ระเบียบกรมสรรพสามิต ว่าด้วยการตรวจสอบภาษีสรรพสามิตตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2527 พ.ศ. 2553

ระเบียบกรมสรรพสามิต

ระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการตรวจสอบภาษีสรรพสามิตตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๒๗
พ.ศ. ๒๕๕๓[๑]

เพื่ออนุวัติตามความในพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๒๗
และเพื่อให้การปฏิบัติราชการของกรมสรรพสามิตเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
อธิบดีกรมสรรพสามิตจึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑  ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการตรวจสอบภาษีสรรพสามิตตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗ พ.ศ. ๒๕๕๓

ข้อ
๒  ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศเป็นต้นไป

ข้อ
๓  ให้ยกเลิกระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการตรวจสอบภาษีสรรพสามิตตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗ พ.ศ. ๒๕๔๗
ลงวันที่ ๒๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๗
บรรดาระเบียบ
ข้อบังคับ หรือคำสั่งอื่นใด ในส่วนที่กำหนดไว้แล้วในระเบียบนี้
หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ ให้ใช้ระเบียบนี้แทน

ข้อ
๔  ในระเบียบนี้
การตรวจสอบภาษี หมายความว่า การตรวจกำกับดูแล
การตรวจสอบแบบเบ็ดเสร็จ ณ สถานประกอบการ การตรวจสอบตามหนังสือเรียก และการตรวจค้น
การยึดหรืออายัดตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗
เจ้าพนักงานสรรพสามิต หมายความว่า
เจ้าพนักงานสรรพสามิตตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗
พนักงานเจ้าหน้าที่ หมายความว่า
พนักงานเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗
ผู้เสียภาษี หมายความว่า
ผู้มีหน้าที่เสียภาษีตามบทบัญญัติในมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ.
๒๕๒๗ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๔
สำนักงานสรรพสามิต หมายความว่า สำนักตรวจสอบ
ป้องกันและปราบปราม สำนักงานสรรพสามิตภาค และสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่
สถานประกอบการ หมายถึง โรงอุตสาหกรรม สถานบริการ
และคลังสินค้าทัณฑ์บน

ข้อ
๕  ให้ผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ
ป้องกันและปราบปรามรักษาการตามระเบียบนี้

หมวด ๑
การตรวจกำกับดูแล

ข้อ
๖  การตรวจกำกับดูแล หมายความว่า
การเข้าไปในสถานประกอบการ เพื่อตรวจกระบวนการผลิต การให้บริการ ระบบบัญชี
ตรวจสอบการชำระภาษี และแนะนำการปฏิบัติให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๒๗ โดยจะต้องตรวจให้แล้วเสร็จภายในวันที่ออกตรวจ เว้นแต่มีเหตุจำเป็น
ก็สามารถตรวจในวันถัดไปได้

ข้อ
๗  อำนาจในการอนุมัติให้ออกตรวจกำกับดูแล
(๑)
สรรพสามิตพื้นที่ ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ
(๒)
ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาค ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ
(๓)
ผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ ป้องกันและปราบปราม ในเขตพื้นที่ทั่วราชอาณาจักร

ข้อ
๘  ก่อนการออกตรวจ ให้ปฏิบัติดังนี้
(๑)
รวบรวมข้อมูลทั้งข้อมูลภายในและข้อมูลภายนอก หรือหลักฐานอื่นที่จำเป็น
(๒)
วิเคราะห์ข้อมูลและจัดทำบันทึกผลการวิเคราะห์ พร้อมเสนอความเห็นและประเด็นที่จะตรวจ
เสนอต่อผู้มีอำนาจอนุมัติตามข้อ ๗
(๓)
จัดทำหนังสือนำตัวออกตรวจการเสียภาษีสรรพสามิต ตามแบบ ตส. ๐๔-๑๕
ท้ายระเบียบนี้เสนอผู้มีอำนาจอนุมัติตามข้อ ๗ เพื่อลงนาม
(๔)
จัดทำสมุดสั่งการออกตรวจสอบภาษีสรรพสามิต ตามแบบ ตส. ๐๓-๐๑
ท้ายระเบียบนี้เสนอผู้บังคับบัญชาเหนือขึ้นไปเพื่อลงนาม
ทั้งนี้
ให้ออกตรวจภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่อนุมัติให้ออกตรวจ

ข้อ
๙  การออกตรวจ ให้ปฏิบัติดังนี้
(๑)
ให้มีข้าราชการซึ่งดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าระดับชำนาญการ
เป็นหัวหน้าคณะและแต่งเครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิต เว้นแต่ ผู้มีอำนาจอนุมัติสั่งการเป็นอย่างอื่น
(๒)
ต้องแสดงบัตรประจำตัวพนักงานเจ้าหน้าที่
และหนังสือนำตัวออกตรวจการเสียภาษีสรรพสามิต ตามแบบ ตส. ๐๔-๑๕
ให้ผู้รับการตรวจทราบก่อนทำการตรวจ
(๓)
ถ้ามีสมุดบัญชีหรือเอกสารหรือตราสารหรือสินค้าที่จะต้องนำมาทำการตรวจสอบ ณ
สำนักงานสรรพสามิต ก็ให้ออกใบรับมอบและส่งมอบบัญชี เอกสารและสินค้า ตามแบบ ตส. ๐๔-๐๗
ท้ายระเบียบนี้
(๔)
ให้บันทึกคำให้การ ตามแบบ ตส. ๐๔-๐๖ และ ตส. ๐๔-๐๖/๑ ท้ายระเบียบนี้
(๕)
เมื่อทำการตรวจเสร็จแล้ว ให้บันทึกการตรวจการเสียภาษีสรรพสามิต ตามแบบ ตส. ๐๔-๑๘ ท้ายระเบียบนี้
จำนวน ๒ ฉบับ มีข้อความตรงกันโดยฉบับหนึ่งมอบให้ผู้รับการตรวจอีกฉบับหนึ่งเก็บในสำนวนการตรวจกำกับดูแล

ข้อ
๑๐  วิธีการตรวจ
อย่างน้อยต้องตรวจรายการที่เกี่ยวข้อง ดังต่อไปนี้
(๑)
สภาพทั่วไป
(ก)
ตรวจสอบลักษณะการประกอบกิจการ
(ข)
ตรวจสอบกระบวนการผลิต/ขั้นตอนการให้บริการ
(ค)
ตรวจสอบการควบคุมภายใน
(ง)
ตรวจสอบระบบบัญชี
(จ)
ตรวจสอบระบบการเสียภาษี
(ฉ)
ตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของกิจการ
(๒)
สินค้า
(ก)
ตรวจสอบการรับจ่ายวัตถุดิบหลัก
(ข)
ตรวจสอบการรับจ่ายสินค้าสำเร็จรูป
(ค)
ตรวจสอบความสัมพันธ์ระหว่างวัตถุดิบหลักและสินค้าสำเร็จรูป
(ง)
ตรวจนับวัตถุดิบหลักและสินค้าสำเร็จรูปคงเหลือ
(จ)
ตรวจสอบการปฏิบัติตามที่กฎหมายกำหนด
(๓)
บริการ
(ก)
ตรวจสอบรายรับที่ต้องเสียภาษี
(ข)
ตรวจสอบปริมาณการใช้บริการ
(ค)
ตรวจสอบความสัมพันธ์ของรายรับกับสภาพข้อเท็จจริง
(ง)
ตรวจสอบความสัมพันธ์ของรายรับกับค่าใช้จ่าย
(จ)
ตรวจสอบการปฏิบัติตามที่กฎหมายกำหนด

ข้อ
๑๑  ให้ผู้ตรวจเสนอรายงานผลการตรวจให้ผู้บังคับบัญชาเหนือขึ้นไป
เพื่อเสนอผู้มีอำนาจอนุมัติทราบ อย่างช้าภายใน ๕ วันทำการนับแต่วันที่การตรวจกำกับดูแลแล้วเสร็จ
กรณีที่ได้นำเอกสารหลักฐานหรือสิ่งอื่นใดมาตรวจ
ณ สำนักงานสรรพสามิต ให้ดำเนินการตรวจสอบและรายงานผลให้แล้วเสร็จโดยเร็วภายในระยะเวลาที่ผู้บังคับบัญชาเหนือขึ้นไปกำหนด

ข้อ
๑๒  การเก็บข้อมูลที่ได้จากการตรวจกำกับดูแลให้เก็บเป็นแฟ้มประวัติรายตัวผู้เสียภาษี
รวมทั้งจัดเก็บเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เพื่อใช้เป็นฐานข้อมูลในการตรวจสอบของหน่วยงานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในครั้งต่อไป

ข้อ
๑๓  การตรวจกำกับดูแลสถานประกอบการแต่ละราย
ให้สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ออกตรวจอย่างน้อย ๑ ครั้งต่อปี แต่ไม่เกิน ๒
ครั้งต่อปี เว้นแต่มีเหตุจำเป็น
หรือประเด็นอื่นให้สรรพสามิตพื้นที่สั่งออกตรวจอีกได้  ทั้งนี้ ต้องไม่เกิน ๓ ครั้งต่อปี
กรณีมีเหตุจำเป็น
หรือกรณีพิเศษอย่างอื่น ให้สำนักตรวจสอบ ป้องกันและปราบปราม หรือสำนักงานสรรพสามิตภาค
แล้วแต่กรณี มีอำนาจเข้าตรวจซ้ำได้  ทั้งนี้
เมื่อตรวจเสร็จสิ้นแล้วให้แจ้งผลการตรวจโดยระบุข้อเท็จจริง เหตุจำเป็น ผลการตรวจ
และข้อเสนอแนะ ให้สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่นั้นทราบด้วย
เว้นแต่กรมสรรพสามิตจะสั่งการเป็นอย่างอื่น

ข้อ
๑๔  ในการตรวจให้เจ้าหน้าที่ให้คำแนะนำเกี่ยวกับหน้าที่ของผู้เสียภาษีตามกฎหมายด้วย

ข้อ
๑๕  หากพบว่าผู้เสียภาษีชำระภาษีไม่ถูกต้อง
ให้แจ้งผู้เสียภาษีรับทราบผลการตรวจสอบพร้อมลงลายมือชื่อรับรองความถูกต้อง
เพื่อให้ผู้เสียภาษีสามารถประเมินตนเองและยื่นชำระภาษีให้ถูกต้อง
หรือแจ้งข้อโต้แย้งภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ผู้เสียภาษีได้รับแจ้ง

ข้อ
๑๖  เพื่อประโยชน์ในการตรวจกำกับดูแลตามหมวดนี้
ให้ผู้มีอำนาจอนุมัติตามข้อ ๗ มีอำนาจกำหนดแนวทางการปฏิบัติเพิ่มเติมได้เท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้

หมวด ๒
การตรวจสอบแบบเบ็ดเสร็จ ณ
สถานประกอบการ (Field
Audit)

ข้อ
๑๗  การตรวจสอบแบบเบ็ดเสร็จ ณ
สถานประกอบการ (Field Audit) หมายความว่า การตรวจสภาพแวดล้อมข้อเท็จจริง
การตรวจบัญชีเอกสารหลักฐาน ณ สถานประกอบการ เพื่อกำกับ ดูแลการเสียภาษีสรรพสามิต
จากปัจจุบันย้อนหลังไม่น้อยกว่า ๓ เดือน

ข้อ
๑๘  หลักเกณฑ์ในการคัดเลือกรายที่จะออกตรวจสอบแบบเบ็ดเสร็จ
ณ สถานประกอบการ (Field
Audit)
(๑)
ผู้เสียภาษีที่มีความเสี่ยง
(๒)
ผู้เสียภาษีที่มีแนวโน้มการชำระภาษีผิดปกติ
(๓)
มีการวิเคราะห์ข้อมูลแล้วพบประเด็นสงสัยว่าจะมีการกระทำความผิด
(๔)
ผู้เสียภาษีที่ไม่มีการตรวจกำกับดูแลมากกว่า ๑ ปีขึ้นไป
(๕)
กรณีอื่น ๆ ตามที่กรมสรรพสามิตกำหนด

ข้อ
๑๙  ผู้มีอำนาจในการอนุมัติออกตรวจสอบแบบเบ็ดเสร็จ
ณ สถานประกอบการ (Field
Audit) ให้เป็นไปตามความในข้อ ๗

ข้อ
๒๐  ก่อนการออกตรวจ ให้ปฏิบัติดังนี้
(๑)
รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลของผู้เสียภาษีที่ถูกคัดเลือกในประเด็น ดังต่อไปนี้
(ก)
ข้อมูลเกี่ยวกับการจดทะเบียนสรรพสามิต
(ข)
ข้อมูลเกี่ยวกับการเสียภาษีสรรพสามิต
(ค)
สรุปประเด็นที่เคยถูกประเมินภาษีจากสำนวนการตรวจสอบภาษี
(ง)
รวบรวมรายละเอียดรายชื่อผู้มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องหรือร่วมกับผู้เสียภาษี
(จ)
ข้อมูลภายนอก
(ฉ)
อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง
(ช)
สรุปประเด็นที่จะออกตรวจ
(๒)
จัดทำหนังสือนำตัวออกตรวจการเสียภาษีสรรพสามิตตามแบบ ตส. ๐๔-๑๕ ท้ายระเบียบนี้
เสนอผู้มีอำนาจอนุมัติตามข้อ ๗ เพื่อลงนาม
(๓)
จัดทำสมุดสั่งการออกตรวจสอบภาษีสรรพสามิตตามแบบ ตส. ๐๓-๐๑
ท้ายระเบียบนี้เสนอผู้บังคับบัญชาเหนือขึ้นไปเพื่อลงนาม
ทั้งนี้
ให้ออกตรวจภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่อนุมัติให้ออกตรวจ

ข้อ
๒๑  การออกตรวจสอบแบบเบ็ดเสร็จ ณ
สถานประกอบการ (Field
Audit) ให้นำความใน (๑) (๒) และ (๓) ของข้อ ๙ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ข้อ
๒๒  วิธีการตรวจสอบแบบเบ็ดเสร็จ ณ
สถานประกอบการ (Field
Audit)
(๑)
ตรวจสภาพแวดล้อมข้อเท็จจริง การควบคุมภายใน
(๒)
ตรวจสอบเอกสารหลักฐานทางบัญชี หรือเอกสารหลักฐานอื่น ที่เกี่ยวข้องกับการเสียภาษีสรรพสามิต
นับแต่วันที่ทำการเข้าตรวจสอบแบบเบ็ดเสร็จ ณ สถานประกอบการ (Field Audit)
ย้อนหลังไม่น้อยกว่า ๓ เดือน
(๓)
ตรวจนับวัตถุดิบหลัก สินค้าสำเร็จรูปคงเหลือ
เครื่องหมายแสดงการเสียภาษีและแสตมป์หรือสังเกตและประเมินการใช้บริการ
(๔)
ให้บันทึกคำให้การ ตามแบบ ตส. ๐๔-๐๖ และ ตส. ๐๔-๐๖/๑ ท้ายระเบียบนี้ และหากพบว่าผู้เสียภาษีชำระภาษีไม่ถูกต้อง
ให้แจ้งผู้เสียภาษีรับทราบผลการตรวจสอบพร้อมลงลายมือชื่อรับรองความถูกต้อง
เพื่อให้ผู้เสียภาษีสามารถประเมินตนเองและยื่นชำระภาษีให้ถูกต้อง
หรือแจ้งข้อโต้แย้งภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ผู้เสียภาษีได้รับแจ้ง
(๕)
ในการตรวจ ให้เจ้าหน้าที่ให้คำแนะนำเกี่ยวกับหน้าที่ของผู้เสียภาษีตามกฎหมายด้วย
(๖)
เมื่อทำการตรวจเสร็จแล้ว ให้บันทึกการตรวจการเสียภาษีสรรพสามิต ตามแบบ ตส. ๐๔-๑๘ ท้ายระเบียบนี้
จำนวน ๒ ฉบับ มีข้อความตรงกันโดยฉบับหนึ่งมอบให้ผู้รับการตรวจอีกฉบับหนึ่งเก็บในสำนวนการตรวจสอบ

ข้อ
๒๓  การปฏิบัติเมื่อกลับถึงสำนักงานสรรพสามิต
ให้นำความในข้อ ๑๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ข้อ
๒๔  ในกรณีที่ได้ติดตามผลการปฏิบัติงานแล้วปรากฏว่า
ผู้เสียภาษีไม่ปฏิบัติตามผลการตรวจสอบแบบเบ็ดเสร็จ ณ สถานประกอบการ (Field Audit) ให้มีหนังสือแจ้งผลการตรวจสอบภาษี ณ สถานประกอบการ ตามแบบ ภษ. ๐๒-๑๕
ท้ายระเบียบนี้ ให้ผู้เสียภาษีมาพบเพื่อรับทราบข้อเท็จจริง
และข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับผลการตรวจสอบภาษี
หรือนำเอกสารหลักฐานมาชี้แจงเพิ่มเติมหากผู้เสียภาษีไม่ปฏิบัติตามให้แจ้งการประเมินภาษีเป็นหนังสือ
โดยให้นำความในข้อ ๕๑ วรรคสอง มาบังคับใช้โดยอนุโลม
การส่งหนังสือแจ้งผลการตรวจสอบภาษี
ณ สถานประกอบการ และหนังสือแจ้งการประเมินภาษีดังกล่าว ให้ปฏิบัติตามมาตรา ๑๘
แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗

หมวด ๓
การตรวจสอบตามหนังสือเรียก

ข้อ
๒๕  การตรวจสอบตามหนังสือเรียก
หมายความว่า การตรวจบัญชีเอกสารหลักฐาน ณ สำนักงานสรรพสามิต การตรวจสอบไต่สวน
สืบสวน และให้รวมถึงการตรวจการปฏิบัติของผู้เสียภาษี ณ สถานประกอบการด้วย

ส่วนที่ ๑
ขอบเขตอำนาจในการออกหนังสือเรียก

ข้อ
๒๖  อำนาจในการออกหนังสือเรียก
(๑)
ให้ผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ ป้องกันและปราบปราม
มีอำนาจออกหนังสือเรียกผู้มีหน้าที่เสียภาษีได้ทั่วราชอาณาจักร
(๒)
ให้ผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาค
มีอำนาจออกหนังสือเรียกผู้มีหน้าที่เสียภาษีได้ ดังนี้
(ก)
กรณีผู้มีหน้าที่เสียภาษีมีสถานประกอบการอยู่ในเขตท้องที่ที่รับผิดชอบ
(ข)
กรณีอื่นนอกจาก (ก) ให้มีอำนาจออกหนังสือเรียกผู้มีหน้าที่เสียภาษี ซึ่งมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตท้องที่ที่รับผิดชอบ
(๓)
ให้สรรพสามิตพื้นที่ มีอำนาจออกหนังสือเรียกผู้มีหน้าที่เสียภาษีได้ ดังนี้
(ก)
กรณีผู้มีหน้าที่เสียภาษีมีสถานประกอบการอยู่ในเขตท้องที่ที่รับผิดชอบ
(ข)
กรณีอื่นนอกจาก (ก) ให้มีอำนาจออกหนังสือเรียกผู้มีหน้าที่เสียภาษี ซึ่งมีภูมิลำเนาอยู่ในเขตท้องที่ที่รับผิดชอบ

ข้อ
๒๗  ในกรณีที่ผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียกตามข้อ
๒๖ ไม่อาจปฏิบัติราชการได้ เมื่อผู้รักษาราชการแทนได้ดำเนินการออกหนังสือเรียกแล้ว
ต้องรายงานเป็นหนังสือให้ผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียกทราบโดยเร็ว

ส่วนที่ ๒
การขออนุมัติออกหนังสือเรียก

ข้อ
๒๘  การดำเนินการก่อนขออนุมัติออกหนังสือเรียกผู้เสียภาษีมาตรวจสอบให้พนักงานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติดังนี้
(๑)
รวบรวมหลักฐานและทำการวิเคราะห์ข้อมูลจากข้อมูลภายใน ข้อมูลภายนอก หรือข้อมูลอื่นที่จำเป็น
และให้จัดทำบันทึกผลการวิเคราะห์การชำระภาษีสรรพสามิตตามแบบ ตส. ๐๔-๐๒
ท้ายระเบียบนี้
(๒)
การขออนุมัติออกหนังสือเรียก
(ก)
ให้ปฏิบัติตามระเบียบกรมสรรพสามิต ว่าด้วยทะเบียนควบคุมการตรวจสอบภาษีสรรพสามิตตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๒๗
(ข)
ให้ใช้แบบขออนุมัติออกหนังสือเรียกตามแบบ ตส. ๐๔-๐๓ ท้ายระเบียบนี้
(๓)
การขออนุมัติออกหนังสือเรียกผู้เสียภาษีมาตรวจสอบ
สามารถกระทำได้สำหรับทุกเดือนที่ปรากฏความผิด
หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่าเสียภาษีไว้ไม่ถูกต้อง แต่จะต้องไม่เรียกซ้ำกันกับเดือนที่เคยออกหนังสือเรียกไปแล้ว
เว้นแต่ กรณีที่มีหลักฐานหรือข้อมูลซึ่งไม่ซ้ำกับที่เคยตรวจสอบไปก่อนแล้ว หรือกรณีมีเหตุอันสมควรอื่นก็ให้ขออนุมัติออกหนังสือเรียกตรวจสอบใหม่ได้เฉพาะราย

ส่วนที่ ๓
การออกหนังสือเรียก
การส่งหนังสือเรียก
และการปฏิบัติตามหนังสือเรียก

ข้อ
๒๙  เมื่อได้รับอนุมัติแล้ว
ให้ดำเนินการออกหนังสือเรียกให้แล้วเสร็จภายใน ๑๕
วันนับแต่วันได้รับแจ้งการอนุมัติ  ทั้งนี้
เว้นแต่ผู้มีอำนาจอนุมัติจะสั่งการเป็นอย่างอื่น
หนังสือเรียกให้เป็นไปตามแบบ
ภษ. ๐๔-๐๔ ท้ายระเบียบนี้
เมื่อได้ออกหนังสือเรียกแล้ว
ให้สำเนาหนังสือเรียกส่งให้สำนักตรวจสอบ ป้องกันและปราบปราม สำนักงานสรรพสามิตภาค
สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ แล้วแต่กรณี ทราบอย่างช้าไม่เกิน ๓ วัน
นับแต่วันที่ได้ออกหนังสือเรียก

ข้อ
๓๐  การส่งหนังสือเรียก ให้ปฏิบัติดังนี้
(๑)
ต้องส่งหนังสือเรียกตามวิธีการที่กำหนดในมาตรา ๑๘ แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗
และต้องให้เวลาบุคคลนั้นไม่น้อยกว่า ๗ วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือเรียกนั้น
(๒)
กรณีผู้เสียภาษีเป็นบริษัท
หรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่แจ้งเลิกและอยู่ระหว่างการชำระบัญชีให้ส่งหนังสือเรียกไปยังผู้ชำระบัญชี
ณ ภูมิลำเนา หรือสำนักงานของผู้ชำระบัญชีตามที่ได้แจ้งไว้กับกระทรวงพาณิชย์
และให้ทำหนังสือถึงนายทะเบียนหุ้นส่วนบริษัท
ขอให้ระงับการจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีไว้ก่อน
(๓)
กรณีผู้เสียภาษีเป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่แจ้งเลิก และจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีแล้ว
แต่ยังไม่เกิน ๒ ปี นับแต่วันจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี
ให้ส่งหนังสือเรียกไปยังผู้ชำระบัญชี ณ
ภูมิลำเนาหรือสำนักงานของผู้ชำระบัญชีตามที่แจ้งไว้กับกระทรวงพาณิชย์และให้หน่วยตรวจสอบรีบดำเนินการประเมินภาษีโดยเร็ว
เนื่องจากต้องฟ้องเรียกหนี้สินจากบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลให้เสร็จภายใน ๒
ปี นับแต่วันจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี
(๔)
เมื่อได้ส่งหนังสือเรียกแล้ว
ให้นำหลักฐานที่แสดงว่าผู้เสียภาษีได้รับหนังสือเรียกแล้วมาติดสำนวนเรื่องไว้ด้วย

ข้อ
๓๑  ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบดำเนินการตรวจสอบแต่ละรายให้แล้วเสร็จไม่เกิน
๑ ปี นับแต่วันออกหนังสือเรียก หากไม่แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาดังกล่าว
ให้ชี้แจงเหตุผลและข้อเท็จจริงต่อผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียก ตามแบบ ตส. ๐๔-๑๖
ท้ายระเบียบนี้ เพื่อขออนุมัติขยายเวลาได้ครั้งละไม่เกิน ๓ เดือน แต่รวมระยะเวลาการตรวจสอบแล้วต้องไม่เกิน
๒ ปี นับแต่วันที่ออกหนังสือเรียก เว้นแต่
ผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียกจะสั่งการเป็นอย่างอื่น

ข้อ
๓๒  หากผู้ถูกออกหนังสือเรียกหรือผู้เสียภาษีไม่สามารถจะมาให้ถ้อยคำ
และหรือนำบัญชีหลักฐานมาให้ตรวจสอบตามหนังสือเรียกด้วยตนเองได้
จะมอบอำนาจให้บุคคลหนึ่งบุคคลใดที่บรรลุนิติภาวะแล้ว
และมีความรู้เกี่ยวกับการดำเนินกิจการนั้นเป็นอย่างดีมาแทนก็ได้
โดยทำหนังสือมอบอำนาจตามแบบ ภษ. ๐๔-๐๖ ท้ายระเบียบนี้
หรือตามแบบอื่นที่มีผลในทางนิตินัยผูกพันผู้เสียภาษีในทำนองเดียวกัน
กรณีที่ผู้รับมอบอำนาจไม่ทราบข้อเท็จจริงเพียงพอ
หรือพยายามประวิงเวลา
หรือไม่อำนวยความสะดวกแก่พนักงานเจ้าหน้าที่หรือกรณีไม่ให้ถ้อยคำในสาระสำคัญ
ก็ให้อยู่ในดุลยพินิจของพนักงานเจ้าหน้าที่ที่จะสั่งให้ผู้เสียภาษีมาให้ถ้อยคำชี้แจงด้วยตนเองได้
การมอบอำนาจดังกล่าว
สามารถมอบอำนาจช่วงต่อไปได้เพียงใดก็ให้เป็นไปตามหนังสือมอบอำนาจนั้น

ข้อ
๓๓  ในกรณีที่มีการขอให้ระงับการจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีสำหรับรายที่ออกหนังสือเรียก
จะต้องติดตามดำเนินการขอขยายการระงับการจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีต่อไป เมื่ออายุการขอระงับการจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีสิ้นสุดลง
จนกว่าจะได้ดำเนินการประเมินภาษีครบถ้วนแล้ว

ข้อ
๓๔  ในกรณีพนักงานเจ้าหน้าที่จะไปตรวจสอบ
หรือผู้ถูกออกหนังสือเรียก
หรือผู้เสียภาษีร้องขอให้พนักงานเจ้าหน้าที่ไปทำการตรวจสอบ ณ
สำนักงานของผู้ถูกออกหนังสือเรียกหรือสถานประกอบการตามที่ระบุไว้ในหนังสือเรียก
หรือสถานที่อื่นใดในเขตพื้นที่รับผิดชอบให้ผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ
ป้องกันและปราบปราม หรือผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาค หรือสรรพสามิตพื้นที่
พิจารณาให้เป็นราย ๆ ไป ในกรณีสำนักงานผู้ถูกออกหนังสือเรียก
หรือผู้เสียภาษีร้องขออยู่นอกเขตพื้นที่รับผิดชอบ ให้ส่งเรื่องไปยังสำนักงานสรรพสามิตภาคที่รับผิดชอบ
หรือกรมสรรพสามิตแล้วแต่กรณี เพื่อสั่งการต่อไป
ในการออกตรวจสอบครั้งแรก
ให้มีพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าระดับชำนาญการเป็นหัวหน้าคณะ
และให้มีหนังสือนำตัวออกตรวจการเสียภาษีสรรพสามิตตามแบบ ตส. ๐๔-๑๕ ท้ายระเบียบนี้ไปแสดงด้วย
การออกตรวจตามวรรคหนึ่ง
จะต้องจัดทำสมุดสั่งการออกตรวจสอบภาษีสรรพสามิตไว้ตามแบบ ตส. ๐๓-๐๑ ท้ายระเบียบนี้
โดยให้ผู้บังคับบัญชาเหนือขึ้นไปและผู้รับคำสั่งลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน

ข้อ
๓๕  ผู้เสียภาษีรายใดได้รับหนังสือเรียกแล้วไม่ปฏิบัติตามหนังสือเรียก
โดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องใด ๆ ให้ทราบ
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีหนังสือเตือนให้ปฏิบัติตามหนังสือเรียกตามแบบ ตส. ๐๔-๐๕
ท้ายระเบียบนี้ ไปยังผู้เสียภาษีรายนั้นอีกครั้งหนึ่ง
หากยังฝ่าฝืนก็ให้ดำเนินการประเมินภาษีตามพยานหลักฐานที่มีอยู่ตามมาตรา ๗๙ (๓) แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต
พ.ศ. ๒๕๒๗

หมวด ๔
การดำเนินการตรวจสอบภาษี

ส่วนที่ ๑
การตรวจสอบไต่สวน

ข้อ
๓๖  เมื่อผู้ได้รับหนังสือเรียกได้มาพบตามกำหนดนัดหมาย
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการดังนี้
(๑)
ทำการไต่สวนเบื้องต้นเกี่ยวกับการดำเนินการของผู้เสียภาษี
(๒)
ทำบันทึกคำให้การตามแบบ ตส. ๐๔-๐๖ ท้ายระเบียบนี้
ถ้าบันทึกถ้อยคำมีหลายแผ่นให้ใช้แบบคำให้การต่อตามแบบ ตส. ๐๔-๐๖/๑ ท้ายระเบียบนี้
โดยให้ผู้ให้ถ้อยคำและพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ไต่สวนลงลายมือชื่อกำกับไว้ด้านล่างมุมขวาทุกแผ่น
หากผู้ให้ถ้อยคำไม่สามารถลงลายมือชื่อได้ให้นำบทบัญญัติตามมาตรา ๙
แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
กรณีที่ผู้ให้ถ้อยคำไม่ยินยอมลงลายมือชื่อในบันทึกคำให้การเกี่ยวกับภาษี
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่บันทึกข้อโต้แย้งดังกล่าว
พร้อมด้วยเหตุผลหรือข้อเท็จจริงที่ผู้ให้ถ้อยคำไม่ยินยอมลงลายมือชื่อไว้ให้ปรากฏในบันทึกคำให้การนั้น
พร้อมกับลงลายมือชื่อกำกับด้วย
(๓)
คำให้การของผู้เสียภาษีถือเป็นเอกสารสำคัญของทางราชการผู้ใดจะคัดลอกหรือสำเนาภาพถ่ายมิได้
เว้นแต่จะได้รับอนุมัติจากผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียกก่อน
(๔)
เมื่อผู้ได้รับหนังสือเรียกหรือผู้เสียภาษีได้นำบัญชีเอกสารหรือหลักฐานต่าง ๆ
มาส่งมอบให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจรับบัญชีเอกสารดังกล่าวโดยให้ออกใบรับมอบและส่งมอบบัญชี
เอกสารและสินค้า ตามแบบ ตส. ๐๔-๐๗ ท้ายระเบียบนี้ ๒ ฉบับ มีข้อความตรงกัน
ฉบับหนึ่งให้ติดไว้กับสำนวนการตรวจสอบ อีกหนึ่งฉบับให้มอบแก่ผู้ส่งมอบไป

ข้อ
๓๗  การออกตรวจการปฏิบัติของผู้เสียภาษี
ณ สถานประกอบการ ให้นำความในข้อ ๗ ข้อ ๘ ข้อ ๙ ข้อ ๑๐ ข้อ ๑๑ และข้อ ๑๔ ของหมวด ๑
มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ข้อ
๓๘  การตรวจสอบสำนวนเรื่องใดยังไม่แล้วเสร็จ
ถ้าผู้ตรวจสอบผู้นั้นได้รับคำสั่งแต่งตั้งให้ไปดำรงตำแหน่งใหม่
หรือได้รับคำสั่งให้ปฏิบัติราชการในหน่วยงานอื่นซึ่งไม่สามารถดำเนินเรื่องให้แล้วเสร็จได้
ให้เสนอผู้บังคับบัญชาผู้มีอำนาจพิจารณาสั่งการว่าจะมอบหมายสำนวนการตรวจสอบให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ใดต่อไป
การส่งมอบสำนวนการตรวจสอบ
ให้ส่งมอบบัญชีเอกสารที่ได้รับตามหนังสือเรียกโดยให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ส่งมอบรายงานผลการตรวจบัญชีเอกสารว่าได้ดำเนินการตรวจสอบบัญชีเอกสารไปแล้วเพียงใด
พบประเด็นความผิดหรือไม่อย่างไร
โดยให้จัดทำบันทึกมอบหมายสำนวนการตรวจสอบภาษีสรรพสามิตต่อกันไว้เป็นหลักฐาน ตามแบบ
ตส. ๐๔-๑๗ ท้ายระเบียบนี้ บัญชีดังกล่าวให้จัดทำเป็น ๓ ฉบับ มีข้อความตรงกัน
โดยให้ผู้มอบและผู้รับมอบยึดถือไว้คนละฉบับ อีกหนึ่งฉบับให้นำติดสำนวนการตรวจสอบ

ข้อ
๓๙  การตรวจสอบผู้เสียภาษีรายใดยังไม่แล้วเสร็จ
หากผู้เสียภาษีรายนั้นได้ย้ายภูมิลำเนาไปอยู่ในเขตท้องที่อื่น ให้หน่วยงานที่ออกหนังสือเรียกเดิมส่งสำนวนการตรวจสอบและบัญชีเอกสารต่าง
ๆ
ไปให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ตรวจสอบภาษีในเขตพื้นที่ที่ผู้เสียภาษีย้ายภูมิลำเนาไปอยู่ใหม่เป็นผู้ทำการตรวจสอบและประเมินภาษีสรรพสามิตต่อไป

ข้อ
๔๐  สำนวนการตรวจสอบให้จัดเรียงลำดับวัน เดือน
ปี ที่ตรวจสอบ และให้กำหนดเลขลำดับหน้าของเอกสารไว้ทุกฉบับ

ข้อ
๔๑  เมื่อดำเนินการตรวจสอบเสร็จสิ้นแล้ว
ให้ผู้ตรวจสอบเชิญผู้เสียภาษีมารับทราบประเด็นความผิดที่ตรวจพบ
เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้เสียภาษีได้ชี้แจงหรือโต้แย้งหรือยื่นพยานหลักฐานเพิ่มเติม
โดยต้องดำเนินการดังนี้
(๑)
แจ้งรอบระยะเวลาที่ทำการตรวจสอบ วิธีการตรวจสอบ
ประเด็นความผิดที่ตรวจพบรายละเอียดข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย
(๒)
รับมอบเอกสารหลักฐานหรือพยานอื่นใดเพิ่มเติมไว้พิจารณาต่อไป

ส่วนที่ ๒
การรายงานผลการตรวจสอบภาษี

ข้อ
๔๒  เมื่อได้ดำเนินการตรวจสอบไต่สวนถูกต้องครบถ้วนแล้ว
ให้สรุปเสนอตามแบบสรุปผลการตรวจสอบภาษีสรรพสามิตตามแบบ ตส. ๐๔-๐๙
แบบรายงานการตรวจสอบภาษีสรรพสามิตตามแบบ ตส. ๐๔-๐๙/๑
และแบบรายละเอียดแสดงผลการตรวจสอบภาษีสรรพสามิตตามแบบ ตส. ๐๔-๐๙/๒ ท้ายระเบียบนี้
โดยให้สรุปข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย พร้อมหลักฐานอ้างอิงที่จะต้องใช้เป็นหลักฐานให้ผู้เสียภาษียอมรับสภาพหนี้ภาษี
หากประเด็นใดที่เป็นปัญหาข้อกฎหมายก็ให้หยิบยกขึ้นมาเสนอผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ
ป้องกันและปราบปราม หรือผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาค หรือสรรพสามิตพื้นที่
พิจารณาสั่งการต่อไป
ในกรณีที่ทำการตรวจสอบไต่สวนเสร็จสิ้นแล้ว
หากไม่ปรากฏพฤติการณ์หรือข้อเท็จจริงหรือหลักฐานพอที่จะเป็นพยานหลักฐานเพื่อจะทำการประเมินเรียกเก็บภาษีเพิ่มเติมได้
ก็ให้สรุปข้อเท็จจริงข้อกฎหมาย และหลักฐานต่าง ๆ เสนอต่อผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ
ป้องกันและปราบปราม หรือผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาค หรือสรรพสามิตพื้นที่
เพื่อขออนุมัติปิดสำนวนการตรวจสอบภาษีต่อไป

ข้อ
๔๓  ในรายงานผลการตรวจสอบภาษีอย่างน้อยต้องระบุให้ทราบดังนี้
(๑)
รายละเอียดเกี่ยวกับผู้เสียภาษี มูลเหตุที่ทำการตรวจสอบ รอบระยะเวลาที่ตรวจสอบ
(๒)
ประเด็นความผิดที่ตรวจสอบ รายละเอียดข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย
ตลอดถึงเหตุผลที่ประเมินเรียกเก็บภาษีในแต่ละเดือนแต่ละปี
ผู้เสียภาษีจะต้องรับผิดเสียภาษี เบี้ยปรับและเงินเพิ่มเป็นจำนวนเท่าใด
(๓)
ข้อโต้แย้งและเหตุผลของผู้เสียภาษีเกี่ยวกับข้อเท็จจริง และข้อกฎหมาย
(๔)
สรุปความเห็นของเจ้าหน้าที่ผู้ตรวจสอบ
(๕)
ข้อมูลอื่น ๆ ที่ควรรายงาน

ข้อ
๔๔  เมื่อผู้ตรวจสอบได้เสนอสำนวนการตรวจสอบต่อผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียกแล้วให้ผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียกพิจารณาอนุมัติการประเมินภาษีหรือสั่งการให้เสร็จสิ้นภายใน
๓๐ วัน นับแต่วันที่ได้รับสำนวนการตรวจสอบ ถ้ายังพิจารณาสั่งการไม่แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาดังกล่าวให้บันทึกข้อขัดข้องให้ปรากฏไว้ในสำนวนด้วย

ข้อ
๔๕  เมื่ออนุมัติการประเมินภาษีรายใดแล้ว
ให้ผู้ตรวจสอบดำเนินการ
แจ้งให้ผู้เสียภาษีมาพบพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อรับทราบผลการตรวจสอบภาษี
และสิทธิของผู้เสียภาษีดังนี้
(๑)
ประเด็นความผิดที่ตรวจพบ และรายละเอียดข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย
(๒)
จำนวนเงินภาษี เบี้ยปรับและเงินเพิ่ม เหตุผลที่ประเมินเรียกเก็บ
(๓)
สิทธิขอลดหรืองดเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม ตลอดจนการคัดค้านการประเมินภาษี
ในกรณีที่ผู้เสียภาษีประวิงเวลาหรือไม่มาพบพนักงานเจ้าหน้าที่
ให้ผู้ตรวจสอบแจ้งเป็นหนังสือแจ้งการรับทราบผลการตรวจสอบภาษีสรรพสามิตตามแบบ ภษ. ๐๒-๑๕/๑
ท้ายระเบียบนี้ และต้องให้เวลาบุคคลนั้นไม่น้อยกว่า ๗ วัน
นับแต่วันที่ได้รับหนังสือนั้น

ข้อ
๔๖  ผู้เสียภาษีรายใดไม่มีข้อโต้แย้ง
ให้ผู้เสียภาษีลงลายมือชื่อในรายละเอียดแสดงผลการตรวจสอบภาษีสรรพสามิตตามแบบ ตส. ๐๔-๐๙/๒
ท้ายระเบียบนี้ และทำบันทึกข้อตกลงยินยอมการชำระภาษีสรรพสามิตตามแบบ ตส. ๐๔-๑๐
ท้ายระเบียบนี้ กรณีผู้เสียภาษีได้ยื่นคำร้องของดหรือลดเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่รายงานการพิจารณาของดหรือลดเบี้ยปรับเงินเพิ่มตามแบบ ตส. ๐๔-๑๑
ท้ายระเบียบนี้ เสนอต่อผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ ป้องกันและปราบปราม หรือผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาค
หรือสรรพสามิตพื้นที่ พิจารณาสั่งการ

ข้อ
๔๗  ถ้าผู้เสียภาษีรายใดมีข้อโต้แย้งไม่ยินยอมชำระภาษีตามที่ผู้ตรวจสอบแจ้งหรือไม่ยินยอมลงลายมือชื่อในบันทึกคำให้การเกี่ยวกับภาษี
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่บันทึกข้อโต้แย้งดังกล่าวพร้อมด้วยเหตุผลหรือข้อเท็จจริงที่ผู้ให้ถ้อยคำไม่ยินยอมลงลายมือชื่อไว้ให้ปรากฏในบันทึกคำให้การพร้อมกับลงลายมือชื่อกำกับด้วย
เสนอผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ ป้องกันและปราบปรามหรือผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาค
หรือสรรพสามิตพื้นที่ พิจารณาสั่งการ

หมวด ๕
การประเมินและสั่งเรียกเก็บภาษีสรรพสามิตเพิ่มเติม

ข้อ
๔๘  การแจ้งการประเมินภาษี
ให้ใช้หนังสือแจ้งการประเมินภาษีสรรพสามิตตามแบบ ภษ. ๐๒-๐๘ ท้ายระเบียบนี้

ข้อ
๔๙  ให้ผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียกเป็นผู้ลงนามในหนังสือแจ้งการประเมินภาษีและให้เจ้าหน้าที่ผู้ตรวจสอบเตรียมแบบแจ้งการประเมินลงลายมือชื่อและตำแหน่งกำกับไว้ด้วย
ถ้าในการประเมินภาษีมีประเด็นจะต้องประเมินเรียกเก็บหลายประเด็น
โดยมีทั้งประเด็นที่ผู้เสียภาษีมิได้โต้แย้งและโต้แย้ง
ให้แยกประเด็นทำการประเมินได้
การแยกประเมินเรียกเก็บภาษี
ให้ประเมินเฉพาะประเด็นที่ผู้เสียภาษีมิได้โต้แย้งไปก่อนถ้าการประเมินนั้นจะไม่ทำให้เป็นผลเสียต่อสำนวนหรือประเด็นที่ผู้เสียภาษีโต้แย้ง
ส่วนประเด็นที่ผู้เสียภาษีโต้แย้งก็ให้แจ้งการประเมินโดยแยกแบบแจ้งการประเมินไปต่างหาก

ข้อ
๕๐  การส่งหนังสือแจ้งการประเมินภาษีให้ใช้วิธีส่งตามหลักเกณฑ์ในมาตรา
๑๘ แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗ โดยเฉพาะกรณีต่อไปนี้ ให้ดำเนินการดังนี้
(๑)
กรณีผู้เสียภาษีเป็นบุคคลธรรมดาได้แจ้งย้ายภูมิลำเนาออกแล้วแต่ยังไม่ได้แจ้งย้ายเข้าให้ประเมินตั้งค้างไว้ที่ภูมิลำเนาเดิม
ในการส่งหนังสือแจ้งให้เสียภาษีหรือแบบแจ้งการประเมินให้ส่งไปยังภูมิลำเนาเดิมและที่อ้างว่าย้ายไปอยู่ใหม่
(๒)
กรณีผู้เสียภาษีเป็นบริษัท หรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล
ที่แจ้งเลิกและอยู่ระหว่างการชำระบัญชีหรือจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีแล้วแต่ยังไม่เกิน
๒ ปี นับแต่วันจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี
ให้ส่งหนังสือแจ้งให้เสียภาษีหรือแบบแจ้งการประเมินให้แก่ผู้ชำระบัญชี ณ
ภูมิลำเนาหรือสำนักงานของผู้ชำระบัญชีตามที่ได้แจ้งไว้กับกระทรวงพาณิชย์
(๓)
เมื่อได้ส่งหนังสือแจ้งให้เสียภาษี หรือแบบแจ้งการประเมินแล้ว ให้นำหลักฐานที่แสดงว่าผู้เสียภาษีได้รับแล้วมาติดไว้ในสำนวนด้วย

ข้อ
๕๑  ในรายที่ไม่มีการประเมินเรียกเก็บภาษีสรรพสามิต
ให้ทำหนังสือแจ้งผลการตรวจสอบภาษีสรรพสามิตตามแบบ ภษ. ๐๒-๑๑ ท้ายระเบียบนี้ ขึ้น ๔
ฉบับ ต้นฉบับส่งให้แก่ผู้เสียภาษี สำเนาคู่ฉบับแนบไว้กับสำนวนตรวจสอบภาษี และสำเนาส่งให้สำนักตรวจสอบ
ป้องกันและปราบปราม สำนักงานสรรพสามิตภาค สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่ แล้วแต่กรณี
ในรายที่มีการประเมินภาษี
ให้ทำหนังสือแจ้งการประเมินภาษีสรรพสามิตตามแบบ ภษ. ๐๒-๐๘ ท้ายระเบียบนี้ ขึ้น ๕
ฉบับ ต้นฉบับส่งให้แก่ผู้เสียภาษี สำเนาคู่ฉบับแนบไว้กับสำนวนตรวจสอบภาษี
และสำเนาส่งให้สำนักตรวจสอบ ป้องกันและปราบปราม สำนักงานสรรพสามิตภาค สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่
แล้วแต่กรณี และสำนักกฎหมาย

ข้อ
๕๒  การตรวจสอบผู้เสียภาษีในรายที่ปรากฏแน่ชัดว่าจะต้องมีการประเมินเรียกเก็บภาษีเพิ่มเติมเป็นจำนวนมาก
และผู้เสียภาษีมีพฤติการณ์ส่อแสดงว่าจะไม่ยินยอมชำระภาษีเพิ่มเติมให้พนักงานเจ้าหน้าที่เร่งตรวจสอบให้แล้วเสร็จโดยเร็วที่สุดเป็นกรณีพิเศษ
หากการตรวจสอบผู้เสียภาษีในรายที่มีพฤติการณ์ส่อแสดงว่าจะหลีกเลี่ยงภาษี
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่รายงานข้อเท็จจริงพร้อมพยานเอกสารหลักฐานที่ตรวจพบแก่ผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียกเพื่อพิจารณา
หากผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียกพิจารณาเห็นสมควรให้ดำเนินคดีอาญากับผู้เสียภาษีรายดังกล่าว
ก็ให้ส่งเรื่องให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ดำเนินคดีดำเนินการต่อไป

ข้อ
๕๓  ในกรณีพนักงานเจ้าหน้าที่ได้ทำการประเมินภาษีสรรพสามิตไม่ถูกต้องหรือมีข้อผิดพลาด
ให้บันทึกรายงานผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียก เพื่อเสนอขออนุมัติแก้ไขการประเมินต่อไป

หมวด ๖
การคืนบัญชีเอกสารและการเก็บรักษาสำนวน

ข้อ
๕๔  การคืนบัญชีเอกสารตามหนังสือเรียก
ให้ปฏิบัติดังนี้
(๑)
กรณีที่อยู่ระหว่างดำเนินการตรวจสอบ หากผู้เสียภาษีมีความจำเป็นที่จะขอคืนบัญชีเอกสาร
หลักฐานที่ส่งมอบไว้แล้วเป็นการชั่วคราว
ให้เจ้าหน้าที่ผู้ตรวจสอบเสนอผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียกพิจารณาสั่งการ
(๒)
กรณีตรวจสอบภาษีรายใดเสร็จแล้ว และผู้เสียภาษีมิได้ยื่น
คำคัดค้านการประเมินภาษีให้เจ้าหน้าที่ผู้ตรวจสอบเจ้าของเรื่องแจ้งให้ผู้เสียภาษีมารับคืนบัญชีเอกสาร
ภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันที่แจ้งไป
หากผู้เสียภาษีไม่มารับคืนบัญชี
เอกสารภายในกำหนดเวลา ให้ส่งโดยวิธีที่มีหลักฐานการรับ เช่น
พัสดุไปรษณีย์ลงทะเบียน หรือกรณีไม่อาจนำส่งได้ให้นำระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี
ว่าด้วยงานสารบรรณ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ข้อ
๕๕  สำนวนการตรวจสอบภาษีที่เสร็จแล้ว
ให้ส่งมอบแก่เจ้าหน้าที่
ผู้ได้รับมอบหมายให้มีหน้าที่เก็บรักษาสำนวนการตรวจสอบภาษี เพื่อเก็บรักษาต่อไป

ข้อ
๕๖  การตรวจสอบภาษี
ให้ถือเป็นความลับของทางราชการ ห้ามมิให้เปิดเผยแก่ผู้ใด เว้นแต่เป็นการเปิดเผยในการปฏิบัติราชการหรือเพื่อประโยชน์ในการสอบสวนหรือการพิจารณาคดีโดยได้รับอนุมัติจากผู้มีอำนาจออกหนังสือเรียก

หมวด ๗
การตรวจค้น การยึดหรืออายัด

ข้อ
๕๗  การขออนุมัติทำการตรวจค้น
ยึดหรืออายัดบัญชีเอกสารหรือหลักฐานต่าง ๆ ซึ่งเกี่ยวกับหรือสันนิษฐานว่าเกี่ยวกับภาษีตามมาตรา
๑๕ แห่งพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗
กระทำได้ต่อเมื่อมีเหตุอันควรเชื่อว่ามีการหลีกเลี่ยงการเสียภาษี
ในการทำการตรวจค้นให้พึงถือเป็นราชการลับตั้งแต่ขั้นสืบสวน
ขั้นประมวลหลักฐาน ขั้นวิเคราะห์แบบ ตลอดจนขั้นตอนอื่น ๆ ของการตรวจค้น
จนกระทั่งถึงการเสนอผลการตรวจค้นต่อผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ ป้องกันและปราบปราม
หรือผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาค หรือสรรพสามิตพื้นที่

ข้อ
๕๘  คำสั่งให้ตรวจค้นให้จัดทำตามแบบ
ภษ. ๐๔-๐๑ ท้ายระเบียบนี้ โดยจัดทำเป็น ๒ ฉบับ ต้นฉบับให้นำไปแสดงกับผู้ครอบครองสถานที่ที่ระบุไว้ในคำสั่งให้ตรวจค้น
เมื่อเสร็จแล้วให้นำติดไว้กับสำนวนการตรวจสอบ
สำเนาคู่ฉบับให้ติดไว้กับสมุดคำสั่งให้ตรวจค้นภายหลังจากการตรวจค้นเสร็จสิ้นแล้ว
สมุดคำสั่งให้ตรวจค้น
ให้ทำแบบเดียวกับสมุดสั่งการออกตรวจสอบภาษีสรรพสามิต

ข้อ
๕๙  การออกตรวจค้นตามข้อ ๕๗
ให้ปฏิบัติดังนี้
(๑)
ให้มีข้าราชการซึ่งดำรงตำแหน่งไม่ต่ำกว่าระดับชำนาญการหรือชำนาญงานเป็นหัวหน้าคณะ
(๒)
แต่งเครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิต เว้นแต่ผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบ
ป้องกันและปราบปราม หรือผู้อำนวยการสำนักงานสรรพสามิตภาค หรือสรรพสามิตพื้นที่
จะสั่งการตามที่เห็นสมควร
(๓)
ก่อนลงมือตรวจค้น ให้แสดงบัตรประจำตัวข้าราชการและคำสั่งให้ตรวจค้นต่อเจ้าของ หรือผู้ครอบครองสถานที่ที่จะทำการตรวจค้น
และผู้เป็นหัวหน้าคณะจะต้องแจ้งความประสงค์ในการตรวจค้นให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองสถานที่ที่จะทำการตรวจค้นทราบก่อน
โดยให้บันทึกแสดงความยินยอมให้ตรวจค้นสถานที่
และแสดงความบริสุทธิ์ให้บุคคลดังกล่าวทราบด้วยว่าพนักงานเจ้าหน้าที่มิได้นำสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่ผิดกฎหมายซุกซ่อนเข้าไปด้วยแต่อย่างใด
 ทั้งนี้
ให้บันทึกเป็นหลักฐานไว้ด้านหลังของคำสั่งให้ตรวจค้นที่นำไปแสดง
(๔)
ให้ทำการตรวจค้นต่อหน้าเจ้าของหรือผู้ครอบครองสถานที่หรือบุคคลที่ทำงานในสถานที่นั้น
ถ้าหาบุคคลดังกล่าวไม่ได้
ให้ค้นต่อหน้าบุคคลอื่นอย่างน้อยสองคนซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่ได้ขอร้องมาเป็นพยาน
(๕)
ให้ทำการตรวจค้นอย่างละเอียดถี่ถ้วนโดยเฉพาะบัญชีเอกสารสำคัญที่เกี่ยวกับ หรือสันนิษฐานว่าเกี่ยวกับภาษีสรรพสามิต
 ทั้งนี้
ผู้ทำการตรวจค้นจะต้องมีปฏิภาณไหวพริบพึงรู้ว่าเอกสารเกี่ยวกับภาษีเก็บไว้ที่ใด
สมควรจะยึดเอกสารชิ้นใดมาทำการตรวจสอบบ้าง
สถานที่หรือตู้เก็บเอกสารใดหากไม่สามารถทำการตรวจค้นได้ในขณะนั้น
ให้อายัดไว้ก่อนและนัดทำการเปิดเพื่อตรวจค้นโดยเร็วที่สุดเท่าที่จะกระทำได้
(๖)
ให้ทำการตรวจโดยสุภาพ
พยายามมิให้มีการเสียหายและกระจัดกระจายเท่าที่จะทำได้และระมัดระวังอย่าให้เป็นที่เดือดร้อน
หรือขัดขวางการประกอบธุรกิจจนเกินความจำเป็น
(๗)
การตรวจค้น ต้องทำในระหว่างเวลาพระอาทิตย์ขึ้นถึงพระอาทิตย์ตก
หรือในระหว่างเวลาทำการของผู้ประกอบกิจการนั้น
เว้นแต่การตรวจค้นในเวลาดังกล่าวยังไม่แล้วเสร็จ จะกระทำต่อไป หรือจะดำเนินการอายัดหลักฐานที่ตรวจค้นไม่แล้วเสร็จไว้ก่อนเพื่อดำเนินการตรวจค้นในวันแรกที่เปิดทำการตามปกติก็ได้

ข้อ
๖๐  ให้ผู้ตรวจค้นแยกบัญชีเอกสารที่ยึดมาทำการตรวจสอบไว้เป็นสัดส่วนและออกใบรับตราสารและหลักฐานต่าง
ๆ ตามแบบ ตส. ๐๔-๒๒ ท้ายระเบียบนี้
โดยแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับบัญชีเอกสารที่จะยึดมาทำการตรวจสอบ ใบรับให้ทำเป็น ๓
ฉบับ ฉบับที่ ๑ ติดสำนวนการตรวจสอบ ฉบับที่ ๒ มอบให้ผู้ถูกตรวจค้นหรือผู้นำให้ทำการตรวจค้น
ฉบับที่ ๓ ติดไว้กับต้นเรื่อง
บัญชีเอกสารที่ยึดมานั้นจะต้องเป็นบัญชีเอกสารที่เกี่ยวข้องกับการเสียภาษีสรรพสามิตโดยตรงห้ามมิให้ยึดบัญชีและเอกสารหรือสิ่งใดที่ไม่สามารถใช้เป็นพยานหลักฐานในการจัดเก็บภาษีมาเป็นอันขาดบัญชีและเอกสารที่ยึดมานั้น
ผู้ตรวจค้นและผู้ถูกตรวจจะต้องลงชื่อไว้เป็นหลักฐานว่าเป็นบัญชีและเอกสารที่ยึดไปจากสถานที่นั้นจริง
เว้นแต่กรณีบัญชีและเอกสารที่ยึดเป็นจำนวนมากก็ให้อยู่ในดุลยพินิจของหัวหน้าคณะว่า
จะลงนามและให้ลำดับเลขที่ในบัญชีเอกสารใดบ้าง ทั้งนี้
โดยพิจารณาถึงความสำคัญและประโยชน์ของบัญชีเอกสารนั้น ๆ ว่ามีมากน้อยเพียงใด
ในกรณีที่ไม่มีเจ้าของหรือผู้นำให้ทำการตรวจค้น
ก่อนที่จะนำบัญชีเอกสารที่ตรวจค้นหรือยึดได้กลับสำนักงานสรรพสามิต
ให้แจ้งตำรวจท้องที่เพื่อลงบันทึกประจำวันไว้เป็นหลักฐานด้วย

ข้อ
๖๑  เมื่อทำการตรวจค้นเสร็จแล้ว
ให้บันทึกการตรวจการเสียภาษีสรรพสามิตตามแบบ ตส. ๐๔-๑๘ ท้ายระเบียบนี้ จำนวน ๒
ฉบับ มีข้อความตรงกัน โดยมอบให้ผู้รับการตรวจค้น ๑ ฉบับ นำติดสำนวนตรวจสอบ ๑ ฉบับ
พร้อมทั้งให้ทำบันทึกผลการตรวจค้น โดยมีข้อความสำคัญที่ควรจะบันทึกไว้ให้ปรากฏดังนี้
(๑)
ก่อนลงมือตรวจค้น พนักงานเจ้าหน้าที่ได้แสดงคำสั่งตรวจค้นให้ผู้ถูกตรวจค้นดูแล้ว พร้อมกับได้แสดงบัตรประจำตัวผู้ทำการตรวจค้นทุกคน
นอกจากนี้ก่อนทำการตรวจค้นพนักงานเจ้าหน้าที่ได้แสดงความบริสุทธิ์แล้ว
ผู้รับการตรวจค้นยินยอมให้รับการตรวจค้นได้
(๒)
ในบันทึกการตรวจค้นจะต้องให้ปรากฏชื่อผู้ถูกตรวจค้นหรือผู้นำให้ทำการตรวจค้นไว้ให้ชัดแจ้ง
(๓)
ได้ทำการตรวจค้นตั้งแต่เวลาใด แล้วเสร็จเวลาใด
การตรวจค้นมีปัญหาหรืออุปสรรคประการใดบ้าง
(๔)
กรณีที่พบเอกสารสำคัญที่เกี่ยวกับหรือสันนิษฐานว่าเกี่ยวกับภาษีสรรพสามิตให้บันทึกว่าพบ
ณ ที่ใด อยู่ลักษณะอย่างใด ปิดบังซ่อนเร้นไว้หรือไม่ประการใด
หรือผู้รับการตรวจค้นได้นำมามอบให้พนักงานเจ้าหน้าที่ด้วยตนเอง
(๕)
กรณีที่ได้ยึดบัญชีเอกสารใด
ก็ให้บันทึกสรุปรายการบัญชีและเอกสารหลักฐานที่ยึดมานั้นด้วย
(๖)
เมื่อเสร็จการตรวจค้นจะต้องบันทึกให้ปรากฏว่าผู้ตรวจได้แสดงความบริสุทธิ์อีกครั้งหนึ่ง
นอกจากนี้ในบันทึกการตรวจค้นจะต้องให้ปรากฏว่า
ผู้ตรวจค้นมิได้ทำให้เกิดความเสียหายหรือบุบสลายซึ่งทรัพย์สินของผู้ถูกตรวจค้นหรือเป็นการขัดขวางการประกอบธุรกิจตามปกติจนเกินความจำเป็นและรับรองว่าข้อความในบันทึกตรงตามข้อเท็จจริงทุกประการ

ข้อ
๖๒  เมื่อกลับถึงสำนักงานสรรพสามิต
ให้ผู้ที่ไปทำการตรวจค้นเสนอการตรวจค้นให้ผู้บังคับบัญชาผู้ลงนามในคำสั่งให้ตรวจค้นทราบในวันที่ทำการตรวจค้นหรืออย่างช้าในวันแรกที่เปิดทำการตามปกติ

ข้อ
๖๓  เมื่อได้ออกตรวจค้น
และยึดบัญชีเอกสารมาเพื่อทำการตรวจสอบตามคำสั่งตรวจค้นแล้วเพื่อให้การตรวจสอบและประเมินเรียกเก็บภาษีเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมายและระเบียบแบบแผน
ให้แจ้งทะเบียนควบคุมการตรวจสอบภาษีสรรพสามิต และให้ออกหนังสือเรียกตรวจสอบทุกราย

หมวด ๘
อื่น ๆ

ข้อ
๖๔  การปฏิบัติตามระเบียบนี้ให้อยู่ในอำนาจหน้าที่และการควบคุมของสำนักตรวจสอบ
ป้องกันและปราบปราม สำนักงานสรรพสามิตภาค หรือสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่
แล้วแต่กรณี หากมีปัญหาเกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติที่มิได้กำหนดไว้ตามระเบียบนี้
ให้รายงานให้กรมสรรพสามิตเป็นผู้วินิจฉัย

หมวด ๙
บทเฉพาะกาล

ข้อ
๖๕  การดำเนินการใดที่อยู่ระหว่างการดำเนินการตามระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการตรวจสอบภาษีตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗ พ.ศ. ๒๕๔๗
ก่อนหน้าที่ระเบียบนี้ใช้บังคับให้เป็นอันใช้ได้
สำหรับการดำเนินการต่อไปให้เป็นไปตามระเบียบนี้

ประกาศ ณ วันที่ ๒๓
พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๓
พงษ์ภาณุ  เศวตรุนทร์
อธิบดีกรมสรรพสามิต

[เอกสารแนบท้าย]

๑. แบบฟอร์มตามระเบียบกรมสรรพสามิต
ว่าด้วยการตรวจสอบภาษีสรรพสามิต ตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. ๒๕๒๗ พ.ศ. ๒๕๕๓
๒.
บันทึกผลการวิเคราะห์การชำระภาษีสรรพสามิต (ตส. ๐๔-๐๒)
๓.
ขออนุมัติออกหนังสือเรียก (ตส. ๐๔-๐๓)
๔.
หนังสือเตือนให้ปฏิบัติตามหนังสือเรียก (ตส. ๐๔-๐๕)
๕.
คำให้การ (ตส. ๐๔-๐๖)
๖.
ใบรับมอบและส่งมอบบัญชี เอกสารและสินค้า (ตส. ๐๔-๐๗)
๗.
สรุปผลการตรวจสอบภาษีสรรพสามิต (ตส. ๐๔-๐๙)
๘.
รายงานการตรวจสอบภาษีสรรพสามิต (ตส. ๐๔-๐๙/๑)
๙.
รายละเอียดแสดงผลการตรวจสอบภาษีสรรพสามิต (ตส. ๐๔-๐๙/๒)
๑๐.
บันทึกข้อตกลงยินยอมการชำระภาษีสรรพสามิต (ตส. ๐๔-๑๐)
๑๑.
รายงานการพิจารณา ของดหรือลดเบี้ยปรับเงินเพิ่ม (ตส.
๐๔-๑๑)
๑๒.
หนังสือนำตัวออกตรวจการเสียภาษีสรรพสามิต (ตส. ๐๔-๑๕)
๑๓.
ขอขยายเวลาการตรวจสอบภาษีสรรพสามิต (ตส. ๐๔-๑๖)
๑๔.
บันทึกมอบหมายสำนวนการตรวจสอบภาษีสรรพสามิต (ตส.
๐๔-๑๗)
๑๕.
บันทึกการตรวจการเสียภาษีสรรพสามิต (ตส. ๐๔-๑๘)
๑๖.
ใบรับตราสารและหลักฐานต่าง ๆ (ตส. ๐๔-๒๒)
๑๗.
สมุดสั่งการออกตรวจสอบภาษีสรรพสามิต (ตส. ๐๓-๐๑)
๑๘.
หนังสือแจ้งการประเมินภาษีสรรพสามิต (ภษ. ๐๒-๐๘)
๑๙.
หนังสือแจ้งผลการตรวจสอบภาษีสรรพสามิต (ภษ. ๐๒-๑๑)
๒๐.
หนังสือแจ้งผลการตรวจสอบภาษี ณ สถานประกอบการ (ภษ.
๐๒-๑๕)
๒๑.
หนังสือแจ้งการรับทราบผลการตรวจสอบภาษีสรรพสามิต (ภษ.
๐๒-๑๕/๑)
๒๒.
คำสั่งให้ตรวจค้น (ภษ. ๐๔-๐๑)
๒๓.
หนังสือเรียกตามพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ.๒๕๒๗ (ภษ.
๐๔-๐๔)
๒๔.
ใบรับหนังสือเรียก
๒๕.
หนังสือมอบอำนาจ (ภษ. ๐๔-๐๖)
๒๖.
หนังสือเชิญเกี่ยวกับภาษีสรรพสามิต (ภษ. ๐๔-๐๗)

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๑๔ มกราคม ๒๕๕๔

ณัฐวดี/ตรวจ
๑๔ มกราคม ๒๕๕๔

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๗/ตอนพิเศษ ๑๕๒ ง/หน้า ๑/๓๐ ธันวาคม ๒๕๕๓