พระราชบัญญัติคณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ศ. 2540

พระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัติ
คณะกรรมการการเลือกตั้ง
พ.ศ. ๒๕๔๐
---------

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๘ สิงหาคม
พ.ศ. ๒๕๔๐
เป็นปีที่ ๕๒
ในรัชกาลปัจจุบัน

                   พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มีพระบรมราชโองการ
โปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า

                   โดยที่เป็นการสมควรให้มีกฎหมายว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง

                   จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำ
และยินยอมของรัฐสภาดังต่อไปนี้

                   มาตรา
๑  พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติคณะกรรมการการเลือก
ตั้ง พ.ศ. ๒๕๔๐

                   มาตรา
๒*  พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
                   *[รก.๒๕๔๐/๔๘ก/๙/๑๘
กันยายน ๒๕๔๐]

                   มาตรา
๓  บรรดาบทกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ
ระเบียบ หรือคำสั่งอื่นในส่วนที่ได้
บัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้
หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ให้ใช้พระราช
บัญญัตินี้แทน

                   มาตรา
๔  ในพระราชบัญญัตินี้
                   ประธานรัฐสภา
หมายความว่า ประธานรัฐสภาตามบทบัญญัติแห่ง
รัฐธรรมนูญ
ในกรณีที่รัฐธรรมนูญบัญญัติให้มีสภานิติบัญญัติสภาเดียว ให้หมายความถึงประธาน
แห่งสภานั้น และในกรณีที่ไม่มีประธานรัฐสภา
ประธานรัฐสภาไม่อยู่หรือไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ 
ให้หมายความถึงผู้มีอำนาจหน้าที่ปฏิบัติราชการแทนประธานรัฐสภา
                   คณะกรรมการ
หมายความว่า คณะกรรมการการเลือกตั้ง
                   ประธานกรรมการ
หมายความว่า ประธานกรรมการการเลือกตั้ง
                   รองประธานกรรมการ
หมายความว่า รองประธานกรรมการการเลือกตั้ง
                   เลือกตั้ง
หมายความว่า เลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกสภาท้องถิ่น 
คณะผู้บริหารท้องถิ่น และผู้บริหารท้องถิ่น แล้วแต่กรณี
                   สมาชิกสภาท้องถิ่น
หมายความว่า สมาชิกสภาจังหวัด สมาชิกสภาเทศบาล 
สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร สมาชิกสภาเขตของกรุงเทพมหานคร
สมาชิกสภาเมืองพัทยา 
กรรมการสุขาภิบาล สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล
หรือสมาชิกสภาท้องถิ่นอื่นใดตามที่จะ
ได้มีกฎหมายจัดตั้งขึ้น
                   อนุบัญญัติ
หมายความว่า กฎกระทรวง ประกาศ ระเบียบ ข้อบังคับ 
ข้อบัญญัติ
หรือบทบัญญัติอื่นใดที่มีศักดิ์ต่ำกว่าพระราชบัญญัติ หรือพระราชกฤษฎีกา
                   เลขาธิการ
หมายความว่า เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง
                   รองเลขาธิการ
หมายความว่า รองเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง
                   ผู้ช่วยเลขาธิการ
หมายความว่า ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง
                   พนักงานเจ้าหน้าที่
หมายความว่า ผู้ซึ่งคณะกรรมการแต่งตั้งให้ปฏิบัติการ
ตามพระราชบัญญัตินี้

                   มาตรา
๕ 
ให้ประธานรัฐสภารักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

หมวด ๑
คณะกรรมการการเลือกตั้ง
---------

                   มาตรา
๖ 
ให้มีคณะกรรมการการเลือกตั้งคณะหนึ่งประกอบด้วยกรรมการการ
เลือกตั้งจำนวนเก้าคนซึ่งจะได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งขึ้นตามคำแนะนำของสภาผู้แทน
ราษฎรจากผู้ซึ่งได้รับการคัดเลือกตามมาตรา ๗
                   มติของสภาผู้แทนราษฎรในการถวายคำแนะนำให้แต่งตั้งกรรมการการเลือกตั้ง
ตามวรรคหนึ่งต้องมีคะแนนเสียงไม่น้อยกว่าสองในสามของจำนวนสมาชิกทั้งหมด
                   ให้ประธานรัฐสภาแจ้งให้นายกรัฐมนตรีนำความกราบบังคับทูลเพื่อทรง
พระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งกรรมการการเลือกตั้ง
                   ให้เลขาธิการเป็นเลขานุการคณะกรรมการการเลือกตั้ง

                   มาตรา
๗  ให้ประธานสภาผู้แทนราษฎร
ประธานวุฒิสภา นายกรัฐมนตรี และผู้
นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรคัดเลือกผู้มีคุณสมบัติตามมาตรา
๘ ซึ่งเหมาะสมได้รับการแต่งตั้ง
เป็นกรรมการการเลือกตั้ง
โดยคำนึงถึงการได้มาซึ่งผู้มีความเป็นธรรมและมีความรู้ในการดำเนิน
การเลือกตั้ง
                   เมื่อพิจารณาคัดเลือกกรรมการการเลือกตั้งได้ตามจำนวนที่จะมีการแต่งตั้ง
แล้ว ให้ประธานสภาผู้แทนราษฎร ประธานวุฒิสภา นายกรัฐมนตรี
และผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทน
ราษฎรร่วมกันเสนอรายชื่อต่อสภาผู้แทนราษฎรเพื่อพิจารณา

                   มาตรา
๘ 
กรรมการการเลือกตั้งต้องมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้
                   (๑)
มีสัญชาติไทยโดยการเกิด
                   (๒)
มีอายุไม่ต่ำกว่าสามสิบห้าปีบริบูรณ์
                   (๓)
สำเร็จการศึกษาไม่ต่ำกว่าชั้นปริญญาตรีหรือเทียบเท่า
                   (๔)
ไม่เป็นข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำ
                   (๕)
ไม่เป็นพนักงานหรือลูกจ้างของหน่วยงานของรัฐหรือรัฐวิสาหกิจหรือของ
ราชการส่วนท้องถิ่น
                   (๖)
ไม่เป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภา
                   (๗)
ไม่เป็นสมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น หรือคณะผู้บริหารท้องถิ่น
                   (๘)
ไม่เป็นหรือเคยเป็นข้าราชการการเมือง สมาชิกพรรคการเมือง เจ้าหน้าที่
ของพรรคการเมือง หรือที่ปรึกษาของพรรคการเมือง
ในระยะเวลาหนึ่งปีก่อนได้รับการคัดเลือกตาม
มาตรา ๗
                   (๙)
ไม่ติดยาเสพย์ติดให้โทษ

(๑๐) ไม่เป็นบุคคลล้มละลายซึ่งศาลยังไม่สั่งให้พ้นจากคดี

(๑๑) ไม่เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ

(๑๒) ไม่เป็นภิกษุ สามเณร 
นักพรตหรือนักบวช

(๑๓) ไม่อยู่ในระหว่างถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งโดยคำพิพากษา

(๑๔) ไม่เคยถูกจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่ในความผิดอันได้
กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ

(๑๕) ไม่เคยถูกไล่ออก ปลดออก หรือให้ออกจากราชการ หน่วยงานของรัฐหรือ
รัฐวิสาหกิจ
เพราะทุจริตต่อหน้าที่หรือถือว่ากระทำการทุจริตและประพฤติมิชอบในวงราชการ

(๑๖) ไม่เคยต้องคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลให้ทรัพย์สินตกเป็นของแผ่นดิน
เพราะร่ำรวยผิดปกติหรือมีทรัพย์สินเพิ่มขึ้นผิดปกติ

(๑๗) ไม่เคยถูกวุฒิสภา หรือสภาผู้แทนราษฎร มีมติให้พ้นจากสมาชิกภาพ

                   มาตรา
๙  กรรมการการเลือกตั้งต้อง
                   (๑)
ไม่รับสัมปทานจากรัฐหรือหน่วยราชการหรือหน่วยงานของรัฐหรือ
รัฐวิสาหกิจ หรือคงถือไว้ซึ่งสัมปทานนั้น
หรือเป็นคู่สัญญากับรัฐหรือหน่วยราชการ หรือหน่วยงาน
ของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจอันมีลักษณะเป็นการผูกขาดตัดตอน
ทั้งนี้ ไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม
                   (๒)
ไม่รับเงินหรือประโยชน์ใด ๆ จากหน่วยราชการหรือหน่วยงานของรัฐหรือ
รัฐวิสาหกิจเป็นพิเศษ นอกเหนือไปจากที่หน่วยราชการ
หรือหน่วยงานของรัฐหรือรัฐวิสาหกิจปฏิบัติ
กับบุคคลอื่น ๆ ในธุรกิจการงานตามปกติ
                   มาตรา
๑๐ 
กรรมการการเลือกตั้งมีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละหกปี นับแต่
วันที่ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง
                   กรรมการการเลือกตั้งซึ่งพ้นจากตำแหน่งแล้วจะได้รับการแต่งตั้งเป็นกรรมการ
การเลือกตั้งอีกไม่ได้

                   มาตรา
๑๑ 
นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระตามมาตรา ๑๐ กรรมการ
การเลือกตั้งพ้นจากตำแหน่งในกรณีดังต่อไปนี้
                   (๑)
ตาย
                   (๒)
ลาออก
                   (๓)
ถูกจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำ
โดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ
                   (๔)
ขาดคุณสมบัติตามมาตรา ๘
                   (๕)
กระทำการอันต้องห้ามตามมาตรา ๙
                   (๖)
สภาผู้แทนราษฎรมีมติให้พ้นจากตำแหน่งเพราะมีความประพฤติเสื่อมเสีย
อย่างร้ายแรงบกพร่องในหน้าที่อย่างร้ายแรง หรือปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ
หรือโดยทุจริต

                   มาตรา
๑๒ 
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจำนวนไม่น้อยกว่าหนึ่งในสี่ของจำนวน
สมาชิกทั้งหมดของสภาผู้แทนราษฎรมีสิทธิเข้าชื่อร้องต่อประธานสภาผู้แทนราษฎรให้พิจารณาว่า
กรรมการการเลือกตั้งผู้ใดมีกรณีตามมาตรา ๑๑(๕) หรือ (๖)
และต้องพ้นจากตำแหน่ง
                   ในการพิจารณาดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
ให้สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมา
ธิการวิสามัญประกอบด้วย ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายจำนวนเจ็ดคน
ซึ่งอย่างน้อยให้พิจารณา
แต่งตั้งจากกรรมการร่างกฎหมายหนึ่งคน
ผู้ซึ่งเคยเป็นข้าราชการตุลาการตำแหน่งไม่ต่ำกว่าผู้
พิพากษาศาลฎีกาหนึ่งคนผู้ซึ่งเคยเป็นข้าราชการอัยการตำแหน่งไม่ต่ำกว่าอัยการพิเศษฝ่ายหนึ่งคน

เพื่อทำหน้าที่พิจารณาเสนอความเห็นว่ากรรมการเลือกตั้งมีกรณีต้องพ้นจากตำแหน่งหรือไม่
                   ในการพิจารณาสอบสวนกรณีตามวรรคหนึ่ง
ให้คณะกรรมาธิการวิสามัญและ
สภาผู้แทนราษฎรมีอำนาจเรียกบุคคลใด ๆ มาให้ถ้อยคำ
หรือสั่งให้บุคคลใด ๆ มีหนังสือชี้แจงข้อ
เท็จจริงหรือความคิดเห็นหรือสั่งให้บุคคลใด ๆ ส่งวัตถุ
เอกสาร หรือพยานหลักฐานอื่นเพื่อประกอบ
การพิจารณาได้
                   มติของสภาผู้แทนราษฎรว่ากรรมการการเลือกตั้งมีกรณีต้องพ้นจากตำแหน่ง
ต้องมีคะแนนเสียงไม่น้อยกว่าสามในสี่ของจำนวนสมาชิกทั้งหมดของสภาผู้แทนราษฎร
และให้มี
ผลให้กรรมการการเลือกตั้งพ้นจากตำแหน่งตั้งแต่สภาผู้แทนราษฎรมีมติ

                   มาตรา
๑๓ 
ในกรณีที่กรรมการการเลือกตั้งพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระ ให้มี
การแต่งตั้งผู้อื่นเป็นกรรมการการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่างอย่างช้าไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่
ตำแหน่งว่างลง
และให้ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งแทนอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่
ของผู้ซึ่งตนแทน
                   กำหนดเวลาตามวรรคหนึ่งให้หมายถึงวันในสมัยประชุม

                   มาตรา
๑๔ 
ในกรณีที่กรรมการการเลือกตั้งดำรงตำแหน่งครบวาระแล้ว แต่ยังมิ
ได้มีการแต่งตั้งกรรมการการเลือกตั้งขึ้นใหม่
ให้กรรมการการเลือกตั้งซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระ
ปฏิบัติหน้าที่ไปพลางก่อนจนกว่าจะมีการแต่งตั้งกรรมการการเลือกตั้งขึ้นใหม่
แต่ต้องแต่งตั้ง
กรรมการการเลือกตั้งขึ้นใหม่อย่างช้าไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันครบวาระ
และให้นำบทบัญญัติ
มาตรา ๑๓ วรรคสอง
มาใช้บังคับโดยอนุโลม

                   มาตรา
๑๕ 
ให้กรรมการการเลือกตั้งเลือกกรรมการการเลือกตั้งคนใดคนหนึ่ง
เป็นประธานกรรมการและรองประธานกรรมการทุกครั้งที่มีการแต่งตั้งกรรมการการเลือกตั้งทั้งคณะ

หรือเมื่อตำแหน่งประธานกรรมการหรือรองประธานกรรมการว่างลง
แล้วแต่กรณี

                   มาตรา
๑๖ 
การประชุมของคณะกรรมการต้องมีกรรมการการเลือกตั้งมา
ประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการการเลือกตั้งทั้งหมด
จึงจะเป็นองค์ประชุม
                   ให้ประธานกรรมการเป็นประธานในที่ประชุม
ถ้าประธานกรรมการไม่มาประชุม
หรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้
ให้รองประธานกรรมการเป็นประธานในที่ประชุม และถ้ารองประธาน
กรรมการไม่มาประชุมหรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้
ให้ที่ประชุมเลือกกรรมการการเลือกตั้งคนหนึ่ง
เป็นประธานในที่ประชุม
                   ในการวินิจฉัยชี้ขาดให้ถือเสียงข้างมาก
กรรมการการเลือกตั้งคนหนึ่งให้มีเสียง
หนึ่งในการลงคะแนน
ถ้ามีคะแนนเสียงเท่ากันให้ประธานในที่ประชุมมีสิทธิออกเสียงเพิ่มขึ้นอีก
เสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด
                   ในการประชุม
ถ้ามีการพิจารณาเรื่องที่กรรมการการเลือกตั้งผู้ใดมีส่วนได้เสีย 
กรรมการการเลือกตั้งผู้นั้นไม่มีสิทธิเข้าประชุมในเรื่องนั้น
                   การประชุมคณะกรรมการ
นอกจากที่กำหนดไว้ในมาตรานี้ให้เป็นไปตาม
ระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

                   มาตรา
๑๗ 
ให้คณะกรรมการมีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งดังต่อไปนี้
                   (๑)
กำหนดวันเลือกตั้งและวันสมัครรับเลือกตั้ง
                   (๒)
กำหนดการแบ่งเขตเลือกตั้งหรือกำหนดจำนวนผู้มีสิทธิได้รับเลือกตั้ง
ของเขตเลือกตั้งในกรณีที่การเลือกตั้งนั้นมีกฎหมายกำหนดให้มีการแบ่งเขตเลือกตั้งหรือกำหนด
จำนวนผู้มีสิทธิได้รับเลือกตั้งของเขตเลือกตั้ง
                   (๓)
ออกข้อกำหนดเป็นแนวทางให้ผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการ
เลือกตั้งหรือที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งไปดำเนินการเสนอเพื่อตราพระราชกฤษฎีกาหรือออก
อนุบัญญัติหรือปฏิบัติต่อไปและคณะกรรมการจะกำหนดให้การเสนอเพื่อตราพระราชกฤษฎีกาหรือ
การออกอนุบัญญัติหรือการปฏิบัติในเรื่องใดจะกระทำได้ต่อเมื่อได้รับความเห็นชอบจากคณะ
กรรมการก่อนก็ได้
                   (๔)
ออกข้อกำหนดเกี่ยวกับบริการที่รัฐจะจัดให้แก่ผู้สมัครรับเลือกตั้งในการหา
เสียงเลือกตั้งที่หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องต้องดำเนินการเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ทุกพรรคการ
เมือง
และส่งเสริมให้มีการเลือกตั้งที่ชอบด้วยกฎหมายและระบอบประชาธิปไตย ข้อกำหนด
ดังกล่าวให้คำนึงถึงความประหยัดและความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติประกอบด้วย
                   (๕)
กำกับดูแลการปฏิบัติงานของผู้มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งและผู้มี
อำนาจหน้าที่ดูแลความสงบเรียบร้อยเกี่ยวกับการเลือกตั้ง
ในการนี้ให้มีอำนาจเรียกให้ผู้มีอำนาจ
หน้าที่ดังกล่าวชี้แจงข้อเท็จจริง หรือยับยั้งการกระทำที่ไม่ถูกต้องตามกฎหมาย
ตลอดจนมีอำนาจที่
จะสั่งให้ปฏิบัติตามกฎหมาย
                   (๖)
ตรวจสอบการลงคะแนน การนับคะแนนและการรวมคะแนนเลือกตั้งก่อน
ประกาศผลการเลือกตั้ง
ในการนี้ให้มีอำนาจสั่งให้เปิดหีบบัตรเลือกตั้งเพื่อตรวจสอบหรือนับคะแนน
ใหม่ได้
                   (๗)
อนุมัติการประกาศผลการเลือกตั้ง
                   (๘)
ดูแลและตรวจสอบการใช้จ่ายเงินของพรรคการเมือง ผู้สมัครรับเลือกตั้ง 
หรือบุคคลอื่นใดให้เป็นไปตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
                   (๙)
พิจารณาเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ของผู้มีอำนาจหน้าที่
เกี่ยวกับการเลือกตั้งและมีอำนาจหน้าที่ดูแลความสงบเรียบร้อยเกี่ยวกับการเลือกตั้ง
และเกี่ยวกับ
การกระทำของบุคคลใดที่เป็นการไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือเป็นการทุจริตหรือการประพฤติมิชอบใน
การเลือกตั้ง
                   (๑๐)
ศึกษาและเสนอแนะแนวทางและวิธีการปรับปรุงการดำเนินการเลือกตั้ง
อย่างต่อเนื่องตลอดจนเสนอแนะมาตรการเกี่ยวกับการป้องกันการทุจริตและการประพฤติมิชอบใน
การเลือกตั้ง รวมทั้งแนวทางในการรณรงค์
ส่งเสริมและให้ความรู้แก่ประชาชนเกี่ยวกับการเลือกตั้ง 
ทั้งนี้ เพื่อให้การเลือกตั้งเป็นไปโดยบริสุทธิ์
และยุติธรรม
                   (๑๑)
จัดทำรายงานผลการปฏิบัติงานประจำปีและข้อสังเกตเสนอต่อสภาผู้แทน
ราษฎร และวุฒิสภา

                   มาตรา
๑๘ 
ให้คณะกรรมการมีอำนาจแต่งตั้งอนุกรรมการและพนักงาน
เจ้าหน้าที่เพื่อพิจารณาหรือปฏิบัติการอย่างใดอย่างหนึ่งแทนคณะกรรมการได้
                   ให้อนุกรรมการได้รับค่าตอบแทนตามที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกา

                   มาตรา
๑๙ 
เมื่อมีกรณีที่ต้องเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกสภา
ท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น
ให้นายกรัฐมนตรีสำหรับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร หรือ
กระทรวงมหาดไทยสำหรับการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น
เป็นผู้แจ้งถึงความ
จำเป็นที่ต้องกำหนดให้มีการเลือกตั้งให้คณะกรรมการทราบโดยเร็ว
และให้คณะกรรมการกำหนด
วันเลือกตั้งและวันสมัครรับเลือกตั้งโดยคำนึงถึงระยะเวลาที่กฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งกำหนด
ด้วย
                   เมื่อมีการกำหนดวันเลือกตั้งและวันสมัครรับเลือกตั้งตามมาตรา
๑๗(๑) แล้ว ให้
ดำเนินการเสนอเพื่อตราพระราชกฤษฎีกาหรืออกอนุบัญญัติหรือประกาศตามบทกฎหมายที่
เกี่ยวข้องต่อไป
                   ในกรณีที่มีเหตุอันควรทำให้ไม่อาจดำเนินการให้มีการเลือกตั้งในวันที่คณะ
กรรมการกำหนดตามวรรคหนึ่งได้
ให้คณะกรรมการเปลี่ยนแปลงกำหนดวันเลือกตั้งและวันสมัคร
รับเลือกตั้งได้
                   เมื่อมีการกำหนดให้วันใดเป็นวันเลือกตั้งหรือวันสมัครรับเลือกตั้งแล้ว
ให้ผู้มี
อำนาจดำเนินการเลือกตั้งดำเนินการให้เป็นไปตามนั้น

                   มาตรา
๒๐ 
เพื่อประโยชน์ในการแบ่งเขตเลือกตั้งให้เกิดความเป็นธรรม คณะ
กรรมการอาจขอให้กระทรวงมหาดไทย ผู้ว่าราชการจังหวัด
นายอำเภอ และองค์การบริหารส่วน
ท้องถิ่น ให้ข้อมูลเกี่ยวกับจำนวนประชากร
กิจกรรมในพื้นที่และลักษณะทางภูมิศาสตร์ในพื้นที่แก่
คณะกรรมการได้
                   ทุกปี
ให้คณะกรรมการประกาศแบ่งเขตเลือกตั้งและกำหนดจำนวนผู้มีสิทธิได้
รับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้ง
และให้เขตเลือกตั้งและจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งเป็นไปตาม
ประกาศนั้นจนกว่าจะมีการประกาศใหม่

                   มาตรา
๒๑ 
ในกรณีที่คณะกรรมการออกข้อกำหนดตามมาตรา ๑๗(๓) และ 
(๔)
ให้ผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งหรือที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งดำเนินการ
เสนอเพื่อตราพระราชกฤษฎีกา
หรือออกอนุบัญญัติหรือปฏิบัติให้เป็นไปตามข้อกำหนดนั้น
                   ในกรณีมีข้อกำหนดให้ออกอนุบัญญัติในเรื่องใด
ถ้าผู้มีอำนาจหน้าที่ตาม
กฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งหรือที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งไม่ดำเนินการออกอนุบัญญัติให้เป็นไป
ตามข้อกำหนดดังกล่าวให้คณะกรรมการมีอำนาจออกข้อกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ข้อกำหนดนี้ให้มีผลใช้บังคับได้เสมือนหนึ่งเป็นอนุบัญญัติที่ออกตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้ง
หรือที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้ง

                   มาตรา
๒๒ 
การประกาศผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิก
สภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นจะกระทำได้ต่อเมื่อได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการ

                   มาตรา
๒๓ 
ในการควบคุมและตรวจสอบการใช้จ่ายเงินตามเงื่อนไขที่กฎหมาย
ว่าด้วยการเลือกตั้งกำหนดตามมาตรา ๑๗(๘)
ให้คณะกรรมการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการอย่างน้อย
คณะหนึ่งเพื่อช่วยดำเนินการ
และคณะอนุกรรมการดังกล่าวต้องประกอบด้วยผู้มีความรู้ทางด้าน
กฎหมาย การเงินและการบัญชี
                   มาตรา
๒๔  ในการปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรา ๑๗
ให้คณะกรรมการมีสิทธิขอให้
หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องพิจารณาดำเนินการในเรื่องหนึ่งเรื่องใดตามอำนาจหน้าที่หรือถ้าเห็นว่า
กรณีนั้นเป็นการกระทำผิดทางวินัยให้ส่งเรื่องให้ผู้มีอำนาจดำเนินการทางวินัยของผู้นั้นดำเนินการ
ต่อไป
หรือถ้าเห็นว่าเป็นการกระทำความผิดทางอาญาให้แจ้งพนักงานสอบสวนเพื่อดำเนินการสอบ
สวนตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
หรือมีสิทธิร้องทุกข์ต่อคณะกรรมการวินิจฉัย
ร้องทุกข์ หรือฟ้องคดีต่อศาล ไม่ว่าจะเป็นเรื่องในทางแพ่ง
ทางอาญา ทางปกครองหรือลักษณะอื่น
ใดเกี่ยวกับการกระทำใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งได้
ในการดำเนินคดีให้คณะกรรมการมี
อำนาจร้องขอให้พนักงานอัยการหรือมอบหมายให้บุคคลใดดำเนินการแทนได้

                   มาตรา
๒๕ 
ในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้คณะกรรมการมี
อำนาจดังต่อไปนี้
                   (๑)
เรียกให้หน่วยงานของรัฐหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องมีหนังสือชี้แจงข้อ
เท็จจริงหรือความเห็นในการปฏิบัติงาน
หรือส่งผู้แทนหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐมาชี้แจงหรือให้ถ้อยคำ
ประกอบการพิจารณา หรือส่งวัตถุ เอกสาร
หรือพยานหลักฐานอื่นมาประกอบการพิจารณา
                   (๒)
เรียกให้ผู้ร้องเรียนมาชี้แจงประกอบคำร้องเรียนหรือนำพยานหลักฐานมา
ประกอบการพิจารณา
                   (๓)
เรียกให้บุคคลอื่นที่เกี่ยวข้องมาให้ถ้อยคำ หรือมีหนังสือชี้แจงข้อเท็จจริง 
หรือให้ส่งวัตถุเอกสาร
หรือพยานหลักฐานอื่นเพื่อประกอบการพิจารณา
                   (๔)
เข้าไปตรวจสถานที่ที่เกี่ยวกับเรื่องที่มีการร้องเรียนโดยแจ้งให้เจ้าของหรือผู้
ครอบครองสถานที่ทราบล่วงหน้าในเวลาอันสมควร
                   (๕)
เข้าไปตรวจตราในที่เลือกตั้งหรือสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งได้
                   (๖)
ขอให้ข้าราชการ พนักงานหรือลูกจ้างของราชการส่วนกลาง ราชการส่วน
ภูมิภาค ราชการส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงานอื่นของรัฐมาช่วยปฏิบัติงานในสำนักงาน
คณะกรรมการการเลือกตั้งเป็นการชั่วคราวได้ตามที่เห็นเป็นการเหมาะสม
ทั้งนี้ เมื่อได้รับความเห็น
ชอบจากผู้บังคับบัญชาของผู้นั้นแล้ว

                   มาตรา
๒๖ 
ในการเลือกตั้งแต่ละครั้งคณะกรรมการอาจแต่งตั้งบุคคลหรือคณะ
บุคคลซึ่งไม่มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายเกี่ยวกับการเลือกตั้ง
ให้ทำหน้าที่ช่วยสอดส่องดูแลและ
สนับสนุนให้การเลือกตั้งเป็นไปด้วยความบริสุทธิ์และยุติธรรม
                   การแต่งตั้ง
การดำเนินการ การยุบเลิก ค่าใช้จ่าย และค่าตอบแทนของบุคคล
หรือคณะบุคคลตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

                   มาตรา
๒๗ 
ในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้กรรมการเลือกตั้ง 
อนุกรรมการที่คณะกรรมการแต่งตั้ง พนักงานเจ้าหน้าที่
ผู้ได้รับมอบหมายตามมาตรา ๒๔ และผู้ได้
รับแต่งตั้งตามมาตรา ๒๖ เป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา
หมวด ๒
สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง
---------

                   มาตรา
๒๘ 
ให้มีสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งมีฐานะเป็นกรมตาม
กฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดินที่ไม่สังกัดหน่วยงานใด
และอยู่ในบังคับบัญชาของ
คณะกรรมการ

                   มาตรา
๒๙ 
สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับ
ราชการประจำทั่วไปของคณะกรรมการ
และให้มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้
                   (๑)
รับผิดชอบในงานธุรการของคณะกรรมการ ศึกษาและรวบรวมข้อมูลต่าง ๆ 
ที่เกี่ยวกับงานของคณะกรรมการ
                   (๒)
ศึกษาและสนับสนุนให้มีการศึกษาปัญหาเกี่ยวกับการเลือกตั้ง
                   (๓)
เผยแพร่วิชาการและให้ความรู้และการศึกษาแก่ประชาชนเกี่ยวกับการ
ปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
                   (๔)
รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ของผู้มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการ
เลือกตั้ง
ผู้มีอำนาจหน้าที่ดูแลความสงบเรียบร้อยในการเลือกตั้งหรือเกี่ยวกับการกระทำที่ไม่ชอบ
ด้วยกฎหมายเลือกตั้งการทุจริตหรือประพฤติมิชอบในการเลือกตั้งของผู้สมัครรับเลือกตั้ง
ผู้เลือกตั้ง 
พรรคการเมือง หรือบุคคลอื่นใด เพื่อเสนอต่อคณะกรรมการ
                   (๕)
ปฏิบัติการอื่นใดตามที่คณะกรรมการมอบหมาย

                   มาตรา
๓๐ 
ให้มีเลขาธิการเป็นผู้บังคับบัญชาข้าราชการและรับผิดชอบในการ
ปฏิบัติราชการของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งขึ้นตรงต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง
และ
จะให้มีรองเลขาธิการหรือผู้ช่วยเลขาธิการ
หรือมีทั้งรองเลขาธิการและผู้ช่วยเลขาธิการ เป็นผู้บังคับ
บัญชาข้าราชการและรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการรองจากเลขาธิการก็ได้
                   รองเลขาธิการหรือผู้ช่วยเลขาธิการมีอำนาจหน้าที่ตามที่เลขาธิการกำหนดหรือ
มอบหมาย

                   มาตรา
๓๑ 
ในส่วนที่เกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลของข้าราชการในสำนักงาน
คณะกรรมการการเลือกตั้งให้นำกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนมาใช้บังคับโดยอนุโลม
                   ให้มีคณะกรรมการคณะหนึ่ง
เรียกว่า คณะกรรมการข้าราชการการเลือกตั้ง 
ประกอบด้วยประธานกรรมการเป็นประธาน
กรรมการการเลือกตั้งสองคน ซึ่งคณะกรรมการมอบ
หมาย กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิสาขาการบริหารงานบุคคล
สาขาการจัดการองค์การและสาขา
กฎหมาย ซึ่งคณะกรรมการเลือกขึ้นสาขาละหนึ่งคน
และเลขาธิการเป็นกรรมการ
                   ให้เลขาธิการเป็นเลขานุการคณะกรรมการข้าราชการการเลือกตั้งและให้แต่งตั้ง
ข้าราชการของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งเป็นผู้ช่วยเลขานุการ
                   กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิอยู่ในตำแหน่งคราวละสองปี
และให้นำมาตรา ๑๑
มาตรา ๑๒ มาตรา ๑๓
และมาตรา ๑๔ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
                   ให้นำมาตรา
๑๖ มาใช้บังคับแก่การประชุมคณะกรรมการตามวรรคหนึ่งด้วย
โดยอนุโลม
                   ให้คณะกรรมการข้าราชการการเลือกตั้งมีอำนาจหน้าที่ปฏิบัติการตามกฎหมาย
ว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องกับข้าราชการพลเรือนแทน
ก.พ. และ
ให้มีอำนาจหน้าที่เช่นเดียวกับ ก.พ.
ตลอดจนมีอำนาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อทำการใด ๆ 
แทน ยกเว้นการออกกฎ ก.พ.
และการตีความและวินิจฉัยปัญหาที่เกิดขึ้น เนื่องจากการใช้บังคับ
กฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือน
ในการปฏิบัติตามกฎหมายดังกล่าวให้อำนาจหน้าที่
ของคณะรัฐมนตรี นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีเจ้าสังกัด
เป็นอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการ และ
อำนาจหน้าที่ของ อ.ก.พ. กระทรวงหรือ อ.ก.พ. กรม
เป็นอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการข้าราชการ
การเลือกตั้ง
                   ภายใต้บังคับแห่งกฎหมาย
การที่นายกรัฐมนตรีจะสั่งหรือแต่งตั้งข้าราชการซึ่ง
สังกัดงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง
ให้ไปปฏิบัติราชการในกระทรวง ทบวง กรมอื่น ต้องได้รับ
ความเห็นชอบของคณะกรรมการ
และต้องได้รับความยินยอมจากข้าราชการผู้นั้นด้วย

                   มาตรา
๓๒ 
การแต่งตั้งเลขาธิการต้องได้รับความเห็นชอบของสภาผู้แทน
ราษฎรและวุฒิสภาตามลำดับ
                   การบรรจุให้บุคคลดำรงตำแหน่งระดับ
๙ ขึ้นไป ในสำนักงานคณะกรรมการการ
เลือกตั้ง
ให้เลขาธิการเป็นผู้สั่งบรรจุเมื่อได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการแล้ว

                   มาตรา
๓๓ 
นอกจากการมอบอำนาจให้แก่อนุกรรมการแล้ว คณะกรรมการ
อาจมอบอำนาจในการบังคับบัญชาสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง
และการดำเนินการทาง
วินัยบางกรณีให้แก่ประธานกรรมการก็ได้

                   มาตรา
๓๔ 
ให้สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินการเกี่ยวกับการ
รักษาทะเบียนประวัติและการควบคุมเกษียณอายุของข้าราชการในสำนักงานคณะกรรมการการ
เลือกตั้ง

                   มาตรา
๓๕ 
ในส่วนที่เกี่ยวกับการจัดการทรัพย์สินของสำนักงานคณะกรรมการ
การเลือกตั้งอำนาจหน้าที่ในการอนุมัติ อนุญาต
หรือให้ความเห็นชอบของปลัดกระทรวงหรือ
รัฐมนตรีเจ้าสังกัดหรือคณะรัฐมนตรี
ให้เป็นอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการ

                   มาตรา
๓๖ 
ให้คณะกรรมการเสนองบประมาณรายจ่ายของสำนักงานคณะ
กรรมการการเลือกตั้งต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาในการเสนอร่างพระราชบัญญัติงบประมาณ
รายจ่ายประจำปี
หรือร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม แล้วแต่กรณี
                   ในกรณีที่คณะกรรมการไม่เห็นด้วยกับการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปี
หรืองบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติมของสำนักงบประมาณ
คณะกรรมการมีสิทธิทักทวงโดยรายงานไป
ยังคณะรัฐมนตรีเพื่อวินิจฉัย
                   ผลการวินิจฉัยของคณะรัฐมนตรีตามวรรคสองให้บันทึกไว้ในรายงานการเสนอ
ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีหรือร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายเพิ่ม
เติมต่อสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา
และให้ประธานกรรมการหรือกรรมการการเลือกตั้งที่ประธาน
กรรมการมอบหมายและเลขาธิการมีสิทธิเข้าชี้แจงงบประมาณรายจ่ายประจำปีหรืองบประมาณ
รายจ่ายเพิ่มเติมของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งต่อสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาได้

                   มาตรา
๓๗ 
เพื่อประโยชน์ในการพิจารณารายงานประจำปีของคณะกรรมการ
การเลือกตั้งหรือในการติดตามดูแลโดยทั่วไป
สภาผู้แทนราษฎรหรือวุฒิสภาอาจมีมติให้สำนักงาน
คณะกรรมการการเลือกตั้งหรือคณะกรรมการชี้แจงเป็นหนังสือหรือมาชี้แจงด้วยวาจาหรือส่ง
เอกสารหลักฐานเกี่ยวกับการพิจารณารายงานประจำปีของคณะกรรมการหรือการปฏิบัติงานใด
ๆ 
ของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งหรือคณะกรรมการได้
และในกรณีมีเหตุอันควรจะมีข้อ
สังเกตเกี่ยวกับการปฏิบัติงานก็ได้

หมวด ๓
บทกำหนดโทษ
---------

                   มาตรา
๓๘  ผู้ใดไม่มาให้ถ้อยคำ
หรือไม่ส่งวัตถุ เอกสาร หรือพยานหลักฐานอื่น
ใดที่เรียกหรือสั่งให้ส่งตามมาตรา ๑๒ วรรคสามหรือมาตรา ๒๕
(๑) (๒) หรือ (๓) หรือไม่อำนวย
ความสะดวกในการเข้าไปตรวจในสถานที่ตามมาตรา ๒๕(๔) และ (๕)
ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน
หกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ

บทเฉพาะกาล
---------

                   มาตรา
๓๙  ให้ประธานสภาผู้แทนราษฎร
ประธานวุฒิสภา นายกรัฐมนตรี และ
ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร
คัดเลือกผู้ซึ่งเหมาะสมได้รับการแต่งตั้งเป็นกรรมการการเลือกตั้ง
ตามจำนวนที่กำหนดในมาตรา ๖
และเสนอรายชื่อต่อสภาผู้แทนราษฎรโดยไม่ชักช้า แต่ทั้งนี้ต้องไม่
เกินสี่สิบห้าวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

                   มาตรา
๔๐  ในกรณีที่บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญกำหนดให้พระราชกฤษฎีกา
ยุบสภาผู้แทนราษฎรต้องกำหนดวันเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรใหม่ไว้ด้วยนั้น
มิให้นำบท
บัญญัติมาตรา ๑๗ (๑) มาใช้บังคับ

                   มาตรา
๔๑  เมื่อมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ
แต่งตั้งกรรมการการเลือกตั้ง
แล้ว ให้ประธานรัฐสภากำหนดวันเพื่อให้กรรมการการเลือกตั้งมาประชุมเป็นครั้งแรก
การดำเนิน
การใด ๆ
เกี่ยวกับการเลือกตั้งที่กระทำไปแล้วก่อนวันประชุมดังกล่าวให้เป็นอันใช้ได้
แต่การดำเนิน
การต่อไปให้อยู่ในการควบคุมดูแลของคณะกรรมการตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้
                   ในระยะเริ่มแรก
ให้ประธานรัฐสภาจัดให้มีสถานที่และข้าราชการสังกัดสำนัก
งานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรหรือสำนักงานเลขาธิการวุฒิสภาจำนวนหนึ่ง
เพื่อช่วยปฏิบัติหน้าที่
ตามที่ได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการเป็นการชั่วคราวได้
ตามความเหมาะสม

                   มาตรา
๔๒ 
ในกรณีที่มีการเลือกตั้งก่อนที่จะมีประกาศกำหนดเขตเลือกตั้งตาม
มาตรา ๒๐
ให้คณะกรรมการมีอำนาจประกาศกำหนดการแบ่งเขตการเลือกตั้งและจำนวนผู้มีสิทธิ
ได้รับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งตั้งคราวนั้นเป็นการเฉพาะได้

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
    พลเอก ชวลิต ยงใจยุทธ
          นายกรัฐมนตรี

---------------------------------------------------------
หมายเหตุ :-เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ
โดยที่สมควรให้มีคณะกรรมการ
การเลือกตั้ง
เพื่อดูแลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรให้บริสุทธิ์และยุติธรรม
และเพื่อเป็นการ
ส่งเสริมและพัฒนาระบบการเลือกตั้งในระดับท้องถิ่นให้เป็นไปด้วยความบริสุทธิ์และยุติธรรมเช่น
เดียวกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
สมควรให้คณะกรรมการการเลือกตั้งดูแลการเลือก
ตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่น คณะผู้บริหารท้องถิ่น
และผู้บริหารท้องถิ่นด้วย จึงจำเป็นต้องตราพระราช
บัญญัตินี้

                                                                             ภคินี/แก้ไข
                                                                             ๑๕/๓/๒๕๔๕
                                                                                    A+B (C)