ระเบียบกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ ว่าด้วยหลักเกณฑ์การแจ้ง วิธีการให้ความคุ้มครอง และการสิ้นสุดการคุ้มครองตามมาตรการทั่วไปแก่พยานในคดีอาญา พ.ศ. 2551

ระเบียบกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ

ระเบียบกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ
ว่าด้วยหลักเกณฑ์การแจ้ง
วิธีการให้ความคุ้มครอง และการสิ้นสุดการคุ้มครอง
ตามมาตรการทั่วไปแก่พยานในคดีอาญา
พ.ศ. ๒๕๕๑

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๖ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองพยานในคดีอาญา พ.ศ. ๒๕๔๖ กำหนดให้การแจ้งและวิธีการให้ความคุ้มครองความปลอดภัยแก่พยานตามคำขอและการสิ้นสุดลงซึ่งการคุ้มครองพยานให้เป็นไปตามระเบียบที่กำหนดโดยหัวหน้าหน่วยงานของรัฐของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง
อธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ จึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑  ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพว่าด้วยหลักเกณฑ์การแจ้ง
วิธีการให้ความคุ้มครอง และการสิ้นสุดการคุ้มครองตามมาตรการทั่วไปแก่พยานในคดีอาญา
พ.ศ. ๒๕๕๑

ข้อ
๒[๑] 
ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓  ในระเบียบนี้
อธิบดี หมายถึง อธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ
ผู้อำนวยการ หมายถึง
ผู้อำนวยการสำนักงานคุ้มครองพยาน
สำนักงาน หมายถึง สำนักงานคุ้มครองพยาน
กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม
พนักงานเจ้าหน้าที่ หมายถึง ข้าราชการของสำนักงาน
ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมแต่งตั้งให้เป็นพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัติคุ้มครองพยานในคดีอาญา
พ.ศ. ๒๕๔๖
พยาน หมายถึง
พยานบุคคลซึ่งจะมาให้หรือได้ให้ข้อเท็จจริงต่อพนักงานผู้มีอำนาจสืบสวนคดีอาญา
พนักงานผู้มีอำนาจสอบสวนคดีอาญา พนักงานผู้มีอำนาจฟ้องคดีอาญาหรือศาลในการดำเนินคดีอาญา
รวมทั้งผู้ชำนาญการพิเศษ แต่มิให้หมายความรวมถึงจำเลยที่อ้างตนเองเป็นพยาน
มาตรการทั่วไป หมายถึง มาตรการที่สำนักงาน
อาจจัดให้ผู้รับความคุ้มครองอยู่ในความคุ้มครองความปลอดภัย ตามที่เห็นเป็นการสมควร
หรือตามที่พยานหรือบุคคลอื่นใดซึ่งมีประโยชน์เกี่ยวข้องได้ร้องขอเมื่อเห็นว่าผู้รับความคุ้มครองอาจไม่ได้รับความปลอดภัย
ทั้งนี้ ต้องได้รับความยินยอมจากผู้รับความคุ้มครองด้วย
การคุ้มครองให้ผู้รับความคุ้มครองได้รับความปลอดภัยให้รวมถึงการจัดให้ผู้รับความคุ้มครองอยู่ในสถานที่ที่ปลอดภัย
เว้นแต่ผู้รับความคุ้มครองจะไม่ให้ความยินยอม และการปกปิดมิให้มีการเปิดเผยชื่อตัว
ชื่อสกุล ที่อยู่ ภาพ หรือข้อมูลอย่างอื่นที่สามารถระบุตัวผู้รับความคุ้มครองได้
ทั้งนี้
ตามความเหมาะสมแก่สถานะและสภาพของผู้รับความคุ้มครองและลักษณะของคดีอาญาที่เกี่ยวข้อง
ผู้ร้องขอ หมายถึง บุคคลหรือหน่วยงานที่ร้องขอให้มีการคุ้มครองแก่ผู้รับความคุ้มครอง
ได้แก่
(๑)
พนักงานผู้มีอำนาจสืบสวนคดีอาญา พนักงานผู้มีอำนาจสอบสวนคดีอาญา
พนักงานผู้มีอำนาจฟ้องคดีอาญา ศาล หรือหน่วยงานอื่น
(๒)
พยาน หรือ
(๓)
บุคคลอื่นใดซึ่งมีประโยชน์เกี่ยวข้อง
ผู้รับความคุ้มครอง หมายถึง บุคคลที่อยู่ในความคุ้มครองของหน่วยงานคุ้มครองพยาน
ได้แก่
(๑)
พยาน หรือ
(๒)
สามี ภริยา ผู้บุพการี ผู้สืบสันดานของพยาน
หรือบุคคลอื่นที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับพยาน
ซึ่งมีผลต่อการที่พยานจะมาเป็นพยานอาจไม่ได้รับความปลอดภัยและพยานได้ร้องขอ
การให้ความคุ้มครอง หมายถึง
การคุ้มครองความปลอดภัยแก่ผู้รับความคุ้มครองไม่ให้เกิดอันตรายแก่ชีวิต ร่างกาย
อนามัย เสรีภาพ ชื่อเสียง ทรัพย์สิน หรือสิทธิอย่างหนึ่งอย่างใดของพยานทั้งก่อน
ขณะ และหลังมาเป็นพยานรวมทั้งบุคคลที่พยานร้องขอให้คุ้มครองตามมาตรา ๗
แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองพยานในคดีอาญา พ.ศ. ๒๕๔๖
หน่วยงานคุ้มครองพยาน หมายถึง สำนักงาน
หรือสำนักงานตำรวจแห่งชาติและหน่วยงานที่สำนักงานได้ประสานการปฏิบัติงานด้านการคุ้มครองพยาน

ข้อ
๔ 
ให้อธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพรักษาการตามระเบียบนี้

หมวด ๑
บททั่วไป

ข้อ
๕  ในกรณีที่ผู้รับความคุ้มครองในคดีอาญาอาจไม่ได้รับความปลอดภัย
พนักงานผู้มีอำนาจสืบสวนคดีอาญา พนักงานผู้มีอำนาจสอบสวนคดีอาญา
พนักงานผู้มีอำนาจฟ้องคดีอาญา ศาล
พยานหรือบุคคลอื่นใดซึ่งมีประโยชน์เกี่ยวข้องอาจขอให้สำนักงานจัดให้ผู้รับความคุ้มครองอยู่ในความคุ้มครองตามมาตรการทั่วไปตามความจำเป็นและที่เห็นสมควร
ทั้งนี้ ต้องได้รับความยินยอมของผู้รับความคุ้มครองด้วย
การขอคุ้มครองพยานจากหน่วยงานอื่นของรัฐให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในหมวด
๗ แห่งระเบียบนี้

ข้อ
๖ 
ให้นำความในระเบียบนี้มาใช้บังคับตามความจำเป็นที่เห็นสมควร ในกรณีที่พยานได้ร้องขอให้นำมาตรการทั่วไปในการคุ้มครองพยานมาใช้บังคับแก่สามี
ภริยา ผู้บุพการี ผู้สืบสันดานของพยาน
หรือบุคคลอื่นที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับพยานซึ่งมีผลต่อการที่พยานจะมาเป็นพยานอาจไม่ได้รับความปลอดภัย
เว้นแต่ บุคคลดังกล่าวจะไม่ให้ความยินยอม

ข้อ
๗  การให้ความยินยอมของผู้รับความคุ้มครองนั้นต้องทำเป็นลายลักษณ์อักษรพร้อมลงลายมือชื่อของผู้รับความคุ้มครองนั้นด้วย
ในกรณีที่ผู้รับความคุ้มครองไม่อาจให้ความยินยอมได้
ให้บุคคลดังต่อไปนี้เป็นผู้ให้ความยินยอมแทน
(๑)
กรณีผู้รับความคุ้มครองเป็นผู้เยาว์
๑.๑ ให้บิดาและมารดาเป็นผู้ให้ความยินยอม
๑.๒
ให้บิดาหรือมารดาในกรณีที่มารดาหรือบิดาตายหรือไม่อยู่ในสภาพหรือฐานะที่อาจให้ความยินยอมหรือโดยพฤติการณ์ไม่อาจขอความยินยอมจากมารดาหรือบิดาคนหนึ่งคนใดได้
๑.๓
ให้ผู้แทนโดยชอบธรรมเป็นผู้ให้ความยินยอมกรณีมารดาหรือบิดาตาย หรือไม่อยู่ในสภาพหรือฐานะที่อาจให้ความยินยอมหรือโดยพฤติการณ์ไม่อาจให้ความยินยอมได้
(๒)
กรณีผู้รับความคุ้มครองเป็นผู้ไร้ความสามารถให้ผู้อนุบาลเป็นผู้ให้ความยินยอม
(๓)
กรณีผู้รับความคุ้มครองเป็นผู้เสมือนไร้ความสามารถให้ผู้พิทักษ์เป็นผู้ให้ความยินยอม
การให้ความยินยอมให้สำนักงานกำหนดเงื่อนไขในการคุ้มครองตามแบบท้ายระเบียบนี้

ข้อ
๘ 
การดำเนินการอันเกี่ยวกับผู้รับความคุ้มครองรวมทั้งการเบิกจ่ายงบประมาณค่าใช้จ่ายในการคุ้มครองให้ดำเนินการเป็นความลับ

ข้อ
๙ 
การมอบหมายให้พนักงานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติหน้าที่คุ้มครองพยานหรือสั่งการให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการคุ้มครองพยานให้กระทำเป็นลายลักษณ์อักษร
เว้นแต่ในกรณีจำเป็นหรือเร่งด่วนจะกระทำด้วยวาจา หรือเครื่องมือสื่อสารก็ได้
แต่ต้องบันทึกการมอบหมายหรือสั่งการดังกล่าวเป็นลายลักษณ์อักษรในทันทีที่สามารถกระทำได้โดยให้คำนึงถึง
(๑)
อำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบและขีดความสามารถของพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้รับมอบหมาย
(๒)
ความลับ ความรวดเร็วและการลดขั้นตอนการปฏิบัติราชการ

ข้อ
๑๐ 
การกำหนดวิธีการคุ้มครองความปลอดภัยให้สำนักงานคำนึงถึง
(๑)
ลักษณะคดีอาญาที่เกี่ยวข้อง
(๒)
พฤติการณ์เกี่ยวกับความปลอดภัยของผู้รับความคุ้มครอง
(๓)
ความเหมาะสมแก่สถานะและสภาพของผู้รับความคุ้มครอง

หมวด ๒
การร้องขอและผู้มีสิทธิร้องขอให้ความคุ้มครอง

ข้อ
๑๑  การร้องขอกระทำได้ ๓ กรณี คือ
(๑)
ให้ยื่นคำร้องขอพร้อมเอกสารหลักฐานด้วยตนเองตามแบบท้ายระเบียบนี้
(๒)
ในกรณีเร่งด่วนและผู้ร้องขอไม่อาจมายื่นด้วยตนเองได้ให้ทำเป็นหนังสือหรือจดหมายหรือทางเครื่องมือสื่อสารอื่น
(๓)
ยื่นผ่านหน่วยงานอื่น
การร้องขอตาม
(๒) (๓) ต้องระบุชื่อตัว ชื่อสกุล และที่อยู่ของผู้รับความคุ้มครอง
ตลอดจนพฤติการณ์ที่แสดงให้เห็นว่าผู้รับความคุ้มครอง อาจไม่ได้รับความปลอดภัยกับต้องลงลายมือชื่อหรือระบุชื่อผู้ร้อง
แล้วแต่กรณี
กรณีที่ไม่ได้ยื่นตามแบบให้ผู้ร้องรีบดำเนินการตามแบบทันทีที่สามารถกระทำได้

ข้อ
๑๒  เมื่อสำนักงานได้รับคำร้องตามข้อ
๑๑ (๑) ให้ออกใบรับคำร้องต่อไป

หมวด ๓
การพิจารณาให้ความคุ้มครอง

ข้อ
๑๓  ในการตรวจสอบข้อเท็จจริงให้พนักงานเจ้าหน้าที่รีบดำเนินการตามอำนาจหน้าที่
ดังต่อไปนี้
(๑)
บันทึกปากคำผู้ร้องและคำยินยอมไว้เป็นหนังสือตามแบบท้ายระเบียบนี้
(๒)
สืบสวน ตรวจสอบความถูกต้อง รวบรวมข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้อง
(๓)
บันทึกสรุปข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานที่ได้รับเกี่ยวกับผู้ขอรับความคุ้มครองและเหตุอันควรเชื่อว่าผู้รับความคุ้มครองจะไม่ได้รับความปลอดภัยหรือจะไม่ไปให้ข้อเท็จจริงต่อพนักงานผู้มีอำนาจสืบสวนคดีอาญา
พนักงานผู้มีอำนาจสอบสวนคดีอาญา พนักงานผู้มีอำนาจฟ้องคดีอาญาหรือศาล
พร้อมเสนอความเห็นต่อผู้อำนวยการโดยเร็ว

ข้อ
๑๔ 
ในการทำบันทึกสรุปข้อเท็จจริงให้พนักงานเจ้าหน้าที่ มีอำนาจ
(๑)
เรียกผู้ร้องผู้ขอรับความคุ้มครองมาให้ถ้อยคำหรือมีหนังสือเรียกเอกสารหลักฐานใด ๆ
มาเพื่อประกอบการพิจารณา
(๒)
มีความเห็นเกี่ยวกับการยกคำร้อง
(๓)
มีความเห็นให้ความคุ้มครอง
๓.๑
วิธีการให้ความคุ้มครอง
๓.๒
ระยะเวลาการให้ความคุ้มครอง
๓.๓
กำหนดเงื่อนไขให้พยานปฏิบัติระหว่างอยู่ในความคุ้มครอง
๓.๔
อาวุธยุทโธปกรณ์ ยานพาหนะ อุปกรณ์และสิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ
๓.๕
งบประมาณและค่าใช้จ่ายในการคุ้มครองพยาน

ข้อ
๑๕ 
เมื่อผู้อำนวยการได้รับคำร้องพร้อมความเห็นจากพนักงานเจ้าหน้าที่ตามข้อ ๑๔
แล้ว ให้เสนอคำร้องพร้อมความเห็นดังกล่าว ต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมาย
เพื่อพิจารณาโดยเร็ว
ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นเร่งด่วนที่จะต้องทำการคุ้มครองให้ผู้อำนวยการแจ้งหน่วยงานคุ้มครองพยานเพื่อช่วยให้ความคุ้มครองตามที่เห็นเป็นการสมควรไปก่อนและขออนุมัติต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายโดยเร็ว

ข้อ
๑๖ 
กรณีมีคำสั่งให้คุ้มครองแล้วให้สำนักงานดำเนินการตามหมวด ๗
เว้นแต่ผู้ร้องประสงค์จะขอให้สำนักงานดำเนินการคุ้มครอง

หมวด ๔
การแจ้งการให้ความคุ้มครอง

ข้อ
๑๗ 
ในกรณีที่อนุมัติให้ทำการคุ้มครองให้สำนักงานดำเนินการดังนี้
(๑)
กรณีที่สำนักงานดำเนินการคุ้มครองเองให้แจ้งผู้ร้องด้วยวาจาและจัดให้มีการคุ้มครองโดยเร็ว
(๒)
กรณีให้สำนักงานตำรวจแห่งชาติหรือหน่วยงานอื่นดำเนินการคุ้มครองให้ทำเป็นหนังสือและแจ้งให้ผู้ที่ได้รับความคุ้มครองทราบด้วย

ข้อ
๑๘ 
ในกรณีที่ไม่อนุมัติให้ทำการคุ้มครองให้สำนักงาน ดำเนินการ ดังนี้
(๑)
แจ้งผู้ร้องทราบเป็นหนังสือพร้อมเหตุผลและ
(๒)
แจ้งสิทธิในการอุทธรณ์ ต่อศาลยุติธรรมชั้นต้นภายใน ๓๐
วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งเป็นหนังสือ

หมวด ๕
วิธีการให้ความคุ้มครอง

ข้อ
๑๙ 
การกำหนดวิธีการคุ้มครองความปลอดภัยให้สำนักงานดำเนินการอย่างหนึ่งอย่างใด
ดังต่อไปนี้
(๑)
สั่งการให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการคุ้มครองโดยกำหนดให้พนักงานเจ้าหน้าที่คนหนึ่งเป็นหัวหน้าชุดและพนักงานเจ้าหน้าที่อื่นเป็นชุดคุ้มครอง
(๒)
จัดทำคำสั่งแต่งตั้งชุดคุ้มครอง ตามแบบท้ายระเบียบนี้
(๓)
จัดให้ผู้รับความคุ้มครองอยู่ในสถานที่ที่ปลอดภัยตามที่สำนักงานเห็นสมควรและเหมาะสม
(๔)
ปกปิดมิให้มีการเปิดเผยถึงการคุ้มครอง รวมทั้งชื่อตัว ชื่อสกุล ที่อยู่ ภาพ
หรือข้อมูลอย่างอื่นที่สามารถระบุตัวผู้รับความคุ้มครองได้ตามความเหมาะสมแก่สถานะและสภาพของผู้รับความคุ้มครองและลักษณะของคดีอาญาที่เกี่ยวข้อง
(๕)
ประสานส่งต่อให้สำนักงานตำรวจแห่งชาติหรือหน่วยงานอื่นดำเนินการคุ้มครอง

หมวด ๖
การสิ้นสุดการคุ้มครอง

ข้อ
๒๐ 
การคุ้มครองสิ้นสุดลงเมื่อมีเหตุอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้
(๑)
เมื่อพยานถึงแก่ความตาย
(๒)
ผู้รับความคุ้มครองตายหรือร้องขอให้ยุติการคุ้มครอง
(๓)
ผู้รับความคุ้มครองฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่สำนักงานกำหนดโดยไม่มีเหตุอันสมควร
(๔)
ผู้รับความคุ้มครองหรือผู้ให้ความยินยอมแทนผู้รับความคุ้มครองเพิกถอนการให้ความยินยอม
(๕)
พฤติการณ์เกี่ยวกับความปลอดภัยของผู้รับความคุ้มครองเปลี่ยนแปลงไป
และกรณีไม่มีความจำเป็นจะต้องให้ความคุ้มครองอีกต่อไป
(๖)
พยานไม่มาหรือมาแต่ไม่ให้ถ้อยคำหรือไม่เบิกความเป็นพยานโดยไม่มีเหตุอันสมควร
(๗)
ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษพยานในความผิดฐานแจ้งความอันเป็นเท็จ
ความผิดฐานเบิกความอันเป็นเท็จในการพิจารณาคดีต่อศาลหรือความผิดฐานทำพยานหลักฐานอันเป็นเท็จในคดีที่ผู้นั้นเป็นพยาน
(๘)
ได้รับแจ้งจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติหรือหน่วยงานอื่นว่าผู้รับความคุ้มครองประสงค์ให้การคุ้มครองสิ้นสุดลง

ข้อ
๒๑  เมื่อมีเหตุอย่างหนึ่งอย่างใดตามข้อ
๒๐ ให้สำนักงานแจ้งอธิบดี ทราบทันที เพื่อจัดให้มีคำสั่งสิ้นสุดการคุ้มครองโดยเร็ว
หากผู้รับความคุ้มครองเป็นบุคคลที่หน่วยงานอื่นขอความร่วมมือให้สำนักงานดำเนินการคุ้มครอง
ให้สำนักงานแจ้งเหตุดังกล่าวต่อหน่วยงานนั้นทราบ

ข้อ
๒๒  คำสั่งสิ้นสุดการคุ้มครองให้แจ้งผู้ร้องและผู้รับความคุ้มครองทราบเป็นหนังสือพร้อมสิทธิในการอุทธรณ์ตามแบบท้ายระเบียบนี้

หมวด ๗
การประสานสำนักงานตำรวจแห่งชาติและหน่วยงานอื่นที่ให้ความคุ้มครอง

ข้อ
๒๓ 
ให้สำนักงานมีหนังสือแจ้งประสานขอความร่วมมือไปยังสำนักงานตำรวจแห่งชาติและหน่วยงานอื่นที่ให้ความคุ้มครองช่วยคุ้มครองพร้อมแจ้งการสนับสนุนงบประมาณให้ทราบ

ข้อ
๒๔ 
กรณีที่สำนักงานตำรวจแห่งชาติหรือหน่วยงานอื่นประสานขอให้สำนักงานดำเนินการคุ้มครอง
ให้ทำเป็นหนังสือ
การปฏิบัติงานตามระเบียบนี้ให้สำนักงานติดตามประเมินผลและรายงานให้อธิบดีทราบทุก
๓ เดือน

ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๓
กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๑
สุวณา  สุวรรณจูฑะ
อธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ

[เอกสารแนบท้าย]

๑.
แบบคำร้องขอใช้มาตรการทั่วไปในการคุ้มครองพยาน (แบบ สคพ. ๑)
๒.
หนังสือยินยอมรับการคุ้มครอง (แบบ สคพ. ๕)
๓.
แบบคำสั่งแต่งตั้งชุดคุ้มครอง (แบบ สคพ. ๗)
๔.
แบบคำร้องขอสิ้นสุดการคุ้มครอง (แบบ สคพ.๑๐)

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ศุภกรณ/ผู้จัดทำ
๓ ธันวาคม ๒๕๕๓

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๑๖๖ ง/หน้า ๑/๑๗ ตุลาคม ๒๕๕๑