พระราชบัญญัติ ควบคุมการประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช 2479   (Update ณ วันที่ 21/01/2484)

พระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัติ
ควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
พุทธศักราช ๒๔๗๙
------

ในพระปรมาภิไธยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล
คณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
(ตามประกาศประธานสภาผู้แทนราษฎร
ลงวันที่ ๒๐
สิงหาคม พุทธศักราช ๒๔๗๘)
เจ้าพระยายมราช
พล.อ.
เจ้าพระยาพิชเยนทรโยธิน
ตราไว้ ณ วันที่
๑๕ เมษายน พุทธศักราช ๒๔๘๐
เป็นปีที่ ๔
ในรัชกาลปัจจุบัน

              โดยที่สภาผู้แทนราษฎรลงมติว่า เป็นการสมควรที่จะบำรุงมาตรฐานการ
ประกอบโรคศิลปะให้ดียิ่งขึ้น เพื่อสวัสดิภาพของประชาชน

              จึงมีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและ
ยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้

              มาตรา ๑ 
พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า พระราชบัญญัติควบคุมการ
ประกอบโรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙

              มาตรา ๒* 
ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐
เป็นต้นไป
                   *[รก.๒๔๘๐/-/๑๖๐/๒๖ เมษายน ๒๔๘๐]

              มาตรา ๓ 
ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติการแพทย์ พุทธศักราช ๒๔๖๖
พระราชบัญญัติการแพทย์เพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๗๒
พระราชบัญญัติการแพทย์
แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๗๖
และกฎกระทรวงซึ่งออกตามความในมาตรา ๘
และมาตรา ๑๖ แห่งพระราชบัญญัติการแพทย์ พุทธศักราช ๒๔๖๖

                   มาตรา ๔*  ในพระราชบัญญัตินี้

              รัฐมนตรี หมายความว่า  รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

              โรคศิลปะ หมายความว่า  กิจการใด ๆ อันกระทำโดยตรงต่อร่างกาย
ของมนุษย์ในการบำบัดโรคซึ่งรวมตลอดถึงการตรวจโรคและป้องกันโรคในสาขา
ต่าง ๆ ดังต่อไปนี้
                   (ก) เวชกรรม คือการบำบัดโรคด้วยยา ด้วยศัลยกรรม ด้วยแสงรัศมี
ด้วยสูติกรรม หรือด้วยจิตวิเคราะห์ (Psychoanalysis)

              (ข) ทันตกรรม คือการบำบัดโรคฟัน หรือการช่างฟัน

              (ค) เภสัชกรรม คือการปรุงหรือผสมยา หรือการประดิษฐ์วัตถุใด ๆ
ขึ้นเป็นยา

              (ง) การผดุงครรภ์

              (จ) การพยาบาล

              การประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบัน หมายความว่า 
การประกอบ
โรคศิลปะโดยอาศัยความรู้อันได้ศึกษาตามหลักวิทยาศาสตร์

              การประกอบโรคศิลปะแผนโบราณ หมายความว่า 
การประกอบ
โรคศิลปะโดยอาศัยความรู้จากตำราหรือการเรียนสืบต่อกันมาอันมิใช่การศึกษา
ตามหลักวิทยาศาสตร์
                   *[มาตรา ๔ 
แก้ไขโดยพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
(ฉบับที่ ๓) พุทธศักราช ๒๔๘๓]

                   มาตรา ๕* 
ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการ
ให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้
และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงวางระเบียบ
เกี่ยวแก่การรับขึ้นทะเบียนและออกใบอนุญาตสำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะ
กำหนด
ให้แจ้งความต่อคณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะเมื่อผู้ประกอบโรคศิลปะ
ย้ายที่อยู่หรือตาย
กับกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมและระเบียบอื่น ๆ เพื่อปฏิบัติการ
ให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ แต่อัตราค่าธรรมเนียมนั้น
จะกำหนดได้ไม่เกินกว่า
อัตราดังต่อไปนี้

              (ก) ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตสำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบัน
ในสาขาเวชกรรมและสาขาทันตกรรม ๒๐ บาท สาขาเภสัชกรรม ๑๐ บาท
สาขาอื่น ๕ บาท

              (ข) ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตสำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนโบราณ
ในสาขาเวชกรรม ๔ บาท สาขาอื่น ๒ บาท

              (ค) ค่าใบแทนใบอนุญาต ฉบับละ ๑ บาท

              (ง) ค่าแก้ไขหรือเพิ่มเติมอภิไธย ครั้งละ ๑ บาท

              กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้
                   *[มาตรา ๕ 
แก้ไขโดยพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
(ฉบับที่ ๓) พุทธศักราช ๒๔๘๓]

                                    หมวด ๑

                 คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะ

                         ------

              มาตรา ๖ 
ให้มีกรรมการขึ้นคณะหนึ่งเรียกว่า คณะกรรมการควบคุมการ
ประกอบโรคศิลปะ ประกอบด้วยอธิบดีกรมสาธารณสุข เป็นประธาน
และเจ้าหน้าที่แห่ง
กรมสาธารณสุข กรมหรือกองแพทย์ทหาร
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยแห่งละ ๒ คน กับ
ผู้ประกอบโรคศิลปะในสาขาทันตกรรม เภสัชกรรม
การผดุงครรภ์การพยาบาล สาขาละ 
๑ คน ผู้ประกอบโรคศิลปะแผนโบราณ ๒ คน
ซึ่งรัฐมนตรีจะได้ตั้งขึ้นเป็นกรรมการ

              ให้คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะเลือกกรรมการคนใด
คนหนึ่งเป็นรองประธาน

              บรรดากรรมการดังกล่าวในวรรคต้นนอกจากอธิบดีกรมสาธารณสุขผู้เป็น
ประธานจะต้องเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะโดยชอบด้วยพระราชบัญญัตินี้
และให้ดำรง
ตำแหน่งคราวหนึ่งเป็นเวลาสามปี แต่อาจถูกตั้งซ้ำอีกก็ได้

              ถ้าตำแหน่งกรรมการว่างลงเพราะเหตุอื่นนอกจากถึงคราวออกตามวาระ
ให้กรม องค์การหรือรัฐมนตรี แล้วแต่กรณี
เลือกตั้งกรรมการขึ้นแทนให้เต็ม
ตำแหน่งที่ว่างอยู่ กรรมการที่เข้ามาแทนนั้น
ให้อยู่ในตำแหน่งได้เพียงเท่ากำหนด
เวลาของผู้ซึ่งตนแทน

              มาตรา ๗ 
ให้มีเลขาธิการนายทะเบียนนายหนึ่งเป็นเลขานุการของ
คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
และให้เป็นผู้รับผิดชอบในการรักษา
ทะเบียนผู้ประกอบโรคศิลปะ
และในกิจการอื่นทั่วไปในสำนักงานเลขาธิการ
นายทะเบียน

              การแต่งตั้งเลขาธิการนายทะเบียน ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบ
ข้าราชการพลเรือน

              มาตรา ๘ 
คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะมีอำนาจและหน้าที่
ดังต่อไปนี้

              (ก) รับขึ้นทะเบียนและออกใบอนุญาตแก่บุคคลซึ่งสมควรเป็นผู้ประกอบ
โรคศิลปะตามความในพระราชบัญญัตินี้

              (ข) สั่งพักหรือเพิกถอนใบอนุญาตผู้ประกอบโรคศิลปะตามความใน
พระราชบัญญัตินี้

              (ค) ให้คำปรึกษาและคำแนะนำแก่มหาวิทยาลัยหรือสถานศึกษาอื่น ๆ
ในเรื่องหลักสูตรการศึกษาวิชาในสาขาต่าง ๆ แห่งโรคศิลปะ

              (ง) โฆษณาด้วยวิธีใด ๆ 
ตามที่เห็นสมควรเพื่อมิให้ประชาชนหลง
เข้าใจผิดอันอาจเป็นอันตรายเนื่องจากการประกอบโรคศิลปะ

              มาตรา ๙ 
ในการพิจารณาขึ้นทะเบียนและออกใบอนุญาตหรือการไต่สวน
เพื่อวินิจฉัยสั่งพักหรือเพิกถอนใบอนุญาตผู้ประกอบโรคศิลปะตามความในมาตรา
๘
(ก) และ (ข) นั้น
คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะมีอำนาจตั้ง
อนุกรรมการทำการสอบสวนพิจารณาเสนอความเห็นต่อคณะกรรมการควบคุมการ
ประกอบโรคศิลปะ
อนุกรรมการนี้จะตั้งจากบุคคลที่เป็นกรรมการในคณะกรรมการ
ควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
หรือจากผู้อื่นที่เป็นผู้ประกอบโรคศิลปะโดยชอบด้วย
พระราชบัญญัติก็ได้

              มาตรา ๑๐ 
การประชุมของคณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
ให้ประธานหรือรองประธานเป็นผู้เรียกประชุม
และต้องมีกรรมการรวมทั้งประธาน
หรือรองประธานมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งจำนวนจึงจะเป็นองค์ประชุม

              การลงมติให้ถือคะแนนเสียงข้างมาก เว้นแต่ในกรณีที่กำหนดไว้ใน
กฎกระทรวงว่า ให้ถือคะแนนเสียงสองในสาม  อนึ่งที่ประชุมอาจมีมติให้ลงคะแนนลับก็ได้

หมวด ๒
การขึ้นทะเบียนและออกใบอนุญาต
------

              มาตรา ๑๑ 
ห้ามมิให้ผู้ใดประกอบโรคศิลปะเพื่อแสวงหาผลประโยชน์
หรือสินจ้างหรือบำเหน็จรางวัล หรือโฆษณาด้วยวิธีใด ๆ
แสดงว่าพร้อมที่จะ
ประกอบโรคศิลปะโดยมิได้ขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะ
จากคณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
ตามความในพระราชบัญญัตินี้
เว้นแต่การประกอบโรคศิลปะในกรณีต่อไปนี้

              (ก) นักเรียนแห่งสถานศึกษาของรัฐบาลหรือสถานศึกษาใดที่รัฐบาล
รับรองกระทำการฝึกหัดในความควบคุมของเจ้าหน้าที่ผู้ฝึกหัดซึ่งได้ขึ้นทะเบียน
และรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะแล้ว
                   (ข)* พนักงานสาธารณสุขและผู้ซึ่งได้รับมอบหน้าที่จากกรมสาธารณสุข
ให้ประกอบโรคศิลปะเฉพาะบางอย่างเพื่อป้องกันหรือช่วยเหลือความเจ็บไข้ของประชาชน
ในกรณีที่จำเป็น
ตามระเบียบที่รัฐมนตรีจะได้ประกาศไว้ในราชกิจจานุเบกษา
                   (ค) แพทย์ชาวต่างประเทศซึ่งมาประกอบโรคศิลปะในฐานะเป็นผู้รับ
ปรึกษาชั่วคราวโดยมีกำหนดเวลาไม่เกินสามเดือน
                   *[มาตรา ๑๑(ข) แก้ไขโดยพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
(ฉบับที่ ๓) พุทธศักราช ๒๔๘๓]

              มาตรา ๑๒ 
การขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตให้แบ่งเป็น ๒ ประเภท
คือผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันประเภทหนึ่ง
และผู้ประกอบโรคศิลปะแผนโบราณ
ประเภทหนึ่งผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันในสาขาเวชกรรม
ทันตกรรม เภสัชกรรม
และการผดุงครรภ์ ให้แบ่งออกเป็นสองชั้น
คือชั้นหนึ่งกับชั้นสอง และในสาขาเวชกรรม
ชั้นหนึ่งให้แบ่งออกเป็น ประเภท ก. กับประเภท ข.
                   [มาตรา ๑๒ วรรคท้าย แก้ไขโดย พระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
(ฉบับที่  ๓)
พ.ศ. ๒๔๘๓]

              มาตรา ๑๓ 
ผู้มีสิทธิขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรค
ศิลปะต้องมีคุณสมบัติตามมาตรา ๑๔
และต้องมีความรู้ในวิชาชีพตามมาตรา ๑๕

               มาตรา ๑๔ 
คุณสมบัติของผู้มีสิทธิขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็น
ผู้ประกอบโรคศิลปะ คือ

              (๑) มีอายุครบ ๒๐ ปีบริบูรณ์แล้ว

              (๒) ไม่เป็นผู้มีความประพฤติเสียหายซึ่งคณะกรรมการควบคุมการประกอบ
โรคศิลปะเห็นว่าจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์แห่งวิชาชีพ

              (๓) ไม่เคยต้องโทษจำคุกโดยคำพิพากษาให้จำคุกในคดีซึ่งคณะกรรมการ
ควบคุมการประกอบโรคศิลปะเห็นว่าอาจจะนำมาซึ่งความเสื่อมเสียเกียรติศักดิ์แห่งวิชาชีพ

              (๔) ไม่เป็นผู้มีจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ หรือไม่เป็นผู้มีร่างกายทุพพลภาพ
หรือเป็นโรคซึ่งคณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะเห็นว่าไม่สมควรให้
ประกอบโรคศิลปะ

มาตรา ๑๕* 
ความรู้ในวิชาชีพของผู้มีสิทธิขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาต
เป็นผู้ประกอบโรคศิลปะได้นั้น คือ

              (๑) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันชั้นหนึ่ง

               (ก) มีปริญญาหรือประกาศนียบัตรสำหรับสาขานั้น
ๆ จากจุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัยหรือจากสถานศึกษาอื่นในประเทศไทย
ซึ่งคณะกรรมการควบคุมการประกอบ
โรคศิลปะเห็นว่ามีหลักสูตรเทียบได้ไม่ต่ำกว่าหลักสูตรของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  ทั้งนี้ 
ถ้าสาขาใด จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยยังมิได้เปิดการศึกษาและวางหลักสูตรไว้
ให้คณะกรรมการ
ควบคุมการประกอบโรคศิลปะมีอำนาจกำหนดหลักสูตรเพื่อสอบความรู้ผู้นั้นได้ตามที่เห็นสมควร

หรือ

               (ข)
มีปริญญาหรือประกาศนียบัตรจากสถานศึกษาในต่างประเทศ
และได้รับอนุญาตให้ประกอบโรคศิลปะในประเทศที่ตนได้รับปริญญาหรือประกาศนียบัตร
ทั้งคณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะได้สอบความรู้เป็นที่พอใจแล้ว
แต่ถ้า
บุคคลเช่นนี้มีสัญชาติเป็นไทย
ก็ไม่ต้องเป็นผู้ได้รับอนุญาตให้ประกอบโรคศิลปะใน
ประเทศที่ผู้นั้นได้รับการศึกษา
                        (ค)
ผู้ที่มีปริญญาหรือประกาศนียบัตรวิชาในสาขาเวชกรรมจาก
สถานศึกษาดังกล่าวใน (ก) หรือ (ข)
ให้ขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาตใน
ประเภท ก.
สำหรับผู้ที่มีประกาศนียบัตรวิชาในสาขาเวชกรรมจากสถาน
ศึกษาของรัฐบาลไทย 
ซึ่งมีเวลาการศึกษาไม่ต่ำกว่าสี่ปี และคณะกรรมการ
ควบคุมการประกอบโรคศิลปะเห็นชอบด้วยหลักสูตรการศึกษาแห่งสถานที่นั้นแล้ว
ให้ขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาตในประเภท ข.

              (๒) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันชั้นสอง เป็นผู้ซึ่งได้รับ
การอบรมศึกษาในสาขาทันตกรรม เภสัชกรรมหรือการผดุงครรภ์
จากโรงพยาบาล 
หรือสถานศึกษาในประเทศไทยซึ่งรัฐมนตรีได้กำหนดความรู้และเงื่อนไขอันควรให้
ขึ้นทะเบียนได้ไว้ในกฎกระทรวง
แต่สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันใน
สาขาการผดุงครรภ์
ถ้าได้รับการอบรมศึกษาและได้รับประกาศนียบัตรจากกรม
สาธารณสุข ก็ให้ขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาตได้

              (๓) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะในสาขาการพยาบาล เป็นผู้มี
ประกาศนียบัตรจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยหรือสถานศึกษาอื่นที่คณะกรรมการ
ควบคุมการประกอบโรคศิลปะรับรอง

              (๔) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนโบราณ เป็นผู้ซึ่งได้รับการอบรมศึกษา
จากผู้ประกอบโรคศิลปะแผนโบราณซึ่งได้ขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตแล้วตามกำหนด
เวลาและตามเงื่อนไขอันควรให้ขึ้นทะเบียนได้ซึ่งกำหนดไว้ในกฎกระทรวง
                   *[มาตรา ๑๕ 
แก้ไขโดยพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
(ฉบับที่ ๓) พุทธศักราช ๒๔๘๓]

หมวด ๓
ข้อจำกัดและเงื่อนไขในการประกอบโรคศิลปะและมรรยาทในวิชาชีพ
------

              มาตรา ๑๖ 
ห้ามมิให้ผู้ประกอบโรคศิลปะในสาขาหนึ่งสาขาใด ประกอบ
โรคศิลปะในสาขาอื่นซึ่งตนมิได้ขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาต
เว้นแต่

              (ก) ผู้ประกอบโรคศิลปะในสาขาเวชกรรมแผนปัจจุบันชั้นหนึ่ง ให้
ประกอบโรคศิลปะในสาขาอื่นได้
แต่ถ้าจะประกอบโรคศิลปะในสาขาเภสัชกรรม
โดยมิใช่เป็นการกระทำในหน้าที่ราชการหรือในกิจการของเทศบาล
ให้ทำได้
เฉพาะการปรุงหรือผสมยาจำหน่ายให้แก่คนไข้ของตน
หรือในที่ซึ่งอยู่ห่างออกไป
ไม่น้อยกว่าห้ากิโลเมตรจากร้านขายยาที่มีผู้ประกอบโรคศิลปะในสาขาเภสัชกรรม
แผนปัจจุบันชั้นหนึ่งทำการอยู่แล้ว

              (ข) ผู้ประกอบโรคศิลปะในสาขาเวชกรรมแผนปัจจุบันชั้นสอง หรือ
ในสาขาทันตกรรม หรือผู้ประกอบโรคศิลปะในสาขาเวชกรรมแผนโบราณ
ให้
ปรุงหรือผสมยาจำหน่ายเฉพาะแก่คนไข้ของตนได้

              มาตรา ๑๗  ผู้ประกอบโรคศิลปะ
จะประกอบโรคศิลปะได้ภายในข้อจำกัด
และเงื่อนไขซึ่งกำหนดไว้ในกฎกระทรวง

              มาตรา ๑๘ 
ผู้ประกอบโรคศิลปะจะต้องรักษามรรยาทแห่งวิชาชีพตามที่
กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

หมวด ๔
การพักและเพิกถอนใบอนุญาต
------

              มาตรา ๑๙ 
ให้คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะมีอำนาจที่จะ
สั่งให้พักหรือเพิกถอนใบอนุญาตซึ่งได้ออกให้แก่ผู้ประกอบโรคศิลปะไปแล้วได้โดย
อนุมัติของรัฐมนตรีในกรณีดังต่อไปนี้

              (ก) เมื่อปรากฏว่าผู้ประกอบโรคศิลปะขาดคุณสมบัติตามความใน
มาตรา ๑๔ ในกรณีเช่นนี้
ให้คณะกรรมการควบคุมการประกอบโรคศิลปะเพิกถอน
ใบอนุญาตนั้นเสีย
                   (ข)* เมื่อปรากฏว่าผู้ประกอบโรคศิลปะกระทำผิดต่อพระราชบัญญัตินี้
และศาลได้พิพากษาให้ลงโทษ คดีถึงที่สุดแล้ว
หรือกระทำผิดต่อกฎกระทรวงที่ออก
ตามความในพระราชบัญญัตินี้ในส่วนที่ว่าด้วยมรรยาทหรือข้อจำกัดและเงื่อนไขใน
การประกอบโรคศิลปะ หรือในการแจ้งความเรื่องย้ายที่อยู่
คณะกรรมการควบคุม
การประกอบโรคศิลปะจะสั่งพัก หรือเพิกถอนใบอนุญาตเสียก็ได้

              การสั่งพักใบอนุญาตนั้น ให้สั่งพักได้เป็นเวลาไม่เกินหนึ่งปี

              ก่อนที่จะสั่งพักหรือเพิกถอนใบอนุญาตดังกล่าวแล้ว ให้คณะกรรมการ
ควบคุมการประกอบโรคศิลปะทำการไต่สวนโดยให้โอกาสแก่ผู้รับใบอนุญาตนั้นทราบข้อหา
และยื่นคำให้การและนำพยานหรือหลักฐานอื่นสืบแก้ตัว
และให้มีอำนาจออกหมาย
เรียกผู้รับใบอนุญาตหรือประกาศเรียกแทนการออกหมาย
ออกหมายเรียกพยาน
หลักฐานและบังคับพยานให้สาบานหรือปฏิญาณตนได้ตามกระบวนพิจารณาในศาล
ทุกประการ
                   *[มาตรา ๑๙(ข) 
แก้ไขโดยพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
(ฉบับที่ ๓) พุทธศักราช ๒๔๘๓]

              มาตรา ๒๐ 
ในกรณีที่ผู้ประกอบโรคศิลปะได้ถูกเพิกถอนใบอนุญาตแล้ว
เมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปี
ถ้าผู้นั้นได้ยื่นคำร้องขออนุญาตประกอบโรคศิลปะอีกคณะกรรมการ
ควบคุมการประกอบโรคศิลปะอาจรับขึ้นทะเบียนและออกใบอนุญาตให้แก่ผู้นั้นใหม่ได้
เมื่อ
พิจารณาเห็นสมควร

หมวด ๕
บทกำหนดโทษ
------

              มาตรา ๒๑ 
ผู้ใดโดยมิได้ขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรค
ศิลปะก็ดี
หรือได้ขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะแล้ว แต่อยู่ในระหว่าง
ถูกพักหรือเพิกถอนใบอนุญาตก็ดี กระทำการประกอบโรคศิลปะอันเป็นการละเมิดต่อมาตรา

๑๑
หรือผู้ประกอบโรคศิลปะผู้ใดกระทำการประกอบโรคศิลปะละเมิดต่อมาตรา ๑๖ ผู้นั้น
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าร้อยบาทหรือจำคุกไม่เกินหกเดือน
หรือทั้งปรับทั้งจำ

              มาตรา ๒๒ 
ผู้ใดโดยมิได้ขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรค
ศิลปะก็ดี
หรือได้ขึ้นทะเบียนรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะแล้ว แต่อยู่ในระหว่าง
ถูกพักหรือเพิกถอนใบอนุญาตก็ดี โฆษณาด้วยวิธีใด ๆ
แสดงว่าพร้อมที่จะกระทำการประกอบ
โรคศิลปะเพื่อแสวงหาผลประโยชน์หรือสินจ้าง
หรือเพื่อบำเหน็จรางวัลหรือไม่ก็ตาม ผู้นั้น
มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินร้อยบาทหรือจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน
หรือทั้งปรับทั้งจำ

หมวด ๖
บทบัญญัติเฉพาะกาล
------

              มาตรา ๒๓ 
ผู้ใดได้ขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตให้เป็นผู้ประกอบโรคศิลปะ
ตามพระราชบัญญัติการแพทย์ พุทธศักราช ๒๔๖๖
และใบอนุญาตนั้นยังคงใช้ได้ในวันใช้
พระราชบัญญัตินี้
ให้ถือว่าผู้นั้นได้ขึ้นทะเบียนและรับอนุญาตโดยชอบด้วยพระราชบัญญัตินี้

              มาตรา ๒๔ 
ผู้ใดเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะอยู่ก่อนวันประกาศพระราชบัญญัตินี้
ในท้องถิ่นซึ่งยังมิได้ใช้พระราชบัญญัติการแพทย์ พุทธศักราช
๒๔๖๖ ให้ยื่นคำร้องขอขึ้นทะเบียน
เป็นผู้ประกอบโรคศิลปะภายในกำหนดสามเดือนนับแต่วันใช้พระราชบัญญัตินี้
ภายในกำหนด
เวลาที่ว่านี้
ให้ผู้นั้นประกอบโรคศิลปะไปพลางก่อนได้จนกว่าจะได้รับคำสั่งจากคณะกรรมการ
ควบคุมการประกอบโรคศิลปะไม่ยอมรับขึ้นทะเบียน

              การขอขึ้นทะเบียนตามความในวรรคก่อน นอกจากการขอขึ้นทะเบียนเป็น
ผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันชั้นหนึ่ง และสาขา (จ) และ (ฉ)
แห่งมาตรา ๔ แม้ผู้ขอ
จะไม่มีความรู้ในวิชาชีพตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๑๕
ถ้าเป็นผู้ที่มีคุณสมบัติตามมาตรา ๑๔ 
ก็ให้มีสิทธิขึ้นทะเบียนและรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะตามพระราชบัญญัตินี้ในสาขา
หนึ่งสาขาใดที่ตนประกอบอยู่ได้ภายในบังคับเงื่อนไขดังต่อไปนี้

              (ก) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนโบราณ เป็นผู้ที่ประกอบโรคศิลปะ
อยู่ก่อนวันประกาศพระราชบัญญัตินี้เป็นเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปี

              (ข) สำหรับผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบัน มีหลักฐานแสดงได้ว่าได้
รับการอบรมศึกษาในสาขาที่ตนขอขึ้นทะเบียนจากโรงพยาบาลหรือสถานศึกษาอื่น
ใดในประเทศสยาม 
หรือจากผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบันชั้นหนึ่งมาแล้ว
เป็นเวลาไม่น้อยกว่ากำหนดดังต่อไปนี้
                   สาขาเวชกรรมห้าปี

        สาขาทันตกรรมหรือเภสัชกรรมสองปี

        สาขาการผดุงครรภ์หนึ่งปี

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
   (ตามมติคณะรัฐมนตรี)

พิบูลสงคราม

รัฐมนตรี

พระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ (ฉบับที่ ๒)
พุทธศักราช ๒๔๘๐

มาตรา ๓ 
ให้ผู้มีสิทธิขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้ทำการประกอบโรคศิลปะ
ตามความในมาตรา ๒๔
แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ
พุทธศักราช ๒๔๗๙ ที่ยังไม่ได้ขอขึ้นทะเบียน
มีสิทธิขอขึ้นทะเบียนได้ภายใน
กำหนดสามเดือน นับตั้งแต่วันใช้พระราชบัญญัตินี้

                   มาตรา ๔ 
ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีหน้าที่รักษาการ
ให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้
                   [รก.๒๔๘๐/-/๑๙๙๒/๓๐ มีนาคม ๒๔๘๐]

พระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะ (ฉบับที่ ๓)
พุทธศักราช ๒๔๘๓

มาตรา ๗ 
ให้ถือว่าผู้ที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะแผน
ปัจจุบันในสาขาเวชกรรมชั้นหนึ่งอยู่แล้วก่อนวันใช้พระราชบัญญัตินี้
อยู่ใน
ประเภท ก. ตามมาตรา ๑๒ แห่งพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบ
โรคศิลปะ พุทธศักราช ๒๔๗๙ ตามที่ได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา
๖ แห่ง
พระราชบัญญัตินี้

                   มาตรา ๑๐ 
ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการให้
เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้
                   [รก.๒๔๘๔/-/๘๔/๒๑ มกราคม ๒๔๘๔]  

ไพรินทร์/แก้ไข
๑/๐๒/๔๕