กฎกระทรวง ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2518) ออกตามความในพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2517

กฎกระทรวง
ฉบับที่ ๑
(พ.ศ. ๒๕๑๘)
ออกตามความในพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
พ.ศ. ๒๕๑๗[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ และมาตรา ๒๓
แห่งพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๑๗
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ 
ในการดำเนินการจัดรูปที่ดิน ถ้าในเขตโครงการจัดรูปที่ดินใดยังมีที่ดินเหลืออยู่
ให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดประกาศให้เอกชนยื่นคำขอแสดงความจำนงเข้าประกอบอาชีพเกษตรกรรมตามแบบที่คณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางกำหนด
ประกาศตามวรรคหนึ่ง ให้ปิดประกาศไว้ ณ
ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร ที่ทำการเขต ที่ทำการแขวง หรือศาลากลางจังหวัด
ที่ว่าการอำเภอ ที่ว่าการกิ่งอำเภอ ที่ทำการตำบล แล้วแต่กรณี
และที่ชุมนุมชนที่พนักงานเจ้าหน้าที่เห็นสมควรในท้องที่ที่เขตโครงการจัดรูปที่ดินนั้นตั้งอยู่
โดยกำหนดระยะเวลาให้ยื่นคำขอแสดงความจำนงได้ไม่น้อยกว่าสามสิบวันนับแต่วันปิดประกาศ

ข้อ ๒ 
ผู้ยื่นคำขอแสดงความจำนงเข้าประกอบอาชีพเกษตรกรรม ตามข้อ ๑ ต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม
ดังต่อไปนี้
(๑) เป็นบุคคลธรรมดา และมีสัญชาติไทยโดยการเกิด
(๒) บรรลุนิติภาวะ และเป็นหัวหน้าครอบครัว
(๓) ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย
(๔) ไม่เป็นคนวิกลจริตหรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ
(๕) มีความประพฤติดี มีร่างกายสมบูรณ์และสามารถประกอบอาชีพเกษตรกรรมได้
(๖) ไม่มีที่ดินเพื่อเกษตรกรรมเป็นของตนเอง
หรือมีแต่เพียงเล็กน้อยไม่พอแก่การครองชีพ

ข้อ ๓  เมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาประกาศตามข้อ
๑ แล้ว ให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดตรวจสอบ
และประกาศรายชื่อผู้ยื่นคำขอแสดงความจำนงที่สมควรรับโอนที่ดินไว้ ณ
สถานที่ดังกล่าวในข้อ ๑ วรรคสอง
เมื่อได้มีการประกาศรายชื่อตามวรรคหนึ่งแล้ว
ถ้าผู้ใดเห็นว่าผู้มีชื่อในประกาศรายชื่อเป็นผู้ที่ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามข้อ
๒ ผู้นั้นมีสิทธิยื่นคำคัดค้านพร้อมด้วยหลักฐานต่อคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดได้ภายในสามสิบวันนับแต่วันประกาศรายชื่อ
ให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดพิจารณาคำคัดค้านโดยมิชักช้า
และถ้าคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดเห็นว่า
ผู้มีชื่อในประกาศรายชื่อเป็นผู้ที่ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามจริงตามคำคัดค้าน
ก็ให้ประกาศ ณ สถานที่ตามวรรคหนึ่งว่าผู้มีชื่อนั้นเป็นผู้ไม่มีสิทธิ

ข้อ ๔ 
ให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดพิจารณาคัดเลือกบุคคลผู้ยื่นคำขอแสดงความจำนงที่สมควรรับโอนที่ดินตามข้อ
๓ โดยจัดลำดับก่อนหลัง ดังต่อไปนี้
(๑)
ถ้าผู้ยื่นคำขอแสดงความจำนงที่สมควรรับโอนที่ดินนั้นเป็นผู้เช่าซึ่งประกอบเกษตรกรรมในเขตโครงการจัดรูปที่ดินอยู่ก่อนที่มีการกำหนดโครงการจัดรูปที่ดิน
ก็ให้ได้รับการคัดเลือกเป็นลำดับแรก ถ้าหากมีจำนวนผู้ยื่นคำขอแสดงความจำนงที่สมควรรับโอนที่ดินเกินจำนวนแปลงที่ดิน
ก็ให้ใช้วิธีจับฉลาก
(๒) ถ้ายังมีแปลงที่ดินเหลืออยู่จากการจัดที่ดินตาม (๑)
ให้คัดเลือกจากผู้ยื่นคำขอแสดงความจำนงที่สมควรรับโอนที่ดินที่มีภูมิลำเนาอยู่ในท้องที่อำเภอ
หรือจังหวัดที่เขตโครงการจัดรูปที่ดินตั้งอยู่ตามลำดับ
ถ้าหากมีจำนวนแปลงที่ดินไม่พอก็ให้ใช้วิธีจับฉลากในระหว่างผู้ยื่นคำขอแสดงความจำนงในลำดับเดียวกัน
(๓) ถ้ายังมีแปลงที่ดินเหลืออยู่อีก
ให้คัดเลือกจากผู้ยื่นคำขอแสดงความจำนงที่สมควรรับโอนที่ดินที่มีภูมิลำเนาอยู่ในท้องที่อื่น
และถ้ามีจำนวนผู้ยื่นคำขอแสดงความจำนงที่สมควรรับโอนที่ดินเกินจำนวนแปลงที่ดิน
ก็ให้ใช้วิธีจับฉลาก

ข้อ ๕ 
เมื่อคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดได้ดำเนินการคัดเลือกบุคคลผู้ยื่นคำขอแสดงความจำนงที่สมควรรับโอนที่ดินตามข้อ
๔ ครบตามจำนวนแปลงที่ดินแล้ว ให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดมีหนังสือแจ้งให้บุคคลดังกล่าวมาแสดงตนต่อหัวหน้าสำนักงานจัดรูปที่ดินจังหวัด
และมาประชุมเพื่อทำความตกลงเลือกแปลงที่ดิน โดยแจ้งให้ทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสามสิบวัน

ข้อ ๖ 
ผู้มีสิทธิขอรับโอนที่ดินผู้ใดไม่ไปแสดงตนเพื่อทำความตกลงเลือกแปลงที่ดิน
ไม่ทำสัญญา หรือไม่อพยพเข้าทำประโยชน์ในที่ดินภายในระยะเวลาที่คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดกำหนด
โดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องอันสมควรเป็นหนังสือให้พนักงานเจ้าหน้าที่ทราบ ให้ถือว่าผู้นั้นสละสิทธิ

ข้อ ๗ 
ในกรณีที่ผู้สมควรรับโอนที่ดินตามข้อ ๓ ตกเป็นผู้ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามข้อ
๒ หรือสละสิทธิให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัด แจ้งให้บุคคลผู้ยื่นคำขอตามประกาศรายชื่อในข้อ
๓ ซึ่งเหลืออยู่จากการคัดเลือกตามข้อ ๔ มาทำการจับฉลากโดยให้นำความในข้อ ๔
มาใช้บังคับโดยอนุโลม แต่ถ้าไม่มีบุคคลดังกล่าวเหลืออยู่ ก็ให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดดำเนินการคัดเลือกผู้มีสิทธิขอรับโอนที่ดินใหม่ตามกฎกระทรวงนี้

ข้อ ๘ 
เมื่อมีการตกลงในการกำหนดแปลงที่ดินให้แก่ผู้มีสิทธิขอรับโอนที่ดินตามข้อ ๕
แล้ว ให้คณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดปิดประกาศแผนผังแสดงแปลงที่ดินพร้อมด้วยรายชื่อผู้มีสิทธิขอรับโอนที่ดินโดยปฏิบัติตามข้อ
๑ วรรคสองโดยอนุโลม
การตกลงแลกเปลี่ยนที่ดินอาจกระทำได้
โดยให้ผู้มีสิทธิขอรับโอนที่ดินที่เกี่ยวข้องแจ้งเป็นหนังสือต่อคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดภายในสามสิบวันนับแต่วันปิดประกาศตามวรรคหนึ่ง
เมื่อคณะกรรมการจัดรูปที่ดินจังหวัดอนุมัติแล้ว ให้ดำเนินการแลกเปลี่ยนที่ดินกันได้

ข้อ ๙ 
เมื่อได้กำหนดแปลงที่ดินและผู้มีสิทธิขอรับโอนที่ดินได้ตกลงเลือกแปลงที่ดินเรียบร้อยแล้ว
ให้หัวหน้าสำนักงานจัดรูปที่ดินจังหวัดดำเนินการทำสัญญากับผู้มีสิทธิขอรับโอนที่ดินตามแบบที่คณะกรรมการจัดรูปที่ดินกลางกำหนด

ข้อ  ๑๐ 
เมื่อผู้มีสิทธิขอรับโอนที่ดินได้ปฏิบัติถูกต้องครบถ้วนตามสัญญาและได้ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการตามมาตรา
๔๖ และมาตรา ๔๗ และได้ชำระหนี้สินครบถ้วนแล้ว ให้หัวหน้าสำนักงานจัดรูปที่ดินจังหวัดดำเนินการให้ผู้มีสิทธิขอรับโอนที่ดินได้รับสิทธิในที่ดินต่อไป

ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๔ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๑๘
ทวิช 
กลิ่นประทุม
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
บุญเท่ง 
ทองสวัสดิ์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

หมายเหตุ :- 
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากมาตรา ๒๓ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติจัดรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
พ.ศ. ๒๕๑๗ บัญญัติว่า คุณสมบัติของเอกชนผู้มีสิทธิขอรับโอนที่ดินในเขตโครงการจัดรูปที่ดิน
ตลอดจนหลักเกณฑ์และวิธีการขอรับโอนและการโอนให้เป็นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง  จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงฉบับนี้

พุทธชาด/แก้ไข
๕ พฤศจิกายน
๒๕๔๕

ศิรวัชร์/ปรับปรุง
๑๗ กรกฎาคม
๒๕๖๐

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๙๓/ตอนที่ ๑๗/ฉบับพิเศษ หน้า ๔/๒๙ มกราคม ๒๕๑๙