กฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ 88 (พ.ศ. 2542) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช 2478

กฎสำนักนายกรัฐมนตรี
ฉบับที่ ๘๘
(พ.ศ. ๒๕๔๒)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช
๒๔๗๘[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ และมาตรา ๗
แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘
นายกรัฐมนตรีออกกฎสำนักนายกรัฐมนตรีไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ลักษณะ
ชนิด และประเภทของเครื่องแบบพิเศษข้าราชการกรมป่าไม้กับการแต่งเครื่องแบบให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้

ภาค ๑
เครื่องแบบพิเศษข้าราชการกรมป่าไม้ชาย

หมวด ๑
ชนิดของเครื่องแบบ

ข้อ ๒ 
เครื่องแบบพิเศษข้าราชการกรมป่าไม้ชาย มี ๕ ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปฏิบัติงานประจำด่านท่าอากาศยาน ด่านท่าเรือ
และด่านชายแดนที่มีการค้าระหว่างประเทศ ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลหรือหมวกหนีบสีกากี
(ข) เสื้อคอพับสีกากีแขนสั้นหรือแขนยาว
(ค) กางเกงขายาวสีกากี
(ง) เข็มขัดหนังสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๒) เครื่องแบบปฏิบัติงานและพิธีการประจำอุทยานแห่งชาติ
และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลหรือหมวกหนีบสีเทาแกมเขียว
(ข) เสื้อคอพับสีเขียวอ่อนแขนสั้นหรือแขนยาว
(ค) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีเทา
(ง) กางเกงขายาวสีเทา
(จ) เข็มขัดหนังสีดำ
(ฉ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๓) เครื่องแบบปฏิบัติการป้องกันและปราบปราม ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงอ่อนมีหรือไม่มีกะบังสีดำแกมน้ำเงิน
(ข) เสื้อคอแบะสีดำแกมน้ำเงินแขนยาวพับแขน
และเสื้อยืดคอกลมสีเขียวแขนสั้น
(ค) กางเกงขายาวสีดำแกมน้ำเงิน
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีดำแกมน้ำเงิน
(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำหรือสีเขียว
(๔) เครื่องแบบปฏิบัติการตรวจพิทักษ์ป่าประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงอ่อนมีกะบังสีน้ำตาลแกมเขียว
(ข) เสื้อคอแบะลายพรางสีน้ำตาลเขียว แขนยาวพับแขน
และปล่อยเอว และเสื้อยืดคอกลมสีเขียวแขนสั้น
(ค) กางเกงขายาวลายพรางสีน้ำตาลเขียว
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีน้ำตาลแกมเขียว
(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำหรือสีเขียว
(๕) เครื่องแบบปฏิบัติการควบคุมไฟป่า ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงอ่อนมีกะบังสีแดง
(ข) เสื้อคอแบะสีแดงแขนยาวพับแขน และเสื้อยืดคอกลมสีแดงแขนสั้น
(ค) กางเกงขายาวสีดำ
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีดำ
(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ

หมวด ๒
ส่วนของเครื่องแบบ

ข้อ ๓  หมวก มี
๘ แบบ คือ
(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีกากี มีเครื่องประกอบ ดังนี้
(ก) กะบัง ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
สำหรับข้าราชการระดับ ๗ และระดับ ๘ ที่ขอบโค้งของกะบังหมวกปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปเครือไม้
ด้านละ ๑ ช่อ โดยปักหรือทำมาบรรจบกันที่ตรงกลางของกะบังหมวก สำหรับข้าราชการระดับ
๙ และระดับ ๑๐
ที่ขอบโค้งของกะบังหมวกปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปเครือไม้ ด้านละ
๒ ช่อ โดยปักหรือทำมาบรรจบกันที่ตรงกลางของกะบังหมวก
(ข) สายรัดคางกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร
ทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองปลายสายมีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดอยู่ที่ริมขอบหมวก
ข้างละ ๑ ดุม
(ค) ผ้าพันหมวกสีกากีกว้าง ๔ เซนติเมตร
(ง) ตราหน้าหมวก
เป็นรูปสัญลักษณ์กรมป่าไม้ปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทอง มีขนาดวัดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๖ เซนติเมตร
(๒) หมวกทรงหม้อตาลสีเทาแกมเขียว
มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีกากี เว้นแต่ผ้าพันหมวกสีเทา
(๓) หมวกทรงอ่อนมีกะบังสีดำแกมน้ำเงิน ทำด้วยผ้า
ตอนหน้ามีกะบังสีเดียวกับหมวก กะบังหมวกและตราหน้าหมวกมีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีกากี
เว้นแต่สัญลักษณ์กรมป่าไม้ มีขนาดวัดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๔ เซนติเมตร
(๔) หมวกทรงอ่อนมีกะบังสีน้ำตาลแกมเขียว
มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกทรงอ่อนมีกะบังสีดำแกมน้ำเงิน
(๕) หมวกทรงอ่อนมีกะบังสีแดง ทำด้วยผ้า
ตอนหน้าหมวกมีกะบังหมวกตราหน้าหมวกเป็นรูปสัญลักษณ์กรมป่าไม้ ขนาดวัดเส้นผ่านศูนย์กลาง
๔ เซนติเมตร
(๖) หมวกทรงอ่อนไม่มีกะบังสีดำแกมน้ำเงิน ทำด้วยสักหลาด
มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกทรงอ่อนมีกะบังสีดำแกมน้ำเงิน เว้นแต่ไม่มีกะบังหมวก
(๗) หมวกหนีบสีกากี
ด้านหน้ามีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก ๒ ดุมติดซ้อนกัน มีตราครุฑพ่าห์ในบัวกระหนกสูง
๔.๕ เซนติเมตร ติดที่ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกห่างจากมุมพับด้านหน้าหมวกประมาณ ๔
เซนติเมตร สำหรับข้าราชการระดับ ๑ ถึงระดับ ๗ ให้มีแถบทองกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร
ติดรอบหมวก สำหรับข้าราชการระดับ ๘ ถึงระดับ ๑๐ ให้มีแถบทองกว้าง ๑ เซนติเมตร
โดยให้มีแถบดำกว้าง ๐.๓ เซนติเมตร แทรกอยู่ตรงกลาง
(๘) หมวกหนีบสีเทาแกมเขียว
มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกหนีบสีกากี
การสวมหมวกให้สวมในโอกาสอันควร

ข้อ ๔  เสื้อ
มี ๘ แบบ คือ
(๑) เสื้อคอพับสีกากี แขนยาวรัดข้อมือ มีดุมที่ข้อมือข้างละ
๑ ดุม หรือแขนสั้นเหนือศอกเล็กน้อย มีกระเป๋าเย็บติดที่อกเสื้อ ข้างละ ๑ กระเป๋า
กระเป๋าเสื้อมีแถบอยู่ตรงกลางตามทางดิ่งกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
มุมกระเป๋าและใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลมหรือตัดมุม มีดุมขัดใบปกกระเป๋าข้างละ ๑
ดุม สำหรับขัดใบปกกระเป๋า ตัวเสื้อผ่าอกตลอด มีสาบกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๖ ดุม ระยะห่างเท่า ๆ กันพอสมควร
ดุมทั้งหมดเป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับสีเสื้อ
ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้างทำด้วยโลหะสีทองรูปพระพิรุณทรงนาค
ที่ไหล่เสื้อประดับอินทรธนูสีเดียวกับเสื้อ ยาวตามความยาวของบ่าเย็บติดกับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ
ปลายมน ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร
ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อ เมื่อสวมเสื้อนี้ให้ขัดดุมทุกดุม ยกเว้นดุมบนสุดที่อกเสื้อติดกับคอ
และให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง
(๒) เสื้อคอพับแขนสั้นหรือแขนยาวสีเขียวอ่อน
มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีกากี
(๓) เสื้อคอแบะสีดำแกมน้ำเงิน แขนยาวทรงกระบอกคอแบะออก
ตัวเสื้อผ่าอกตลอด ติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุม ระยะห่างเท่า ๆ กันพอสมควร
มีกระเป๋ารูปสี่เหลี่ยมเย็บติดที่อกเสื้อข้างละ ๑ กระเป๋า มีใบปกกระเป๋าสองข้าง
มุมกระเป๋าและใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลมหรือตัดมุมมีดุมขัดใบปกกระเป๋าข้างละ ๑
ดุม สำหรับขัดใบปกกระเป๋า เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง
(๔) เสื้อคอแบะปล่อยเอวลายพรางสีน้ำตาลเขียว
แขนยาวทรงกระบอก คอแบะออก ตัวเสื้อผ่าอกตลอด ติดดุมตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุม ระยะห่างเท่า
ๆ กันพอสมควร ที่อกเสื้อมีกระเป๋ารูปสี่เหลี่ยมตัดมุมที่ก้นกระเป๋าทั้งสองข้าง
ข้างละ ๑ กระเป๋า และกระเป๋าล่างระดับเอวรูปเดียวกันแต่ใหญ่กว่ากระเป๋าบนเล็กน้อย
อีกข้างละ ๑ กระเป๋า กระเป๋าทั้งหมดมีใบปกกระเป๋าและตัดมุมรับกับก้นกระเป๋า
ที่ปากกระเป๋าติดดุม ข้างละ ๑ ดุม สำหรับขัดใบปกกระเป๋า ที่เอวด้านหลังคาดด้วยผ้าสีเดียวกับเสื้อ
ขนาดกว้าง ๕ เซนติเมตร ชายเสื้อที่ตะเข็บกลางหลังเปิดไว้ถึงผ้าคาดเอว
(๕) เสื้อคอแบะสีแดง แขนยาวทรงกระบอก คอแบะออก
ตัวเสื้อผ่าอกตลอด ติดดุมสีดำตามแนวอกเสื้อ ๕ ดุม ระยะห่างเท่า ๆ กันพอสมควร
มีกระเป๋ารูปสี่เหลี่ยม ข้างละ ๑ กระเป๋า มีใบปกกระเป๋า
กระเป๋าเสื้อมีแถบอยู่ตรงกลางตามทางดิ่งกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร มุมกระเป๋าและใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลมหรือตัดมุม
เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง
เมื่อใช้เสื้อแบบที่ (๓) (๔) และ (๕) ให้ปักเครื่องหมายแสดงสังกัดทำด้วยไหมถักสีทองรูปพระพิรุณทรงนาคที่ปกคอเสื้อข้างซ้าย
และให้ปักเครื่องหมายแสดงระดับด้วยไหมสีทองที่ปกคอเสื้อข้างขวา
สำหรับเครื่องหมายแสดงระดับให้อนุโลมตามข้อ ๑๔ (๑) แต่ให้มีขนาดเล็กลงครึ่งหนึ่ง และให้พับปลายแขนขึ้นมาเพียงศอก
(๖) เสื้อยืดคอกลมสีเขียวแขนสั้น
เมื่อใช้เสื้อนี้ให้ใช้กับเสื้อแบบที่ (๓) และ (๔)
(๗) เสื้อยืดคอกลมสีแดงแขนสั้น
เมื่อใช้เสื้อนี้ให้ใช้กับเสื้อแบบที่ (๕)
(๘) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีเทา คอแบะออก มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ
ที่แนวอกเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๔ ดุม มีกระเป๋าบนและล่างอย่างละ ๒ กระเป๋า
กระเป๋าเสื้อมีแถบอยู่ตรงกลาง ตามทางดิ่งกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
กระเป๋าบนมีใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลม กระเป๋าล่างเป็นรูปย่ามมีใบปกกระเป๋ารูปตัด
กระเป๋าทุกกระเป๋าขัดดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก
ชายเสื้อที่ตะเข็บกลางหลังเปิดไว้พอประมาณ แขนยาว ปลายแขนเสื้อทั้งสองติดดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็ก
ข้างละ ๓ ดุม ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้างทำด้วยโลหะสีทองรูปพระพิรุณทรงนาค
เมื่อใช้เสื้อนี้ให้ใช้กับเสื้อคอพับแขนยาวสีเขียวอ่อน
และผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี
เสื้อแบบที่ (๑) (๒) (๓) (๔) และ (๕) ให้ติดเครื่องหมายกรมป่าไม้ที่แขนเสื้อข้างซ้าย
และให้ติดเครื่องหมายแสดงต้นสังกัดตามที่อธิบดีกรมป่าไม้กำหนดที่แขนเสื้อข้างขวาหรือที่อกเสื้อหรือกระเป๋าเสื้อด้านขวา

ข้อ ๕  กางเกง
มี ๕ แบบ คือ
(๑) กางเกงขายาวสีกากี ไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม
กว้างไม่น้อยกว่า ๒๒ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๖ เซนติเมตร
ที่ขอบเอวมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัดทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง กว้างไม่เกิน ๑
เซนติเมตร จำนวน ๗ ห่วง ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า
ด้านหลังมีกระเป๋าเจาะ ไม่มีปก ๒ ข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า และจะมีดุมขัดปากกระเป๋าด้วยหรือไม่ก็ได้
(๒) กางเกงขายาวสีเทา
มีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากี
(๓) กางเกงขายาวสีดำแกมน้ำเงิน
มีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากี
(๔) กางเกงขายาวลายพรางสีน้ำตาลเขียว
มีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากี
(๕) กางเกงขายาวสีดำ ไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม
กว้างไม่น้อยกว่า ๒๒ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๖ เซนติเมตร
ที่ขอบเอวมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัดทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกงกว้างไม่เกิน ๑ เซนติเมตร
จำนวน ๗ ห่วง ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า ด้านหลังมีกระเป๋าเจาะ
มีปก ๒ ข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า ขัดดุมสีดำข้างละ ๑ ดุม และที่ตะเข็บกางเกงด้านนอกเหนือเข่าเล็กน้อยทั้งสองข้าง
มีกระเป๋ารูปสี่เหลี่ยม มีใบปกกระเป๋าสองข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า
มุมกระเป๋าและใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลมหรือตัดมุม มีดุมสีดำขัดใบปกกระเป๋าข้างละ
๒ ดุม

ข้อ ๖ 
เข็มขัดมี ๔ แบบ คือ
(๑) เข็มขัดหนังสีดำ กว้าง ๓.๒ เซนติเมตร
หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน
ปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร มีรูปพระพิรุณทรงนาคสีทองอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด
(๒) เข็มขัดด้ายถักสีดำแกมน้ำเงิน
กว้าง ๓.๒ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร
มีรูปพระพิรุณทรงนาคสีทองอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู
ปลายเข็มขัดตัดตรงและหุ้มด้วยโลหะสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร
(๓) เข็มขัดด้ายถักสีน้ำตาลแกมเขียว มีลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีดำแกมน้ำเงิน
(๔) เข็มขัดด้ายถักสีดำ
มีลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีดำแกมน้ำเงิน

ข้อ ๗  รองเท้า
ข้าราชการชาย ให้ใช้รองเท้าได้ ๓ แบบ คือ
(๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๒) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีเขียว
(๓) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ
รองเท้าทุกแบบต้องมีส้น ไม่มีลวดลาย
และใช้รองเท้าชนิดผูกเชือก เวลาสวมรองเท้าให้สวมถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้า

ภาค ๒
เครื่องแบบพิเศษข้าราชการกรมป่าไม้หญิง

หมวด ๑
ชนิดของเครื่องแบบ

ข้อ ๘ 
เครื่องแบบพิเศษข้าราชการกรมป่าไม้หญิง มี ๔ ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปฏิบัติงานประจำด่านท่าอากาศยาน ด่านท่าเรือ
และด่านชายแดนที่มีการค้าระหว่างประเทศ ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลหรือหมวกหนีบสีกากี
(ข) เสื้อคอพับสีกากีแขนสั้นหรือแขนยาว
(ค) กางเกงขายาวหรือกระโปรงสีกากี
(ง) เข็มขัดหนังสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาล
(๒) เครื่องแบบปฏิบัติงานและพิธีการประจำอุทยานแห่งชาติ
และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลหรือหมวกหนีบสีเทาแกมเขียว
(ข) เสื้อคอพับสีเขียวอ่อนแขนสั้นหรือแขนยาว
(ค) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีเทา
(ง) กางเกงขายาวหรือกระโปรงสีเทา
(จ) เข็มขัดหนังสีดำ
(ฉ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๓) เครื่องแบบปฏิบัติการป้องกันและปราบปราม ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงอ่อนมีหรือไม่มีกะบังสีดำแกมน้ำเงิน
(ข) เสื้อคอแบะสีดำแกมน้ำเงินแขนยาวพับแขน และเสื้อยืดคอกลมสีเขียวแขนสั้น
(ค) กางเกงขายาวสีดำแกมน้ำเงิน
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีดำแกมน้ำเงิน
(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ
(๔) เครื่องแบบปฏิบัติการตรวจพิทักษ์ป่า ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงอ่อนมีกะบังสีน้ำตาลแกมเขียว
(ข) เสื้อคอแบะลายพรางสีน้ำตาลเขียวแขนยาวพับแขนและปล่อยเอว
และเสื้อยืดคอกลมสีเขียวแขนสั้น
(ค) กางเกงขายาวลายพรางสีน้ำตาลเขียว
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีน้ำตาลแกมเขียว
(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ

หมวด ๒
ส่วนของเครื่องแบบ

ข้อ ๙  หมวก
ข้าราชการหญิงให้ใช้หมวกได้ ๗ แบบ
โดยอนุโลมตามแบบหมวกของข้าราชการชาย แบบที่ (๑) (๒) (๓) (๔) (๖) (๗) และ (๘)

ข้อ ๑๐  เสื้อ
ข้าราชการหญิงให้ใช้เสื้อได้ ๖ แบบ
โดยอนุโลมตามแบบเสื้อของข้าราชการชาย แบบที่ (๑) (๒) (๓) (๔) (๖) และ (๘)

ข้อ ๑๑  กางเกง
กระโปรง
ข้าราชการหญิงให้ใช้กางเกงได้ ๔ แบบ
โดยอนุโลมตามแบบกางเกงของข้าราชการชาย แบบที่ (๑) (๒) (๓) และ (๔)
และให้ใช้กระโปรงได้ ๒ แบบ คือ
(๑) กระโปรงสีกากี ยาวปิดเข่าพอสมควร
ทางด้านหน้าขวาและซ้ายมีกระเป๋าเจาะข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีใบปกกระเป๋า
ปากกระเป๋าเฉียงลงทางข้างเล็กน้อย มีหรือไม่มีกระเป๋าก็ได้ ชายกระโปรงไม่บาน
(๒) กระโปรงสีเทา มีลักษณะเช่นเดียวกับกระโปรงสีกากี

ข้อ ๑๒  เข็มขัด
ข้าราชการหญิงให้ใช้เข็มขัดได้ ๓ แบบ
โดยอนุโลมตามแบบเข็มขัดของข้าราชการชาย แบบที่ (๑) (๒) และ (๓)

ข้อ ๑๓ 
รองเท้า
ข้าราชการหญิงให้ใช้รองเท้าได้ ๓ แบบ คือ
(๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ส้นสูงไม่เกิน ๓.๕ เซนติเมตร
(๒) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีน้ำตาล ส้นสูงไม่เกิน ๓.๕ เซนติเมตร
(๓) รองเท้าสูงครึ่งน่องสีดำ

ภาค ๓
อินทรธนูและเครื่องหมาย

ข้อ ๑๔ 
อินทรธนูและเครื่องหมายแสดงระดับ มี ๒ แบบ คือ
(๑) อินทรธนูอ่อน ทำด้วยผ้าสักหลาดสีเทา
เป็นแผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้ากว้าง ๕ เซนติเมตร ยาวตามลำดับขั้นแต่ไม่เกิน ๑๐.๓๐
เซนติเมตร มีเครื่องหมายแสดงระดับบนอินทรธนู ดังต่อไปนี้
ข้าราชการระดับ ๑๐ และผู้บังคับบัญชา
มีแถบดิ้นทองตรึงตามยาวด้านบนเต็มแผ่นอินทรธนูทั้งสองข้าง
และประดับด้วยไหมสีทองดุนนูนรูปดอกสัก ๖ กลีบ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ๔
ดอก ตรงกึ่งกลางด้านกว้างของอินทรธนู ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่างกัน ๐.๕
เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๑๐ (ชช.) และระดับ ๙ (รองอธิบดี)
มีแถบดิ้นทองตรึงตามยาวด้านบนเต็มแผ่นอินทรธนูทั้งสองข้าง
และประดับด้วยไหมสีทองดุนนูนรูปดอกสัก ๖ กลีบ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ๓
ดอก ตรงกึ่งกลางด้านกว้างอินทรธนู ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕
เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๙ มีแถบดิ้นทองตรึงตามยาวด้านบนเต็มแผ่นอินทรธนูทั้งสองข้าง
และประดับด้วยไหมสีทองดุนนูนรูปดอกสัก ๖ กลีบ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ๒
ดอก ตรงกึ่งกลางด้านกว้างอินทรธนู ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕
เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๘
มีแถบดิ้นทองตรึงตามยาวด้านบนเต็มแผ่นอินทรธนูทั้งสองข้างและประดับด้วยไหมสีทองดุนนูนรูปดอกสัก
๖ กลีบ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ๑ ดอก ตรงกึ่งกลางด้านกว้างของอินทรธนู
ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕ เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๗ มีแถบไหมสีทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๔ แถบ
ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕
เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๖ มีแถบไหมสีทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๓ แถบ
และแถบไหมสีทองกว้าง ๐.๖ เซนติเมตร ๑ แถบ ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง
ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕ เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๕ มีแถบไหมสีทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๓ แถบ
ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕
เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๔ มีแถบไหมสีทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๒ แถบ
และแถบไหมสีทองกว้าง ๐.๖ เซนติเมตร ๑ แถบ แทรกอยู่ระหว่างกลาง ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง
เริ่มต้นด้วยแถบไหมสีทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง
๐.๕ เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๓ มีแถบไหมสีทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๒ แถบ ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง
ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕ เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๒ มีแถบไหมสีทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๑ แถบ
และแถบไหมสีทองกว้าง ๐.๖ เซนติเมตร ๑ แถบ
ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง เริ่มต้นด้วยแถบไหมสีทองกว้าง ๑.๒
เซนติเมตร ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕ เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๑ มีแถบไหมสีทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๑ แถบ
ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากต้นอินทรธนู ๐.๕ เซนติเมตร
(๒) อินทรธนูแข็ง
สำหรับข้าราชการตั้งแต่ระดับ ๑ ถึงระดับ ๗ ทำด้วยสักหลาดสีเทา เป็นแผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้าปลายมน สำหรับข้าราชการตั้งแต่ระดับ
๘ ถึงระดับ ๑๐ และผู้บังคับบัญชา
ทำด้วยดิ้นทองเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้าปลายหักมุมกว้าง ๕ เซนติเมตร ยาว ๑๓ เซนติเมตร
ที่ตอนปลายติดดุมโลหะสีทองเป็นรูปครุฑพ่าห์ ขนาดเล็ก ๑ ดุม มีเครื่องหมายแสดงระดับ
ดังนี้
ข้าราชการระดับ ๑๐ และผู้บังคับบัญชา
ปักดิ้นทองลายเถาไม้เต็มแผ่นอินทรธนูทั้งสองข้างและประดับด้วยโลหะสีทองดุนนูนรูปดอกสัก
๖ กลีบ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ๔ ดอก ตรงกึ่งกลางด้านกว้างอินทรธนู
ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕ เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๑๐ (ชช.) และระดับ ๙ (รองอธิบดี)
ปักดิ้นทองลายเถาไม้เต็มแผ่นอินทรธนูทั้งสองข้าง
และประดับด้วยโลหะสีทองดุนนูนรูปดอกสัก ๖ กลีบ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร
๓ ดอก ตรงกึ่งกลางด้านกว้างอินทรธนู ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕
เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๙ ปักดิ้นทองลายเถาไม้เต็มแผ่นอินทรธนูทั้งสองข้าง
และประดับด้วยโลหะสีทองดุนนูนรูปดอกสัก ๖ กลีบ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร
๒ ดอก ตรงกึ่งกลางด้านกว้างอินทรธนู ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕
เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๘ ปักดิ้นทองลายเถาไม้เต็มแผ่นอินทรธนูทั้งสองข้าง
และประดับด้วยโลหะสีทองดุนนูนรูปดอกสัก ๖ กลีบ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร
๑ ดอก ตรงกึ่งกลางด้านกว้างอินทรธนู ห่างจากต้นอินทรธนู ๐.๕ เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๗ มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๔ แถบ
ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕ เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๖ มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๓ แถบ
และแถบกว้าง ๐.๖ เซนติเมตร ๑ แถบ ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง
ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕ เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๕ มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๓ แถบ
ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕
เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๔ มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๒ แถบ
และแถบดิ้นทองกว้าง ๐.๖ เซนติเมตร ๑ แถบ แทรกอยู่ระหว่างกลาง
ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง เริ่มต้นด้วยแถบดิ้นทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ห่างจากต้นอินทรธนู
และเว้นระยะห่าง ๐.๕ เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๓ มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๒ แถบ
ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง ๐.๕
เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๒ มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๑ แถบ
และแถบดิ้นทองกว้าง ๐.๖ เซนติเมตร ๑ แถบ ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง
เริ่มต้นด้วยแถบดิ้นทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ห่างจากต้นอินทรธนู และเว้นระยะห่าง
๐.๕ เซนติเมตร
ข้าราชการระดับ ๑ มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ๑ แถบ
ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากต้นอินทรธนู ๐.๕ เซนติเมตร

ข้อ ๑๕ 
การประดับอินทรธนูและเครื่องหมายแสดงระดับ ให้ใช้ประดับ ดังต่อไปนี้
(๑) อินทรธนูและเครื่องหมายแสดงระดับตามข้อ ๑๔ (๑)
ให้ประดับกับเครื่องแบบตามข้อ ๒ (๒) (ข) และข้อ ๘ (๒) (ข)
(๒) อินทรธนูและเครื่องหมายแสดงระดับตามข้อ ๑๔ (๒) ให้ประดับกับเครื่องแบบตามข้อ
๒ (๑) (ข) ข้อ ๒ (๒) (ค) ข้อ ๘ (๑) (ข) และข้อ ๘ (๒) (ค)

ข้อ ๑๖ 
ป้ายชื่อและตำแหน่งให้มีป้ายชื่อพื้นสีดำ ขนาดกว้างไม่เกิน ๒.๕ เซนติเมตร
ยาวไม่เกิน ๗.๕ เซนติเมตร แสดงชื่อตัว ชื่อสกุล และชื่อตำแหน่งในการบริหารงาน หรือชื่อตำแหน่งในสายงานตามที่องค์การกลางบริหารงานบุคคลกำหนด
สำหรับเครื่องแบบตามข้อ ๒ (๓) (๔) (๕) และข้อ ๘ (๓) (๔)
ให้ใช้ป้ายชื่อผ้าสีดำปักชื่อด้วยไหมสีเหลือง ประดับที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวา

ภาค ๔
เบ็ดเตล็ด

ข้อ ๑๗  เครื่องแบบพิเศษข้าราชการกรมป่าไม้ แบบใดจะต้องแต่งในโอกาสใดให้เป็นไปตามที่อธิบดีกรมป่าไม้กำหนด

ข้อ ๑๘ 
ข้าราชการกรมป่าไม้ซึ่งได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ หรือได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ
ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้าย เว้นแต่เครื่องราชอิสริยาภรณ์ซึ่งมีกฎหมายกำหนดให้ประดับที่อกเสื้อข้างขวา
ให้ติดแพรแถบที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวา ในกรณีที่มีแถบแพรหลายแถบให้ติดเรียงกันเป็นแถวยาว
แถวละไม่เกิน ๕ แถบ

ข้อ ๑๙ 
ข้าราชการกรมป่าไม้ซึ่งได้รับเครื่องหมายแสดงความสามารถหรือเข็มแสดงวิทยฐานะของสถาบันการศึกษาของทางราชการ
ให้ประดับเครื่องหมายหรือเข็มนั้นได้ตามที่กระทรวงนั้นกำหนด

ข้อ ๒๐ 
ให้กรมป่าไม้จัดให้มีหรือเขียนรูปตัวอย่างเครื่องแบบพิเศษนี้ขึ้นไว้เป็นมาตรฐานและสอดส่องควบคุมการแต่งเครื่องแบบให้เป็นไปตามกฎนี้

ให้ไว้ ณ วันที่ ๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๒
ชวน  หลีกภัย
นายกรัฐมนตรี

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับนี้
คือ เนื่องจากข้าราชการกรมป่าไม้มีหน้าที่และภารกิจต้องดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยป่าไม้
กฎหมายว่าด้วยอุทยานแห่งชาติ กฎหมายว่าด้วยป่าสงวนแห่งชาติ กฎหมายว่าด้วยสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า
กฎหมายว่าด้วยสวนป่า รวมทั้งต้องมีหน้าที่ตรวจสอบและควบคุมการนำเข้า
ส่งออก นำผ่าน และส่งกลับออกไปเกี่ยวกับสัตว์ป่า ซากสัตว์ป่า
และผลิตภัณฑ์จากซากสัตว์ป่า ตามอนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดของสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้จะสูญพันธุ์
(CITES) ซึ่งการกระทำการดังกล่าวต้องปฏิบัติงานทั้งในด้านการป้องกันและปราบปรามตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และปฏิบัติงานประจำ
ณ ด่านท่าอากาศยาน ด่านท่าเรือ หรือด่านชายแดนที่มีการค้าระหว่างประเทศ
และประจำอุทยานแห่งชาติและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า สมควรกำหนดให้ข้าราชการกรมป่าไม้มีเครื่องแบบพิเศษเพิ่มขึ้นจากเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน
เพื่อให้เหมาะสมกับภารกิจและพื้นที่ปฏิบัติการ  จึงจำเป็นต้องออกกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้

โชติกานต์/ปรับปรุง
๑๘ มีนาคม
๒๕๖๓

อรญา/ตรวจ
๔ พฤษภาคม
๒๕๖๓

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๖/ตอนที่ ๖ ก/หน้า ๑/๑๖ กุมภาพันธ์
๒๕๔๒