กฎกระทรวง ฉบับที่ 4 (พ.ศ. 2524) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. 2522

กฎกระทรวง

กฎกระทรวง
ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๒๔)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ มาตรา ๒๓ วรรคสอง และมาตรา ๒๘
วรรคสี่ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ผู้ใดประสงค์จะประกอบการขนส่งประจำทาง
การขนส่งไม่ประจำทางหรือการขนส่งโดยรถขนาดเล็ก
ให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตตามแบบของกรมการขนส่งทางบก พร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) บุคคลธรรมดา
(ก) ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชน
(ข) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้าน
(ค) ตัวอย่างเครื่องหมายประจำรถ
(ง) รูปถ่ายสำนักงานและสถานที่เก็บรถ ขนาด ๗.๖๐ x ๑๒.๗๐
เซนติเมตร อย่างละ ๒ รูป
(จ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้สถานที่เก็บรถ
(ฉ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองรถ
ในกรณีที่มีรถอยู่แล้วในวันยื่นคำขอ
(๒) ห้างหุ้นส่วนสามัญ
(ก) รายชื่อผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(ข) ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(ค) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้านของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(ง) ตัวอย่างรอยตราประทับของผู้ยื่นคำขอ ๒ ตรา ถ้ามี
(จ) ตัวอย่างเครื่องหมายประจำรถ
(ฉ) รูปถ่ายสำนักงานและสถานที่เก็บรถ ขนาด ๗.๖๐ x ๑๒.๗๐
เซนติเมตร อย่างละ ๒ รูป
(ช) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้สถานที่เก็บรถ
(ซ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองรถ
ในกรณีที่มีรถอยู่แล้วในวันยื่นคำขอ
(๓) ห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน หรือห้างหุ้นส่วนจำกัด
(ก) หนังสือรับรองของนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัท
แสดงการจดทะเบียนเป็นห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียนหรือห้างหุ้นส่วนจำกัด
(ข) รายชื่อและสัญชาติของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(ค)
ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนหรือภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(ง) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้านของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(จ) ตัวอย่างรอยตราประทับของผู้ยื่นคำขอ ๒ ตรา ถ้ามี
(ฉ) ตัวอย่างเครื่องหมายประจำรถ
(ช) รูปถ่ายสำนักงานและสถานที่เก็บรถ ขนาด ๗.๖๐ x ๑๒.๗๐
เซนติเมตร อย่างละ ๒ รูป
(ซ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้สถานที่เก็บรถ
(ฌ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองรถ
ในกรณีที่มีรถอยู่แล้วในวันยื่นคำขอ
(๔) บริษัทจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัด
(ก) หนังสือรับรองของนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัท
แสดงการจดทะเบียนเป็นบริษัทจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัด
(ข) รายชื่อกรรมการของบริษัทหรือบริษัทมหาชนจำกัดทุกคน
(ค) ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนหรือภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวของกรรมการของบริษัททุกคน
(ง) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้านของกรรมการของบริษัททุกคน
(จ) รายชื่อและสัญชาติของผู้ถือหุ้นทุกคน
และจำนวนหุ้นที่ผู้ถือหุ้นแต่ละคนถือ
(ฉ) สำเนาหรือภาพถ่ายหนังสือบริคณห์สนธิและข้อบังคับฉบับตีพิมพ์
(ช) ตัวอย่างรอยตราประทับของผู้ยื่นคำขอ ๒ ตรา ถ้ามี
(ซ) ตัวอย่างเครื่องหมายประจำรถ
(ฌ) รูปถ่ายสำนักงานและสถานที่เก็บรถ ขนาด ๗.๖๐ x ๑๒.๗๐
เซนติเมตร อย่างละ ๒ รูป
(ญ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้สถานที่เก็บรถ
(ฎ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองรถ
ในกรณีที่มีรถอยู่แล้วในวันยื่นคำขอ
(๕) สหกรณ์
(ก) ภาพถ่ายใบสำคัญรับจดทะเบียนสหกรณ์
(ข)
บัญชีรายชื่อสมาชิกของสหกรณ์ฉบับที่นายทะเบียนสหกรณ์รับรอง
(ค) สำเนาหรือภาพถ่ายข้อบังคับของสหกรณ์
(ง) ตัวอย่างรอยตราประทับของผู้ยื่นคำขอ ๒ ตรา ถ้ามี
(จ) ตัวอย่างเครื่องหมายประจำรถ
(ฉ) รูปถ่ายสำนักงานและสถานที่เก็บรถ ขนาด ๗.๖๐ x ๑๒.๗๐
เซนติเมตร อย่างละ ๒ รูป
(ช) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้สถานที่เก็บรถ
(ซ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองรถ
ในกรณีที่มีรถอยู่แล้วในวันยื่นคำขอ
(๖) องค์การของรัฐตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาลหรือตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น
ๆ
(ก) ตัวอย่างรอยตราประทับของผู้ยื่นคำขอ ๒ ตรา ถ้ามี
(ข) ตัวอย่างเครื่องหมายประจำรถ
(ค) รูปถ่ายสำนักงานและสถานที่เก็บรถ ขนาด ๗.๖๐ x ๑๒.๗๐
เซนติเมตร อย่างละ ๒ รูป
(ง) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้สถานที่เก็บรถ
(จ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองรถ
ในกรณีที่มีรถอยู่แล้วในวันยื่นคำขอ

ข้อ ๒ 
ผู้ใดประสงค์จะประกอบการขนส่งส่วนบุคคล
ให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตตามแบบของกรมการขนส่งทางบก พร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) บุคคลธรรมดา
(ก) สำเนาหรือภาพถ่ายใบทะเบียนพาณิชย์ และใบทะเบียนการค้า
ถ้ามี
(ข)
ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนหรือภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว
(ค) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้าน
(ง) ตัวอย่างเครื่องหมายประจำรถที่ประสงค์จะใช้ ถ้ามี
(จ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองรถ ในกรณีที่มีรถอยู่แล้วในวันยื่นคำขอ
(๒) ห้างหุ้นส่วนสามัญ
(ก) สำเนาหรือภาพถ่ายใบทะเบียนพาณิชย์และใบทะเบียนการค้า
ถ้ามี
(ข)
ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนหรือภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(ค) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้านของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(ง) ตัวอย่างรอยตราประทับของผู้ยื่นคำขอ ๒ ตรา ถ้ามี
(จ) ตัวอย่างเครื่องหมายประจำรถที่ประสงค์จะใช้ ถ้ามี
(ฉ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองรถ
ในกรณีที่มีรถอยู่แล้วในวันยื่นคำขอ
(๓) ห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน หรือห้างหุ้นส่วนจำกัด
(ก) หนังสือรับรองของนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทแสดงการจดทะเบียนเป็นห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน
หรือห้างหุ้นส่วนจำกัด
(ข) ตัวอย่างรอยตราประทับของผู้ยื่นคำขอ ๒ ตรา ถ้ามี
(ค) ตัวอย่างเครื่องหมายประจำรถที่ประสงค์จะใช้ ถ้ามี
(ง) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองรถ
ในกรณีที่มีรถอยู่แล้วในวันยื่นคำขอ
(๔) บริษัทจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัด
(ก)
หนังสือรับรองของนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทแสดงการจดทะเบียนเป็นบริษัทจำกัด
หรือบริษัทมหาชนจำกัด
(ข) สำเนาหรือภาพถ่ายหนังสือบริคณห์สนธิและข้อบังคับ
(ค) ตัวอย่างรอยตราประทับของผู้ยื่นคำขอ ๒ ตรา ถ้ามี
(ง) ตัวอย่างเครื่องหมายประจำรถที่ประสงค์จะใช้ ถ้ามี
(จ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองรถ
ในกรณีที่มีรถอยู่แล้วในวันยื่นคำขอ
(๕) สหกรณ์
(ก) ภาพถ่ายใบสำคัญรับจดทะเบียนสหกรณ์
(ข)
บัญชีรายชื่อสมาชิกของสหกรณ์ฉบับที่นายทะเบียนสหกรณ์รับรอง
(ค) สำเนาหรือภาพถ่ายข้อบังคับของสหกรณ์
(ง) ตัวอย่างรอยตราประทับของผู้ยื่นคำขอ ๒ ตรา ถ้ามี
(จ) ตัวอย่างเครื่องหมายประจำรถที่ประสงค์จะใช้ ถ้ามี
(ฉ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองรถ
ในกรณีที่มีรถอยู่แล้วในวันยื่นคำขอ

ข้อ ๓ 
การยื่นคำขอตามกฎกระทรวงนี้
(๑) สำหรับการขนส่งประจำทางหรือการขนส่งโดยรถขนาดเล็กในเขตกรุงเทพมหานคร
และการขนส่งไม่ประจำทางหรือการขนส่งส่วนบุคคลที่ผู้ขอมีภูมิลำเนาหรือสำนักงานในกรุงเทพมหานคร
ให้ยื่นต่อกรมการขนส่งทางบก
(๒)
สำหรับการขนส่งประจำทางหรือการขนส่งโดยรถขนาดเล็กในเขตจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานคร
และการขนส่งไม่ประจำทางหรือการขนส่งส่วนบุคคลที่ผู้ขอมีภูมิลำเนาหรือสำนักงานในจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานคร
ให้ยื่นคำขอต่อสำนักงานขนส่งจังหวัดนั้น ๆ
(๓) สำหรับการขนส่งประจำทางระหว่างจังหวัด
ให้ยื่นคำขอต่อกรมการขนส่งทางบกหรือสำนักงานขนส่งจังหวัดที่เป็นต้นทางหรือปลายทางของการขนส่งนั้น
ๆ

ข้อ ๔ 
ใบอนุญาตประกอบการขนส่ง ให้ใช้แบบใบอนุญาตท้ายกฎกระทรวง ดังต่อไปนี้
(๑) ใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทาง
(ก)
ใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทางด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร ให้ใช้แบบ ขส.บ.
๑๒ ก.
(ข) ใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทางด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ
ให้ใช้แบบ ขส.บ. ๑๒ ข.
(๒) ใบอนุญาตประกอบการขนส่งไม่ประจำทาง
(ก)
ใบอนุญาตประกอบการขนส่งไม่ประจำทางด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร ให้ใช้แบบ
ขส.บ. ๑๒ ค.
(ข)
ใบอนุญาตประกอบการขนส่งไม่ประจำทางด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ
ให้ใช้แบบ ขส.บ. ๑๒ ง.
(๓) ใบอนุญาตประกอบการขนส่งโดยรถขนาดเล็ก ให้ใช้แบบ ขส.บ.
๑๒ จ.
(๔) ใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคล
(ก)
ใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคลด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร ให้ใช้แบบ ขส.บ.
๑๒ ฉ.
(ข) ใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคลด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ
ให้ใช้แบบ ขส.บ. ๑๒ ช.

ข้อ ๕ 
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทาง
การขนส่งไม่ประจำทางหรือการขนส่งโดยรถขนาดเล็กผู้ใดประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาต
ให้ยื่นคำขอตามแบบของกรมการขนส่งทางบก พร้อมด้วยหลักฐาน ดังต่อไปนี้
(๑) บุคคลธรรมดา
(ก) ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชน
(ข) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้าน
(ค) รูปถ่ายสำนักงานและสถานที่เก็บรถ ขนาด ๗.๖๐ x ๑๒.๗๐ เซนติเมตร
อย่างละ ๒ รูป (ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(ง) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้สถานที่เก็บรถ
(ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(จ) ใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทน
(๒) ห้างหุ้นส่วนสามัญ
(ก) รายชื่อผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(ข) ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(ค) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้านของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(ง) รูปถ่ายสำนักงานและสถานที่เก็บรถ ขนาด ๗.๖๐ x ๑๒.๗๐
เซนติเมตร อย่างละ ๒ รูป (ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(จ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้สถานที่เก็บรถ
(ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(ช) ใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทน
(๓) ห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน หรือห้างหุ้นส่วนจำกัด
(ก) หนังสือรับรองของนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทแสดงการจดทะเบียนเป็นห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน
หรือห้างหุ้นส่วนจำกัด
(ข) รายชื่อและสัญชาติของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(ค)
ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนหรือภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(ง) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้านของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน
(จ) รูปถ่ายสำนักงานและสถานที่เก็บรถ ๗.๖๐ x ๑๒.๗๐
เซนติเมตร อย่างละ ๒ รูป (ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(ฉ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้สถานที่เก็บรถ
(ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(ช) ใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทน
(๔) บริษัทจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัด
(ก) หนังสือรับรองของนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทแสดงการจดทะเบียนเป็นบริษัทจำกัด
หรือบริษัทมหาชนจำกัด
(ข) รายชื่อกรรมการของบริษัทจำกัด
หรือบริษัทมหาชนจำกัดทุกคน
(ค)
ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชนหรือภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวของกรรมการของบริษัททุกคน
(ง) สำเนาหรือภาพถ่ายทะเบียนบ้านของกรรมการของบริษัททุกคน
(จ) รายชื่อและสัญชาติของผู้ถือหุ้นทุกคน
และจำนวนหุ้นที่ผู้ถือหุ้นแต่ละคนถือ
(ฉ)
สำเนาหรือภาพถ่ายหนังสือบริคณห์สนธิและข้อบังคับฉบับตีพิมพ์
(ช) รูปถ่ายสำนักงานและสถานที่เก็บรถ ขนาด ๗.๖๐ x ๑๒.๗๐
เซนติเมตร อย่างละ ๒ รูป (ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(ซ) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้สถานที่เก็บรถ
(ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(ฌ) ใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทน
(๕) สหกรณ์
(ก) บัญชีรายชื่อสมาชิกของสหกรณ์
ฉบับที่นายทะเบียนสหกรณ์รับรอง
(ข) สำเนาหรือภาพถ่ายข้อบังคับของสหกรณ์ (ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(ค) รูปถ่ายสำนักงานและสถานที่เก็บรถ ขนาด ๗.๖๐ x ๑๒.๗๐
เซนติเมตร อย่างละ ๒ รูป (ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(ง) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้สถานที่เก็บรถ
(ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(จ) ใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทน
(๖) องค์การของรัฐตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล
หรือตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น ๆ
(ก) รูปถ่ายสำนักงานและสถานที่เก็บรถ ขนาด ๗.๖๐ x ๑๒.๗๐
เซนติเมตร อย่างละ ๒ รูป (ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(ข) หลักฐานแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิการใช้สถานที่เก็บรถ
(ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง)
(ค) ใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทน

ข้อ ๖ 
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคลผู้ใดประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาต
ให้ยื่นคำขอตามแบบของกรมการขนส่งทางบก พร้อมด้วยใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทน

ข้อ ๗ 
การอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตประกอบการขนส่งตามกฎกระทรวงนี้
ให้ผู้อนุญาตออกใบอนุญาตตามแบบใบอนุญาตเดิมให้ใหม่

ข้อ ๘ 
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใดประสงค์จะขอรับใบแทนใบอนุญาต
ให้ยื่นคำขอตามแบบของกรมการขนส่งทางบก
พร้อมด้วยหลักฐานการรับแจ้งความของสถานีตำรวจ หรือใบอนุญาตที่ชำรุดนั้น
การอนุญาตคำขอใบแทนใบอนุญาต ให้ผู้อนุญาตออกใบอนุญาตตามแบบใบอนุญาตเดิม
แต่ให้ระบุคำว่า ใบแทน ไว้ที่ด้านหน้าด้วย

ข้อ ๙ 
เพื่อประโยชน์แก่นายทะเบียนในการกำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับลักษณะของรถในใบอนุญาตประกอบการขนส่ง
ให้กำหนดลักษณะของรถที่จะได้รับอนุญาตให้ใช้ในการประกอบการขนส่งโดยมีสามลักษณะ คือ
(๑) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร
(๒) รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ
(๓) รถขนาดเล็ก

ข้อ ๑๐ 
รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารตามข้อ ๙ (๑) มี ๗ มาตรฐาน ได้แก่
(๑) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๑ คือ
รถปรับอากาศพิเศษ ซึ่งหมายความว่า รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารซึ่งมีคัสซี เป็นคัสซีรถโดยสาร
มีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ โดยไม่กำหนดที่สำหรับผู้โดยสารยืน
มีเครื่องปรับอากาศ มีที่เก็บสัมภาระไว้โดยเฉพาะ
มีที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม มีอุปกรณ์ให้เสียงและประชาสัมพันธ์
และมีห้องสุขภัณฑ์
(๒) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๒ คือ รถปรับอากาศ
ซึ่งหมายความว่า
(ก) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารที่มีจำนวนที่นั่งเกิน ๓๐
ที่นั่ง โดยไม่กำหนดที่สำหรับผู้โดยสารยืน ซึ่งมีคัสซีเป็นคัสซีรถโดยสาร
มีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ
สำหรับที่เก็บสัมภาระ ที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม อุปกรณ์ให้เสียงและประชาสัมพันธ์นั้น
จะมีหรือไม่ก็ได้ แต่ไม่มีห้องสุขภัณฑ์
(ข) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารที่มีจำนวนที่นั่งเกิน ๓๐
ที่นั่งและมีที่สำหรับผู้โดยสารยืน ซึ่งคัสซีเป็นคัสซีรถโดยสาร
มีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ
สำหรับที่เก็บสัมภาระ อุปกรณ์ให้เสียงและประชาสัมพันธ์นั้น
จะมีหรือไม่ก็ได้ แต่ไม่มีที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม และห้องสุขภัณฑ์
(ค) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารที่มีจำนวนที่นั่งตั้งแต่
๒๑ ถึง ๓๐ ที่นั่ง โดยไม่กำหนดที่สำหรับผู้โดยสารยืน ซึ่งมีคัสซีเป็นคัสซีรถโดยสาร
มีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ
สำหรับที่เก็บสัมภาระ ที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม
อุปกรณ์ให้เสียงและประชาสัมพันธ์นั้น จะมีหรือไม่ก็ได้ แต่ไม่มีห้องสุขภัณฑ์
(ง) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารที่มีจำนวนที่นั่งตั้งแต่
๒๑ ถึง ๓๐ ที่นั่งและมีที่สำหรับผู้โดยสารยืน ซึ่งมีคัสซีเป็นคัสซีรถโดยสาร มีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ
สำหรับที่เก็บสัมภาระ อุปกรณ์ให้เสียงและประชาสัมพันธ์นั้น
จะมีหรือไม่ก็ได้ แต่ไม่มีที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม และห้องสุขภัณฑ์
(จ) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารที่มีจำนวนที่นั่งไม่เกิน
๒๐ ที่นั่งโดยไม่กำหนดที่สำหรับผู้โดยสารยืน
ซึ่งคัสซีจะเป็นคัสซีรถโดยสารหรือไม่ก็ได้
มีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ จะมีที่เก็บสัมภาระด้วยหรือไม่ก็ได้
(๓) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๓ คือ
รถที่ไม่มีเครื่องปรับอากาศ ซึ่งหมายความว่า
(ก) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารที่มีจำนวนที่นั่ง ๓๐
ที่นั่ง และมีที่สำหรับผู้โดยสารยืน ซึ่งมีคัสซีเป็นคัสซีรถโดยสาร
มีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ ไม่มีที่เก็บสัมภาระ
ที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม และห้องสุขภัณฑ์
(ข) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารที่มีจำนวนที่นั่งเกิน ๓๐
ที่นั่ง โดยไม่กำหนดที่สำหรับผู้โดยสารยืน ซึ่งมีคัสซีเป็นคัสซีรถโดยสาร มีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ
มีที่เก็บสัมภาระ แต่ไม่มีที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม และห้องสุขภัณฑ์
(ค) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารที่มีจำนวนที่นั่งตั้งแต่
๒๑ ถึง ๓๐ ที่นั่ง และมีที่สำหรับผู้โดยสารยืน
ซึ่งคัสซีจะเป็นคัสซีรถโดยสารหรือไม่ก็ได้
มีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ ไม่มีที่เก็บสัมภาระ
ที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม และห้องสุขภัณฑ์
(ง) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารที่มีจำนวนที่นั่งตั้งแต่
๒๑ ถึง ๓๐ ที่นั่ง โดยไม่กำหนดที่สำหรับผู้โดยสารยืน
ซึ่งคัสซีจะเป็นคัสซีรถโดยสารหรือไม่ก็ได้
มีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ มีที่เก็บสัมภาระ
แต่ไม่มีที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม และห้องสุขภัณฑ์
(จ) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารที่มีจำนวนที่นั่งตั้งแต่
๑๓ ถึง ๒๔ ที่นั่ง ซึ่งคัสซีจะเป็นคัสซีรถโดยสารหรือไม่ก็ได้
มีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ จะกำหนดที่สำหรับผู้โดยสารยืนหรือไม่ก็ได้
และจะมีที่เก็บสัมภาระด้วยหรือไม่ก็ได้
(ฉ) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารที่มีจำนวนที่นั่งไม่เกิน
๑๒ ที่นั่งโดยไม่กำหนดที่สำหรับผู้โดยสารยืน
ซึ่งคัสซีจะเป็นคัสซีรถโดยสารหรือไม่ก็ได้
มีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ จะมีที่เก็บสัมภาระด้วยหรือไม่ก็ได้
(๔) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๔ คือ รถสองชั้น ซึ่งหมายความว่า
(ก) รถสองชั้นปรับอากาศ ซึ่งมีคัสซีเป็นคัสซีรถโดยสาร
มีทางขึ้นลงทางด้านข้างและมีทางขึ้นลงชั้นบนภายในตัวรถอย่างน้อยหนึ่งทาง
โดยชั้นล่างกำหนดให้มีที่สำหรับผู้โดยสารยืน มีเครื่องปรับอากาศ
ไม่มีที่เก็บสัมภาระ ที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม และห้องสุขภัณฑ์
(ข) รถสองชั้นที่ไม่มีเครื่องปรับอากาศ
ซึ่งมีคัสซีเป็นคัสซีรถโดยสาร มีทางขึ้นลงด้านข้าง
และมีทางขึ้นลงชั้นบนภายในตัวรถอย่างน้อยหนึ่งทาง
โดยชั้นล่างกำหนดให้มีที่สำหรับผู้โดยสารยืน ไม่มีที่เก็บสัมภาระ
ที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม และห้องสุขภัณฑ์
(๕) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๕ คือ รถพ่วง ซึ่งหมายความว่า
(ก) รถพ่วงปรับอากาศ ซึ่งไม่มีแรงขับเคลื่อนในตัวเอง
จำเป็นต้องใช้รถอื่นลากจูงและน้ำหนักรถรวมน้ำหนักบรรทุกทั้งหมดลงบนเพลาล้อสมบูรณ์ในตัวเอง
ซึ่งมีคัสซีเป็นคัสซีรถโดยสาร มีทางขึ้นลงด้านข้าง จะกำหนดให้มีที่สำหรับผู้โดยสารยืน
ที่เก็บสัมภาระ ที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม
อุปกรณ์ให้เสียงและประชาสัมพันธ์ และห้องสุขภัณฑ์หรือไม่ก็ได้
(ข) รถพ่วงที่ไม่มีเครื่องปรับอากาศ
ซึ่งไม่มีแรงขับเคลื่อนในตัวเอง
จำเป็นต้องใช้รถอื่นลากจูงและน้ำหนักรถรวมน้ำหนักบรรทุกทั้งหมดลงบนเพลาล้อสมบูรณ์ในตัวเอง
ซึ่งมีคัสซีเป็นคัสซีรถโดยสาร มีทางขึ้นลงด้านข้าง
จะกำหนดให้มีที่สำหรับผู้โดยสารยืน ที่เก็บสัมภาระ
ที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม
และอุปกรณ์ให้เสียงและประชาสัมพันธ์หรือไม่ก็ได้
(๖) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๖ คือ รถกึ่งพ่วง ซึ่งหมายความว่า
(ก) รถกึ่งพ่วงปรับอากาศซึ่งมีสองตอน
ตอนท้ายมีเพลาล้อชุดเดียวนำมาต่อพ่วงกับตอนหน้า ทำให้มีทางเดินติดต่อถึงกันได้
ซึ่งมีคัสซีเป็นคัสซีรถโดยสาร มีทางขึ้นลงด้านข้าง
จะกำหนดให้มีที่สำหรับผู้โดยสารยืน ที่เก็บสัมภาระ
ที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม อุปกรณ์ให้เสียงและประชาสัมพันธ์
และห้องสุขภัณฑ์หรือไม่ก็ได้
(ข) รถกึ่งพ่วงไม่มีเครื่องปรับอากาศซึ่งมีสองตอน
ตอนท้ายมีเพลาล้อชุดเดียวนำมาต่อพ่วงกับตอนหน้า ทำให้มีทางเดินติดต่อถึงกันได้
ซึ่งมีคัสซีเป็นคัสซีรถโดยสาร มีทางขึ้นลงด้านข้าง
ที่สำหรับเตรียมอาหารและเครื่องดื่ม และห้องสุขภัณฑ์
จะกำหนดให้มีที่สำหรับผู้โดยสารยืน ที่เก็บสัมภาระ
และอุปกรณ์ให้เสียงและประชาสัมพันธ์หรือไม่ก็ได้
(๗) รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมาตรฐาน ๗ คือ
รถโดยสารเฉพาะกิจ ซึ่งหมายความว่า
รถซึ่งส่วนที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารมีลักษณะพิเศษเพื่อใช้ในกิจการใดกิจการหนึ่งโดยเฉพาะ
ซึ่งคัสซีจะเป็นคัสซีรถโดยสารหรือไม่ก็ได้ เช่น รถพยาบาล รถบริการซ่อมบำรุงรักษา
รถบริการถ่ายทอดวิทยุหรือโทรทัศน์ รถบริการไปรษณีย์ รถบริการธนาคาร
รถบริการทางการแพทย์ รถบริการในท่าอากาศยาน เป็นต้น

ข้อ ๑๑ 
รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของตามข้อ ๙ (๒) มี ๙ ลักษณะ ได้แก่
(๑) รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๑ คือ
รถกระบะบรรทุก ซึ่งหมายความว่า รถซึ่งส่วนที่ใช้ในการบรรทุกมีลักษณะเป็นกระบะ
โดยจะมีหลังคาหรือไม่ก็ได้
รถที่มีเครื่องทุ่นแรงสำหรับยกสิ่งของที่จะบรรทุกในกระบะนั้น ๆ รถที่มีกระบะบรรทุกสามารถยกเท
และให้หมายความรวมถึงรถซึ่งส่วนที่ใช้บรรทุกไม่มีด้านข้างหรือด้านท้าย
(๒) รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๒ คือ
รถตู้บรรทุก ซึ่งหมายความว่า รถซึ่งส่วนที่ใช้ในการบรรทุกมีลักษณะเป็นตู้ทึบ
มีหลังคาถาวร ตัวถังบรรทุกกับห้องผู้ขับรถจะเป็นตอนเดียวกันหรือแยกกันและจะมีบานประตูปิดเปิดสำหรับการบรรทุกที่ด้านข้างหรือด้านท้ายก็ได้
(๓) รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๓ คือ
รถบรรทุกของเหลว ซึ่งหมายความว่า
รถซึ่งส่วนที่ใช้ในการบรรทุกมีลักษณะเป็นถังสำหรับบรรทุกของเหลวตามความเหมาะสมกับของเหลวที่บรรทุกนั้น
(๔) รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๔ คือ
รถบรรทุกวัสดุอันตราย ซึ่งหมายความว่า รถซึ่งส่วนที่ใช้ในการบรรทุกมีลักษณะเฉพาะ
เพื่อใช้ในการบรรทุกวัสดุอันตราย เช่น น้ำมันเชื้อเพลิง ก๊าซเหลว สารเคมี
วัตถุระเบิด วัสดุไวไฟ เป็นต้น
(๕) รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๕ คือ
รถบรรทุกเฉพาะกิจ ซึ่งหมายความว่า รถซึ่งส่วนที่ใช้ในการบรรทุกมีลักษณะพิเศษ
เพื่อใช้ในกิจการใดกิจการหนึ่งโดยเฉพาะ เช่น รถบรรทุกขวดเครื่องดื่ม
รถบรรทุกขยะมูลฝอย รถผสมซีเมนต์ รถบรรทุกเครื่องราดยาง รถบรรทุกเครื่องทุ่นแรง เป็นต้น
(๖) รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๖ คือ รถพ่วง
ซึ่งหมายความว่า รถที่ไม่มีแรงขับเคลื่อนในตัวเอง จำเป็นต้องใช้รถอื่นลากจูง
และน้ำหนักรถรวมน้ำหนักบรรทุกทั้งหมดลงบนเพลาล้อสมบูรณ์ในตัวเอง
(๗) รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๗ คือ
รถกึ่งพ่วง ซึ่งหมายความว่า รถที่ไม่มีแรงขับเคลื่อนในตัวเอง
จำเป็นต้องใช้รถอื่นลากจูง
และน้ำหนักรถรวมน้ำหนักบรรทุกบางส่วนเฉลี่ยลงบนเพลาล้อของรถคันลากจูง
(๘) รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๘ คือ
รถกึ่งพ่วงบรรทุกวัสดุยาว ซึ่งหมายความว่า รถกึ่งพ่วงที่มีลักษณะเพื่อใช้บรรทุกสิ่งของที่มีความยาวโดยมีโครงโลหะที่สามารถปรับความยาวของช่วงล้อระหว่างรถลากจูงกับรถกึ่งพ่วงได้
(๙) รถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของลักษณะ ๙ คือ
รถลากจูง ซึ่งหมายความว่า รถที่มีลักษณะเป็นรถสำหรับลากจูงรถพ่วง รถกึ่งพ่วง
และรถกึ่งพ่วงบรรทุกวัสดุยาวโดยเฉพาะ

ข้อ ๑๒ 
รถขนาดเล็กตามข้อ ๙ (๓) ได้แก่
รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารและสิ่งของรวมกัน
ซึ่งคัสซีจะเป็นคัสซีรถโดยสารหรือไม่ก็ได้ และอาจมีทางขึ้นลงด้านข้างหรือที่ด้านท้ายของรถ
ที่นั่งจำนวนไม่เกิน ๒๐ ที่นั่ง โดยไม่กำหนดที่สำหรับผู้โดยสาร และมีที่สำหรับบรรทุกสิ่งของรวมไปกับผู้โดยสาร

ให้ไว้ ณ วันที่ ๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๒๔
ร้อยตำรวจโท ชาญ  มนูธรรม
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม
ปฏิบัติราชการแทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม

ขส.บ. ๑๒ ก.

(ครุฑ)

ใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทาง
ด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร

ใบอนุญาตที่ ........................  / ................................ 

นายทะเบียนออกใบอนุญาตให้
.............................................................................................. 
สำนักงานชื่อ ......................................................  อยู่เลขที่ ........................  ตรอก/ซอย .................................. 
ถนน ..............................................................  หมู่ที่ ..................  ตำบล/แขวง .................................................. 
อำเภอ/เขต ............................................................................................  จังหวัด .................................................. 
มีสิทธิประกอบการขนส่งประจำทาง
ในเส้นทาง ................................................................................................ 
ใบอนุญาตฉบับนี้ให้มีอายุ
๗ ปี นับตั้งแต่วันที่ ..........................  เดือน ...............................  พ.ศ. ................ 
ถึง วันที่ .................  เดือน .....................................................  พ.ศ. .......... 
โดยให้ปฏิบัติตามกฎหมาย
และเงื่อนไขที่นายทะเบียนกำหนดตามมาตรา ๓๑ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.
๒๕๒๒ ในใบอนุญาตนี้

ให้ไว้ ณ วันที่ ...  เดือน ........................  พ.ศ. .......................... 

................................................................. 
นายทะเบียน

๒

เงื่อนไข

(๑) จำนวนรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องใช้รถที่มีลักษณะตามที่กำหนดไว้ข้อ
๓ มีจำนวนอย่างน้อย      คัน อย่างมาก ........................................................  คัน
(๒) สิทธิในรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในรถที่ใช้ในการขนส่ง
(๓) ลักษณะ ชนิด ขนาด สีของรถ และเครื่องหมาย
(ก)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง ต้องใช้รถ
ลักษณะ ..................................................................................................................  จำนวน ..........................  คัน
ลักษณะ ..................................................................................................................  จำนวน ..........................  คัน
ลักษณะ ..................................................................................................................  จำนวน ..........................  คัน
ลักษณะ ..................................................................................................................  จำนวน ..........................  คัน
ลักษณะ ..................................................................................................................  จำนวน ..........................  คัน
(ข)
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งใช้สี ...............................  เป็นสีตัวถังรถ
(ค)
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งใช้เครื่องหมายตามแบบที่แนบท้ายใบอนุญาตเป็นเครื่องหมายที่ต้องให้ปรากฏประจำรถทุกคัน
โดยแสดงไว้ที่ด้านนอกตัวรถทั้งสองข้าง
(๔) จำนวนที่นั่ง เกณฑ์น้ำหนักบรรทุก
และวิธีการบรรทุก
(ก)
รถที่นำมาใช้ในการขนส่งแต่ละคันต้องมีจำนวนที่นั่งและหรือที่สำหรับผู้โดยสารยืนตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
(ข)
วิธีการบรรทุกให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการควบคุมการขนส่งทางบกกลางกำหนด
(๕) จำนวนผู้ประจำรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีผู้ประจำรถอย่างน้อย
ดังนี้
(ก) ผู้ขับรถ ........................................  คน (ค) นายตรวจ ...................................  คน
(ข)
ผู้เก็บค่าโดยสาร .........................  คน (ง) ผู้บริการ .......................................  คน
(๖) มาตรฐานบริการ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องบริการโดยมีมาตรฐาน
ดังนี้
(ก) ......................................................... 
(ข) ......................................................... 
(ค) ......................................................... 

๓

(๗) เวลาทำงานประจำวัน
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องเปิดทำงานประจำวันที่สำนักงานใหญ่และหรือสำนักงานสาขา
ตั้งแต่เวลา                                      น. ปิดเวลา ..............  น.
เป็นอย่างน้อย
เว้นวัน ....................................... 
(๘) สถานที่เก็บ ซ่อม และบำรุงรักษารถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีสถานที่เก็บ
ซ่อม และบำรุงรักษารถ ดังนี้
(ก)
สถานที่เก็บรถตั้งอยู่ที่ ............................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
(ข)
สถานที่ซ่อมและบำรุงรักษารถตั้งอยู่ที่ .................................................................. 
...................................................................................................................................................................................... 
(๙) เงื่อนไขอื่น .......................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 

๔

ลำดับที่

รายการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขและหรือรายละเอียดในใบอนุญาต

วัน/เดือน/ปี

ลงชื่อนายทะเบียน

๕

คำเตือน

(๑)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขหลังใบอนุญาตนี้
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท และอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๖
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๒)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด เพิ่ม ลด หรือยกเว้นค่าขนส่ง หรือ
ค่าบริการโดยไม่ได้รับอนุญาตจากคณะกรรมการตามมาตรา ๓๘
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๒๐,๐๐๐ บาท
(๓)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ใช้หรือยอมให้บุคคลอื่นใช้รถที่ได้รับอนุญาตทำการขนส่งนอกเส้นทาง
โดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียน หรือผู้ซึ่งนายทะเบียนมอบหมายตามมาตรา
๓๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษปรับคันละไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ วัน
จนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง
(๔)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทางผู้ใด
ไม่ใช้รถในการประกอบการขนส่งตามจำนวนที่กำหนดไว้เป็นเงื่อนไขในใบอนุญาตตามมาตรา ๓๑
(๑) แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษปรับตามจำนวนรถที่ขาดคันละไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ วัน
จนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง
(๕)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ใช้รถผิดประเภทตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาตโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียนเป็นครั้งคราวตามมาตรา
๒๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน
๑ ปี หรือปรับไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
(๖)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่แสดงใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทนใบอนุญาตไว้ในที่เปิดเผย ณ
ที่ตั้งสำนักงานของผู้ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท 
(๗)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ปิดประกาศเส้นทางที่ใช้ในการประกอบการขนส่ง อัตราค่าขนส่งและค่าบริการ
สถานที่หยุดและจอดเพื่อขนถ่ายผู้โดยสาร ที่ที่รถจะต้องหยุดในระหว่างเส้นทาง
เวลาและจำนวนเที่ยวของการเดินรถไว้ ณ ที่ซึ่งอธิบดีกำหนดตามมาตรา ๓๑ วรรคสอง
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐
บาท

๖

(๘)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ได้ทราบถึงการสูญหาย
ถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญของใบอนุญาตตามมาตรา ๔๓
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐
บาท
(๙)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ส่งคืนใบอนุญาตที่ถูกสั่งเพิกถอนต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ถูกเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา
๔๗ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๑,๐๐๐ บาท
(๑๐)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
เลิกประกอบการขนส่งในระหว่างที่ใบอนุญาตยังไม่สิ้นอายุ
โดยไม่แจ้งความประสงค์เป็นหนังสือให้นายทะเบียนทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า ๙๐ วัน
ก่อนวันเลิกประกอบการขนส่งตามมาตรา ๔๔ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท
(๑๑)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด มีความประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาต
ต้องยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุไม่น้อยกว่า ๑๒๐ วัน ตามมาตรา ๒๘ วรรคสาม
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ 
(๑๒)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด เลิกใช้รถที่จดทะเบียนแล้ว
โดยไม่แจ้งเป็นหนังสือให้นายทะเบียนทราบ
และไม่นำแผ่นป้ายเลขทะเบียนรถคืนแก่นายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่เลิกใช้รถนั้นตามมาตรา ๗๖ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท

ขส.บ. ๑๒ ข.

(ครุฑ)
ใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทาง
ด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ

ใบอนุญาตที่ ........................  / ................................ 

นายทะเบียนออกใบอนุญาตให้
.............................................................................................. 
สำนักงานชื่อ .........................................................  อยู่เลขที่ .............................  ตรอก/ซอย ........................... 
ถนน ..............................................................  หมู่ที่ ............................................  ตำบล/แขวง ......................... 
อำเภอ/เขต ................................................................................................  จังหวัด ............................................... 
มีสิทธิประกอบการขนส่งประจำทาง
ในเส้นทาง ................................................................................................ 
ใบอนุญาตฉบับนี้ให้มีอายุ
๗ ปี นับตั้งแต่วันที่ ..................................  เดือน .................................  พ.ศ. ..... 
ถึงวันที่.....................  เดือน .....................................................  พ.ศ. .......... 
โดยให้ปฏิบัติตามกฎหมายและเงื่อนไขที่นายทะเบียนกำหนดตามมาตรา
๓๑ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ในใบอนุญาตนี้

ให้ไว้ ณ วันที่ ..................  เดือน ........................  พ.ศ. .......................... 

๘

เงื่อนไข

(๑) จำนวนรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องใช้รถที่มีลักษณะตามที่กำหนดไว้ข้อ
๓ มีจำนวนอย่างน้อย      คัน อย่างมาก .................................................................  คัน
(๒) สิทธิในรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในรถที่ใช้ในการขนส่ง
(๓) ลักษณะ ชนิด ขนาด สีของรถ และเครื่องหมาย
(ก)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง ต้องใช้รถ
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
(ข)
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งใช้สี ...............................  เป็นสีตัวถังรถ
(ค)
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งใช้เครื่องหมายตามแบบที่แนบท้ายใบอนุญาตเป็นเครื่องหมายที่ต้องให้ปรากฏประจำรถทุกคัน
โดยแสดงไว้ที่ด้านนอกตัวรถทั้งสองข้าง
(๔) เกณฑ์น้ำหนักบรรทุกและวิธีการบรรทุก
(ก)
รถที่นำมาใช้ในการขนส่งแต่ละคันเมื่อบรรทุกสัตว์และหรือสิ่งของ
ต้องมีน้ำหนักรวมกันไม่เกินเกณฑ์ตามที่ทางราชการกำหนด
(ข)
วิธีการบรรทุกให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการควบคุมการขนส่งทางบกกลางกำหนด
(๕) จำนวนผู้ประจำรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีผู้ประจำรถอย่างน้อยดังนี้
(ก) ผู้ขับรถ ................................................  คน
(ข) ผู้บริการ ..............................................  คน
(๖) มาตรฐานบริการ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องบริการโดยมีมาตรฐานดังนี้
(ก) ................................................................................................................. 
(ข) ................................................................................................................. 
(ค) ................................................................................................................. 

๙

(๗) เวลาทำงานประจำวัน
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องเปิดทำงานประจำวันที่สำนักงานใหญ่และหรือสำนักงานสาขา
ตั้งแต่เวลา                                      น. ปิดเวลา ...........  น. 
เป็นอย่างน้อย เว้นวัน .......................................... 
(๘) สถานที่เก็บ ซ่อม และบำรุงรักษารถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีสถานที่เก็บ
ซ่อม และบำรุงรักษารถดังนี้
(ก)
สถานที่เก็บรถตั้งอยู่ที่ ............................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
(ข)
สถานที่ซ่อมและบำรุงรักษารถตั้งอยู่ที่ .................................................................. 
...................................................................................................................................................................................... 
(๙) เงื่อนไขอื่น .......................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 

๑๐

ลำดับที่

รายการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขและหรือรายละเอียดในใบอนุญาต

วัน/เดือน/ปี

ลงชื่อนายทะเบียน

๑๑

คำเตือน

(๑)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขหลังใบอนุญาตนี้
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท และอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๖
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๒)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด เพิ่ม ลด หรือยกเว้นค่าขนส่ง หรือ
ค่าบริการโดยไม่ได้รับอนุญาตจากคณะกรรมการตามมาตรา ๓๘
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๒๐,๐๐๐ บาท
(๓)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ใช้หรือยอมให้บุคคลอื่นใช้รถที่ได้รับอนุญาตทำการขนส่งนอกเส้นทาง
โดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียน หรือผู้ซึ่งนายทะเบียนมอบหมายตามมาตรา
๓๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษปรับคันละไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ วัน
จนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง
(๔)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ใช้รถในการประกอบการขนส่งตามจำนวนที่กำหนดไว้เป็นเงื่อนไขในใบอนุญาตตามมาตรา
๓๑ (๑) แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับตามจำนวนรถที่ขาดคันละไม่เกิน
๕,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ วัน จนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง
(๕)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ใช้รถผิดประเภทตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาตโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียนเป็นครั้งคราวตามมาตรา
๒๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน ๑ ปี หรือปรับไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาท
หรือทั้งจำทั้งปรับ
(๖)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่แสดงใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทนใบอนุญาตไว้ในที่เปิดเผย
ณ ที่ตั้งสำนักงานของผู้ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท 
(๗)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ปิดประกาศเส้นทางที่ใช้ในการประกอบการขนส่ง
อัตราค่าขนส่งและค่าบริการ สถานที่หยุดและจอดเพื่อขนถ่ายสัตว์หรือสิ่งของที่รถจะต้องหยุดในระหว่างเส้นทาง
เวลาและจำนวนเที่ยวของการเดินรถไว้ ณ ที่ซึ่งอธิบดีกำหนดตามมาตรา ๓๑ วรรคสอง
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐
บาท
(๘)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ได้ทราบถึงการสูญหาย ถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญของใบอนุญาตตามมาตรา
๔๓ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๑,๐๐๐ บาท

๑๒

(๙)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ส่งคืนใบอนุญาตที่ถูกสั่งเพิกถอนต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ถูกสั่งเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา
๔๗ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๑,๐๐๐ บาท
(๑๐)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
เลิกประกอบการขนส่งในระหว่างที่ใบอนุญาตยังไม่สิ้นอายุ
โดยไม่แจ้งความประสงค์เป็นหนังสือให้นายทะเบียนทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า ๙๐ วัน
ก่อนวันเลิกประกอบการขนส่งตามมาตรา ๔๔ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.
๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท
(๑๑)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด มีความประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาต
ต้องยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุไม่น้อยกว่า ๑๒๐ วัน ตามมาตรา ๒๘ วรรคสาม
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ 
(๑๒)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
เลิกใช้รถที่จดทะเบียนแล้วโดยไม่แจ้งเป็นหนังสือให้นายทะเบียนทราบ
และไม่นำแผ่นป้ายเลขทะเบียนรถคืนแก่นายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่เลิกใช้รถนั้นตามมาตรา ๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท

ขส.บ. ๑๒ ค.

(ครุฑ)
ใบอนุญาตประกอบการขนส่งไม่ประจำทาง
ด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร

ใบอนุญาตที่ ........................  / ................................ 

นายทะเบียนออกใบอนุญาตให้
.............................................................................................. 
สำนักงานชื่อ ...........................................................................  อยู่เลขที่ ....................  ตรอก/ซอย ................. 
ถนน ................................................  หมู่ที่ ....................  ตำบล/แขวง ............................................................... 
อำเภอ/เขต ......................................................................  จังหวัด .........................  มีสิทธิประกอบการขนส่ง
ไม่ประจำทาง ใบอนุญาตฉบับนี้ให้มีอายุ
๕ ปี นับตั้งแต่วันที่ ....................  เดือน ....................................... 
พ.ศ. ............. ถึงวันที่...............  เดือน .........................................................  พ.ศ. ........... 
โดยให้ปฏิบัติตามกฎหมาย
และเงื่อนไขที่นายทะเบียนกำหนดตามมาตรา ๓๒ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.
๒๕๒๒ ในใบอนุญาตนี้

ให้ไว้ ณ วันที่ ..................  เดือน ........................  พ.ศ. .......................... 

................................................................. 
นายทะเบียน

๑๔

เงื่อนไข

(๑) จำนวนรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องใช้รถที่มีลักษณะตามที่กำหนดไว้ใน
(๒) จำนวนไม่เกิน          คัน
(๒) ลักษณะ ชนิด ขนาดของรถ และเครื่องหมาย
(ก)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง ต้องใช้รถ
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
(ข)
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งใช้เครื่องหมายตามแบบที่แนบท้ายใบอนุญาต เป็นเครื่องหมายที่ต้องให้ปรากฏประจำรถทุกคัน
โดยแสดงไว้ที่ด้านนอกตัวรถทั้งสองข้าง
(๓) จำนวนที่นั่ง เกณฑ์น้ำหนักบรรทุกและวิธีการบรรทุก
(ก)
รถที่นำมาใช้ในการขนส่งแต่ละคันต้องมีจำนวนที่นั่งและหรือที่สำหรับผู้โดยสารยืน ตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
(ข)
วิธีการบรรทุกให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการควบคุมการขนส่งทางบกกลางกำหนด
(๔) จำนวนผู้ประจำรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีผู้ประจำรถในเส้นทางอย่างน้อยดังนี้
(ก) ผู้ขับรถ ................................................  คน
(ข) ผู้บริการ ..............................................  คน
(๕) ท้องที่ที่ทำการขนส่ง
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งทำการขนส่งในท้องที่ดังนี้
......................... 
...................................................................................................................................................................................... 
(๖) มาตรฐานบริการ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องบริการโดยมีมาตรฐานดังนี้
(ก) ............................................................... 
(ข) ............................................................... 
(ค) ............................................................... 

๑๕

(๗) สถานที่หยุดและจอดเพื่อขนถ่ายผู้โดยสาร
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องให้รถหยุดและจอด
................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
(๘) สถานที่เก็บ ซ่อม และบำรุงรักษารถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีสถานที่เก็บ ซ่อม และบำรุงรักษารถดังนี้
(ก) สถานที่เก็บรถตั้งอยู่ที่
............................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
(ข)
สถานที่ซ่อมและบำรุงรักษารถตั้งอยู่ที่ .................................................................. 
...................................................................................................................................................................................... 
(๙) เงื่อนไขอื่น .......................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 

๑๖

ลำดับที่

รายการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขและหรือรายละเอียดในใบอนุญาต

วัน/เดือน/ปี

ลงชื่อนายทะเบียน

๑๗

คำเตือน

(๑)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขหลังใบอนุญาต
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท และอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๖
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๒)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด เพิ่ม ลด หรือยกเว้นค่าขนส่ง หรือ ค่าบริการ
โดยไม่ได้รับอนุญาตจากคณะกรรมการตามมาตรา ๓๘ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.
๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาท
(๓)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ใช้หรือยอมให้บุคคลอื่นใช้รถที่ได้รับอนุญาตทำการขนส่งนอกเส้นทาง
โดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียน หรือผู้ซึ่งนายทะเบียนมอบหมายตามมาตรา
๓๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษปรับคันละไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ วัน
จนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง
(๔)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งไม่ประจำทางผู้ใด กระทำการขนส่งอันมีลักษณะเช่นเดียวหรือคล้ายกับผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทาง
หรือมีลักษณะเป็นการแย่งผลประโยชน์กับผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทางในเส้นทางที่ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทางได้รับอนุญาตตามมาตรา
๔๐ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับตั้งแต่
๕๐,๐๐๐ บาท ถึง ๒๐๐,๐๐๐ บาท
(๕)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ใช้รถผิดประเภทตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาตโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียนเป็นครั้งคราวตามมาตรา
๒๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน
๑ ปี หรือปรับไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
(๖)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่แสดงใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทนใบอนุญาตไว้ในที่เปิดเผย ณ
ที่ตั้งสำนักงานของผู้ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท 
(๗)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ปิดประกาศอัตราค่าขนส่งและค่าบริการ
สถานที่หยุดและจอดเพื่อขนถ่ายผู้โดยสารไว้ ณ ที่ซึ่งอธิบดีกำหนดตามมาตรา ๓๒
วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท
(๘)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ได้ทราบถึงการสูญหาย ถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญของใบอนุญาตตามมาตรา
๔๓ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๑,๐๐๐ บาท

๑๘

(๙)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ส่งคืนใบอนุญาตที่ถูกสั่งเพิกถอนต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ถูกสั่งเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา
๔๗ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๑,๐๐๐ บาท
(๑๐)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด มีความประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาต ต้องยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุตามมาตรา
๒๘ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๑๑)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด เลิกใช้รถที่จดทะเบียนแล้วโดยไม่แจ้งเป็นหนังสือให้นายทะเบียนทราบ
และไม่นำแผ่นป้ายเลขทะเบียนรถคืนแก่นายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่เลิกใช้รถนั้นตามมาตรา ๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท

ขส.บ. ๑๒ ง.

(ครุฑ)
ใบอนุญาตประกอบการขนส่งไม่ประจำทาง
ด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ

ใบอนุญาตที่ ........................  / ................................ 

นายทะเบียนออกใบอนุญาตให้
.............................................................................................. 
สำนักงานชื่อ .................................................  อยู่เลขที่ ..........................  ตรอก/ซอย ..................................... 
ถนน ..........................................................  หมู่ที่ ....................  ตำบล/แขวง ..................................................... 
อำเภอ/เขต ......................................................................  จังหวัด ..........................  มีสิทธิประกอบการขนส่ง
ไม่ประจำทาง ใบอนุญาตฉบับนี้ให้มีอายุ
๕ ปี นับตั้งแต่วันที่ ........  เดือน ...............................  พ.ศ. ....... 
ถึงวันที่.......  เดือน ...................................................  พ.ศ. ................... 
โดยให้ปฏิบัติตามกฎหมายและเงื่อนไขที่นายทะเบียนกำหนดตามมาตรา
๓๒ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ในใบอนุญาตนี้

ให้ไว้ ณ วันที่ ..................  เดือน ........................  พ.ศ. .......................... 

................................................................. 
นายทะเบียน

๒๐

เงื่อนไข

(๑) จำนวนรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องใช้รถที่มีลักษณะตามที่กำหนดไว้ข้อ
๒ จำนวนไม่เกิน            คัน
(๒) ลักษณะ ชนิด ขนาดของรถ และเครื่องหมาย
(ก)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง ต้องใช้รถ
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
ลักษณะ ..............................................................................................  จำนวน ..............................................  คัน
(ข)
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งใช้เครื่องหมายตามแบบที่แนบท้ายใบอนุญาต เป็นเครื่องหมายที่ต้องให้ปรากฏประจำรถทุกคัน
โดยแสดงไว้ที่ด้านนอกตัวรถทั้งสองข้าง
(๓) เกณฑ์น้ำหนักบรรทุกและวิธีการบรรทุก
(ก)
รถที่นำมาใช้ในการขนส่งแต่ละคันเมื่อบรรทุกสัตว์และหรือสิ่งของ
ต้องมีน้ำหนักรวมกันไม่เกินเกณฑ์ตามที่ทางราชการกำหนด
(ข)
วิธีการบรรทุกให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการควบคุมการขนส่งทางบกกลางกำหนด
(๔) จำนวนผู้ประจำรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีผู้ประจำรถอย่างน้อยดังนี้
(ก) ผู้ขับรถ ................................................  คน
(ข) ผู้บริการ ..............................................  คน
(๕) ท้องที่ที่ทำการขนส่ง
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งทำการขนส่งในท้องที่ดังนี้
......................... 
...................................................................................................................................................................................... 
(๖) มาตรฐานบริการ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องบริการโดยมีมาตรฐานดังนี้
(ก) ......................................................................... 
(ข) ......................................................................... 
(ค) ......................................................................... 

๒๑

(๗) สถานที่หยุดและจอดเพื่อขนถ่ายสัตว์หรือสิ่งของ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องให้รถหยุดและจอดเพื่อขนถ่ายสัตว์หรือสิ่งของ
ณ สถานที่ดังนี้           
...................................................................................................................................................................................... 
(๘) สถานที่เก็บ ซ่อม และบำรุงรักษารถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีสถานที่เก็บ ซ่อม และบำรุงรักษารถดังนี้
(ก) สถานที่เก็บรถตั้งอยู่ที่
............................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
(ข)
สถานที่ซ่อมและบำรุงรักษารถตั้งอยู่ที่ .................................................................. 
...................................................................................................................................................................................... 
(๙) เงื่อนไขอื่น .......................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 

๒๒

ลำดับที่

รายการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขและหรือรายละเอียดในใบอนุญาต

วัน/เดือน/ปี

ลงชื่อนายทะเบียน

๒๓

คำเตือน

(๑)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขหลังใบอนุญาตนี้
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท และอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๖
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๒)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด เพิ่ม ลด หรือยกเว้นค่าขนส่ง หรือ ค่าบริการ
โดยไม่ได้รับอนุญาตจากคณะกรรมการตามมาตรา ๓๘ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.
๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาท
(๓)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ใช้หรือยอมให้บุคคลอื่นใช้รถที่ได้รับอนุญาตทำการขนส่งนอกท้องที่ที่ได้รับอนุญาต โดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียน
หรือผู้ซึ่งนายทะเบียนมอบหมายตามมาตรา ๓๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.
๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับคันละไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ วัน
จนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง
(๔)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งไม่ประจำทางผู้ใด กระทำการขนส่งอันมีลักษณะเช่นเดียวหรือคล้ายกับผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทาง
หรือมีลักษณะเป็นการแย่งผลประโยชน์กับผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทางในเส้นทางที่ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งประจำทางได้รับใบอนุญาตตามมาตรา
๔๐ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับตั้งแต่
๕๐,๐๐๐ บาท ถึง ๒๐๐,๐๐๐ บาท
(๕)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ใช้รถผิดประเภทตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาตโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียนเป็นครั้งคราวตามมาตรา
๒๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน ๑ ปี หรือปรับไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาท
หรือทั้งจำทั้งปรับ
(๖)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่แสดงใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทนใบอนุญาตไว้ในที่เปิดเผย ณ
ที่ตั้งสำนักงานของผู้ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท
(๗)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ปิดประกาศอัตราค่าขนส่งและค่าบริการ
สถานที่หยุดและจอดเพื่อขนถ่ายสัตว์ หรือสิ่งของไว้ ณ ที่ซึ่งอธิบดีกำหนดตามมาตรา
๓๒ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท

๒๔

(๘)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ได้ทราบถึงการสูญหาย ถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญของใบอนุญาตตามมาตรา
๔๓ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๑,๐๐๐ บาท
(๙)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ส่งคืนใบอนุญาตที่ถูกสั่งเพิกถอนต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ถูกสั่งเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา
๔๗ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๑,๐๐๐ บาท
(๑๐)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด มีความประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาต ต้องยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุตามมาตรา
๒๘ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๑๑)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
เลิกใช้รถที่จดทะเบียนแล้วโดยไม่แจ้งเป็นหนังสือให้นายทะเบียนทราบ
และไม่นำแผ่นป้ายเลขทะเบียนรถคืนแก่นายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่เลิกใช้รถนั้นตามมาตรา ๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท

ขส.บ. ๑๒ จ.

(ครุฑ)
ใบอนุญาตประกอบการขนส่ง
โดยรถขนาดเล็ก

ใบอนุญาตที่ ........................  / ................................ 

นายทะเบียนออกใบอนุญาตให้
.............................................................................................. 
สำนักงานชื่อ ...................................................  อยู่เลขที่ ........................  ตรอก/ซอย ..................................... 
ถนน ..............................................  หมู่ที่ ..................................  ตำบล/แขวง ................................................... 
อำเภอ/เขต ..........................................................................................................  จังหวัด .................................... 
มีสิทธิประกอบการขนส่งโดยรถขนาดเล็ก
ในเส้นทาง ...................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
ใบอนุญาตฉบับนี้ให้มีอายุ
๕ ปี นับตั้งแต่วันที่ ......  เดือน .....................................................  พ.ศ. ............. 
ถึงวันที่ ................  เดือน .............................................  พ.ศ. ............. 
โดยให้ปฏิบัติตามกฎหมายและเงื่อนไขที่นายทะเบียนกำหนดตามมาตรา
๓๓ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ในใบอนุญาตนี้

ให้ไว้ ณ วันที่ ..................  เดือน ........................  พ.ศ. .......................... 

................................................................. 
นายทะเบียน

๒๖

เงื่อนไข

(๑) ลักษณะและจำนวนรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องใช้รถที่มีลักษณะเป็นรถขนาดเล็ก
จำนวนอย่างน้อย   คัน อย่างมาก    คัน
(๒) สีของรถ และเครื่องหมาย
(ก)
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งใช้สี ...............................  เป็นสีตัวถังรถ
(ข)
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งใช้เครื่องหมายตามแบบที่แนบท้ายใบอนุญาตเป็นเครื่องหมายที่ต้องให้ปรากฏประจำรถทุกคัน
โดยแสดงไว้ที่ด้านนอกตัวรถทั้งสองข้าง
(๓) จำนวนที่นั่ง เกณฑ์น้ำหนักบรรทุก
และวิธีการบรรทุก
(ก)
รถที่นำมาใช้ในการขนส่งแต่ละคันต้องมีจำนวนที่นั่งสำหรับผู้โดยสารและหรือมีที่สำหรับบรรทุกสิ่งของรวมไปกับผู้โดยสารตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
(ข)
วิธีการบรรทุกให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการควบคุมการขนส่งทางบกกำหนด
(๔) เงื่อนไขอื่น .......................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 

๒๗

ลำดับที่

รายการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขและหรือรายละเอียดในใบอนุญาต

วัน/เดือน/ปี

ลงชื่อนายทะเบียน

๒๘

คำเตือน

(๑)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขหลังใบอนุญาตนี้
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท และอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๖
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๒)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด เพิ่ม ลด หรือยกเว้นค่าขนส่ง หรือ ค่าบริการโดยไม่ได้รับอนุญาตจากคณะกรรมการตามมาตรา
๓๘ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๒๐,๐๐๐ บาท
(๓)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ใช้หรือยอมให้บุคคลอื่นใช้รถที่ได้รับอนุญาตทำการขนส่งนอกเส้นทาง
โดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียน หรือผู้ซึ่งนายทะเบียนมอบหมายตามมาตรา
๓๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษปรับคันละไม่เกิน ๕,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ วัน จนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง
(๔)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ใช้รถผิดประเภทตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาต
โดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียนเป็นครั้งคราวตามมาตรา ๒๗ วรรคสาม
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน ๑ ปี
หรือปรับไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
(๕)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่แสดงใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทนใบอนุญาตไว้ในที่เปิดเผย ณ
ที่ตั้งสำนักงานของผู้ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท 
(๖)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ปิดประกาศเส้นทางที่ใช้ในการประกอบการขนส่ง อัตราค่าขนส่งและค่าบริการไว้ ณ
ที่ซึ่งอธิบดีกำหนดตามมาตรา ๓๓ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท
(๗)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ได้ทราบถึงการสูญหาย ถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญของใบอนุญาตตามมาตรา
๔๓ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๑,๐๐๐ บาท
(๘)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ส่งคืนใบอนุญาตที่ถูกสั่งเพิกถอนต่อนายทะเบียน ภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ถูกสั่งเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๗ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท

๒๙

(๙)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
เลิกประกอบการขนส่งในระหว่างที่ใบอนุญาตยังไม่สิ้นอายุ
โดยไม่แจ้งความประสงค์เป็นหนังสือให้นายทะเบียนทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า ๖๐ วัน
ก่อนวันเลิกประกอบการขนส่งตามมาตรา ๔๕ แห่งพระราชบัญญัติขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท
(๑๐)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด มีความประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาต ต้องยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุไม่น้อยกว่า
๑๒๐ วัน ตามมาตรา ๒๘ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๑๑)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
เลิกใช้รถที่จดทะเบียนแล้วโดยไม่แจ้งเป็นหนังสือให้นายทะเบียนทราบ
และไม่นำแผ่นป้ายเลขทะเบียนรถคืนแก่นายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่เลิกใช้รถนั้นตามมาตรา ๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท

ขส.บ. ๑๒ ฉ.

(ครุฑ)
ใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคล
ด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสาร

ใบอนุญาตที่ ........................  / ................................ 

นายทะเบียนออกใบอนุญาตให้
.............................................................................................. 
สำนักงานชื่อ .................................................  อยู่เลขที่ ..........................  ตรอก/ซอย ..................................... 
ถนน ................................................................  หมู่ที่ ................................  ตำบล/แขวง ................................... 
อำเภอ/เขต ..................................................................  จังหวัด ........................................  มีสิทธิประกอบการ
ขนส่งส่วนบุคคล ใบอนุญาตฉบับนี้ให้มีอายุ
๕ ปี นับตั้งแต่วันที่ .............  เดือน .................  พ.ศ. ........... 
ถึงวันที่.................  เดือน ...............................................  พ.ศ. ............. 
โดยให้ปฏิบัติตามกฎหมาย
และเงื่อนไขที่นายทะเบียนกำหนดตามมาตรา ๓๔ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.
๒๕๒๒ ในใบอนุญาตนี้

ให้ไว้ ณ วันที่ ..................  เดือน ........................  พ.ศ. .......................... 

.............................................................. 
นายทะเบียน

๓๑

เงื่อนไข

(๑) จำนวนรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องใช้รถที่มีลักษณะตามที่กำหนดไว้ข้อ
๒ จำนวนไม่เกิน            คัน
(๒) ลักษณะ ชนิด ขนาดของรถ และเครื่องหมาย
(ก)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง ต้องใช้รถ
ลักษณะ ..................................................................................................................  จำนวน ..........................  คัน
ลักษณะ ..................................................................................................................  จำนวน ..........................  คัน
ลักษณะ ..................................................................................................................  จำนวน ..........................  คัน
ลักษณะ ..................................................................................................................  จำนวน ..........................  คัน
ลักษณะ ..................................................................................................................  จำนวน ..........................  คัน
(ข)
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งใช้เครื่องหมายตามแบบที่แนบท้ายใบอนุญาต ถ้ามี เป็นเครื่องหมายที่ต้องให้ปรากฏประจำรถทุกคัน
โดยแสดงไว้ที่ด้านนอกตัวรถทั้งสองข้าง
(๓) สถานที่เก็บ ซ่อม และบำรุงรักษารถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีสถานที่เก็บ
ซ่อม และบำรุงรักษารถดังนี้
(ก)
สถานที่เก็บรถตั้งอยู่ที่ ............................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
(ข)
สถานที่ซ่อมและบำรุงรักษารถตั้งอยู่ที่ .................................................................. 
...................................................................................................................................................................................... 

๓๒

ลำดับที่

รายการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขและหรือรายละเอียดในใบอนุญาต

วัน/เดือน/ปี

ลงชื่อนายทะเบียน

๓๓

คำเตือน

(๑)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขหลังใบอนุญาตนี้
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท และอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๖
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๒)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ใช้หรือยอมให้บุคคลอื่นใช้รถที่ได้รับอนุญาตทำการขนส่งนอกท้องที่ที่ได้รับอนุญาต
โดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียน หรือผู้ซึ่งนายทะเบียนมอบหมายตามมาตรา
๓๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับคันละไม่เกิน
๕,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ วัน จนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง
(๓)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ใช้รถผิดประเภทตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาต
โดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียนเป็นครั้งคราวตามมาตรา ๒๗ วรรคสาม
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน ๑ ปี
หรือปรับไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
(๔)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่แสดงใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทนใบอนุญาตไว้ในที่เปิดเผย ณ
ที่ตั้งสำนักงานของผู้ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท 
(๕)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ได้ทราบถึงการสูญหาย ถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญของใบอนุญาตตามมาตรา
๔๓ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๑,๐๐๐ บาท
(๖)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ส่งคืนใบอนุญาตที่ถูกสั่งเพิกถอนต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ถูกสั่งเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๗ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท
(๗)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
มีความประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาตต้องยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุตามมาตรา ๒๘
วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๘)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด เลิกใช้รถที่จดทะเบียนแล้วโดยไม่แจ้งเป็นหนังสือให้นายทะเบียนทราบ
และไม่นำแผ่นป้ายเลขทะเบียนรถคืนแก่นายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่เลิกใช้รถนั้นตามมาตรา ๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท

ขส.บ. ๑๒ ช.

(ครุฑ)
ใบอนุญาตประกอบการขนส่งส่วนบุคคล
ด้วยรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ

ใบอนุญาตที่ ........................  / ................................ 

นายทะเบียนออกใบอนุญาตฉบับนี้ให้
.................................................................................. 
สำนักงานชื่อ .................................................  อยู่เลขที่ ..........................  ตรอก/ซอย ..................................... 
ถนน ................................................................  หมู่ที่ ................................  ตำบล/แขวง ................................... 
อำเภอ/เขต ..................................................................................................  จังหวัด ............................................ 
มีสิทธิประกอบการขนส่งส่วนบุคคล
ใบอนุญาตฉบับนี้ให้มีอายุ ๕ ปี นับตั้งแต่วันที่ ................................... 
เดือน .................................  พ.ศ. .......................  ถึงวันที่................ 
เดือน ...........................  พ.ศ. ............... 
โดยให้ปฏิบัติตามกฎหมาย
และเงื่อนไขที่นายทะเบียนกำหนดตามมาตรา ๓๔ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.
๒๕๒๒ ในใบอนุญาตนี้

ให้ไว้ ณ วันที่ ..................  เดือน ........................  พ.ศ. .......................... 

.............................................................. 
นายทะเบียน

๓๕

เงื่อนไข

(๑) จำนวนรถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องใช้รถที่มีลักษณะตามที่กำหนดไว้ข้อ
๒ จำนวนไม่เกิน            คัน
(๒) ลักษณะ ชนิด ขนาดของรถ และเครื่องหมาย
(ก)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่ง ต้องใช้รถ
ลักษณะ ................................................................................................................  จำนวน ............................  คัน
ลักษณะ ................................................................................................................  จำนวน ............................  คัน
ลักษณะ ................................................................................................................  จำนวน ............................  คัน
ลักษณะ ................................................................................................................  จำนวน ............................  คัน
ลักษณะ ................................................................................................................  จำนวน ............................  คัน
(ข)
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งใช้เครื่องหมายตามแบบที่แนบท้ายใบอนุญาต ถ้ามี เป็นเครื่องหมายที่ต้องให้ปรากฏประจำรถทุกคัน
โดยแสดงไว้ที่ด้านนอกตัวรถทั้งสองข้าง
(๓) สถานที่เก็บ ซ่อม และบำรุงรักษารถ
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งต้องมีสถานที่เก็บ
ซ่อม และบำรุงรักษารถดังนี้
(ก)
สถานที่เก็บรถตั้งอยู่ที่ ............................................................................................... 
...................................................................................................................................................................................... 
(ข)
สถานที่ซ่อมและบำรุงรักษารถตั้งอยู่ที่ .................................................................. 
...................................................................................................................................................................................... 

๓๖

ลำดับที่

รายการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขและหรือรายละเอียดในใบอนุญาต

วัน/เดือน/ปี

ลงชื่อนายทะเบียน

๓๗

คำเตือน

(๑)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขหลังใบอนุญาตนี้
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๕๐,๐๐๐ บาท และอาจถูกเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๖
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๒)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ใช้หรือยอมให้บุคคลอื่นใช้รถที่ได้รับอนุญาตทำการขนส่งนอกท้องที่ที่ได้รับอนุญาต
โดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียน หรือผู้ซึ่งนายทะเบียนมอบหมายตามมาตรา
๓๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับคันละไม่เกิน
๕,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ วัน จนกว่าจะปฏิบัติให้ถูกต้อง
(๓)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด ใช้รถผิดประเภทตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาตโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายทะเบียนเป็นครั้งคราวตามมาตรา
๒๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน
๑ ปี หรือปรับไม่เกิน ๒๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
(๔)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่แสดงใบอนุญาตประกอบการขนส่งหรือใบแทนใบอนุญาตไว้ในที่เปิดเผย ณ
ที่ตั้งสำนักงานของผู้ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท 
(๕)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ได้ทราบถึงการสูญหาย ถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญของใบอนุญาตตามมาตรา
๔๓ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน
๑,๐๐๐ บาท
(๖)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
ไม่ส่งคืนใบอนุญาตที่ถูกสั่งเพิกถอนต่อนายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ถูกสั่งเพิกถอนใบอนุญาตตามมาตรา ๔๗ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท
(๗)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด
มีความประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาตต้องยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุตามมาตรา ๒๘
วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๘)
ผู้ได้รับใบอนุญาตประกอบการขนส่งผู้ใด เลิกใช้รถที่จดทะเบียนแล้วโดยไม่แจ้งเป็นหนังสือให้นายทะเบียนทราบ
และไม่นำแผ่นป้ายเลขทะเบียนรถคืนแก่นายทะเบียนภายใน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่เลิกใช้รถนั้นตามมาตรา ๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากมาตรา ๒๓
วรรคสอง และมาตรา ๒๘ วรรคสี่ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
บัญญัติว่าการขออนุญาตและการอนุญาตให้ประกอบการขนส่งประจำทาง การขนส่งไม่ประจำทาง
การขนส่งโดยรถขนาดเล็ก และการขนส่งส่วนบุคคล และการขอต่ออายุใบอนุญาต
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง  จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

โชติกานต์/ปรับปรุง
๘ กันยายน ๒๕๕๗

อังศุมาลี/เพิ่มเติม
๒๑ มกราคม ๒๕๕๘

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๙๘/ตอนที่ ๒๑๒/ฉบับพิเศษ หน้า ๑/๒๕ ธันวาคม ๒๕๒๔