พระราชบัญญัติเงินตรา (ฉบับที่ 5) พ.ศ.2536

พระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัติ
เงินตรา (ฉบับที่ ๕)
พ.ศ. ๒๕๓๖

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๒ ธันวาคม
พ.ศ. ๒๕๓๖
เป็นปีที่ ๔๘
ในรัชกาลปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า

โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยการเงินตรา

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของรัฐสภา ดังต่อไปนี้

มาตรา ๑  พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติเงินตรา
(ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๓๖

มาตรา ๒[๑]  พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

มาตรา ๓ 
ให้เพิ่มบทนิยามคำว่า พนักงานเจ้าหน้าที่ ระหว่างบทนิยามคำว่า
ใบสำคัญสิทธิพิเศษถอนเงิน และคำว่า รัฐมนตรี ในมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติเงินตรา พ.ศ.
๒๕๐๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติเงินตรา พ.ศ.
๒๕๐๑ พ.ศ. ๒๕๒๑ ดังต่อไปนี้
พนักงานเจ้าหน้าที่ หมายความว่า
ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้

มาตรา ๔ 
ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๐ แห่งพระราชบัญญัติเงินตรา พ.ศ. ๒๕๐๑
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
มาตรา ๑๐  ให้กระทรวงการคลังจัดทำและนำออกใช้ซึ่งเหรียญกษาปณ์
เหรียญกษาปณ์ตามวรรคหนึ่ง
แต่ละชนิด ราคา ที่นำออกใช้ ให้มีได้เพียงขนาดเดียว
และจะมีขนาดเท่ากับเหรียญกษาปณ์ชนิด ราคา อื่นไม่ได้ เว้นแต่กรณีการจัดทำและนำออกใช้เป็นเหรียญกษาปณ์ที่ระลึก
หรือเหรียญกษาปณ์ที่ใช้แทนเหรียญกษาปณ์ที่ถอนคืน
ชนิด
ราคา โลหะ อัตราเนื้อโลหะ น้ำหนัก ขนาด ลวดลาย และลักษณะอื่น ๆ (ถ้ามี)
ของเหรียญกษาปณ์รวมทั้งอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด ให้กำหนดโดยกฎกระทรวง

มาตรา ๕ 
ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๒ และมาตรา ๑๓ แห่งพระราชบัญญัติเงินตรา พ.ศ. ๒๕๐๑
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
มาตรา ๑๒  เหรียญกษาปณ์ชำรุดไม่เป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย
เหรียญกษาปณ์ต่อไปนี้เป็นเหรียญกษาปณ์ชำรุด
(๑)
เหรียญกษาปณ์ที่ถูกตัด หรือถูกตอก หรือถูกตี หรือถูกกระทำด้วยประการใด ๆ
ให้บุบสลาย หรือชำรุดจนเสียรูป หรือลวดลายลบเลือน หรือเปลี่ยนแปลงในดลภาค
หรือบิดงอ หรือทำให้น้ำหนักลดลง ไม่ว่าโดยเหตุใดในลักษณะที่ปรากฏโดยชัดแจ้ง
(๒)
เหรียญกษาปณ์ที่สึกหรอไปตามธรรมดาจนมีน้ำหนักลดลงเกินกว่าสองเท่าครึ่งของอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด
มาตรา ๑๓ 
ให้กระทรวงการคลังรับแลกเปลี่ยนเหรียญกษาปณ์ชำรุดตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้
(๑)
เหรียญกษาปณ์ชำรุดที่จะรับแลกเปลี่ยนได้
ต้องเป็นเหรียญกษาปณ์ที่มิใช่เหรียญกษาปณ์ทองคำ เหรียญกษาปณ์เงิน
หรือเหรียญกษาปณ์ขัดเงา
(๒)
เหรียญกษาปณ์ที่ชำรุดตามมาตรา ๑๒ วรรคสอง (๑)
ให้รับแลกเปลี่ยนได้ครึ่งราคาของเหรียญกษาปณ์นั้น
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง
(๓)
เหรียญกษาปณ์ที่ชำรุดตามมาตรา ๑๒ วรรคสอง (๒)
ให้รับแลกเปลี่ยนได้เต็มราคาของเหรียญกษาปณ์นั้น
พนักงานเจ้าหน้าที่และสถานที่รับแลกเปลี่ยนเหรียญกษาปณ์ชำรุดตามวรรคหนึ่ง
(๒) และ (๓) ให้เป็นไปตามกำหนดในกฎกระทรวง

มาตรา ๖ 
ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นมาตรา ๑๓ ทวิ และมาตรา ๑๓ ตรี
แห่งพระราชบัญญัติเงินตรา พ.ศ. ๒๕๐๑
มาตรา ๑๓ ทวิ  เมื่อเห็นสมควร
รัฐมนตรีมีอำนาจถอนคืนเหรียญกษาปณ์ที่ออกใช้ ชนิดและราคาใด ๆ
โดยให้นำมาแลกเปลี่ยนกับธนบัตรหรือเหรียญกษาปณ์อื่นได้
การถอนคืนเหรียญกษาปณ์ตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงซึ่งอย่างน้อยต้องมีข้อกำหนด ดังต่อไปนี้
(๑)
ชนิด ราคา และลักษณะของเหรียญกษาปณ์ที่ถอนคืน
(๒)
ระยะเวลาให้นำเหรียญกษาปณ์ที่ถอนคืนมาแลกเปลี่ยนกับธนบัตรหรือเหรียญกษาปณ์อื่น
ต้องไม่น้อยกว่าหนึ่งปีนับแต่วันที่กฎกระทรวงใช้บังคับ
(๓)
พนักงานเจ้าหน้าที่และสถานที่รับเหรียญกษาปณ์ที่ถอนคืน
เหรียญกษาปณ์ที่นำมาแลกเปลี่ยน
ถ้าเป็นเหรียญกษาปณ์ชำรุดตามมาตรา ๑๒ วรรคสอง ให้รับแลกเปลี่ยนตามมาตรา ๑๓
มาตรา ๑๓ ตรี  เหรียญกษาปณ์ที่ได้รับจากการถอนคืนตามมาตรา
๑๓ ทวิ วรรคสอง (๒)
รัฐมนตรีมีอำนาจสั่งให้กรมธนารักษ์นำไปยุบหลอมหรือทำลายเพื่อนำไปใช้ประโยชน์อย่างอื่นหรือจำหน่ายต่อไปได้
หรือสั่งให้กรมธนารักษ์จัดการจำหน่ายโดยให้ผู้ซื้อต้องนำไปยุบหลอมหรือทำลายตามเงื่อนไขที่อธิบดีกรมธนารักษ์กำหนด
และต้องยุบหลอมหรือทำลายภายใต้การควบคุมและตรวจสอบของพนักงานเจ้าหน้าที่ที่รัฐมนตรีกำหนด
เมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาให้แลกเปลี่ยนเหรียญกษาปณ์ที่ถอนคืนตามที่กำหนดในกฎกระทรวงตามมาตรา
๑๓ ทวิ วรรคสอง (๒) บรรดาเหรียญกษาปณ์ที่ถอนคืนไม่เป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย
เหรียญกษาปณ์ที่ชำระหนี้ไม่ได้ตามกฎหมายเพราะพ้นกำหนดระยะเวลาการถอนคืน
ถ้าผู้ใดนำเหรียญกษาปณ์มาขอแลกเปลี่ยนกับธนบัตรหรือเหรียญกษาปณ์อื่นโดยแสดงเหตุผลและความจำเป็น
ให้กระทรวงการคลังรับแลกเปลี่ยนตามมาตรา ๑๓ ทวิ ได้ตลอดไป

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
ชวน  หลีกภัย
นายกรัฐมนตรี

หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่พระราชบัญญัติเงินตรา พ.ศ.
๒๕๐๑ ได้ใช้บังคับมาเป็นเวลานานแล้ว
บทบัญญัติเกี่ยวกับการจัดทำและนำออกใช้เหรียญกษาปณ์
การรับแลกเปลี่ยนเหรียญกษาปณ์ชำรุดยังไม่เหมาะสม
สมควรแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติดังกล่าว โดยกำหนดให้เหรียญกษาปณ์ที่จัดทำและนำออกใช้แต่ละชนิดราคาต้องมีเพียงขนาดเดียว
และให้มีการรับแลกเปลี่ยนเหรียญกษาปณ์ชำรุดได้กว้างขวางขึ้นกว่าเดิม
นอกจากนี้สมควรกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการถอนคืนเหรียญกษาปณ์ไว้ด้วย
โดยให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง  จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

วศิน/ผู้จัดทำ
๑๗ ธันวาคม ๒๕๕๑

สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๒๑ มีนาคม ๒๕๕๔

สุนันทา/ตรวจ
๒๕ มีนาคม ๒๕๕๔

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๐/ตอนที่ ๒๑๓/ฉบับพิเศษ หน้า ๑/๑๗ ธันวาคม ๒๕๓๖