กฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ 41 (พ.ศ. 2493) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พ.ศ. 2478

กฎสำนักนายกรัฐมนตรี
ฉะบับที่ ๔๑
(พ.ศ. ๒๔๙๓)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบ
ข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช
๒๔๗๘[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗
แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘
นายกรัฐมนตรีออกกฎไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ให้ยกเลิกความใน
(๒) ของข้อ ๒ (ฉ) แห่งกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช ๒๔๗๘ (ฉบับที่ ๒๓)
ซึ่งได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎสำนักนายกรัฐมนตรีออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช ๒๔๗๘ (ฉบับที่ ๓๐) และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
(๒) เสื้อมี ๓ แบบ ลักษณะดังต่อไปนี้ คือ
แบบที่ ๑ เสื้อคอพับ แขนยาวรัดข้อมือ หรือแขนสั้น
มีกระเป๋าที่หน้าอกเสื้อข้างละ ๑ กระเป๋า
แบบที่ ๒ เสื้อคอพับ แขนยาวรัดข้อมือ ปล่อยเอว
ใช้สวมทับภายนอกกางเกง มีกระเป๋าบนที่หน้าอกเสื้อข้างละ ๑ กระเป๋า กระเป๋าล่างข้างละ
๑ กระเป๋า ที่เอวมีห่วงผ้าสีกากีสำหรับร้อยเข็มขัด ขนาดกว้าง ๕ เซนติเมตร
ทำด้วยผ้าสีเดียวกันกับเสื้อ
แบบที่ ๓ เสื้อคอพับเปิดคอ แขนยาวรัดข้อมือหรือแขนสั้น
มีกระเป๋าที่หน้าอกเสื้อข้างละ ๑ กระเป๋า
เสื้อแต่ละแบบนี้ ให้ใช้สีกากีหรือกากีนวล ถ้าแขนยาวให้มีดุมที่ข้อมือข้างละ
๑ ดุม ลักษณะของกระเป๋าบนมีแถบตามทางดิ่งกว้าง ๓.๕ เซนติเมตรตรงกึ่งกลาง มีใบปกรูปมนชายกลางแหลม ในกรณีที่เสื้อมีกระเป๋าล่าง
กระเป๋าล่างเป็นย่าม ไม่มีแถบ มีใบปกรูปตัดขนาดกระเป๋าพองาม ขัดดุมกระเป๋าละ ๑ ดุม ตัวเสื้อผ่าอกตลอด
มีสาบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุม ระยะห่างกันพอสมควร
และติดเครื่องหมายสังกัดที่ปกคอด้านหน้าทั้งสองข้าง ที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อ
เย็บเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากด้านไหล่ไปทางคอติดอยู่เหนือบ่าทั้งสองข้าง
ทางด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร เย็บติดกับตะเข็บเสื้อ ด้านทางคอกว้าง ๓ เซนติเมตร
ปลายมน ขัดดุมติดภายในเสื้อ ดุมทั้งสิ้นที่กล่าวนี้มีลักษณะเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีน้ำตาลแก่
อินทรธนูมีลักษณะ ดังต่อไปนี้
รัฐมนตรี มีแถบกว้าง ๓ เซนติเมตร ติดทางต้นอินทรธนู ๑ แถบ
และแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ติดเรียงต่อไปอีก ๒
แถบ แถบบนขมวดเป็นวงกลมขนาดวัดเส้นผ่านศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตร
เฉพาะนายกรัฐมนตรีมีครุฑพ่าห์โลหะสีทองทับอยู่บนอินทรธนู
ข้าราชการชั้นพิเศษ มีแถบกว้าง ๓ เซนติเมตร ติดทางต้นอินทรธนู
๑ แถบ และแถบกว้าง ๑ เซนติเมตรติดเรียงถัดไปอีก ๑ แถบ แถบบนขมวดเป็นวงกลม
ขนาดวัดเส้นผ่านศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตร
ข้าราชการชั้นเอก มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๓ แถบ
แถบบนขมวดเป็นวงกลม ขนาดวัดเส้นผ่านศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตร
ข้าราชการชั้นโท มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ แถบบนขมวดเป็นวงกลม
ขนาดวัดเส้นผ่านศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตร
ข้าราชการชั้นตรี มีแถบกว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ
ขมวดเป็นวงกลมขนาดวัดเส้นผ่านศูนย์กลางวงใน ๑ เซนติเมตร
ข้าราชการชั้นจัตวา
ที่ได้รับเงินเดือนตั้งแต่ห้าสิบบาทขึ้นไป มีแถบกว้าง ๕ มิลลิเมตร ๒ แถบ แถบบนขมวดเป็นวงกลม
ขนาดวัดเส้นผ่านศูนย์กลางวงใน ๕ มิลลิเมตร
ข้าราชการชั้นจัตวา ที่ได้รับเงินเดือนต่ำกว่าห้าสิบบาท มีแถบกว้าง
๕ มิลลิเมตร ๑ แถบ ขมวดเป็นวงกลม ขนาดวัดเส้นผ่านศูนย์กลางวงใน ๕ มิลลิเมตร
สำหรับข้าราชการวิสามัญ เฉพาะแถบที่ขมวดเป็นวงกลมนั้น ให้ขมวดเป็นรูปสี่เหลี่ยม
แถบดังกล่าวมาแล้วนี้ ให้ใช้สีเหลือง การประดับแถบให้ประดับตามขวางที่ต้นอินทรธนู
แถบต้นที่สุดให้ห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร และแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตร
ผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสสริยาภรณ์
ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้ายของเสื้อแบบที่
๑ แบบที่ ๒ และแบบที่ ๓ นี้ได้ทุกโอกาส

ข้อ ๒  ให้ยกเลิกความใน (๕) ของข้อ ๒ (ฉ)
แห่งกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช ๒๔๗๘ (ฉบับที่ ๒๓) และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
(๕) เข็มขัดมี ๒ แบบ ลักษณะดังต่อไปนี้ คือ
แบบที่ ๑ ทำด้วยหนังสีน้ำตาลกว้าง ๕ เซนติเมตร
ใช้หัวทองเหลืองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าชนิดหัวกลัด สำหรับใช้กับเสื้อแบบที่ ๑
และแบบที่ ๓
แบบที่ ๒ ทำด้วยผ้าสีเดียวกันกับเสื้อกว้าง ๕ เซนติเมตร
ใช้หัวทองเหลืองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าชนิดหัวกลัดสำหรับใช้กับเสื้อแบบที่ ๒

ให้ไว้ ณ วันที่ ๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๙๓
จอมพล ป.  พิบูลสงคราม
นายกรัฐมนตรี

โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓

อรญา/ตรวจ
๔ พฤษภาคม ๒๕๖๓

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๖๗/ตอนที่ ๑๐/หน้า ๒๓๓/๑๔ กุมภาพันธ์ ๒๔๙๓