ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลเครดิต เรื่อง การจัดทำและเปิดเผยคะแนนเครดิตของบริษัทข้อมูลเครดิต

ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลเครดิต

ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลเครดิต
เรื่อง
การจัดทำและเปิดเผยคะแนนเครดิตของบริษัทข้อมูลเครดิต

โดยที่เป็นการสมควรกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการจัดทำและการเปิดเผยคะแนนเครดิตของบริษัทข้อมูลเครดิต
ที่บริษัทข้อมูลเครดิตจัดให้มีขึ้นเพื่อให้บริการแก่สมาชิกหรือผู้ใช้บริการของบริษัทข้อมูลเครดิต
เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการวิเคราะห์สินเชื่อที่สมบูรณ์ยิ่งขึ้น
โดยประกอบด้วยมาตรฐานที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล และมีการควบคุมดูแลด้วยความโปร่งใส
อันจะเกิดประโยชน์ต่อเสถียรภาพระบบสถาบันการเงินในระยะยาว และเป็นการเพิ่มโอกาสให้บุคคลได้รับบริการสินเชื่อที่สอดคล้องกับข้อมูลทางการเงิน
ความสามารถในการชำระหนี้ และพฤติกรรมการใช้จ่ายของตนมากยิ่งขึ้น

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๖ และมาตรา ๑๗ วรรคสอง
แห่งพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจข้อมูลเครดิต พ.ศ. ๒๕๔๕
คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลเครดิตออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑[๑]  ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๒  ในประกาศนี้
การจัดทำและเปิดเผยคะแนนเครดิต
ให้หมายความรวมถึง การจัดทำแบบจำลองคะแนนเครดิต การให้บริการคะแนนเครดิต
และการรับเรื่องร้องเรียน
แบบจำลองคะแนนเครดิต
หมายความว่า
เครื่องมือที่ใช้กระบวนการทางสถิติจัดทำขึ้นเพื่อกำหนดตัวชี้วัดความน่าจะเป็นในการชำระคืนหนี้
โดยใช้ข้อมูลเฉพาะในส่วนที่ไม่สามารถระบุตัวของเจ้าของข้อมูลมาเป็นปัจจัยหนึ่งในการจัดทำ

ข้อ ๓  ให้ธนาคารแห่งประเทศไทยมีหน้าที่กำกับและตรวจสอบการจัดทำและเปิดเผยคะแนนเครดิตของบริษัทข้อมูลเครดิต
ตลอดจนสั่งการที่เกี่ยวข้องแก่บริษัทข้อมูลเครดิต เพื่อปฏิบัติการตามประกาศนี้
โดยให้ธนาคารแห่งประเทศไทยรายงานผลการกำกับและตรวจสอบต่อคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลเครดิตทราบด้วย

ข้อ ๔  ในการจัดทำและเปิดเผยคะแนนเครดิต
บริษัทข้อมูลเครดิตจะต้องจัดให้มีนโยบายหลักระบบการบริหารงาน กระบวนการปฏิบัติงาน
และระบบการควบคุมการปฏิบัติงานที่เหมาะสม
โครงสร้างองค์กรของระบบการบริหารงานตามวรรคหนึ่ง
ต้องมีการกำกับดูแลกิจการที่ดี โดยมีการแบ่งแยกหน้าที่และกลไกการถ่วงดุลอำนาจหน้าที่
และอย่างน้อยต้องมีหน่วยงานหรือผู้รับผิดชอบในการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้อง
ดังต่อไปนี้
(๑) หน่วยงานที่มีหน้าที่จัดทำคะแนนเครดิต
ซึ่งประกอบด้วยผู้ที่มีความรู้ ความเชี่ยวชาญเกี่ยวกับสถิติ คณิตศาสตร์ชั้นสูง
และความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการให้สินเชื่อ
(๒) หน่วยงานที่มีหน้าที่ทดสอบความน่าเชื่อถือและติดตามประสิทธิภาพของแบบจำลองคะแนนเครดิตและคะแนนเครดิต
โดยเป็นอิสระจากหน่วยงานตาม (๑) ซึ่งประกอบด้วยผู้ที่มีคุณสมบัติตาม (๑)
(๓)
หน่วยงานหรือผู้รับผิดชอบในการให้บริการคะแนนเครดิตและการรับเรื่องร้องเรียนแก่สมาชิก
ผู้ใช้บริการ และเจ้าของข้อมูล
โดยหน่วยงานให้บริการคะแนนเครดิตและหน่วยงานรับเรื่องร้องเรียนดังกล่าวอาจเป็นหน่วยงานเดียวกันหรือแยกจากกัน
หรืออาจรวมกับหน่วยงานหรือผู้รับผิดชอบที่มีหน้าที่ในการให้บริการข้อมูลหรือการรับเรื่องร้องเรียนหรือแยกต่างหากก็ได้
แต่ต้องจัดให้มีอย่างเพียงพอ
(๔)
หน่วยงานหรือผู้รับผิดชอบในการตรวจสอบการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำและการเปิดเผยคะแนนเครดิต
ซึ่งเป็นอิสระจากหน่วยงานหรือผู้รับผิดชอบตาม (๑) (๒) และ (๓) 
นโยบายหลัก ระบบการบริหารงาน กระบวนการปฏิบัติงาน
และระบบการควบคุมการปฏิบัติงานตามวรรคหนึ่ง
ต้องได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการของบริษัทข้อมูลเครดิต

ข้อ ๕  บริษัทข้อมูลเครดิตต้องจัดให้มีนโยบายในการจัดทำคะแนนเครดิต
และมีกระบวนการจัดทำคะแนนเครดิตตามหลักวิชาการและมาตรฐานสากล  ทั้งนี้
ต้องแสดงให้เห็นถึงหลักเกณฑ์และวิธีการในการกำหนดสมมติฐาน การเลือกใช้ทฤษฎี
การออกแบบและจัดทำแบบจำลองคะแนนเครดิต
ตลอดจนการทดสอบความน่าเชื่อถือของคะแนนเครดิตและแบบจำลองคะแนนเครดิตได้อย่างเหมาะสม
แบบจำลองคะแนนเครดิตที่บริษัทข้อมูลเครดิตนำมาใช้ในการคำนวณคะแนนเครดิตในช่วงเวลาหนึ่ง
ๆ จะต้องมีมาตรฐานเป็นอย่างเดียวกันในการคำนวณคะแนนเครดิตของเจ้าของข้อมูล
ตามนโยบายที่บริษัทข้อมูลเครดิตกำหนดไว้ตามวรรคหนึ่ง

ข้อ ๖  กระบวนการจัดทำคะแนนเครดิตตามข้อ ๕
อย่างน้อยต้องประกอบด้วยเรื่อง ดังต่อไปนี้
(๑) กระบวนการจัดทำแบบจำลองคะแนนเครดิตดังต่อไปนี้
โดยมีผู้รับผิดชอบอย่างชัดเจน
(ก) การวิเคราะห์และคัดเลือกข้อมูล
และการปรับแต่งข้อมูล
(ข)
การจัดแบ่งแยกข้อมูลที่ใช้ในการจัดทำแบบจำลองคะแนนเครดิต
และข้อมูลที่ใช้ในการทดสอบความน่าเชื่อถือของแบบจำลองคะแนนเครดิต
(ค) การวิเคราะห์และคัดเลือกปัจจัยเสี่ยง
(ง) การคัดเลือกแบบจำลองคะแนนเครดิต
(จ) การคำนวณคะแนนเครดิต
(ฉ) การทดสอบความน่าเชื่อถือของแบบจำลองคะแนนเครดิต
และความแม่นยำของคะแนนเครดิต
โดยต้องแสดงข้อจำกัดที่อาจส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของแบบจำลองคะแนนเครดิตด้วย
(๒)
กระบวนการในการทดสอบความน่าเชื่อถือของแบบจำลองคะแนนเครดิตและคะแนนเครดิตโดยระบุผู้รับผิดชอบอย่างชัดเจน
และอย่างน้อยต้องมีการดำเนินการในเรื่อง ดังต่อไปนี้
(ก) การกำหนดเงื่อนไข วิธีการ
และความถี่ในการทดสอบความน่าเชื่อถือ
(ข) การจัดให้มีการทดสอบความน่าเชื่อถือเป็นประจำ
อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งและติดตามประสิทธิภาพของแบบจำลองคะแนนเครดิตอย่างน้อยไตรมาสละหนึ่งครั้ง
(ค)
การทดสอบที่ครอบคลุมถึงการทดสอบความสามารถในการแบ่งแยก
การจัดเรียงลำดับการกระจายตัวและความเสถียร และความแม่นยำของคะแนนเครดิต
ทั้งในระดับภาพรวมและกลุ่มข้อมูลย่อย
(ง)
การเปิดเผยวิธีการและผลการทดสอบความน่าเชื่อถือของบริษัทข้อมูลเครดิตให้แก่สมาชิกและผู้ใช้บริการทราบอย่างเหมาะสม
(จ) การแก้ไขปรับปรุงการทดสอบความน่าเชื่อถือ
ในกรณีที่ผลการทดสอบความน่าเชื่อถือไม่ผ่านเงื่อนไขตามที่บริษัทข้อมูลเครดิตกำหนด
โดยต้องมีการดำเนินการโดยเร็ว
พร้อมทั้งมีการวิเคราะห์และแสดงสาเหตุสำคัญที่ไม่ผ่านการทดสอบความน่าเชื่อถือด้วย
(ฉ) การจัดให้มีการทดสอบความน่าเชื่อถือ
โดยผู้เชี่ยวชาญภายนอกซึ่งมีประสบการณ์หรือความรู้ความเชี่ยวชาญในระดับสากล
อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง
และเมื่อมีการปรับปรุงหรือเปลี่ยนแปลงแบบจำลองคะแนนเครดิตอย่างมีนัยสำคัญทุกครั้ง
(๓) กระบวนการบริหารจัดการ การเข้าถึง การจัดเก็บ
และการประมวลผลข้อมูล
(๔) กระบวนการรักษาความปลอดภัยของข้อมูล
การตรวจสอบความถูกต้องเชื่อถือได้ของข้อมูล และการเตรียมข้อมูลให้พร้อมใช้งาน
ในกรณีที่กระบวนการตาม (๑)
มีความจำเป็นต้องใช้ความเห็นของผู้เชี่ยวชาญประกอบบริษัทข้อมูลเครดิตต้องแสดงเหตุผล
ความจำเป็น และรายละเอียดอื่น ๆ ที่จำเป็นเป็นลายลักษณ์อักษร
ในกรณีที่มีการดำเนินการตาม (๒) (จ) หรือ (ฉ)
ให้บริษัทข้อมูลเครดิตรายงานผลการดำเนินการแก้ไขดังกล่าวหรือรายงานผลการทดสอบความน่าเชื่อถือของผู้เชี่ยวชาญแก่ธนาคารแห่งประเทศไทย
 ทั้งนี้ ภายในสามสิบวันหลังจากบริษัทข้อมูลเครดิตดำเนินการแล้วเสร็จหรือรับทราบผลการทดสอบ
แล้วแต่กรณี
ให้มีการรายงานผลการจัดทำคะแนนเครดิต
และผลการทดสอบความน่าเชื่อถือตาม (๑) (๒) (๓) และ (๔)
ต่อคณะกรรมการและผู้บริหารของบริษัทข้อมูลเครดิตทราบเป็นประจำ
และให้บริษัทข้อมูลเครดิตจัดเก็บรายงานดังกล่าวไว้
และจัดส่งให้ธนาคารแห่งประเทศไทยในกรณีที่มีการร้องขอ

ข้อ ๗  ในการเปิดเผยคะแนนเครดิต
ให้บริษัทข้อมูลเครดิตถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดไว้สำหรับการเปิดเผยข้อมูลแก่สมาชิก
ผู้ใช้บริการ หรือเจ้าของข้อมูล และปฏิบัติในเรื่องดังต่อไปนี้ด้วย
(๑)
กำหนดให้มีนโยบายและกระบวนการในการเปิดเผยคะแนนเครดิตเป็นลายลักษณ์อักษร
(๒)
จัดให้มีคำอธิบายประกอบข้อมูลในการเปิดเผยคะแนนเครดิตที่ชัดเจนและเข้าใจง่าย
(๓)
จัดให้มีการประชาสัมพันธ์เผยแพร่ความรู้ให้แก่สมาชิก ผู้ใช้บริการ
เจ้าของข้อมูลและประชาชน อย่างน้อยในส่วนที่เกี่ยวกับความหมายของคะแนนเครดิต
ประโยชน์ที่จะได้รับจากคะแนนเครดิต
ขอบเขตการให้บริการและหน้าที่ความรับผิดชอบของบริษัทข้อมูลเครดิต
และสิทธิที่พึงมีของเจ้าของข้อมูล

ข้อ ๘  ในการรับเรื่องร้องเรียน
ให้บริษัทข้อมูลเครดิตถือปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(๑)
กำหนดให้มีนโยบายและกระบวนการในการบริหารจัดการเรื่องร้องเรียนเป็นลายลักษณ์อักษรการกำหนดข้อตกลงระดับการให้บริการที่เหมาะสม
และการติดตามประเมินผลการให้บริการสม่ำเสมอ
(๒)
จัดให้มีช่องทางการให้บริการรับเรื่องร้องเรียนอย่างเพียงพอและมีความสะดวกในการติดต่อ
โดยต้องมีผู้ทำหน้าที่ในการตอบข้อสงสัยหรือให้ข้อมูลแก่ผู้ร้องเรียนหรือผู้ติดต่ออย่างถูกต้อง
รวมถึงประชาสัมพันธ์ให้แก่ผู้ที่เกี่ยวข้องรับทราบถึงช่องทางการให้บริการดังกล่าวด้วย
(๓) มีการแจ้งสิทธิ ขั้นตอน
และระยะเวลาในการตรวจสอบข้อมูล การขอแก้ไขข้อมูล การบันทึกข้อโต้แย้งและการอุทธรณ์ให้แก่เจ้าของข้อมูลทราบ

ข้อ ๙  บริษัทข้อมูลเครดิตต้องจัดให้มีนโยบาย
วิธีการ และกระบวนการตรวจสอบ การปฏิบัติงานเกี่ยวกับการจัดทำและเปิดเผยคะแนนเครดิต
โดยต้องกำหนดให้มีการตรวจสอบดังกล่าวอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง
ให้บริษัทข้อมูลเครดิตเก็บรักษารายงานผลการตรวจสอบไว้
และจัดส่งให้ธนาคารแห่งประเทศไทยทันทีที่มีการร้องขอ

ข้อ ๑๐  ให้บริษัทข้อมูลเครดิตจัดทำคู่มือปฏิบัติงานสำหรับกระบวนการจัดทำคะแนนเครดิตการเปิดเผยคะแนนเครดิต
การรับเรื่องร้องเรียน และกระบวนการตรวจสอบการปฏิบัติงานตามข้อ ๕ ข้อ ๗ ข้อ ๘
และข้อ ๙ โดยมีรายละเอียดที่ชัดเจน ทันสมัยเสมอ และเพียงพอ
เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถปฏิบัติตามขั้นตอนและวิธีการที่กำหนดไว้ได้

ข้อ ๑๑  ในกรณีที่บริษัทข้อมูลเครดิตมอบหมายให้บุคคลภายนอกดำเนินการแทน
จะต้องเป็นการให้บริการในนามของบริษัทข้อมูลเครดิต
โดยบริษัทข้อมูลเครดิตต้องรับผิดชอบต่อสมาชิกผู้ใช้บริการ และเจ้าของข้อมูล
เสมือนบริษัทข้อมูลเครดิตเป็นผู้ดำเนินการเอง
และต้องควบคุมให้บุคคลภายนอกนั้นดำเนินการให้เป็นไปตามประกาศนี้โดยเคร่งครัด
ตลอดจนต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไข ดังต่อไปนี้
(๑) กำหนดคุณสมบัติ หลักเกณฑ์
และวิธีการคัดเลือกบุคคลภายนอกอย่างชัดเจน โดยบุคคลภายนอกต้องมีความรู้ความเชี่ยวชาญในเรื่องที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการแทน
และไม่มีเหตุเสื่อมเสียเกี่ยวกับสถานะทางการเงิน
(๒)
จัดทำสัญญาและข้อตกลงในการให้บริการเป็นลายลักษณ์อักษร โดยสัญญาและข้อตกลงจะต้องมีสาระสำคัญเกี่ยวกับขอบเขตการให้บริการ
ความรับผิดชอบ เงื่อนไขการให้บริการ การบริหารความเสี่ยง การควบคุมภายใน
การรักษาความปลอดภัยข้อมูล ระยะเวลาการให้บริการ ข้อกำหนดหรือเงื่อนไขการยกเลิก
เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือต่ออายุสัญญา ข้อห้ามตาม (๔) รวมถึงสิทธิของบริษัทข้อมูลเครดิตหรือธนาคารแห่งประเทศไทยในการเข้าตรวจสอบกระบวนการปฏิบัติงานของผู้ให้บริการภายนอกเพื่อให้เป็นไปตามประกาศนี้
(๓)
จัดให้มีกระบวนการควบคุมการปฏิบัติงานของบุคคลภายนอกอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ
รวมทั้งต้องมีการประเมินผลการปฏิบัติงานของบุคคลภายนอกอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งหรือเมื่อมีการต่อสัญญาจ้างทุกคราว
หรือเมื่อสัญญาจ้างได้สิ้นสุดลง
(๔)
กำหนดข้อห้ามไม่ให้บุคคลภายนอกนำแบบจำลองคะแนนเครดิต
คะแนนเครดิตหรือข้อมูลใดที่เกี่ยวข้องกับแบบจำลองคะแนนเครดิต
ไปใช้งานหรือให้บริการอื่นใดที่นอกเหนือไปจากข้อกำหนดตามสัญญาที่ทำกับบริษัทข้อมูลเครดิต
(๕)
กำหนดให้บุคคลภายนอกซึ่งจัดทำหรือทดสอบความน่าเชื่อถือของแบบจำลองคะแนนเครดิตและคะแนนเครดิต
เปิดเผยรายละเอียดที่เกี่ยวข้อง เช่น ข้อมูล วิธีการ หลักสถิติ ข้อจำกัด
ผลลัพธ์ที่ได้จากการจัดทำและทดสอบความน่าเชื่อถือ ต่อบริษัทข้อมูลเครดิตอย่างครบถ้วน
และมีรายละเอียดเพียงพอที่บริษัทข้อมูลเครดิตจะใช้อ้างอิงต่อได้ในภายหลัง
(๖)
กำหนดให้บุคคลภายนอกจัดทำคู่มือการปฏิบัติงานที่ปรับปรุงให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอเก็บไว้ที่บริษัทข้อมูลเครดิตหนึ่งชุด
และจัดให้มีการอบรมหรือถ่ายทอดความรู้แก่ผู้บริหารและพนักงานของบริษัทข้อมูลเครดิตเพื่อให้เข้าใจถึงวิธีการ
ลักษณะงาน กระบวนการปฏิบัติงาน
ตลอดจนวิธีการใช้ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่เกี่ยวข้อง
การดำเนินการตาม (๑) (๒) และ (๓)
ต้องได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการของบริษัทข้อมูลเครดิต

ข้อ ๑๒  ให้นำความในข้อ
๑๑ (๑) (๒) (๓) (๔) และ (๕)
มาใช้บังคับแก่ผู้เชี่ยวชาญภายนอกที่บริษัทข้อมูลเครดิตจ้างให้ทดสอบความน่าเชื่อถือตามข้อ
๖ (๒) (ฉ) โดยอนุโลม

ข้อ ๑๓  การให้บริการคะแนนเครดิตครั้งแรกหรือเมื่อมีการจัดทำแบบจำลองคะแนนเครดิตใหม่ของบริษัทข้อมูลเครดิต
ต้องได้รับความเห็นชอบจากธนาคารแห่งประเทศไทยก่อนมีการให้บริการโดยให้บริษัทข้อมูลเครดิตส่งแผนธุรกิจและข้อมูลรายละเอียดในการจัดทำและเปิดเผยคะแนนเครดิตรวมถึงผลการทดสอบความน่าเชื่อถือตามที่กำหนดในประกาศนี้เพื่อประกอบการพิจารณาให้แก่ธนาคารแห่งประเทศไทย
ให้ธนาคารแห่งประเทศไทยแจ้งผลการพิจารณาให้แก่บริษัทข้อมูลเครดิตทราบภายในเก้าสิบวันนับจากวันที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้รับข้อมูลจากบริษัทข้อมูลเครดิตครบถ้วน

ประกาศ
ณ วันที่ ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๘
ประสาร
 ไตรรัตน์วรกุล
ประธานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลเครดิต

ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๒๑ กันยายน
๒๕๕๘

ปัญจพร/ผู้ตรวจ
๒๑ กันยายน
๒๕๕๘

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๒/ตอนพิเศษ ๒๒๐ ง/หน้า ๕/๑๖ กันยายน ๒๕๕๘