ระเบียบสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยการใช้มาตรการบังคับทางปกครองสำหรับความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2558

ระเบียบสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข

ระเบียบสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
ว่าด้วยการใช้มาตรการบังคับทางปกครองสำหรับความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่
พ.ศ. ๒๕๕๘

โดยที่พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่
พ.ศ. ๒๕๓๙ มาตรา ๑๒ กำหนดให้หน่วยงานของรัฐมีอำนาจออกคำสั่งเรียกให้เจ้าหน้าที่ ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนกรณีหน่วยงานของรัฐได้ใช้เงินให้แก่ผู้เสียหายเพื่อการละเมิดของเจ้าหน้าที่
หรือกรณีเจ้าหน้าที่ต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเนื่องจากเจ้าหน้าที่ได้กระทำละเมิดต่อหน่วยงานของรัฐ
ซึ่งเจ้าหน้าที่ที่ได้กระทำการนั้นไปด้วยความจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง
แต่เจ้าหน้าที่ผู้นั้นเพิกเฉยไม่ชำระเงินค่าสินไหมทดแทนให้ถูกต้องครบถ้วนภายในเวลาที่กำหนด
หน่วยงานของรัฐอาจใช้มาตรการบังคับทางปกครอง
โดยยึดหรืออายัดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้นั้น
และขายทอดตลาดเพื่อชำระเงินให้ครบถ้วนได้ตามบทบัญญัติ มาตรา ๕๗ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง
พ.ศ. ๒๕๓๙  ทั้งนี้ วิธีการยึด อายัด
และขายทอดตลาดทรัพย์สินจักต้องปฏิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งโดยอนุโลม
แต่พระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวไม่ได้กำหนดกฎกระทรวงเกี่ยวกับรายละเอียดวิธีปฏิบัติ ว่าจะต้องดำเนินการอย่างไรบ้างและกระทรวงการคลังก็มิได้กำหนดระเบียบกลางที่กำหนดขั้นตอน
วิธีปฏิบัติ ในการยึด อายัด
และขายทอดตลาดทรัพย์สินให้ส่วนราชการถือปฏิบัติให้เป็นแนวทางเดียวกันไว้ด้วย
อันทำให้การใช้มาตรการบังคับทางปกครองไม่มีประสิทธิภาพเท่าที่ควร
และเพื่อให้การใช้มาตรการบังคับทางปกครอง โดยการยึด อายัด
และขายทอดตลาดทรัพย์สินของหน่วยงานในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
เป็นไปด้วยความเรียบร้อย มีประสิทธิภาพ
และมีการบังคับให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของคำสั่งเรียกให้เจ้าหน้าที่ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนข้างต้น
จึงเห็นควรกำหนดระเบียบวิธีปฏิบัติในเรื่องดังกล่าว

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๓๘ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. ๒๕๓๔ และที่แก้ไขเพิ่มเติม
มาตรา ๑๒ แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙ ประกอบกับมาตรา ๕๖ และมาตรา ๕๗
แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙
ปลัดกระทรวงสาธารณสุขในฐานะเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจสั่งยึด อายัด และขายทอดตลาด
จึงกำหนดระเบียบไว้ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑  ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
ว่าด้วยการใช้มาตรการบังคับทางปกครองสำหรับความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ.
๒๕๕๘

ข้อ ๒[๑]  ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓ 
ให้ปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้
และให้มีอำนาจออกคำสั่งหรือประกาศ ตีความ
และวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้

หมวด ๑
บททั่วไป

ข้อ
๔ ในระเบียบนี้
(๑)
ปลัดกระทรวง หมายความว่า
ปลัดกระทรวงสาธารณสุขหรือผู้ซึ่งปลัดกระทรวงสาธารณสุขมอบหมาย
(๒)
เจ้าพนักงาน หมายความว่า ข้าราชการ พนักงานราชการ
พนักงานกระทรวงสาธารณสุข ลูกจ้างประจำ ลูกจ้างชั่วคราว ลูกจ้างรายคาบ
ในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
หรือบุคคลซึ่งได้รับมอบหมายเป็นลายลักษณ์อักษร
ให้มีหน้าที่ทำการยึดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
(๓)
เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน หมายความว่า
ผู้อยู่ใต้บังคับของคำสั่งทางปกครอง ให้ชำระเงินแก่สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
ตามมาตรา ๑๒ แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙
(๔)
การบังคับทางปกครอง หมายความว่า การดำเนินการใด ๆ
เพื่อให้ได้รับชำระเงินตามคำสั่งตามมาตรา ๑๒
แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙ โดยการยึด อายัด
หรือขายทอดตลาดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
(๕)
ยึด หมายความว่า การกระทำใด ๆ
ต่อทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินเพื่อให้ทรัพย์สินนั้นได้เข้ามาอยู่ในความควบคุมดูแลหรือครอบครองของเจ้าพนักงาน
(๖)
อายัด หมายความว่า
การสั่งให้เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินและหรือบุคคลภายนอกมิให้จำหน่าย จ่าย โอน
หรือกระทำนิติกรรมใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สิน หรือสิทธิเรียกร้องที่ได้สั่งอายัดไว้รวมตลอดถึงการสั่งให้บุคคลภายนอกมิให้นำส่งทรัพย์สิน
หรือชำระหนี้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน แต่ให้ส่งมอบหรือชำระ ณ
ที่ซึ่งผู้มีอำนาจออกคำสั่งอายัดกำหนด
(๗)
ขายทอดตลาด หมายความว่า
การนำเอาทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินออกขายโดยวิธีให้สู้ราคากันโดยเปิดเผย

ข้อ
๕ 
ให้ปลัดกระทรวงเป็นผู้มีอำนาจออกคำสั่งยึด อายัด และขายทอดตลาดทรัพย์สิน

ข้อ
๖  คำสั่งและประกาศยึดทรัพย์สิน
คำสั่งอายัดทรัพย์สิน คำสั่งและประกาศขายทอดตลาดทรัพย์สิน
คำสั่งถอนการยึดและอายัดทรัพย์สิน ให้ใช้ตามแบบที่ปลัดกระทรวงกำหนดท้ายระเบียบนี้

ข้อ
๗  การส่งหนังสือ
คำสั่งหรือประกาศตามข้อ ๖ ให้ปฏิบัติตามบทบัญญัติในหมวด ๔
ว่าด้วยการแจ้งแห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙

ข้อ
๘ 
คำสั่งเรียกให้เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินให้ชำระเงิน ตามมาตรา ๑๒
แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. ๒๕๓๙
ถ้าถึงกำหนดแล้วไม่มีการชำระโดยถูกต้องครบถ้วนและได้มีหนังสือเตือนให้เจ้าหน้าที่ผู้นั้นชำระภายในระยะเวลาที่กำหนดแต่ต้องไม่น้อยกว่าเจ็ดวันตามมาตรา
๕๗ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙
ถ้าไม่มีการปฏิบัติตามคำเตือนให้ใช้มาตรการบังคับทางปกครองโดยยึดหรืออายัดทรัพย์สินของผู้นั้นและขายทอดตลาดเพื่อชำระเงินให้ครบถ้วน
ในกรณีที่มีการอุทธรณ์คำสั่งเรียกให้ชำระเงินตามวรรคหนึ่ง
หรือมีการฟ้องคดีต่อศาล เพื่อขอให้เพิกถอนคำสั่งเรียกให้ชำระเงินดังกล่าว
ไม่เป็นเหตุให้ทุเลาการบังคับใช้มาตรการบังคับทางปกครองตามระเบียบนี้
เว้นแต่จะมีการสั่งให้ทุเลาการบังคับไว้ก่อนโดยเจ้าหน้าที่ผู้ทำคำสั่งนั้นเอง
หรือผู้มีอำนาจพิจารณาคำอุทธรณ์หรือโดยศาล
หากได้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินไว้แล้วให้ดำเนินการ
ดังนี้
(๑)
กรณีการยึด
หากมีการฟ้องคดีต่อศาลให้ชะลอการขายทอดตลาดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินไว้ก่อนจนกว่าคดีจะถึงที่สุด
เว้นแต่ทรัพย์สินที่ยึดมีสภาพเป็นของสดของเสียได้ง่าย
ให้เจ้าพนักงานมีอำนาจขายได้ทันที
โดยวิธีการขายทอดตลาดหรือวิธีอื่นตามที่เห็นสมควร
(๒)
กรณีการอายัด ให้ระบุในคำสั่งอายัดว่า ห้ามเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินและหรือบุคคลภายนอกผู้ได้รับคำสั่งอายัด
จำหน่าย จ่าย โอน หรือกระทำนิติกรรมใด ๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องที่ได้สั่งอายัดไว้จนกว่าเจ้าพนักงานจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น

ข้อ
๙ 
ให้สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขดำเนินการใช้มาตรการบังคับทางปกครองได้ภายใน
๑๐ ปี นับแต่วันที่ออกคำสั่งให้เจ้าหน้าที่ชดใช้เงิน
ให้สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
เจ้าหนี้ผู้ออกคำสั่งเรียกให้ชดใช้เงิน
มีอำนาจใช้มาตรการบังคับทางปกครองตามระเบียบนี้
และดำเนินการเข้าขอเฉลี่ยในทรัพย์สินหรือเงินหรือจำหน่ายทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินซึ่งเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดหรืออายัดไว้แทนเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้
ตามมาตรา ๒๙๐ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
และขอเข้ารับชำระหนี้ในคดีล้มละลาย
กรณีที่ศาลมีคำสั่งให้พิทักษ์ทรัพย์ของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน

ข้อ
๑๐ 
การใช้มาตรการบังคับทางปกครองในกรณีเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินถึงแก่ความตายต้องสอบสวนให้ได้ความว่าตายเมื่อใด
บุคคลใดเป็นผู้จัดการมรดก เป็นทายาท
หรือเป็นผู้ครอบครองทรัพย์มรดกของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
และให้ดำเนินการฟ้องคดีกับบุคคลเหล่านั้นต่อศาลให้รับผิดภายในอายุความ ๑ ปี
นับแต่เมื่อสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขได้รู้หรือควรได้รู้ถึงความตายของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
แต่ไม่เกินสิบปีนับแต่เมื่อเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินถึงแก่ความตาย

หมวด ๒
การสืบ ยึด อายัดทรัพย์สิน

ส่วนที่ ๑
คณะกรรมการสืบ ยึด
อายัดทรัพย์สิน

ข้อ
๑๑  ให้มีคณะกรรมการสืบ ยึด
อายัดทรัพย์สิน ซึ่งแต่งตั้งโดยปลัดกระทรวง ประกอบด้วย
(๑)
ในราชการบริหารส่วนกลาง
ให้ผู้อำนวยการกลุ่มกฎหมายเป็นประธานกรรมการหัวหน้ากลุ่มงานกฎหมายและคดี
นิติกรกลุ่มเสริมสร้างวินัยและระบบคุณธรรม
ผู้แทนจากหน่วยงานที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินสังกัดหรือเคยสังกัดอยู่
เป็นกรรมการ และนิติกรกลุ่มกฎหมายผู้เป็นเจ้าของสำนวน เป็นกรรมการและเลขานุการ
(๒)
ในราชการบริหารส่วนกลางที่สำนักงานตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาค
และราชการบริหารส่วนภูมิภาค
ให้นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดหรือผู้ที่นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดมอบหมายเป็นประธานกรรมการหัวหน้ากลุ่มงานนิติการหรือหัวหน้ากลุ่มงานบริหารทั่วไปของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด
ผู้แทนจากหน่วยงานที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินสังกัดหรือเคยสังกัดอยู่
เจ้าหน้าที่ของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด เป็นกรรมการ
และนิติกรหรือผู้ปฏิบัติหน้าที่นิติกรผู้เป็นเจ้าของสำนวนเป็นกรรมการและเลขานุการ
หากประธานกรรมการไม่อยู่ในที่ประชุมหรือไม่สามารถมาปฏิบัติหน้าที่ได้
ให้กรรมการที่มาประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งขึ้นทำหน้าที่แทน

ส่วนที่ ๒
การสืบหาทรัพย์สิน

ข้อ
๑๒  ภายใต้บังคับข้อ ๘ วรรคหนึ่ง
ให้ปลัดกระทรวงแต่งตั้งคณะกรรมการสืบ ยึด อายัดทรัพย์สิน ตามข้อ ๑๑
เพื่อดำเนินการสืบหาหลักทรัพย์หรือทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินโดยไม่ชักช้าและประเมินราคาทรัพย์สินนั้น
การสืบหาหลักทรัพย์หรือทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
ให้ดำเนินการดังต่อไปนี้
(๑)
ประสานงานกับสำนักงานที่ดินเพื่อตรวจสอบหลักทรัพย์ประเภทอสังหาริมทรัพย์ที่ปรากฏชื่อของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
คู่สมรส
และบุตรผู้เยาว์ของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินและบุคคลภายนอกที่เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมหรือเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินมีสิทธิเรียกร้อง
ซึ่งอาจยึดหรืออายัดและขายทอดตลาดเพื่อชำระหนี้ได้
โดยให้ตรวจสอบตามภูมิลำเนาเดิมที่เคยอยู่อาศัย สถานที่ที่เคยย้ายไปดำรงตำแหน่งหรือปฏิบัติหน้าที่
ตลอดจนตามภูมิลำเนาปัจจุบัน
(๒)
ตรวจสอบทรัพย์สินประเภทสังหาริมทรัพย์ของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน เช่น รถยนต์ รถจักรยานยนต์
เรือ เครื่องจักร หุ้น เงินปันผล หรือหลักประกันการขอใช้ไฟฟ้า น้ำประปา โทรศัพท์
โดยประสานงานกับส่วนราชการหรือหน่วยงานที่จัดทำทะเบียนหรือมีบัญชีควบคุมสังหาริมทรัพย์ดังกล่าว
(๓)
สืบหาทรัพย์สินอื่นนอกจาก (๑) และ (๒) ของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินในสำนักงาน บ้าน
และที่อยู่อาศัยของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
หรือจากคู่สมรสและบุตรผู้เยาว์หรือบุคคลภายนอกซึ่งอาจมีทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินไว้ในความครอบครอง
(๔)
ขอความร่วมมือจากธนาคารหรือสถาบันการเงินเพื่อตรวจสอบหลักทรัพย์
หรือบัญชีเงินฝากในธนาคารหรือสถาบันการเงินนั้น ๆ
(๕)
ขอความร่วมมือจากสถานธนานุเคราะห์หรือสถานธนานุบาล เพื่อตรวจสอบทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินที่ได้นำมาจำนำไว้
(๖)
ดำเนินการอื่นใดเพื่อสืบหาหลักทรัพย์หรือทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและสัมฤทธิ์ผล
ทั้งนี้
การดำเนินการสืบหาหลักทรัพย์หรือทรัพย์สินตามวรรคสอง ให้อยู่ในดุลยพินิจของคณะกรรมการสืบ
ยึด อายัดทรัพย์สิน

ส่วนที่ ๓
การแต่งตั้งเจ้าพนักงาน

ข้อ
๑๓ 
เมื่อพบหลักทรัพย์หรือทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
ให้คณะกรรมการสืบ ยึด อายัดทรัพย์สินตามข้อ ๑๑
รายงานการสืบหาหลักทรัพย์หรือทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินพร้อมเสนอให้ปลัดกระทรวงลงนามในคำสั่งแต่งตั้งเจ้าพนักงานไม่เกิน
๒ คน ไปทำการยึดทรัพย์สินคำสั่งให้ยึดทรัพย์สิน ประกาศยึดทรัพย์สิน
หรือคำสั่งให้อายัดทรัพย์สิน แล้วแต่กรณี
ในกรณีที่เห็นสมควร
ปลัดกระทรวงจะแต่งตั้งบุคคลใดเป็นเจ้าพนักงานหรือบุคคลอื่นร่วมไปช่วยเหลือเจ้าพนักงานตามวรรคหนึ่งด้วยก็ได้

ส่วนที่ ๔
วิธีการยึดทรัพย์สิน

ข้อ
๑๔ 
เมื่อปลัดกระทรวงลงนามในคำสั่งแต่งตั้งเจ้าพนักงาน คำสั่งยึดทรัพย์สิน
ประกาศยึดทรัพย์สิน หรือคำสั่งอายัดทรัพย์สินแล้ว ให้คณะกรรมการสืบ ยึด
อายัดทรัพย์สิน ดำเนินการยึดหรืออายัดทรัพย์สินต่อไป

ข้อ
๑๕ 
ถ้าในคำสั่งยึดทรัพย์สินสิ่งใดเป็นการเฉพาะเจาะจง
ให้เจ้าพนักงานยึดแต่เฉพาะทรัพย์สินสิ่งนั้น 
ทั้งนี้ ทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินที่สามารถใช้มาตรการบังคับทางปกครองโดยวิธีการยึด
ได้แก่ สังหาริมทรัพย์อันมีรูปร่างและอสังหาริมทรัพย์

ข้อ
๑๖  ก่อนไปทำการยึดทรัพย์สิน
ให้เจ้าพนักงานผู้ไปทำการยึดทรัพย์สินพิจารณาตรวจสอบให้ชัดเจนว่าจะต้องยึดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินหรือไม่
และจำนวนราคาทรัพย์สินที่จะยึดได้ตามกฎหมายมีประมาณเท่าใด พร้อมทั้งนำประกาศยึดทรัพย์สินไปด้วย
เพื่อปิดไว้ ณ สถานที่ที่ยึดทรัพย์สิน

ข้อ
๑๗ 
ให้เจ้าพนักงานไปทำการยึดทรัพย์สินโดยเร็วและให้นำคำสั่งยึดทรัพย์สินกับเครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับทำการยึดทรัพย์สินไปดำเนินการด้วย
เช่น คาดเทปกาว และลงลายมือชื่อกำกับตราประทับเป็นต้น  ทั้งนี้
จะมีบุคคลอื่นร่วมไปช่วยเหลือด้วยก็ได้

ข้อ
๑๘ 
ให้เจ้าพนักงานที่ทำการยึดทรัพย์สินดำเนินการด้วยความสุภาพ
และระมัดระวังไม่ให้เกิดความเสียหายเกินกว่าที่จำเป็น
ถ้ามีผู้ขัดขวางการทำการยึดทรัพย์สิน ให้เจ้าพนักงานชี้แจงว่ากล่าวแต่โดยดีก่อน
ถ้าผู้นั้นยังขัดขวางอยู่อีกให้เจ้าพนักงานขอความช่วยเหลือจากเจ้าพนักงานตำรวจ
เพื่อทำการยึดทรัพย์สินต่อไป

ข้อ
๑๙ 
เจ้าพนักงานจะต้องทำการยึดทรัพย์สินในระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกในวันทำการงานปกติ
เว้นแต่ในกรณีมีเหตุฉุกเฉินอย่างยิ่งจะทำการยึดทรัพย์สินในวันหยุดราชการก็ได้  ทั้งนี้ จะต้องได้รับอนุญาตจากปลัดกระทรวงโดยคำแนะนำของคณะกรรมการสืบ
ยึด อายัดทรัพย์สิน

ข้อ
๒๐  ก่อนทำการยึดทรัพย์สิน
ให้เจ้าพนักงานแสดงคำสั่งยึดทรัพย์สิน
พร้อมแสดงบัตรประจำตัวเจ้าหน้าที่ต่อเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินหรือบุคคลที่ระบุไว้ในคำสั่งยึดทรัพย์สิน
ถ้าไม่ปรากฏตัวบุคคลดังกล่าวให้แสดงต่อผู้ที่อยู่ในสถานที่นั้น
และหากทรัพย์สินที่ยึดมีผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมให้แจ้งการยึดทรัพย์สิน
ให้ผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมทราบด้วย

ข้อ ๒๑ 
การทำการยึดทรัพย์สิน เจ้าพนักงานมีอำนาจเท่าที่จำเป็นเพื่อค้นสถานที่ใด ๆ
อันเป็นของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินหรือได้ครอบครองอยู่ เช่น บ้าน ที่อยู่อาศัย
คลังสินค้าโรงงาน หรือร้านค้าขาย เป็นต้น ทั้งมีอำนาจยึดและตรวจสมุดบัญชี เอกสารหรือแผ่นกระดาษและกระทำการใด
ๆ ตามสมควรเพื่อเปิดสถานที่ดังกล่าว รวมทั้งตู้นิรภัย ตู้ หรือที่เก็บของอื่น ๆ
แล้วเสนอคณะกรรมการสืบ ยึด อายัดทรัพย์สินเพื่อรายงานให้ปลัดกระทรวงทราบ
การดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
หากเห็นสมควรเจ้าพนักงานอาจขอความร่วมมือจากเจ้าพนักงานตำรวจให้อยู่ร่วมในการดำเนินการ
และอาจแจ้งความให้เจ้าพนักงานตำรวจแห่งท้องที่บันทึกไว้เป็นหลักฐานด้วยก็ได้

ข้อ
๒๒ 
ให้เจ้าพนักงานยึดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินแต่เพียงพอกับหนี้ที่ต้องชำระตามคำสั่งยึดทรัพย์สิน
พร้อมทั้งค่าธรรมเนียม ค่าใช้จ่ายในการยึดทรัพย์สินและขายทอดตลาด
แต่ถ้าเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินมีแต่ทรัพย์สินซึ่งมีราคามากกว่าจำนวนหนี้
และไม่อาจแบ่งยึดโดยมิให้ทรัพย์สินนั้นเสื่อมราคา เช่น ทำให้เปลี่ยนสภาพและราคาตกต่ำ
ทั้งทรัพย์สินอื่นที่จะยึดให้เพียงพอกับจำนวนหนี้ไม่ปรากฏด้วยแล้ว
ให้ยึดทรัพย์สินที่ว่านั้นมาขายทอดตลาดทั้งหมด

ข้อ
๒๓ 
ห้ามเจ้าพนักงานยึดหรืออายัดทรัพย์สินที่เจ้าพนักงานอื่นได้ยึดหรืออายัดไว้ก่อนแล้ว
หรือทรัพย์สินที่มีกฎหมายบัญญัติให้ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี

ข้อ
๒๔ 
เมื่อปรากฏว่าทรัพย์สินนั้นไม่อาจยึดได้ตามกฎหมาย ให้เจ้าพนักงานรีบแจ้งคณะกรรมการสืบ ยึด อายัดทรัพย์สิน
เพื่อรายงานต่อปลัดกระทรวงพิจารณาสั่งงดการยึดทรัพย์ไว้ก่อน
เมื่อยึดทรัพย์สินมาแล้วปรากฏในภายหลังว่า ทรัพย์สินที่ยึดนั้นเป็นของบุคคลอื่น
ให้เจ้าพนักงานแจ้งคณะกรรมการสืบ ยึด อายัดทรัพย์สิน
เพื่อรายงานให้ปลัดกระทรวงทราบและพิจารณาดำเนินการเพิกถอนการยึดทรัพย์นั้น

ข้อ
๒๕  ถ้าจะยึดที่ดิน
ให้เจ้าพนักงานผู้ไปทำการยึดทรัพย์สินดำเนินการให้ได้เอกสารสิทธิในที่ดินหรือสำเนาซึ่งเจ้าพนักงานที่ดินรับรอง
เพื่อตรวจสอบจำลองแผนที่หลังโฉนดที่ดิน ว่าเป็นที่ดินแปลงเดียวกันหรือไม่
หากเชื่อได้ว่าเป็นที่ดินแปลงเดียวกันแล้ว
ให้จัดการยึดโดยบรรยายให้เห็นสภาพและทำเลที่ตั้งของที่ดินในรายการยึดที่ดิน

ข้อ
๒๖ 
ถ้าที่ดินที่ยึดนั้นมีสิ่งปลูกสร้างหรือไม้ล้มลุก
หรือธัญชาติอันจะเก็บเกี่ยวรวงผลได้คราวหนึ่งหรือหลายคราวต่อปีเป็นของผู้อื่นปลูกอยู่
ให้เจ้าพนักงานบันทึกถ้อยคำของเจ้าของสิ่งนั้น ๆ
ให้ปรากฏว่ามีสิทธิในที่ดินอย่างไร เช่น สิทธิเก็บกิน สิทธิเหนือพื้นดิน
หรือสิทธิตามสัญญาเช่า เป็นต้น
ภายใต้บังคับแห่งกฎหมายว่าด้วยการยึดทรัพย์สินของกสิกร
การยึดที่ไร่ นา ซึ่งมีไม้ล้มลุกหรือธัญชาติอันจะเก็บเกี่ยวได้ตามฤดูกาล
จะทำการยึดแต่ที่ดิน
โดยไม่ยึดไม้ล้มลุกและธัญชาติหรือจะยึดทั้งที่ดินและไม้ล้มลุกหรือธัญชาติด้วยก็ได้

ข้อ
๒๗  การยึดที่ดินซึ่งมีไม้ยืนต้น
ให้เจ้าพนักงานจดชนิดและประมาณจำนวนต้นไม้ไว้ด้วย

ข้อ
๒๘ 
ถ้าทรัพย์สินที่ยึดมีดอกผลธรรมดาที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินจะต้องเป็นผู้เก็บเกี่ยวหรือบุคคลอื่นเป็นผู้เก็บเกี่ยวในนามของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
เมื่อมีผู้ร้องขอให้เจ้าพนักงานเก็บเกี่ยวและเจ้าพนักงานเห็นสมควรจัดการให้แล้ว
ให้มีหนังสือแจ้งเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินทราบในขณะทำการยึดแล้วให้ทำการเก็บดอกผลนั้นเมื่อถึงกำหนด

ข้อ
๒๙  การยึดเรือน โรง
หรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่น
ให้เจ้าพนักงานทำการยึดโดยบรรยายให้เห็นสภาพของสิ่งนั้น ๆ เช่น พื้น ฝาผนัง ประตู
หน้าต่าง เสา เครื่องบนและหลังคา ใช้วัสดุชนิดใด มีกี่ชั้น กี่ห้อง
ขนาดกว้างยาวสูงเท่าใด เก่าหรือใหม่เพียงใด เลขทะเบียนเท่าไร
ถ้าเป็นสถานที่ให้เช่ามีค่าเช่าเป็นจำนวนเท่าใด เป็นต้น

ข้อ
๓๐ 
การยึดสังหาริมทรัพย์มีรูปร่างและอสังหาริมทรัพย์
ย่อมครอบไปถึงดอกผลแห่งทรัพย์สินนั้นด้วย
เว้นแต่จะได้มีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น

ข้อ
๓๑ 
ให้เจ้าพนักงานแสดงให้เห็นโดยชัดแจ้งตามวิธีที่เห็นสมควรว่าได้มีการยึดทรัพย์สินไว้แล้ว
เช่น
(๑)
การยึดสิ่งของ
ให้เจ้าพนักงานปิดหรือผูกแผ่นเลขหมายบนสิ่งของที่ยึดให้ตรงตามบัญชีทรัพย์สินถ้าสามารถจะเก็บรวมเข้าหีบหรือตู้ได้ก็ให้รวมไว้
แล้วปิดหีบหรือตู้ คาดเทปกาว และลงลายมือชื่อกำกับตราประทับอีกชั้นหนึ่ง
(๒)
การยึดที่ดิน ห้องชุด เรือน โรง หรือสิ่งปลูกสร้างอื่น ๆ
ให้ปิดประกาศหรือทำเครื่องหมายไว้
(๓)
การยึดสัตว์ สัตว์พาหนะ หรือปศุสัตว์ จะใช้สีทาที่เขาหรือที่ตัวหรือจะใช้แผ่นเลขหมายผูกคอหรือจะต้อนเข้าคอกแล้วผูกเชือกที่ประตูคอกก็ได้แล้วแต่จะเห็นสมควร
แต่อย่าให้เป็นการขัดข้องต่อการเลี้ยงรักษาสัตว์นั้น

ข้อ ๓๒ 
เมื่อได้ยึดเรือกำปั่นหรือเรือมีระวางตั้งแต่หกตันขึ้นไป
เรือกลไฟหรือเรือยนต์ มีระวางตั้งแต่ห้าตันขึ้นไป แพหรือสัตว์พาหนะ
ให้แจ้งการยึดไปยังกรมการขนส่งทางน้ำและพาณิชย์นาวีหรือนายทะเบียนแห่งท้องที่
แล้วแต่กรณี
กรณียึดทรัพย์สินอื่นที่มีทะเบียน
เช่น รถยนต์ เครื่องจักร ให้แจ้งการยึดไปยังนายทะเบียนแห่งทรัพย์สินนั้น

ข้อ
๓๓  ในการยึดทรัพย์สิน
ให้เจ้าพนักงานจัดทำบันทึกรายงานการดำเนินการโดยสังเขป หากมีพฤติการณ์หรือเหตุการณ์ที่สมควรบันทึกไว้เป็นหลักฐานก็ให้บันทึกไว้แล้วอ่านบันทึกนั้นให้ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้อง
เช่น เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน ผู้มีส่วนได้เสีย บุคคลที่อยู่ ณ ที่ยึดฟัง
แล้วให้ลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐานด้วย ถ้าผู้ใดไม่ยอมลงลายมือชื่อให้บันทึกว่า
อ่านให้ฟังแล้วไม่ยอมลงลายมือชื่อ
พร้อมกับลงลายมือชื่อเจ้าพนักงานและพยานรับรองไว้

ข้อ
๓๔ 
ห้ามยึดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน ดังต่อไปนี้
(๑)
เครื่องนุ่งห่มหลับนอน หรือเครื่องใช้ในครัวเรือน โดยประมาณราคารวมกัน
ตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๒๘๕ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
ในกรณีปลัดกระทรวงเห็นสมควรจะกำหนดทรัพย์สินดังกล่าวที่มีราคาเกินกว่าที่กำหนดไว้ตามมาตรา
๒๘๕ แห่งประมวลกฎหมาย วิธีพิจารณาความแพ่ง ให้เป็นทรัพย์สินที่ไม่ต้องอยู่ในบังคับแห่งระเบียบนี้ก็ได้โดยคำนึงถึงความจำเป็นตามฐานะของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน  ทั้งนี้ ให้คณะกรรมการสืบยึด
อายัดทรัพย์สินเสนอความเห็นเพื่อประกอบการพิจารณาของปลัดกระทรวง
(๒)
เครื่องมือ หรือเครื่องใช้ที่จำเป็นในการเลี้ยงชีพ
หรือประกอบวิชาชีพโดยประมาณรวมกันราคาไม่เกินกว่าที่กำหนดไว้ตามมาตรา ๒๘๕
แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
แต่ถ้าเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินมีคำขอโดยทำเป็นคำร้องต่อปลัดกระทรวงขออนุญาตใช้เครื่องมือหรือเครื่องใช้อันจำเป็นเพื่อการดำเนินการเลี้ยงชีพหรือประกอบวิชาชีพอันมีราคาเกินกว่าจำนวนราคาดังกล่าวแล้ว
ให้ปลัดกระทรวงมีอำนาจที่จะใช้ดุลพินิจอนุญาตหรือไม่อนุญาตภายในบังคับแห่งเงื่อนไขตามที่เห็นสมควร
(๓)
วัตถุ เครื่องใช้
และอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องใช้ทำหน้าที่แทนหรือช่วยอวัยวะของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
(๔)
ทรัพย์สินอย่างใดที่โอนกันไม่ได้ตามกฎหมาย หรือตามกฎหมายย่อมไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี
ทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินอันมีลักษณะเป็นของส่วนตัวโดยแท้
เช่น หนังสือสำหรับวงศ์ตระกูลโดยเฉพาะ จดหมายหรือสมุดบัญชีต่าง ๆ นั้น
อาจยึดมาตรวจดูเพื่อประโยชน์ แห่งการยึดทรัพย์สินได้ถ้าจำเป็น
แต่ห้ามมิให้เอาออกขายทอดตลาด
(๕)
ทรัพย์สินของกสิกรตามกฎหมายว่าด้วยการยึดทรัพย์สินของกสิกร ได้แก่ พืชพันธุ์ที่ใช้ในปีต่อไปตามสมควร
พืชผลที่เก็บไว้สำหรับเลี้ยงตัวและครอบครัวตามฐานานุรูปสำหรับหนึ่งปี
สัตว์และเครื่องมือประกอบอาชีพที่มีไว้พอแก่การดำเนินอาชีพต่อไป

ข้อ
๓๕  ให้เจ้าพนักงานจัดทำบัญชีทรัพย์สินที่ยึดโดยแสดงรายละเอียด
เช่น ชื่อ ประเภท จำนวน ขนาด น้ำหนัก
สภาพและราคาประเมินแห่งทรัพย์สิน เป็นต้น ตามลำดับหมายเลขไว้

ข้อ
๓๖  การจดบัญชีทรัพย์สิน
ถ้าเป็นทรัพย์สินหลายสิ่งราคาเล็กน้อย
จะมัดรวมหรือกองรวมกันแล้วจดเป็นเลขหมายเดียวกันก็ได้

ข้อ
๓๗ 
เมื่อทำการยึดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินแล้ว
ให้แจ้งรายการยึดและราคาประเมินให้เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินทราบ
และถ้าทรัพย์สินที่ยึดมีผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมให้แจ้งการยึดให้ผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมทราบด้วย
หากไม่สามารถจะกระทำตามความในวรรคก่อนได้
ให้ปิดประกาศแจ้งการยึดไว้ ณ
สถานที่ที่ยึดหรือประกาศแจ้งการยึดทางหนังสือพิมพ์รายวัน ไม่เกิน ๗ วัน
ถ้าทรัพย์สินที่ยึดเป็นที่ดินและห้องชุด
ให้แจ้งการยึดนั้นให้เจ้าพนักงานที่ดินท้องที่ที่ที่ดินตั้งอยู่ทราบเพื่อบันทึกการยึดไว้ในทะเบียน
เมื่อดำเนินการดังกล่าวแล้วเสร็จ
ให้คณะกรรมการสืบ ยึด
อายัดทรัพย์สินรายงานการยึดทรัพย์สินพร้อมบัญชีทรัพย์สินที่ยึดต่อปลัดกระทรวงเพื่อสั่งการให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดดำเนินการขายทอดตลาดต่อไป

ส่วนที่ ๕
วิธีการประเมินราคาทรัพย์สิน

ข้อ
๓๘  การประเมินราคาที่ดิน
ให้คณะกรรมการสืบ ยึด อายัดทรัพย์สิน พิจารณาตามหลักเกณฑ์เหล่านี้ประกอบกัน คือ
(๑)
ราคาซื้อขายกันในท้องตลาดโดยคำนึงถึงสภาพแห่งที่ดินนั้นว่าเป็นที่ดินประเภทใด เช่น ที่อยู่อาศัย ที่โรงงาน ที่ให้บริการหรือค้าขาย
ที่สวน ที่นา ที่ไร่ เป็นต้น และที่นั้นอยู่ในทำเลอย่างใด เช่น อยู่ในทำเลค้าขาย ที่ชุมนุมชน
อยู่ติดถนนหรือแม่น้ำลำคลองหรือไม่ รถยนต์เข้าถึงหรือไม่ หากเป็นที่ให้เช่ามีผลประโยชน์หรือรายได้มากน้อยเพียงใด
(๒)
ราคาที่ดินบริเวณใกล้เคียง ซึ่งเจ้าพนักงานเคยขายทอดตลาดไปแล้ว
(๓)
ราคาซื้อขาย หรือจำนอง หรือขายฝากครั้งสุดท้ายของที่ดินที่ยึด และที่ดินข้างเคียง
(๔)
ราคาประเมินทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมตามประมวลกฎหมายที่ดิน
การประเมินราคาที่ดินตามวรรคหนึ่ง
อาจขอให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ในการประเมินราคาทรัพย์สินผู้เชี่ยวชาญ
ผู้ชำนาญการพิเศษหรือผู้มีความรู้เชี่ยวชาญช่วยตรวจสอบและประเมินราคาก็ได้

ข้อ
๓๙ 
การประเมินราคาทรัพย์สินอื่นนอกจากที่ดิน ให้คณะกรรมการสืบ ยึด
อายัดทรัพย์สินประเมินตามราคาซื้อขายในท้องตลาดตามสภาพความเก่าใหม่ของทรัพย์สินนั้น
ๆ
การประเมินราคาทรัพย์สินอื่นนอกจากที่ดิน
ตามวรรคหนึ่งอาจขอให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ในการประเมินราคาทรัพย์สิน
ผู้เชี่ยวชาญ ผู้ชำนาญการพิเศษหรือผู้มีความรู้เชี่ยวชาญ ช่วยตรวจสอบและประเมินราคาก็ได้

ข้อ
๔๐ 
การประเมินราคาทรัพย์สินที่มีการจำนองหรือจำนำให้ปฏิบัติเช่นเดียวกับข้อ ๓๘
และข้อ ๓๙ แต่ให้หมายเหตุไว้ด้วยว่า จำนองหรือจำนำเมื่อใด ต้นเงินเท่าใด
เพื่อประกอบดุลพินิจในการขายทอดตลาด

ข้อ
๔๑  หากปลัดกระทรวงเห็นว่า
ราคาทรัพย์สินที่คณะกรรมการสืบ ยึด อายัด ทรัพย์สินประเมินไม่เหมาะสม
หรือผู้มีส่วนได้เสียในการยึดทรัพย์สินร้องขอโดยมีเหตุผลอันสมควร
ปลัดกระทรวงมีอำนาจแก้ไขราคาประเมินได้เอง หรือมีคำสั่งให้คณะกรรมการสืบ ยึด
อายัดทรัพย์สิน
ทำการประเมินราคาใหม่หรือขอให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ในการประเมินราคาทรัพย์สินหรือผู้เชี่ยวชาญในการประเมินราคาทรัพย์สินช่วยประเมินราคาให้
กรณีประเมินราคาตามคำร้องขอของผู้มีส่วนได้เสียในการยึดทรัพย์สิน
ให้ผู้ร้องขอเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายและเมื่อได้มีการแก้ไขราคาประเมินแล้ว
ให้เจ้าพนักงานแจ้งราคาประเมินที่ได้แก้ไขใหม่ให้ผู้มีส่วนได้เสียทราบ

ส่วนที่ ๖
การคัดค้านการยึดทรัพย์สิน

ข้อ
๔๒ 
ถ้าบุคคลใดจะยื่นคำร้องคัดค้านการยึดทรัพย์สิน โดยกล่าวอ้างว่าเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินไม่ใช่เจ้าของทรัพย์สินที่เจ้าพนักงานได้ยึดไว้
ก่อนนำทรัพย์สินดังกล่าวออกขายทอดตลาดให้บุคคลนั้น
ยื่นคำร้องขอต่อปลัดกระทรวงเพื่อให้มีคำสั่งปล่อยทรัพย์สินเช่นว่านั้น
และเมื่อปลัดกระทรวงได้รับคำร้องขอเช่นว่านี้ ให้งดการขายทอดตลาดหรือจำหน่ายทรัพย์สินนั้นไว้ในระหว่างรอคำวินิจฉัยชี้ขาดของปลัดกระทรวงต่อไป
เว้นแต่
(๑)
หากมีพยานหลักฐานเบื้องต้นแสดงว่าคำร้องขอนั้นไม่มีมูลและยื่นเข้ามา
เพื่อประวิงเวลาให้ล่าช้า
ปลัดกระทรวงมีอำนาจสั่งให้ผู้ร้องวางเงินต่อสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดในเวลาที่กำหนด ตามจำนวนเงินที่เห็นสมควร
เพื่อประกันความเสียหายใด ๆ
ที่อาจได้รับเนื่องจากเหตุที่เนิ่นช้าในการขายทอดตลาดอันเกิดแต่การยื่นคำร้องขอนั้น
ถ้าผู้ร้องไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง เช่นว่านี้
ให้ปลัดกระทรวงยกคำร้องนั้นเสียและมีคำสั่งให้ดำเนินการต่อไป
(๒)
ถ้าทรัพย์สินที่พิพาทนั้นเป็นสังหาริมทรัพย์และมีพยานหลักฐานเบื้องต้นแสดงว่าคำร้องขอนั้นไม่มีเหตุผลอันควรฟัง
หรือถ้าปรากฏว่าทรัพย์สินที่ยึดเป็นสังหาริมทรัพย์ที่เก็บไว้นานไม่ได้ปลัดกระทรวงมีอำนาจสั่งให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดทรัพย์สินดำเนินการจำหน่ายทรัพย์สินนั้น
โดยไม่ชักช้า

ส่วนที่ ๗
การเก็บรักษาทรัพย์สินที่ยึด

ข้อ
๔๓ 
ทรัพย์สินที่ยึดไว้แล้วให้นำมาเก็บรักษาไว้ที่สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขหรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด
หรือสถานที่อื่นตามที่คณะกรรมการสืบ ยึด อายัดทรัพย์สิน
ตามข้อ ๑๑ จะเห็นสมควร แต่ถ้าเป็นอสังหาริมทรัพย์
หรือสิ่งของอื่นซึ่งลำบากต่อการขนย้าย
ให้มอบแก่บุคคลที่สมควรเป็นผู้ดูแลรักษาไว้
การมอบทรัพย์สินที่ยึดให้บุคคลอื่นดูแลรักษาให้ถือหลักเกณฑ์
ดังต่อไปนี้
(๑)
ถ้าเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินยอมรับรักษาทรัพย์สินที่ยึด
และเจ้าพนักงานเห็นสมควรจะมอบทรัพย์สินนั้นให้เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินเป็นผู้ดูแลรักษาก็ได้
(๒)
ถ้าเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินไม่รับรักษาทรัพย์สินที่ยึด
และเจ้าพนักงานเห็นสมควรจะมอบทรัพย์สินไว้ในความดูแลของบุคคลอื่นซึ่งครอบครองทรัพย์สินนั้นอยู่ก็ได้
(๓)
ถ้าไม่สามารถปฏิบัติตาม (๑) และ (๒) ได้ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
จะเช่าสถานที่เก็บทรัพย์สินและจ้างผู้ดูแลรักษาทรัพย์สินนั้นไว้ก็ได้  ทั้งนี้
การเช่าให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการพัสดุ

ข้อ
๔๔ 
ให้เจ้าพนักงานจดไว้ในรายการยึดทรัพย์สินโดยชัดแจ้งว่า
ได้จัดการเก็บรักษาทรัพย์สินนั้นอย่างไร และต้องเสียค่าใช้จ่ายในการยึดทรัพย์สิน
ค่าเช่าสถานที่เก็บทรัพย์สิน ค่าจ้างดูแลรักษาทรัพย์สินเท่าใด  ทั้งนี้
ให้เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินเป็นผู้เสียค่าใช้จ่ายทั้งหมด

ข้อ
๔๕ 
ให้ผู้รับรักษาทรัพย์สินโดยมีค่าตอบแทนหรือไม่มีค่าตอบแทน
หรือผู้ให้เช่าสถานที่เก็บรักษาทรัพย์สินก็ดี หรือผู้รับจ้างดูแลทรัพย์สินก็ดี
ทำสัญญารักษาทรัพย์สินกับสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข  ทั้งนี้
การเช่าให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการพัสดุ

ส่วนที่ ๘
วิธีการอายัดทรัพย์สิน

ข้อ
๔๖ 
เมื่อปลัดกระทรวงลงนามในคำสั่งอายัดทรัพย์สินแล้ว ให้คณะกรรมการสืบ ยึด
อายัดทรัพย์สิน
ดำเนินการส่งคำสั่งอายัดให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินและบุคคลภายนอกซึ่งต้องส่งมอบเงินหรือสิ่งของนั้น

ข้อ
๔๗  ให้คณะกรรมการสืบ ยึด
อายัดทรัพย์สิน อายัดสังหาริมทรัพย์อันมีรูปร่างและอสังหาริมทรัพย์
รวมทั้งสิทธิทั้งปวงอันมีอยู่ในทรัพย์สินเหล่านั้น
หรือเงินที่บุคคลภายนอกจะต้องส่งมอบหรือโอน
หรือชำระให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
ในการอายัดดังกล่าวเจ้าพนักงานมีอำนาจที่จะยึดบรรดาเอกสารทั้งปวงที่ให้สิทธิแก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินในอันที่จะได้รับส่งมอบ
หรือรับโอนทรัพย์สินหรือสิทธิ หรือได้รับชำระเงินเช่นว่านั้น

ข้อ
๔๘ 
ห้ามอายัดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน ดังต่อไปนี้
(๑) เบี้ยเลี้ยงชีพซึ่งกฎหมายกำหนดไว้
และเงินรายได้เป็นคราว ๆ อันบุคคลภายนอกได้ยกให้เพื่อเลี้ยงชีพเป็นจำนวนตามที่ปลัดกระทรวงเห็นสมควร
(๒)
เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ บำเหน็จ และเบี้ยหวัด
ของข้าราชการหรือลูกจ้างของรัฐบาลและเงินสงเคราะห์
หรือบำนาญที่รัฐบาลได้จ่ายให้แก่คู่สมรสหรือญาติที่ยังมีชีวิตของบุคคลเหล่านั้น
(๓)
เงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ ค่าชดใช้
เงินสงเคราะห์หรือรายได้อื่นในลักษณะเดียวกันของพนักงาน ลูกจ้าง หรือคนงาน
นอกจากที่กล่าวไว้ใน (๒)
ที่นายจ้างจ่ายให้แก่บุคคลเหล่านั้นหรือคู่สมรสหรือญาติที่ยังมีชีวิตของบุคคลเหล่านั้น
เป็นจำนวนตามที่ปลัดกระทรวงเห็นสมควร
(๔)
เงินฌาปนกิจสงเคราะห์ที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินได้รับอันเนื่องมาจากความตายของบุคคลอื่นเป็นจำนวนตามที่จำเป็นในการดำเนินการฌาปนกิจศพตามฐานะของผู้ตายที่ปลัดกระทรวงเห็นสมควร
ในการกำหนดจำนวนเงินตาม
(๑) และ (๓) ให้คณะกรรมการสืบ ยึด อายัดทรัพย์สิน เสนอความเห็นประกอบการพิจารณาของปลัดกระทรวง
โดยกำหนดให้ไม่น้อยกว่าอัตราเงินเดือนขั้นต่ำสุด
ของข้าราชการพลเรือนในขณะนั้น 
ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงฐานะในทางครอบครัวของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
และจำนวนบุพการีและผู้สืบสันดาน
ซึ่งอยู่ในความอุปการะของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินด้วย

ส่วนที่ ๙
การคัดค้านการอายัดทรัพย์สิน

ข้อ
๔๙ 
ถ้าบุคคลภายนอกได้รับคำสั่งอายัดทรัพย์สิน
ปฏิเสธหรือโต้แย้งหนี้ที่เรียกร้องเอาแก่ตนให้คณะกรรมการสืบ ยึด อายัดทรัพย์สิน
ทำการไต่สวนตรวจสอบว่าหนี้ที่เรียกร้องมีอยู่จริงแล้วรายงานให้ปลัดกระทรวงออกคำสั่งเตือนให้บุคคลนั้นปฏิบัติตามคำสั่งอายัดอีกครั้ง
ถ้าบุคคลดังกล่าวไม่ปฏิบัติตามคำสั่งอายัด ให้สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขดำเนินการฟ้องคดีให้บุคคลดังกล่าวรับผิดเสมือนหนึ่งบุคคลนั้นเป็นเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
ตลอดจนค่าแห่งความเสียหายใด ๆ ที่เกิดขึ้น
เพราะการไม่ปฏิบัติตามคำสั่งอายัดทรัพย์สินพร้อมกันไปด้วย
หากบุคคลภายนอกได้รับคำสั่งอายัด ปฏิเสธหรือโต้แย้งหนี้ที่เรียกร้องเอาแก่ตน
ให้คณะกรรมการสืบยึด
อายัดทรัพย์สิน ทำการไต่สวนตรวจสอบพิจารณาว่าหนี้ที่เรียกร้องไม่มีอยู่จริง
แล้วรายงานให้ปลัดกระทรวงออกคำสั่งเพิกถอนคำสั่งอายัด
และจัดส่งไปยังบุคคลภายนอกได้รับคำสั่งอายัดต่อไป
ถ้าไม่มีการคัดค้านการอายัดทรัพย์สิน
แต่บุคคลผู้ได้รับคำสั่งอายัดมิได้ปฏิบัติตามคำสั่งอายัดให้สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขดำเนินการฟ้องคดีตามวรรคหนึ่ง

ส่วนที่ ๑๐
การจัดการทรัพย์สินที่อายัด

ข้อ
๕๐  ทรัพย์สินที่อายัดให้จัดการ
ดังต่อไปนี้
(๑)
ถ้าเป็นพันธบัตรและหลักทรัพย์ที่เป็นประกัน ซึ่งเป็นของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินออกให้แก่ผู้ถือ
หรือออกในนามของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน ให้คณะกรรมการสืบ ยึด
อายัดทรัพย์สินจะเสนอต่อปลัดกระทรวง
ให้มีคำสั่งอนุญาตให้จำหน่ายทรัพย์สินเหล่านั้น
ตามรายการขานราคาในวันที่ขายก็ได้หากทรัพย์สินเหล่านั้นมีรายการขานราคากำหนดไว้ ณ
สถานแลกเปลี่ยนหรือไม่เห็นชอบด้วยให้ขายทรัพย์สินเหล่านั้นโดยวิธีขายทอดตลาด
(๒)
ถ้าเป็นตราสารเปลี่ยนมือ เช่น ตั๋วเงิน ให้คณะกรรมการสืบ ยึด
อายัดทรัพย์สินเสนอปลัดกระทรวง มีคำสั่งอนุญาตจำหน่ายตามราคาที่ปรากฏในตราสาร
หรือราคาต่ำกว่านั้นตามที่ปลัดกระทรวงเห็นสมควร ถ้าปลัดกระทรวงไม่เห็นชอบด้วย
ให้นำตราสารนั้นออกขายทอดตลาด
(๓)
ถ้าสิ่งของที่จะต้องส่งมอบตามสิทธิเรียกร้องที่ถูกอายัดนั้น
ได้ส่งมอบให้แก่สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขหรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดแล้ว
ให้นำออกขายโดยการขายทอดตลาด
(๔)
ถ้าการจำหน่ายสิทธิเรียกร้องที่ถูกอายัดนั้น กระทำได้โดยยาก เนื่องจาก
การชำระหนี้นั้นต้องอาศัยการชำระหนี้ตอบแทน
หรืออาจต้องด้วยเหตุผลอื่นอันจะทำให้การชำระหนี้นั้นล่าช้าออกไปอีกและอาจเกิดความเสียหายขึ้นได้
เมื่อบุคคลผู้มีส่วนได้เสีย หรือคณะกรรมการสืบ ยึด อายัดทรัพย์สินเสนอปลัดกระทรวงเพื่อมีคำสั่งให้จำหน่ายโดยวิธีอื่นก็ได้

หมวด ๓
การขายทอดตลาดทรัพย์สิน

ส่วนที่ ๑
คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาด

ข้อ
๕๑  ให้มีคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาด
ซึ่งแต่งตั้งโดยปลัดกระทรวง ประกอบด้วย
(๑)
ในราชการบริหารส่วนกลาง ให้ผู้ตรวจราชการกระทรวงที่ปลัดกระทรวงเห็นสมควรแต่งตั้งเป็นประธาน
เจ้าหน้าที่กลุ่มคลังและพัสดุตำแหน่งนักวิชาการเงินและบัญชี
ผู้แทนจากหน่วยงานที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินสังกัดหรือเคยสังกัดอยู่
เป็นกรรมการ ผู้อำนวยการกลุ่มกฎหมายเป็นกรรมการและเลขานุการ นิติกรกลุ่มกฎหมาย เป็นกรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ
(๒)
ในราชการบริหารส่วนกลางที่สำนักงานตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาค
และราชการบริหารส่วนภูมิภาค
ให้นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดหรือผู้ที่นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดมอบหมายเป็นประธานกรรมการนักวิชาการเงินและบัญชีของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด
ผู้แทนจากหน่วยงานที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินสังกัดหรือเคยสังกัดอยู่
เป็นกรรมการ
หัวหน้ากลุ่มงานนิติการหรือหัวหน้ากลุ่มงานบริหารทั่วไปของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด
เป็นกรรมการและเลขานุการ
นิติกรหรือผู้ปฏิบัติหน้าที่นิติกรเป็นกรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ
(๓)
กรณีทรัพย์สินที่จะทำการขายทอดตลาดนั้นตั้งอยู่ในเขตพื้นที่จังหวัดอื่น
หรือตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ส่วนกลาง ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดตาม (๑) หรือ (๒)
แล้วแต่กรณี รายงานให้ปลัดกระทรวงทราบเพื่อแต่งตั้งคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดตาม
(๑) หรือ (๒) แล้วแต่กรณี ดำเนินการขายทอดตลาดแทนได้
การแต่งตั้งคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดตามวรรคหนึ่งเพื่อจัดการขายทอดตลาด
หากจำเป็นจะแต่งตั้งบุคคลที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะเกี่ยวกับทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาด
เข้าร่วมเป็นกรรมการและทำหน้าที่เป็นผู้ทอดตลาดด้วยก็ได้
หากประธานกรรมการไม่อยู่ในที่ประชุมหรือไม่สามารถมาปฏิบัติหน้าที่ได้
ให้กรรมการที่มาประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งขึ้นทำหน้าที่แทน

ส่วนที่ ๒
วิธีการขายทอดตลาดทรัพย์สิน

ข้อ
๕๒  ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาด
จัดทำรายงานขออนุญาตขายทอดตลาดทรัพย์สินพร้อมทั้งแนบเอกสารที่เกี่ยวข้อง เช่น
สำเนาคำสั่งแต่งตั้งเจ้าพนักงานให้ยึดทรัพย์สิน ประกาศเรื่องยึดทรัพย์สิน
บัญชียึดทรัพย์สิน และเอกสารอื่นใดอันเกี่ยวกับการขายทอดตลาดทรัพย์สิน เป็นต้น
ตลอดจนเสนอความเห็นว่าควรขายทอดตลาดทรัพย์สินไว้ในรายงาน
พร้อมทั้งเสนอให้ปลัดกระทรวงลงนามในคำสั่งให้ขายทอดตลาดทรัพย์สินภายใน ๓๐ วัน
นับแต่วันที่ได้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินเสร็จสิ้น

ข้อ
๕๓ 
เมื่อปลัดกระทรวงมีคำสั่งให้ขายทอดตลาดทรัพย์สินแล้ว
ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดจัดทำประกาศ เรื่อง ขายทอดตลาดทรัพย์สิน
โดยแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับทรัพย์สินที่จะขาย เช่น ชื่อเจ้าของทรัพย์สิน วัน เวลา
สถานที่ที่จะขาย ชื่อ ประเภท ลักษณะ จำนวน ขนาด
น้ำหนักและภาระติดพันเกี่ยวกับทรัพย์สินนั้น ๆ เป็นต้น
ถ้าเป็นที่ดินให้แจ้งเนื้อที่อาณาเขต ชื่อเจ้าของที่ดินข้างเคียงสถานที่ตั้ง
พร้อมทั้งแผนที่พอสังเขป

ข้อ
๕๔ 
เมื่อประธานกรรมการจัดการขายทอดตลาดได้ลงนามในประกาศเรื่องขายทอดตลาดทรัพย์สินแล้ว
ให้จัดส่งประกาศเรื่องขายทอดตลาดทรัพย์สินนั้นให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
และผู้มีส่วนได้เสีย ทั้งปิดประกาศไว้โดยเปิดเผย ณ สถานที่ที่จะขาย
สถานที่ที่ทรัพย์สินนั้นตั้งอยู่ ที่ชุมนุมชน และสถานที่ราชการอันเห็นสมควร ก่อนกำหนดวันขายไม่น้อยกว่า
๗ วัน
ถ้าประธานกรรมการจัดการขายทอดตลาดเห็นสมควร
จะลงประกาศโฆษณาการขายทอดตลาดทรัพย์สินนั้นในหนังสือพิมพ์รายวัน
หรือทางวิทยุกระจายเสียง หรือทางโทรทัศน์
หรือทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ก่อนกำหนดวันขายไม่น้อยกว่า ๗ วันก็ได้

ข้อ ๕๕ 
การกำหนดวันขายทอดตลาดในประกาศเรื่องขายทอดตลาดทรัพย์สิน ให้ถือเกณฑ์ดังนี้
(๑)
ที่ดิน หรือที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้าง กำหนดวันขายไม่น้อยกว่า ๓๐ วัน แต่ไม่เกิน ๙๐
วันนับแต่วันที่ที่ลงประกาศ เรื่อง ขายทอดตลาดทรัพย์สิน
(๒)
โรงเรือน สิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ และทรัพย์สินอื่น กำหนดวันขายไม่น้อยกว่า ๒๐
วันแต่ไม่เกิน ๓๐ วัน นับแต่วันที่ที่ลงประกาศ เรื่อง ขายทอดตลาดทรัพย์สิน
(๓)
ในกรณีจำเป็นเร่งด่วน
คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดอาจขายทอดตลาดทรัพย์สินได้เมื่อพ้นระยะเวลาอย่างน้อย ๕
วัน นับแต่วันที่ยึดทรัพย์สินเสร็จสิ้น
ในกรณีของสดหรือของเสียง่ายให้นำออกขายได้ทันที
หรือดำเนินการโดยวิธีอื่นตามที่เห็นสมควร
(๔)
เมื่อประกาศขายทอดตลาดทรัพย์สินไปแล้ว
หากมีความจำเป็นจนไม่อาจขายทอดตลาดทรัพย์สินได้
คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดอาจเลื่อนหรืองดการขายทอดตลาดทรัพย์สินก็ได้

ข้อ
๕๖  การขายทอดตลาดทรัพย์สิน ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดถือปฏิบัติ
ดังนี้
(๑)
การขายทอดตลาดทรัพย์สินที่ติดจำนอง ให้มีหนังสือแจ้งให้ผู้รับจำนองทราบถึงวัน
เวลาและสถานที่ที่จะทำการขายทอดตลาด
พร้อมทั้งให้สอบถามผู้รับจำนองถึงรายละเอียดของภาระจำนอง เช่น ต้นเงิน
ดอกเบี้ยที่ค้างชำระ ตลอดจนวิธีการขายทอดตลาดว่าจะให้ขายโดยติดจำนองหรือปลอดจำนอง
ถ้าผู้รับจำนองไม่แจ้งให้ทราบภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือแล้ว
ให้ขายทรัพย์สินนั้นโดยติดจำนอง
ในกรณีที่ได้รับแจ้งจากผู้รับจำนองให้ขายทรัพย์สินโดยปลอดจำนอง
คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดอาจพิจารณาให้ขายทรัพย์สินโดยติดจำนองก็ได้เมื่อได้รับอนุญาตจากปลัดกระทรวง
การขายทรัพย์สินโดยติดจำนอง
ให้แสดงรายชื่อผู้รับจำนองพร้อมทั้งต้นเงินและดอกเบี้ยที่ยังค้างชำระจนถึงวันขาย
และข้อความว่าผู้ใดซื้อทรัพย์สินนั้นต้องรับภาระจำนองติดไปด้วย ไว้ในประกาศ เรื่อง
ขายทอดตลาดทรัพย์สินโดยชัดเจน
การขายทอดตลาดโดยปลอดจำนอง
การกำหนดราคาขายให้พิจารณาถึงต้นเงิน
ดอกเบี้ยจำนองซึ่งยังค้างชำระแก่ผู้รับจำนองจนถึงวันขาย พร้อมทั้งค่าธรรมเนียม
ค่าใช้จ่ายในการยึด และขายทอดตลาดและเงินที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินต้องชำระ
ถ้าเห็นว่าเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดไม่อาจปลดเปลื้องหนี้ได้หรือหากขายทอดตลาดแล้วเจ้าหนี้จำนองจะได้รับเงินจากการขายทอดตลาดไปทั้งหมด
ก็ให้งดการขายทอดตลาดและรายงานปลัดกระทรวงพิจารณาสั่งการเป็นราย ๆ ไป
การขอรับชำระหนี้ของผู้รับจำนอง
ให้ถือหนังสือตอบรับของผู้รับจำนองตามวรรคหนึ่งเป็นคำขอรับชำระหนี้จำนอง
ก่อนจ่ายเงินชำระหนี้จำนองพร้อมดอกเบี้ยต้องตรวจสอบให้แน่ชัดเสียก่อนว่าหนี้จำนองและดอกเบี้ย
เป็นหนี้บุริมสิทธิที่จะได้รับชำระหนี้ก่อนเจ้าหนี้สามัญหรือไม่
และผู้รับจำนองได้ปลดหนี้จำนองให้แล้ว พร้อมทั้งให้ขอใบรับ
ยึดถือไว้เป็นหลักฐานในการชำระหนี้จำนองพร้อมดอกเบี้ยด้วยจึงจะจ่ายเงินให้แก่ผู้รับจำนองได้
(๒)
ถ้าทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาดเป็นตู้นิรภัย หีบ กำปั่นเหล็ก
หรือทรัพย์สินอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน
ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดจัดการเปิดเสียก่อน จึงจะขายทอดตลาดได้
(๓)
การขายทอดตลาดทรัพย์สินประเภทซึ่งผู้ยึดถือครอบครองจะต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานตามกฎหมายเสียก่อน
เช่น อาวุธปืน เป็นต้น ให้ผู้ซื้อวางมัดจำไว้ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒๕
ของราคาซื้อและให้ผู้ซื้อจัดการนำใบอนุญาตมาแสดงภายใน ๓๐ วัน
พร้อมทั้งชำระเงินที่ค้างให้ครบถ้วน ถ้าพ้นกำหนดนี้แล้วผู้ซื้อไม่สามารถนำใบอนุญาตมาแสดงได้
ก็ให้ริบเงินมัดจำนั้นแล้วนำส่งกลุ่มคลังและพัสดุสำนักบริหารกลาง
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด แล้วแต่กรณี
และให้จัดการขายทอดตลาดใหม่ได้
(๔)
การขายทอดตลาดทรัพย์สินที่จะต้องมีใบอนุญาตกำกับ เช่น สุราตั้งแต่ ๑๐
ลิตรขึ้นไปให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดขอความร่วมมือไปยังเจ้าพนักงานสรรพสามิตจัดการออกใบอนุญาตขนสุราให้แก่ผู้ซื้อด้วย
(๕)
การขายทอดตลาดทรัพย์สินหลายสิ่งให้ปฏิบัติ ดังนี้
(ก)
ให้แยกขายทีละสิ่งต่อเนื่องกัน เว้นแต่คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดจะเห็นสมควรกำหนดให้ดำเนินการดังนี้ก็ได้
๑)
จัดสังหาริมทรัพย์ซึ่งมีราคาเล็กน้อยรวมขายเป็นกอง ๆ ได้
๒)
จัดสังหาริมทรัพย์หรืออสังหาริมทรัพย์สองสิ่งหรือกว่านั้นขึ้นไปรวมขายไปด้วยกันได้ในเมื่อเป็นที่เห็นได้ว่าเงินรายได้จากการขายจะเพิ่มขึ้นเพราะเหตุนั้น
(ข)
ในการขายอสังหาริมทรัพย์รายใหญ่ และทรัพย์สินนั้นอาจแบ่งแยกออกเป็นส่วน ๆ
ได้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดมีอำนาจขายทรัพย์สินนั้นเป็นส่วน ๆ ได้
ในเมื่อเป็นที่เห็นว่าเงินรายได้ทั้งหมดจะเพิ่มขึ้นเพราะเหตุนั้น
(ค)
การขายทรัพย์สินหลายสิ่งด้วยกัน คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดมีอำนาจกำหนดลำดับที่จะขายทรัพย์สินนั้นได้
(ง)
บุคคลผู้มีส่วนได้เสียในทรัพย์สินที่จะขายทอดตลาด
อาจร้องขอให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดรวมหรือแยก
หรือให้ขายทรัพย์สินนั้นตามลำดับที่กำหนดไว้
หรือจะร้องคัดค้านการขายของคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดใน (ก) ถึง (ค) ก็ได้
ในกรณีที่คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาด
ไม่ยอมปฏิบัติตามคำร้องขอหรือคัดค้านเช่นว่านั้น
ผู้มีส่วนได้เสียจะยื่นคำขอต่อปลัดกระทรวงโดยทำเป็นคำร้องภายใน ๗ วัน
นับแต่วันที่ผู้มีส่วนได้เสียได้รับแจ้งการปฏิเสธเป็นลายลักษณ์อักษรจากคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาด
เพื่อขอให้มีคำสั่งชี้ขาดในเรื่องนั้นก็ได้

ข้อ
๕๗  วิธีการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดดำเนินการ ดังต่อไปนี้
(๑)
ก่อนเริ่มขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ให้ทำสัญลักษณ์หรือเครื่องหมายการขายทอดตลาดและอ่านประกาศเรื่องขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ณ สถานที่ขายโดยเปิดเผย
(๒)
คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดจะเข้าสู้ราคา หรือใช้ผู้หนึ่งผู้ใดเข้าสู้ราคา
ในการขายทอดตลาดทรัพย์สินที่ตนเป็นผู้จัดการขายไม่ได้
(๓)
เมื่อคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดเห็นว่าทรัพย์สินที่ทำการขายทอดตลาดมีมูลค่าสูงมากหรือมีผู้ใดจะสู้ราคาโดยไม่สุจริต
หรือไม่สามารถจะชำระราคาได้
ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดจัดให้มีการวางหลักประกันที่เชื่อถือได้ตามที่เห็นสมควร
(๔)
การขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ให้ผู้ขายทอดตลาดแสดงความตกลงขายด้วยวิธีเคาะไม้หรือแสดงกิริยาอย่างใดอย่างหนึ่งตามจารีตประเพณีในการขายทอดตลาด
ถ้ายังไม่ได้แสดงเช่นนั้นผู้สู้ราคาจะถอนคำสู้ราคาก็ได้
(๕)
ให้ผู้ทอดตลาดร้องขานจำนวนเงินที่มีผู้สู้ราคาครั้งที่หนึ่ง และกล่าวคำว่า หนึ่ง ๓ - ๔ หน ถ้าไม่มีผู้สู้ราคาสูงขึ้น
ให้เปลี่ยนร้องขานจำนวนเงินนั้นเป็นครั้งที่สอง และกล่าวคำว่า สอง อีก ๓ - ๔ หน เมื่อไม่มีผู้สู้ราคาสูงกว่านั้นและผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับทางปกครองไม่คัดค้านราคาและคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดเห็นว่าได้ราคาพอสมควร
ก็ให้ผู้ทอดตลาดกล่าวคำว่า สาม พร้อมกับเคาะไม้หรือแสดงกิริยาอย่างใดอย่างหนึ่งตามจารีตประเพณีในการขายทอดตลาด
แต่ถ้าก่อนเคาะไม้หรือแสดงกิริยาดังกล่าว มีผู้สู้ราคาสูงขึ้นไปอีก
ก็ให้ร้องขานราคานั้นตั้งต้นใหม่ตามลำดับ
ในกรณีผู้มีส่วนได้เสียคนใดคนหนึ่งคัดค้านราคา
ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดเลื่อนการขายออกไปนัดหนึ่ง
และในนัดต่อไปหากราคาที่มีผู้เสนอไม่ต่ำกว่าราคาที่เสนอไว้ในครั้งก่อนและคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดเห็นว่าเป็นราคาสมควรขาย
ก็ให้ดำเนินการขายทอดตลาดและเคาะไม้ขายให้แก่ผู้เสนอราคาสูงสุดดังกล่าว
(๖)
ถ้าผู้สู้ราคาถอนคำสู้ราคาของตนเสียก่อนที่ผู้ทอดตลาดเคาะไม้
หรือแสดงกิริยาอย่างใดอย่างหนึ่งตามจารีตประเพณีในการขายทอดตลาด
ให้ผู้ทอดตลาดตั้งต้นร้องขานราคาใหม่
(๗)
ในการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดบันทึกเหตุการณ์ขายทอดตลาดไว้ทุกครั้งโดยมีข้อความอย่างน้อยดังนี้
(ก)
จำนวนบุคคลซึ่งมาฟังการขายและสู้ราคา
(ข)
ในการสู้ราคาทรัพย์สินประเภทอสังหาริมทรัพย์
ให้บันทึกชนิดของทรัพย์สินชื่อและราคาของผู้ให้ราคาสูงสุด
รวมทั้งชื่อและราคาของผู้ให้ราคาตามลำดับรองลงมาด้วย
กรณีการสู้ราคาทรัพย์สินประเภทสังหาริมทรัพย์
ให้บันทึกชนิดของทรัพย์สิน ชื่อและราคาของผู้ให้ราคาสูงสุดเท่านั้น
(ค)
คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดขายได้หรือไม่ เพราะเหตุใด
(ง)
คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดและผู้ทอดตลาดต้องลงนาม วัน เดือน ปี กำกับไว้ด้วย

ข้อ
๕๘ 
การปฏิบัติเกี่ยวกับเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดทรัพย์สินให้ปฏิบัติมีดังนี้
(๑)
การขายทอดตลาดทรัพย์สิน
เมื่อผู้ทอดตลาดตกลงขายโดยวิธีเคาะไม้หรือแสดงกิริยาอย่างใดอย่างหนึ่งตามจารีตประเพณีในการขายทอดตลาดแล้ว
ผู้ซื้อจะต้องชำระเงินทันที เว้นแต่ทรัพย์สิน ซึ่งมีราคาตั้งแต่ ๑๐,๐๐๐
บาทขึ้นไป
คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดอาจผ่อนผันให้ผู้ซื้อวางมัดจำไม่น้อยกว่าร้อยละ ๒๕
ของราคาซื้อ และทำสัญญาใช้เงินที่ค้างชำระภายในเวลาไม่เกิน ๑๕ วัน
นับแต่วันที่ซื้อนั้นก็ได้
(๒)
ถ้าผู้ซื้อวางมัดจำไว้แล้วไม่ชำระเงินส่วนที่เหลือภายในกำหนดตามสัญญา
ให้ริบเงินมัดจำที่ผู้ซื้อวางไว้
และถือว่าเงินมัดจำนั้นเป็นเงินส่วนหนึ่งจากการขายทอดตลาดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
ย่อมนำไปชำระค่าธรรมเนียม ค่าใช้จ่ายในการยึด อายัด ขายทอดตลาดทรัพย์สินและเงินที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินต้องชำระ
โดยให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดเอาทรัพย์สินนั้นออกขายทอดตลาดใหม่ได้
(๓)
กรณีผู้ซื้อทรัพย์สินจากการขายทอดตลาดเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมหรือเป็นผู้มีส่วนได้เสียหรือเป็นเจ้าหนี้บุริมสิทธิเหนือทรัพย์สินที่ขายทอดตลาด
การชำระราคานั้นจะขอหักส่วนได้ของตนออกจากราคาซื้อก็ได้

ข้อ
๕๙  เมื่อการขายทอดตลาดบริบูรณ์
โดยผู้ทอดตลาดตกลงขายโดยวิธีเคาะไม้หรือแสดงกิริยาอย่างใดอย่างหนึ่งตามจารีตประเพณีในการขายทอดตลาดแล้ว
ถ้าผู้ซื้อไม่ชำระเงินหรือไม่วางเงินมัดจำตามสัญญา ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดเอาทรัพย์สินนั้นออกขายทอดตลาดใหม่
และแจ้งให้ผู้ซื้อเดิมทราบ พร้อมกำหนดวันเวลาขาย เมื่อขายได้เงินเท่าใด
โดยหักค่าธรรมเนียมค่าใช้จ่ายแล้วยังไม่คุ้มราคาค่าขายทอดตลาดครั้งก่อน
ให้จัดการเรียกร้องให้ผู้ซื้อเดิมชำระเงินส่วนที่ยังขาดนั้น

ข้อ
๖๐  ในกรณีที่คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดเห็นว่าราคาซื้อที่มีผู้สู้ราคาสูงสุดนั้นยังไม่เพียงพอ
อาจถอนทรัพย์สินนั้นออกจากการขายทอดตลาดได้
แล้วดำเนินการประกาศขายใหม่โดยไม่ต้องขออนุญาตขายทอดตลาดอีก

ข้อ
๖๑ 
ให้ประธานกรรมการจัดการขายทอดตลาดกำหนดสถานที่ดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์สิน

ข้อ
๖๒ 
เมื่อคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์สินแล้ว
ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดรายงานผลการขายทอดตลาดนั้นทุกครั้งต่อปลัดกระทรวงทราบภายใน
๑๕ วันทำการ นับแต่วันที่มีการขายทอดตลาด
ในกรณีที่ไม่อาจขายทอดตลาดทรัพย์สินที่ยึดหรืออายัดได้ ก็ให้รายงานปลัดกระทรวงทราบเพื่อพิจารณาสั่งการต่อไป

ส่วนที่ ๓
การคัดค้านการขายทอดตลาดทรัพย์สิน

ข้อ
๖๓
ถ้าคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดได้ดำเนินการขายทอดตลาดทรัพย์สินโดยไม่ถูกต้องตามระเบียบ
เช่น มิได้ส่งประกาศขายทอดตลาดทรัพย์สินให้แก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินผู้มีส่วนได้เสีย
เป็นต้น เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
ผู้มีส่วนได้เสียเกี่ยวกับการขายทอดตลาดทรัพย์สินซึ่งต้องเสียหาย
อาจยื่นคำร้องต่อปลัดกระทรวงขอให้สั่งเพิกถอนการขายทอดตลาดทรัพย์สินนั้นได้ภายใน
๑๕ วัน นับแต่วันที่รู้หรือควรรู้ว่าการขายทอดตลาดทรัพย์สินนั้นไม่ชอบ
แต่ทั้งนี้ต้องไม่เกินหนึ่งปีนับแต่วันขายทอดตลาดนั้น

ส่วนที่ ๔
การโอนและการส่งมอบ

ข้อ
๖๔  การขายทอดตลาดทรัพย์สินแต่ละครั้ง
เมื่อผู้ซื้อชำระเงินครบถ้วนตามสัญญาแล้ว
(๑)
กรณีทรัพย์สินประเภทสังหาริมทรัพย์ ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาด ส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้ผู้ซื้อไปได้
(๒)
ถ้าเป็นทรัพย์สินประเภทอสังหาริมทรัพย์หรือสังหาริมทรัพย์ที่ต้องจดทะเบียนตามกฎหมาย
เช่น เรือที่มีระวางตั้งแต่ห้าตันขึ้นไป แพ สัตว์พาหนะ
หรือสังหาริมทรัพย์ประเภทที่จะต้องแก้ทะเบียนชื่อผู้เป็นเจ้าของ เช่น อาวุธปืน
รถยนต์ เป็นต้น ให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดแจ้งแก่พนักงานเจ้าหน้าที่นั้น ๆ
จัดการโอนหรือแก้ทะเบียนให้ต่อไป

หมวด ๔
การอุทธรณ์คำสั่งทางปกครอง

ข้อ
๖๕  การอุทธรณ์คำสั่งให้ยึดทรัพย์สิน
คำสั่งให้อายัดทรัพย์สิน และคำสั่งให้ขายทอดตลาดทรัพย์สิน หรือคำสั่งทางปกครองอื่น
ให้ปฏิบัติตามส่วนที่ ๕ การอุทธรณ์คำสั่งทางปกครอง
แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙

หมวด ๕
การถอนการบังคับทางปกครอง

ข้อ
๖๖ 
ให้ปลัดกระทรวงมีคำสั่งถอนการบังคับทางปกครอง
ในกรณีเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินได้วางเงินต่อเจ้าพนักงานเป็นจำนวนพอชำระหนี้ค่าสินไหมทดแทน
พร้อมทั้งค่าธรรมเนียมแห่งการบังคับทางปกครอง ค่าใช้จ่ายในการยึด อายัด
และขายทอดตลาดทรัพย์สิน

ข้อ
๖๗  ภายใต้บังคับข้อ ๖๖
เมื่อได้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินแล้ว
ถ้าได้ถอนการบังคับทางปกครองทั้งหมดหรือบางส่วน ให้คณะกรรมการสืบ ยึด
อายัดทรัพย์สินหรือคณะกรรมการจัดการขายทอดตลาด แล้วแต่กรณี
คืนทรัพย์สินนั้นแก่ผู้ถูกยึดหรือผู้ถูกอายัด
เว้นแต่ปลัดกระทรวงจะสั่งเป็นอย่างอื่นและให้แจ้งการถอนการยึดหรืออายัดแก่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
รวมทั้งผู้ถูกอายัดทรัพย์สินนั้น แล้วรายงานให้ปลัดกระทรวงทราบ

ข้อ
๖๘ 
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมโดยนำตาราง ๕
ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้โดยอนุโลม
เมื่อเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินชำระครบถ้วนแล้วจึงถอนการยึดหรืออายัดทรัพย์สิน

หมวด ๖
การรับและจ่ายเงิน

ข้อ
๖๙  การรับเงิน การนำส่งเงิน การเก็บรักษาเงิน
และการเบิกจ่ายเงินที่ได้รับชำระหนี้จากการใช้มาตรการบังคับทางปกครอง
ให้ดำเนินการตามระเบียบที่กระทรวงการคลังกำหนด

ข้อ
๗๐ 
เงินที่ได้จากการขายทอดตลาดทรัพย์สินให้หักเป็นเงินที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินต้องชำระค่าธรรมเนียม
ค่าใช้จ่ายในการยึด อายัด และขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ตลอดจนดอกเบี้ยและเงินที่เจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงินต้องชำระ ตามลำดับก่อน
กรณีที่มีเงินเหลือจากการขายทอดตลาดทรัพย์สินให้คณะกรรมการจัดการขายทอดตลาดสั่งคืนเงินที่เหลือนั้นให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับ

หมวด ๗
เบ็ดเตล็ด

ข้อ
๗๑  กรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติ
หรือไม่สามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดในระเบียบนี้หรือมีปัญหาอื่นใดที่มิได้กำหนดในระเบียบนี้
ให้รายงานปลัดกระทรวงเพื่อสั่งการเป็นกรณี ๆ ไป

บทเฉพาะกาล

ข้อ
๗๒ 
การบังคับทางปกครองตามคำสั่งทางปกครองที่กำหนดให้ชำระเงิน ตามมาตรา ๑๒ แห่งพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่
พ.ศ. ๒๕๓๙ ประกอบมาตรา ๕๗ แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. ๒๕๓๙
ที่ได้ดำเนินการใช้มาตรการบังคับทางปกครองก่อนวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับ
ซึ่งยังไม่ล่วงพ้นระยะเวลาสิบปีตามข้อ ๙ ให้ดำเนินการตามระเบียบนี้ต่อไป

ประกาศ ณ วันที่ ๑๓
พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๘
โสภณ  เมฆธน
ปลัดกระทรวงสาธารณสุข

[เอกสารแนบท้าย]

๑. แบบแนบท้ายระเบียบสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
ว่าด้วยการใช้มาตรการบังคับทางปกครองสำหรับความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ.
๒๕๕๘
๒.
แบบ สป.ม. ๑ คำสั่งยึดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
๓.
แบบ สป.ม. ๒ ประกาศยึดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
๔.
แบบ สป.ม. ๓ คำสั่งอายัดทรัพย์สินของเจ้าหน้าที่ผู้ต้องชดใช้เงิน
๕.
แบบ สป.ม. ๔ คำสั่งขายทอดตลาดทรัพย์สิน
๖.
แบบ สป.ม. ๕ ประกาศขายทอดตลาดทรัพย์สิน
๗.
แบบ สป.ม. ๖ คำสั่งถอนการยึดทรัพย์สิน
๘. แบบ สป.ม. ๗ คำสั่งถอนการอายัดทรัพย์สิน

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ปริยานุช
,กัญฑรัตน์/จัดทำ
๒๒ ธันวาคม
๒๕๕๘

นุสรา/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม
๒๕๕๘

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๒/ตอนพิเศษ ๓๓๑ ง/หน้า ๑/๑๖ ธันวาคม ๒๕๕๘