ประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง นิยามของตลาดและขอบเขตตลาดโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้อง พ.ศ. 2557

ประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์

ประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง
กิจการโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
เรื่อง
นิยามของตลาดและขอบเขตตลาดโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้อง
พ.ศ. ๒๕๕๗

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
เรื่อง นิยามของตลาดและขอบเขตตลาดโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้อง พ.ศ. ๒๕๕๑
เพื่อให้มีการกำหนดตลาดในกิจการโทรคมนาคมตามสภาวการณ์ในปัจจุบัน
สำหรับใช้ในการประเมินสภาพการแข่งขันและกำหนดมาตรการเฉพาะไว้ล่วงหน้า
อันเป็นการป้องกันการกระทำผูกขาดหรือใช้อำนาจทางการตลาดที่ไม่เป็นธรรมของผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมที่มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญ
(Significant Market Power)
สอดคล้องกับหลักการแข่งขันโดยเสรีอย่างเป็นธรรม
และสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมโทรคมนาคมให้เป็นไปอย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพ
รวมทั้งสอดคล้องกับความก้าวหน้าของเทคโนโลยี

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๗ (๑๑) และ (๒๔)
แห่งพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ และตามมาตรา ๒๑
แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการโทรคมนาคม พ.ศ. ๒๕๔๔ คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง
กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
จึงกำหนดหลักเกณฑ์เรื่องนิยามของตลาดและขอบเขตตลาดโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้องไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ประกาศนี้เรียกว่า
ประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง นิยามของตลาดและขอบเขตตลาดโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้อง
พ.ศ. ๒๕๕๗

ข้อ ๒[๑]  ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓  ให้ยกเลิกประกาศคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
เรื่อง นิยามของตลาดและขอบเขตตลาดโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้อง พ.ศ. ๒๕๕๑

ข้อ ๔  บรรดาประกาศ
ระเบียบ ข้อบังคับ
และคำสั่งอื่นใดในส่วนที่มีกำหนดไว้แล้วในประกาศนี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับประกาศนี้
ให้ใช้ประกาศนี้แทน

ข้อ ๕  ในประกาศนี้
ตลาดที่เกี่ยวข้อง หมายความว่า
ขอบเขตของตลาดบริการโทรคมนาคมที่กำหนดบนพื้นฐานจากหลักเกณฑ์ทางเศรษฐศาสตร์
โดยพิจารณาความสามารถในการทดแทนกันได้ของบริการโทรคมนาคม
ซึ่งพิจารณาจากประเภทบริการโทรคมนาคม พื้นที่ให้บริการ และสภาพการแข่งขัน
เพื่อใช้ประกอบการพิจารณากำหนดผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมที่มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญและกำหนดมาตรการกำกับดูแลล่วงหน้า
ค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา หมายความว่า
ร้อยละการเปลี่ยนแปลงของปริมาณการใช้บริการโทรคมนาคมต่อร้อยละการเปลี่ยนแปลงของราคาบริการโทรคมนาคมประเภทนั้น
ค่าความยืดหยุ่นไขว้ของอุปสงค์ต่อราคา หมายความว่า
ร้อยละการเปลี่ยนแปลงของปริมาณการใช้บริการโทรคมนาคมประเภทหนึ่งต่อร้อยละการเปลี่ยนแปลงของราคาบริการโทรคมนาคมอีกประเภทหนึ่ง
ผู้รับใบอนุญาต หมายความว่า
ผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบกิจการโทรคมนาคม
และให้หมายรวมถึงผู้ได้รับอนุญาต สัมปทาน
หรือสัญญาให้ประกอบกิจการโทรคมนาคมจากองค์การโทรศัพท์แห่งประเทศไทย หรือการสื่อสารแห่งประเทศไทยอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัติประกอบกิจการโทรคมนาคม
พ.ศ. ๒๕๔๔ ใช้บังคับ
ผู้ใช้บริการปลายทาง
หมายความว่า
ผู้ใช้บริการโทรคมนาคมจากการให้บริการของผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคม
แต่ไม่รวมถึงผู้ใช้บริการที่เป็นผู้รับใบอนุญาตซึ่งนำบริการโทรคมนาคมที่ได้รับไปประกอบกิจการอีกทอดหนึ่ง
ตลาดค้าส่งบริการ หมายความว่า
ตลาดการให้บริการโทรคมนาคมโดยการให้เช่าอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกของโครงข่ายโทรคมนาคม
หรือการขายบริการโทรคมนาคมให้แก่ผู้รับใบอนุญาตรายอื่นเพื่อนำไปให้บริการโทรคมนาคมในนามของผู้เช่าหรือผู้ซื้อ
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อการประกอบธุรกิจเชิงพาณิชย์
ตลาดค้าปลีกบริการ หมายความว่า
ตลาดการให้บริการโทรคมนาคมแก่ผู้ใช้บริการปลายทางโดยการนำอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกของโครงข่ายโทรคมนาคมของตนเอง
หรือเช่าอุปกรณ์หรือสิ่งอำนวยความสะดวกของโครงข่ายโทรคมนาคม
หรือการซื้อบริการโทรคมนาคมของผู้รับใบอนุญาตรายอื่นเพื่อนำไปให้บริการโทรคมนาคมในนามตนเอง
โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อการประกอบธุรกิจเชิงพาณิชย์
คณะกรรมการ หมายความว่า
คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ
สำนักงาน หมายความว่า
สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ

ข้อ ๖  ให้คณะกรรมการกำหนดนิยามของตลาดและขอบเขตตลาดโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้องเพื่อประโยชน์ในการประเมินสภาพการแข่งขัน
กำหนดผู้มีอำนาจเหนือตลาดอย่างมีนัยสำคัญ (Significant Market Power) และมาตรการเฉพาะ
อันเป็นการป้องกันมิให้มีการกระทำอันเป็นการผูกขาดหรือก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมในการแข่งขันในกิจการโทรคมนาคม

ข้อ ๗  ให้นิยามของตลาดและขอบเขตตลาดที่เกี่ยวข้องเป็นไปตามภาคผนวกท้ายประกาศนี้
ในการกำหนดตลาดที่เกี่ยวข้อง (relevant market) ตามวรรคหนึ่ง
ให้คณะกรรมการพิจารณาจากหลักเกณฑ์และปัจจัยว่าบริการโทรคมนาคมที่สามารถทดแทนกันได้เนื่องจากลักษณะ
ราคา และการใช้งานของบริการโทรคมนาคมตามหลักวิชาเศรษฐศาสตร์
โดยให้คำนึงถึงปัจจัยทางด้านอุปสงค์หรือด้านอุปทาน ได้แก่ เทคนิคของโครงข่าย
ลักษณะและประเภทของบริการโทรคมนาคม
เขตพื้นที่ของบริการโทรคมนาคมผู้รับใบอนุญาตและกลุ่มของผู้ใช้บริการปลายทาง
และการเข้าถึงโครงข่ายโทรคมนาคมซึ่งประกอบด้วย
(๑) ความสามารถในการทดแทนกันด้านอุปสงค์สำหรับบริการโทรคมนาคมหนึ่ง
โดยพิจารณาค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา และค่าความยืดหยุ่นไขว้ของอุปสงค์ต่อราคา
(๒)
ความสามารถในการทดแทนกันด้านอุปทานสำหรับบริการโทรคมนาคมประเภทหนึ่ง (supply substitutability)
(๓) การทดสอบผู้มีอำนาจผูกขาดโดยสมมุติ (Hypothetical monopolist test)
โดยใช้เกณฑ์การกำหนดเพิ่มราคาเพียงเล็กน้อยแต่มีนัยสำคัญได้ในช่วงระยะเวลาหนึ่งโดยยังคงมีกำไร
(Small but Significant and Non-transitory Increase in Price : SSNIP Test)
(๔) โครงสร้างตลาดและระดับการแข่งขันในตลาดที่เกี่ยวข้อง
(๕) อุปสรรคในการเข้าสู่ตลาดบริการโทรคมนาคม
โดยพิจารณาทั้งลักษณะด้านโครงสร้างกฎหมายและการกำกับดูแล

ข้อ ๘  การคำนวณค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคาและค่าความยืดหยุ่นไขว้ของอุปสงค์ต่อราคาให้ดำเนินการตามขั้นตอน
ดังต่อไปนี้
(๑) กำหนดประเภทบริการโทรคมนาคมหลักเพื่อเป็นฐานในการพิจารณา
(๒)
คำนวณค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคาของแต่ละประเภทบริการโทรคมนาคมหลักจากข้อมูลตาม
(๑)
(๓) พิจารณาความสามารถในการทดแทนกันของประเภทบริการโทรคมนาคม
โดยใช้หลักเกณฑ์การพิจารณา ดังต่อไปนี้
(ก) กรณีค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคามีค่าสัมบูรณ์น้อยกว่า ๐.๕
แสดงว่าประเภทบริการโทรคมนาคมหลักนั้นสามารถกำหนดเป็นตลาดที่เกี่ยวข้องหนึ่งตลาด
เนื่องจากประเภทบริการโทรคมนาคมดังกล่าวไม่สามารถถูกทดแทนได้จากประเภทบริการโทรคมนาคมอื่นที่ใกล้เคียงหรือคล้ายคลึงกัน
และไม่ต้องคำนวณค่าความยืดหยุ่นไขว้ของอุปสงค์ต่อราคากับบริการโทรคมนาคมประเภทอื่น
(ข) กรณีค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์มีค่าสัมบูรณ์เท่ากับหรือมากกว่า
๐.๕
แสดงว่าประเภทบริการโทรคมนาคมหลักดังกล่าวอาจสามารถถูกทดแทนได้จากบริการโทรคมนาคมอื่นที่ใกล้เคียงหรือคล้ายคลึงกัน
และให้นำประเภทบริการโทรคมนาคมอื่นที่ใกล้เคียงหรือคล้ายคลึงกันมารวมกับประเภทบริการโทรคมนาคมหลัก
เพื่อพิจารณาว่าประเภทบริการโทรคมนาคมอื่นสามารถถูกกำหนดเป็นตลาดที่เกี่ยวข้องเดียวกันกับประเภทบริการโทรคมนาคมหลักหรือไม่
โดยใช้ค่าความยืดหยุ่นไขว้ของอุปสงค์ต่อราคาประกอบในการพิจารณา
(๔)
พิจารณาค่าความยืดหยุ่นไขว้ของอุปสงค์ต่อราคาระหว่างบริการโทรคมนาคมทั้งสองประเภทเพื่อพิจารณาว่าบริการโทรคมนาคมทั้งสองประเภทดังกล่าว
สามารถทดแทนกันได้หรือไม่ โดยใช้หลักเกณฑ์ดังนี้
(ก) หากค่าความยืดหยุ่นไขว้ของอุปสงค์ต่อราคามีค่าเป็นลบ
แสดงว่าประเภทบริการโทรคมนาคมสองประเภทนั้นไม่อยู่ในตลาดที่เกี่ยวข้องเดียวกัน
โดยไม่ต้องพิจารณารวมเป็นตลาดที่เกี่ยวข้องเดียวกัน
(ข) หากค่าความยืดหยุ่นไขว้ของอุปสงค์ต่อราคามีค่าเป็นบวก
ให้นำประเภทบริการโทรคมนาคมหลักมาทดสอบกับประเภทบริการโทรคมนาคมอื่นตามกระบวนการตาม
(๒) ถึง (๔)
จนได้ค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคาของบริการโทรคมนาคมรวมกันน้อยกว่า ๐.๕
แสดงว่าบริการโทรคมนาคมทั้งสองประเภท เป็นตลาดที่เกี่ยวข้องหนึ่งตลาด

ข้อ ๙  ในกรณีที่เห็นสมควร
คณะกรรมการอาจพิจารณาว่าบริการโทรคมนาคมหรือกลุ่มบริการโทรคมนาคมและพื้นที่ให้บริการโทรคมนาคมนั้นจะอยู่ในตลาดที่เกี่ยวข้องเดียวกันก็ต่อเมื่อผู้ประกอบการสมมุติที่มีเป้าหมายในการทำกำไรสูงสุดและราคาของบริการโทรคมนาคมไม่ได้ถูกแทรกแซงจากรัฐพร้อมทั้งเป็นผู้ให้บริการรายเดียวในปัจจุบันและในอนาคตในเขตพื้นที่นั้นสามารถกำหนดให้มีการเพิ่มราคาบริการโทรคมนาคมเพียงเล็กน้อยแต่มีนัยสำคัญได้ในช่วงระยะเวลาหนึ่งโดยยังคงมีกำไร
(Small but Significant and Non-transitory Increase in Price : SSNIP Test) โดยมีหลักเกณฑ์และวิธีการพิจารณา ดังนี้
(๑) กำหนดประเภทบริการโทรคมนาคมเป้าหมายที่จะพิจารณา
(๒)
กำหนดราคาของประเภทบริการโทรคมนาคมเป้าหมายของผู้ประกอบการที่เป็นผู้ผูกขาดโดยสมมุติ
ณ ระดับราคาหนึ่ง หรือราคา ณ ระดับตลาดที่มีการแข่งขันเป็นราคาตั้งต้นสำหรับการพิจารณาว่าผู้ประกอบที่เป็นผู้ผูกขาดโดยสมมุติมีกำไรหรือไม่
(๓) ทดสอบการเพิ่มราคาของบริการโทรคมนาคมเป้าหมาย
โดยกำหนดการเพิ่มราคาขึ้นในอัตราร้อยละ ๕ ถึงร้อยละ ๑๐
ของราคาตั้งต้นเป็นระยะเวลาอย่างน้อย ๑ ปี
เพื่อพิจารณาว่าผู้ประกอบการที่เป็นผู้ผูกขาดโดยสมมุติยังคงมีกำไรหรือไม่
(๔)
พิจารณาว่าผู้ประกอบการที่เป็นผู้ผูกขาดโดยสมมุติยังคงมีกำไรหรือไม่ตาม (๓)
โดยใช้หลักเกณฑ์ ดังนี้
(ก) หากผู้ประกอบการที่เป็นผู้ผูกขาดโดยสมมุติยังคงมีกำไร
แสดงว่าขอบเขตของตลาดที่เกี่ยวข้องมีเพียงประเภทบริการโทรคมนาคมเป้าหมายในตลาดเท่านั้น
(ข) หากผู้ประกอบการที่เป็นผู้ผูกขาดโดยสมมุติไม่มีกำไร
แสดงว่ายังมีบริการโทรคมนาคมอื่นที่อาจทดแทนประเภทบริการโทรคมนาคมเป้าหมายทางด้านอุปสงค์ได้
ก็ทำให้การทดสอบโดยการเพิ่มบริการโทรคมนาคมอื่น ๆ
ที่ใช้ทดแทนได้มากที่สุดเข้าไปในนิยามตลาดบริการโทรคมนาคมเป้าหมายจนกระทั่งผู้ประกอบการที่เป็นผู้มีอำนาจผูกขาดโดยสมมุติสามารถมีกำไรจากการเพิ่มราคาบริการโทรคมนาคม

ข้อ ๑๐  ให้คณะกรรมการพิจารณาความสามารถในการทดแทนด้านอุปทานของบริการหนึ่งโดยคำนึงถึงความสามารถของผู้รับใบอนุญาตในการเปลี่ยนการให้บริการของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพภายในระยะเวลาสั้นเพื่อเป็นบริการทดแทน
โดยไม่เพิ่มต้นทุนหรือความเสี่ยงเพิ่มเติมอย่างมีนัยสำคัญโดยอาจทดสอบกับเกณฑ์ทดสอบผู้มีอำนาจผูกขาดโดยสมมุติ

ข้อ ๑๑  ผู้รับใบอนุญาตมีหน้าที่ต้องจัดส่งข้อมูลตามที่คณะกรรมการร้องขอเพื่อใช้ในการวิเคราะห์และพิจารณากำหนดตลาดที่เกี่ยวข้องตามประกาศนี้
กรณีที่คณะกรรมการมีหรือได้รับข้อมูลไม่เพียงพอเพื่อประกอบการวิเคราะห์หรือพิจารณาคณะกรรมการอาจใช้หลักเกณฑ์ตามวิชาเศรษฐศาสตร์ในการกำหนดสมมุติฐานหรือประมาณค่าที่เหมาะสมเพื่อใช้ประกอบในการคำนวณหรือการพิจารณาก็ได้

ข้อ ๑๒  ให้คณะกรรมการทบทวนการวิเคราะห์และประเมินตลาดที่เกี่ยวข้องตามข้อ
๗ ทุกระยะเวลาสองปีหรือตามระยะเวลาที่คณะกรรมการเห็นสมควรกำหนด
โดยคำนึงถึงความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี และความต้องการของตลาดและสภาพการแข่งขัน  ทั้งนี้
ให้สำนักงานจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะจากผู้รับใบอนุญาตและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเพื่อประกอบการพิจารณาทบทวนการวิเคราะห์และประเมินตลาดที่เกี่ยวข้องด้วย
ภายใต้ความในวรรคหนึ่ง ในกรณีที่เห็นสมควรคณะกรรมการอาจกำหนดเพิ่มเติมให้บริการโทรคมนาคมที่เกิดขึ้นใหม่อยู่ภายใต้บังคับประกาศฉบับนี้ก็ได้

ประกาศ
ณ วันที่ ๓ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗
พลอากาศเอก
ธเรศ  ปุณศรี
ประธานกรรมการกิจการกระจายเสียง
กิจการโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ

[เอกสารแนบท้าย]

๑. ภาคผนวกนิยามและขอบเขตตลาดโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้องของประเทศไทย
แนบท้ายประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์
และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ เรื่อง
นิยามของตลาดและขอบเขตตลาดโทรคมนาคมที่เกี่ยวข้อง พ.ศ. ๒๕๕๗

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๑๙ กันยายน
๒๕๕๗

กฤษดายุทธ/ผู้ตรวจ
๑๙ กันยายน
๒๕๕๗

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๑/ตอนพิเศษ ๑๘๔ ง/หน้า ๑๔/๑๘ กันยายน ๒๕๕๗