ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ ว่าด้วย วิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ถูกทารุณกรรม หรือถูกเลี้ยงดูโดยมิชอบ พ.ศ. 2548 (ฉบับ Update ล่าสุด)

ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ

ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ
ว่าด้วย วิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ถูกทารุณกรรม
หรือถูกเลี้ยงดูโดยมิชอบ
พ.ศ. ๒๕๔๘

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๑๔ (๔) และมาตรา ๔๗ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็กพ.ศ. ๒๕๔๖ คณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติจึงวางระเบียบไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑  ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ
ว่าด้วย วิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ถูกทารุณกรรมหรือถูกเลี้ยงดูโดยมิชอบ พ.ศ.
๒๕๔๘

ข้อ
๒[๑]
 ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓  กรณีที่พนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา
๒๔ เห็นว่าผู้ปกครองสามารถดูแลไม่ให้เด็กถูกทารุณกรรม หรือจะไม่เลี้ยงดูเด็กโดยมิชอบอีก
ให้มอบตัวเด็กแก่ผู้ปกครองหรือบุคคลที่ยินยอมรับเด็กไปปกครองดูแล โดยอาจแต่งตั้งผู้คุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก
ตามมาตรา ๔๘ หรือไม่ก็ได้ และอาจจะวางข้อกำหนดเพื่อป้องกันมิให้เด็กถูกทารุณกรรมหรือได้รับการเลี้ยงดูโดยมิชอบอีก
โดยให้ผู้ปกครองหรือบุคคลที่รับเด็กไปปกครองดูแลต้องปฏิบัติข้อใดข้อหนึ่งหรือหลายข้อตามความเหมาะสม
ดังต่อไปนี้
(๑) ไม่ปล่อยให้เด็กอยู่ตามลำพังเป็นการเฉพาะตัวกับผู้ใหญ่หรือเด็กอื่นในลักษณะที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อเด็ก
(๒) ให้ความร่วมมือแก่โรงเรียนในการดูแลเด็กให้มีความปลอดภัยหรือในการปฏิบัติกิจกรรมทางการศึกษา
(๓) ห้ามมิให้บุคคลซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อเด็กเข้าใกล้ตัวเด็ก
(๔) ห้ามผู้กระทำทารุณกรรมแก่เด็กเข้าเขตกำหนด หรือเข้าใกล้ตัวเด็กเพื่อไม่ให้ก่ออันตรายแก่เด็ก
(๕) กำหนดให้ผู้ปกครองหรือนำผู้กระทำทารุณกรรมแก่เด็กไปรับการบำบัดฟื้นฟูจากแพทย์ก่อน
(๖) กำหนดให้ผู้ปกครองร่วมกิจกรรมในการฟื้นฟูเด็กและครอบครัว
(๗) กำหนดให้ผู้ปกครองรับการฝึกทักษะในการเลี้ยงดู ทักษะในการจัดการปัญหา ทักษะในการควบคุมตนเองจากหน่วยงานหรือบุคคลที่เหมาะสม
(๘) กำหนดเงื่อนไขในการประกอบอาชีพที่เอื้อต่อการดูแลเด็ก โดยพนักงานเจ้าหน้าที่ช่วยพัฒนาอาชีพหรือรายได้เป็นทางเลือกให้แก่ผู้ปกครอง
(๙) กำหนดให้ผู้ปกครองขอความเห็นจากพนักงานเจ้าหน้าที่ในการย้ายถิ่นที่อยู่เพื่อสามารถติดตามดูแลสวัสดิภาพของเด็ก
หรือส่งต่อความรับผิดชอบไปยังหน่วยงาน หรือพนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา
๒๔ ในเขตพื้นที่ที่รับผิดชอบนั้น ๆ หากปรากฏชัดว่าผู้ปกครองหรือผู้ที่รับเด็กไว้ปกครองดูแลละเลยไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดของพนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา
๒๔ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก รับเด็กกลับไปดูแล

ข้อ
๔  กรณีส่งเด็กเข้าสถานคุ้มครองสวัสดิภาพหรือให้การสงเคราะห์แก่เด็กด้วยวิธีการแยกตัวเด็กจากครอบครัว
ให้ใช้วิธีการตามข้อ ๓ ควบคู่ไปด้วยเท่าที่สามารถจะกระทำได้ เพื่อดำเนินการให้เด็กสามารถกลับไปอยู่กับผู้ปกครองได้อีก
เว้นแต่กรณีที่พนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา ๒๔
และผู้ประกอบวิชาชีพที่เกี่ยวข้องเห็นว่าจะไม่เกิดประโยชน์สูงสุดแก่เด็กหรือเด็กไม่อาจกลับไปอยู่กับผู้ปกครองได้

ข้อ
๕  ก่อนยุติการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก ผู้ที่มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวข้องจะต้องประเมินสภาวะและความต้องการของเด็กและครอบครัวก่อน
โดยเฉพาะอย่างยิ่งให้ทำรายงานเกี่ยวกับการขจัดหรือควบคุมปัจจัยเสี่ยงที่อาจก่ออันตรายให้แก่เด็กประกอบการประเมินสภาวะและความต้องการของเด็กและครอบครัวด้วย

ข้อ
๖  ให้ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้และมีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดในกรณีที่มีปัญหาหรือข้อขัดแย้งในการปฏิบัติตามระเบียบนี้

ข้อ
๗[๒]
 พนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กตามมาตรา
๒๔ เมื่อได้รับแจ้งหรือรายงานจากบุคคลที่พบเห็น
หรือประสบพฤติการณ์ที่น่าเชื่อว่ามีการกระทำทารุณกรรมต่อเด็กหรือเป็นที่ปรากฏชัดหรือน่าสงสัย
(ระบุโดยผู้ประกอบวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง) ว่าเด็กถูกทารุณกรรมหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการเลี้ยงดูโดยมิชอบ
ต้องให้การคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กโดยเร็ว
หากเข้าตรวจค้นแล้วจำเป็นจะต้องแยกเด็กออกจากครอบครัว
ต้องจัดทำบันทึกแจ้งเหตุที่จำเป็นที่จะต้องแยกตัวเด็กเพื่อคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กให้ผู้ปกครองทราบด้วย
ตามแบบบันทึกแจ้งเหตุในการแยกตัวเด็กแนบท้ายระเบียบนี้

ข้อ
๘[๓]
 กรณีพนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก
ตามมาตรา ๒๔ มอบเด็กที่ได้รับการคุ้มครองสวัสดิภาพให้สถานแรกรับ สถานสงเคราะห์
สถานคุ้มครองสวัสดิภาพหรือสถานพัฒนาและฟื้นฟู
พนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก ตามมาตรา ๒๔ ต้องจัดทำรายงานเกี่ยวกับตัวเด็กและครอบครัว
พฤติการณ์การทารุณกรรมต่อเด็ก
รวมทั้งสาเหตุที่ต้องส่งเด็กให้แก่ผู้ปกครองสวัสดิภาพของสถานนั้น ๆ ด้วย
ตามแบบบันทึกรายงานการมอบตัวเด็กแนบท้ายระเบียบนี้
ข้อ
๙[๔]
 ทันทีที่รับเด็กเข้ามาไว้ในความดูแล
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก ตามมาตรา ๒๔
รีบจัดให้มีการตรวจรักษาทางร่างกายและจิตใจแก่เด็กนั้นและดำเนินการพิสูจน์ทราบว่าเด็กถูกกระทำทารุณกรรมจริงหรือไม่
รวมทั้งเรียกผู้ปกครองมาให้ถ้อยคำตามมาตรา ๓๐ (๓) หากผู้ปกครองไม่สามารถชี้แจงได้ว่าเกิดเหตุใดขึ้นและเหตุใดจึงไม่สามารถคุ้มครองให้เด็กปลอดภัย
ให้ส่งเด็กไปคุ้มครองสวัสดิภาพ
ในสถานที่ที่เหมาะสมและปลอดภัยสำหรับเด็กโดยอาจส่งไปครอบครัวอุปถัมภ์
สถานรับเลี้ยงเด็ก สถานแรกรับ สถานสงเคราะห์
สถานคุ้มครองสวัสดิภาพหรือสถานพัฒนาและฟื้นฟู
กรณีผู้ปกครองไม่ยอมมาให้ถ้อยคำ
ไม่ยอมให้ถ้อยคำ โดยไม่มีเหตุอันสมควร หรือให้ถ้อยคำอันเป็นเท็จ
ให้ดำเนินการตามมาตรา ๘๐ วรรคสอง
หากไม่สามารถให้ถ้อยคำไม่ว่าจากสาเหตุใดให้ส่งเด็กไปคุ้มครองสวัสดิภาพ
ในสถานที่ที่เหมาะสมและปลอดภัยสำหรับเด็กตามที่กำหนดในวรรคหนึ่ง
การวินิจฉัยว่าเด็กถูกกระทำทารุณกรรมหรือไม่
ให้พิจารณาจากหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์เป็นเบื้องต้น
ประกอบคำบอกเล่าของเด็กและบุคคลแวดล้อม หากไม่พบหลักฐานดังกล่าว
ให้พิจารณาคำบอกเล่าของเด็กและผู้เกี่ยวข้อง
โดยนำเหตุการณ์ก่อนหน้าการถูกกระทำและหลังการถูกกระทำมาประกอบการพิจารณา
โดยอาศัยหลักข้อเท็จจริงที่เป็นประเด็นแห่งคดีร่วมกับข้อเท็จจริงที่เกี่ยวพันกับประเด็นแห่งคดี
 ทั้งนี้ การวิเคราะห์วินิจฉัยพยานหลักฐานต้องใช้วิธีการตามหลักวิชาการ
โดยมิให้นำความคิดเห็น ความเชื่อส่วนบุคคลมาใช้วิเคราะห์วินิจฉัย
หลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์นอกจากร่องรอยบาดแผลทั้งภายในภายนอกร่างกายเด็ก
เชื้อโรค เชื้ออสุจิ หรือชิ้นส่วนจากร่างกายของผู้กระทำส่วนอื่น ๆ แล้ว ให้รวมถึง
สุขภาพจิต พัฒนาการของเด็กที่ผิดปกติ รวมทั้งพฤติกรรมผิดปกติที่จิตแพทย์
นักจิตวิทยาและนักสังคมสงเคราะห์สามารถระบุได้ว่าเป็นผลอันเกิดจากการถูกกระทำทารุณกรรม
การให้ปากคำหรือบอกเล่าข้อเท็จจริงของเด็กผู้เสียหายในครั้งแรก
ให้ถือว่าน่าเชื่อที่สุดและกรณีมีพฤติการณ์น่าเชื่อว่าจะมีการกระทำทารุณกรรมแก่เด็กอีก
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการตามมาตรา ๔๓ วรรคสอง
เพื่อไม่ให้บุคคลในครอบครัวติดต่อกับเด็ก
หากจำเป็นให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีคำขอต่อศาลเพื่อควบคุมการติดต่อ  ทั้งนี้ จนกว่าการสืบเสาะพินิจตามวรรคแรกจะได้ข้อสรุปชัดเจน

ข้อ
๑๐[๕]
 ในกรณีที่การสืบเสาะและพินิจเกี่ยวกับตัวเด็ก
เพื่อหาวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพที่เหมาะสมแก่เด็กไม่ทันกำหนดภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้รับตัวเด็ก
และมีเหตุจำเป็นและสมควรเพื่อประโยชน์ของเด็ก ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก
ตามมาตรา ๒๔ ยื่นคำร้องต่อศาลตามมาตรา ๕ ด้วยตนเองหรือผ่านพนักงานอัยการ
ขอขยายระยะเวลาสืบเสาะและพินิจเด็กตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๖
ตามแบบคำร้องขอที่ศาลกำหนดแนบท้ายระเบียบนี้ ทั้งนี้รวมกันไม่เกินสามสิบวัน

ข้อ
๑๑[๖]
 กรณีการส่งเด็กเข้ารับการคุ้มครองสวัสดิภาพ
ในสถานแรกรับ สถานสงเคราะห์สถานคุ้มครองสวัสดิภาพหรือสถานพัฒนาและฟื้นฟู ตามข้อ ๘
ให้จัดทำบันทึกแล้วรายงานให้ปลัดกระทรวงหรือผู้ว่าราชการจังหวัดที่เกี่ยวข้องทราบด้วย

ข้อ
๑๒[๗]
 ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ให้การคุ้มครองสวัสดิภาพแก่เด็กซึ่งอยู่นอกเขตที่เด็กอาศัยอยู่สามารถติดตามและประสานงานกับพนักงานเจ้าหน้าที่ในเขตที่เด็กอาศัยอยู่
ร่วมกันกำหนดวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพที่เหมาะสมแก่เด็กเพื่อประโยชน์สูงสุดต่อเด็ก

ประกาศ ณ วันที่ ๑๐
มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๔๘
ประชา  มาลีนนท์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
ประธานกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ

ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ถูกทารุณกรรมหรือถูกเลี้ยงดูโดยมิชอบ
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๒[๘]

คุณากร/ผู้จัดทำ
๑๕ ธันวาคม ๒๕๕๔

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๒/ตอนพิเศษ ๕๕ ง/หน้า ๙๘/๒๗ กรกฎาคม ๒๕๔๘

[๒] ข้อ ๗
เพิ่มโดยระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ถูกทารุณกรรมหรือถูกเลี้ยงดูโดยมิชอบ
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๒

[๓]
ข้อ ๘
เพิ่มโดยระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ถูกทารุณกรรมหรือถูกเลี้ยงดูโดยมิชอบ
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๒

[๔]
ข้อ ๙
เพิ่มโดยระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ถูกทารุณกรรมหรือถูกเลี้ยงดูโดยมิชอบ
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๒

[๕]
ข้อ ๑๐
เพิ่มโดยระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ถูกทารุณกรรมหรือถูกเลี้ยงดูโดยมิชอบ
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๒

[๖]
ข้อ ๑๑
เพิ่มโดยระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ถูกทารุณกรรมหรือถูกเลี้ยงดูโดยมิชอบ
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๒

[๗]
ข้อ ๑๒
เพิ่มโดยระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ถูกทารุณกรรมหรือถูกเลี้ยงดูโดยมิชอบ
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๒

[๘]
ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๖/ตอนพิเศษ ๘๙ ง/หน้า ๖/๒๔ มิถุนายน ๒๕๕๒