ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์การอบรมและทดสอบเพื่อขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถและกำหนดเครื่องแต่งกายของผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ

ประกาศกรมการขนส่งทางบก

ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
กำหนดหลักเกณฑ์การอบรมและทดสอบเพื่อขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ
และกำหนดเครื่องแต่งกายของผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ[๑]

อาศัยอำนาจตามความในข้อ
๙ ข้อ ๑๐ ข้อ ๑๔ (๑) ของระเบียบกรมการขนส่งทางบก ว่าด้วยการอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ
พ.ศ. ๒๕๔๗
อธิบดีกรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนดหลักเกณฑ์การอบรมและทดสอบเพื่อขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถและกำหนดเครื่องแต่งกายของผู้ฝึกสอนขับรถไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ 
ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถต้องผ่านการอบรมและทดสอบตามที่กำหนดไว้
ดังนี้
๑.๑
ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก
ต้องได้รับการอบรมและทดสอบ
(๑) ภาคทฤษฎี ประกอบด้วย ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก
กฎหมายว่าด้วยรถยนต์ กฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก กฎหมายว่าด้วยทางหลวง กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ
กฎหมายแพ่งและกฎหมายอาญา และความรู้เกี่ยวกับการประกันภัยและความรับผิด
รวมทั้งความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสินค้าและการขนส่งวัตถุอันตราย
(๒) ภาคปฏิบัติ ประกอบด้วย
(๒.๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ ได้แก่
(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ
(ข) การบำรุงรักษารถและการตรวจเช็ครถประจำวัน
(ค) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสาร
(ง) การให้สัญญาณ
(จ) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ
(ฉ) การใช้คลัทช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกต้อง
(ช) การบังคับพวงมาลัย
(ซ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
(ฌ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
(๒.๒) การฝึกหัดขับรถยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ได้แก่
(ก) การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(ข) การควบคุมความเร็วของรถ
(การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)
(ค) การกลับรถทางแคบ
(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
(จ) การถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ
(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐
องศา
(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐
องศา
(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
(ฎ) การหยุด การจอดรถและการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
(ฏ) การหยุดรถทางราบ
(ฐ) การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก
(๒.๓)
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกเบื้องต้น
ได้แก่
(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ
(ข) การบำรุงรักษารถและการตรวจเช็ครถประจำวัน
(ค) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ
(ง) การให้สัญญาณ
(จ) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ
(ฉ) การใช้คลัทช์ คันเร่ง และเบรกอย่างถูกต้อง
(ช) การบังคับพวงมาลัย
(ซ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
(ฌ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
(๒.๔) การฝึกหัดขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกตามท่าฝึกต่าง ๆ ได้แก่
(ก) การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(ข) การควบคุมความเร็วของรถ
(การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)
(ค) การกลับรถทางแคบ
(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
(จ) การถอยหลังเข้าจอดและออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ
(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐
องศา
(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐
องศา
(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
(ฎ) การหยุด การจอดรถและการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
(ฏ) การหยุดรถทางราบ
(๒.๕) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริง
๑.๒
ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถยนต์ต้องได้รับการอบรมและทดสอบ
(๑) ภาคทฤษฎี ประกอบด้วย ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก
กฎหมายว่าด้วยรถยนต์ กฎหมายว่าด้วยทางหลวง
กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ
และความรู้เกี่ยวกับการประกันภัยและความรับผิด
(๒) ภาคปฏิบัติ ประกอบด้วย
(๒.๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ ได้แก่
(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ
(ข) การบำรุงรักษารถและการตรวจเช็ครถประจำวัน
(ค) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสาร
(ง) การให้สัญญาณ
(จ) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ
(ฉ) การใช้คลัทช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกต้อง
(ช) การบังคับพวงมาลัย
(ซ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
(ฌ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
(๒.๒) การฝึกหัดขับรถยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ประกอบด้วย
(ก) การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(ข) การควบคุมความเร็วของรถ
(การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)
(ค) การกลับรถทางแคบ
(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
(จ) การถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ
(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐
องศา
(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก ๙๐
องศา
(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก ๙๐ องศา
(ฎ) การหยุด การจอดรถและการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
(ฏ) การหยุดรถทางราบ
(ฐ) การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก
(๒.๓) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริง
๑.๓
ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถจักรยานยนต์ ต้องได้รับการอบรมและทดสอบ
(๑) ภาคทฤษฎี ประกอบด้วย ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก
กฎหมายว่าด้วยรถยนต์ กฎหมายว่าด้วยทางหลวง
กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ
และความรู้เกี่ยวกับการประกันภัยและความรับผิด
(๒) ภาคปฏิบัติ ประกอบด้วย
(๒.๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับขี่รถจักรยานยนต์ ได้แก่
(ก) ส่วนประกอบที่สำคัญ และพื้นฐานการทำงานของรถจักรยานยนต์
(ข) การตรวจเช็ครถก่อนขับขี่
(ค) การบำรุงรักษารถจักรยานยนต์และอุปกรณ์ในการควบคุมรถ
(ง) การเตรียมตัวก่อนการขับขี่ (เครื่องแต่งกายและอุปกรณ์ในการขับขี่)
(จ) การใช้ขาตั้งและการจูงรถ
(ฉ) ท่าทางการขับขี่
(ช) การควบคุมรถในขณะไม่เคลื่อนที่
(ซ) การควบคุมรถในขณะเคลื่อนที่
(ฌ) การออกรถและการเร่งเครื่องยนต์อย่างนิ่มนวล
(ญ) การเปลี่ยนเกียร์
(ฎ) การเบรก (ตอนที่ ๑)
(ฏ) การควบคุมความเร็ว
(๒.๒) การฝึกหัดขับรถจักรยานยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ประกอบด้วย
(ก) การออกรถ การหยุดรถ
(ข) การเบรก (ตอนที่ ๒)
(ค) การขับรถเข้าทางโค้งรูปตัวเอสหรือทางโค้งรูปเลขแปด
(ง) การควบคุมคันเร่งและการทรงตัวบนทางคดเคี้ยวที่มีสิ่งกีดขวาง
(จ) การทรงตัวที่ความเร็วต่ำบนไม้กระดาน
(ฉ) การทรงตัวบนไม้รางลูกระนาด
(ช) การขับขี่โดยปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก
(ซ) การขับขี่และการจอดรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
(ฌ) การขับขี่เมื่อมีคนซ้อนท้าย
(ญ) การขับขี่ตามสภาพการจราจรและสภาพถนนต่าง ๆ
ผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนในประเภทหลักสูตรใด
ต่อมาประสงค์จะขอรับใบอนุญาตประเภทหลักสูตรอื่นอีก
ให้ทำการอบรมและทดสอบเฉพาะในส่วนที่แตกต่างจากประเภทหลักสูตรที่ได้รับอนุญาตไว้แล้ว

ข้อ
๒ 
กรณีผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถเป็นผู้จบการศึกษาตั้งแต่ระดับปริญญาตรี
และประสงค์จะเป็นผู้ให้ความรู้เฉพาะภาคทฤษฎี ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องผ่านการอบรม
แต่ต้องผ่านการทดสอบความรู้ภาคทฤษฎีตามประเภทใบอนุญาตที่กำหนดไว้ในข้อ ๑
แล้วแต่กรณี

ข้อ
๓ 
ในขณะเข้ารับการอบรมหรือทดสอบผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอน
จะต้องไม่ส่งเสียงดัง หรือแสดงกิริยาวาจาส่อเสียด ดูหมิ่น ก้าวร้าว
หรือกระทำกิริยาใดๆ อันเป็นการรบกวนบุคคลอื่น ไม่ใช้อุปกรณ์สื่อสาร
ดื่มสุราหรือของมึนเมา หรือเสพยาเสพติดให้โทษหรือวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท
หรือมีอาการมึนเมาจากการดื่มหรือเสพของดังกล่าว
ในกรณีที่ปรากฏข้อเท็จจริงตามวรรคหนึ่ง
ให้ผู้ควบคุมการอบรมหรือทดสอบมีอำนาจสั่งให้ผู้เข้ารับการอบรมและทดสอบออกจากห้องอบรมหรือทดสอบได้
และให้ถือว่าเป็นผู้ขาดการอบรมหรือทดสอบในวิชานั้น

ข้อ
๔ 
ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถตามข้อ ๑ หรือข้อ ๒ แล้วแต่กรณี
ต้องมีเวลาเข้ารับการอบรมไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐
และมีผลการทดสอบในแต่ละวิชาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๕ การเข้าห้องอบรมหรือทดสอบสายเกิน
๑๕ นาที ถือว่าขาดการอบรมหรือทดสอบในวิชานั้น

ข้อ
๕ 
ในขณะปฏิบัติหน้าที่ผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถต้องแต่งกาย ดังนี้
๕.๑
ผู้ฝึกสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก ผู้ฝึกสอนขับรถยนต์
หรือผู้ฝึกสอนขับรถอื่น ๆ ตามที่อธิบดีกรมการขนส่งทางบกกำหนด
(๑) เสื้อคอพับแขนสั้นหรือแขนยาว สอดชายล่างของเสื้ออยู่ในกางเกง
หรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวแบบคอตื้น แขนสั้นหรือแขนยาว ปักคำว่า ผู้ฝึกสอน ขนาดสูง ๑.๕ เซนติเมตร
ที่บริเวณหน้าอกด้านขวาด้วยตัวอักษรสีน้ำเงิน
(๒) กางเกงขายาว
(๓) เข็มขัดหนังหรือผ้าสีดำหรือสีน้ำตาล ขนาดกว้าง ๓ ถึง ๔ เซนติเมตร
(๔) รองเท้าหุ้มข้อหรือหุ้มส้น
๕.๒
ผู้ฝึกสอนขับรถจักรยานยนต์
(๑) เสื้อคอพับแขนยาว สอดชายล่างของเสื้ออยู่ในกางเกง
หรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวแบบคอตื้น แขนยาว ปักคำว่า ผู้ฝึกสอน ขนาดสูง ๑.๕ เซนติเมตร ที่บริเวณหน้าอกด้านขวาด้วยตัวอักษรสีน้ำเงิน
(๒) กางเกงขายาว
(๓) เข็มขัดหนังหรือผ้าสีดำหรือสีน้ำตาล ขนาดกว้าง ๓ ถึง ๔ เซนติเมตร
(๔) รองเท้าหุ้มข้อหรือรองเท้าบู๊ท

ข้อ
๖ 
ใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถให้เป็นไปตามแบบที่แนบท้ายประกาศนี้

ประกาศ ณ วันที่ ๒๘
มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๘
ปิยะพันธ์  จัมปาสุต
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก

[เอกสารแนบท้าย]

๑.
ใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๙ พฤษภาคม ๒๕๕๘

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๒/ตอนที่ ๒๔ ง/หน้า ๙๕/๒๔ มีนาคม ๒๕๔๘