ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการรับเงิน การเบิกจ่ายเงิน การฝากเงิน การเก็บรักษาเงิน และการตรวจเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2541

ระเบียบกระทรวงมหาดไทย

ระเบียบกระทรวงมหาดไทย
ว่าด้วยการรับเงิน
การเบิกจ่ายเงิน การฝากเงิน การเก็บรักษาเงิน
และการตรวจเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
พ.ศ.
๒๕๔๑

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงระเบียบกระทรวงมหาดไทย
ว่าด้วยการรับเงิน การเบิกจ่ายเงิน การฝากเงิน การเก็บรักษาเงิน และการตรวจเงิน
เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นถือปฏิบัติให้เป็นแนวทางเดียวกัน
และเพื่อให้การบริหารงานด้านการเงินของท้องถิ่นสิ้นสุดที่จังหวัด

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ และมาตรา ๗๖
แห่งพระราชบัญญัติองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๕๔๐ มาตรา ๖๙ และมาตรา ๗๗
แห่งพระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. ๒๔๙๖ มาตรา ๓๒ และมาตรา ๓๕
แห่งพระราชบัญญัติสุขาภิบาล พ.ศ. ๒๔๙๕ มาตรา ๖ และมาตรา ๙๕
แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการเมืองพัทยา พ.ศ. ๒๕๒๑ มาตรา ๕ และมาตรา ๘๘
แห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. ๒๕๓๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
จึงออกระเบียบไว้ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงมหาดไทย
ว่าด้วยการรับเงิน การเบิกจ่ายเงิน การฝากเงิน การเก็บรักษาเงิน
และการตรวจเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. ๒๕๔๑

ข้อ ๒[๑]  ระเบียบนี้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓  ให้ยกเลิก
(๑) ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการรับเงิน
การเบิกจ่ายเงิน การฝากเงิน การเก็บรักษาเงิน
และการตรวจเงินองค์การบริหารส่วนจังหวัด พ.ศ. ๒๕๔๐
(๒) ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการรับเงิน
การเบิกจ่ายเงิน การฝากเงิน การเก็บรักษาเงิน และการตรวจเงินเทศบาลและเมืองพัทยา
พ.ศ. ๒๕๒๘
(๓) ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการรับเงิน
การเบิกจ่ายเงิน การฝากเงิน การเก็บรักษาเงิน และการตรวจเงินสุขาภิบาล พ.ศ. ๒๕๓๑
(๔) ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการรับเงิน
การเบิกจ่ายเงิน การฝากเงิน การเก็บรักษาเงิน และการตรวจเงินองค์การบริหารส่วนตำบล
พ.ศ. ๒๕๓๘

ข้อ ๔ 
ให้ปลัดกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามระเบียบนี้
และให้มีอำนาจตีความวินิจฉัยปัญหา ยกเว้นการปฏิบัติตามระเบียบนี้
กำหนดหลักเกณฑ์และกำหนดวิธีปฏิบัติ เพื่อดำเนินการให้เป็นไปตามระเบียบนี้
ปลัดกระทรวงมหาดไทย
อาจมอบอำนาจเรื่องใดเรื่องหนึ่งตามวรรคแรกให้ผู้ว่าราชการจังหวัดได้

หมวด
๑

ข้อความทั่วไป

ข้อ ๕  ในระเบียบนี้
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หมายความว่า องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล สุขาภิบาล เมืองพัทยา
และองค์การบริหารส่วนตำบล
สภาท้องถิ่น หมายความว่า
สภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด สภาเทศบาล คณะกรรมการสุขาภิบาล สภาเมืองพัทยา
และสภาองค์การบริหารส่วนตำบล
ผู้บริหารท้องถิ่น
หมายความว่า นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด นายกเทศมนตรี ประธานกรรมการสุขาภิบาล
ปลัดเมืองพัทยา และประธานกรรมการบริหารองค์การบริหารส่วนตำบล
ปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หมายความว่า ปลัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด ปลัดเทศบาล ปลัดสุขาภิบาล
หัวหน้าสำนักปลัดเมืองพัทยา และปลัดองค์การบริหารส่วนตำบล
พนักงานส่วนท้องถิ่น
หมายความว่า ข้าราชการองค์การบริหารส่วนจังหวัด พนักงานเทศบาล พนักงานสุขาภิบาล
พนักงานเมืองพัทยา และพนักงานส่วนตำบล
หน่วยงาน หมายความว่า สำนัก
กอง ส่วน ฝ่าย ตามโครงสร้างขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แต่ละรูปแบบ
หรือหน่วยงานที่มีงบเฉพาะการหรือหน่วยงานที่ได้แยกออกไปทำการรับจ่ายและเก็บรักษาเงิน
เจ้าของงบประมาณ
หมายความว่า หน่วยงานที่ได้รับงบประมาณทั้งงบประมาณทั่วไปและงบประมาณเฉพาะการ
รวมทั้งเงินนอกงบประมาณด้วย
หน่วยงานคลัง
หมายความว่า หน่วยงานที่มีหน้าที่เกี่ยวกับการรับเงิน การเบิกจ่ายเงิน การฝากเงิน
การเก็บรักษาเงินตามระเบียบนี้
หัวหน้าหน่วยงานคลัง
หมายความว่า หัวหน้าหน่วยงาน ซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับการรับเงิน การเบิกจ่ายเงิน
การฝากเงิน การเก็บรักษาเงิน
หรืองานเกี่ยวกับการเงินการบัญชีตามที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้
และให้หมายความรวมถึงหัวหน้าหน่วยงานที่มีงบเฉพาะการหรือหน่วยงานที่ได้แยกไปทำการรับจ่ายและเก็บรักษาเงินต่างหากจากหน่วยงานคลัง
ตู้นิรภัย
หมายความรวมถึง กำปั่น ตู้เหล็ก หีบเหล็กอันมั่นคง
ซึ่งใช้สำหรับเก็บรักษาเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หีบห่อ หมายความว่า หีบ
หรือถุง หรือภาชนะอื่นใด
ซึ่งใช้สำหรับบรรจุเงินเพื่อฝากเก็บรักษาไว้ในตู้นิรภัยในลักษณะหีบห่อ
หรือสำหรับบรรจุเงินเพื่อนำส่งหรือนำฝากส่วนราชการ
หรือบรรจุเงินที่ขอเบิกคืนจากตู้นิรภัยของส่วนราชการหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
อนุมัติฎีกา
หมายความว่า อนุญาตให้จ่ายเงินจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หลักฐานการจ่าย
หมายความว่า หลักฐานแสดงว่าได้มีการจ่ายเงินให้แก่ผู้รับหรือเจ้าหนี้ตามข้อผูกพันแล้ว
ใบสำคัญคู่จ่าย
หมายความว่า หลักฐานการจ่ายเงินที่เป็นใบเสร็จรับเงิน
หลักฐานของธนาคารแสดงการจ่ายเงินแก่เจ้าหนี้
หรือหลักฐานการนำเงินเข้าบัญชีเงินฝากของผู้รับที่ธนาคารและให้รวมถึงใบนำส่งเงินต่อหน่วยงานคลังด้วย
เงินนอกงบประมาณ
หมายความว่า เงินทั้งปวงที่อยู่ในความรับผิดชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
นอกจากเงินที่ปรากฏตามงบประมาณรายจ่าย
เงินยืม หมายความว่า
เงินงบประมาณหรือเงินนอกงบประมาณที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
จ่ายให้แก่บุคคลใดยืมเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปราชการหรือปฏิบัติราชการอื่นใด
เงินสะสม หมายความว่า
เงินที่เหลือจ่ายจากเงินรับจริงตามงบประมาณรายจ่ายประจำปี
หรืองบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติมเมื่อวันสิ้นปี และรวมกับเงินเหลือจ่ายปีก่อนๆ ด้วย
ปี หมายความว่า ปีงบประมาณ

ข้อ ๖  บรรดาแบบพิมพ์และเอกสารใดๆ
ที่ใช้ในการรับเงิน การเบิกจ่ายเงิน การฝากเงิน การถอนเงิน การเก็บรักษาเงิน
และการตรวจเงินองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตลอดจนแบบบัญชีและทะเบียนต่างๆ
ให้เป็นไปตามที่กรมการปกครองกำหนด เว้นแต่จะมีกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ
กำหนดไว้เป็นอย่างอื่น

หมวด
๒

การรับเงิน

ส่วนที่
๑
ข้อกำหนดในการรับเงิน

ข้อ ๗ 
บรรดาเงินที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้รับไว้เป็นกรรมสิทธิ์ให้นำส่งเป็นเงินรายได้ทั้งสิ้น
ห้ามมิให้กันไว้เป็นเงินฝากหรือเงินนอกงบประมาณเว้นแต่จะมีกฎหมาย ระเบียบ
ข้อบังคับ คำสั่งหรือหนังสือสั่งการกระทรวงมหาดไทยกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น
ความในวรรคหนึ่ง
ไม่ใช้บังคับในกรณีที่มีผู้อุทิศให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นการเฉพาะเจาะจงว่า
ให้กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง
หรือในกรณีที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดหารายได้ขึ้นเป็นครั้งคราวภายในขอบเขตอำนาจหน้าที่เพื่อใช้จ่ายในกิจการอย่างใดอย่างหนึ่งโดยเฉพาะ
ทั้งนี้ โดยไม่ใช้งบประมาณรายจ่ายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เงินรายได้ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดหาขึ้นเป็นครั้งคราว
หรือเงินที่มีผู้อุทิศให้ตามวรรคสอง ถ้าไม่ได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่น
หากมีเงินเหลือจ่าย หรือหมดความจำเป็นที่จะต้องใช้จ่ายแล้ว ให้นำส่งเป็นเงินรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ข้อ ๘  การรับเงินให้รับเป็นเงินสด
การรับเงินเป็นเช็ค หรือดราฟต์ หรือตราสารอย่างอื่น
ให้ปฏิบัติตามวิธีการที่กรมการปกครองกำหนด

ข้อ ๙  การรับชำระเงินทุกประเภท
จะต้องออกใบเสร็จรับเงินให้แก่ผู้นำมาชำระทุกครั้งและให้ใช้ใบเสร็จรับเงินเล่มเดียวกันรับเงินทุกประเภท
เว้นแต่เงินประเภทใดมีการรับชำระเป็นประจำและมีจำนวนมากราย
จะแยกใบเสร็จรับเงินเล่มหนึ่งสำหรับการรับชำระเงินประเภทนั้นก็ได้
ความในวรรคหนึ่งไม่ใช้บังคับแก่การจำหน่ายตั๋วฉีก
เช่น ตั๋วโดยสาร ตั๋วเข้าดูมหรสพ ตั๋วตลาด หรือการรับเงินค่าธรรมเนียมที่มีเอกสารขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ระบุจำนวนเงินที่ชำระอันมีลักษณะเช่นเดียวกับใบเสร็จรับเงิน
ซึ่งเอกสารดังกล่าวจะต้องมีการควบคุมจำนวนที่รับจ่ายทำนองเดียวกันกับในเสร็จรับเงิน
และการรับเงินตามฎีกาเบิกเงินจากหน่วยงานคลัง

ข้อ ๑๐  ให้หน่วยงานคลังบันทึกเงินที่ได้รับในบัญชีเงินสด
หรือบัญชีเงินฝากธนาคารแล้วแต่กรณี ภายในวันที่ได้รับเงินนั้น โดยแสดงให้ทราบว่า
ได้รับเงินตามฎีกาใบเสร็จรับเงินหรือเอกสารอื่น เล่มใด เลขที่ใด จำนวนเท่าใด
ในกรณีที่มีการรับเงินภายหลังกำหนดเวลาปิดบัญชีสำหรับวันนั้นแล้ว
ให้บันทึกการรับเงินนั้นในบัญชีดังกล่าวในวันทำการถัดไป
เงินประเภทใดมีใบเสร็จรับเงินวันหนึ่งๆ หลายฉบับ
จะรวมรับเงินประเภทนั้นตามสำเนาใบเสร็จทุกฉบับ มาบันทึกในบัญชีรายการเดียวก็ได้
โดยให้แสดงให้ทราบว่าเป็นเงินรับตามใบเสร็จ เลขที่ใด ถึงเลขที่ใด จำนวนเงินรวมทั้งสิ้นเท่าใดไว้ด้านหลังสำเนาใบเสร็จรับเงินฉบับสุดท้าย

ข้อ ๑๑ 
เมื่อสิ้นเวลารับเงินให้เจ้าหน้าที่ผู้มีหน้าที่จัดเก็บหรือรับชำระเงิน
นำเงินที่ได้รับพร้อมสำเนาใบเสร็จรับเงิน
และเอกสารอื่นที่จัดเก็บในวันนั้นทั้งหมดส่งต่อเจ้าหน้าที่การเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หรือหน่วยงานที่ได้รับอนุญาตให้แยกไปทำการรับจ่ายเงินแล้วแต่กรณี

ข้อ ๑๒ 
ให้หน่วยงานคลังจัดให้มีการตรวจสอบจำนวนเงินที่เจ้าหน้าที่จัดเก็บและนำส่งพร้อมกับหลักฐาน
และรายการที่บันทึกไว้ในบัญชีเงินสดหรือบัญชีเงินฝากธนาคารว่าถูกต้องครบถ้วนแล้วหรือไม่
หากการตรวจสอบปรากฏว่าถูกต้องแล้วให้ผู้ตรวจแสดงยอดรวมเงินรับทั้งสิ้นตามใบเสร็จรับเงินทุกฉบับที่ได้รับในวันนั้นไว้ในสำเนาใบเสร็จรับเงินฉบับสุดท้าย
และลงลายมือชื่อกำกับไว้ด้วย

ส่วนที่
๒
ใบเสร็จรับเงิน

ข้อ
๑๓ 
ใบเสร็จรับเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้มีสาระสำคัญอย่างน้อยดังต่อไปนี้
(๑)
ตราเครื่องหมายและชื่อขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
(๒) เล่มที่เละเลขที่ของใบเสร็จรับเงิน
โดยให้พิมพ์หมายเลขกำกับเล่มและหมายเลขกำกับเลขที่ในใบเสร็จรับเงิน
เรียงกันไปทุกฉบับ
(๓) ที่ทำการหรือสำนักงานที่ออกใบเสร็จรับเงิน
(๔) วัน เดือน ปี ที่รับเงิน
(๕)
ชื่อและชื่อสกุลของบุคคลหรือชื่อนิติบุคคลผู้ชำระเงิน
(๖) รายการแสดงการรับเงิน
โดยระบุว่ารับชำระเงินค่าอะไร
(๗) จำนวนเงินที่รับชำระทั้งตัวเลขและตัวอักษร
(๘)
ข้อความระบุว่าได้มีการรับเงินไว้เป็นการถูกต้องแล้ว
(๙) ลายมือชื่อพร้อมชื่อในวงเล็บ
และตำแหน่งผู้รับเงินกำกับอย่างน้อยหนึ่งคน
ใบเสร็จรับเงินทุกฉบับให้มีสำเนาเย็บติดไว้กับเล่มอย่างน้อยหนึ่งฉบับ

ข้อ ๑๔ 
ให้หน่วยงานคลังจัดทำทะเบียนคุมใบเสร็จรับเงินไว้เพื่อให้ทราบและตรวจสอบได้ว่า
ได้จัดพิมพ์ขึ้นจำนวนเท่าใด ได้จ่ายใบเสร็จรับเงินเล่มใด หมายเลขใดถึงหมายเลขใด
ให้หน่วยงานใด หรือเจ้าหน้าที่ผู้ใด ไปดำเนินการจัดเก็บเงินเมื่อวัน เดือน ปีใด
การจ่ายใบเสร็จรับเงินให้หน่วยงานใด
หรือเจ้าหน้าที่ไปจัดเก็บเงิน
ให้พิจารณาจ่ายให้ในจำนวนที่เหมาะสมแก่ลักษณะงานที่ปฏิบัติ
และให้มีหลักฐานการรับส่งใบเสร็จรับเงินนั้นไว้ด้วย

ข้อ ๑๕  ใบเสร็จรับเงินเล่มใด
เมื่อไม่มีความจำเป็นต้องใช้ เช่น ยุบ เลิก สำนักงาน
หรือไม่มีการจัดเก็บเงินต่อไปอีก ให้หัวหน้าหน่วยงานที่รับใบเสร็จรับเงินนั้นไป
นำส่งคืนหน่วยงานที่จ่ายใบเสร็จนั้นโดยเร็ว

ข้อ ๑๖  เมื่อสิ้นปีให้หัวหน้าหน่วยงานที่รับใบเสร็จรับเงินไปดำเนินการจัดเก็บเงินแจ้งให้หัวหน้าหน่วยงานคลังทราบว่า
มีใบเสร็จรับเงินอยู่ในความรับผิดชอบเล่มใด เลขที่ใดถึงเลขที่ใด
และได้ใช้ใบเสร็จรับเงินไปแล้วเล่มใด เลขที่ใดถึงเลขที่ใด
อย่างช้าไม่เกินเดือนตุลาคมของปีถัดไปและให้หัวหน้าหน่วยงานคลังรวบรวมรายงานเสนอผ่านปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
เพื่อนำเสนอผู้บริหารท้องถิ่นทราบ

ข้อ ๑๗ 
ใบเสร็จรับเงินเล่มใดใช้สำหรับรับเงินของปีใด
ให้ใช้รับเงินภายในปีนั้นเท่านั้น เมื่อขึ้นปีใหม่ก็ให้ใช้ใบเสร็จรับเงินเล่มใหม่
ใบเสร็จรับเงินฉบับใดที่ยังไม่ใช้ให้คงติดไว้กับเล่ม แต่ให้ปรุเจาะรู
หรือประทับตราเลิกใช้ เพื่อให้เป็นที่สังเกตมิให้นำมาใช้รับเงินได้ต่อไป

ข้อ ๑๘  ใบเสร็จรับเงินห้ามขูด ลบ แก้ไข เพิ่มเติม
จำนวนเงินหรือชื่อผู้ชำระเงินหากใบเสร็จรับเงินฉบับใดลงรายการรับเงินผิดพลาด
ก็ให้ขีดฆ่าจำนวนเงินและเขียนใหม่ทั้งจำนวนแล้วให้ผู้รับเงินลงลายมือชื่อกำกับการขีดฆ่านั้นไว้ด้วย
หรือขีดฆ่าเลิกใช้ใบเสร็จรับเงินนั้นทั้งฉบับและให้ติดไว้กับสำเนาใบเสร็จรับเงินในเล่มแล้วออกใบเสร็จรับเงินฉบับใหม่

ข้อ ๑๙ 
ให้หน่วยงานคลังเก็บรักษาสำเนาใบเสร็จรับเงินซึ่งยังมิได้ตรวจสอบจากผู้มีอำนาจตรวจสอบไว้ในที่ปลอดภัยอย่าให้สูญหาย
และเมื่อได้ตรวจสอบแล้วก็ให้เก็บไว้อย่างเอกสารธรรมดา

หมวด
๓

การเก็บรักษา

ส่วนที่
๑
ตู้นิรภัยเก็บเงิน

ข้อ ๒๐ 
ตู้นิรภัยให้ติดหรือตั้งไว้ในที่ปลอดภัยภายในสำนักงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
จำนวนเงินสดที่เก็บรักษาไว้ในตู้นิรภัยตามวรรคหนึ่ง
จะต้องไม่เกินสองหมื่นบาท เว้นแต่กรณีจำเป็น
ผู้บริหารท้องถิ่นอาจอนุมัติให้ขยายวงเงินเก็บรักษาเพิ่มได้รวมไม่เกินแปดหมื่นบาท

ข้อ ๒๑  ตู้นิรภัยให้มีลูกกุญแจอย่างน้อยสองดอก
แต่ละดอกมีลักษณะต่างกัน โดยให้กรรมการเก็บรักษาเงินถือลูกกุญแจคนละดอก
ตู้นิรภัยหนึ่งๆ ให้มีลูกกุญแจอย่างน้อยสองสำรับ
ให้กรรมการเก็บรักษาเงินเก็บรักษาหนึ่งสำรับ
นอกนั้นให้นำฝากเก็บรักษาในลักษณะหีบห่อไว้ในตู้นิรภัยเก็บเงินของส่วนราชการอื่นตามที่เห็นสมควร

ส่วนที่
๒
กรรมการเก็บรักษาเงิน

ข้อ ๒๒  ให้ผู้บริหารท้องถิ่นแต่งตั้งคณะกรรมการเก็บรักษาเงินไว้
ณ สำนักงานอย่างน้อยสามคน
ในจำนวนนี้ให้หัวหน้าหน่วยงานคลังเป็นกรรมการโดยตำแหน่งหนึ่งคน
และกรรมการอื่นอีกอย่างน้อยสองคน
การแต่งตั้งกรรมการเก็บรักษาเงินตามวรรคหนึ่ง
ให้แต่งตั้งจากหัวหน้าหน่วยงานคลังและจากพนักงานส่วนท้องถิ่น ตั้งแต่ระดับ ๓
หรือเทียบเท่าขึ้นไป
เว้นแต่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีพนักงานส่วนท้องถิ่นไม่ครบจำนวนที่จะแต่งตั้งเป็นกรรมการ
ให้แต่งตั้งพนักงานส่วนท้องถิ่นระดับอื่น
หรือกรรมการบริหารองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นกรรมการให้ครบจำนวนก็ได้

ข้อ ๒๓  ให้กรรมการเก็บรักษาเงินเป็นผู้ถือลูกกุญแจตู้นิรภัย
ในกรณีที่ตู้นิรภัยมีที่ใส่กุญแจสามดอกและมีกรรมการสามคน
ให้กรรมการถือกุญแจคนละหนึ่งดอก
แต่ถ้าตู้นิรภัยมีที่ใส่กุญแจสองดอกแต่มีกรรมการสามคน
ก็ให้กรรมการที่อาวุโสถือกุญแจคนละหนึ่งดอก

ข้อ ๒๔ 
กรรมการเก็บรักษาเงินผู้ใดไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่กรรมการได้ให้ผู้บริหารท้องถิ่นพิจารณาแต่งตั้งพนักงานส่วนท้องถิ่น
หรือกรรมการบริหารองค์การบริหารส่วนตำบล ตามข้อ ๒๒
เป็นกรรมการแทนชั่วคราวให้ครบจำนวน
การแต่งตั้งผู้ที่จะเป็นกรรมการแทนจะแต่งตั้งไว้เป็นการประจำเพื่อปฏิบัติหน้าที่แทนชั่วคราวก็ได้
การปฏิบัติหน้าที่กรรมการแทนตามวรรคหนึ่ง
ต้องส่งมอบและรับมอบกุญแจระหว่างกรรมการผู้ที่ได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่กรรมการแทนชั่วคราว
รวมทั้งต้องตรวจนับตัวเงินและหลักฐานแทนตัวเงินเก็บรักษาไว้ในตู้นิรภัยให้ถูกต้องตามรายงานเงินคงเหลือประจำวัน
แล้วบันทึกการส่งมอบและรับมอบพร้อมกับลงลายมือชื่อกรรมการทุกคนไว้ในรายงานเงินคงเหลือประจำวันด้วย
ห้ามมิให้กรรมการมอบลูกกุญแจให้ผู้อื่นทำหน้าที่กรรมการแทน
เว้นแต่เป็นการมอบให้กรรมการซึ่งได้รับแต่งตั้งเป็นกรรมการแทนชั่วคราว

ข้อ ๒๕ 
กรรมการเก็บรักษาเงินต้องเก็บรักษาลูกกุญแจไว้ในที่ปลอดภัยอย่าให้สูญหายหรือให้ผู้ใดลักลอบนำไปพิมพ์แบบลูกกุญแจได้
หากปรากฏว่าลูกกุญแจสูญหาย หรือมีกรณีสงสัยว่าจะมีผู้ปลอมแปลงลูกกุญแจ
ให้รีบรายงานผู้บริหารท้องถิ่นเพื่อสั่งการโดยเร็ว

ส่วนที่
๓
การเก็บรักษาเงิน

ข้อ ๒๖ 
ให้หัวหน้าหน่วยงานคลังจัดทำรายงานเงินคงเหลือประจำวันตามแบบที่กรมการปกครองกำหนดเป็นประจำทุกวันที่มีการรับจ่ายเงิน
หากวันใดไม่มีการรับจ่ายเงินจะไม่ทำรายงานเงินคงเหลือประจำวันสำหรับวันนั้นก็ได้
แต่ให้หมายเหตุในรายงานเงินคงเหลือประจำวันที่มีการรับจ่ายเงินในวันถัดไปให้ทราบด้วย

ข้อ ๒๗  เมื่อสิ้นเวลารับจ่ายเงิน
ให้เจ้าหน้าที่การเงินนำเงินที่จะเก็บรักษาและรายงานเงินคงเหลือประจำวัน
ส่งมอบต่อคณะกรรมการเก็บรักษาเงิน

ข้อ ๒๘ 
ให้กรรมการเก็บรักษาเงินร่วมกันตรวจสอบตัวเงิน
และหลักฐานแทนตัวเงินกับรายงานเงินคงเหลือประจำวัน
เมื่อปรากฏว่าถูกต้องแล้วให้นำเงินเข้าเก็บรักษาในตู้นิรภัย
และให้กรรมการทุกคนลงลายมือชื่อในรายงานเงินคงเหลือประจำวันไว้เป็นหลักฐาน
แล้วให้หัวหน้าหน่วยงานคลังเสนอผ่านปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อนำเสนอให้ผู้บริหารท้องถิ่นทราบ

ข้อ ๒๙  ในกรณีที่ปรากฏว่า
เงินที่กรรมการได้รับมอบให้เก็บรักษาไม่ตรงกับจำนวน
ซึ่งแสดงไว้ในรายงานเงินคงเหลือประจำวัน
ให้คณะกรรมการเก็บรักษาเงินและผู้นำส่งเงินร่วมกันบันทึกจำนวนเงินที่ตรวจนับได้ในรายงานเงินคงเหลือประจำวันและลงลายมือชื่อกรรมการทุกคนพร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ผู้ส่งเงิน
แล้วนำเงินเข้าเก็บรักษาไว้ในตู้นิรภัย และให้คณะกรรมการเก็บรักษาเงินรายงานให้ปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทราบทันที
เพื่อเสนอผู้บริหารท้องถิ่นพิจารณาสั่งการ

ข้อ ๓๐ 
เมื่อนำเงินเข้าเก็บรักษาในตู้นิรภัยเรียบร้อยแล้ว
ให้กรรมการเก็บรักษาเงินใส่กุญแจตู้นิรภัยให้เรียบร้อยและลงลายมือชื่อบนกระดาษปิดทับหรือประจำครั่ง
หรือดินเหนียวของกรรมการเก็บรักษาเงินแต่ละคน
ไว้บนเชือกผูกมัดตู้นิรภัยในลักษณะที่แผ่นกระดาษปิดทับ
หรือตราประจำครั่งหรือดินเหนียวจะต้องถูกทำลายเมื่อมีการเปิดตู้นิรภัย
ในกรณีที่ตู้นิรภัยตั้งอยู่ในห้องมั่นคงหรือกรงเหล็ก
การลงลายมือชื่อบนแผ่นกระดาษปิดทับหรือประจำครั่ง
หรือดินเหนียวของกรรมการเก็บรักษาเงิน
จะกระทำที่ประตูห้องมั่นคงหรือกรงเหล็กแต่เพียงแห่งเดียวก็ได้

ข้อ ๓๑  ในวันทำการถัดไป หากจะต้องนำเงินออกจ่าย
ให้คณะกรรมการเก็บรักษาเงินมอบเงินที่เก็บรักษาไว้ทั้งหมดให้หัวหน้าหน่วยงานคลังหรือเจ้าหน้าที่การเงินแล้วแต่กรณีรับไปจ่าย
โดยให้ลงลายมือชื่อรับเงินไว้ในรายงานเงินคงเหลือประจำวันก่อนวันทำการที่รับเงินไปจ่ายนั้น

ข้อ ๓๒  ก่อนเปิดประตูห้องมั่นคง
หรือประตูกรงเหล็ก หรือตู้นิรภัยให้กรรมการเก็บรักษาเงินตรวจกุญแจ
ลายมือชื่อบนแผ่นกระดาษปิดทับ หรือตราประจำครั่ง หรือดินเหนียวของกรรมการ
เมื่อปรากฏว่าอยู่ในสภาพเรียบร้อยจึงให้เปิดได้
หากปรากฏว่า แผ่นกระดาษปิดทับ หรือตราประจำครั่ง
หรือดินเหนียวของกรรมการเก็บรักษาเงินอยู่ในสภาพไม่เรียบร้อย
หรือมีพฤติการณ์อื่นใดที่สงสัยว่าจะมีการทุจริต
ให้รายงานให้ปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทราบ
เพื่อเสนอผู้บริหารท้องถิ่นพิจารณาสั่งการ

ข้อ ๓๓  ให้หน่วยงานที่มีงบประมาณเฉพาะการ
หรือหน่วยงานที่ได้แยกออกไปทำการรับจ่ายและเก็บรักษาเงิน
มีอำนาจเก็บรักษาเงินไว้ที่สำนักงานไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท
ให้นำข้อกำหนดในการเก็บรักษาเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
มาใช้บังคับในการเก็บรักษาเงินของหน่วยงานตามความในวรรคหนึ่ง โดยอนุโลม

ส่วนที่
๔
การรับส่งเงิน

ข้อ ๓๔ 
เงินรายรับขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เกินอำนาจเก็บรักษาไว้ตามข้อ ๒๐
ให้นำฝากคลังจังหวัด หรือธนาคารแล้วแต่กรณี
วันใดที่มีจำนวนเงินเกินอำนาจที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะเก็บรักษาไว้ได้ให้นำฝากให้เสร็จภายในวันนั้น
ถ้าฝากในวันนั้นไม่ทันให้นำฝากตู้นิรภัยและวันรุ่งขึ้นหรือวันเปิดทำการถัดไปให้นำเงินฝากธนาคารหรือคลังจังหวัดแล้วแต่กรณี
และรายงานให้ปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทราบ

ข้อ ๓๕  ยกเว้นกรณีที่กำหนดไว้ในข้อ ๓๓
ให้หน่วยงานที่มีงบประมาณเฉพาะการ
หรือหน่วยงานที่ได้แยกออกไปทำการรับจ่ายและเก็บรักษาเงิน
นำเงินที่ได้รับทั้งสิ้นส่งหน่วยงานคลังหรือธนาคารทุกวันที่มีการรับเงิน
ถ้าส่งไม่ทันภายในวันนั้นให้นำฝากตู้นิรภัยและวันรุ่งขึ้นหรือวันเปิดทำการถัดไปให้นำส่งหน่วยงานคลังหรือธนาคารแล้วแต่กรณี
โดยให้หมายเหตุที่นำส่งไม่ทันในใบนำส่งเงินไว้ด้วย
ในการนำส่งเงินนั้นต้องลงลายมือชื่อหัวหน้าหน่วยงานเป็นผู้ส่งและหัวหน้าหน่วยงานคลังหรือผู้ได้รับมอบหมายหรือธนาคารเป็นผู้ลงลายมือชื่อรับไว้เป็นหลักฐาน
กรณีมีเหตุผลสมควร ผู้บริหารท้องถิ่นอาจพิจารณาอนุมัติให้ขยายเวลาการนำส่งเงินของหน่วยงานตามความในวรรคหนึ่งเป็นอย่างอื่นก็ได้
แต่ทั้งนี้จะต้องให้มีการนำส่งเงินอย่างน้อยเดือนละหนึ่งครั้ง

ข้อ ๓๖  การรับส่งเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ซึ่งเป็นเงินสดครั้งหนึ่งมีจำนวนเกินสามหมื่นบาท หรือสถานที่ที่จะรับส่งอยู่ห่างไกล
หรือกรณีอื่นใดซึ่งเห็นว่าไม่ปลอดภัยแก่เงินที่รับส่ง
ให้ผู้บริหารท้องถิ่นแต่งตั้งพนักงานส่วนท้องถิ่นตั้งแต่ระดับ ๓
หรือเทียบเท่าขึ้นไป
อย่างน้อยสองคนเป็นกรรมการรับผิดชอบร่วมกันควบคุมการรับส่งเงิน
และจัดให้มีเจ้าหน้าที่ตำรวจควมคุมรักษาความปลอดภัยด้วยก็ได้
กรณีวงเงินไม่เกินสามหมื่นบาทจะมอบให้เจ้าหน้าที่หรือกรรมการไปรับก็ได้
การแต่งตั้งกรรมการตามวรรคหนึ่ง
ให้ทำเป็นหนังสือและให้มีหลักฐานการรับส่งเงินระหว่างผู้มอบหรือผู้รับมอบเงินกับกรรมการผู้นำส่งหรือผู้รับไว้ทุกครั้ง
หากกรรมการผู้ใดไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ตามที่ได้รับแต่งตั้งไว้ ให้นำความในข้อ ๒๔
มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ข้อ ๓๗ 
ให้คณะกรรมการรับส่งเงินมีหน้าที่รับผิดชอบร่วมกันในการควบคุมเงินที่นำส่งโดยให้ปฏิบัติ
ดังนี้
(๑)
ตรวจนับจำนวนเงินซึ่งได้รับมอบหมายให้รับส่งกับใบนำส่งและบันทึกการรับเงินเพื่อนำส่งให้ถูกต้องตรงกัน
แล้วลงลายมือชื่อในบันทึกพร้อมกับผู้มอบหรือผู้รับเงินทั้งสองฉบับ
โดยให้คณะกรรมการรับส่งเงินเก็บรักษาไว้หนึ่งฉบับมอบให้ผู้มอบหรือผู้รับมอบเก็บไว้เป็นหลักฐานหนึ่งฉบับ
(๒) บรรจุเงินลงหีบห่อใส่กุญแจหรือใช้เชือกผูกมัด
และประจำครั่งหรือดินเหนียวของกรรมการรับส่งเงินทุกคนที่เชือกมัดหีบห่อในลักษณะที่เมื่อเปิดหีบห่อตราประจำครั่งหรือดินเหนียวจะต้องถูกทำลาย
และมอบหีบห่อให้กรรมการซึ่งเป็นผู้อาวุโสเพื่อนำเงินเดินทางไปส่งต่อไป
(๓)
ให้กรรมการรับส่งเงินพร้อมกันออกเดินทางไปยังสถานที่รับส่งเงินทันที
ห้ามมิแยกย้ายจากกันหรือหยุดพักระหว่างทางโดยไม่มีเหตุผลจำเป็น
และเมื่อไปถึงสถานที่นำส่งเงินแล้ว
ให้รีบนำเงินส่งให้เสร็จสิ้นภายในวันที่ทำการนั้น หรืออย่างช้าภายในวันทำการถัดไป
(๔) ก่อนเปิดหีบห่อเพื่อนำส่งเงิน
ให้กรรมการรับส่งเงินทุกคนพร้อมกันตรวจสภาพลูกกุญแจและตราประจำครั่ง หรือดินเหนียว
เมื่อปรากฏว่าอยู่ในสภาพเรียบร้อยแล้วจึงให้นำให้นำเงินออกส่ง
หากปรากฏว่า หีบห่ออยู่ในลักษณะไม่เรียบร้อย
หรือมีพฤติการณ์ชวนให้สงสัยว่าจะมีการทุจริตเงินในหีบห่อ
ให้คณะกรรมการรับส่งเงินรีบรายงานปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อนำเสนอผู้บริหารท้องถิ่นพิจารณาสั่งการต่อไป
ส่วนเงินให้คณะกรรมการนำส่งให้แล้วเสร็จ
(๕) กรณีจำนวนเงินที่นำส่งมีปลอมแปลงจำนวนเท่าใด
ให้คณะกรรมการรับส่งเงินนำส่งเงินตามจำนวนที่นำส่งได้
และให้บันทึกจำนวนเงินปลอมแปลงนั้นไว้ในบันทึกการรับเงินเพื่อนำส่ง แล้วลงลงลายมือชื่อกรรมการทุกคนพร้อมด้วยเจ้าพนักงานของผู้รับเงิน
และเมื่อกลับถึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแล้ว
ให้รายงานปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อนำเสนอผู้บริหารท้องถิ่นพิจารณาสั่งการ
(๖)
เมื่อคณะกรรมการรับส่งเงินได้รับส่งเงินเสร็จเรียบร้อย และเดินทางกลับถึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแล้ว
ให้รีบมอบคู่ฉบับใบนำส่งเงินหรือหลักฐานการรับมอบเงินให้หน่วยงานผู้นำส่งหรือขอเบิกเงินในวันนั้น
หรืออย่างช้าในวันทำการถัดไป
และให้หัวหน้าหน่วยงานผู้นำส่งหรือขอเบิกเงินตรวจสอบหลักฐานการนำส่งเงินหรือขอเบิกเงิน
เมื่อปรากฏว่าถูกต้องแล้วให้บันทึกการรับมอบต่อกันไว้

ข้อ ๓๘  การถอนเงินฝากขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หรือหน่วยงานที่ได้แยกออกไปทำการรับจ่ายและเก็บรักษาเงิน
ให้เป็นอำนาจของผู้ดำรงตำแหน่งดังต่อไปนี้
(๑) องค์การบริหารส่วนจังหวัด
ให้นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดหรือรองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดผู้ได้รับมอบหมาย
กับปลัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายที่มีตำแหน่งไม่ต่ำกว่าหัวหน้าหน่วยงานลงลายมือชื่อถอนร่วมกัน
(๒) เทศบาล
ให้นายกเทศมนตรีหรือเทศมนตรีผู้ได้รับมอบหมาย
กับปลัดเทศบาลหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายที่มีตำแหน่งไม่ต่ำกว่าหัวหน้าหน่วยงานลงลายมือชื่อถอนร่วมกัน
(๓) สุขาภิบาล ให้ประธานกรรมการสุขาภิบาล
กับปลัดสุขาภิบาลหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายที่มีตำแหน่งไม่ต่ำกว่าหัวหน้าหน่วยงานลงลายมือชื่อถอนร่วมกัน
(๔) เมืองพัทยา
ให้ปลัดเมืองพัทยาหรือรองปลัดเมืองพัทยาผู้ที่ได้รับมอบหมายกับหัวหน้าสำนักปลัดเมืองพัทยา
หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายที่มีตำแหน่งไม่ต่ำกว่าหัวหน้าหน่วยงานลงลายมือชื่อถอนร่วมกัน
(๕) องค์การบริหารส่วนตำบล
ให้ประธานกรรมการบริหารหรือกรรมการบริหารผู้ได้รับมอบหมาย
กับปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายที่มีตำแหน่งไม่ต่ำกว่าหัวหน้าหน่วยงานลงลายมือชื่อถอนร่วมกัน
การถอนเงินฝากของหน่วยงานที่มีงบประมาณเฉพาะการ
หรือหน่วยงานที่ได้แยกออกไปทำการรับจ่ายและเก็บรักษาเงิน
ผู้บริหารท้องถิ่นอาจแต่งตั้งหัวหน้าหน่วยงานนั้นและพนักงานส่วนท้องถิ่น
ตั้งแต่ระดับ ๓ หรือเทียบเท่าขึ้นไปอีก ๑ คน
เป็นผู้มีอำนาจลงลายมือชื่อร่วมกันถอนเงินฝากของหน่วยงานนั้น ๆ
กรณีการถอนเงินฝากจากคลังจังหวัด
ให้ปฏิบัติตามระเบียบที่กระทรวงการคลังกำหนด
การถอนเงินฝากนอกเหนือจากหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่งและวรรคสอง
จะต้องขออนุมัติต่อผู้ว่าราชการจังหวัดก่อน สำหรับองค์การบริหารส่วนตำบลต้องขออนุมัติต่อนายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ

หมวด
๔

การเบิกจ่ายเงิน

ข้อ ๓๙ 
การเบิกเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้หน่วยงานเจ้าของงบประมาณขอเบิกกับหน่วยงานคลัง
โดยให้หัวหน้าหน่วยงานผู้ขอเบิกเป็นผู้ลงลายมือชื่อเบิกเงินและให้วางฎีกาตามแบบที่กรมการปกครองกำหนด
การเบิกเงินต้องมีหลักฐานการเบิกเพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบ
และให้ผู้เบิกลงลายมือชื่อรับรองความถูกต้องในหลักฐานการเบิกที่เป็นภาพถ่ายหรือสำเนาทุกฉบับ

ข้อ ๔๐ 
ฎีกาเบิกเงินจะต้องพิมพ์หรือเขียนด้วยหมึกที่ลบได้ยาก
จำนวนเงินที่ขอเบิกทั้งตัวเลขและตัวอักษรจะต้องพิมพ์หรือเขียนให้ชัดเจนห้ามขูดลบ
หากผิดพลาดให้แก้ไขโดยวิธีขีดฆ่า แล้วพิมพ์หรือเขียนใหม่ทั้งจำนวน
แล้วให้ผู้เบิกลงลายมือชื่อรับรองการขีดฆ่านั้นด้วย
การพิมพ์หรือเขียนจำนวนเงินในฎีกาเบิกเงินที่เป็นตัวอักษร
ให้พิมพ์หรือเขียนจำนวนที่ขอเบิกให้ชิดคำว่า ตัวอักษร
หรือขีดเส้นหน้าจำนวนเงิน
อย่าให้มีช่องว่างที่จะพิมพ์หรือเขียนจำนวนเพิ่มเติมให้สูงขึ้นได้

ข้อ ๔๑  เงินที่เบิก ถ้าไม่ได้จ่ายหรือจ่ายไม่หมด
ให้หน่วยงานผู้เบิกนำส่งคืนหน่วยงานคลังภายในสิบห้าวัน นับจากวันที่ได้รับเงินจากหน่วยงานคลัง

ข้อ ๔๒ 
การขอเบิกเงินงบประมาณรายจ่ายหรือเงินนอกงบประมาณปีใดให้วางฎีกาเบิกเงินได้จนถึงวันทำการสุดท้ายของปีนั้น
ในกรณีที่ได้มีการเบิกตัดปี
ให้วางฎีกาได้จนถึงวันทำการสุดท้ายของระยะเวลาที่เบิกตัดปีไว้

ข้อ ๔๓  เงินประเภทใดซึ่งโดยลักษณะจะต้องจ่ายประจำเดือนในวันสิ้นเดือนให้วางฎีกาภายในวันที่สิบห้าของเดือนนั้น

ข้อ ๔๔ 
การเบิกเงินซึ่งมีลักษณะเป็นค่าใช้จ่ายประจำ และมีการเรียกเก็บเป็นงวดๆ
หรือค่าใช้จ่ายอื่นๆ ตามประเภทที่กรมการปกครองกำหนด
ให้ถือว่าค่าใช้จ่ายนั้นเกิดขึ้นเมื่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้รับแจ้งให้ชำระหนี้
และให้นำมาเบิกจ่ายจากงบประมาณรายจ่ายประจำปีที่ได้รับแจ้งให้ชำระหนี้ 

ข้อ ๔๕  การเบิกเงินเดือน ค่าจ้าง บำเหน็จ บำนาญ
และเงินอื่นใดในลักษณะเดียวกัน เงินค่าเช่าบ้านพนักงานส่วนท้องถิ่น
หรือการเบิกเงินช่วยเหลืออื่นใดให้เป็นไปตามกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ
คำสั่งหรือหนังสือสั่งการกระทรวงมหาดไทย

ข้อ ๔๖  การซื้อทรัพย์สิน หรือจ้างทำของ
ให้หน่วยงานเจ้าของงบประมาณรีบดำเนินการวางฎีกาเบิกเงินโดยเร็ว
อย่างช้าไม่เกินเจ็ดวัน นับจากวันที่ได้ตรวจรับทรัพย์สินหรือตรวจรับงานถูกต้องแล้ว

ข้อ ๔๗  ยกเว้นกรณีที่กำหนดไว้ในข้อ ๔๙ และข้อ ๕๐
การเบิกเงินเพื่อจ่ายเป็นค่าซื้อทรัพย์สินหรือจ้างทำของ ให้มีเอกสารประกอบฎีกา
ดังนี้
(๑) สัญญาซื้อทรัพย์สิน
หรือจ้างทำของหรือเอกสารอื่นอันเป็นหลักฐานแห่งหนี้ เช่น หลักฐานการสั่งซื้อ
หรือสั่งจ้าง
(๒) ใบแจ้งหนี้ หรือใบส่งมอบทรัพย์สินหรือมอบงาน
(๓) เอกสารแสดงการตรวจรับทรัพย์สิน
หรือตรวจรับงาน
เอกสารหลักฐานดังกล่าวจะใช้ภาพถ่ายหรือสำเนาซึ่งผู้เบิกลงลายมือชื่อรับรองก็ได้

ข้อ ๔๘ 
การเบิกเงินเพื่อจ่ายล่วงหน้าตามสัญญาซื้อทรัพย์สิน
หรือจ้างทำของให้มีสัญญาซื้อทรัพย์สินหรือจ้างทำของ หรือหลักฐานอื่นซึ่งแสดงว่าใกล้จะถึงกำหนดจ่ายเงินแล้วประกอบฎีกาด้วย
ซึ่งจะเป็นภาพถ่ายหรือสำเนาซึ่งผู้เบิกลงลายมือชื่อรับรองก็ได้

ข้อ ๔๙  การเบิกเงินเพื่อจ่ายเป็นค่าซื้อทรัพย์สิน
หรือจ้างทำของ ซึ่งเป็นการซื้อหรือจ้างโดยวิธีตกลงราคาตามระเบียบกระทรวงมหาดไทย
ว่าด้วยการพัสดุให้แสดงรายการทรัพย์สินและจำนวนเงินเป็นรายประเภทประกอบฎีกาขอเบิกเงิน

ข้อ ๕๐  การเบิกเงินเพื่อจ่ายเป็นค่าซื้อที่ดิน
ให้มีสัญญาจะซื้อจะขาย หรือสัญญาซื้อขายประกอบฎีกาด้วย
ซึ่งจะเป็นภาพถ่ายหรือสำเนาซึ่งผู้เบิกลงลายมือชื่อรับรองก็ได้

ข้อ ๕๑  การเบิกเงินในหมวดค่าตอบแทน
ใช้สอยและวัสดุ
ให้ทำการเบิกจ่ายได้ตามงบประมาณที่ได้รับอนุมัติและให้มีหลักฐานแสดงว่า
เงินจำนวนที่ขอเบิกนี้ถูกต้องตามวัตถุประสงค์และเป็นไปตามกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ
คำสั่ง หรือหนังสือสั่งการกระทรวงมหาดไทย

ข้อ ๕๒ 
การเบิกเงินรายจ่ายงบกลางเป็นค่าใช้จ่ายอย่างใด ให้ปฏิบัติตามกฎหมาย
ระเบียบ ข้อบังคับ คำสั่งหรือหนังสือสั่งการกระทรวงมหาดไทย

ข้อ ๕๓ 
การเบิกเงินในหมวดเงินอุดหนุนที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมิได้ดำเนินการเอง
และได้ตั้งงบประมาณเพื่อการนั้นตามระเบียบไว้แล้ว
ได้ดำเนินการได้ตามงบประมาณที่ได้รับอนุมัติ ทั้งนี้
การก่อให้เกิดหนี้และการเบิกเงิน ต้องปฏิบัติตามระเบียบ ข้อบังคับ
คำสั่งหรือหนังสือสั่งการกระทรวงมหาดไทย

ข้อ ๕๔  การเบิกเงินนอกงบประมาณให้เป็นไปตามวิธีการที่กรมการปกครองกำหนด

ข้อ ๕๕ 
ค่าใช้จ่ายที่เป็นรายจ่ายประจำที่เกิดขึ้นในปีใด
ให้เบิกจากงบประมาณรายจ่ายในปีนั้นไปจ่าย
หากมีเหตุจำเป็นไม่สามารถเบิกจากงบประมาณรายจ่ายของปีนั้นได้ทัน
ผู้บริหารท้องถิ่นอาจอนุมัติให้นำมาเบิกจากเงินงบประมาณรายจ่ายของปีถัดไปได้อีกปีหนึ่ง
แต่ค่าใช้จ่ายนั้นจะต้องไม่เป็นการก่อหนี้ผูกพันเกินกว่างบประมาณรายจ่ายที่ได้รับอนุมัติในปีที่ก่อหนี้
และให้ปฏิบัติตามวิธีการที่กรมการปกครองกำหนด
เงินที่เบิกไปเพื่อจ่ายให้ยืม
ถ้าจำเป็นต้องจ่ายติดต่อคาบเกี่ยวไปถึงปีใหม่ จะเบิกเงินล่วงหน้าจากปีปัจจุบันไปจ่ายสำหรับระยะเวลาในปีใหม่ก็ได้
โดยให้ถือว่าเป็นรายจ่ายของปีที่เบิกเงินงบประมาณ ดังต่อไปนี้
(๑)
ค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปราชการไม่เกินหกสิบวัน
(๒) สำหรับปฏิบัติราชการอื่นๆ ไม่เกินสิบห้าวัน

ข้อ ๕๖  กรณีที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้ก่อหนี้ผูกพันไว้ก่อนสิ้นปีโดยการสั่งซื้อ
หรือสั่งจ้าง
ถ้าเห็นว่าจะเบิกเงินไปชำระหนี้ผูกพันนั้นไม่ทันภายในปีให้ผู้บริหารท้องถิ่นอนุมัติให้เบิกตัดปีได้อีกไม่เกินระยะเวลาของปีถัดไป
หากดำเนินการตามวรรคหนึ่งไม่แล้วเสร็จ
ให้ขอขยายเวลาเบิกตัดปีต่อสภาท้องถิ่น

ข้อ ๕๗  การเบิกตัดปีตามข้อ ๕๖ วรรคหนึ่ง
ให้กระทำได้ภายในเงื่อนไขดังต่อไปนี้
(๑) เป็นรายจ่ายงบกลาง หมวดค่าตอบแทน
ใช้สอยและวัสดุเฉพาะรายจ่ายที่เกี่ยวกับการบำรุงดูแลรักษาที่ดินและสิ่งก่อสร้าง
และหมวดค่าครุภัณฑ์ ที่ดินและสิ่งก่อสร้าง
(๒) ต้องปรากฏว่า ได้มีการทำสัญญากันไว้เรียบร้อยแล้วและมีการกำหนดการสิ้นสุดแห่งสัญญานั้นไม่เกินเดือนกันยายนของปีใหม่
(๓) ให้วางฎีกาเบิกตัดปี
ตามแบบที่กรมการปกครองกำหนด ก่อนวันสิ้นปีอย่างน้อยสามสิบวัน
เว้นแต่มีเหตุผลสมควรผู้บริหารท้องถิ่นอาจพิจารณาอนุมัติให้ขยายเวลายื่นขอเบิกตัดปีได้ไม่เกินวันทำการสุดท้ายของปีนั้น
(๔) เมื่อได้เบิกตัดปีตามวิธีการงบประมาณแล้ว
ให้นำเงินเบิกตัดปีรับเข้าบัญชีเป็นเงินฝากตัดปีทันที
เพื่อรอการเบิกจ่ายชำระหนี้ตามสัญญาต่อไป

ข้อ ๕๘  ในกรณีที่จำเป็นต้องเบิกตัดปี
แต่ยังมิได้ก่อหนี้ผูกพันตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในข้อ ๕๗
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรายงานขออนุมัติผู้ว่าราชการจังหวัด
สำหรับองค์การบริหารส่วนตำบล
ให้ขออนุมัตินายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ

หมวด
๕

การตรวจและการอนุมัติฎีกา

ข้อ ๕๙ 
ให้หัวหน้าหน่วยงานคลังหรือเจ้าหน้าที่การเงินที่ได้รับมอบหมายเป็นผู้ตรวจฎีกา
การตรวจฎีกาตามวรรคหนึ่ง
เมื่อถูกต้องในสาระสำคัญต่อไปนี้แล้ว ให้เสนอผู้มีอำนาจเพื่ออนุมัติฎีกา
(๑)
มีลายมือชื่อของผู้เบิกเงินถูกต้องตามตัวอย่าง
(๒) มีหนี้ผูกพัน
หรือมีความจำเป็นที่จะต้องจ่ายเงิน กับถึงกำหนดหรือใกล้จะถึงกำหนดที่จะต้องจ่ายเงิน
(๓) มีเงินงบประมาณเพียงพอ
รายการถูกต้องตรงกับหมวดและประเภทในงบประมาณ
หรือมีคำสั่งอนุมัติของผู้ว่าราชการจังหวัด
(๔) มีเอกสารประกอบฎีกาครบถ้วนถูกต้อง

ข้อ ๖๐ 
ฎีกาหรือเอกสารประกอบฎีกาฉบับใดไม่ถูกต้องในสาระสำคัญ ตามข้อ ๕๙
ให้ผู้ตรวจฎีกาแจ้งให้ผู้เบิกทราบ เพื่อดำเนินการแก้ไข
ถ้าผู้เบิกไม่แก้ไขให้ถูกต้องภายในสามวันทำการนับจากวันที่ได้รับทราบ
ให้ผู้ตรวจฎีกาคืนฎีกา
ในกรณีที่ฎีกามีข้อผิดพลาดเล็กน้อย
ซึ่งมิใช่สาระสำคัญหรือจำนวนเงินที่ขอเบิก
ผู้ตรวจฎีกาจะแก้ไขให้ถูกต้องแล้วแจ้งให้ผู้เบิกทราบก็ได้

ข้อ ๖๑  ฎีกาที่ตรวจถูกต้องแล้วตามข้อ ๕๙
ให้หัวหน้าหน่วยงานคลังหรือเจ้าหน้าที่การเงินที่ได้รับมอบหมายนำเสนอผู้บริหารท้องถิ่นหรือผู้ที่ผู้บริหารท้องถิ่นมอบหมายเป็นผู้อนุมัติฎีกา

ข้อ ๖๒ 
การอนุมัติฎีกาจะกระทำได้เมื่อสาระสำคัญถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๕๙
และผู้ตรวจฎีกาได้ลงลายมือชื่อตรวจฎีกานั้นแล้ว
ในกรณีที่ผู้อนุมัติมีเหตุผลสมควร
จะอนุมัติฎีกาเป็นจำนวนเงินต่ำกว่าที่ขอเบิกก็ได้

ข้อ ๖๓ 
การอนุมัติฎีกาเบิกเงินเพื่อจ่ายเป็นค่าซื้อทรัพย์สินและจ้างทำของในกรณีที่ไม่มีเหตุทักท้วง
ให้ดำเนินการให้เสร็จภายในเจ็ดวันทำการถัดจากวันรับฎีกา
ในกรณีที่มีเหตุทักท้วงให้ดำเนินการให้เสร็จภายในสามวันทำการถัดจากวันที่ผู้เบิกได้แก้ไขถูกต้องแล้ว

ข้อ ๖๔  เมื่อหน่วยงานที่มีงบประมาณเฉพาะการ
หรือหน่วยงานที่ได้แยกออกไปทำการรับจ่ายและเก็บรักษาเงิน ได้รับแจ้งรายการหนี้
หรือทำรายการคำนวณเงินค่าจ้างแรงงานแล้ว
ให้จัดแยกประเภทการจ่ายส่งหน่วยงานคลังเพื่อตรวจสอบและนำเสนอผู้มีอำนาจอนุมัติฎีกาตามข้อ
๖๑ เพื่ออนุมัติจ่ายเงินตามรายการนั้นๆ

หมวด
๖

การจ่ายเงิน

ส่วนที่
๑
ข้อกำหนดในการจ่ายเงิน

ข้อ ๖๕ 
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะจ่ายเงินหรือก่อหนี้ผูกพันได้แต่เฉพาะที่กฎหมาย
ระเบียบ ข้อบังคับ หรือหนังสือสั่งการที่กระทรวงมหาดไทยกำหนดไว้
หากมีการจ่ายเงินไม่ถูกต้องตามวรรคหนึ่ง
ไม่ปลดเปลื้องความรับผิดชอบของเจ้าของงบประมาณ ผู้ตรวจฎีกา
ผู้อนุมัติฎีกาและผู้จ่ายเงินที่จะต้องชดใช้เงินคืนจนครบถ้วน

ข้อ ๖๖  เมื่อผู้มีอำนาจตามข้อ ๖๑
อนุมัติจ่ายเงินตามระเบียบแล้ว
ให้หน่วยงานคลังจ่ายเงินให้แก่เจ้าหนี้หรือผู้มีสิทธิรับเงินโดยตรงในเวลาที่มาขอรับเงินและเพื่อความเรียบร้อยในการปิดบัญชี
ให้หัวหน้าหน่วยงานคลังจัดให้เจ้าหนี้หรือผู้มีสิทธิรับเงินมารับชำระเงินให้เสร็จสิ้นก่อนวันสิ้นปีงบประมาณ
หากปรากฏว่าผู้จ่ายเงินปฏิบัติโดยมิชอบตามความในข้อนี้
ให้ผู้จ่ายเงินรับผิดชอบใช้เงินคืนแก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจนครบถ้วน
การจ่ายเงินตามวรรคหนึ่ง ให้จ่ายเป็นเช็ค
การเขียนเช็คสั่งจ่ายเงินให้ปฏิบัติตามวิธีการที่กรมการปกครองกำหนด

ข้อ ๖๗  การจ่ายเงินทุกกรณี
ถ้าผู้จ่ายมีหน้าที่ตามกฎหมายที่จะต้องหักภาษีใดๆ ไว้ ณ
ที่จ่ายเพื่อนำส่งส่วนราชการใด ให้ดำเนินการตามกฎหมายนั้น

ข้อ ๖๘  เงินที่ขอเบิกจากหน่วยงานคลังเพื่อการใด
ให้นำไปจ่ายได้เฉพาะเพื่อการนั้นเท่านั้น จะนำไปจ่ายเพื่อการอื่นไม่ได้

ส่วนที่
๒
หลักฐานการจ่ายเงิน

ข้อ ๖๙  การจ่ายเงินให้แก่ผู้รับเงินทุกรายการ
จะต้องบันทึกการจ่ายเงินนั้นไว้ในบัญชีเงินสดหรือบัญชีเงินฝากธนาคาร
หรือทะเบียนอื่นใดแล้วแต่กรณีในวันที่จ่ายเงินนั้น

ข้อ ๗๐ 
หลักฐานการจ่ายเงินจะต้องพิมพ์หรือเขียนด้วยหมึกที่ลบได้ยากและให้เก็บหลักฐานการจ่าย
ซึ่งสำนักงานตรวจเงินแผ่นดินยังไม่ได้ตรวจสอบไว้ในที่ปลอดภัย
อย่าให้สูญหายหรือเสียหายได้
และเมื่อได้ตรวจสอบแล้วก็ให้เก็บรักษาอย่างเอกสารธรรมดา
ห้ามแก้ไขหลักฐานการจ่าย
เว้นแต่กรณีจำเป็นให้ใช้วิธีขีดฆ่า และพิมพ์หรือเขียนด้วยหมึกที่ลบได้ยาก
ถ้าหลักฐานการจ่ายเป็นใบสำคัญคู่จ่าย
ให้ผู้รับเงินหรือผู้ออกใบสำคัญลงลายมือชื่อรับรองไว้ด้วย
ถ้าหลักฐานการจ่ายเป็นสมุดหรือทะเบียนให้ผู้รับเงินและผู้จ่ายเงินลงลายมือชื่อกำกับไว้ในสมุดทะเบียนด้วย

ข้อ ๗๑ 
ใบสำคัญคู่จ่ายที่เป็นใบเสร็จรับเงินซึ่งผู้รับเงินออกให้ อย่างน้อยจะต้องมีรายการดังต่อไปนี้
(๑) ชื่อ สถานที่อยู่หรือที่ทำงานของผู้รับเงิน
(๒) วัน เดือน ปีที่รับเงิน
(๓) รายการแสดงการรับเงินระบุว่าเป็นค่าอะไร
(๔) จำนวนเงินทั้งตัวเลขและตัวอักษร
(๕)
ลายมือชื่อพร้อมทั้งมีตัวบรรจงชื่อและชื่อสกุลของผู้รับเงิน
ถ้าผู้รับเงินลงลายมือชื่อไม่ได้
ให้ใช้ลายพิมพ์นิ้วมือ ห้ามมิให้ใช้แกงได
หรือเครื่องหมายอื่นทำนองเช่นว่านั้นแทนการลงลายมือชื่อ

ข้อ ๗๒ 
ให้ผู้จ่ายเงินลงลายมือชื่อรับรองการจ่ายพร้อมทั้งมีชื่อสกุลด้วย
ตัวบรรจงกำกับไว้ในหลักฐานการจ่ายเงินให้แก่เจ้าหนี้หรือผู้รับเงินเพื่อเป็นประโยชน์ในการตรวจสอบ
และกรณีที่เป็นใบสำคัญคู่จ่ายให้หัวหน้าหน่วยงานคลังลงลายมือชื่อรับรองความถูกต้องกำกับไว้ด้วย
ในกรณีที่ใบสำคัญคู่จ่ายเป็นภาษาต่างประเทศ
ให้มีคำแปลเป็นภาษาไทยตามสาระสำคัญในข้อ ๗๑ ไว้ด้วย

ข้อ ๗๓  การจ่ายเงิน
ถ้าผู้มีสิทธิรับเงินไม่สามารถรับเงินด้วยตนเองได้จะมอบฉันทะให้ผู้อื่นเป็นผู้รับแทน
เมื่อได้รับอนุญาตจากหัวหน้าหน่วยงานคลังแล้วก็ให้กระทำได้
แบบใบมอบฉันทะรับเงิน
ให้ใช้ตามแบบและวิธีการที่กรมการปกครองกำหนด

ข้อ ๗๔ 
การจ่ายเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในต่างประเทศ
ซึ่งตามกฎหมายหรือประเพณีนิยมของประเทศนั้นๆ ไม่ต้องออกใบเสร็จรับเงิน
หรือออกใบเสร็จรับเงินไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดในข้อ ๗๑
ให้ผู้จ่ายเงินทำใบรับรองการจ่ายเงินโดยระบุว่า เป็นการจ่ายเงินค่าอะไร เมื่อวัน
เดือน ปีใด จำนวนเท่าใด และให้ลงลายมือชื่อรับรองการจ่ายไว้เช่นเดียวกับที่กำหนดในข้อ
๗๒
ในกรณีที่มีหลักฐานการรับเงินเป็นอย่างอื่นก็ให้แนบหลักฐานนั้นไปพร้อมกับใบรับรองเพื่อตรวจสอบด้วย

ข้อ ๗๕ 
การจ่ายเงินรายใดซึ่งตามลักษณะไม่อาจเรียกใบเสร็จรับเงินจากผู้รับชำระเงินได้
ให้ผู้จ่ายเงินทำใบรับรองการจ่ายเงินได้ โดยให้บันทึกชี้แจงเหตุผลที่ไม่อาจเรียกใบเสร็จรับเงินได้เพื่อประกอบการพิจารณาด้วย
การจ่ายเงินค่าไปรษณียากรไม่ว่าจะเป็นจำนวนเท่าใด
ผู้จ่ายจะทำใบรับรองการจ่ายเงินโดยแสดงจำนวนและเลขที่ของหนังสือหรือไปรษณีย์ภัณฑ์ที่ส่งไป
และจำนวนเงินค่าไปรษณียากรที่จ่ายโดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลตามวรรคหนึ่งได้

ข้อ ๗๖ 
การจ่ายเงินต่อไปนี้ให้ผู้จ่ายเงินทำใบรับรองการจ่ายเงินโดยไม่ต้องทำบันทึกชี้แจงเหตุผลตามข้อ
๗๕
(๑) การจ่ายเงินรายหนึ่งๆ เป็นจำนวนไม่ถึงสิบบาท
(๒) การจ่ายเงินค่ารถ หรือเรือนั่งรับจ้าง
(๓) การจ่ายเงินเป็นค่าโดยสารรถไฟ รถยนต์ประจำทาง
หรือเรือยนต์ประจำทาง

ข้อ ๗๗  ในกรณีที่ใบสำคัญคู่จ่ายสูญหาย
ให้ปฏิบัติดังนี้
(๑) ถ้าใบสำคัญคู่จ่ายเป็นใบเสร็จรับเงินสูญหาย
ให้ใช้สำเนาใบเสร็จรับเงินซึ่งผู้รับเงินรับรองแทนก็ได้
(๒)
ถ้าใบสำคัญคู่จ่ายที่เป็นใบเสร็จรับเงินสูญหาย หรือไม่อาจขอสำเนาใบเสร็จรับเงินตาม
(๑) ได้ ให้ผู้จ่ายเงินทำใบรับรองการจ่ายเงิน
โดยชี้แจงเหตุผลพฤติการณ์ที่ใบสำคัญคู่จ่ายสูญหายและไม่อาจขอสำเนาใบเสร็จรับเงินนั้นได้
พร้อมทั้งคำรับรองว่ายังไม่เคยนำใบสำคัญคู่จ่ายมาเบิกจ่ายและหลักฐานการแจ้งความใบสำคัญคู่จ่ายหายจากพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจรับแจ้ง
ถ้าหากค้นพบภายหลังก็จะไม่นำมาเบิกจ่ายอีก เสนอต่อผู้บังคับบัญชาตามลำดับ
เพื่อเสนอขออนุมัติผู้ว่าราชการจังหวัดเมื่อได้รับอนุมัติแล้วก็ให้ใช้ใบรับรองนั้นเป็นใบสำคัญคู่จ่ายได้
สำหรับองค์การบริหารส่วนตำบลให้ขออนุมัตินายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ

ข้อ ๗๘ 
ห้ามมิให้ผู้มีหน้าที่จ่ายเงินเรียกใบสำคัญคู่จ่ายหรือให้ผู้รับเงินลงลายมือชื่อรับเงินในหลักฐานการจ่ายเงิน
โดยที่ยังมิได้มีการจ่ายเงินให้แก่เจ้าหนี้หรือผู้มีสิทธิรับเงิน

ส่วนที่
๓
การจ่ายเงินยืม

ข้อ ๗๙  การจ่ายเงินยืม
ให้ผู้บริหารท้องถิ่นเป็นผู้อนุมัติ โดยจะต้องเป็นไปตามเงื่อนไขดังต่อไปนี้
(๑) มีงบประมาณเพื่อการนั้นแล้ว
(๒)
ผู้ยืมได้ทำสัญญาการยืมเงินและรับรองว่าจะปฏิบัติตามระเบียบ ข้อบังคับ หรือคำสั่ง
ที่ได้กำหนดไว้สำหรับเรื่องนั้น
และจะนำใบสำคัญคู่จ่ายที่ถูกต้องรวมทั้งเงินเหลือจ่าย ส่งคืนตามที่กำหนดในข้อ ๘๑
ถ้าไม่ส่งตามกำหนดก็จะชดใช้เงินหรือยินยอมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หักเงินเดือน ค่าจ่าง บำเหน็จบำนาญ
หรือเงินอื่นใดอันจะพึงได้รับจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นชดใช้เงินยืมนั้น
กรณีที่ผู้ยืมไม่มีเงินใดๆ
อันพึงจะได้รับจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่จะหักส่งใช้เงินยืมได้
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกำหนดให้ผู้ยืมหาหลักทรัพย์มาวางเป็นประกันหรือหาบุคคลที่มีหลักฐานมาทำสัญญาค้ำประกันไว้ต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้วย
(๓)
ผู้ยืมแต่ละรายจะต้องไม่มีเงินยืมค้างชำระแก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและให้ยืมได้เฉพาะผู้มีหน้าที่ต้องปฏิบัติงานนั้นๆ
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและห้ามยืมแทนกัน
(๔) ถ้าผู้บริหารท้องถิ่นได้อนุมัติให้ผู้ใด
ยืมเงินไปโดยฝ่าฝืนหรือขัดต่อระเบียบนี้
ผู้อนุมัติให้ยืมและผู้ยืมจะต้องร่วมกันรับผิดชอบชดใช้เงินที่ยืมผิดระเบียบคืนแก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจนครบถ้วน
ถ้าไม่ยินยอมชดใช้เงินยืม ให้นำความใน (๒) มาใช้บังคับหรือดำเนินคดีทางแพ่ง
แล้วรายงานให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทราบ
(๕)
กรณีครบกำหนดการส่งใช้เงินยืมแล้วผู้ยืมยังไม่ชดใช้เงินยืม
ให้ผู้บริหารท้องถิ่นมีอำนาจสั่งการให้ผู้ค้างชำระเงินยืมส่งใช้เงินยืมภายในกำหนดเวลาตามที่เห็นสมควร
อย่างช้าไม่เกินสามสิบวัน
ถ้าผู้ยืมขัดขืนหรือหลีกเลี่ยงไม่ยอมชดใช้เงินยืมให้นำความใน (๒) มาใช้บังคับ
แล้วรายงานให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทราบ
(๖) ในกรณีที่ผู้บริหารท้องถิ่น
ปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นพ้นจากตำแหน่งไม่ว่ากรณีใดๆ
ให้หัวหน้าหน่วยงานคลังมีหน้าที่ตรวจสอบทะเบียนเงินยืมของบุคคลดังกล่าว
หากปรากฏว่ายังค้างชำระเงินยืมอยู่
ให้หัวหน้าหน่วยงานคลังเร่งรัดให้เสร็จสิ้นในทันที
ก่อนที่ผู้ยืมจะพ้นจากตำแหน่งหน้าที่ไป
ในกรณีที่ผู้ยืมถึงแก่กรรมหรือไม่ยินยอมชดใช้เงินยืมให้นำความใน (๒)
มาใช้บังคับโดยอนุโลม
(๗) การส่งเงินยืมให้หัวหน้าหน่วยงานคลังปฏิบัติ
ดังนี้
(ก) หมายเหตุจำนวนเงินและวัน เดือน ปี
ที่ส่งใช้ในใบยืม
(ข)
ต้องเก็บรักษาใบยืมนั้นเป็นเอกสารสำคัญในราชการ
(ค) ถ้ารับคืนเป็นเงินสด
ให้ออกใบเสร็จรับเงินให้แก่ผู้ยืมไว้เป็นหลักฐาน
(ง)
ให้บันทึกรายการส่งใช้เงินยืมในทะเบียนเงินยืมไว้ด้วย
โดยให้ผู้ยืมลงชื่อในทะเบียนเงินยืมสำหรับรายการที่ส่งใช้นั้น

ข้อ
๘๐ 
สัญญาการยืมเงิน สัญญาวางหลักทรัพย์ และสัญญาค้ำประกัน
ให้ใช้ตามแบบและวิธีการที่กรมการปกครองกำหนด

ข้อ
๘๑ 
เงินที่ยืมไป ให้ผู้ยืมส่งใบสำคัญและเงินเหลือจ่าย (ถ้ามี)
ภายในกำหนดระยะเวลา ดังนี้
(๑)
กรณีเดินทางไปประจำต่างสำนักงานหรือกรณีเดินทางกลับภูมิลำเนาเดิมให้ส่งต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่จ่ายเงินให้ยืม
โดยทางไปรษณีย์ลงทะเบียน หรือธนาณัติแล้วแต่กรณี ภายในสามสิบวัน นับจากวันได้รับเงิน
(๒) กรณีเดินทางไปราชการอื่น
ให้ส่งต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นผู้ให้ยืมภายในสิบห้าวัน นับจากวันกลับมาถึง
(๓)
การยืมเงินเพื่อปฏิบัติราชการนอกจากตาม (๑) หรือ (๒)
ให้ส่งต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นผู้ให้ยืมภายในสามสิบวัน นับจากวันได้รับเงิน
ในกรณีที่ผู้ยืมได้ส่งใบสำคัญคู่จ่ายหักล้างเงินยืมแล้วมีเหตุต้องทักท้วงให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นผู้ให้ยืมแจ้งข้อทักท้วงให้ผู้ยืมทราบโดยด่วน
แล้วให้ผู้ยืมปฏิบัติตามคำทักท้วงภายในสิบห้าวัน นับจากวันที่ได้รับคำทักท้วง
หากผู้ยืมมิได้ดำเนินการตามคำทักท้วงและมิได้ชี้แจงเหตุผลให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นผู้ให้ยืมทราบก็ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นดำเนินการตามเงื่อนไขในใบยืม
โดยถือว่าผู้นั้นยังมิได้ส่งใช้เงินยืมเท่าจำนวนที่ทักท้วงนั้น

หมวด ๗

เงินสะสม

ข้อ ๘๒ 
ในกรณีจำเป็นเร่งด่วนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจยืมเงินสะสมในส่วนที่เก็บรักษาไว้เองทดรองจ่ายในกิจการที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
โดยได้รับอนุมัติจากสภาท้องถิ่น
ในกรณีฉุกเฉินที่มีสาธารณภัยเกิดขึ้น
ให้ผู้บริหารท้องถิ่นอนุมัติให้ยืมเงินสะสมได้ตามวงเงินที่ผู้ว่าราชการกำหนดโดยคำนึงถึงฐานะการเงิน
การคลังขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นๆ
โดยไม่ต้องถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในวรรคหนึ่ง
กรณีที่มีการรับโอน เลื่อนระดับ
เลื่อนขั้นเงินเดือน
พนักงานส่วนท้องถิ่นซึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะต้องเบิกเงินให้พนักงานส่วนท้องถิ่นนั้นตามสิทธิหรือกรณีที่พนักงานส่วนท้องถิ่น
ตลอดจนลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินอื่นตามกฎหมาย ระเบียบ
คำสั่งหรือหนังสือสั่งการกระทรวงมหาดไทยในระหว่างปีงบประมาณ
ซึ่งงบประมาณรายจ่ายประกาศใช้บังคับแล้ว
เป็นเหตุให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีงบประมาณไม่เพียงพอที่จะจ่ายหรือไม่ได้ตั้งงบประมาณเพื่อการนั้นไว้
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นยืมเงินสะสมทดรองจ่ายได้โดยได้รับอนุมัติจากผู้บริหารท้องถิ่นและไม่ต้องถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในวรรคหนึ่ง
การยืมเงินสะสมตามความในวรรคหนึ่ง วรรคสอง
และวรรคสาม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะต้องกันเงินสะสมไว้สำรองจ่ายเป็นเงินเดือน
ค่าจ้าง ค่าตอบแทน ไม่น้อยกว่าสามเดือน
เมื่อมีการอนุมัติให้ยืมเงินสะสมตามความในข้อนี้แล้ว
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องตั้งงบประมาณชดใช้เงินยืมสะสมให้ครบถ้วนในคราวตรางบประมาณรายจ่ายครั้งต่อไป
หรือในปีงบประมาณถัดไป
การยืมเงินสะสมทุกครั้งให้ปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นผู้ลงนามยืม

ข้อ ๘๓ 
กิจการใดที่มีงบประมาณประจำปีอนุญาตให้จ่ายได้แล้ว
แต่ระยะสามเดือนแรกของปีงบประมาณ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไม่สามารถจัดเก็บรายได้เพียงพอที่จะดำเนินการตามงบประมาณ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจนำเงินสะสมทดรองจ่ายไปพลางก่อนก็ได้ และให้กระทำได้เฉพาะรายจ่ายในหมวดเงินเดือนและค่าจ้างประจำ
หมวดค่าจ้างชั่วคราว หมวดค่าตอบแทน ใช้สอยและวัสดุ และหมวดค่าสาธารณูปโภค

ข้อ ๘๔  ให้วางฎีกาเบิกจ่ายสะสมไปทดรองจ่ายตามข้อ
๘๒ ให้ดำเนินการดังนี้
(๑)
ให้วางฎีกาเบิกจ่ายเงินสะสมไปทดรองจ่ายได้เฉพาะตามจำนวนที่จะต้องจ่ายจริงและจะถึงกำหนดเวลาที่ต้องจ่ายเงิน
หรือวางฎีกาเบิกเงินสะสมเป็นงวดๆ ตามความจำเป็น
แต่ทั้งนี้จะต้องไม่เกินระยะเวลาของปีที่ได้รับอนุมัติให้นำเงินสะสมไปทดรองจ่าย
(๒) เงินสะสมที่ได้รับอนุมัติให้ยืมไปทดรองจ่าย
หากมีเงินเหลือหรือยังไม่ได้ก่อหนี้ผูกพันในปีนั้น ให้เป็นอันพับไป

ข้อ ๘๕ 
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอาจจ่ายขาดเงินสะสมเพื่อดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ได้
เมื่อได้รับอนุมัติริจากสภาท้องถิ่น โดยมีเงื่อนไขดังต่อไปนี้
(๑)
ให้กระทำได้เฉพาะกิจการซึ่งอยู่ในอำนาจหน้าที่ขององค์การปกครองส่วนท้องถิ่น
หรือการบริหารกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หรือจัดทำเพื่อวางโครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจที่ใช้เป็นสาธารณประโยชน์
หรือกิจการที่เป็นการเพิ่มพูนรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
หรือกิจการที่จัดทำเพื่อบำบัดความเดือดร้อนของประชาชน
(๒)
ได้กันเงินสะสมไว้เพียงพอทีจะสำรองจ่ายเป็นเงินเดือน ค่าจ้าง
ค่าตอบแทนไม่น้อยกว่าระยะเวลาที่เหลือ แต่ทั้งนี้ต้องไม่น้อยกว่าสามเดือน
และอีกร้อยละยี่สิบห้าของยอดเงินสะสมคงเหลือเพื่อสำรองจ่ายกรณีฉุกเฉินอื่นๆ
(๓)
ได้ส่งเงินสมทบกองเงินทุนส่งเสริมกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแต่ละรูปแบบตามระเบียบแล้วโดยไม่มีค้าง

ข้อ ๘๖ 
ให้หน่วยงานคลังจัดทำบัญชีและทะเบียนควบคุมเงินสะสมตามแบบที่กรมการปกครองกำหนด
และให้จังหวัดโดยผู้ตรวจการส่วนท้องถิ่นเป็นเจ้าหน้าที่ตรวจสอบความถูกต้องอย่างน้อยหกเดือนต่อครั้ง
พร้อมทั้งรายงานให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทราบภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้ทำการตรวจสอบ

หมวด
๘

การตรวจเงิน

ข้อ ๘๗ 
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดทำบัญชีและทะเบียนรายรับรายจ่ายรวมทั้งสรรพบัญชีหรือทะเบียนอื่นใดที่กรมการปกครองกำหนด

ข้อ ๘๘ 
ให้หัวหน้าหน่วยงานคลังทำรายงานแสดงรายรับรายจ่ายและงบทดลองเป็นรายเดือน
เสนอปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อนำเสนอผู้บริหารท้องถิ่นเพื่อทราบในฐานะหัวหน้าผู้บังคับบัญชา
และส่งสำเนาให้ผู้ว่าราชการจังหวัด สำหรับองค์การบริหารส่วนตำบล
ให้ส่งนายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอด้วย

ข้อ ๘๙ 
ให้หัวหน้าหน่วยงานคลังจัดทำงบแสดงฐานะการเงิน และงบอื่นๆ
ตามแบบที่กรมการปกครองกำหนด
เพื่อส่งให้สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินภูมิภาคตรวจสอบภายในเก้าสิบวันนับแต่วันสิ้นปี
และส่งสำเนาให้ผู้ว่าราชการจังหวัด สำหรับองค์การบริหารส่วนตำบล
ให้ส่งนายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอด้วย

ข้อ ๙๐  ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นประกาศสำเนางบแสดงฐานะการเงินและงบอื่นๆ
ตามข้อ ๘๙ โดยเปิดเผยเพื่อให้ประชาชนทราบ ณ สำนักงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ในเวลาอันสมควร

ข้อ ๙๑ 
ในการตรวจสอบบัญชีและหลักฐานการรับจ่ายเงิน
ให้หัวหน้าหน่วยงานผู้เบิกหรือรับเงิน และหรือหัวหน้าหน่วยงานคลัง
มีหน้าที่ให้คำชี้แจงและอำนวยความสะดวกแก่เจ้าหน้าที่ของสำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน
และหากได้รับข้อทักท้วงจากสำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน
ให้หัวหน้าหน่วยงานหรือเจ้าของงบประมาณปฏิบัติตามคำทักท้วงโดยเร็ว
อย่างช้าไม่เกินสี่สิบห้าวันนับจากวันที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้รับแจ้งข้อทักท้วงนั้น

ข้อ ๙๒ 
ในกรณีที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นชี้แจงข้อทักท้วงไปยังสำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน
แต่สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินยืนยันว่ายังไม่มีเหตุผลที่จะล้างข้อทักท้วง
ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นชี้แจงเหตุผลและรายงานให้ผู้ว่าราชการจังหวัดวินิจฉัยภายในสิบห้าวัน
นับจากวันที่ได้รับคำยืนยันจากสำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน
และให้ผู้ว่าราชการจังหวัดแจ้งผลการวินิจฉัยภายในสามสิบวันนับจากวันที่ได้รับรายงานจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ในกรณีที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะต้องปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของผู้ว่าราชการจังหวัดให้ปฏิบัติให้เสร็จสิ้นภายในสี่สิบห้าวันนับจากวันที่ได้รับทราบผลการวินิจฉัย

ข้อ ๙๓  ผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ว่าราชการจังหวัด
หรือปลัดกระทรวงมหาดไทยอาจให้ผู้เชี่ยวชาญบัญชีทำการตรวจสอบบัญชีการเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นการภายในได้
สำหรับองค์การบริหารส่วนตำบลให้นายอำเภอหรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอดำเนินการดังกล่าวได้เช่นเดียวกัน

หมวด
๙

เบ็ดเตล็ด

ข้อ ๙๔  ให้หัวหน้าหน่วยงานอื่นๆ
ทำการรายงานแสดงกิจการที่ได้กระทำไปแล้วแยกเป็นประเภทงาน
เสนอผ่านหัวหน้าหน่วยงานคลังเพื่อนำเสนอปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทราบทุกสี่เดือน

ข้อ ๙๕ 
ให้ปลัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรวบรวมรายงานตามข้อ ๙๔
เสนอต่อผู้บริหารท้องถิ่น
โดยแสดงกิจการที่ได้กระทำไปแล้วตั้งแต่เริ่มปีงบประมาณจนกระทั่งสิ้นเดือนที่ล่วงมาว่า
ได้ดำเนินการแล้วเสร็จไปเพียงใด ใช้จ่ายเงินงบประมาณเพื่อการนั้นๆ
ไปแล้วจำนวนเท่าใด
เปรียบเทียบกับงบประมาณว่างานที่จะต้องดำเนินการต่อไปนั้นคงเหลือ
และจะต้องใช้จ่ายเงินงบประมาณเป็นค่าดำเนินการจนกว่างานจะแล้วเสร็จเป็นจำนวนเท่าใด

บทเฉพาะกาล

ข้อ ๙๖  การรับเงิน การเบิกจ่ายเงิน การฝากเงิน
การถอนเงิน การเก็บรักษาเงิน และการตรวจเงินใด
ที่อยู่ในระหว่างดำเนินการและยังไม่แล้วเสร็จในวันที่ระเบียบกระทรวงมหาดไทยฉบับนี้ใช้บังคับ
ให้ดำเนินการต่อไปตามระเบียบหรือหลักเกณฑ์ที่ใช้บังคับอยู่เดิม จนกว่าจะแล้วเสร็จ

ข้อ ๙๗  บรรดาแบบพิมพ์และเอกสารใดๆ
ที่ใช้ในการรับเงิน การเบิกจ่ายเงิน การฝากเงิน การถอนเงิน การเก็บรักษาเงิน
และการตรวจเงินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ตลอดจนแบบบัญชีและทะเบียนต่างๆ
ให้ใช้แบบเดิมไปพลางก่อนจนกว่ากรมการปกครองจะได้กำหนดให้เป็นไปตามระเบียบนี้

ประกาศ
ณ วันที่ ๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๑
ชำนิ  ศักดิเศรษฐ์
รัฐมนตรีช่วยว่าการฯ
รักษาราชการแทน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

สรัลพร/พิมพ์
อุรารักษ์/ตรวจ
๒๕
ตุลาคม.๒๕๕๐

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๕/ตอนพิเศษ ๖๑ ง/หน้า ๑๗/๑๔ กรกฎาคม ๒๕๔๑