ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง หลักเกณฑ์การอบรมและทดสอบเพื่อขอรับหรือต่ออายุใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถและกำหนดเครื่องแต่งกายของผู้ฝึกสอนขับรถ พ.ศ. 2555

ประกาศกรมการขนส่งทางบก

ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง
หลักเกณฑ์การอบรมและทดสอบเพื่อขอรับหรือต่ออายุใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ
และกำหนดเครื่องแต่งกายของผู้ฝึกสอนขับรถ
พ.ศ. ๒๕๕๕[๑]

ตามที่ได้มีประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง
กำหนดหลักเกณฑ์การอบรมและทดสอบเพื่อขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถและกำหนดเครื่องแต่งกายของผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ
ลงวันที่ ๒๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๘ ไว้แล้ว นั้น

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงประกาศดังกล่าวให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๐ และข้อ ๑๕ (๑)
ของระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ
การขอต่ออายุ การพักใช้ และการเพิกถอนใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ พ.ศ. ๒๕๕๕
อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ให้ยกเลิกประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง
กำหนดหลักเกณฑ์การอบรมและทดสอบเพื่อขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถและกำหนดเครื่องแต่งกายของผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถ
ลงวันที่ ๒๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๔๘

ข้อ ๒  ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถต้องผ่านการอบรมและทดสอบตามที่กำหนดไว้
ดังนี้
๒.๑ ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก
สำหรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๑ หรือชนิดที่ ๒ ต้องผ่านการอบรมและทดสอบ ดังนี้
๒.๑.๑ ภาคทฤษฎี ประกอบด้วย
ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก กฎหมายว่าด้วยรถยนต์
กฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก กฎหมายว่าด้วยทางหลวง
กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ กฎหมายแพ่งและกฎหมายอาญา
ความรู้เกี่ยวกับการประกันภัยและความรับผิดความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการขนส่งวัตถุอันตราย
และความรู้เกี่ยวกับการขับรถอย่างปลอดภัย
๒.๑.๒ ภาคปฏิบัติ ประกอบด้วย
(๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ ได้แก่
(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ
(ข) การบำรุงรักษารถและการตรวจเช็ครถประจำวัน
(ค) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ
(ง) การให้สัญญาณ
(จ) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ
(ฉ) การใช้คลัตช์ คันเร่ง และเบรกอย่างถูกต้อง
(ช) การบังคับพวงมาลัย
(ซ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
(ฌ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
(๒) การฝึกหัดขับรถยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ได้แก่
(ก) การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(ข) การควบคุมความเร็วของรถ (การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้ง
รูปตัวเอส)
(ค) การกลับรถทางแคบ
(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
(จ)
การถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ
(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก
(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก
(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก
(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก
(ฎ) การหยุด การจอดรถ และการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
(ฏ) การหยุดรถทางราบ
(ฐ) การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก
(๓)
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกเบื้องต้น
ได้แก่
(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ
(ข) การบำรุงรักษารถ และการตรวจเช็ครถประจำวัน
(ค) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ
(ง) การให้สัญญาณ
(จ) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ
(ฉ) การใช้คลัตช์ คันเร่ง และเบรกอย่างถูกต้อง
(ช) การบังคับพวงมาลัย
(ซ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
(ฌ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
(๔) การฝึกหัดขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกตามท่าฝึกต่าง ๆ ได้แก่
(ก) การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(ข) การควบคุมความเร็วของรถ (การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้ง
รูปตัวเอส)
(ค) การกลับรถทางแคบ
(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
(จ) การถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ
(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก
(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก
(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก
(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก
(ฎ) การหยุด การจอดรถ และการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
(ฏ) การหยุดรถทางราบ
(๕) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริง
๒.๒ ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก
สำหรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๓ ต้องผ่านการอบรมและทดสอบตามข้อ ๒.๑ และต้องเข้ารับการอบรมและฝึกหัดขับรถเพิ่มเติม
ดังนี้
๒.๒.๑ ภาคทฤษฎี ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถลากจูง ประกอบด้วย
(๑) ความหมายลักษณะรถและอุปกรณ์ส่วนควบของรถลากจูง
(๒) การขับรถให้ประหยัดน้ำมัน
๒.๒.๒ ภาคปฏิบัติ
ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถลากจูง ประกอบด้วย
(๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถลากจูงและพื้นฐานการขับรถลากจูง ประกอบด้วย
(ก) การแนะนำอุปกรณ์ส่วนควบของรถลากจูงและการใช้งาน
(ข) การตรวจสอบรถประจำวัน
(ค) บัญญัติ ๘ ประการก่อนออกรถ และจุดบอดของรถลากจูง
(ง) การแนะนำอุปกรณ์ส่วนควบของรถลากจูง และการใช้งาน
(จ) ฝึกหัดขับรถลากจูง โดยการเปลี่ยนเกียร์สูงขึ้น การใช้สัญญาณต่าง
ๆ
(ฉ) ฝึกการต่อและการปลดห่วงพ่วง
(ช) การฝึกหัดขับรถลากจูง ขับเดินหน้าและถอยหลัง
(ซ) การฝึกขับรถลากจูงในสภาพถนนต่าง ๆ เช่นทางโค้งซ้าย โค้งขวา
วงเวียน ทางลาดชัน
(๒) การฝึกหัดขับรถลากจูงในท่าต่าง ๆ ประกอบด้วย
(ก) ฝึกขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(ข) ฝึกขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
(ค) การขับรถถอยหลังเข้า - ออกจากช่องว่างด้านซ้าย
(ง) ฝึกการหยุดรถและออกรถบนทางลาดชัน
(จ) ฝึกการกลับรถ
(ฉ) ฝึกการขับรถเดินหน้าเข้า - ออกในช่องที่เป็นมุมฉาก
๒.๓
ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถยนต์ต้องผ่านการอบรมและทดสอบ
ดังนี้
๒.๓.๑ ภาคทฤษฎี ประกอบด้วย ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก
กฎหมายว่าด้วยรถยนต์ กฎหมายว่าด้วยทางหลวง
กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ ความรู้เกี่ยวกับการประกันภัยและความรับผิด
และความรู้เกี่ยวกับการขับรถอย่างปลอดภัยและมารยาทในการขับรถ
๒.๓.๒ ภาคปฏิบัติ ประกอบด้วย
(๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ ประกอบด้วย
(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ
(ข) การบำรุงรักษารถและการตรวจเช็ครถประจำวัน
(ค) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสาร
(ง) การให้สัญญาณ
(จ) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่และการหยุดรถ
(ฉ) การใช้คลัตช์ คันเร่งและเบรกอย่างถูกต้อง
(ช) การบังคับพวงมาลัย
(ซ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
(ฌ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
(๒) การฝึกหัดขับรถยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ประกอบด้วย
(ก) การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(ข) การควบคุมความเร็วของรถ
(การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)
(ค) การกลับรถทางแคบ
(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
(จ)
การถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ
(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก
(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก
(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก
(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก
(ฎ) การหยุด การจอดรถ และการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
(ฏ) การหยุดรถทางราบ
(ฐ) การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก
(๓) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริง
๒.๔
ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถในประเภทหลักสูตรผู้ฝึกสอนขับรถจักรยานยนต์ต้องผ่านการอบรมและทดสอบ
ดังนี้
๒.๔.๑ ภาคทฤษฎี ประกอบด้วย
ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก กฎหมายว่าด้วยรถยนต์
กฎหมายว่าด้วยทางหลวง กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ ความรู้เกี่ยวกับการประกันภัยและความรับผิด
และความรู้เกี่ยวกับการขับรถอย่างปลอดภัยและมารยาทในการขับรถ
๒.๔.๒ ภาคปฏิบัติ ประกอบด้วย
(๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับขี่รถจักรยานยนต์
ได้แก่
(ก) ส่วนประกอบที่สำคัญและพื้นฐานการทำงานของรถจักรยานยนต์
(ข) การตรวจเช็ครถก่อนขับขี่
(ค) การบำรุงรักษารถจักรยานยนต์และอุปกรณ์ในการควบคุมรถ
(ง) การเตรียมตัวก่อนการขับขี่
(เครื่องแต่งกายและอุปกรณ์ในการขับขี่)
(จ) การใช้ขาตั้งและการจูงรถ
(ฉ) ท่าทางการขับขี่
(ช) การควบคุมรถในขณะไม่เคลื่อนที่
(ซ) การควบคุมรถในขณะเคลื่อนที่
(ฌ) การออกรถและการเร่งเครื่องยนต์อย่างนิ่มนวล
(ญ) การเปลี่ยนเกียร์
(ฎ) การเบรก (ตอนที่ ๑)
(ฏ) การควบคุมความเร็ว
(๒) การฝึกหัดขับรถจักรยานยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ประกอบด้วย
(ก) การออกรถ การหยุดรถ
(ข) การเบรก (ตอนที่ ๒)
(ค) การขับรถเข้าทางโค้งรูปตัวเอสหรือทางโค้งรูปเลขแปด
(ง) การควบคุมคันเร่งและการทรงตัวบนทางคดเคี้ยวที่มีสิ่งกีดขวาง
(จ) การทรงตัวที่ความเร็วต่ำบนไม้กระดาน
(ฉ) การทรงตัวบนไม้รางลูกระนาด
(ช) การขับขี่โดยปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก
(ซ) การขับขี่และการจอดรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
(ฌ) การขับขี่เมื่อมีคนซ้อนท้าย
(ญ) การขับขี่ตามสภาพการจราจรและสภาพถนนต่าง ๆ
ผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถในประเภทหลักสูตรใดต่อมาประสงค์จะขอรับใบอนุญาตประเภทหลักสูตรอื่นอีก
ให้ทำการอบรมและทดสอบเฉพาะในส่วนที่แตกต่างจากประเภทหลักสูตรที่ได้รับอนุญาตไว้แล้ว

ข้อ ๓  กรณีผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถเป็นผู้จบการศึกษาตั้งแต่ระดับปริญญาตรีและประสงค์จะเป็นผู้ให้ความรู้เฉพาะภาคทฤษฎี
ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องผ่านการอบรมแต่ต้องผ่านการทดสอบความรู้ภาคทฤษฎีตามประเภทใบอนุญาตที่กำหนดไว้ในข้อ
๒ แล้วแต่กรณี

ข้อ ๔  ในขณะเข้ารับการอบรมหรือทดสอบผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถต้องไม่ส่งเสียงดังหรือแสดงกิริยาวาจาส่อเสียด
ดูหมิ่นก้าวร้าว หรือกระทำการใด ๆ อันเป็นการรบกวนบุคคลอื่นไม่ใช้อุปกรณ์สื่อสาร
ไม่ดื่มสุราหรือของมึนเมาอย่างอื่น
ไม่เสพยาเสพติดให้โทษหรือวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท และไม่สูบบุหรี่
ในกรณีที่ปรากฏข้อเท็จจริงตามวรรคหนึ่ง
ให้ผู้ควบคุมการอบรมหรือทดสอบมีอำนาจสั่งให้ผู้เข้ารับการอบรมและทดสอบออกจากห้องอบรมหรือทดสอบได้และให้ถือว่าเป็นผู้ขาดการอบรมหรือทดสอบในวิชานั้น

ข้อ ๕  ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถตามข้อ
๒ และข้อ ๓ แล้วแต่กรณี ต้องมีเวลาเข้ารับการอบรมไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐
และมีผลการทดสอบในแต่ละวิชาไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๕ การเข้าห้องอบรมหรือทดสอบสายเกิน
๑๕ นาที ถือว่าขาดการอบรมหรือทดสอบในวิชานั้น

ข้อ ๖  ในขณะปฏิบัติหน้าที่ผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ฝึกสอนขับรถต้องแต่งกาย
ดังนี้
๖.๑ ผู้ฝึกสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก ผู้ฝึกสอนขับรถยนต์
๖.๑.๑ เสื้อคอพับแขนสั้นหรือแขนยาว สอดชายล่างของเสื้ออยู่ในกางเกง หรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวแบบคอตื้น
แขนสั้นหรือแขนยาว ปักคำว่า ผู้ฝึกสอน ขนาดสูง
๑.๕ เซนติเมตร ที่บริเวณหน้าอกด้านขวาให้เห็นได้อย่างชัดเจน
๖.๑.๒ กางเกงขายาว
๖.๑.๓ เข็มขัดหนังหรือผ้าสีดำหรือสีน้ำตาล ขนาดกว้าง ๓ ถึง ๔ เซนติเมตร
๖.๑.๔ รองเท้าหุ้มข้อหรือหุ้มส้น
๖.๒ ผู้ฝึกสอนขับรถจักรยานยนต์
๖.๒.๑ เสื้อคอพับแขนยาว สอดชายล่างของเสื้ออยู่ในกางเกง
หรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวแบบคอตื้น แขนยาว ปักคำว่า ผู้ฝึกสอน ขนาดสูง ๑.๕ เซนติเมตร ที่บริเวณหน้าอกด้านขวาให้เห็นได้อย่างชัดเจน
๖.๒.๒ กางเกงขายาว
๖.๒.๓ เข็มขัดหนังหรือผ้าสีดำหรือสีน้ำตาล ขนาดกว้าง ๓ ถึง ๔
เซนติเมตร
๖.๒.๔ รองเท้าหุ้มข้อหรือรองเท้าบู๊ท

ประกาศ
ณ วันที่ ๑๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๕
สมชัย  ศิริวัฒนโชค
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก

ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๑๘ กันยายน
๒๕๕๕

ชาญ/ผู้ตรวจ
๒๖ กันยายน
๒๕๕๕

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๑๔๐ ง/หน้า ๖๐/๑๔ กันยายน ๒๕๕๕