ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยว่าด้วยการจัดทำทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. 2556

ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย

ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
ว่าด้วยการจัดทำทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
พ.ศ. ๒๕๕๖

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ (๖) และมาตรา ๑๕
แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. ๒๕๔๒
อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบมาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย คณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
จึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ระเบียบนี้เรียกว่า
ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ว่าด้วยการจัดทำทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
พ.ศ. ๒๕๕๖

ข้อ ๒[๑]  ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓  ให้ยกเลิกระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
เรื่อง การจัดทำทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. ๒๕๔๗

ข้อ ๔  ให้อธิบดีกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกเป็นผู้รักษาการ
และวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาตามระเบียบนี้

ข้อ ๕  ในระเบียบนี้
ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย หมายความว่า
พื้นความรู้ความสามารถเกี่ยวกับการแพทย์แผนไทย
การแพทย์แผนไทย หมายความว่า
กระบวนการทางการแพทย์เกี่ยวกับการตรวจ วินิจฉัย บำบัด รักษา หรือป้องกันโรค
หรือการส่งเสริมและฟื้นฟูสุขภาพของมนุษย์หรือสัตว์ การผดุงครรภ์ การนวดไทย และให้หมายความรวมถึง
การเตรียมการผลิตยาแผนไทย และการประดิษฐ์อุปกรณ์ และเครื่องมือทางการแพทย์  ทั้งนี้
โดยอาศัยความรู้หรือตำราที่ได้ถ่ายทอดและพัฒนาสืบต่อกันมา
ตำราการแพทย์แผนไทย หมายความว่า
หลักวิชาการต่าง ๆ เกี่ยวกับการแพทย์แผนไทยทั้งที่ได้บันทึกไว้ในสมุดไทย ใบลาน
ศิลาจารึกหรือวัสดุอื่นใดหรือที่มิได้มีการบันทึกกันไว้แต่เป็นการเรียนรู้หรือถ่ายทอดสืบต่อกันมาไม่ว่าด้วยวิธีใด
ยาแผนไทย หมายความว่า
ยาที่ได้จากสมุนไพรโดยตรงหรือที่ได้จากการผสม ปรุง หรือแปรสภาพสมุนไพร
และให้หมายความรวมถึงยาแผนโบราณตามกฎหมายว่าด้วยยา
ตำรับยาแผนไทย หมายความว่า
สูตรซึ่งระบุกรรมวิธีการผลิตและส่วนประกอบสิ่งปรุงที่มียาแผนไทยรวมอยู่ด้วยไม่ว่าสิ่งปรุงนั้นจะมีรูปลักษณะใด
ผู้แจ้ง หมายความว่า
ผู้แจ้งตำรับยาแผนไทย หรือตำราการแพทย์แผนไทยที่อยู่ในความครอบครอง ดูแล รักษา
หรือใช้ประโยชน์ และให้หมายความรวมถึง ผู้คิดค้น ผู้ปรับปรุงหรือพัฒนา หรือผู้สืบทอดภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
ผู้รับแจ้ง หมายความว่า
นายทะเบียน หรือผู้ที่นายทะเบียนมอบหมายให้รับแจ้งภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
นายทะเบียน หมายความว่า
นายทะเบียนกลางหรือนายทะเบียนจังหวัด
นายทะเบียนกลาง หมายความว่า
อธิบดีกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
นายทะเบียนจังหวัด หมายความว่า
นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด

หมวด ๑
การสำรวจภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย

ข้อ ๖  ในการสำรวจภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
อย่างน้อยต้องมีรายการดังต่อไปนี้
(๑) แหล่งที่มาของภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
(๒) ผู้แจ้งภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
(๓) รายละเอียดของภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
แบบสำรวจภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ให้เป็นไปตาม แบบ ภ.ท. ๖
ท้ายระเบียบนี้

ข้อ ๗  ให้นายทะเบียนจังหวัดมีหน้าที่สำรวจภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยในท้องที่ที่รับผิดชอบโดยให้แจ้งสาธารณสุขอำเภอประสานงานกับหน่วยงานของรัฐ
องค์การปกครองส่วนท้องถิ่น และเอกชนในท้องที่ที่จะทำการสำรวจ
และแจ้งการสำรวจไปยังนายทะเบียนกลางเพื่อรวบรวมจัดทำทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
ให้นายทะเบียนกลางมีหน้าที่สำรวจภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยทั่วราชอาณาจักรและกรุงเทพมหานคร
โดยให้ขอความร่วมมือจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานของรัฐ
และเอกชนในการสำรวจเพื่อรวบรวมจัดทำทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย

ข้อ ๘  การสำรวจภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยเพื่อใช้ในการจัดทำทะเบียน
ณ
ท้องที่ใดจะต้องแจ้งแก่บุคคลและชุมชนที่เกี่ยวข้องทราบล่วงหน้าก่อนวันที่ทำการสำรวจ
และให้กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เป็นผู้ให้คำปรึกษา แนะนำ
ประชาสัมพันธ์
ตลอดจนให้ความช่วยเหลือแก่หน่วยงานและบุคลากรที่ดำเนินการสำรวจตำรับยาแผนไทยหรือตำราการแพทย์แผนไทยทั่วราชอาณาจักร

ข้อ ๙  การบันทึกภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
ให้ผู้รับแจ้งจัดทำแบบสำรวจภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยเป็นสามฉบับ
ต้นฉบับให้เก็บไว้ที่สำนักงานของนายทะเบียนที่รับแจ้ง และคู่ฉบับมอบให้ผู้แจ้ง
และจัดส่งให้กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกฝ่ายละหนึ่งฉบับ

ข้อ ๑๐  ในกรณีที่มีผู้รวบรวมตำรับยาแผนไทย
หรือตำราการแพทย์แผนไทยมาก่อนให้กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
ประสานงาน เพื่อรวบรวมข้อมูลไว้เพื่อใช้ในการจัดทำทะเบียน

หมวด ๒
การจัดทำทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย

ข้อ ๑๑  ให้กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกรวบรวมข้อมูลภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยที่ได้จากการสำรวจ
ตามข้อ ๗ เพื่อให้นายทะเบียนกลางจัดทำทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย

ข้อ ๑๒  การจัดทำทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
ให้นายทะเบียนกลางตรวจสอบและจำแนกข้อมูลภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยลงในแบบทะเบียน
เพื่อแยกประเภทภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยออกเป็น
(๑) ตำรับยาแผนไทย
หรือตำราการแพทย์แผนไทยที่อยู่ในความครอบครองของบุคคล และนิติบุคคล
(๒) ตำรับยาแผนไทย
หรือตำราการแพทย์แผนไทยที่อยู่ในความครอบครองของหน่วยงานของรัฐ
(๓) ตำรับยาแผนไทย
หรือตำราการแพทย์แผนไทยที่หน่วยงานของรัฐเป็นผู้คิดค้น ปรับปรุง หรือพัฒนา
หรือส่งเสริมให้มีการใช้ในระบบบริการทางการแพทย์ และการสาธารณสุข
แบบทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ให้เป็นไปตามแบบ ภ.ท. ๖/๑
ท้ายระเบียบนี้

หมวด ๓
การรวบรวม
และการเปิดเผย
ข้อมูลภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย

ข้อ ๑๓  ให้กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกเก็บรวบรวมทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยที่ได้จัดทำไว้
ตามข้อ ๑๒
โดยให้จัดพิมพ์รายชื่อตำรับยาแผนไทยและตำราการแพทย์แผนไทยเผยแพร่แก่ประชาชน
เพื่อให้สามารถค้นคว้า อ้างอิง และตรวจสอบได้
ข้อ ๑๔  การจัดทำทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
ให้ระบุชื่อตำรับยาแผนไทยหรือตำราการแพทย์แผนไทย
สรรพคุณโดยที่ไม่มุ่งหมายจะเปิดเผยสูตร วิธีการปรุง
หรือรายละเอียดอื่นใดอันเป็นสิทธิส่วนบุคคลเพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลในการจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยส่วนบุคคล

หมวด ๔
บทเฉพาะกาล

ข้อ ๑๕  ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยที่ได้จากการสำรวจตามระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย
เรื่อง การจัดทำทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ. ๒๕๔๗ ให้ถือเป็นการสำรวจภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยตามระเบียบนี้ด้วย

ประกาศ
ณ วันที่ ๑๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๖
ณรงค์  สหเมธาพัฒน์
ปลัดกระทรวงสาธารณสุข
ประธานกรรมการคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย

[เอกสารแนบท้าย]

๑. แบบสำรวจภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย (แบบ ภ.ท. ๖)
๒. แบบทะเบียนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย (แบบ ภ.ท. ๖/๑)

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๖ กุมภาพันธ์
๒๕๕๖

อุษมล/ผู้ตรวจ
๑๑ กุมภาพันธ์
๒๕๕๖

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๐/ตอนพิเศษ ๑๕ ง/หน้า ๔/๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๖