คำแนะนำของประธานศาลปกครองสูงสุด ในการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีปกครองในแผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณ

คำแนะนำของประธานศาลปกครองสูงสุด

คำแนะนำของประธานศาลปกครองสูงสุด
ในการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีปกครองในแผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณ[๑]

โดยที่ได้มีการจัดตั้งแผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณขึ้นในศาลปกครอง
เพื่อให้การดำเนินกระบวนพิจารณาคดีปกครองเกี่ยวกับวินัยการคลังและการงบประมาณเป็นไปโดยรวดเร็วทันต่อการแก้ไขเยียวยาความเดือดร้อนหรือเสียหายแก่คู่กรณี
อันจะเป็นประโยชน์ต่อการบริหารราชการแผ่นดินของรัฐ

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๘ วรรคหนึ่ง
แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒ ประกอบข้อ ๖
(๕) และ (๖) ของระเบียบ ก.ศป.
ว่าด้วยอำนาจหน้าที่ประธานศาลปกครองสูงสุดและอธิบดีศาลปกครองชั้นต้น
และการบริหารงานศาลปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๔
ประธานศาลปกครองสูงสุดจึงออกคำแนะนำในการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีปกครองเกี่ยวกับวินัยการคลังและการงบประมาณ
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ในคำแนะนำนี้
คดีปกครองเกี่ยวกับวินัยการคลังและการงบประมาณ หมายถึง คดีพิพาททางปกครองตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๑๑
แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒
ในกรณีการฝ่าฝืนข้อกำหนดเกี่ยวกับการบริหารการเงินและการคลังที่ออกตามความในกฎหมายระเบียบ
ข้อบังคับ หรือข้อกำหนดอื่นใดที่เกี่ยวกับการรับ การเบิก การจ่าย การใช้จ่าย
การบริหารงบประมาณและก่อหนี้ผูกพัน การจัดเก็บรายได้ การใช้ประโยชน์
การเก็บรักษาการพัสดุ และการจัดการซึ่งเงิน ทรัพย์สิน สิทธิประโยชน์ใด ๆ
ของหน่วยงานทางปกครอง ที่ได้มาจากเงินงบประมาณ เงินนอกงบประมาณ เงินกู้
เงินอุดหนุน เงินบริจาค และเงินช่วยเหลือจากแหล่งในประเทศหรือต่างประเทศ
อันเนื่องมาจากการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายหรือวัตถุประสงค์ของหน่วยงานทางปกครอง  ทั้งนี้ ให้หมายความรวมถึงเงิน ทรัพย์สิน
สิทธิและผลประโยชน์ดังกล่าวที่หน่วยงานทางปกครองมีอำนาจ หรือสิทธิใช้จ่ายหรือประโยชน์ด้วย
ซึ่งเป็นความผิดวินัยทางการคลังและการงบประมาณและได้รับการลงโทษปรับทางปกครองตามกฎหมาย
กรณีมีปัญหาว่าคดีใดเป็นคดีปกครองเกี่ยวกับวินัยการคลังและการงบประมาณหรือไม่
ในกรณีศาลปกครองชั้นต้นให้อธิบดีศาลปกครองชั้นต้นเป็นผู้วินิจฉัย ส่วนในศาลปกครองสูงสุดให้ประธานศาลปกครองสูงสุดเป็นผู้วินิจฉัย

ข้อ ๒ 
เมื่ออธิบดีศาลปกครองชั้นต้นได้รับคำฟ้องจากพนักงานเจ้าหน้าที่ของศาลแล้ว
หากเห็นว่าคดีนั้นเป็นคดีเกี่ยวกับวินัยการคลังและการงบประมาณ
ให้สั่งจ่ายสำนวนคดีไปยังแผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณเพื่อจ่ายสำนวนให้องค์คณะในแผนกพิจารณาพิพากษาโดยเร็ว

ข้อ ๓ 
ให้ตุลาการหัวหน้าแผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณจ่ายสำนวนคดีให้แก่องค์คณะในแผนก
และในกรณีที่คดีมีความจำเป็นเร่งด่วนซึ่งศาลจำต้องพิจารณาพิพากษาคดีด้วยความรวดเร็วเพื่อให้ศาลออกคำบังคับให้เป็นไปตามคำขอของผู้ฟ้องคดี
กรณีดังกล่าว
ตุลาการหัวหน้าแผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณพึงกำหนดความเร่งด่วนของคดีไว้หน้าสำนวนคดีด้วย
ให้ตุลาการหัวหน้าคณะแต่งตั้งตุลาการเจ้าของสำนวน
โดยคำนึงถึงปริมาณคดีและความรวดเร็วในการพิจารณา

ข้อ ๔ 
ในขั้นตอนการพิจารณาตรวจคำฟ้อง การพิจารณาเกี่ยวกับอำนาจศาล
และเงื่อนไขการฟ้องคดี ควรพิจารณาด้วยความรวดเร็ว หากมีความจำเป็น
ตุลาการเจ้าของสำนวนอาจมีคำสั่งให้ผู้ฟ้องคดี หน่วยงานทางปกครอง เจ้าหน้าที่ของรัฐ
หรือผู้ที่เกี่ยวข้อง
ชี้แจงตามประเด็นที่กำหนดหรือเรียกมาให้ถ้อยคำประกอบการพิจารณาก็ได้

ข้อ ๕ 
การกำหนดข้อหาของคดี
ให้พิจารณาจากคำฟ้องและคำขอประกอบกันและกำหนดข้อหาให้ถูกต้องครบถ้วนตรงตามคำขอและวัตถุประสงค์ของผู้ฟ้องคดี
เพื่อให้ศาลสามารถพิจารณาพิพากษาคดีได้โดยไม่ขัดหรือแย้งกับดุลยภาพระหว่างการบริหารราชการแผ่นดินทางวินัยการคลังและการงบประมาณกับประโยชน์ของผู้ฟ้องคดี
และเพื่อให้ศาลสามารถออกคำบังคับในการแก้ไขเยียวยาความเดือดร้อนหรือเสียหายให้แก่ผู้ฟ้องคดีได้ครบถ้วน

ข้อ ๖ 
เมื่อศาลรับคำฟ้องไว้พิจารณาแล้ว
ตุลาการเจ้าของสำนวนพึงเร่งรัดดำเนินการให้เป็นไปตามแผนและกรอบเวลาที่กำหนด
เพื่อให้ทันต่อการแก้ไขเยียวยาความเดือดร้อนหรือเสียหายแก่คู่กรณี
และเพื่อให้การบริหารราชการแผ่นดินทางวินัยการคลังและการงบประมาณได้รับความกระทบกระเทือนน้อยที่สุด

ข้อ ๗ 
ในการแสวงหาข้อเท็จจริงควรกำหนดประเด็นข้อพิพาทให้ชัดเจนเพื่อให้คู่กรณีชี้แจงได้ตรงประเด็น
สมบูรณ์ และถูกต้องตามลักษณะของข้อหา

ข้อ ๘ 
การดำเนินการเกี่ยวกับวิธีการชั่วคราวก่อนการพิพากษา
ให้พิจารณาและมีคำสั่งด้วยความรวดเร็ว
เมื่อมีคำสั่งแล้วควรตรวจสอบการปฏิบัติตามคำสั่ง
หากมีการฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคำสั่งที่ศาลกำหนดควรดำเนินการตามกฎหมายต่อผู้ฝ่าฝืนทันที

ข้อ ๙  การสั่งคำขอขยายระยะเวลาของคู่กรณี
ควรพิจารณาอนุญาตให้เท่าที่จำเป็นเพื่อมิให้คู่กรณีดำเนินคดีไปในทางประวิงเวลาให้ล่าช้าหรือในทางฟุ่มเฟือยเกินสมควร

ข้อ ๑๐ 
เมื่อผู้ถูกฟ้องคดีทำคำให้การยื่นต่อศาลแล้ว
ให้ตุลาการเจ้าของสำนวนตรวจพิจารณาสำนวนคดี หากเห็นว่าคดีมีข้อเท็จจริงเพียงพอที่จะมีคำพิพากษาหรือมีคำสั่งชี้ขาดคดีได้แล้วตุลาการเจ้าของสำนวนพึงจัดทำบันทึกของตุลาการเจ้าของสำนวนเสนอองค์คณะเพื่อพิจารณาพิพากษาคดีโดยไม่ต้องดำเนินการแสวงหาข้อเท็จจริงจนครบทุกขั้นตอนตามที่กำหนดในข้อ
๔๗ ถึงข้อ ๔๙ แห่งระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด
ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๓

ข้อ ๑๑ 
ในคดีที่เป็นเรื่องเร่งด่วน
เพื่อให้ทันต่อการแก้ไขเยียวยาความเดือดร้อนหรือเสียหายแก่คู่กรณีและเพื่อให้การบริหารราชการแผ่นดินทางวินัยการคลังและการงบประมาณได้รับความกระทบกระเทือนน้อยที่สุด
ตุลาการผู้แถลงคดีพึงเสนอคำแถลงการณ์ด้วยวาจา

ข้อ ๑๒ 
ในกรณีที่มีคำพิพากษาให้เพิกถอนคำสั่ง
ศาลควรกำหนดคำบังคับด้วยว่าจะให้มีผลย้อนหลังหรือไม่ย้อนหลังหรือมีผลไปในอนาคตถึงขณะใดขณะหนึ่ง
โดยคำนึงถึงความเป็นธรรมแห่งกรณี
ในกรณีมีข้อสังเกตในคำพิพากษาตามมาตรา ๖๙ วรรคหนึ่ง (๘)
แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒
ศาลพึงกำหนดแนวทางหรือวิธีการดำเนินการเพื่อให้เป็นไปตามคำบังคับที่กำหนดในคำพิพากษาซึ่งต้องอยู่ภายในกรอบของคำพิพากษา
และพึงระมัดระวังไม่ให้เป็นการเพิ่มเติมเนื้อหาในคำบังคับที่กำหนดในคำพิพากษา

ข้อ ๑๓ 
ในกรณีที่ศาลได้มีคำสั่งทุเลาการบังคับตามกฎหรือคำสั่งทางปกครอง
หรือคำสั่งเกี่ยวกับการบรรเทาทุกข์ชั่วคราวไว้ก่อนมีคำพิพากษา
เมื่อทำคำพิพากษาศาลควรกำหนดด้วยว่าจะให้คำสั่งดังกล่าวมีผลใช้บังคับต่อไปหรือไม่
เพียงใด

ข้อ ๑๔ 
คดีที่มีการอุทธรณ์คำพิพากษา
ตุลาการเจ้าของสำนวนควรตรวจคำอุทธรณ์โดยพลันถ้าเห็นว่าคำอุทธรณ์นั้นไม่สมบูรณ์ครบถ้วนซึ่งผู้อุทธรณ์อาจแก้ไขได้
ตุลาการเจ้าของสำนวนจะต้องมีคำสั่งให้ผู้อุทธรณ์แก้ไขให้ครบถ้วนภายในระยะเวลาที่กำหนด
ถ้าไม่มีการแก้ไขให้ครบถ้วนภายในระยะเวลาที่กำหนด
หรือข้อที่ไม่สมบูรณ์ครบถ้วนนั้นเป็นกรณีที่ไม่อาจแก้ไขให้ถูกต้องได้
หรือเป็นคำอุทธรณ์ที่ต้องห้ามตามกฎหมายหรือยื่นโดยผิดระเบียบหรือมีข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายที่ไม่เป็นสาระอันควรวินิจฉัยตุลาการเจ้าของสำนวนต้องเสนอองค์คณะสั่งไม่รับอุทธรณ์ดังกล่าว

ข้อ ๑๕ 
ตุลาการหัวหน้าคณะพึงติดตามและเร่งรัดการพิจารณาคดีของตุลาการเจ้าของสำนวนในกรณีที่มีความจำเป็นอาจให้คำแนะนำตุลาการเจ้าของสำนวนเพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นก็ได้

ข้อ ๑๖ 
อธิบดีศาลปกครองชั้นต้นและตุลาการหัวหน้าแผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณพึงติดตามและเร่งรัดการพิจารณาคดีในส่วนที่เกี่ยวกับระยะเวลาในการพิจารณาพิพากษาคดีขององค์คณะโดยอาจให้คำแนะนำแก่องค์คณะเพื่อให้การพิจารณาพิพากษาคดีเป็นไปโดยเร็ว
เพื่อให้ทันต่อการแก้ไขเยียวยาความเดือดร้อนหรือเสียหายแก่คู่กรณี

ข้อ ๑๗ 
การดำเนินกระบวนพิจารณาคดีปกครองเกี่ยวกับวินัยการคลังและการงบประมาณของแผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณตามคำแนะนำนี้
ให้นำมาใช้ในแผนกคดีวินัยการคลังและการงบประมาณในศาลปกครองสูงสุดด้วยโดยอนุโลม

ให้ไว้
ณ วันที่ ๒๙ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๘
ปิยะ  ปะตังทา
รองประธานศาลปกครองสูงสุด
ปฏิบัติหน้าที่แทน
ประธานศาลปกครองสูงสุด

ปริยานุช/กัญฑรัตน์/จัดทำ
๑๑ พฤศจิกายน
๒๕๕๘

/ตรวจ
๑๑ พฤศจิกายน
๒๕๕๘

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๒/ตอนที่ ๑๐๕ ก/หน้า ๒๑/๖ พฤศจิกายน ๒๕๕๘