ระเบียบคณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ ว่าด้วยการกำกับดูแลและตรวจสอบการดำเนินงานของคณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ พ.ศ. 2560

ระเบียบคณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ

ระเบียบคณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ
ว่าด้วยการกำกับดูแลและตรวจสอบการดำเนินงานของคณะกรรมการวินิจฉัย
การเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ
พ.ศ. ๒๕๖๐

โดยที่พระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ.
๒๕๕๘ กำหนดให้คณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศวางระเบียบเกี่ยวกับการกำกับดูแลและตรวจสอบการดำเนินงานของคณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๐ (๗)
แห่งพระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พ.ศ. ๒๕๕๘
คณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ จึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบคณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ ว่าด้วยการกำกับดูแลและตรวจสอบการดำเนินงานของคณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ
พ.ศ. ๒๕๖๐

ข้อ ๒[๑]  ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓  ในระเบียบนี้
การไต่สวน หมายความว่า
การดำเนินการแสวงหาข้อเท็จจริงและรวบรวมพยานหลักฐานไม่ว่าจะโดยเรียกเอกสารจากบุคคลหรือหน่วยงานของรัฐหรือเอกชน
หรือเรียกบุคคลมาให้ถ้อยคำหรือคำชี้แจงเป็นลายลักษณ์อักษรเพื่อที่จะทราบข้อเท็จจริงและมูลกรณีที่มีการยื่นคำร้อง
หรือเพื่อที่จะทราบข้อเท็จจริงและพิสูจน์การกระทำว่าเป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศหรือไม่
การพิจารณา หมายความว่า
การรวบรวมและตรวจสอบข้อเท็จจริงตามคำร้อง คำให้การแก้คำร้อง
และพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้อง
เพื่อพิสูจน์การกระทำว่าเป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศหรือไม่
การวินิจฉัย หมายความว่า การชี้ขาดตัดสินประเด็นข้อพิพาทตามข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย และพยานหลักฐานที่สนับสนุนคำร้องหรือคำให้การแก้คำร้องของคู่กรณี
ข้อพิพาท หมายความว่า
ประเด็นปัญหาที่มีการพิพาทหรือโต้เถียงกันว่าการกระทำนั้นมีลักษณะที่เป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ
คู่กรณี หมายความว่า
ผู้ร้อง ผู้ถูกร้อง
และให้หมายความรวมถึงบุคคลซึ่งเข้ามาเป็นคู่กรณีไม่ว่าด้วยความสมัครใจหรือถูกเรียกเข้ามา
เนื่องจากเป็นผู้มีส่วนได้เสียหรืออาจถูกกระทบจากผลแห่งการกระทำในลักษณะที่เป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศหรือการมีคำวินิจฉัยในเรื่องดังกล่าว
ผู้ร้อง หมายความว่า
ผู้ที่เสนอข้อกล่าวหาต่อคณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศว่าตนได้รับหรือจะได้รับความเสียหายจากการกระทำในลักษณะที่เป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ
และให้หมายความรวมถึงผู้ที่ได้รับมอบหมายด้วย
ผู้ถูกร้อง หมายความว่า
ผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าได้กระทำในลักษณะที่เป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ
ประธานกรรมการ
วลพ. หมายความว่า ประธานกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ
คณะกรรมการ วลพ. หมายความว่า คณะกรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ
กรรมการ วลพ. หมายความว่า
กรรมการวินิจฉัยการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ
คณะอนุกรรมการ หมายความว่า คณะอนุกรรมการที่คณะกรรมการ วลพ. แต่งตั้ง
กรม หมายความว่า
กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว
อธิบดี หมายความว่า
อธิบดีกรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว
รัฐมนตรี หมายความว่า รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์

ข้อ ๔  ให้อธิบดีรักษาการตามระเบียบนี้
และเป็นผู้วินิจฉัยชี้ขาดในกรณีที่มีปัญหาหรือข้อขัดแย้งเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้

หมวด ๑
การกำกับดูแล

ข้อ ๕  ประธานกรรมการ วลพ. และกรรมการ วลพ.
ต้องรักษาคุณภาพของการดำรงตำแหน่ง รวมทั้งเป็นแบบอย่างที่ดีในการดำรงตนและการปฏิบัติตามอำนาจหน้าที่
ตลอดจนรักษาชื่อเสียงและภาพลักษณ์ของตำแหน่งหน้าที่โดยเคร่งครัด
และพึงปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปตามระเบียบนี้
(๑) มีความซื่อสัตย์สุจริต เที่ยงธรรม
และต้องแสดงให้เป็นที่ประจักษ์แก่สาธารณชนว่าได้ปฏิบัติตนดังกล่าวอย่างเคร่งครัดครบถ้วน
(๒) ยึดถือหลักการสิทธิมนุษยชนสากล หลักกฎหมาย กฎ
ระเบียบที่เกี่ยวข้อง และถูกต้องตามหลักนิติธรรม
(๓)
รับฟังข้อเท็จจริงจากทุกฝ่ายให้ครบถ้วนด้วยความเสมอภาคโดยไม่เลือกปฏิบัติ
(๔) ไต่สวน
พิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทของคู่กรณีด้วยความรอบคอบ รวดเร็ว
และเป็นธรรมตามระยะเวลาที่กำหนด
(๕) ยึดถือประโยชน์ส่วนรวมเหนือกว่าประโยชน์ส่วนตนหรือประโยชน์ของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งเป็นการเฉพาะ
และไม่กระทำการใดอันเป็นการขัดกันระหว่างประโยชน์ส่วนตนและประโยชน์ส่วนรวม
(๖) มีอัธยาศัยที่ดี
รับผิดชอบต่อหน้าที่ เสียสละ มุ่งมั่นทุ่มเท โปร่งใสและตรวจสอบได้
(๗) ยึดมั่นในจริยธรรมและยืนหยัดกระทำในสิ่งที่ถูกต้อง
ไม่แสวงหาประโยชน์ที่มิชอบโดยอาศัยตำแหน่งหน้าที่
(๘)
เคารพและปฏิบัติตามมติหรือความเห็นของเสียงข้างมากโดยเคร่งครัดและไม่กระทำการใดที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายหรือมีผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของมติหรือความเห็นดังกล่าว
(๙) คำนึงถึงความปลอดภัย ความสะดวก ความเป็นส่วนตัว
และอัตลักษณ์ทางเพศของคู่กรณีหรือประชาชนที่มาให้ข้อมูล
ข้อเท็จจริง หรือมาติดต่อในเรื่องที่เกี่ยวกับการไต่สวน การพิจารณา
และการวินิจฉัยอย่างเหมาะสม

ข้อ ๖  ประธานกรรมการ วลพ. และกรรมการ วลพ. ไม่พึงกระทำการใดอันเป็นข้อห้าม ดังต่อไปนี้
(๑) ไม่กระทำการใดอันเป็นการช่วยเหลือคู่กรณีฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด
จนอาจเสียความเป็นธรรม
(๒)
ไม่เปิดเผยข้อมูลที่ตนล่วงรู้จากการปฏิบัติหน้าที่อันอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลหรือหน่วยงานใด
(๓) ไม่ใช้ข้อเท็จจริงในคำร้อง คำให้การแก้คำร้อง
หรือข้อมูลที่ได้จากการปฏิบัติหน้าที่เพื่อประโยชน์ของตนเองหรือผู้อื่น
หรือใช้ดำเนินการใดที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อคู่กรณี บุคคล หรือหน่วยงานใด
(๔)
ไม่กระทำการใดที่เป็นการให้คำมั่นหรือจูงใจให้คู่กรณีฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดหรือทุกฝ่ายยอมรับข้อเสนอใด
ๆ โดยไม่สมัครใจ
(๕) ไม่ยินยอมให้บุคคลในครอบครัวก้าวก่ายการปฏิบัติหน้าที่ของตนหรือของกรรมการ
วลพ. คนอื่น หรือยินยอมให้ผู้ใดใช้ตำแหน่งหน้าที่ของตนไปแสวงหาประโยชน์อันมิควรได้
(๖)
ไม่ควรรับการแต่งตั้งเป็นผู้แทนของผู้ร้องในการไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัย
(๗) ไม่รับทรัพย์สิน ของกำนัล
หรือประโยชน์อื่นใดจากคู่กรณีหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกับข้อพิพาทที่ได้ไต่สวนหรือพิจารณาและวินิจฉัย
(๘) ไม่ทอดทิ้ง
หรือละทิ้งการปฏิบัติหน้าที่ตามอำนาจหน้าที่ของตน
(๙)
ไม่กระทำการใดที่เป็นการกลั่นแกล้งบุคคลใด หรือใช้อำนาจครอบงำผิดครองธรรมในการปฏิบัติหน้าที่
(๑๐)
ควรละเว้นการคบหาสมาคมกับคู่กรณีหรือบุคคลซึ่งมีส่วนได้เสียในประเด็นข้อพิพาทอันอาจกระทบต่อความเชื่อถือศรัทธาของคู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งหรือบุคคลทั่วไป
(๑๑)
ไม่กระทำการใดที่อาจทำให้การไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทเสียความเป็นธรรม

ข้อ ๗  ในกรณีที่คู่กรณีสมัครใจให้มีการประนีประนอมข้อพิพาท
ให้กระทำในสถานที่ที่เหมาะสม รวมทั้งชี้แจงให้ทุกฝ่ายได้ทราบผลดี ผลเสีย
และบันทึกประเด็นหรือข้อที่ยอมไว้เป็นหลักฐาน

ข้อ ๘  การบันทึกถ้อยคำของคู่กรณี หรือพยานบุคคลใด
จะต้องบันทึกเฉพาะข้อความในประเด็นข้อพิพาทหรือที่เกี่ยวข้องกับข้อพิพาท
ส่วนการบันทึกคำแถลงจะต้องให้ได้ความชัดแจ้งตรงตามข้อเท็จจริงที่ปรากฏ
และให้ผู้ให้ถ้อยคำหรือแถลงลงชื่อไว้

ข้อ ๙  ในการประชุมเพื่อพิจารณา วินิจฉัย
หรือปรึกษาหารือกันของประธานกรรมการ วลพ. และกรรมการ วลพ.
พึงแสดงข้อคิดเห็นและเหตุผลได้อย่างกว้างขวางครอบคลุมทุกประเด็นเพื่อให้ได้คำวินิจฉัยชี้ขาดที่ถูกต้องและเที่ยงธรรม

ข้อ ๑๐  เมื่อจะมีคำวินิจฉัยในเรื่องใดประธานกรรมการ
วลพ. และกรรมการ วลพ. จะต้องปฏิบัติหน้าที่โดยปราศจากอคติทั้งปวง
และไม่ตกอยู่ภายใต้อาณัติหรืออิทธิพลของผู้ใด
คำวินิจฉัยและคำสั่งจะต้องมีเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับประเด็นข้อพิพาทและต้องให้เหตุผลโดยชัดแจ้งสามารถปฏิบัติได้

ข้อ ๑๑  ประธานกรรมการ วลพ. และกรรมการ วลพ.
ควรถอนตัวจากการไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทนั้น
เมื่อมีเหตุที่ตนอาจถูกคัดค้าน หรือมีเหตุประการอื่นที่อาจทำให้การไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทนั้นเสียความเป็นธรรม
รวมทั้งไม่กระทำการใดในประการที่อาจทำให้เสียความเป็นธรรม

ข้อ ๑๒  ให้ประธานกรรมการ วลพ. และกรรมการ วลพ.
กำกับดูแลอนุกรรมการ พนักงานเจ้าหน้าที่ เลขานุการ ผู้ช่วยเลขานุการ
หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ช่วยเหลือในการไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัย
เพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความถูกต้อง ซื่อสัตย์สุจริต และป้องกันมิให้กระทำการใดที่อาจทำให้การไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทของคณะกรรมการ
วลพ. เป็นที่เสื่อมเสียหรือเสียความยุติธรรม

หมวด ๒
การตรวจสอบ

ข้อ ๑๓  ให้ประธานกรรมการ วลพ.
กำกับดูแลและตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการ วลพ.
ให้เป็นไปตามระเบียบนี้อย่างเคร่งครัด
รวมทั้งตรวจสอบข้อเท็จจริงให้เกิดความชัดเจนและเป็นธรรมในกรณี ดังต่อไปนี้
(๑)
เมื่อมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีการฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามข้อปฏิบัติตามข้อ ๕ หรือข้อ ๖ แห่งระเบียบนี้
(๒)
เมื่อมีผู้ร้องเรียนว่ามีการกระทำหรือละเว้นการกระทำใดโดยมิชอบด้วยกฎหมาย
(๓)
เมื่อมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีการทุจริตหรือประพฤติมิชอบ
(๔) มีเหตุอื่นตามที่ประธานกรรมการ วลพ. เห็นสมควร
เมื่อได้ตรวจสอบข้อเท็จจริงแล้วปรากฏว่ามีมูลการกระทำผิดตามวรรคหนึ่ง
ให้ประธานกรรมการ
วลพ. พิจารณาดำเนินการสอบสวนตามที่เห็นสมควร หากไม่มีมูลการกระทำผิดให้ยุติเรื่อง
หากดำเนินการสอบสวนแล้วปรากฏว่ากรรมการ วลพ. ผู้นั้นกระทำผิด
ให้กรมเสนอรัฐมนตรีเพื่อพิจารณามีคำสั่งตามที่เห็นสมควร

ข้อ ๑๔  ในกรณีมีเหตุอันควรสงสัยหรือมีการกล่าวอ้างว่าประธานกรรมการ
วลพ. กระทำผิดตามข้อ ๑๓ (๑) (๒) หรือ (๓) ให้กรมรายงานต่อรัฐมนตรี
เพื่อพิจารณาให้มีการตรวจสอบข้อเท็จจริงหรือพิจารณาสอบสวนในกรณีดังกล่าวให้เกิดความชัดเจนและเป็นธรรม
และให้นำความในข้อ ๑๓ วรรคสอง มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ข้อ ๑๕  ในกรณีมีเหตุอันควรสงสัยหรือมีการกล่าวอ้างว่าอนุกรรมการซึ่งประธานกรรมการ วลพ. แต่งตั้งและมิใช่กรรมการ วลพ.
ได้กระทำผิดตามข้อ ๑๓ (๑) (๒) (๓) หรือ (๔) ให้ประธานกรรมการ วลพ. ตรวจสอบข้อเท็จจริงให้เกิดความชัดเจนและเป็นธรรม
หากมีมูลการกระทำผิดดังกล่าวให้ประธานกรรมการ วลพ.
มีคำสั่งให้พ้นจากการปฏิบัติหน้าที่อนุกรรมการทันที
แต่หากไม่มีมูลความผิดให้ยุติเรื่อง

ข้อ ๑๖  ในกรณีมีการคัดค้านประธานกรรมการ วลพ.
กรรมการ วลพ. หรือคณะกรรมการ วลพ. คนใดขอถอนตัวจากการไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาท
หรือกรรมการ วลพ.
คนใดมีสำนวนข้อพิพาทค้างการไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยอยู่เป็นจำนวนมาก
ซึ่งจะทำให้เกิดความล่าช้าในการไต่สวนหรือการพิจารณาและวินิจฉัยข้อพิพาทนั้น
ให้ประธานกรรมการ วลพ. เรียกคืนสำนวนข้อพิพาทจากกรรมการ วลพ. คนนั้น เพื่อพิจารณามอบหมายให้กรรมการ
วลพ. คนอื่นเป็นผู้รับผิดชอบสำนวนข้อพิพาทนั้นแทน
การพิจารณามอบหมายให้กรรมการ
วลพ. คนใดเป็นผู้รับผิดชอบสำนวนข้อพิพาทแทนตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามมติที่ประชุมของคณะกรรมการ วลพ.

ข้อ ๑๗  ให้ประธานกรรมการ วลพ. ตรวจสอบ ทบทวน
และพิจารณาความเห็นของคณะอนุกรรมการก่อนเสนอให้คณะกรรมการ วลพ. พิจารณาและวินิจฉัย
เว้นแต่ในกรณีจำเป็นเร่งด่วนซึ่งหากล่าช้าจะทำให้เกิดความเสียหายต่อคู่กรณี
หรือในกรณีที่จะต้องกำหนดมาตรการชั่วคราวก่อนมีคำวินิจฉัย ประธานกรรมการ วลพ.
จะไม่ดำเนินการดังกล่าวก็ได้
ในกรณีที่ประธานกรรมการ วลพ. หรือกรรมการ วลพ. คนใด
มีความเห็นแย้งกันในประเด็นข้อพิพาทที่จะต้องพิจารณาและวินิจฉัย
หรือมีประเด็นที่จะต้องให้คณะอนุกรรมการดำเนินการไต่สวนหรือพิจารณาเพิ่มเติม
ให้ประธานกรรมการ วลพ. เสนอประเด็นความเห็นแย้งและประเด็นข้อพิพาทที่ต้องไต่สวนหรือพิจารณาเพิ่มเติมนั้นต่อที่ประชุมคณะกรรมการ
วลพ. เพื่อพิจารณาชี้ขาด

ข้อ ๑๘  ให้ประธานกรรมการ วลพ.
ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาและวินิจฉัยประเด็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ
เพื่อตรวจสอบและป้องกันมิให้เกิดการไต่สวนหรือพิจารณาและวินิจฉัยในประเด็นข้อพิพาทเรื่องเดียวกันที่อาจเสนอให้พิจารณาและวินิจฉัยในคราวเดียวกัน

ข้อ ๑๙  ห้ามมิให้คณะกรรมการ วลพ.
รับประเด็นข้อพิพาทที่ได้มีการวินิจฉัยชี้ขาดแล้วมาพิจารณาวินิจฉัยชี้ขาดอีก
ในกรณีปรากฏข้อเท็จจริงว่าคณะกรรมการ วลพ.
ได้วินิจฉัยประเด็นข้อพิพาทเดียวกันกับประเด็นข้อพิพาทที่ศาลได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่ง
หรือหน่วยงานอื่นของรัฐได้วินิจฉัยชี้ขาดแล้ว ให้ประธานกรรมการ วลพ.
ตรวจสอบข้อเท็จจริงในเรื่องดังกล่าว
หากปรากฏว่าคำวินิจฉัยซ้ำกันในประเด็นข้อพิพาทเดียวกัน ให้คำวินิจฉัยของคณะกรรมการ
วลพ. มีผลดังต่อไปนี้
(๑) ให้คำวินิจฉัยของคณะกรรมการ วลพ.
สิ้นผลใช้บังคับ ถ้าผลแห่งคำวินิจฉัยนั้นขัดแย้งกับคำพิพากษา หรือคำสั่งของศาล
(๒)
ให้คำวินิจฉัยของคณะกรรมการ วลพ. ยังมีผลใช้บังคับได้ ถ้าผลแห่งคำวินิจฉัยนั้นขัดแย้งกับคำวินิจฉัยของหน่วยงานอื่นของรัฐที่ไม่ใช่ศาล

ข้อ ๒๐  ในการบังคับตามคำวินิจฉัยหรือคำสั่งของคณะกรรมการ
วลพ. ให้ประธานกรรมการ วลพ. ควบคุม กำกับ
และติดตามผลการปฏิบัติให้เป็นไปตามคำวินิจฉัยหรือคำสั่งอย่างเคร่งครัดและรวดเร็ว

ข้อ ๒๑  ให้คณะกรรมการ วลพ.
จัดทำข้อมูลแยกประเภทของจำนวนข้อพิพาทที่ได้ไต่สวนหรือพิจารณาและวินิจฉัย
ผลการปฏิบัติตามคำวินิจฉัย รวมทั้งปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ในการคุ้มครองและป้องกันมิให้มีการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมระหว่างเพศ
เพื่อรายงานคณะกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง

ประกาศ
ณ วันที่ ๑๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๐
พลเรือเอก
ณรงค์  พิพัฒนาศัย
รองนายกรัฐมนตรี
ประธานกรรมการส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ

ปุณิกา/อัญชลี/จัดทำ
๒๙ มิถุนายน
๒๕๖๐

นุสรา/ตรวจ
๒๖ กันยายน
๒๕๖๐

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๔/ตอนพิเศษ ๑๗๑ ง/หน้า ๒๑/๒๘ มิถุนายน ๒๕๖๐