัพย์สินแล้วให้เจ้าพนักงานจัดส่งประกาศเรื่องการขายทอดตลาดทรัพย์สินนั้นแก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินและผู้มีส่วนได้เสีย
ทั้งปิดประกาศไว้โดยเปิดเผย ณ สถานที่ที่จะขาย สถานที่ที่ทรัพย์สินนั้นตั้งอยู่
หรือสถานที่อื่นอันเห็นสมควร ก่อนกำหนดวันขายไม่น้อยกว่า ๗ วัน
ถ้าประธานกรรมการจัดการเห็นสมควรจะลงประกาศโฆษณาการขายทอดตลาดทรัพย์สินนั้น
ในหนังสือพิมพ์รายวัน หรือทางวิทยุกระจายเสียง หรือทางโทรทัศน์
หรือทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ก่อนกำหนดวันขายไม่น้อยกว่า ๗ วันก็ได้

ข้อ
๕๘  การกำหนดวันทำการขายทอดตลาดในประกาศ
เรื่องการขายทอดตลาดทรัพย์สินให้ถือเกณฑ์ ดังนี้
(๑)
ที่ดิน หรือที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้าง กำหนดวันขายไม่น้อยกว่า ๓๐ วันแต่ไม่เกิน ๙๐
วัน นับแต่วันที่ที่ลงประกาศเรื่องการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
(๒)
โรงเรือน สิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ และทรัพย์สินอื่น กำหนดวันขายไม่น้อยกว่า ๒๐ วัน แต่ไม่เกิน
๓๐ วัน นับแต่วันที่ที่ลงประกาศเรื่องการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
(๓)
ในกรณีจำเป็นเร่งด่วนคณะกรรมการจัดการอาจทำการขายทอดตลาดทรัพย์สินได้เมื่อพ้นระยะเวลาอย่างน้อย
๕ วัน นับแต่วันที่ทำการยึดทรัพย์สินเสร็จสิ้น
ในกรณีของสดหรือของเสียง่าย
ให้นำออกขายได้ทันที หรือดำเนินการโดยวิธีอื่นตามที่เห็นสมควร
(๔)
เมื่อประกาศการขายทอดตลาดทรัพย์สินไปแล้ว
หากมีความจำเป็นคณะกรรมการจัดการอาจเลื่อนหรืองดการขายทอดตลาดทรัพย์สินก็ได้

ข้อ
๕๙  การขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ให้คณะกรรมการจัดการถือปฏิบัติ ดังนี้
(๑)
การขายทอดตลาดทรัพย์สินที่ติดจำนอง ให้มีหนังสือแจ้งให้ผู้รับจำนองทราบถึง วัน
เวลา และสถานที่ที่จะทำการขายทอดตลาด
พร้อมทั้งให้สอบถามผู้รับจำนองถึงรายละเอียดของภาระจำนอง เช่น ต้นเงิน
ดอกเบี้ยที่ค้างชำระ
ตลอดจนวิธีการขายทอดตลาดว่าจะให้ขายโดยติดจำนองหรือปลอดจำนองถ้าผู้รับจำนองไม่แจ้งให้ทราบภายใน
๑๕ วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือแล้วก็ให้ขายทรัพย์สินโดยติดจำนอง
ในกรณีที่ได้รับแจ้งจากผู้รับจำนองให้ขายทรัพย์สินโดยปลอดจำนองคณะกรรมการจัดการอาจพิจารณาให้ขายทรัพย์สินโดยติดจำนองก็ได้เมื่อได้รับอนุญาตจากผู้จัดการ
การขายทรัพย์สินอย่างติดจำนอง
ให้แสดงรายชื่อผู้รับจำนองพร้อมทั้งต้นเงินและดอกเบี้ยที่ยังค้างชำระจนถึงวันขาย
และข้อความว่าผู้ใดซื้อทรัพย์สินนั้นต้องรับภาระจำนองติดไปด้วย
ไว้ในประกาศเรื่องการขายทอดตลาดทรัพย์สินโดยชัดเจน
การขายทอดตลาดโดยปลอดจำนอง
การกำหนดราคาขายให้พิจารณาถึงต้นเงิน
ดอกเบี้ยจำนองซึ่งยังค้างชำระแก่ผู้รับจำนองจนถึงวันขาย พร้อมทั้งค่าธรรมเนียม
ค่าใช้จ่ายในการยึดและการขายทอดตลาด
และเงินที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินต้องชำระ
ถ้าคาดหมายว่าเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดไม่อาจปลดเปลื้องหนี้ได้หรือหากการขายทอดตลาดแล้ว
เจ้าหนี้จำนองจะได้รับเงินจากการขายทอดตลาดไปทั้งหมดก็ให้งดการขายทอดตลาดและรายงานผู้จัดการพิจารณาสั่งการเป็นราย
ๆ ไป
การขอรับชำระหนี้ของผู้รับจำนอง
ให้ถือหนังสือตอบรับของผู้รับจำนองตามวรรคหนึ่งเป็นคำขอรับชำระหนี้จำนอง
ก่อนจ่ายเงินชำระหนี้จำนองพร้อมดอกเบี้ยต้องตรวจสอบให้แน่ชัดเสียก่อนว่าหนี้จำนองและดอกเบี้ย
เป็นหนี้บุริมสิทธิที่จะได้รับชำระหนี้ก่อนเจ้าหนี้สามัญหรือไม่
และผู้รับจำนองได้ปลดหนี้จำนองให้แล้ว
พร้อมทั้งให้ขอใบรับยึดถือไว้เป็นหลักฐานในการชำระหนี้จำนองพร้อมดอกเบี้ยด้วยจึงจะจ่ายเงินให้แก่ผู้รับจำนองได้
(๒) ถ้าทรัพย์สินที่จะทำการขายทอดตลาดเป็นตู้นิรภัย หีบ
หรือกำปั่นเหล็ก ให้คณะกรรมการจัดการทำการเปิดเสียก่อน จึงจะทำการขายทอดตลาดได้
(๓)
การขายทอดตลาดทรัพย์สินประเภทซึ่งผู้ยึดถือครอบครองจะต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานตามกฎหมายเสียก่อน
เช่น อาวุธปืน เป็นต้น ให้ผู้ซื้อวางมัดจำไว้ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒๕ ของราคาซื้อและให้ผู้ซื้อจัดการนำใบอนุญาตมาแสดงภายใน
๓๐ วัน พร้อมทั้งชำระเงินที่ค้างให้ครบถ้วนถ้าพ้นกำหนดนี้แล้ว
ผู้ซื้อไม่สามารถนำใบอนุญาตมาแสดงได้
ก็ให้ริบเงินมัดจำนั้นและให้จัดการขายทอดตลาดใหม่ได้
(๔)
การขายทอดตลาดทรัพย์สินที่จะต้องมีใบอนุญาตกำกับ เช่น สุราตั้งแต่ ๑๐ ลิตรขึ้นไปให้คณะกรรมการจัดการขอความร่วมมือไปยังเจ้าพนักงานสรรพสามิตจัดการออกใบอนุญาตขนสุราให้แก่ผู้ซื้อด้วย
(๕)
การขายทอดตลาดทรัพย์สินหลายสิ่งให้ปฏิบัติ ดังนี้
(ก)
ให้แยกขายทีละสิ่งต่อเนื่องกัน แต่คณะกรรมการจัดการมีอำนาจ
๑)
จัดสังหาริมทรัพย์ซึ่งมีราคาเล็กน้อยรวมขายเป็นกอง ๆ ได้
๒)
จัดสังหาริมทรัพย์หรืออสังหาริมทรัพย์สองสิ่งหรือกว่านั้นขึ้นไปรวมขายไปด้วยกันได้
ในเมื่อเป็นที่คาดหมายว่าเงินรายได้จากการขายจะเพิ่มขึ้นเพราะเหตุนั้น
(ข)
ในการขายอสังหาริมทรัพย์รายใหญ่ และทรัพย์สินนั้น อาจแบ่งแยกออกเป็นส่วน ๆ ได้ คณะกรรมการจัดการมีอำนาจขายทรัพย์สินนั้นเป็นส่วน
ๆ ได้ ในเมื่อเป็นที่คาดหมายว่าเงินรายได้ทั้งหมดจะเพิ่มขึ้นเพราะเหตุนั้น
(ค)
การขายทรัพย์สินหลายสิ่งด้วยกัน
คณะกรรมการจัดการมีอำนาจกำหนดลำดับที่จะขายทรัพย์สินนั้นได้
(ง)
บุคคลผู้มีส่วนได้เสียในทรัพย์สินที่จะทำ การขายทอดตลาด
อาจร้องขอให้คณะกรรมการจัดการ รวมหรือแยก
หรือให้ขายทรัพย์สินนั้นตามลำดับที่กำหนดไว้หรือจะร้องคัดค้านการขายของคณะกรรมการจัดการใน
(ก) ถึง (ค) ก็ได้
ในกรณีที่คณะกรรมการจัดการไม่ยอมปฏิบัติตามคำร้องขอหรือคัดค้านเช่นว่านั้น
ผู้มีส่วนได้เสียจะยื่นคำขอต่อผู้จัดการโดยทำเป็นคำร้องภายใน ๗ วัน
นับแต่วันปฏิเสธ เพื่อขอให้มีคำสั่งชี้ขาดในเรื่องนั้นก็ได้

ข้อ
๖๐  วิธีการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ให้คณะกรรมการจัดการดำเนินการ ดังต่อไปนี้
(๑)
ก่อนเริ่มทำการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ให้ปักธงเครื่องหมายการขายทอดตลาดและอ่านประกาศเรื่องการขายทอดตลาดทรัพย์สิน ณ
สถานที่ขายโดยเปิดเผย
(๒)
คณะกรรมการจัดการจะใช้ผู้หนึ่งผู้ใดเข้าสู้ราคาในการขายทอดตลาดทรัพย์สินที่ตนเป็นผู้จัดการขายไม่ได้
(๓)
เมื่อคณะกรรมการจัดการเห็นว่าทรัพย์สินที่ทำการขายทอดตลาดมีมูลค่าสูงมากหรือมีผู้ใดจะสู้ราคาโดยไม่สุจริต
หรือไม่สามารถจะชำระราคาได้
ให้คณะกรรมการจัดการจัดให้มีการวางหลักประกันที่เชื่อถือได้ตามที่เห็นสมควร
(๔)
การขายทอดตลาดทรัพย์สิน ให้ผู้ทอดตลาดแสดงความตกลงขายด้วยวิธีเคาะไม้
หรือแสดงกิริยาอย่างใดอย่างหนึ่งตามจารีตประเพณีในการขายทอดตลาด
ถ้ายังไม่ได้แสดงเช่นนั้น ผู้สู้ราคาจะถอนคำสู้ราคาก็ได้
(๕)
ให้ผู้ทอดตลาดร้องขานจำนวนเงินที่มีผู้สู้ราคาครั้งที่หนึ่ง และกล่าวคำว่า หนึ่ง
๓ - ๔ หน ถ้าไม่มีผู้สู้ราคาสูงขึ้น
ให้เปลี่ยนร้องขานจำนวนเงินนั้นเป็นครั้งที่สอง และกล่าวคำว่า สอง อีก ๓ - ๔ หน เมื่อไม่มีผู้สู้ราคาสูงกว่านั้นและผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับทางปกครองไม่คัดค้านราคา
และคณะกรรมการจัดการเห็นว่าได้ราคาพอสมควร ก็ให้ผู้ทอดตลาดกล่าวคำว่า สาม พร้อมกับเคาะไม้
หรือแสดงกิริยาอย่างใดอย่างหนึ่งตามจารีตประเพณีในการขายทอดตลาด
แต่ถ้าก่อนเคาะไม้หรือแสดงกิริยาดังกล่าวมีผู้สู้ราคาสูงขึ้นไปอีก
ก็ให้ร้องขานราคานั้นตั้งต้นใหม่ตามลำดับ
ในกรณีผู้มีส่วนได้เสียคนใดคนหนึ่งคัดค้านราคา
ให้คณะกรรมการจัดการเลื่อนการขายออกไปนัดหนึ่ง
และในนัดต่อไปหากราคาที่มีผู้เสนอไม่ต่ำกว่าราคาที่เสนอไว้ในครั้งก่อนและคณะกรรมการจัดการเห็นว่าเป็นราคาสมควรขายก็ให้ดำเนินการขายทอดตลาดและเคาะไม้ขายให้แก่ผู้เสนอราคาสูงสุดดังกล่าว
(๖)
ถ้าผู้สู้ราคาถอนคำสู้ราคาของตนเสียก่อนที่ผู้ทอดตลาดเคาะไม้
หรือแสดงกิริยาอย่างใดอย่างหนึ่งตามจารีตประเพณีในการขายทอดตลาด
ให้ผู้ทอดตลาดตั้งต้นร้องขานราคาใหม่
(๗)
ในการขายทอดตลาดทรัพย์สิน ให้คณะกรรมการจัดการบันทึกเหตุการณ์การขายทอดตลาดไว้ทุกครั้ง
โดยมีข้อความอย่างน้อย ดังนี้
(ก)
จำนวนบุคคลซึ่งมาฟังการขายและสู้ราคา
(ข)
ในการสู้ราคาทรัพย์สินประเภทอสังหาริมทรัพย์ ให้บันทึกชนิดของทรัพย์สิน
ชื่อและราคาของผู้ให้ราคาสูงสุด รวมทั้งชื่อและราคาของผู้ให้ราคาตามลำดับรองลงมาด้วย
กรณีการสู้ราคาทรัพย์สินประเภทสังหาริมทรัพย์
ให้บันทึกชนิดของทรัพย์สิน ชื่อ และราคาของผู้ให้ราคาสูงสุดเท่านั้น
(ค)
คณะกรรมการจัดการขายได้หรือไม่ เพราะเหตุใด
(ง)
คณะกรรมการจัดการและผู้ทอดตลาดต้องลงนามวันเดือนปี กำกับไว้ด้วย

ข้อ
๖๑  การปฏิบัติเกี่ยวกับเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
มีดังนี้
(๑)
การขายทอดตลาดทรัพย์สิน
เมื่อผู้ทอดตลาดตกลงขายโดยวิธีเคาะไม้หรือแสดงกิริยาอย่างใดอย่างหนึ่งตามจารีตประเพณีในการขายทอดตลาดแล้วผู้ซื้อจะต้องชำระเงินทันที
เว้นแต่ทรัพย์สินซึ่งมีราคาตั้งแต่ ๑๐,๐๐๐
บาทขึ้นไปคณะกรรมการจัดการอาจผ่อนผันให้ผู้ซื้อวางมัดจำไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒๕ ของราคาซื้อและทำสัญญาใช้เงินที่ค้างชำระภายในเวลาไม่เกิน
๑๕ วัน นับแต่วันที่ซื้อนั้นก็ได้
(๒)
ถ้าผู้ซื้อวางมัดจำไว้แล้วไม่ชำระเงินส่วนที่เหลือภายในกำหนดตามสัญญาให้ริบเงินมัดจำที่ผู้ซื้อวางไว้
และถือว่าเงินมัดจำนั้นเป็นเงินส่วนหนึ่งจากการขายทอดตลาดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
ย่อมนำไปชำระค่าธรรมเนียมค่าใช้จ่ายในการยึด การอายัด การขายทอดตลาดทรัพย์สิน
และเงินที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินต้องชำระ โดยให้คณะกรรมการจัดการเอาทรัพย์สินนั้นออกทำการขายทอดตลาดใหม่ได้
(๓)
กรณีผู้ซื้อทรัพย์สินจากการขายทอดตลาดเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมหรือเป็นผู้มีส่วนได้เสียหรือเป็นเจ้าหนี้บุริมสิทธิเหนือทรัพย์สินที่ทำการขายทอดตลาด
การชำระราคานั้นจะขอหักส่วนได้ของตนออกจากราคาซื้อก็ได้

ข้อ
๖๒  เมื่อการขายทอดตลาดบริบูรณ์โดยผู้ทอดตลาดตกลงขายโดยวิธีเคาะไม้หรือแสดงกิริยาอย่างใดอย่างหนึ่งตามจารีตประเพณีในการขายทอดตลาดแล้ว
ถ้าผู้ซื้อไม่ชำระเงินหรือไม่วางเงินมัดจำตามสัญญา
ให้คณะกรรมการจัดการเอาทรัพย์สินนั้นออกทำการขายทอดตลาดซ้ำอีก
และแจ้งให้ผู้ซื้อเดิมทราบกำหนด วัน เวลาขายด้วย เมื่อขายได้เงินเท่าใด
โดยหักค่าธรรมเนียมค่าใช้จ่ายแล้วยังไม่คุ้มราคาที่ได้จากการขายทอดตลาดครั้งก่อน
ให้จัดการเรียกร้องให้ผู้ซื้อเดิมชำระเงินส่วนที่ยังขาดนั้น

ข้อ
๖๓  ในกรณีที่คณะกรรมการจัดการเห็นว่าราคาซื้อที่มีผู้สู้ราคาสูงสุดนั้นยังไม่เพียงพออาจถอนทรัพย์สินนั้นจากการขายทอดตลาดได้
แล้วดำเนินการประกาศขายใหม่โดยไม่ต้องขออนุญาตในการขายทอดตลาดอีก

ข้อ
๖๔  ให้ประธานกรรมการจัดการกำหนดสถานที่ดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์สิน

ข้อ
๖๕  เมื่อคณะกรรมการจัดการดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์สินแล้ว
ให้คณะกรรมการจัดการรายงานผลการขายทอดตลาดนั้นทุกครั้งต่อผู้จัดการทราบภายใน ๗
วันทำการ นับแต่วันที่มีการขายทอดตลาด
ในกรณีที่ไม่อาจทำการขายทอดตลาดทรัพย์สินที่ทำการยึดหรือการอายัดได้
ก็ให้รายงานผู้จัดการทราบ เพื่อพิจารณาสั่งการต่อไป

ส่วนที่ ๓
การคัดค้านการขายทอดตลาดทรัพย์สิน

ข้อ
๖๖  ถ้าคณะกรรมการจัดการได้ดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์สินโดยไม่ถูกต้องตามข้อบังคับ
เช่น มิได้ส่งประกาศการขายทอดตลาดทรัพย์สินให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
และหรือ ผู้มีส่วนได้เสีย เป็นต้น เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน และหรือ
ผู้มีส่วนได้เสียเกี่ยวกับการขายทอดตลาดทรัพย์สินซึ่งต้องเสียหาย
อาจยื่นคำร้องต่อผู้จัดการขอให้สั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดทรัพย์สินนั้นได้แต่ต้องไม่ช้ากว่า
๑๕ วัน นับแต่ทราบการขายทอดตลาดทรัพย์สินโดยไม่ชอบนั้น

ส่วนที่ ๔
การโอนและการส่งมอบ

ข้อ
๖๗  การขายทอดตลาดทรัพย์สินแต่ละครั้ง
เมื่อผู้ซื้อชำระเงินครบถ้วนตามสัญญาแล้ว
(๑)
กรณีทรัพย์สินประเภทสังหาริมทรัพย์
ให้คณะกรรมการจัดการส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้ผู้ซื้อไปได้
(๒)
ถ้าเป็นทรัพย์สินประเภทอสังหาริมทรัพย์หรือสังหาริมทรัพย์ที่ต้องจดทะเบียนตามกฎหมาย
เช่น เรือมีระวางตั้งแต่ห้าตันขึ้นไป แพ สัตว์พาหนะ
หรือสังหาริมทรัพย์ประเภทที่จะต้องแก้ทะเบียนชื่อผู้เป็นเจ้าของ เช่น อาวุธปืน
รถยนต์ เป็นต้น ให้คณะกรรมการจัดการแจ้งแก่พนักงานเจ้าหน้าที่นั้น ๆ จัดการโอนหรือแก้ทะเบียนให้ต่อไป

หมวด ๕
การถอนการบังคับทางปกครอง

ข้อ
๖๘  ให้เจ้าพนักงานถอนการบังคับทางปกครอง
ในกรณีต่อไปนี้
(๑)
เมื่อเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินได้วางเงินต่อเจ้าพนักงานเป็นจำนวนพอชำระหนี้ค่าสินไหมทดแทน
พร้อมทั้งค่าธรรมเนียมแห่งการบังคับทางปกครอง
ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายในการยึดการอายัดและการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
(๒)
ผู้จัดการมีคำสั่งให้ถอนการบังคับทางปกครอง

ข้อ
๖๙  ภายใต้บังคับข้อ ๖๘
เมื่อได้ทำการยึดหรือการอายัดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินแล้ว
ถ้าได้ถอนการบังคับทางปกครองทั้งหมดหรือบางส่วน
ให้เจ้าพนักงานถอนการยึดหรือการอายัดทรัพย์สินนั้นทั้งหมดหรือบางส่วน แล้วแต่กรณี
และคืนทรัพย์สินนั้นแก่ผู้ถูกยึดหรือผู้ถูกอายัดไป เว้นแต่ผู้จัดการจะสั่งเป็นอย่างอื่น
และให้แจ้งการถอนการยึดหรือการอายัดแก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินรวมทั้งผู้ถูกอายัดทรัพย์สินนั้นด้วย
แล้วรายงานให้ผู้จัดการทราบ

ข้อ
๗๐  ให้เจ้าพนักงานเรียกเก็บค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานโดยนำตาราง
๕ ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้โดยอนุโลม
เมื่อเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินชำระครบถ้วนแล้ว
จึงถอนการยึดหรือการอายัดทรัพย์สิน

หมวด ๖
การรับและจ่ายเงิน

ข้อ
๗๑  การรับเงิน การนำส่งเงิน
การเก็บรักษาเงินและการเบิกจ่ายเงินจากการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ให้ดำเนินการตามระเบียบที่ผู้จัดการกำหนด

ข้อ
๗๒  เงินที่ได้จากการขายทอดตลาดทรัพย์สินให้หักเป็นเงินที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินต้องชำระ
ค่าธรรมเนียม ค่าใช้จ่ายในการยึด การอายัด และการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
กรณีที่มีเงินเหลือจากการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ให้คณะกรรมการจัดการสั่งคืนเงินที่เหลือนั้นให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับ

หมวด ๗
เบ็ดเตล็ด

ข้อ
๗๓  กรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติ
หรือไม่สามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดในข้อบังคับนี้หรือมีปัญหาอื่นใดที่มิได้กำหนดไว้ในข้อบังคับนี้
ให้รายงานผู้จัดการเพื่อพิจารณาสั่งการเป็นกรณี ๆ ไป

ข้อ
๗๔  ให้ผู้จัดการเป็นผู้มีอำนาจในการออกระเบียบปฏิบัติเพื่อใช้ในการปฏิบัติงานตามข้อบังคับนี้

ข้อ
๗๕  กรณีที่มีความจำเป็นต้องวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาที่เกิดจากการใช้ข้อบังคับฉบับนี้ในส่วนที่มิใช่อำนาจของผู้จัดการ
ให้เป็นอำนาจของคณะกรรมการบรรษัทพิจารณาเป็นกรณีไป

ข้อ
๗๖  กรณีเกิดปัญหาในการปฏิบัติตามข้อบังคับดังกล่าวให้คณะกรรมการบรรษัทมีอำนาจในการยกเว้นหรือเปลี่ยนแปลงได้ตามที่เห็นสมควร

ประกาศ ณ วันที่ ๒๑
ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๙
บัณฑรโฉม  แก้วสอาด
ประธานกรรมการ
บรรษัทตลาดรองสินเชื่อที่อยู่อาศัย

ปุณิกา/ภวรรณตรี/จัดทำ
๕ พฤษภาคม ๒๕๖๐

นุสรา/ตรวจ
๒๑ กรกฎาคม
๒๕๖๐

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๔/ตอนพิเศษ ๑๒๑ ง/หน้า ๕๖/๒ พฤษภาคม ๒๕๖๐