ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2549 เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการแสดงภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัย วันเดือนปีที่ผลิต แหล่งผลิต และการขายได้เฉพาะในราชอาณาจักรไทยในฉลากของบุหรี่ซิกาแรต และบุหรี่ซิการ์ตามพระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ. 2535 (Update ณ วันที่ 13/07/2550) (ครั้งที่ 1) (ฉบับที่ 14)

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข
(ฉบับที่
๑๑) พ.ศ. ๒๕๔๙
เรื่อง
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการแสดงภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัย
วันเดือนปีที่ผลิต
แหล่งผลิต และการขายได้เฉพาะในราชอาณาจักรไทย
ในฉลากของบุหรี่ซิกาแรต
และบุหรี่ซิการ์
ตามพระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ
พ.ศ. ๒๕๓๕[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๒ แห่งพระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ
พ.ศ. ๒๕๓๕
อันเป็นพระราชบัญญัติที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับ มาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้
โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
 ให้ยกเลิกประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่
๘) พ.ศ. ๒๕๔๓ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการแสดงฉลากและข้อความในฉลากของบุหรี่ซิกาแรต
ตามพระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ. ๒๕๓๕

ข้อ ๒
 บุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ ที่ผลิตหรือนำเข้าในราชอาณาจักรต้องจัดให้มีการพิมพ์ฉลากเป็นรูปภาพคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่
โดยจัดพิมพ์เป็นรูปภาพ ๔ สี และแสดงข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ตามที่กำหนดไว้
โดยตำแหน่งของฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่
ต้องอยู่ที่ตำแหน่งชิดขอบบนสุดของซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์
และกล่องหรือกระดาษหุ้มห่อซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ (Carton)
ทั้งสองด้านที่มีพื้นที่มากที่สุดและเห็นได้ชัดเจน
ฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ตามที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่ง
ต้องเป็นฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ ๙ แบบคละกันไป โดยมีฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ในอัตรา
๑ แบบ ต่อ ๕,๐๐๐ ซอง หรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์
และในอัตรา ๑ แบบ ต่อ ๕๐๐ กล่อง หรือกระดาษห่อหุ้มซอง หรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ (Carton) แล้วแต่กรณี
ฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ทั้ง
๙ แบบ มีขนาด ๕.๕ x ๔.๒๕ เซนติเมตร ตามต้นแบบฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่
ซึ่งพิมพ์เป็นรูปภาพ ๔ สี ท้ายประกาศกระทรวง
โดยต้นแบบข้อความคำเตือนประกอบรูปภาพทั้ง ๙ แบบคือ
แบบที่ ๑  รูปภาพประกอบคำเตือน ควันบุหรี่ทำร้ายผู้ใกล้ชิด
แบบที่ ๒  รูปภาพประกอบคำเตือน สูบแล้วปากเหม็นกลิ่นบุหรี่
แบบที่ ๓  รูปภาพประกอบคำเตือน สูบแล้วถุงลมพองตาย
แบบที่ ๔  รูปภาพประกอบคำเตือน ควันบุหรี่ทำให้เกิดมะเร็งปอด
แบบที่ ๕  รูปภาพประกอบคำเตือน ควันบุหรี่ทำให้หัวใจวายตาย
แบบที่ ๖  รูปภาพประกอบคำเตือน ควันบุหรี่นำชีวิตสู่ความตาย
แบบที่ ๗  รูปภาพประกอบคำเตือน สูบแล้วเป็นมะเร็งช่องปาก
แบบที่ ๘  รูปภาพประกอบคำเตือน สูบแล้วเป็นมะเร็งกล่องเสียง
แบบที่ ๙  รูปภาพประกอบคำเตือน ควันบุหรี่ทำให้เส้นเลือดสมองแตก
ในการดำเนินการพิมพ์ฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนพิษภัยของบุหรี่
ผู้ผลิตและหรือผู้นำเข้าบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ ต้องพิมพ์จากต้นแบบซีดีที่จัดให้
โดยกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุขเท่านั้น ทั้งนี้ ขนาดและตำแหน่งของตัวอักษร ข้อความคำเตือน
รวมทั้งรูปภาพต้องเป็นตามที่ปรากฏในต้นแบบ
ความในวรรคหนึ่ง วรรคสอง และวรรคสาม
ไม่ใช้บังคับกับวัสดุใสไม่มีสี ที่ใช้หุ้มห่อซอง หรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์
และกล่องหรือกระดาษหุ้มห่อซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ (Carton)
ซึ่งสามารถมองเห็นฉลากรูปภาพและคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่บนซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ และกล่องหรือกระดาษหุ้มห่อซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์
(Carton) อย่างชัดเจน

ข้อ ๓  การพิมพ์ฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่บนซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ ตามข้อ ๒ ต้องดำเนินการ ดังนี้
(๑) มีขนาดพื้นที่ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕๐ ของด้านที่มีพื้นที่มากที่สุดของซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ ทั้งสองด้าน
(๒)
ขนาดของฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ตามข้อ ๒ วรรคสาม
ให้ใช้กับซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ ที่มีพื้นที่ด้านหน้าหรือด้านหลังของซอง
หรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ ที่มีพื้นที่ระหว่าง ๔๒ - ๕๐ ตารางเซนติเมตร
(๓) พื้นที่ซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์
ที่เล็กหรือใหญ่กว่า ๔๒ - ๕๐ ตารางเซนติเมตร
ให้ลดหรือขยายฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ซึ่งได้กำหนดไว้ในข้อ ๒
วรรคสาม ตามสัดส่วนความกว้างและยาวของฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่
ทั้งนี้ให้มีพื้นที่ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๕๐ ของด้านที่มีพื้นที่มากที่สุดของซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ทั้งสองด้าน โดยฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ต้องชิดขอบบนสุดและชิดขอบด้านซ้ายของซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์

ข้อ ๓/๑[๒]
 กรณีซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรตไม่สามารถแสดงฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ได้ตามข้อ
๒ และข้อ ๓ ให้ลดหรือขยายฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ตามที่ได้กำหนดไว้ในข้อ
๒ วรรคสาม ตามสัดส่วนความกว้างและความยาวของฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่จนกว่าจะไม่สามารถดำเนินการลดหรือขยายฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ได้
และหากฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ยังคงมีพื้นที่ไม่ถึงร้อยละ ๕๐
ของด้านที่มีพื้นที่มากที่สุดของซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรตนั้น ให้เพิ่มพื้นที่สีดำบริเวณด้านบนของฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่เพื่อให้ฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ดังกล่าวมีพื้นที่ไม่น้อยกว่าร้อยละ
๕๐ ของด้านที่มีพื้นที่มากที่สุดของซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต

ข้อ ๔
 กรณีที่ซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์
ไม่ใช่ทรงสี่เหลี่ยม
ต้องพิมพ์ฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่บนซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ โดยให้พิมพ์ฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ตามต้นแบบ
ซึ่งได้กำหนดไว้ในข้อ ๒ วรรคสาม ฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ต้องมีไม่น้อยกว่า
๒ รูป ต่อ ๑ ซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ และมีขนาดพื้นที่ไม่น้อยกว่าร้อยละ
๕๐ ของพื้นที่ของซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ ที่ไม่ใช่ทรงสี่เหลี่ยมที่ตำแหน่งชิดขอบบนสุด

ข้อ ๕
 กล่องหรือกระดาษหุ้มห่อซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ (Carton) ขนาดระหว่าง ๒๓๕  ๒๔๐
ตารางเซนติเมตร ต้องจัดพิมพ์ฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่ให้มีขนาดเท่ากับที่พิมพ์บนซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ โดยแสดงไว้บนกล่องหรือกระดาษหุ้มห่อซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ (Carton) เรียงติดต่อกันจากขอบบนสุดของด้านที่มีพื้นที่มากที่สุดทั้งสองด้าน
ด้านละ ๕ ภาพ
สำหรับกล่องหรือกระดาษหุ้มห่อซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ (Carton) ที่มีขนาดพื้นที่มากกว่าหรือน้อยกว่าความในวรรคหนึ่ง
ให้พิมพ์ฉลากรูปภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่รวมทั้งสองด้านให้มีจำนวนเท่ากับซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรตหรือบุหรี่ซิการ์
ในกล่องหรือกระดาษหุ้มห่อซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ โดยแสดงไว้ที่ชิดขอบบนและชิดซ้าย ในกรณีพื้นที่ส่วนบนชิดซ้ายไม่พอสำหรับพิมพ์ฉลากรูปภาพและคำเตือนถึงพิษภัยของบุหรี่และข้อความตามที่กำหนด
ให้พิมพ์ฉลากรูปภาพบนพื้นที่กล่องหรือกระดาษหุ้มห่อซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ (Carton) ส่วนที่เหลือจนครบตามจำนวนซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ ในกล่องหรือกระดาษหุ้มห่อซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์

ข้อ ๖
 บุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ ที่ผลิตหรือนำเข้าในราชอาณาจักรจะต้องดำเนินการ
ดังต่อไปนี้
(๑) จัดให้มีข้อความแสดง วัน เดือน ปี ที่ผลิต ที่บริเวณด้านข้างด้านใดด้านหนึ่งของซอง
หรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ นอกเหนือจากบริเวณที่กำหนดให้แจ้งสารพิษหรือสารก่อมะเร็ง
(๒) จัดให้มีข้อความแสดงแหล่งที่มาของบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ ว่าได้ผลิตขึ้นภายในราชอาณาจักรไทยหรือผลิตขึ้นในประเทศใด ที่บริเวณด้านหน้าชิดขอบล่างของซอง หรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ และกล่องหรือกระดาษหุ้มห่อซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ (Carton)
(๓) จัดให้มีข้อความแสดงว่า สำหรับขายในราชอาณาจักรไทย
ที่บริเวณด้านหลังชิดขอบล่างของซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ และกล่องหรือกระดาษหุ้มห่อซอง
หรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ (Carton)
ทั้งนี้ข้อความตามวรรคหนึ่งต้องจัดทำเป็นภาษาไทย ด้วยอักษร
สี่พระยา
หรืออักษรที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน ขนาดไม่น้อยกว่า ๑๐ พอยด์ สำหรับซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรตหรือบุหรี่ซิการ์
และขนาดไม่น้อยกว่า ๓๐ พอยด์ สำหรับกล่องหรือกระดาษหุ้มห่อซองหรือภาชนะบรรจุบุหรี่ซิกาแรต
หรือบุหรี่ซิการ์ (Carton) โดยให้ใช้ตัวอักษรสีดำบนพื้นฉลากสีขาวและมีกรอบสีดำล้อมหรือพื้นฉลากเป็นสีดำ
ให้ใช้ตัวอักษรสีขาวโดยไม่ต้องมีกรอบล้อม

ข้อ ๗
 บุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ ที่ผลิตเพื่อจำหน่ายนอกราชอาณาจักร
หรือนำเข้าเพื่อจำหน่ายนอกราชอาณาจักร หรือนำเข้าเพื่อเป็นตัวอย่างในการทดสอบ วิเคราะห์
และวิจัย โดยมีรายละเอียดในการผลิตหรือนำเข้าเพื่อการดังกล่าวอย่างชัดเจน
ไม่ต้องปฏิบัติตามประกาศนี้

ข้อ ๘
 บุหรี่ซิกาแรต หรือบุหรี่ซิการ์ ที่ได้มีการผลิตหรือได้นำเข้ามาในราชอาณาจักรไทย ก่อนที่ประกาศฉบับนี้มีผลใช้บังคับ ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องแสดงฉลากตามประกาศนี้
แต่ทั้งนี้ต้องไม่เกินกว่า ๑๘๐ วัน นับแต่วันที่ประกาศมีผลใช้บังคับ

ข้อ ๘/๑[๓]
 ในกรณีมีปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติหรือการดำเนินการตามประกาศฉบับนี้
ให้อธิบดีกรมควบคุมโรคเป็นผู้วินิจฉัยชี้ขาด

ข้อ ๙
 ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนด ๑๘๐
วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ
ณ วันที่ ๒๔ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๙
พินิจ
จารุสมบัติ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข

[เอกสารแนบท้าย]

๑. 
ต้นแบบฉลากรูปภาพ และข้อความคำเตือนพิษภัยของบุหรี่ซิกาแรต และบุหรี่ซิการ์ ท้ายประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ ๑๑ พ.ศ. ๒๕๔๙

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข
(ฉบับที่ ๑๔) พ.ศ. ๒๕๕๐ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการแสดงภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัย
วันเดือนปีที่ผลิต แหล่งผลิต และการขายได้เฉพาะในราชอาณาจักรไทยในฉลากของบุหรี่ซิกาแรต
และบุหรี่ซิการ์ตามพระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ. ๒๕๓๕[๔]

ข้อ ๓
 ประกาศฉบับนี้ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เป็นต้นไป

นันทนา/ผู้จัดทำ
๕  ตุลาคม  ๒๕๔๙

ก้องเกียรติ/ผู้จัดทำ
๙
เมษายน ๒๕๕๒

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๓/ตอนพิเศษ ๑๐๑ ง/หน้า ๔/๒๙ กันยายน ๒๕๔๙

[๒]
ข้อ ๓/๑
เพิ่มโดยประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ ๑๔) พ.ศ. ๒๕๕๐ 
เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการแสดงภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัย
วันเดือนปีที่ผลิต แหล่งผลิต และการขายได้เฉพาะในราชอาณาจักรไทยในฉลากของบุหรี่ซิกาแรต
และบุหรี่ซิการ์ตามพระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ พ.ศ. ๒๕๓๕

[๓]
ข้อ ๘/๑
เพิ่มโดยประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ ๑๔) พ.ศ. ๒๕๕๐ 
เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการแสดงภาพและข้อความคำเตือนถึงพิษภัย วันเดือนปีที่ผลิต
แหล่งผลิต และการขายได้เฉพาะในราชอาณาจักรไทยในฉลากของบุหรี่ซิกาแรต และบุหรี่ซิการ์ตามพระราชบัญญัติควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ
พ.ศ. ๒๕๓๕

[๔] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๔/ตอนพิเศษ ๘๔ ง/หน้า ๓๓/๑๓ กรกฎาคม ๒๕๕๐