ประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน พ.ศ. 2552 (ฉบับ Update ล่าสุด)

ประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน

ประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน
เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ
เงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน
พ.ศ. ๒๕๕๒

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๑๐๘ (๒) แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน พ.ศ. ๒๕๕๐
อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๒ และมาตรา ๔๓
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ 
ประกาศนี้เรียกว่า ประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข
เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน พ.ศ. ๒๕๕๒

ข้อ ๒[๑] 
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓[๒]  ในประกาศนี้
เขตระบบโครงข่ายพลังงาน หมายความว่า
เขตระบบโครงข่ายพลังงานที่ได้มีการประกาศตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน
พ.ศ. ๒๕๕๐
และให้หมายความรวมถึงเขตเดินสายไฟฟ้าและเขตระบบการขนส่งปิโตรเลียมทางท่อที่ได้ประกาศตามกฎหมายอื่น
การปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงาน หมายความว่า
ปรับปรุง เปลี่ยนแปลง หรือเพิ่มเติมในเขตระบบโครงข่ายพลังงาน
เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่น หมายความว่า
เจ้าของหรือผู้ครอบครองหรือผู้ทรงสิทธิอื่นโดยชอบด้วยกฎหมายในที่ดิน โรงเรือน
สิ่งปลูกสร้าง ต้นไม้ พืชผลหรือทรัพย์สินอื่นที่อยู่ในเขตระบบโครงข่ายพลังงาน ณ
วันที่ประกาศกำหนดเขตระบบโครงข่ายพลังงานหรือวันที่ประกาศปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงาน

ข้อ ๔ 
การจ่ายค่าทดแทนให้แก่เจ้าของ หรือผู้ครอบครองทรัพย์สิน
หรือผู้ทรงสิทธิอื่นสำหรับการดำเนินการตามมาตรา ๑๐๗ (๓) หรือ (๔)
ตามที่กำหนดในมาตรา ๑๐๘ (๒) ให้กำหนดและจ่ายตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในประกาศนี้

ข้อ ๕ 
การกำหนดราคาที่ดินเพื่อนำมากำหนดค่าทดแทนที่ดินที่อยู่ในเขตระบบโครงข่ายพลังงาน
ให้พิจารณาโดยคำนึงถึง
(๑)
ราคาที่ดินที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาด
(๒)
ราคาที่ดินที่มีการกำหนดไว้เพื่อเรียกเก็บภาษีบำรุงท้องที่
(๓)
ราคาประเมินทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม
(๔)
สภาพและทำเลที่ตั้งของที่ดิน

ข้อ ๖ 
ให้กำหนดค่าทดแทนที่ดินที่อยู่ในเขตระบบโครงข่ายพลังงาน
จากราคาที่ดินที่กำหนดได้ตามข้อ ๕
ตามเหตุและวัตถุประสงค์การใช้ที่ดินของผู้รับใบอนุญาต ดังนี้
(๑)[๓] ที่ดินที่กำหนดเป็นเขตระบบโครงข่ายไฟฟ้า
ให้กำหนดค่าทดแทนอัตราร้อยละเก้าสิบของราคาที่ดินที่กำหนดได้ตามข้อ ๕
เว้นแต่ที่ดินเฉพาะบริเวณที่กำหนดเป็นที่ตั้งเสาไฟฟ้า
ซึ่งหมายรวมถึงบริเวณพื้นที่โดยรอบโคนเสาไฟฟ้า
ซึ่งมีระยะห่างจากแนวขาเสาในรัศมีสี่เมตร ให้กำหนดค่าทดแทนเพิ่มอีกอัตราร้อยละร้อยของราคาที่ดินที่กำหนดได้ตามข้อ
๕
(๒)
ที่ดินที่กำหนดเป็นเขตระบบโครงข่ายก๊าชธรรมชาติ
ให้กำหนดค่าทดแทนอัตราร้อยละร้อยของราคาที่ดินที่กำหนดได้ตามข้อ ๕

ข้อ
๖/๑[๔] 
ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตมีความจำเป็นต้องปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงานในเขตระบบโครงข่ายพลังงานโดยมิได้ขยายเขตระบบโครงข่ายพลังงาน
ให้ผู้รับใบอนุญาตประกาศปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงาน
และให้มีหนังสือแจ้งคณะกรรมการทราบถึงเหตุผลและความจำเป็นที่ต้องทำการปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงาน
พร้อมทั้งแจ้งให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่นทราบด้วย
ให้คณะกรรมการกำหนด
หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข
เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทนทรัพย์สินแก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองหรือผู้ทรงสิทธิอื่น
ตามที่เห็นสมควร ด้วยความเป็นธรรม

ข้อ
๖/๒[๕] 
ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตมีความจำเป็นต้องปรับปรุงระบบโครงข่ายพลังงานและขยายเขตระบบโครงข่ายพลังงานเพิ่มขึ้น
ให้ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการตามมาตรา ๑๐๖ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน
พ.ศ. ๒๕๕๐ เฉพาะส่วนที่ขยายเขตระบบโครงข่ายพลังงาน
การกำหนดค่าทดแทนทรัพย์สินเฉพาะส่วนที่ขยายเขตระบบโครงข่ายพลังงานตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน
เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน พ.ศ. ๒๕๕๒

ข้อ ๗ 
กรณีที่ระบบโครงข่ายไฟฟ้าหรือระบบโครงข่ายก๊าซธรรมชาติที่กำหนดขึ้นใหม่ทับซ้อนกับระบบเดิมที่มีการจ่ายค่าทดแทนไปแล้วตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน
พ.ศ. ๒๕๕๐ หรือกฎหมายอื่น
คณะกรรมการอาจกำหนดค่าทดแทนที่ดินเฉพาะส่วนที่ทับซ้อนนั้นแตกต่างจากที่กำหนดในข้อ
๖ ได้ตามสมควรและเป็นธรรม
กรณีเขตระบบโครงข่ายพลังงานที่มีระยะทางสั้น
หรือมีเจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่นจำนวนน้อยราย ให้คณะกรรมการกำหนดหลักเกณฑ์
วิธีการ เงื่อนไข
เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทนทรัพย์สินแก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่นได้โดยมิต้องแต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาราคาที่ดินและทรัพย์สิน
ตามข้อ ๔ ของประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์การแต่งตั้งและวิธีการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการพิจารณาราคาที่ดินและทรัพย์สิน
พ.ศ. ๒๕๕๒[๖]

ข้อ ๘ 
การกำหนดค่าทดแทนอาคาร โรงเรือน
หรือสิ่งปลูกสร้างอื่นบนที่ดินที่อยู่ในเขตระบบโครงข่ายพลังงาน
ทั้งในกรณีระบบโครงข่ายไฟฟ้าและระบบโครงข่ายก๊าซธรรมชาติให้คำนึงถึงองค์ประกอบ
ดังนี้
(๑)
ค่าวัสดุเสียหายจากการรื้อย้ายอาคาร โรงเรือน และสิ่งปลูกสร้างอื่น
ซึ่งรวมถึงค่าเผื่อเหลือเผื่อขาดตามเกณฑ์มาตรฐานทั่วไปงานโยธา
(๒)
ค่าแรงสำหรับการปลูกสร้างสิ่งปลูกสร้างใหม่
ซึ่งรวมถึงค่าเผื่อเหลือเผื่อขาดตามเกณฑ์มาตรฐานทั่วไปงานโยธา
(๓)
ค่าดำเนินการ ซึ่งได้แก่ ค่าอำนวยการ ค่าดอกเบี้ย และกำไรของผู้รับเหมา
(๔)
ค่ารื้อถอน และค่าขนย้าย
(๕)
ค่าภาษีมูลค่าเพิ่ม สำหรับวัสดุอุปกรณ์ และค่าแรง
(๖)
ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เช่น ค่าออกแบบ ค่าควบคุมงาน ค่าธรรมเนียมขออนุญาตปลูกสร้าง
เพื่อประโยชน์ในการกำหนดค่าทดแทน
ให้สำนักงานจัดทำบัญชีราคากลางอาคาร โรงเรือนและสิ่งปลูกสร้างอื่น
และให้เผยแพร่ในระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของสำนักงาน
โดยให้สำนักงานทำการปรับปรุงบัญชีราคากลางอาคาร
โรงเรือนและสิ่งปลูกสร้างอื่นดังกล่าวอย่างน้อยทุกสามปี

ข้อ ๙ 
การกำหนดค่าทดแทนต้นไม้หรือพืชผลที่อยู่ในที่ดินที่ประกาศเป็นเขตระบบโครงข่ายพลังงาน
ทั้งในกรณีระบบโครงข่ายไฟฟ้าและระบบโครงข่ายก๊าซธรรมชาติ ให้คำนึงถึงองค์ประกอบ
ดังนี้
(๑)
ค่าพันธุ์ ค่าปลูก ค่าปุ๋ย ค่าดูแลรักษา ตลอดจนค่าเสียโอกาสตามหลักวิชาการเกษตร
(๒)
บัญชีราคาหรือค่าทดแทนของหน่วยราชการอื่น เช่น กรมทางหลวง
กรมชลประทานการทางพิเศษแห่งประเทศไทย เป็นต้น
เพื่อประโยชน์ในการกำหนดค่าทดแทน
ให้สำนักงานจัดทำบัญชีราคากลางต้นไม้
และพืชผลและให้เผยแพร่ในระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ของสำนักงาน
โดยให้สำนักงานทำการปรับปรุงบัญชีราคากลางต้นไม้และพืชผลดังกล่าวอย่างน้อยทุกสามปี

ข้อ ๑๐ 
การกำหนดค่าทดแทนทรัพย์สินอื่นที่อยู่ในเขตระบบโครงข่ายพลังงาน เช่น
สัตว์น้ำ บ่อปลา บ่อกุ้ง ให้พิจารณาตามความเสียหายโดยคำนึงถึง
(๑)
ต้นทุน ค่าใช้จ่าย ค่าดำเนินการ ค่าดูแลรักษา ตลอดจนค่าเสียโอกาส ตามหลักวิชาการ
ทั้งนี้เฉพาะความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง หรือ
(๒)
ข้อมูลจากหน่วยราชการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง

ข้อ ๑๑ 
ให้จ่ายค่าทดแทนตามประกาศนี้ให้กับผู้มีสิทธิดังนี้
(๑)
ในกรณีที่ดิน อาคาร โรงเรือน หรือสิ่งปลูกสร้างอื่น หรือต้นไม้และพืชผล
หรือทรัพย์สินอื่นที่เป็นส่วนควบของที่ดิน ให้จ่ายให้เจ้าของที่ดิน
หากเป็นที่ดินไม่มีเจ้าของให้จ่ายให้ผู้ครอบครองที่ดิน
หากไม่มีผู้ครอบครองที่ดินให้จ่ายให้ผู้ทรงสิทธิอื่น
(๒)
ในกรณีอาคาร โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้าง หรือต้นไม้และพืชผล
หรือทรัพย์สินอื่นที่มิได้เป็นส่วนควบของที่ดิน ให้จ่ายให้เจ้าของอาคาร โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้าง
หรือต้นไม้และพืชผล หรือทรัพย์สินอื่นนั้น หากเป็นอาคาร
โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอื่น
หรือต้นไม้และพืชผลหรือทรัพย์สินอื่นที่ไม่มีเจ้าของให้จ่ายให้ผู้ครอบครองอาคาร
โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอื่น หรือต้นไม้และพืชผล หรือทรัพย์สินอื่นนั้น หากไม่มีผู้ครอบครองให้จ่ายให้ผู้ทรงสิทธิอื่น

ข้อ ๑๒ 
เมื่อได้มีการกำหนดหลักเกณฑ์และราคาในการคำนวณค่าทดแทนแล้ว
ให้สำนักงานมีหนังสือแจ้งให้ผู้รับใบอนุญาตทราบ
เพื่อให้ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการจ่ายเงินค่าทดแทนให้แก่ผู้มีสิทธิได้รับค่าทดแทนต่อไป

ข้อ ๑๓ 
ในกรณีที่เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่น
ไม่ยินยอมตกลงในจำนวนเงินค่าทดแทน
จะขอรับเงินค่าทดแทนไปก่อนโดยขอสงวนสิทธิอุทธรณ์ไว้ก็ได้
แต่ทั้งนี้การใช้สิทธิอุทธรณ์ต้องอยู่ในระยะเวลาอุทธรณ์

ข้อ ๑๔ 
ในกรณีที่เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์สินหรือผู้ทรงสิทธิอื่นไม่ตกลงและไม่รับเงินค่าทดแทนหรือไม่อาจจ่ายเงินค่าทดแทน
หรือไม่อาจหยั่งรู้ถึงผู้มีสิทธิรับเงินค่าทดแทนที่แท้จริงได้ให้ผู้รับใบอนุญาตนำเงินค่าทดแทนไปฝากไว้กับธนาคารหรือวางไว้ต่อศาลหรือ
สำนักงานวางทรัพย์ กรมบังคับคดี ตามระเบียบของกรมบังคับคดี และให้รายงานคณะกรรมการทราบ

ข้อ ๑๕ 
กรณีที่ผู้รับใบอนุญาตได้กำหนดหลักเกณฑ์การจ่ายค่าทดแทนที่ดินและทรัพย์สินที่อยู่ในเขตระบบโครงข่ายพลังงานตามกฎหมายอื่นก่อนรับใบอนุญาตตามพระราชบัญญัติการประกอบกิจการพลังงาน
พ.ศ. ๒๕๕๐ และได้เริ่มจ่ายค่าทดแทนไปแล้ว ให้ดำเนินการจ่ายค่าทดแทนตามหลักเกณฑ์ที่ได้กำหนดไว้เดิมต่อไปและให้ถือว่าการจ่ายค่าทดแทนนั้นเป็นการดำเนินการตามความในประกาศนี้แล้ว

ข้อ ๑๖ 
ให้ประธานกรรมการเป็นผู้รักษาการตามประกาศนี้
และวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามประกาศนี้

ประกาศ ณ วันที่ ๓
เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๒
ดิเรก  ลาวัณย์ศิริ
ประธานกรรมการกำกับกิจการพลังงาน

ประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน
เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๕๓[๗]

ข้อ
๒  ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน
เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขเกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ.
๒๕๕๖[๘]

ข้อ ๒  ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ณัฐพร/จัดทำ
๘ ตุลาคม ๒๕๕๖

จุฑามาศ/ปรับปรุง
๑๙ ธันวาคม ๒๕๕๙

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๕๙ ง/หน้า ๒๘/๒๒ เมษายน ๒๕๕๒

[๒] ข้อ ๓
แก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ
เงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๓

[๓] ข้อ ๖ (๑)
เพิ่มโดยประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข
เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๖

[๔] ข้อ ๖/๑ เพิ่มโดยประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน
เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๕๓

[๕] ข้อ ๖/๑ เพิ่มโดยประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน
เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๕๓

[๖] ข้อ ๗ วรรคสอง
เพิ่มโดยประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข
เกี่ยวกับการกำหนดและจ่ายค่าทดแทน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๓

[๗] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๗/ตอนพิเศษ ๑๑๒ ง/หน้า ๒๔/๒๓ กันยายน ๒๕๕๓

[๘] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๐/ตอนพิเศษ ๑๐๙ ง/หน้า ๑๘/๓๐ สิงหาคม ๒๕๕๖