กฎสำนักนายกรัฐมนตรี ออกตามความในมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พ.ศ. 2478 (ฉบับที่ 9)

กฎสำนักนายกรัฐมนตรี

กฎสำนักนายกรัฐมนตรี
ออกตามความในมาตรา
๗ แห่งพระราชบัญญัติ
เครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช ๒๔๗๘
(ฉะบับที่
๙)
---------

                   อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการ
ฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘
นายกรัฐมนตรีออกกฎว่าด้วยเครื่องแบบสำหรับข้าราชการ
พลเรือนรัฐพาณิชย์ กรมรถไฟ
ในกระทรวงเศรษฐการไว้ดั่งต่อไปนี้

                                                       หมวด ๑
                                                ชะนิดเครื่องแบบ
                                                      ---------

                   ข้อ
๑. เครื่องแบบสำหรับข้าราชการพลเรือนรัฐพาณิชย์ กรมรถไฟ ให้มี ๒ ชะนิด คือ
                   ๑.
เครื่องแบบทั่วไป
                   ๒.
เครื่องแบบพิเศษ
                   ข้อ
๒. เครื่องแบบทั่วไป ให้แต่งในเวลาทำงานตามปกติ มี ๒ สี คือ สีกากีและสีขาว
                   ข้อ
๓. เครื่องแบบสีกากีให้ประกอบด้วย
                   (๑)
หมวกทรงหม้อตาลสีกากี กะบังหน้าหนังมันสีดำ มีผ้าพันหมวกสีดำทำด้วย
สักหลาดขนาดกว้าง ๕ เซ็นติเมตรพันรอบหมวก
สายรัดคางหนังสีน้ำตาล มีดุมดุนเป็นรูปรถจักร
ทำด้วยโลหะสีทอง ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑๖ มิลลิเมตร
ติดข้างหมวก สำหรับติดสายรัดคางข้าง
ละ ๑ ดุม
ที่ด้านหน้าหมวกติดโลหะสีทองดุนเป็นรูปหน้าหม้อรถจักร ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๓.๕ 
เซ็นติเมตร มีลายกะหนกโดยรอบ ตามทางกว้าง ๕ เซ็นติเมตร
ตามทางสูง ๖ เซ็นติเมตร ภายในวง
กลมหน้าหม้อรถจักรมีอุณณาโลมอยู่ภายในกะหนกบัว
รอบวงกลมมีอักษรว่า "รัฐพาณิชย" 
กรมรถไฟ" ภายใต้มีสายสีแดง หรือ
                   หมวกกันแดดแบบราชการสีกากี
มีสายรัดคางและโลหะติดหน้าหมวกเช่นเดียว
กับหมวกทรงหม้อตาล แต่ให้มีขลิบสีดำขนาดกว้าง ๑ เซ็นติเมตร
ไว้ตอนบนของผ้าพันหมวก
                   (๒)
เสื้อผ้าสักหลาดหรือเชิ้ดสีกากีแบบราชการมีดุมดุนเป็นรูปรถจักรทำด้วย
โลหะสีทองขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑๙ มิลลิเมตรที่หน้าอกเสื้อ
๗ ดุม มีกะเป๋าเย็บติดภายนอก
เป็นกะเป๋าบนและล่างอย่างละ ๒ กะเป๋า
กะเป๋าบนมีใบปกรูปมนชายกลางแหลม มีแถบติดตรงกึ่ง
กลางกะเป๋าทางดิ่งกะเป๋าล่างเป็นย่ามใบปกรูปตัด
ที่ปากกะเป๋าทั้ง ๔ ติดดุมรูปเช่นเดียวกับที่หน้า
อกขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑๖ มิลลิเมตร
สำหรับติดกับใบปกกะเป๋าละ ๑ ดุม กับมีอินทรธนูสี
เดียวกับเสื้อเย็บเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอติดอยู่เหนือบ่าทั้ง
๒ ข้าง ด้าน
ทางไหล่กว้าง ๓๕ มิลลิเมตร ทางด้านคอกว้าง ๒๕ มิลลิเมตร
ปลายมน ขัดดุมรูปและขนาดเดียว
กันกับดุมที่ปากกะเป๋าติดกับเสื้อ
                   (๓)
กางเกงขายาวสีกากีพับปลายขา
                   (๔)
รองเท้าหนังสีน้ำตาลหรือสีดำ พร้อมด้วยถุงเท้าสีเดียวกัน
                   (๕)
เข็มขัดหนังสีน้ำตาลขนาดกว้าง ๕ เซ็นติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทอง
เป็นรูปวงกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๕ เซ็นติเมตร
ภายในวงกลมดุนเป็นรูปรถจักร และรอบวง
กลมมีอักษรว่า "รัฐพาณิชย์ กรมรถไฟ"
คาดทับนอกเสื้อและมีสายโยงหนังสีน้ำตาลขนาดกว้าง 
๒.๕ เซนติเมตรติดกับเข็มขัดที่เอวด้านหน้าข้างซ้าย
พาดขึ้นไปสู่ไหล่ขวาลอดใต้อินทรธนู ลงมาสู่
เข็มขัดที่เอวด้านหลังข้างซ้าย
แต่เข็มขัดและสายโยงนี้ให้ใช้ฉะเพาะในโอกาสที่ไปในงานเกี่ยวกับ
เกียรติยศเท่านั้น
                   ข้อ
๔. เครื่องแบบสีขาว ให้ประกอบด้วย
                   (๑)
หมวกทรงหม้อตาลหรือหมวกกันแดดแบบราชการสีขาว มีสิ่งประกอบ
หมวกเช่นเดียวกับเครื่องแบบสีกากี
เว้นแต่สายรัดคางให้เป็นไหมสีทอง
                   (๒)
เสื้อผ้า สักหลาด หรือเชิ้ด แบบราชการสีขาว มีดุมที่หน้าอก ๕ ดุม มีสิ่ง
ประกอบเสื้อเช่นเดียวกับเครื่องแบบสีกากี
                   (๓)
กางเกงขายาวสีขาวพับปลายขา
                   (๔)
รองเท้าหนังสีดำหรือสีน้ำตาลหรือสีขาวพร้อมด้วยถุงเท้าสีเดียวกัน
                   ข้อ
๕. เครื่องแบบพิเศษ ให้แต่งดั่งต่อไปนี้
                   (๑)
ข้าราชการฝ่ายการช่างกล ขณะทำการตามหน้าที่เกี่ยวกับเครื่องจักร เครื่อง
กล ให้แต่งกายด้วยหมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงิน
เสื้อเชิ้ดแขนยาวสีน้ำเงินไม่พับปลายแขน มีอินทร
ธนูสีเดียวกับเสื้อ มีกะเป๋าที่อกข้างละ ๑ กะเป๋า
มีใบปกเป็นรูปมนชายกลางแหลม มีดุมดุนเป็นรูป
รถจักรทำด้วยโลหะสีทองขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑๖ มิลลิเมตร
ที่อกเสื้อ ๓ ดุม ที่ปากกะเป๋า ที่ปลาย
แขนเสื้อและที่ปลายอินทรธนู ข้างละ ๑ ดุม
กางเกงขายาวสีน้ำเงินพับปลายขา สรวมทับเสื้อเชิ้ด 
รองเท้าหนังสีดำ และมีเข็มขัดหนังสีดำขนาดกว้าง ๓๕
มิลลิเมตรคาดที่เอว หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะ
สีทองเป็นรูปวงกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๕ เซ็นติเมตร
ภายในวงกลมดุนเป็นรูปรถจักรและรอบ
วงกลมมีอักษรว่า "รัฐพาณิชย์ กรมรถไฟ"
มีสิ่งประกอบหมวกเช่นเดียวกับเครื่องแบบทั่วไป 
เว้นแต่สายรัดคางให้เป็นหนังสีดำ
                   (๒)
ข้าราชการฝ่ายการช่างโยธาและฝ่ายการเดินรถ ซึ่งครองตำแหน่งพนักงาน
สับเปลี่ยนและพนักงานพ่วงรถขณะทำการกลางแจ้งให้แต่งกายด้วยเครื่องแบบเช่นเดียวกับข้าราช
การฝ่ายการช่างกล ดั่งกล่าวในข้อ ๕ (๑)
เว้นแต่เปลี่ยนจากสีน้ำเงินเป็นสีกากีและหมวกให้เป็นหมวก
กันแดด ส่วนสายรัดคาง เข็มขัดกับรองเท้าให้เป็นหนังสีน้ำตาล
                   (๓)
ข้าราชการฝ่ายการเดินรถ สังกัดกองจัดการเดินรถประจำภาคนอกจากหัว
หน้ากองจัดการเดินรถ สารวัตรเดินรถ
และผู้ครองตำแหน่งดั่งกล่าวไว้ในข้อ ๕ (๒) ขณะทำการ
ตามหน้าที่ ให้แต่งกายด้วยเครื่องแบบทั่วไปชะนิดสีกากีซึ่งประกอบด้วยหมวกทรงหม้อตาล
แต่ผู้
กระทำหน้าที่พนักงานรักษารถกับผู้กระทำหน้าที่พนักงานกระบวนรถ
ให้มีผ้าพันหมวกเป็นสีขาว 
และฉะเพาะพนักงานรักษารถให้มีเครื่องหมายตัวอักษร
"พ.ร.ร." ทำด้วยโลหะสีทองขนาดสูง 
๑.๕ เซ็นติเมตร ติดที่อกเสื้อเหนือกะเป๋าบนด้านซ้ายอีกด้วย
ส่วนผู้กระทำหน้าที่นายสถานี ให้มีผ้า
พันหมวกเป็นสีแดง
                   (๔)
พนักงานประจำรถนอน ขณะทำการตามหน้าที่ให้แต่งกายด้วยหมวกทรง
หม้อตาลสีน้ำเงิน
มีสิ่งประกอบหมวกเช่นเดียวกับเครื่องแบบทั่วไป เว้นแต่ผ้าพันหมวกให้เป็นสี
ขาว และสายรัดคางให้เป็นหนังสีดำ
เสื้อแบบราชการสีขาวมีดุมดุนเป็นรูปรถจักรทำด้วยโลหะสี
ทองขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑๙ มิลลิเมตร ที่หน้าอก ๕ ดุม
ไม่มีอินทรธนูและเครื่องหมายสังกัดที่
คอ กางเกงขายาวสีน้ำเงินพับปลายขา
รองเท้าหนังสีดำและถุงสีเช่นเดียวกัน

                                                       หมวด ๒
                                                  เครื่องหมายชั้น
                                                   -------------

                   ข้อ
๖. ให้มีเครื่องหมายชั้นแสดงไว้บนอินทรธนูทั้ง ๒ ข้างดั่งต่อไปนี้
                   ชั้นจัตวา
มีรูปล้อปีกทำด้วยโลหะสีทอง ๑ อัน ติดทางด้านไหล่
                   ชั้นตรี
มีรูปล้อปีกเช่นเดียวกับชั้นจัตวา แต่มีโลหะสีทองทำเป็นรูปดอกจันทน์สี่
กลีบติดเรียงจากล้อปีก ๑ อัน
                   ชั้นโท
เช่นเดียวกับชั้นตรี แต่เพิ่มดอกจันทน์เป็น ๒ ดอก โดยติดเรียงกันไปตาม
ทางด้านยาวของอินทรธนู
                   ชั้นเอก
เช่นเดียวกับชั้นโท แต่เพิ่มดอกจันทน์เป็น ๓ ดอก โดยติดเรียงกันไป
                   ชั้นพิเศษ
เช่นเดียวกับชั้นตรี แต่ให้มีพระมหามงกุฎยอดมีรัศมีทำด้วยโลหะสีทอง
อยู่เหนือดอกจันทน์
ส่วนอธิบดีให้เพิ่มดอกจันทน์เรียงจากดอกจันทน์ใต้พระมหามงกุฎอีก ๑ ดอก

                                                       หมวด ๓

เครื่องหมายสังกัด
                                                    ---------------

                   ข้อ
๗ เครื่องหมายสังกัดให้ติดที่คอเสื้อทั้ง ๒ ข้าง โดยใช้โลหะสีทอง ทำเป็นรูป
วงกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒๓ มิลลิเมตร มีฟันเฟืองรอบวงกลม
ภายในวงกลมมีอักษรแสดงกอง
ที่สังกัดดั่งนี้
                   สำนักงานเลขานุการกรม                               ใช้  ล.ข.
                   กองพัสดุ                                                          
"   พ.ด.
                   กองแพทย์                                                        
"   พ.
                   สำนักงานอาณาบาล                                             
"   อ.บ.
                   กองเดินรถ                                                        
"   ด.ร.
                   กองสินค้าและที่ดิน                                               
"   ส.ค.
                   กองโดยสาร                                                      
"   ด.ส.
                   กองโรงแรมบ้านพักและรถเสบียง                      
"   ร.บ.
                   กองศิลา                                                 
"   ศ.ล.
                   กองจัดการเดินรถภาคกลาง                                     
"   จ.ก.
                   กองจัดการเดินรถภาคใต้                               
"   จ.ต.
                   กองจัดการเดินรถภาคเหนือ                                     
"   จ.น.
                   กองจัดการเดินรถภาคตะวันออก                       
"   จ.อ.
                   กองสารบัญชี                                                     
"   ส.บ.
                   กองรวบรวม                                                      
"   ร.ร.
                   กองคลังเงิน                                                       
"   ค.ง.
                   กองตรวจบัญชี                                          
"   ต.บ.
                   กองช่างกล                                                       
"   ช.ก.
                   กองโรงงาน                                                       
"   ร.ง.
                   กองลากเลื่อน                                                    
"   ล.ล.
                   กองไฟฟ้า                                                         
"   ฟ.ฟ.
                   กองแบบแผน                                                     
"   บ.ผ.
                   กองบำรุงทางและสถานที่                              
"   บ.ท.
                   กองสื่อสาร                                                       
"   ส.ส.
                   กองก่อสร้าง                                                      
"   ก.ส.

                                                       หมวด ๔
                                                      เบ็ดเตล็ด
                                                   --------------

                   ข้อ
๘ พนักงานรถไฟผู้ที่มิได้เป็นข้าราชการพลเรือนรัฐพาณิชย์ ให้อนุโลมแต่ง
กายตามเครื่องแบบทั่วไป โดยคิดเทียบตามเงินเดือนที่ได้รับ
เว้นแต่กรมรถไฟจะได้กำหนดไว้
เป็นอย่างอื่น
                   ข้อ
๙ ให้กรมรถไฟจัดทำรูปเครื่องแบบตามกฎนี้ไว้ ให้ดูเป็นตัวอย่าง
                   ข้อ
๑๐. ให้ใช้กฎนี้ตั้งแต่วันที่ ๒๔ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๔๘๒
เป็นต้นไป
                                      กฎให้ไว้
ณ วันที่ ๑ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๔๘๒
                                                               พิบูลสงคราม

นายกรัฐมนตรี

[รก.๒๔๘๒/-/๖๐๒/๑๒ มิถุนายน ๒๔๘๒]