ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดคุณลักษณะ ระบบการทำงาน สมรรถนะของอุปกรณ์ต่อพ่วงและการให้ความเห็นชอบอุปกรณ์ต่อพ่วง สำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก พ.ศ. 2561

ประกาศกรมการขนส่งทางบก
เรื่อง กำหนดคุณลักษณะ
ระบบการทำงาน สมรรถนะของอุปกรณ์ต่อพ่วง
และการให้ความเห็นชอบอุปกรณ์ต่อพ่วง
สำหรับรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๖๑

อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๖
ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔) ออกตามความใน พระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ.
๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๖๒ (พ.ศ. ๒๕๕๙)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ และข้อ ๑๘ (๑) (ซ) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง
ฉบับที่ ๖๐ (พ.ศ. ๒๕๕๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก อธิบดีกรมการขนส่งทางบกออกประกาศไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ในประกาศนี้
อุปกรณ์ต่อพ่วง หมายความว่า
ชุดอุปกรณ์ที่ใช้ต่อพ่วงรถอย่างน้อย ๒ คัน เข้าเป็นขบวน
เพื่อให้เคลื่อนที่ไปด้วยกัน ได้แก่
(๑) จานพ่วง (Fifth wheel) ที่ติดตั้งกับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ
ลักษณะ ๙
(๒) สลักพ่วง (King pin)
ที่ติดตั้งกับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ
ลักษณะ ๗ หรือลักษณะ ๘
(๓) ข้อต่อพ่วง (Coupling) ที่ติดตั้งกับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ
ลักษณะ ๑ ลักษณะ ๒ ลักษณะ ๓ ลักษณะ ๔
ลักษณะ ๕ และลักษณะ ๙
(๔) ห่วงลากพ่วง (Drawbar eye) ที่ติดตั้งกับรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของ
ลักษณะ ๖

ข้อ ๒  อุปกรณ์ต่อพ่วงของรถต้องมีคุณลักษณะ
ระบบการทำงาน และสมรรถนะ ดังต่อไปนี้
(๑) มีลักษณะ ขนาด ระบบการทำงาน และสมรรถนะ ตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก ๑ ภาคผนวก
๒ ภาคผนวก ๓ หรือภาคผนวก ๔ หรือเป็นไปตามข้อกำหนดของคณะกรรมาธิการ
เศรษฐกิจยุโรปแห่งสหประชาชาติ ข้อกำหนดที่ ๕๕ ว่าด้วยอุปกรณ์ต่อพ่วงเชิงกลสำหรับยานยนต์
อนุกรม ๐๑ (United
Nations Economic
Commission for
Europe Regulation
No. ๕๕ - The Approval of
Mechanical Coupling
Components of
Combinations of
Vehicles, Series
๐๑) หรือสูงกว่า
หรือเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมว่าด้วยอุปกรณ์ต่อพ่วงเชิงกล
สำหรับยานยนต์ มอก. ๒๓๐๗ - ๒๕๔๙ หรือสูงกว่า
กรณีที่มีเหตุผลความจำเป็นสำหรับรถที่มีลักษณะการใช้งานเฉพาะกิจ
อุปกรณ์ต่อพ่วงของรถนั้นอาจมีขนาดไม่เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก ๑ ภาคผนวก ๒ ภาคผนวก
๓ หรือภาคผนวก ๔ ได้
(๒)
ผ่านการทดสอบความแข็งแรงและการทำงานตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก ๕ จากหน่วยงานที่ได้รับการยอมรับจากกรมการขนส่งทางบก
เว้นแต่อุปกรณ์ต่อพ่วงนั้นเป็นไปตามข้อกำหนดของคณะกรรมาธิการเศรษฐกิจยุโรปแห่งสหประชาชาติ
ข้อกำหนดที่ ๕๕ ว่าด้วยอุปกรณ์ต่อพ่วงเชิงกลสำหรับยานยนต์ อนุกรม ๐๑ (United Nations Economic Commission for Europe Regulation No. ๕๕ - The Approval of Mechanical Coupling Components of Combinations of
Vehicles, Series ๐๑) หรือสูงกว่า หรือเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมว่าด้วยอุปกรณ์ต่อพ่วงเชิงกลสำหรับยานยนต์ มอก. ๒๓๐๗ - ๒๕๔๙ หรือสูงกว่า ให้ได้รับยกเว้นการทดสอบ
แต่ต้องยื่นรายละเอียดของอุปกรณ์ต่อพ่วงและหนังสือรับรองผลการทดสอบ พร้อมชื่อและที่อยู่ของหน่วยงานที่ทำการทดสอบประกอบการพิจารณาให้ความเห็นชอบ
หน่วยงานตามวรรคหนึ่งต้องยินยอมให้เจ้าหน้าที่ของกรมการขนส่งทางบกเข้าร่วมสังเกตการณ์ในการทดสอบอุปกรณ์ต่อพ่วงด้วย
การทดสอบตามวรรคหนึ่งอาจใช้วิธีจำลองด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์
(Computer Aided Engineering : CAE) ได้ โดยผลการทดสอบจากโปรแกรมคอมพิวเตอร์นั้น ต้องได้รับการตรวจสอบจากหน่วยงานของรัฐ
และได้รับการยอมรับจากกรมการขนส่งทางบกว่ามีคุณภาพเทียบเท่าผลการทดสอบตามภาคผนวก ๕
(๓)
อุปกรณ์ต่อพ่วงและส่วนประกอบต้องทำจากเหล็กกล้า หรือวัสดุอื่นที่มีคุณสมบัติเทียบเท่า
(๔)
สามารถทำการต่อพ่วงหรือปลดการต่อพ่วงได้ด้วยคนเพียงคนเดียว โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ช่วย
(๕)
มีการออกแบบกลไกให้มีการล็อกตัวเองโดยอัตโนมัติและต้องไม่หลุดหรือปลดล็อกได้เองภายใต้แรงใด
ๆ ที่เกิดขึ้นในระหว่างการใช้งานตามปกติหรือการทดสอบ และต้องมีกลไกการล็อกด้วยมืออีกชั้นหนึ่ง
ซึ่งในตำแหน่งปิดล็อกจะต้องมีสปริงเพื่อป้องกันการหลุดหรือปลดล็อก โดยแรงของสปริงที่ใช้เพื่อปิดล็อกอุปกรณ์
ต้องสามารถป้องกันส่วนของอุปกรณ์เคลื่อนไปสู่ตำแหน่งที่อาจเปิดหรือปลดล็อกได้เองจากการสั่นสะเทือน
และหากสปริงของระบบล็อกอัตโนมัติหรือระบบล็อกด้วยมือตัวใดตัวหนึ่งไม่ทำงานต้องไม่มีผลทำให้อุปกรณ์ต่อพ่วงเปิดหรือปลดล็อกได้
(๖)
อุปกรณ์ต่อพ่วงสำหรับรถพ่วงที่มีเพลาตรงกลาง (Center axel trailers) ซึ่งเป็นรถที่มีแขนพ่วง ที่ไม่สามารถเคลื่อนที่ในแนวดิ่งได้อย่างอิสระ
และมีเพลาล้อเพลาเดียวหรือหลายเพลาอยู่ในตำแหน่งศูนย์ถ่วงของรถพ่วง เมื่อมีการบรรทุกอย่างสม่ำเสมอเต็มพื้นที่บรรทุก
(Uniformly loaded) แรงในแนวดิ่งที่กระทำบนข้อต่อพ่วงต้องไม่เกินร้อยละ
๑๐ ของน้ำหนักรวมสูงสุด (GVW.) ของรถพ่วงหรือ ๑,๐๐๐ กิโลกรัม แล้วแต่ค่าใดจะน้อยกว่า

ข้อ
๓  อุปกรณ์ต่อพ่วงต้องผลิตจากโรงงานที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน
ISO ๙๐๐๑ : ๒๐๐๘ หรือ TS ๑๖๙๔๙ หรือ มอก. ๙๐๐๑ - ๒๕๕๒ หรือมาตรฐานที่สูงกว่า
อุปกรณ์ต่อพ่วงต้องมีเครื่องหมายหรือฉลากที่มีรายละเอียดตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก
๗

ข้อ
๔  การขอรับความเห็นชอบจานพ่วงสำหรับรถลักษณะ
๙ หรืออุปกรณ์ต่อพ่วงสำหรับรถลักษณะ ๑ ลักษณะ ๒ ลักษณะ ๓ ลักษณะ ๔ ลักษณะ ๕ ลักษณะ
๖ ลักษณะ ๗ ลักษณะ ๘ หรือลักษณะ ๙ แล้วแต่กรณี ให้ยื่น ณ สำนักวิศวกรรมยานยนต์ กรมการขนส่งทางบก
พร้อมด้วยเอกสารหลักฐานดังนี้
(๑)
เอกสารประจำตัวของผู้ผลิต ผู้นำเข้า หรือผู้จำหน่าย ได้แก่ สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือสำเนาใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว
หรือหนังสือรับรองนิติบุคคล และสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนผู้มีอำนาจลงนาม ในกรณีเป็นนิติบุคคล
(๒)
หนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี) และหลักฐานประจำตัวผู้มอบอำนาจและผู้รับมอบอำนาจ
(๓)
รายละเอียดข้อมูลของจานพ่วงหรืออุปกรณ์ต่อพ่วงดังนี้
(ก)
ชื่อทางการค้าหรือเครื่องหมายการค้า
(ข)
ชื่อผู้ผลิตและที่อยู่
(ค)
ชื่อและที่อยู่ของผู้ขอรับความเห็นชอบ
(ง)
ประเภทของอุปกรณ์และแบบรุ่น
(จ)
แบบที่แสดงขนาด
(ฉ)
ค่าคุณลักษณะทางกล ตามที่กำหนดไว้ในภาคผนวก ๖
(ช)
คู่มือหรือข้อแนะนำในการติดตั้ง การใช้งาน และการบำรุงรักษา
(ซ)
หน่วยงานที่ทดสอบ วันที่ทำการทดสอบ และผลการทดสอบ
(ฌ)
ตัวอย่างการทำเครื่องหมายหรือฉลาก

ข้อ
๕  อุปกรณ์ต่อพ่วงที่เป็นไปตามข้อ ๒ และได้มีการปฏิบัติครบถ้วนถูกต้องตามข้อ
๓ กรมการขนส่งทางบกจะพิจารณาให้ความเห็นชอบอุปกรณ์ต่อพ่วงนั้น

ข้อ
๖[๑]  ประกาศนี้ให้ใช้บังคับกับรถดังต่อไปนี้ เมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปีนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
(๑)
รถที่จดทะเบียนใหม่
(๒)
รถที่จดทะเบียนไว้แล้วแต่มีการเปลี่ยนตัวถังหรือเปลี่ยนลักษณะรถ
(๓)
รถที่ได้จดทะเบียนไว้แล้วแต่ได้แจ้งเลิกใช้รถตามมาตรา ๗๙ แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ แล้วนำมาจดทะเบียนใหม่และมีการเปลี่ยนตัวถังหรือเปลี่ยนลักษณะรถ

ประกาศ ณ
วันที่ ๓๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๑
สนิท  พรหมวงษ์
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก

[เอกสารแนบท้าย]

๑.
ภาคผนวก ๑ ลักษณะ ขนาด ระบบการทำงาน และสมรรถนะของจานพ่วง (Fifth wheel)
๒.
ภาคผนวก ๒ ลักษณะ ขนาด ระบบการทำงาน และสมรรถนะของสลักพ่วง (King pin)
๓.
ภาคผนวก ๓ ลักษณะ ขนาด ระบบการทำงาน และสมรรถนะของข้อต่อพ่วง (Coupling)
๔.
ภาคผนวก ๔ ลักษณะ ขนาด ระบบการทำงาน และสมรรถนะของห่วงลากพ่วง (Drawbar eye)
๕.
ภาคผนวก ๕ การทดสอบอุปกรณ์ต่อพ่วง
๖.
ภาคผนวก ๖ ค่าคุณลักษณะทางกลของอุปกรณ์ต่อพ่วง
๗.
ภาคผนวก ๗ การทำเครื่องหมายและฉลากของอุปกรณ์ต่อพ่วง

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ภูมิกิติ/จัดทำ
๑๗ เมษายน ๒๕๖๑

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่มที่ ๑๓๕/ตอนพิเศษ ๖๖ ง/หน้า ๘/๒๑ มีนาคม ๒๕๖๑