กฎกระทรวง ฉบับที่ 21 (พ.ศ. 2537) ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 (ฉบับ Update ล่าสุด)

กฎกระทรวง

กฎกระทรวง
ฉบับที่
๒๑ (พ.ศ. ๒๕๓๗)
ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์
พ.ศ.
๒๕๒๒[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ (๑) (๒) (๕) (๑๐) และ
(๑๔) แห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนต์
(ฉบับที่ ๗) พ.ศ. ๒๕๓๐ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ 
กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับแก่รถยนต์รับจ้างประเภทรถยนต์รับจ้างบรรทุกคนโดยสารไม่เกินเจ็ดคนที่จดทะเบียนในจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานคร

ข้อ ๒[๒]  รถยนต์รับจ้างต้องเป็นรถเก๋งสองตอน
รถเก๋งสองตอนแวน รถเก๋งสามตอน รถเก๋งสามตอนแวน รถยนต์นั่งสองตอน
รถยนต์นั่งสองตอนแวน รถยนต์นั่งสามตอน รถยนต์นั่งสามตอนแวน
หรือรถลักษณะอื่นตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกให้ความเห็นชอบ  ทั้งนี้ ต้องมีขนาดความกว้างของรถไม่เกิน
๒.๕๐ เมตร ความยาวไม่เกิน ๖ เมตร ความสูงไม่เกิน ๒ เมตร มีประตูไม่ต่ำกว่าสี่ประตู
ซึ่งต้องเป็นประตูที่มิได้ติดตั้งระบบควบคุมการปิดเปิดประตูรถจากศูนย์กลาง (CENTRAL
LOCK) กระจกกันลมทุกด้านต้องเป็นกระจกที่โปร่งใส
สามารถมองเห็นสภาพภายในรถและสภาพการจราจรภายนอกรถได้ชัดเจน
และห้ามมิให้นำวัสดุอื่นใดมาติดหรือบังส่วนหนึ่งส่วนใดของกระจก เว้นแต่เป็นการติดเครื่องหมายหรือเอกสารตามที่กฎหมายกำหนด
หรือการติดวัสดุสำหรับบังหรือกรองแสงแดดที่กระจกกันลมด้านหน้าตามขนาดที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
และเครื่องยนต์ต้องมีความจุของกระบอกสูบรวมกันไม่ต่ำกว่า ๑,๕๐๐
ลูกบาศก์เซนติเมตร
ในกรณีที่เป็นรถยนต์นั่งสองตอน รถยนต์นั่งสองตอนแวน
รถยนต์นั่งสามตอน หรือรถยนต์นั่งสามตอนแวน
เบาะนั่งต้องมีความสูงจากพื้นถึงส่วนบนสุดของเบาะนั่งไม่น้อยกว่า ๒๕
เซนติเมตรและความสูงจากส่วนต่ำสุดของเบาะนั่งถึงหลังคาต้องไม่น้อยกว่า ๘๕
เซนติเมตร

ข้อ ๓  รถยนต์รับจ้างต้องมีและใช้มาตรค่าโดยสาร (TAXI-METER)
ซึ่งติดตั้งไว้ด้านซ้ายของผู้ขับรถ
มาตรค่าโดยสารตามวรรคหนึ่ง
ต้องเป็นแบบหรือชนิดที่แสดงจำนวนเงินค่าโดยสารได้ตามระยะทางและระยะเวลา
ที่ได้รับความเห็นชอบจากกรมการขนส่งทางบก

ข้อ ๔  รถยนต์รับจ้างต้องมีสี ดังนี้
(๑) รถยนต์รับจ้างของบุคคลธรรมดา
ให้ใช้สีแดงและสีเหลืองเป็นสีของตัวถังรถ ดังนี้
(ก)
สีแดงให้เริ่มตั้งแต่ด้านล่างสุดของตัวถังจนถึงที่ปิดเปิดประตูเป็นแนวขนานกับพื้นตลอดรอบตัวรถ
(ข) สีเหลืองให้เริ่มถัดต่อจากสีแดงตาม (ก)
จนถึงด้านบนของหลังคารถ
(๒) รถยนต์รับจ้างของนิติบุคคล
ให้ใช้สีน้ำเงินและสีเหลืองเป็นสีของตัวถังรถดังนี้
(ก)
สีน้ำเงินให้เริ่มตั้งแต่ด้านล่างสุดของตัวถังจนถึงที่ปิดเปิดประตูเป็นแนวขนานกับพื้นตลอดรอบตัวรถ
(ข) สีเหลืองให้เริ่มถัดต่อจากสีน้ำเงินตาม (ก)
จนถึงด้านบนของหลังคารถ

ข้อ ๕  รถยนต์รับจ้างต้องมีเครื่องหมายตามลักษณะ
ดังนี้
(๑) เครื่องหมายเป็นอักษรโรมันว่า TAXI-METERอยู่ภายในกรอบสีเหลืองขนาดไม่น้อยกว่า
๖๐x๑๕ เซนติเมตร ติดไว้บนหลังคารถให้เห็นได้จากทางหน้ารถ
ตัวอักษรคำว่า TAXI-METER ให้ใช้สีดำมีขนาดความสูงไม่น้อยกว่า
๗ เซนติเมตร กว้างไม่น้อยกว่า ๑.๒๐ เซนติเมตร
และให้มีแสงไฟพร้อมด้วยกรอบที่บังคับแสงให้เห็นเครื่องหมายนี้ได้ชัดเจนในเวลากลางคืนด้วย
(๒) หมายเลขทะเบียน อักษรชื่อย่อจังหวัด
และเครื่องหมายอื่น ทั้งนี้ ตามลักษณะ ขนาด และตำแหน่ง
ตามระเบียบที่อธิบดีกรมการขนส่งทางบกกำหนด
การขอแก้ไขทะเบียนเปลี่ยนแปลงประเภทจากรถยนต์รับจ้างเป็นรถยนต์ส่วนบุคคล
ต้องถอดหรือลบเครื่องหมายตามวรรคหนึ่งออก

ข้อ ๖ 
ในกรณีที่ผู้ขับรถยนต์รับจ้างไม่ประสงค์จะทำการรับจ้างบรรทุกคนโดยสาร
ให้แสดงเครื่องหมายงดรับจ้างบรรทุกคนโดยสารไว้ที่หน้ารถด้านซ้ายของผู้ขับรถโดยให้สามารถมองเห็นได้ชัดเจนจากภายนอกรถทั้งในเวลากลางวันและกลางคืน
เครื่องหมายงดรับจ้างบรรทุกคนโดยสารตามวรรคหนึ่ง
ต้องมีลักษณะเป็นแผ่นป้ายรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามีพื้นสีขาวขนาดไม่น้อยกว่า ๑๐x๒๒
เซนติเมตร และมีเส้นกรอบสีแดงหนาไม่น้อยกว่า ๐.๕ เซนติเมตร ตรงกลางมีตัวอักษรสีแดง
คำว่า งดรับจ้าง ขนาดสูงไม่น้อยกว่า ๕
เซนติเมตร และหนาไม่น้อยกว่า ๐.๖ เซนติเมตร

ข้อ ๗[๓] 
รถยนต์รับจ้างตามกฎกระทรวงนี้ให้มีอายุการใช้งานได้ไม่เกินเก้าปี
นับแต่วันที่รถยนต์นั้นจดทะเบียนครั้งแรก

ข้อ ๘[๔] 
ให้รัฐมนตรีมีอำนาจกำหนดอัตราค่าจ้างบรรทุกคนโดยสารสำหรับรถยนต์รับจ้างและอัตราค่าจ้างที่เพิ่มขึ้นจากค่าจ้างบรรทุกคนโดยสาร
ดังต่อไปนี้
(๑)
ค่าจ้างบรรทุกคนโดยสารให้กำหนดโดยถือเกณฑ์ระยะทาง ๒ กิโลเมตรแรกไม่เกิน ๕๐ บาท
และกิโลเมตรต่อๆ ไปไม่เกินกิโลเมตรละ ๑๒ บาท
และในกรณีที่ไม่สามารถเคลื่อนที่หรือเดินรถต่อไปได้ตามปกติวิสัยในอัตรานาทีละไม่เกิน
๓ บาท 
(๒) อัตราค่าจ้างที่เพิ่มขึ้นจากค่าจ้างบรรทุกคนโดยสารให้กำหนดดังนี้
(ก)
กรณีการจ้างผ่านศูนย์บริการสื่อสารของผู้รับจ้าง กำหนดได้ไม่เกิน ๕๐ บาท
(ข)
กรณีการจ้างจากท่าอากาศยานโดยรถยนต์รับจ้างนั้นจอดรอคนโดยสารอยู่ในบริเวณท่าอากาศยาน
ณ จุดที่ได้จัดไว้เป็นการเฉพาะ กำหนดได้ไม่เกิน ๑๐๐ บาท
การกำหนดอัตราค่าจ้างบรรทุกคนโดยสารและค่าจ้างที่เพิ่มขึ้นจากค่าจ้างบรรทุกคนโดยสารตามวรรคหนึ่งให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา
การเรียกเก็บค่าจ้างบรรทุกคนโดยสารให้เรียกเก็บตามจำนวนเงินรวมที่แสดงไว้ในมาตรค่าโดยสารส่วนการเรียกเก็บค่าจ้างที่เพิ่มขึ้นจากค่าจ้างบรรทุกคนโดยสาร
(ถ้ามี)
ให้เรียกเก็บเพิ่มขึ้นจากค่าจ้างบรรทุกคนโดยสารที่แสดงไว้ในมาตรค่าโดยสารดังกล่าว

ข้อ ๙ 
กฎกระทรวงนี้มิให้ใช้บังคับแก่รถยนต์รับจ้างที่จดทะเบียนไว้ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
หรือที่นำมาจดทะเบียนแทนรถยนต์รับจ้างดังกล่าวภายหลังวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
เว้นแต่เจ้าของรถยนต์รับจ้างนั้นมีความประสงค์จะปฏิบัติตามข้อกำหนดในกฎกระทรวงนี้
ให้ยื่นคำขอจดทะเบียนเป็นรถยนต์รับจ้างตามกฎกระทรวงนี้

ให้ไว้
ณ วันที่ ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๗
จรัส  พั้วช่วย
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม
ปฏิบัติราชการแทน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม

หมายเหตุ
:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
เนื่องจากในปัจจุบันปรากฏว่าการให้บริการรถยนต์รับจ้าง (TAXI-METER)
ในกรุงเทพมหานครอยู่ในระดับมาตรฐานที่ให้ความสะดวกปลอดภัยเพียงพอ
และให้ความเป็นธรรมในเรื่องราคาค่าโดยสารจนได้รับความนิยมจากประชาชนเป็นอย่างมาก
ดังนั้น
เพื่อส่งเสริมให้มีการให้บริการรถยนต์รับจ้างตามมาตรฐานดังกล่าวในจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานคร
สมควรกำหนดลักษณะ ขนาด หรือกำลังของเครื่องยนตร์และของรถ เครื่องอุปกรณ์ที่จำเป็น
สีและเครื่องหมาย อายุการใช้งาน และอัตราค่าจ้างบรรทุกคนโดยสารสำหรับรถยนต์รับจ้างที่จะรับจดทะเบียนในจังหวัดอื่นดังกล่าวให้ได้มาตรฐานเช่นเดียวกับรถยนต์รับจ้าง
(TAXI-METER) ในกรุงเทพมหานคร และโดยที่มาตรา ๕ (๑) (๒) (๕)
(๑๐) และ (๑๔) แห่งพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนต์
(ฉบับที่ ๗) พ.ศ. ๒๕๓๐ บัญญัติให้การกำหนดดังกล่าวต้องกระทำโดยกฎกระทรวง
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๐ (พ.ศ. ๒๕๔๖) ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๒๒ [๕]

ข้อ ๒ 
รถยนต์รับจ้างที่มีอายุการใช้งานเกินเจ็ดปี นับแต่วันที่รถยนต์นั้นจดทะเบียนครั้งแรก
และจดทะเบียนเปลี่ยนประเภทไปแล้วก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
หากรถยนต์นั้นมีอายุการใช้งานยังไม่ถึงสิบสองปี นับแต่วันจดทะเบียนครั้งแรก
และมีการจดทะเบียนเปลี่ยนประเภทกลับมาเป็นรถยนต์รับจ้างภายหลัง
ให้ใช้รถยนต์นั้นเป็นรถยนต์รับจ้างได้ต่อไปจนกว่าจะครบสิบสองปี
นับแต่วันจดทะเบียนครั้งแรก เว้นแต่ได้โอนรถยนต์นั้นให้แก่บุคคลอื่นแล้ว
จะใช้รถยนต์นั้นเป็นรถยนต์รับจ้างอีกไม่ได้

หมายเหตุ
:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
เนื่องจากปัจจุบันอายุการใช้งานของรถยนต์รับจ้าง (TAXI-METER)
ที่จดทะเบียนในกรุงเทพมหานครได้รับการขยายอายุการใช้งานเป็นสิบสองปี
ในขณะที่รถยนต์รับจ้าง (TAXI-METER) ที่จดทะเบียนในจังหวัดอื่นมีอายุการใช้งานเพียงเจ็ดปี
เพื่อเป็นการช่วยเหลือผู้ประกอบการรถยนต์รับจ้าง (TAXI-METER)
ที่จดทะเบียนในจังหวัดอื่นให้สามารถใช้รถยนต์รับจ้าง (TAXI-METER)
ได้อย่างคุ้มค่าเช่นเดียวกับผู้ประกอบการในกรุงเทพมหานคร
สมควรแก้ไขอายุการใช้งานของรถยนต์รับจ้างดังกล่าวจากเจ็ดปีเป็นสิบสองปีนอกจากนี้
เพื่อเป็นการส่งเสริมให้ผู้ประกอบการรถยนต์รับจ้างนำรถมาจอดรอให้บริการในบริเวณท่าอากาศยานในจังหวัดนั้นๆ
สมควรกำหนดให้มีการเรียกเก็บค่าจ้างเพิ่มขึ้นได้ในกรณีการจ้างจากท่าอากาศยานโดยรถยนต์รับจ้างนั้นจอดรอคนโดยสารอยู่ในบริเวณท่าอากาศยาน
ณ จุดที่จัดไว้ให้โดยเฉพาะ  จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๓ (พ.ศ. ๒๕๔๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๒๒ [๖]

หมายเหตุ
:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากกฎกระทรวง ฉบับที่ ๒๑ (พ.ศ.
๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒
กำหนดให้เฉพาะรถเก๋งสองตอนหรือรถเก๋งสองตอนที่มีพื้นที่บรรทุกของภายในตัวรถ
(รถเก๋งสองตอนแวน) ที่ผลิตสำเร็จรูปจากโรงงานผู้ผลิตเท่านั้น
สามารถจดทะเบียนเป็นรถยนต์รับจ้างในเขตจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานครได้
ทำให้รถลักษณะอื่นไม่สามารถจดทะเบียนเป็นรถยนต์รับจ้างได้ ดังนั้น
เพื่อเป็นการยกระดับมาตรฐานการให้บริการของรถยนต์รับจ้างและเพื่อส่งเสริมอุตสาหกรรมยานยนต์ภายในประเทศ
สมควรกำหนดให้รถลักษณะอื่นสามารถจดทะเบียนเป็นรถยนต์รับจ้างในเขตจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานครได้
 จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๗ (พ.ศ. ๒๕๔๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๒๒ [๗]
ข้อ
๒ 
รถยนต์รับจ้างที่จดทะเบียนไว้แล้วก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
และมีอายุการใช้งานยังไม่ถึงสิบสองปี นับแต่วันจดทะเบียนครั้งแรก
ให้ใช้รถยนต์รับจ้างนั้นต่อไปได้จนกว่าจะครบสิบสองปีนับแต่วันจดทะเบียนครั้งแรก

หมายเหตุ
:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
เนื่องจากในปัจจุบันได้กำหนดให้รถยนต์รับจ้างบรรทุกคนโดยสารไม่เกินเจ็ดคนที่จดทะเบียนในจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานครมีอายุการใช้งานได้ไม่เกินสิบสองปีนับแต่วันจดทะเบียนครั้งแรก
ซึ่งจากผลการพิจารณาของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ
ปรากฏว่าอายุการใช้งานที่เหมาะสมทั้งทางด้านวิศวกรรมและความปลอดภัย เศรษฐศาสตร์
และสิ่งแวดล้อม สำหรับรถยนต์รับจ้างดังกล่าวควรกำหนดไว้ไม่เกินเก้าปี ดังนั้น
เพื่อแก้ไขอายุการใช้งานของรถยนต์รับจ้างบรรทุกคนโดยสารไม่เกินเจ็ดคนจากสิบสองปีเป็นเก้าปี
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

ปฐมพร/อัปเดท
๑๗
กันยายน ๒๕๕๐

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๑/ตอนที่ ๓๖ ก/หน้า ๔๘/๒๔ สิงหาคม ๒๕๓๗

[๒]
ข้อ ๒ แก้ไขเพิ่มเตมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๓ (พ.ศ. ๒๕๔๘)
ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒

[๓]
ข้อ ๗ แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๗ (พ.ศ. ๒๕๔๘)
ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒

[๔]
ข้อ ๘ แก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๐ (พ.ศ. ๒๕๔๖)
ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๒๒

[๕]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๐/ตอนที่ ๘๔ ก/หน้า ๑/๔ กันยายน ๒๕๔๖

[๖]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๒/ตอนที่ ๙ ก/หน้า ๑/๒๕ มกราคม ๒๕๔๘

[๗]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๒/ตอนที่ ๑๒๓ ก/หน้า ๖/๒๖ ธันวาคม ๒๕๔๘