ระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการอบรมและทดสอบผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถ และผู้ขอรับบัตรประจำตัวคนขับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ พ.ศ. 2554

ระเบียบกรมการขนส่งทางบก

ระเบียบกรมการขนส่งทางบก
ว่าด้วยหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขในการอบรมและทดสอบผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถ
ผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถ
และผู้ขอรับบัตรประจำตัวคนขับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๕๔[๑]

ตามที่กรมการขนส่งทางบกได้ออกระเบียบว่าด้วยการอบรมและทดสอบผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๔๙ ไว้แล้ว นั้น

โดยที่กรมการขนส่งทางบกได้นำระบบอิเล็กทรอนิกส์มาใช้ในการอบรมและทดสอบผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถและผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถ
เป็นเหตุให้ระเบียบดังกล่าวไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ในปัจจุบัน ประกอบกับได้มีการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งของเจ้าหน้าที่ตามโครงสร้างการแบ่งส่วนราชการของกรมการขนส่งทางบก
จึงสมควรแก้ไขปรับปรุงระเบียบกรมการขนส่งทางบกว่าด้วยการอบรมและทดสอบผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๔๙ เสียใหม่ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑๐ แห่งกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์
วิธีการ
และเงื่อนไขในการขอและการออกใบอนุญาตขับรถและการขอต่ออายุและการอนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาตขับรถ
พ.ศ. ๒๕๔๘ และข้อ ๑๒ แห่งกฎกระทรวงกำหนดเครื่องแต่งกาย เครื่องหมาย ประวัติคนขับรถ
บัตรประจำตัวคนขับรถ และการแสดงบัตรประจำตัวคนขับรถยนต์สาธารณะ รถยนต์บริการธุรกิจ
รถยนต์บริการทัศนาจร และรถจักรยานยนต์สาธารณะ พ.ศ. ๒๕๔๘
กรมการขนส่งทางบกจึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ระเบียบนี้เรียกว่า
ระเบียบกรมการขนส่งทางบก ว่าด้วยหลักเกณฑ์
วิธีการและเงื่อนไขในการอบรมและทดสอบผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถ ผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถ
และผู้ขอรับบัตรประจำตัวคนขับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ พ.ศ. ๒๕๕๔

ข้อ ๒  ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑
สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เป็นต้นไป

ข้อ ๓  ให้ยกเลิกระเบียบกรมการขนส่งทางบก ว่าด้วยการอบรมและทดสอบผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
พ.ศ. ๒๕๔๙ ลงวันที่ ๒๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๙

ข้อ ๔  บรรดาระเบียบ
ข้อบังคับ หรือคำสั่งอื่นใด
ในส่วนที่มีไว้แล้วในระเบียบนี้หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้
ให้ใช้ระเบียบนี้แทน

ข้อ ๕  ให้รองอธิบดี
(ฝ่ายปฏิบัติการ) กรมการขนส่งทางบก รักษาการตามระเบียบนี้

ข้อ ๖  ผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ต้องผ่านการอบรมและทดสอบตามลำดับ
ดังต่อไปนี้
(๑) ทดสอบสมรรถภาพร่างกาย
(๒) อบรมตามหลักสูตรที่กำหนด
(๓) ทดสอบข้อเขียน
(๔) ทดสอบขับรถ
การทดสอบตาม (๓) หรือ (๔)
จะดำเนินการทดสอบลำดับใดก่อนหลังก็ได้ตามความเหมาะสม
สำหรับผู้ที่มีหลักฐานรับรองซึ่งแสดงว่าได้ผ่านการอบรมและจบหลักสูตรการอบรมจากโรงเรียนการขนส่ง
กรมการขนส่งทางบก หรือโรงเรียนสอนขับรถที่กรมการขนส่งทางบกรับรอง
ให้ถือว่าผ่านการอบรม และทดสอบตามระเบียบนี้

ข้อ ๗  ผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถ
ผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถ หรือผู้ขอรับบัตรประจำตัวคนขับรถ จะต้องปฏิบัติตนในระหว่างที่เข้ารับการอบรมดังนี้
(๑) ต้องแต่งกายสุภาพเรียบร้อย
(๒) ต้องเข้าหรือออกจากห้องอบรมตามเวลาที่กำหนด
(๓) ไม่ส่งเสียงดังหรือกระทำการใด ๆ อันเป็นการรบกวนผู้อื่นในขณะอบรม
(๔) ไม่กระทำการใด ๆ อันเป็นเหตุให้ห้องอบรม อุปกรณ์หรือสื่อต่าง ๆ
ที่ใช้ในการอบรมชำรุดเสียหาย และหากเกิดความเสียหายด้วยเหตุประการใด ๆ
ให้ชดใช้ค่าเสียหายที่เกิดขึ้น
(๕) ไม่พูดจาเสียดสี ดูหมิ่น ก้าวร้าว หรือรบกวนผู้อบรม
(๖) ไม่สูบบุหรี่ รับประทานอาหาร ดื่มเครื่องดื่ม
ดื่มสุราหรือของมึนเมาหรือยาเสพติดให้โทษหรือวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท
หรือมีอาการมึนเมา

หมวด ๑
การอบรม

ข้อ ๘  การอบรม
หมายความว่า
การให้ความรู้แก่ผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถหรือขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถด้วยการบรรยายหรือวิธีการอื่นใดที่กรมการขนส่งทางบกจัดทำขึ้นหรือให้ความเห็นชอบ

ข้อ ๙  ผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว
ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคลชั่วคราว
ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราว ใบอนุญาตขับรถบดถนน ใบอนุญาตขับรถแทรกเตอร์
และใบอนุญาตขับรถใช้งานเกษตรกรรม หรือใบอนุญาตขับรถชนิดอื่นตามมาตรา ๔๓ (๙) ต้องผ่านการอบรมตามหลักสูตรในวิชาดังต่อไปนี้
เป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๔ ชั่วโมง
(๑) กฎหมายที่เกี่ยวข้อง (กฎหมายว่าด้วยรถยนต์ กฎหมายว่าด้วยทางหลวง
และกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก)
(๒) การขับรถอย่างปลอดภัย
(๓) มารยาทในการขับรถ

ข้อ ๑๐  ผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราวที่เคยได้รับใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลชั่วคราวมาแล้วและมีอายุต่ำกว่าสิบแปดปีบริบูรณ์
ต้องผ่านการอบรมตามหลักสูตรวิชาจิตสำนึกและการขับรถอย่างปลอดภัยเป็นเวลาไม่น้อยกว่า
๑ ชั่วโมง

ข้อ ๑๑  ผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ
หรือใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อสาธารณะต้องผ่านการอบรมตามหลักสูตรในวิชาดังต่อไปนี้
เป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง
(๑) กฎหมาย ระเบียบ
และประกาศของทางราชการที่เกี่ยวข้องกับการขับรถยนต์สาธารณะหรือรถยนต์สามล้อสาธารณะ
(๒) มารยาทสำหรับผู้ขับรถยนต์สาธารณะ
(๓) กฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกที่ควรทราบ
(๔) เทคนิคการขับรถอย่างปลอดภัย

ข้อ ๑๒  ผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ
ต้องผ่านการอบรมตามหลักสูตรในวิชาดังต่อไปนี้ เป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง
(๑) กฎหมาย ระเบียบ
และประกาศของทางราชการที่เกี่ยวข้องกับการขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ
(๒) หน้าที่ความรับผิดชอบและมารยาทของผู้ขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ
(๓) สถานที่และเส้นทางภายในจังหวัด

ข้อ ๑๓  ผู้ขอรับบัตรประจำตัวคนขับรถเพื่อขับรถยนต์สาธารณะ
รถยนต์บริการธุรกิจและรถยนต์บริการทัศนาจร
ต้องผ่านการอบรมตามหลักสูตรในวิชาดังต่อไปนี้ เป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง
(๑) สถานที่ท่องเที่ยว เส้นทางการเดินรถ และสถานที่สำคัญในจังหวัด
(๒) ภาษาอังกฤษสำหรับผู้ขับรถยนต์สาธารณะ
กรณีที่ผู้ขอรับบัตรประจำตัวคนขับรถเป็นผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถในประเภทการขนส่งประจำทาง
การขนส่งไม่ประจำทาง หรือการขนส่งโดยรถขนาดเล็กตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกต้องผ่านการอบรมตามหลักสูตรวิชากฎหมาย
ระเบียบ
และประกาศของทางราชการที่เกี่ยวข้องกับการขับรถยนต์สาธารณะหรือรถยนต์สามล้อสาธารณะเพิ่มเติมอีก
๑ ชั่วโมง

ข้อ ๑๔  ผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคล
ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อส่วนบุคคลและใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล
ต้องผ่านการอบรมตามหลักสูตรในวิชาดังต่อไปนี้ เป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง
(๑) การขับรถอย่างปลอดภัย หรือ
(๒) มารยาทในการขับรถ

ข้อ ๑๕  ผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถยนต์สาธารณะ
ใบอนุญาตขับรถยนต์สามล้อสาธารณะและใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ
ต้องผ่านการอบรมตามหลักสูตรในวิชาดังต่อไปนี้ เป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง
(๑) การขับรถอย่างปลอดภัย หรือ
(๒) มารยาทในการขับรถ หรือ
(๓) สถานที่ท่องเที่ยว เส้นทางการเดินรถ
และสถานที่สำคัญในจังหวัดหรือภาษาอังกฤษสำหรับผู้ขับรถยนต์สาธารณะ

ข้อ ๑๖  ผู้ขอดำเนินการเกี่ยวกับใบอนุญาตขับรถซึ่งมีหลักฐานดังที่ระบุไว้ในภาคผนวก
๑ ถือว่าได้ผ่านการอบรมความรู้เกี่ยวกับการขับรถและมารยาทในการขับรถตามระเบียบนี้แล้ว
โดยให้จัดทำหลักฐานการรับรองโดยใช้ข้อความว่า รับรองว่าผ่านการอบรมและจบหลักสูตรการอบรม
และให้เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบลงนามกำกับไว้

หมวด ๒
การทดสอบ

ข้อ ๑๗  การทดสอบ
หมายความว่า การทดสอบความสามารถในการขับรถ ความรู้ในข้อควรปฏิบัติ
หรือข้อบังคับการเดินรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์
กฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกและความรู้อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการขับรถ
และการทดสอบสมรรถภาพของร่างกาย ซึ่งได้แก่
(๑) การทดสอบสมรรถภาพของร่างกาย
(๒) การทดสอบข้อเขียน
(๓) การทดสอบขับรถ

ข้อ ๑๘  ผู้ขอดำเนินการเกี่ยวกับการขอรับใบอนุญาตขับรถใหม่ทุกชนิดต้องผ่านการทดสอบตามข้อ
๑๗ ยกเว้นใบอนุญาตขับรถตามความตกลงระหว่างประเทศที่ประเทศไทยเป็นภาคี

ข้อ ๑๙  การขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถทุกชนิดต้องผ่านการทดสอบสมรรถภาพของร่างกาย
ในกรณีที่ผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถที่ใบอนุญาตขับรถเดิมขาดต่ออายุเกิน
๑ ปี ต้องผ่านการทดสอบข้อเขียนด้วย
ในกรณีที่ผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถที่ใบอนุญาตขับรถเดิมขาดต่ออายุเกิน
๓ ปี ต้องผ่านการทดสอบข้อเขียนและทดสอบขับรถด้วย

ส่วนที่ ๑
การทดสอบสมรรถภาพของร่างกาย

ข้อ ๒๐  การทดสอบสมรรถภาพของร่างกายให้ทำการทดสอบปฏิกิริยาและการทดสอบสายตา

ข้อ ๒๑  ให้ผู้เข้ารับการทดสอบปฏิกิริยาทำการทดสอบความสามารถในการใช้เบรกเท้า
รวม ๓ ครั้ง หากสามารถเหยียบเบรกได้ในระยะเวลาน้อยกว่าหรือเท่ากับ ๐.๗๕ วินาที
สองในสามครั้งให้ถือว่าผ่านการทดสอบ

ข้อ ๒๒  ให้ผู้เข้ารับการทดสอบสายตาดำเนินการ
ดังนี้
(๑) ทดสอบสายตาทางกว้าง
ถ้าสามารถมองเห็นทั้งด้านซ้ายและด้านขวาเป็นมุมกว้าง ข้างละ ๗๕ องศา
สองในสามครั้งให้ถือว่าผ่านการทดสอบ
(๒) ทดสอบสายตาทางลึก ให้ทดสอบการมองเห็นในระยะ ๒.๕๐ - ๓.๕๐ เมตร รวม
๓ ครั้ง หากผลการทดสอบห่างจุดที่กำหนดไม่เกินกว่า ๑ นิ้ว
สองในสามครั้งให้ถือว่าผ่านการทดสอบ
(๓) ทดสอบการมองเห็นสีที่จำเป็นในการขับรถ ให้ดูสีเขียว สีแดง
และสีเหลือง จากเครื่องทดสอบหรือแผ่นภาพทดสอบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดหรือเห็นชอบ
โดยอยู่ห่างจากเครื่องทดสอบหรือแผ่นภาพทดสอบในระดับสายตาระยะไม่น้อยกว่า ๓ เมตร
แล้วอ่านสีตามที่เจ้าหน้าที่กำหนดสีละ ๓ ครั้ง
หากอ่านได้ถูกต้องสองในสามครั้งให้ถือว่าผ่านการทดสอบ

ข้อ ๒๓  ในกรณีที่ผู้เข้ารับการทดสอบสมรรถภาพของร่างกายแล้วไม่ผ่านการทดสอบให้ทดสอบแก้ตัวเฉพาะส่วนที่ทดสอบไม่ผ่านได้อีกหนึ่งครั้งในวันนั้น
หากยังไม่ผ่านการทดสอบนั้นอีกให้มาทำการทดสอบแก้ตัวใหม่ในวันทำการถัดไปนับแต่วันที่สอบไม่ผ่านแต่ไม่เกิน
๙๐ วัน นับแต่วันยื่นคำขอ เว้นแต่มีเหตุอันสมควรให้นายทะเบียนมีอำนาจพิจารณาให้ทดสอบแก้ตัวก่อนระยะเวลาที่กำหนดได้เป็นการเฉพาะราย
แล้วแต่กรณี และหากพ้นกำหนดระยะเวลาดังกล่าวต้องยื่นคำขอรับใบอนุญาตขับรถใหม่

ส่วนที่ ๒
การทดสอบข้อเขียน

ข้อ ๒๔  ให้ผู้เข้ารับการทดสอบข้อเขียนดำเนินการตามขั้นตอนดังนี้
(๑) ลงลายมือชื่อผู้ที่เข้ารับการทดสอบในทะเบียนคุมผู้เข้ารับการทดสอบ
(๒) ทดสอบความรู้ในข้อควรปฏิบัติ
หรือข้อบังคับการเดินรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์และกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบกตามแบบทดสอบ
และหลักเกณฑ์ที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดและต้องได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ ๗๕
ให้ถือว่าผ่านการทดสอบ
กรณีการทดสอบเพื่อขอรับบัตรประจำตัวคนขับรถตามข้อ ๑๓
อาจทดสอบโดยการสัมภาษณ์หรือวิธีอื่นที่นายทะเบียนเห็นสมควร

ข้อ ๒๕  ในกรณีที่ผู้เข้ารับการทดสอบข้อเขียนอ่านและเขียนหนังสือไทยไม่ได้
ให้ทำการทดสอบดังนี้
(๑) กรณีทดสอบข้อเขียนด้วยระบบกระดาษให้ผู้ดำเนินการทดสอบอ่านคำถามให้ผู้เข้ารับการทดสอบฟังและให้ผู้เข้ารับการทดสอบตอบด้วยปากเปล่าโดยทำเครื่องหมายลงในกระดาษคำตอบด้วยตนเองและให้ผู้ดำเนินการทดสอบบันทึกในกระดาษคำตอบว่า
สอบปากเปล่า พร้อมลงนามกำกับไว้เป็นหลักฐานและให้ผู้ดำเนินการทดสอบรีบตรวจคำตอบและประกาศผลการทดสอบให้ทราบโดยเร็ว
(๒) กรณีทดสอบข้อเขียนด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ (E-exam) ให้ผู้ดำเนินการทดสอบ
เปิดเสียงอ่านแบบทดสอบจากระบบอิเล็กทรอนิกส์ให้ผู้เข้ารับการทดสอบฟังและให้ผู้เข้ารับการทดสอบดำเนินการทำแบบทดสอบ

ข้อ ๒๖  ในกรณีที่ผู้เข้ารับการทดสอบข้อเขียนแล้วไม่ผ่านการทดสอบ
ให้ทดสอบแก้ตัวได้อีกหนึ่งครั้งในวันนั้น
หากยังไม่ผ่านการทดสอบอีกให้ออกใบนัดมาทำการทดสอบแก้ตัวใหม่ในวันทำการถัดไปนับแต่วันที่สอบไม่ผ่านแต่ไม่เกิน
๙๐ วัน นับแต่วันที่ยื่นคำขอ
เว้นแต่มีเหตุอันสมควรให้นายทะเบียนมีอำนาจพิจารณาให้ทดสอบแก้ตัวก่อนระยะเวลาที่กำหนดได้เป็นการเฉพาะราย
และหากพ้นกำหนดระยะเวลาดังกล่าวต้องยื่นคำขอรับใบอนุญาตขับรถใหม่

ส่วนที่ ๓
การทดสอบขับรถ

ข้อ ๒๗  ให้ผู้เข้ารับการทดสอบขับรถลงลายมือชื่อที่เข้ารับการทดสอบในทะเบียนคุม
ผู้เข้ารับการทดสอบขับรถ

ข้อ ๒๘  ผู้เข้ารับการทดสอบต้องปฏิบัติดังนี้
(๑) การทดสอบขับรถยนต์ต้องคาดเข็มขัดนิรภัย
เว้นแต่เป็นรถยนต์ที่ไม่ต้องติดตั้งเข็มขัดนิรภัยตามที่กฎหมายกำหนด
(๒) การทดสอบขับรถจักรยานยนต์ต้องสวมหมวกนิรภัย

ข้อ ๒๙  การทดสอบการขับรถยนต์หรือรถยนต์สามล้อให้ใช้ท่าทดสอบตามหลักเกณฑ์วิธีการทดสอบ
และวัดผล ดังต่อไปนี้
(๑) ท่าที่ใช้ในการทดสอบ
ท่าที่ ๑ การขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
ท่าที่ ๒ การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
ท่าที่ ๓ การขับรถถอยหลังเข้าจอดและออกจากช่องว่างด้านซ้าย
ท่าที่ ๔ การหยุดรถและออกรถบนทางลาด
ท่าที่ ๕ การกลับรถ
ท่าที่ ๖ การขับรถเดินหน้าเข้าจอดในช่องที่เป็นมุมฉาก
ท่าที่ ๗ การขับรถโดยปฏิบัติตามเครื่องหมายจราจร
การทดสอบขับรถให้ทดสอบรวม ๓ ท่า คือ ท่าที่ ๑ และท่าที่ ๒
เป็นท่าบังคับ และเลือกทดสอบอีก ๑ ท่า ตามความเหมาะสมของสนามทดสอบแต่ละแห่ง
ยกเว้นรถเกียร์อัตโนมัติไม่ใช้ท่าที่ ๔
(๒) หลักเกณฑ์ วิธีการทดสอบ และวัดผลแต่ละท่าให้เป็นไปดังนี้
ท่าที่ ๑ การขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(ก)
ผู้เข้ารับการทดสอบต้องขับรถเดินหน้าตั้งแต่เริ่มขับรถอย่างต่อเนื่องไปจนถึงจุดทดสอบที่กำหนดให้หยุดรถ
โดยให้หยุดรถได้เพียงครั้งเดียว ณ จุดที่กำหนดให้หยุดเท่านั้น
(ข) ด้านซ้ายของรถต้องขนานขอบทางและห่างจากขอบทางไม่เกิน ๒๕
เซนติเมตร
(ค) กันชนหน้าหรือล้อหน้าสุดหรือขอบล้อสำหรับรถที่ไม่มีกันชนหน้า
ต้องไม่ล้ำจุดหยุดรถข้างทาง และต้องอยู่ห่างจากจุดหยุดรถนั้นไม่เกิน ๑ เมตร
(ง) ต้องไม่ขับรถปีนหรือเบียดขอบทาง
ท่าที่ ๒ การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
ให้เลือกทดสอบแบบใดแบบหนึ่งดังนี้
แบบที่ ๑
(ก)
ให้ขับรถเดินหน้าและถอยหลังออกโดยตลอดช่องเดินรถซึ่งประกอบด้วยเส้นแนวเส้นที่กำหนด
หรือหลักที่ตั้งไว้ในแนวตรงขนานกัน ๒ แถว มีความยาวประมาณ ๑๐ - ๑๒ เมตร
หลักแต่ละหลักในแถวเดียวกันมีระยะห่าง ๑.๕ เมตร
ส่วนความกว้างของช่องเดินรถเท่ากับความกว้างสุดของตัวรถรวมกระจกมองข้างบวกเพิ่มอีกข้างละ
๐.๕ เมตร
(ข) ต้องไม่ขับรถชนหรือเบียดหลัก ล้ำเส้น หรือล้ำแนวเส้นที่กำหนด
(ค) ให้ขับรถเดินหน้าและถอยหลังได้เพียงครั้งเดียว
(ง) เครื่องยนต์ต้องไม่ดับ
แบบที่ ๒
(ก)
ให้ขับรถเดินหน้าและถอยหลังออกโดยตลอดช่องเดินรถซึ่งมีขนาดความกว้าง ๒.๕ เมตร ยาว
๑๐ - ๑๒ เมตร เป็นระยะคงที่ใช้กับรถทุกขนาด
(ข) ล้อรถต้องไม่ทับเส้น แนวเส้นที่กำหนด หรือไม่ชน หรือเบียดหลัก
(ค) ให้ขับรถเดินหน้าและถอยหลังได้เพียงครั้งเดียว
(ง) เครื่องยนต์ต้องไม่ดับในระหว่างทดสอบ
ท่าที่ ๓ การขับรถถอยหลังเข้าจอดและออกจากช่องว่างด้านซ้าย
(ก) ให้ขับรถถอยหลังเข้าจอดในช่องว่างด้านซ้าย ซึ่งประกอบด้วยหลัก
เส้น หรือแนวเส้นที่กำหนด หากเป็นหลักต้องไม่น้อยกว่า ๙ หลัก
เป็นช่องกว้างเท่ากับความกว้างของรถรวมกระจกมองข้างบวกเพิ่มอีกข้างละ ๐.๕ เมตร
ความยาวของช่องจอดเท่ากับความยาวของตัวรถบวกเพิ่มอีก ๒.๕ เมตร
(ข)
ตั้งแต่เริ่มเข้าเกียร์ขับรถถอยหลังเข้าจอดจนกระทั่งขับออกจากช่องว่างด้านซ้ายต้องเข้าเกียร์หรือเปลี่ยนเกียร์ไม่เกิน
๗ ครั้ง
(ค) ต้องไม่ชนหรือเบียดหลัก ล้ำเส้น หรือล้ำแนวเส้นที่กำหนด
(ง) ตัวรถต้องขนานกับขอบทางหรือหลัก เส้น
หรือแนวเส้นที่กำหนดด้านซ้าย โดยไม่เบียดหลักขอบทาง หรือทับเส้น
หรือทับแนวเส้นที่กำหนด
ท่าที่ ๔ การหยุดรถและออกรถบนทางลาด กรณีเป็นรถยนต์เกียร์ธรรมดา
(ก) ให้ขับรถขึ้นเนินหรือสะพานโค้ง แล้วหยุดรถบนเชิงลาดของเนินหรือสะพานโค้งโดยให้กันชนหน้าอยู่ที่จุดหยุดรถ
แล้วออกรถข้ามเนินหรือสะพานโค้งไปโดยปลอดภัย
(ข)
ต้องไม่ขับรถในลักษณะที่อาจเกิดอันตรายหรือเป็นเหตุให้ตัวรถเคลื่อนถอยจากจุดที่หยุดเกินกว่า
๑ เมตร
(ค) เครื่องยนต์ดับไม่เกิน ๒ ครั้ง
ท่าที่ ๕ การกลับรถ
(ก) ให้กลับรถในช่องเดินรถซึ่งประกอบด้วยหลัก เส้น
หรือแนวเส้นที่กำหนดที่ตั้งไว้ขนานกัน ๒ แถว มีความยาวประมาณ ๑๐ - ๑๒ เมตร หลัก
เส้น หรือแนวเส้นที่กำหนดในแต่ละแถวต้องห่างกัน ๑.๕ เมตร
ส่วนความกว้างของช่องเดินรถเท่ากับความยาวของรถบวกเพิ่มอีก ๒ เมตร
(ข) ต้องไม่ขับรถชนหรือเบียดขอบทาง หลัก เส้น หรือแนวเส้นที่กำหนด
(ค)
ตั้งแต่เริ่มขับรถเพื่อกลับรถจนกระทั่งกลับรถแล้วเสร็จต้องเปลี่ยนเกียร์ ไม่เกิน ๗
ครั้ง
ท่าที่ ๖ การขับรถเดินหน้าเข้าจอดในช่องที่เป็นมุมฉาก
(ก) ให้ผู้เข้ารับการทดสอบขับรถจากจุดเริ่มต้นให้ขับเดินหน้าเข้าไปในช่องจอดที่เป็นมุมฉาก
ซึ่งประกอบด้วยขอบทาง หลัก เส้น หรือแนวเส้นที่กำหนด เป็นแนวทดสอบ ๒ แถว
ขนานกันเป็นช่องเดินรถกว้าง ๘ เมตร ยาวประมาณ ๑๐ - ๒๐ เมตร และขอบทางหลัก เส้น
หรือแนวเส้นที่กำหนดอีก ๒ แถว ที่ตั้งเป็นแนวช่องจอดที่เป็นมุมฉากกับช่องเดินรถที่มีความกว้างเท่ากับความกว้างของตัวรถรวมกับกระจกมองข้างบวกเพิ่มอีกข้างละ
๑ เมตร ความยาวเท่ากับความยาวของตัวรถบวกเพิ่มอีก ๑ เมตร
(ข) ต้องไม่ขับรถชนหรือเบียดขอบทาง หลัก เส้น หรือแนวเส้นที่กำหนด
(ค) ให้ขับรถเดินหน้าเข้าช่องจอดได้เพียงครั้งเดียว
(ง) ตัวรถต้องขนานกับขอบทาง หลัก เส้น
หรือแนวเส้นที่กำหนดทั้งสองด้าน
ท่าที่ ๗ การขับรถโดยปฏิบัติตามเครื่องหมายจราจร
(ก) การขับรถโดยปฏิบัติตามเครื่องหมายจราจรไม่น้อยกว่า ๘ เครื่องหมาย
ดังนี้
๑) เครื่องหมายป้ายหยุด
๒) เครื่องหมายห้ามเลี้ยวซ้ายหรือห้ามเลี้ยวขวา
๓) เครื่องหมายให้เลี้ยวซ้ายหรือให้เลี้ยวขวา
๔) เครื่องหมายห้ามหยุดรถ
๕) เครื่องหมายห้ามเข้า
และเครื่องหมายอื่น ๆ อีก ๓ เครื่องหมาย เช่น เส้นแนวหยุด
เส้นให้ทางเส้นทแยงสำหรับทางแยก ป้ายห้ามจอดรถ ตามสภาพของสนามทดสอบแต่ละแห่ง
(ข) ต้องให้สัญญาณไฟตามจุดต่าง ๆ ให้ได้ถูกต้องทุกแห่งดังนี้
๑) ให้สัญญาณไฟเมื่อจะเลี้ยวขวา
๒) ให้สัญญาณไฟเมื่อจะเลี้ยวซ้าย
๓) ให้สัญญาณไฟเมื่อจะหยุดรถ

ข้อ ๓๐  การทดสอบขับรถแทรกเตอร์
รถบดถนน หรือรถใช้งานเกษตรกรรม ให้ใช้ท่าทดสอบตามหลักเกณฑ์ วิธีการทดสอบ และวัดผล
ตามท่าที่ ๑ และท่าที่ ๒ ของข้อ ๒๙

ข้อ ๓๑  การทดสอบขับรถจักรยานยนต์ให้ใช้ท่าทดสอบตามหลักเกณฑ์
วิธีการทดสอบและวัดผล ดังต่อไปนี้
(๑) ท่าที่ใช้ในการทดสอบ
ท่าที่ ๑ การขับรถโดยปฏิบัติตามเครื่องหมายจราจร
ท่าที่ ๒ การขับรถทรงตัวบนทางแคบ
ท่าที่ ๓ การขับรถผ่านทางโค้งรัศมีแคบรูปตัวแซด (Z)
ท่าที่ ๔ การขับรถผ่านทางโค้งซ้ายและโค้งขวารูปตัวเอส (S)
ท่าที่ ๕ การขับรถหลบหลีกสิ่งกีดขวาง
การทดสอบขับรถจักรยานยนต์ให้ทดสอบรวม ๓ ท่า คือ ท่าที่ ๑
เป็นท่าบังคับและเลือกทดสอบอีก ๒ ท่า ตามความเหมาะสมของสนามทดสอบ
(๒) หลักเกณฑ์ วิธีการทดสอบ และวัดผลแต่ละท่าให้เป็นไปดังนี้
ท่าที่ ๑ การขับรถโดยปฏิบัติตามเครื่องหมายจราจร
(ก)
ให้ผู้เข้ารับการทดสอบขับรถโดยปฏิบัติตามเครื่องหมายจราจรไม่น้อยกว่า ๕
เครื่องหมาย ดังนี้
๑) เครื่องหมายป้ายหยุด
๒) เครื่องหมายห้ามเลี้ยวซ้ายหรือห้ามเลี้ยวขวา
๓) เครื่องหมายให้เลี้ยวซ้ายหรือให้เลี้ยวขวา
๔) เครื่องหมายห้ามหยุดรถ
๕) เครื่องหมายห้ามเข้า
(ข) ต้องให้สัญญาณไฟตามจุดต่าง ๆ ให้ได้ถูกต้องทุกแห่ง ดังนี้
๑) ให้สัญญาณไฟเมื่อจะเลี้ยวขวา
๒) ให้สัญญาณไฟเมื่อจะเลี้ยวซ้าย
๓) ให้สัญญาณไฟเมื่อจะหยุดรถ
ท่าที่ ๒ การขับรถทรงตัวบนทางแคบ
(ก) ให้ผู้เข้ารับการทดสอบ
๑) ขับขี่โดยทรงตัวบนอุปกรณ์ที่ใช้ไม้กระดานกว้าง ๓๐ เซนติเมตร ยาว
๑๕ เมตร หรือใช้คอนกรีตเทเป็นแนวเส้นตรงตามขนาดดังกล่าวให้สูงประมาณ ๒ - ๓
เซนติเมตร
โดยให้กำหนดจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดห่างจากไม้กระดานหรือแนวคอนกรีตในระยะที่เหมาะสมให้สามารถตั้งตัวรถและระยะเบรกหยุดรถได้โดยปลอดภัย
๒) ต้องขับขี่ตาม ๑) โดยขับผ่านตลอดตั้งแต่ต้นจนจบใช้เวลาไม่น้อยกว่า
๑๐ วินาที และเริ่มนับเวลาเมื่อล้อหลังขึ้นอยู่บนอุปกรณ์และสิ้นสุดเมื่อล้อหน้าลงจากอุปกรณ์
(ข) ในระหว่างขับรถต้องปฏิบัติดังนี้
๑) เท้าต้องไม่หลุดจากที่พักเท้า
๒) ล้อต้องไม่ตกหรือลื่นไถลจากอุปกรณ์
๓) ใช้ความเร็วอย่างเหมาะสม
๔) เครื่องยนต์ต้องไม่ดับในระหว่างทดสอบ
ท่าที่ ๓ การขับรถผ่านทางโค้งรัศมีแคบรูปตัวแซด (Z) ให้ปฏิบัติดังนี้
(ก) ให้ผู้เข้ารับการทดสอบขับรถในทางโค้งรัศมีแคบที่ใช้กรวย
หรือคอนกรีตเทเป็นรูปตัวแซด (Z) ที่มีช่องเดินรถกว้าง ๒ เมตร
กรณีใช้กรวยต้องห่างกัน ๑.๕ เมตร กรณีใช้คอนกรีตเทเป็นรูปตัวแซด (Z) ฐานล่างของตัวแซด (Z) ยาว ๕ เมตร
ความยาวระหว่างฐานบนและฐานล่างของตัวแซด (Z) ยาว ๑๖ เมตร
(ข) ให้ขับรถช้า ใช้เกียร์ต่ำ
และสามารถควบคุมรถขับเลี้ยวขวาและเลี้ยวซ้ายไปได้ตลอดห้ามลื่นไถลหรือล้ม
(ค) ต้องไม่ขับรถชนกรวยหรือคอนกรีตเทเป็นรูปตัวแซด (Z)
(ง) เครื่องยนต์ต้องไม่ดับในระหว่างทดสอบ
(จ) ไม่ใช้เท้าแตะพื้น
ท่าที่ ๔ การขับรถผ่านทางโค้งซ้ายและโค้งขวารูปตัวเอส (S)
(ก)
ให้ผู้เข้ารับการทดสอบขับรถผ่านทางโค้งซ้ายและโค้งขวาที่ใช้กรวยหรือใช้คอนกรีตเทเป็นรูปตัวเอส
(S)
ที่มีช่องทางเดินรถกว้าง ๒ เมตร ยาว ๑๗ เมตร โดยกรวยต้องห่างกัน ๑
เมตร
(ข)
ผู้เข้ารับการทดสอบต้องสามารถควบคุมรถผ่านไปได้ตลอดโดยรถไม่เสียหลักลื่นไถลหรือล้ม
(ค) ต้องไม่ชนกรวยหรือคอนกรีตเทเป็นรูปตัวเอส (S)
(ง) เครื่องยนต์ต้องไม่ดับในระหว่างทดสอบ
(จ) ไม่ใช้เท้าแตะพื้น
ท่าที่ ๕ การขับรถหลบหลีกสิ่งกีดขวางให้ปฏิบัติ งนี้
(ก) ให้ผู้เข้ารับการทดสอบขับขี่ด้วยความเร็วที่ ๒๐ - ๓๐
กิโลเมตรต่อชั่วโมง
โดยขับรถหลบหลีกกรวยที่ตั้งไว้สำหรับทดสอบไปทางด้านซ้ายและด้านขวาในลักษณะสลับฟันปลา
ซึ่งกรวยดังกล่าวให้ตั้งบนพื้นที่ที่มีความกว้าง ๓.๕ เมตร จำนวน ๕ อัน
เป็นเส้นตรงบริเวณกึ่งกลางของพื้นที่ที่ใช้ทำการทดสอบ
โดยให้กรวยแต่ละอันมีระยะห่าง ๕ เมตร
โดยให้จุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดมีระยะห่างจากกรวยในระยะที่เหมาะสมให้สามารถตั้งตัวรถและระยะเบรกหยุดรถได้โดยปลอดภัย
(ข) ในระหว่างขับรถต้องสามารถควบคุมรถได้ดีไม่เสียหลัก ลื่นไถล
เฉี่ยวชน สิ่งกีดขวางหรือขอบทาง
(ค) เครื่องยนต์ต้องไม่ดับในระหว่างทดสอบ

ข้อ ๓๒  ผู้เข้ารับการทดสอบขับรถต้องปฏิบัติให้ถูกต้องครบถ้วนตามที่กำหนดไว้ในข้อ
๒๙ ข้อ ๓๐ หรือข้อ ๓๑ แล้วแต่กรณี จึงจะถือว่าผ่านการทดสอบ
ให้ผู้ดำเนินการทดสอบแจ้งผลการทดสอบขับรถแก่ผู้เข้ารับการทดสอบทันทีเมื่อเสร็จสิ้นการทดสอบ
ในกรณีที่ผู้เข้ารับการทดสอบขับรถแล้วไม่ผ่านการทดสอบในท่าใด
ให้ทดสอบแก้ตัวเฉพาะท่าที่ไม่ผ่านเมื่อพ้นกำหนด ๓ วัน
นับแต่วันที่ทดสอบไม่ผ่านแต่ไม่เกิน ๙๐ วัน นับแต่วันที่ยื่นคำขอเว้นแต่มีเหตุอันสมควรให้นายทะเบียนมีอำนาจพิจารณาให้ทดสอบแก้ตัวก่อนระยะเวลาที่กำหนดได้เป็นการเฉพาะราย
แล้วแต่กรณี และหากพ้นกำหนดระยะเวลาดังกล่าวต้องยื่นคำขอรับใบอนุญาตขับรถใหม่

ข้อ ๓๓  ผู้ขอดำเนินการเกี่ยวกับใบอนุญาตขับรถซึ่งมีหลักฐานดังที่ระบุในภาคผนวก
๒ ถือว่าได้ผ่านการทดสอบความสามารถในการขับรถและความรู้ในข้อควรปฏิบัติ
หรือข้อบังคับการเดินรถตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ และกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก
และการทดสอบสมรรถภาพของร่างกายหรือผ่านการทดสอบบางรายการตามที่กำหนดในระเบียบนี้

หมวด ๓
การดำเนินการทดสอบ

ข้อ ๓๔  ให้ผู้อำนวยการสำนักงานขนส่งกรุงเทพมหานครพื้นที่
๑,
๒, ๓, ๔ และ ๕
ขนส่งจังหวัด หรือหัวหน้าสำนักงานขนส่งจังหวัดสาขา แล้วแต่กรณี
แต่งตั้งข้าราชการในสำนักงานให้เป็นผู้ดำเนินการทดสอบสมรรถภาพของร่างกาย
ทดสอบข้อเขียน และทดสอบขับรถ และเมื่อดำเนินการแล้วเสร็จ ให้ผู้ดำเนินการทดสอบลงชื่อในรายงานประจำวันด้วย

ข้อ ๓๕  ให้ผู้ดำเนินการทดสอบบันทึกผลการทดสอบสมรรถภาพของร่างกาย
ผลการทดสอบข้อเขียน และผลการทดสอบขับรถ และลงนามในแบบบันทึกผลการทดสอบ
ให้ผู้ดำเนินการทดสอบขับรถบันทึกหมายเลขทะเบียนรถที่ใช้ในการทดสอบลงในแบบบันทึกผลการทดสอบขับรถ

ข้อ ๓๖  แบบบันทึกผลการทดสอบสมรรถภาพของร่างกาย
แบบบันทึกผลการอบรมผลการทดสอบข้อเขียน และผลการทดสอบขับรถ
ให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ท้ายระเบียบนี้

ประกาศ
ณ วันที่ ๒๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๔
เทียนโชติ
 จงพีร์เพียร
อธิบดีกรมการขนส่งทางบก

[เอกสารแนบท้าย]

๑. ภาคผนวก ๑ ผู้ขอรับใบอนุญาตขับรถหรือผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตขับรถซึ่งมีเอกสารหลักฐานที่นำมาแสดงประกอบคำขออย่างใดอย่างหนึ่งตามที่กำหนดไว้
แล้วแต่กรณี
ถือว่าได้ผ่านการอบรมความรู้เกี่ยวกับการขับรถและมารยาทในการขับรถตามข้อ ๑๖
๒. ภาคผนวก ๒ ผู้ขอดำเนินการเกี่ยวกับใบอนุญาตขับรถซึ่งมีเอกสารหลักฐานที่นำมาแสดงประกอบคำขออย่างใดอย่างหนึ่งตามที่กำหนดไว้
แล้วแต่กรณี ถือว่าได้ผ่านการทดสอบสมรรถภาพของร่างกาย
การทดสอบข้อเขียนหรือการทดสอบขับรถทุกรายการหรือบางรายการ ตามข้อ ๓๓
๓. ตัวอย่าง แบบบันทึกผลการทดสอบสมรรถภาพของร่างกาย
๔. แบบบันทึกผลการอบรม ผลการทดสอบข้อเขียน และผลการทดสอบขับรถ

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๒๔ พฤษภาคม
๒๕๕๔

ดำรง /ตรวจ
๒๔ พฤษภาคม
๒๕๕๔

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๘/ตอนพิเศษ ๕๑ ง/หน้า ๒๒/๓ พฤษภาคม ๒๕๕๔