ประกาศกรมธุรกิจพลังงาน เรื่อง คุณสมบัติและคุณวุฒิของวิศวกรทดสอบและตรวจสอบถังเก็บและจ่ายก๊าซ ถังขนส่งก๊าซ ระบบท่อก๊าซ
และอุปกรณ์ก๊าซธรรมชาติ

ประกาศกรมธุรกิจพลังงาน

ประกาศกรมธุรกิจพลังงาน
เรื่อง
คุณสมบัติและคุณวุฒิของวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
ถังเก็บและจ่ายก๊าซ
ถังขนส่งก๊าซ ระบบท่อก๊าซ
และอุปกรณ์ก๊าซธรรมชาติ

อาศัยอำนาจตามความในข้อ
๓ ตามประกาศกระทรวงพลังงาน เรื่อง
หลักเกณฑ์และมาตรฐานความปลอดภัยของสถานีบริการก๊าซธรรมชาติ
ที่กรมธุรกิจพลังงานมีอำนาจหน้าที่รับผิดชอบ พ.ศ. ๒๕๔๖
อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑  ประกาศนี้เรียกว่า ประกาศกรมธุรกิจพลังงาน
เรื่อง คุณสมบัติและคุณวุฒิของวิศวกรทดสอบและตรวจสอบถังเก็บและจ่ายก๊าซ
ถังขนส่งก๊าซระบบท่อก๊าซและอุปกรณ์ก๊าซธรรมชาติ

ข้อ
๒[๑] 
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป

หมวด ๑
บททั่วไป

ข้อ
๓  ในประกาศนี้
การทดสอบและตรวจสอบ หมายถึง การดำเนินการทดสอบ
การตรวจสอบและการตรวจวัดสภาพและคุณภาพมาตรฐาน
ของภาชนะบรรจุก๊าซธรรมชาติอันได้แก่ถังเก็บและจ่ายก๊าซ ถังขนส่งก๊าซตลอดจนตรวจสอบตู้จ่ายก๊าซ
ระบบท่อ เครื่องสูบอัดก๊าซ อุปกรณ์ต่างๆ
และสภาพความเรียบร้อยของการติดตั้งระบบท่อก๊าซและอุปกรณ์ต่าง ๆ
ที่เกี่ยวกับการถ่ายเทก๊าซและการป้องกันภัยจากการเก็บก๊าซ
วิศวกรทดสอบและตรวจสอบ หมายถึง
นิติบุคคลที่มีคุณสมบัติและคุณวุฒิตามกฎหมายว่าด้วยการประกอบวิชาชีพวิศวกรรม
และได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม ตามข้อบังคับสภาวิศวกร
ว่าด้วยการออกใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมประเภทนิติบุคคล
ผู้ควบคุมการทดสอบ หมายถึง
วิศวกรควบคุมในการทดสอบและตรวจสอบซึ่งได้รับมอบหมายจากวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
ให้ทำหน้าที่กำกับดูแลการปฏิบัติงานทดสอบและตรวจสอบให้เป็นไปตามหลักวิชาการ
อีกทั้งตรวจวิเคราะห์ผลที่ได้รับเพื่อรายงานให้วิศวกรทดสอบและตรวจสอบตรวจรับรองผลต่อไป
วิศวกรทดสอบ หมายความว่า
วิศวกรผู้ปฏิบัติงานทดสอบและตรวจสอบภายใต้การกำกับดูแลของผู้ควบคุมการทดสอบ
ผู้ชำนาญการทดสอบกรรมวิธีไม่ทำลายสภาพเดิม
หมายความว่า
ผู้มีความรู้ความชำนาญในการทดสอบและตรวจสอบความสมบูรณ์และความแข็งแรงของสภาพรอยเชื่อมเหล็กของภาชนะบรรจุก๊าซและระบบติดตั้งท่อก๊าซโดยกรรมวิธีไม่ทำลายสภาพเดิม
(Non Destructive Test) ซึ่งอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของผู้ควบคุมการทดสอบ

ข้อ
๔  เครื่องมือทดสอบและตรวจสอบ ได้แก่
เครื่องมือ เครื่องใช้
และอุปกรณ์ทดสอบพร้อมด้วยหนังสือคู่มือการทำงานและบำรุงรักษา (Instruction Book) ที่เหมาะสมและจำเป็นในการทดสอบและตรวจสอบ ให้เกิดความเที่ยงตรงและมีประสิทธิภาพ
ซึ่งจำแนกเป็น ๓ ประเภท คือ
(๑)
ชุดเครื่องมือตรวจสอบแนวเชื่อมเหล็ก
โดยต้องจัดให้มีเครื่องมือเครื่องใช้และอุปกรณ์ตรวจสอบ
ในแต่ละชุดอย่างน้อยต้องประกอบด้วย
ก)
เครื่องตรวจสอบแนวเชื่อมด้วยรังสี (Radiographic Inspection)
ข)
เครื่องตรวจสอบแนวเชื่อมด้วยคลื่นอุลตราโซนิค (Ultrasonic Inspection)
ค)
เครื่องตรวจสอบแนวเชื่อมด้วยอนุภาคแม่เหล็ก (Magnetic Particle Inspection)
ง)
เครื่องตรวจสอบแนวเชื่อมด้วยสารแทรกซึม (Liquid Penetrant Inspection)
(๒)
ชุดเครื่องมือตรวจสภาพภาชนะบรรจุก๊าซธรรมชาติและระบบท่อก๊าซโดยต้องจัดให้มีเครื่องมือ
เครื่องใช้ และอุปกรณ์ตรวจสอบ ในแต่ละชุดอย่างน้อยต้องประกอบด้วย
ก)
เครื่องตรวจวัดความหนา (Ultrasonic
Thickness Tester)
ข)
เครื่องตรวจวัดความแข็ง (Hardness
Tester)
(๓)
ชุดเครื่องมือทดสอบสภาวะภายใต้ความดันของภาชนะบรรจุก๊าซ ระบบท่อก๊าซและกลอุปกรณ์นิรภัยต่าง
ๆ ที่ติดตั้ง โดยต้องจัดให้มีเครื่องมือเครื่องใช้และอุปกรณ์ทดสอบ
ในแต่ละชุดอย่างน้อยต้องประกอบด้วย
ก)
เครื่องสูบอัดน้ำแรงดันสูง (High Pressure Water Pump)
ข)
มาตรวัดความดันมาตรฐาน (Standard
Pressure Gauge)
ค)
กลอุปกรณ์ปรับความดัน (Pressure
Regulator)
ง)
เครื่องทดสอบกลอุปกรณ์นิรภัย (Safety Relief Valve Tester)
จ)
เครื่องมือตรวจสอบการขยายตัวของถังก๊าซ (Volumetric Expansion Hydrostatic Tester)
ชุดเครื่องมือดังกล่าวนี้
จะต้องมีเอกสารแสดงการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์มีสภาพการใช้งานได้ดีรวมทั้งมีการตรวจสอบความเหมาะสม
และต้องได้รับความเห็นชอบจากกรมธุรกิจพลังงานนอกจากนั้นจะต้องมีการตรวจสอบความเที่ยงตรงตามมาตรฐานสากลอย่างน้อย
๖ เดือนต่อครั้ง

หมวด ๒
คุณสมบัติและคุณวุฒิของวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ

ข้อ
๕  วิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
ต้องมีคุณสมบัติและคุณวุฒิดังต่อไปนี้
(๑)
เป็นนิติบุคคลมีทุนจดทะเบียนไม่ต่ำกว่ายี่สิบล้านบาท ชำระเต็มจำนวน
(๒)
มีการทำประกันภัยประเภทอุบัติภัยในช่วงที่ทำการทดสอบและตรวจสอบเพื่อคุ้มครองต่อชีวิตและร่างกายของบุคคลอื่นในวงเงินไม่น้อยกว่า
ห้าแสนบาทต่อหนึ่งคน และห้าล้านบาทต่อเหตุอุบัติเหตุหนึ่งครั้ง
รวมทั้งคุ้มครองความเสียหายในทรัพย์สินของบุคคลอื่น ในวงเงินไม่น้อยกว่า
สิบล้านบาท
(๓)
มีสำนักงานที่แน่นอน สถานที่ปฏิบัติงานเหมาะสม
และมีพื้นที่เพียงพอเพื่อใช้ในการเก็บเครื่องมือและอุปกรณ์ในการทดสอบและตรวจสอบ
(๔)
มีผู้ควบคุมในการทดสอบและตรวจสอบ ซึ่งปฏิบัติงานวิชาการด้านทดสอบและตรวจสอบ
ที่เป็นลูกจ้างประจำและปฏิบัติงานให้แก่ วิศวกรทดสอบและตรวจสอบเพียงแห่งเดียว
โดยบุคลากรดังกล่าวต้องประกอบด้วย
ก)
ผู้ควบคุมการทดสอบ ที่มีคุณวุฒิสามัญวิศวกรสาขาวิศวกรรมเครื่องกลไม่น้อยกว่า ๕ ปี
หรือวุฒิวิศวกร สาขาวิศวกรรมเครื่องกล
ตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกรที่มีความรู้ความชำนาญประสบการณ์ผ่านงานด้านการทดสอบและตรวจสอบภาชนะรับความดัน
รวมทั้งระบบท่อและอุปกรณ์มาแล้วไม่น้อยกว่า ๒ ปี จำนวนไม่น้อยกว่า ๑ คน
ข)
วิศวกรทดสอบ ที่มีคุณวุฒิ ภาคีวิศวกรหรือสามัญวิศวกรหรือวุฒิวิศวกร สาขาวิศวกรรมเครื่องกล
ตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกรจำนวนไม่น้อยกว่า ๑ คน
ค)
ผู้ชำนาญการทดสอบกรรมวิธีไม่ทำลายสภาพเดิม
ที่ผ่านการฝึกอบรมจากสถาบันที่เชื่อถือได้ไม่ต่ำกว่าระดับ ๓ อย่างน้อย ๓
สาขาวิชาได้แก่การทดสอบด้วยรังสี การทดสอบด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง
การทดสอบด้วยผงแม่เหล็ก การทดสอบด้วยสารแทรกซึม จำนวนไม่น้อยกว่า ๑ คน หรือสาขาละ
๑ คน
ง)
ผู้ชำนาญการทดสอบกรรมวิธีไม่ทำลายสภาพเดิม
ที่ผ่านการฝึกอบรมจากสถาบันที่เชื่อถือได้ไม่ต่ำกว่าระดับ ๒ ในทุกสาขาวิชา ได้แก่
การทดสอบด้วยรังสี การทดสอบด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง การทดสอบด้วยผงแม่เหล็ก การทดสอบด้วยสารแทรกซึม
จำนวนไม่น้อยกว่า ๑ คน หรือสาขาละ ๑ คน
(๕)
มีเครื่องมือทดสอบและตรวจสอบ อย่างน้อยต้องประกอบด้วย
ก)
ชุดเครื่องมือตรวจสอบแนวเชื่อมเหล็ก ไม่น้อยกว่า ๑ ชุด
ข)
ชุดเครื่องมือตรวจสภาพภาชนะบรรจุก๊าซและระบบท่อก๊าซไม่น้อยกว่า ๑ ชุด
ค)
ชุดเครื่องมือทดสอบสภาวะภายใต้ความดันของภาชนะบรรจุก๊าซระบบท่อก๊าซและกลอุปกรณ์นิรภัยต่าง
ๆ ไม่น้อยกว่า ๑ ชุด
(๖)
ต้องไม่เคยเป็นผู้ถูกสั่งเพิกถอนใบรับรองให้เป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ ในระยะเวลา
๕ ปี ที่ผ่านมา

ข้อ
๖  วิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
ต้องมีตัวอย่างเครื่องหมายทดสอบและตรวจสอบส่งมอบให้กรมธุรกิจพลังงานเก็บไว้เป็นหลักฐาน
หากมีการยกเลิกแก้ไขเปลี่ยนแปลง หรือเพิ่มเติมเครื่องหมายทดสอบและตรวจสอบ
วิศวกรทดสอบและตรวจสอบต้องได้รับความเห็นชอบเป็นหนังสือจากกรมธุรกิจพลังงาน

ข้อ
๗  วิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
ต้องได้รับใบรับรองจากอธิบดีกรมธุรกิจพลังงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมธุรกิจพลังงานมอบหมายเป็นหนังสือก่อน
จึงจะเริ่มดำเนินการได้

หมวด ๓
การออกใบรับรอง

ข้อ
๘  ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ
ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องยื่นคำขอและได้รับใบรับรองเป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
แต่จะต้องปฏิบัติตามที่กำหนดในประกาศกรมธุรกิจพลังงาน ฉบับนี้
ในกรณีที่วิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
ได้รับใบรับรองให้เป็นผู้ทดสอบและตรวจสอบจากกรมธุรกิจพลังงานตามกฎหมายว่าด้วยการบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวโดยมีคุณสมบัติและคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าประกาศฉบับนี้
ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องยื่นคำขอและได้รับใบรับรองเป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
แต่ต้องปฏิบัติตามที่กำหนดในประกาศกรมธุรกิจพลังงานฉบับนี้

ข้อ
๙ 
นิติบุคคลประสงค์จะเป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ ต้องยื่นคำขอตามแบบ ธช./ข.๑
ท้ายประกาศนี้ต่อกรมธุรกิจพลังงาน
เมื่อกรมธุรกิจพลังงานได้ตรวจสอบและพิจารณาว่ามีคุณสมบัติและคุณวุฒิครบถ้วนตามที่กำหนดไว้ในหมวด
๒ นี้แล้วก็จะพิจารณาออกใบรับรองให้ตามแบบ ธช./ร.๑ ท้ายประกาศนี้

ข้อ
๑๐ 
ผู้ควบคุมในการทดสอบและตรวจสอบซึ่งปฏิบัติงานวิชาการด้านทดสอบและตรวจสอบที่ประสงค์จะเป็นผู้ควบคุมในหน้าที่ผู้ควบคุมการทดสอบ
หรือวิศวกรทดสอบ หรือผู้ชำนาญการทดสอบกรรมวิธีไม่ทำลายสภาพเดิม
จะต้องมีคุณวุฒิตามที่กำหนดไว้ในหมวด ๒

ข้อ
๑๑  ใบรับรองให้เป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
ตามข้อ ๙  ให้มีอายุ ๓ ปี
และหากประสงค์จะขอต่ออายุใบรับรองต่อไปให้ยื่นคำขอต่ออายุใบรับรองตามแบบ ธช./ข.๑
ภายในสามสิบวันก่อนวันที่ใบรับรองเดิมสิ้นอายุ

หมวด ๔
การควบคุม

ข้อ
๑๒  วิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
ต้องจัดให้มีระบบการจัดเก็บเอกสารเกี่ยวกับหลักฐานการทดสอบและตรวจสอบ
และสำเนาใบรับรองผลการทดสอบและตรวจสอบอย่างมีประสิทธิภาพให้สามารถตรวจสอบค้นหาหลักฐานเรื่องเดิมได้โดยง่ายและรวดเร็ว

ข้อ
๑๓  วิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
ต้องจัดให้มีผู้ควบคุมที่มีความรู้ความสามารถ
อีกทั้งปฏิบัติงานให้เป็นไปตามมาตรฐานงานวิศวกรรมเครื่องกล
และต้องจัดให้มีเครื่องมือที่มีสภาพการใช้งานได้ดี
มีการบำรุงรักษาอยู่เสมอและสามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ตลอดจนต้องเป็นไปตามคุณสมบัติคุณวุฒิและเงื่อนไขที่กำหนดในหมวด ๒

ข้อ
๑๔  วิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
ต้องดำเนินการทดสอบและตรวจสอบเองโดยไม่จัดจ้างผู้อื่นรับจ้างเหมาช่วงดำเนินการแทน
ยกเว้นได้รับความเห็นชอบจากกรมธุรกิจพลังงาน
และต้องไม่เป็นผู้มีส่วนได้เสียโดยเป็น ผู้ออกแบบ ผู้ผลิต ผู้จัดจ้าง ผู้ติดตั้ง
ผู้ซื้อ ผู้ใช้ หรือผู้บำรุงรักษาของภาชนะบรรจุและระบบท่อก๊าซ
ตลอดจนอุปกรณ์หรือสถานประกอบการที่รับจ้างดำเนินการทดสอบและตรวจสอบ

ข้อ
๑๕  วิศวกรทดสอบและตรวจสอบ
ต้องกำกับดูแลและควบคุมการปฏิบัติงานทดสอบและตรวจสอบ การรายงานผลการทดสอบ
ตลอดจนการรับรองผลการทดสอบให้เป็นไปอย่างถูกต้อง รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพ
สามารถส่งรายงานผลการทดสอบและตรวจสอบ ให้กับกรมธุรกิจพลังงาน ภายใน ๓
วันทำการสำหรับการต่ออายุใบอนุญาต และ ๗
วันทำการสำหรับการขออนุญาตประกอบกิจการสถานีบริการก๊าซธรรมชาติ ถังเก็บและจ่ายก๊าซ
ถังขนส่งก๊าซที่ผลิตขึ้นใหม่และครบวาระการใช้งาน
นับตั้งแต่วันที่ทดสอบและตรวจสอบเสร็จสิ้น

ข้อ
๑๖  ในระหว่างการดำเนินกิจการของวิศวกรทดสอบและตรวจสอบหากมีการตรวจสอบและพบว่าวิศวกรทดสอบและตรวจสอบไม่ปฏิบัติให้เป็นตามข้อ
๑๒ ข้อ ๑๓ และข้อ ๑๕ กรมธุรกิจพลังงานมีอำนาจที่จะตักเตือน หรือสั่งพักใช้ใบรับรอง
แล้วแต่กรณี ถ้ากรมธุรกิจพลังงานตรวจสอบไม่ปฏิบัติตามข้อ ๑๔ จะเพิกถอน และถ้าถูกสั่งพักใช้ใบรับรอง
๓ ครั้ง จะถูกเพิกถอนใบรับรอง
ข้อ
๑๗ 
หากพบในภายหลังว่ารายงานผลการทดสอบและตรวจสอบเป็นเท็จเนื่องจากไม่ได้มีการทดสอบและตรวจสอบจริง
หรือมีการบิดเบือนข้อเท็จจริง
เพื่อช่วยเหลือให้ผลการทดสอบและตรวจสอบนั้นผ่านเกณฑ์มาตรฐาน
กรมธุรกิจพลังงานมีอำนาจที่จะเพิกถอนใบรับรองได้
และห้ามผู้กระทำนั้นเป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบอีกต่อไป
รวมทั้งจะแจ้งหน่วยงานที่ควบคุมตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกรเพื่อเพิกถอนใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมของวิศวกร
กรมธุรกิจพลังงานจะแจ้งเวียนให้หน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ทราบด้วย ซึ่งเป็นผู้ที่รับรองรายงานผลการทดสอบและตรวจสอบนั้น

ประกาศ ณ วันที่ ๑๓
มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๗
วิโรจน์  คลังบุญครอง
อธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน

[เอกสารแนบท้าย]

๑.
คำขอความใบรับรอง
ขอต่ออายุใบรับรองเป็นวิศวกรทดสอบและตรวจสอบถังเก็บและจ่ายก๊าซระบบท่อก๊าซและอุปกรณ์ธรรมชาติ

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

พรพิมล/พิมพ์
๓๑
พฤษภาคม ๒๕๔๗
สุมลรัตน์/พัชรินทร์/ตรวจ
๑๕
มิถุนายน ๒๕๔๗
A+B

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๑ ตอนพิเศษ ๒๔ ง หน้า ๑๐/๓ มีนาคม ๒๕๔๗