กฎกระทรวง (พ.ศ.2526) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ 22

กฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๒๖)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ
ฉบับที่ ๒๒[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕
แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
(ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๑๔ และมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ให้ยกเลิกความในข้อ ๒๕ และข้อ ๒๖
แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ ๑๖ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๒๕  เครื่องแบบพลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่า
มี ๙ ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปกติขาวคอเปิด ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อคอเปิดสีขาว
(ค) กระโปรงสีขาว
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๒) เครื่องแบบปกติขาวคอพับ ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อคอพับสีขาว
และให้ผูกผ้าผูกคอสีดำห้อยชายทั้งสองข้างเสมอดุมเม็ดที่สอง
(ค) กระโปรงสีขาว
(ง) เข็มขัดสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๓) เครื่องแบบปกติลำลองคอเปิด ประกอบด้วย
(ก) หมวดพับปีก
(ข) เสื้อคอเปิดสีขาว
(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๔) เครื่องแบบปกติลำลองคอพับ ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อคอพับสีขาว
และให้ผูกผ้าผูกคอสีดำห้อยชายทั้งสองข้างเสมอดุมเม็ดที่สอง
(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ
(ง) เข็มขัดสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๕) เครื่องแบบปกติลำลองคอเปิดน้ำเงินดำ ประกอบด้วย
(ก) หมวกหนีบสีน้ำเงินดำ
(ข) เสื้อคอเปิดสีน้ำเงินดำ
(ค) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๖) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวคอเปิด
เว้นแต่ให้ใช้ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อนประกอบด้วย
(๗) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ
(๘) เครื่องแบบกันหนาว ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวและผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย
(ค) กระโปรงสีขาว
(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว
(๙) เครื่องแบบปกติน้ำเงินดำ สำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว
ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ
และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวและผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย
(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ
(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ

ข้อ ๒๖  เครื่องแบบนายทหารประทวนชั้นพันจ่า มี ๑๐
ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปกติขาวคอแบะ ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว
และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวและผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย
(ค) กระโปรงสีขาว
(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว
(๒) เครื่องแบบปกติขาวคอเปิด ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อคอเปิดสีขาว
(ค) กระโปรงสีขาว
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว
(๓) เครื่องแบบปกติขาวคอพับ ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อคอพับสีขาว และให้ผูกผ้าผูกคอสีดำห้อยชายทั้งสองข้างเสมอดุมเม็ดที่สอง
(ค) กระโปรงสีขาว
(ง) เข็มขัดสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว
(๔) เครื่องแบบปกติลำลองคอเปิด ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อคอเปิดสีขาว
(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๕) เครื่องแบบปกติลำลองคอพับ ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อคอพับสีขาว
และให้ผูกผ้าผูกคอสีดำห้อยชายทั้งสองข้างเสมอดุมเม็ดที่สอง
(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ
(ง) เข็มขัดสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๖) เครื่องแบบปกติลำลองคอเปิดน้ำเงินดำ ประกอบด้วย
(ก) หมวกหนีบสีน้ำเงินดำ
(ข) เสื้อคอเปิดสีน้ำเงินดำ
(ค) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๗) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวคอแบะ
(๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ
(๙) เครื่องแบบกันหนาว ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวและผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย
(ค) กระโปรงสีขาว
(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว
(๑๐) เครื่องแบบปกติน้ำเงินดำ
สำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวและผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย
(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ
(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ

ข้อ ๒  ให้ยกเลิกความในข้อ ๒๗ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ.
๒๕๑๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ ๑๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๓)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ
ฉบับที่ ๑๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๒๗  เครื่องแบบนายทหารสัญญาบัตร มี ๑๒ ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปกติขาวคอแบะ ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว
และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวและผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย
(ค) กระโปรงสีขาว
(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว
(๒) เครื่องแบบปกติขาวคอเปิด ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อคอเปิดสีขาว
(ค) กระโปรงสีขาว
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว
(๓) เครื่องแบบปกติขาวคอพับ ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อคอพับสีขาว
และให้ผูกผ้าผูกคอสีดำห้อยชายทั้งสองข้างเสมอดุมเม็ดที่สอง
(ค) กระโปรงสีขาว
(ง) เข็มขัดสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว
(๔) เครื่องแบบปกติลำลองคอเปิด ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อคอเปิดสีขาว
(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๕) เครื่องแบบปกติลำลองคอพับ ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อคอพับสีขาว และให้ผูกผ้าผูกคอสีดำห้อยชายทั้งสองข้างเสมอดุมเม็ดที่สอง
(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ
(ง) เข็มขัดสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๖) เครื่องแบบปกติลำลองคอเปิดน้ำเงินดำ ประกอบด้วย
(ก) หมวกหนีบสีน้ำเงินดำ
(ข) เสื้อคอเปิดสีน้ำเงินดำ
(ค) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๗) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวคอแบะ
สำหรับนายทหารหญิงพิเศษประจำกองนักเรียนนายเรือรักษาพระองค์
โรงเรียนนายเรือ มีเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินดำ
(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีน้ำเงินดำ
(ค) กระโปรงยาวสีดำ
(ง) คันชีพและเข็มขัด
(จ) ถุงเท้ายาวสีดำ
(ฉ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก
หรือรองเท้าสูงหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก
สำหรับนายทหารหญิงพิเศษประจำกองบังคับการ กรมทหารราบที่ ๓
รักษาพระองค์ กรมนาวิกโยธิน มีเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง
ประกอบด้วย
(ก) หมวดทรงอ่อนสีน้ำเงินดำ
(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีแดง
(ค) กระโปรงยาวสีดำ
(ง) คันชีพและเข็มขัด
(จ) ถุงเท้ายาวสีดำ
(ฉ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก
หรือรองเท้าสูงหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก
(๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ
สำหรับนายทหารหญิงพิเศษประจำกองนักเรียนนายเรือรักษาพระองค์
โรงเรียนนายเรือ มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง
เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์
สำหรับนายทหารหญิงพิเศษประจำกองบังคับการ กรมทหารราบที่ ๓
รักษาพระองค์ กรมนาวิกโยธิน มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง
เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์
(๙) เครื่องแบบสโมสรปกติ
เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวคอแบะ เว้นแต่ให้ใช้รองเท้าสโมสรหนังสีขาว
(๑๐) เครื่องแบบสโมสรเต็มยศ ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะปาดเอวสีขาว และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาว
ที่อกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก ๓ ดุม และผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่ายประกอบด้วย
(ค) กระโปรงยาวสีดำ
(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน
(จ) รองเท้าสโมสรหนังสีดำ
(๑๑) เครื่องแบบกันหนาว ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีก
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาว
และผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย
(ค) กระโปรงสีขาว
(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีขาว
(๑๒) เครื่องแบบปกติน้ำเงินดำ สำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว
ประกอบด้วย
(ก) หมวดพับปีก
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ
และให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาว และผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย
(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ
(ง) ถุงเท้าสีน้ำตาลอ่อน
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ

ข้อ ๓  ให้ยกเลิกความในข้อ
๒๘ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช
๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ ๑๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม โดยกฎกระทรวง (พ.ศ.
๒๕๒๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ
ฉบับที่ ๑๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๒๘  หมวก มี
๓ แบบ คือ
(๑) หมวกพับปีก ทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำ พับปีกด้านข้างทั้งสองด้าน
ปลอกหมวกทำด้วยผ้าสีขาว และมีตราหน้าหมวกต่างกัน คือ
(ก) พลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่า ทำด้วยโลหะสีทอง
เป็นรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมี สูง ๔ เซนติเมตร
(ข) นายทหารประทวนชั้นพันจ่า ทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสมอ ภายใต้พระมหามงกุฎ
และมีใบชัยพฤกษ์อยู่ภายใต้สมอ ปลายโค้งโอบขึ้นบนทั้งสองข้าง ข้างละ ๔ ใบ กว้าง ๕.๕
เซนติเมตร สูง ๖ เซนติเมตร
(ค) นายทหารสัญญาบัตร ลักษณะเช่นเดียวกับ (ข)
เว้นแต่พระมหามงกุฎและใบชัยพฤกษ์ปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทอง สมอปักด้วยดิ้นเงินหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นเงินบนพื้นเบาะสักหลาดสีน้ำเงินดำ
นายทหารหญิงยศตั้งแต่นาวาโทขึ้นไป
ให้มีผ้าพันหมวกด้านหน้าปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปใบชัยพฤกษ์
๑ แถว
(๒) หมวกหนีบสีน้ำเงินดำ ทำด้วยผ้าหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ
ตอนหน้าและตอนหลังลาดมน มีสาบโดยรอบ ยอดสันหมวกมีกลีบ ด้านขวามีรอยพับ
ด้านซ้ายมีตราหน้าหมวกต่างกัน คือ
(ก) พลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่า
ทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสมอ ภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมี สูง ๒.๕ เซนติเมตร
(ข) นายทหารประทวนชั้นพันจ่า ทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสมอ
ภายใต้พระมหามงกุฎ และมีใบชัยพฤกษ์อยู่ภายใต้สมอ ปลายโค้งโอบขึ้นบนทั้งสองข้าง
ข้างละ ๔ ใบ กว้าง ๒.๘ เซนติเมตร สูง ๓ เซนติเมตร
(ค) นายทหารสัญญาบัตร ลักษณะเช่นเดียวกับ (ข)
เว้นแต่สมอทำด้วยโลหะสีเงิน และอยู่บนพื้นสีดำ
(๓) หมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำ
ด้านหน้าข้างซ้ายมีตราหน้าหมวกเป็นรูปตราพระปรมาภิไธยย่อ ภปร. มีรูปจักรีเหนือ
ภปร. ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทอง และมีขนนกสีดำติดตรงที่มีตราหน้าหมวก

ข้อ ๔  ให้ยกเลิกความในข้อ ๒๙ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ.
๒๕๑๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ
ฉบับที่ ๑๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๓)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ
ฉบับที่ ๑๙ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๒๙  เสื้อ
มี ๙ แบบ คือ
(๑) เสื้อคอพับสีขาว ปกแบบคอบัวปลายปกแหลม แขนยาวรัดข้อมือ
ที่ขอบพันรอบข้อมือ มีดุมสีขาวข้างละ ๑ ดุม หรือแขนสั้นเหนือข้อศอกประมาณ ๖
เซนติเมตร พับปลายแขน ๓ เซนติเมตร ที่อกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก ๓ ดุม
(๒) เสื้อคอเปิดสีขาว ปกแบบคอบัวปลายปกแหลม มีตะเข็บหลัง ๓
ตะเข็บ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๓ ดุม แขนสั้นเหนือข้อศอกประมาณ ๖
เซนติเมตร พับปลายแขน ๓ เซนติเมตร มีกระเป๋าล่างข้างละ ๑ กระเป๋า
เป็นกระเป๋าปะมีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่งมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็กขัดปกกระเป๋า
กระเป๋าละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม
(๓) เสื้อคอเปิดสีน้ำเงินดำ ปกแบบคอบัวปลายปกแหลม
มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๓ ดุม แขนยาวไม่รัดข้อมือ
มีกระเป๋าข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะมีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่ง มีดุมโลหะสีทองขนาดเล็กขัดปกกระเป๋า
กระเป๋าละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม
(๔) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว คอแบะแบบปลายแหลม มีตะเข็บหลัง ๓
ตะเข็บ ที่อกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๓ ดุม
อกเสื้อทั้งสองข้างมีปกกระเป๋าชายแหลม ๓ ชาย
(๕) เสื้อชั้นนอกคอแบะปาดเอวสีขาว คอแบะแบบปลายแหลม ที่อกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่
๒ แถว แถวละ ๓ ดุม มีสายสร้อยโลหะสีทองร้อยดุมคู่กลาง
(๖) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำ
ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว
(๗) เสื้อสวมกันหนาว ทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำ ชายเสื้อเบื้องล่างยาวครึ่งน่อง
ที่แนวอกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม
เสื้อแบบนี้ใช้สวมทับเครื่องแบบทุกชนิดเพื่อกันหนาว
(๘) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีน้ำเงินดำ
เช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีน้ำดำของนายทหารสัญญาบัตรชาย
(๙) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีแดง เช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีแดงของนายทหารสัญญาบัตรชาย

ข้อ ๕  ให้ยกเลิกความในข้อ ๓๐ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ.
๒๕๑๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ ๑๖ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๓๐  กระโปรงและกางเกง มี ๔ แบบ คือ
(๑) กระโปรงสีขาว ยาวปิดเข่าพอสมควร ทางด้านหน้าขวาและซ้าย
มีกระเป๋าไม่มีปกข้างละ ๑ กระเป๋า ปากกระเป๋าเฉียงลงทางข้างเล็กน้อย
ชายกระโปรงไม่บาน
(๒) กระโปรงน้ำเงินดำ ลักษณะเช่นเดียวกับกระโปรงสีขาว ถ้าใช้กับเครื่องแบบปกติน้ำเงินดำ
ให้ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ
(๓) กระโปรงยาวสีดำ ทำด้วยผ้าหรือเสิร์จสีดำ ชายกระโปรงยาวคลุมเท้า
และให้ใช้ผ้าคาดเอวสีดำประกอบด้วย
(๔) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ แบบสากลไม่พับปลายขา
ด้านหลังมีกระเป๋าเจาะไม่มีปก ๒ ข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า
มีดุมปิดปากกระเป๋าปลายขากว้างไม่น้อยกว่า ๑๖ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๔ เซนติเมตร

ข้อ ๖  ให้ยกเลิกความในวรรคหนึ่งของข้อ ๓๑
แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหารพุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับ ๑๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๕)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ
ฉบับที่ ๒๑ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข้อ ๓๑  เข็มขัดสีดำ ตัวเข็มขัดทำด้วยหนังหรือด้ายถกสีดำ
กว้าง ๓.๒ เซนติเมตร เป็นเข็มขัดรูด ถ้าทำด้วยหนังปลายสายมนแหลม
ถ้าทำด้วยด้ายถักปลายสายตัดตรงหุ้มด้วยวัตถุสีดำ กว้าง ๑ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามุมมน
กว้าง ๓.๖ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร มีลายดุนรูปพวงใบชัยพฤกษ์
ตรงกลางมีรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมี

ข้อ ๗  ให้ยกเลิกความใน
(๑) และ (๒) ของข้อ ๓๔ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ ๑๖ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
(๑) กระเป๋าสีขาว ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนัง สูงไม่เกิน
๑๘ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๒๓ เซนติเมตร มีสายสะพายรูปตามแบบราชนาวี
สำหรับนายทหารสัญญาบัตร และนายทหารประทวนชั้นพันจ่าใช้ประกอบกับเครื่องแบบปกติขาวคอแบะ
เครื่องแบบปกติขาวคอเปิด เครื่องแบบปกติขาวคอพับ เครื่องแบบครึ่งยศ
เครื่องแบบเต็มยศ หรือเครื่องแบบกันหนาว ส่วนนายทหารประทวนชั้นจ่าให้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบกันหนาวเท่านั้น
(๒) กระเป๋าสีดำ ลักษณะเช่นเดียวกับกระเป๋าสีขาว
สำหรับใช้ประกอบกับเครื่องแบบปกติลำลองคอเปิด เครื่องแบบปกติลำลองคอพับ
เครื่องแบบปกติลำลองคอเปิดสีน้ำเงินดำ หรือเครื่องแบบปกติน้ำเงินดำ สำหรับใช้ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว
ส่วนนายทหารประทวนชั้นจ่าให้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบปกติขาวคอเปิด เครื่องแบบปกติขาวคอพับ
เครื่องแบบครึ่งยศ และเครื่องแบบเต็มยศด้วย

ข้อ ๘  ให้ยกเลิกความใน (๑) ของข้อ ๓๖
แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗
ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ ๑๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๐)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ
ฉบับที่ ๑๗ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
(๑) นายทหารประทวนชั้นจ่า เป็นบั้งรูปหางนกแซงแซว
สำหรับเสื้อคอเปิดสีน้ำเงินดำและเสื้อชั้นนอกคอแบะสีน้ำเงินดำทำด้วยแถบไหมสีเหลือง
สำหรับเสื้อแบบอื่นทำด้วยแถบสักหลาดสีน้ำเงินดำ กว้าง ๐.๗ เซนติเมตร หักมุม ๑๒๐
องศา ปลายบั้งทั้ง ๒ ข้าง ห่างกัน ๖ เซนติเมตร เหนือบั้งมีรูปสมอภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมี
ปักด้วยไหมสีเดียวกับบั้งตรึงบนแผ่นผ้าสีเดียวกับเสื้อ แผ่นผ้านี้เย็บติดตรงกลาง แขนเสื้อด้านนอกเหนือข้อศอกข้างซ้ายกึ่งกลางระหว่างไหล่กับศอก
มุมบั้งอยู่ด้านล่าง มีจำนวนบั้งตามชั้นยศ คือ
จ่าตรี ๑ บั้ง
จ่าโท ๒ บั้ง
จ่าเอก ๓ บั้ง
ในกรณีที่มีบั้งมากกว่า ๑ บั้ง
ให้ติดซ้อนกันขึ้นไปตามส่วนยาวของแขนเสื้อท่อนบน เว้นระยะระหว่างบั้ง ๐.๔
เซนติเมตร

ข้อ ๙  ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็น
(๔) ของข้อ ๓๖ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร
พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ ฉบับที่ ๑๖ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๒๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารเรือ
ฉบับที่ ๑๗
(๔) เครื่องหมายยศสำหรับประดับชายคอเสื้อของเครื่องแบบปกติลำลองคอเปิดน้ำเงินดำ
หรือเครื่องแบบที่ใช้ในโอกาสทำการฝึกหรือปฏิบัติราชการสนาม
สำหรับนายทหารชั้นพันจ่า และนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายเรือและนายนาวา
ให้มีขนาดและลักษณะเช่นเดียวกับเครื่องหมายยศสำหรับประดับชายคอเสื้อคอพับของทหารชาย

ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๒๖
พลเอก ป.  ติณสูลานนท์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
โดยที่เป็นการสมควรกำหนดเครื่องแบบปกติขาวคอพับและเครื่องแบบปกติลำลองคอเปิดน้ำเงินดำสำหรับทหารหญิงเพิ่มขึ้น
พร้อมกับปรับปรุงส่วนประกอบบางชนิดของเครื่องแบบทหารหญิงให้เหมาะสมและสอดคล้องกับเครื่องแบบทหารชาย
 จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ขึ้น

พรรณพร/ปรับปรุง
๑๐ เมษายน
๒๕๖๒

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๐๐/ตอนที่ ๑๘/ฉบับพิเศษ หน้า ๑/๑๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๒๖