พระราชบัญญัติควบคุมโภคภัณฑ์ พ.ศ. 2495

พระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัติ
ควบคุมโภคภัณฑ์
พ.ศ. ๒๔๙๕

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๓
กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๙๕
เป็นปีที่ ๗
ในรัชกาลปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า

โดยที่เป็นการสมควรให้มีกฎหมายว่าด้วยการควบคุมโภคภัณฑ์
เพื่อสวัสดิภาพของประชาชนตามความจำเป็นแห่งสถานการณ์

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดั่งต่อไปนี้

มาตรา
๑  พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า
พระราชบัญญัติควบคุมโภคภัณฑ์ พ.ศ. ๒๔๙๕

มาตรา
๒[๑]  พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
และจะใช้ในท้องที่ใดให้ประกาศโดยพระราชกฤษฎีกา

มาตรา
๓  ในพระราชบัญญัตินี้
โภคภัณฑ์
หมายความว่า เครื่องอุปโภคบริโภค
และหมายความรวมตลอดถึงสิ่งที่ระบุไว้ในกฎกระทรวงออกตามความในพระราชบัญญัตินี้
พนักงานเจ้าหน้าที่
หมายความว่า เจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้
หรือตามพระราชกฤษฎีกาออกตามความในพระราชบัญญัตินี้
จำหน่าย
หมายความรวมตลอดถึงการโอนสิทธิ หรือกรรมสิทธิ์ หรือโอนการครอบครองให้แก่กัน
ไม่ว่าในกรณีใด
รัฐมนตรี
หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

มาตรา
๔ 
เมื่อมีความจำเป็นโดยสถานการณ์เพื่อสวัสดิภาพของประชาชน
หรือมีความจำเป็นเกิดขึ้นเพื่อเศรษฐกิจและความมั่นคงของประเทศ
ให้รัฐบาลมีอำนาจควบคุมโภคภัณฑ์ได้

มาตรา
๕  การควบคุมตามความในมาตรา ๔ ให้กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา
เพื่อการดังต่อไปนี้
๑.
จำกัดปริมาณโภคภัณฑ์ซึ่งบุคคลจะมีไว้ในครอบครองได้
๒.
จำนวนปริมาณโภคภัณฑ์ซึ่งบุคคลจะได้มา
๓.
วางระเบียบในการค้า การจำหน่าย การเก็บรักษา
และการกระทำอย่างหนึ่งอย่างใดเกี่ยวกับโภคภัณฑ์ ตลอดจนการควบคุมร้านค้าทั้งปวงซึ่งจำหน่ายโภคภัณฑ์
๔.
กำหนดเวลา และสถานที่ และพฤติการณ์ในการจำหน่ายโภคภัณฑ์
๕.
จำกัดชนิด ปริมาณ ประเภทแห่งโภคภัณฑ์ซึ่งอนุญาตให้จำหน่ายได้
๖.
ห้ามการจำหน่ายหรือการใช้โภคภัณฑ์
๗.
กำหนดวิธีการปันส่วนโภคภัณฑ์
๘.
กำหนดกิจการและกำหนดวิธีดำเนินการอื่นใดเพื่อบรรลุจุดประสงค์ดังบัญญัติไว้ในมาตรา
๔

มาตรา
๖  โภคภัณฑ์ชนิดใด ประเภทใด
จะพึงควบคุม ให้ระบุโดยกฎกระทรวง

มาตรา
๗ 
พนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้
หรือตามพระราชกฤษฎีกาออกตามความในพระราชบัญญัตินี้
ต้องมีบัตรประจำตัวตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

มาตรา
๘ 
เพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้และพระราชกฤษฎีกาออกตามความในพระราชบัญญัตินี้
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเข้าตรวจในเคหสถาน หรือสถานที่ใด ๆ
ในระหว่างอาทิตย์ขึ้นถึงอาทิตย์ตก เมื่อมีเหตุควรสงสัยว่าได้มีการฝ่าฝืนพระราชกฤษฎีกาออกตามความในพระราชบัญญัตินี้

มาตรา
๙ 
ผู้ใดฝ่าฝืนบทบัญญัติแห่งพระราชกฤษฎีกาออกตามความในพระราชบัญญัตินี้
มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบปี หรือปรับไม่เกินห้าหมื่นบาท
หรือทั้งจำทั้งปรับ และในกรณีที่กระทำความผิดซ้ำให้ระวางโทษเป็นทวีคูณ
โภคภัณฑ์ซึ่งเกี่ยวเนื่องกับความผิดให้ริบเสีย

มาตรา
๑๐  ในการปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้
หรือพระราชกฤษฎีกาออกตามความในพระราชบัญญัตินี้ พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ใดกระทำการใด
ๆ อันเป็นความผิดตามกฎหมายลักษณะอาญา ภาค ๒ ส่วนที่ ๒ หมวดที่ ๒ ตั้งแต่มาตรา ๑๒๙
ถึงมาตรา ๑๔๖ ให้ระวางโทษเป็นทวีคูณ

มาตรา
๑๑  ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่และกำหนดกิจการอื่นเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้
กฎกระทรวงนั้น
เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
จอมพล ป.  พิบูลสงคราม
นายกรัฐมนตรี

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๖๙/ตอนที่ ๑๒/หน้า ๑๘๔/๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๔๙๕