ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย เรื่อง การอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ลงทุนในตราสาร Collateralized Debt Obligation

ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย

ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
เรื่อง
การอนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ลงทุนในตราสาร Collateralized
Debt Obligation

๑.
เหตุผลในการออกประกาศ
เพื่อสนับสนุนการทำธุรกรรมทางการเงินประเภทใหม่ๆ
อย่างต่อเนื่องและเพิ่มทางเลือกในการลงทุนให้แก่ธนาคารพาณิชย์

๒. อำนาจตามกฎหมาย
ธนาคารแห่งประเทศไทยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๙ ทวิ แห่งพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕ และที่แก้ไขเพิ่มเติม
อนุญาตให้ธนาคารพาณิชย์ลงทุนในตราสาร Collateralized Debt Obligation
ตามข้อกำหนดในประกาศนี้

๓. ขอบเขตการบังคับใช้
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับกับธนาคารพาณิชย์ตามกฎหมายว่าด้วยการธนาคารพาณิชย์ทุกธนาคาร
ยกเว้นกิจการวิเทศธนกิจและธนาคารพาณิชย์เพื่อรายย่อย

๔. เนื้อหา
ข้อ ๔.๑ ตราสาร Collateralized
Debt Obligation (CDO) หมายถึง
ตราสารที่ออกโดยนิติบุคคลเฉพาะกิจเพื่อการแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ที่มีสินทรัพย์อ้างอิงกระจายตัวอยู่ในอุตสาหกรรมต่างประเภท
หรือต่างภูมิภาคกันโดยสินทรัพย์อ้างอิงอาจเป็นบัญชีลูกหนี้หรือตราสารหนี้ (Cash
flow CDO) หรือ ข้อตกลงรับประกันความเสี่ยงด้านเครดิต เช่น สัญญา
Credit Default Swap ที่อ้างอิงกับสินทรัพย์ประเภทต่างๆ
โดยผู้ออกตราสารจะนำเงินที่ได้รับจากการออกขายตราสารไปลงทุนในพันธบัตรรัฐบาล
หรือตราสารหนี้ชั้นดี (Synthetic CDO)
และตกลงว่าจะจ่ายคืนเงินต้นและผลตอบแทนทั้งหมดหรือบางส่วนให้กับผู้ทรงตราสารโดยอ้างอิงกับเงื่อนไขหรือเหตุการณ์ที่เกี่ยวกับความสามารถในการชำระหนี้
(Credit Event) ของกลุ่มสินทรัพย์อ้างอิงที่กำหนดไว้
คุณภาพของกลุ่มสินทรัพย์อ้างอิงและลำดับของสิทธิที่กำหนดไว้ในตราสาร
ข้อ ๔.๒
ให้ธนาคารพาณิชย์ลงทุนในตราสาร CDO
ได้ตามหลักเกณฑ์ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด
ข้อ ๔.๓
ห้ามมิให้ธนาคารพาณิชย์ลงทุนในตราสาร CDO
ที่มีสินทรัพย์อ้างอิงดังต่อไปนี้เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นรายกรณี
(๑)
ลูกหนี้เงินให้กู้ยืมเพื่อซื้อหลักทรัพย์ (บัญชีมาร์จิ้น)
(๒)
ตราสารที่นับเข้าเป็นเงินกองทุนของธนาคารพาณิชย์ผู้ลงทุน
(๓) ตราสาร CDO
ข้อ ๔.๔
ธนาคารพาณิชย์ที่ประสงค์จะลงทุนในตราสาร CDO จะต้องลงทุนเฉพาะในตราสารที่ได้รับการจัดอันดับความน่าเชื่อถือตั้งแต่ระดับ
Investment Grade
ขึ้นไปหรือเทียบเท่าจากสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือที่ได้รับความเห็นชอบจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์หรือสถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือที่ได้รับการยอมรับจากสากลในกรณีที่เป็นตราสารซึ่งออกขายในต่างประเทศ
ทั้งนี้ หากภายหลังตราสารดังกล่าวถูกลดอันดับความน่าเชื่อถือลงจนต่ำกว่าระดับ Investment
Grade
ธนาคารพาณิชย์จะสามารถถือตราสารต่อไปได้หากได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงของธนาคารพาณิชย์เท่านั้น
โดยธนาคารพาณิชย์ต้องเก็บหลักฐานในการอนุมัติดังกล่าวไว้ให้ธนาคารแห่งประเทศไทยตรวจสอบด้วย
ข้อ ๔.๕
ธนาคารพาณิชย์ที่ลงทุนในตราสาร CDO
จะต้องมีความรู้และความเข้าใจในลักษณะความเสี่ยงทีเกี่ยวข้องของสินทรัพย์อ้างอิงเป็นอย่างดี
รวมทั้งความเสี่ยงที่เกิดจากการที่สินทรัพย์อ้างอิงที่กล่าวกระจุกตัวในผู้ออกสินทรัพย์อ้างอิงรายใดรายหนึ่ง
หรืออุตสาหกรรมใดอุตสาหกรรมหนึ่งหรือภูมิภาคใดภูมิภาคหนึ่งด้วย
นอกจากนี้หากสินทรัพย์อ้างอิงของตราสารนี้เป็น Structured Finance
Securities เช่น Asset Backed Securities, Mortgage
Backed Securities ฯลฯ
ธนาคารผู้ลงทุนก็ต้องมีความรู้และความเข้าใจในความเสี่ยงของสินทรัพย์อ้างอิงของ Structured
Finance Securities ด้วย
ข้อ ๔.๖
ธนาคารพาณิชย์สามารถลงทุนในตราสาร CDO ที่ออกโดยนิติบุคคลเฉพาะกิจที่จัดตั้งขึ้นเพื่อทำธุรกรรม
CDO ซึ่งมีถิ่นที่อยู่ทั้งในและนอกประเทศหรือคู่สัญญาที่ธนาคารแห่งประเทศไทยจะกำหนดเพิ่มเติมเท่านั้น
ข้อ ๔.๗
ธนาคารพาณิชย์จะต้องมีระบบการบริหารความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสม ดังนี้
(๑) คณะกรรมการธนาคาร
หรือคณะผู้บริหารที่มีอำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบที่เกี่ยวข้องในกรณีของสาขาธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ
จะต้องเข้าใจลักษณะของตราสารและความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง
โดยคณะกรรมการย่อยและผู้บริหารระดับสูงที่ได้รับมอบหมายให้ดูแลการลงทุนดังกล่าวจะต้องมีความรู้ความเข้าใจในลักษณะของตราสารและความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องเป็นอย่างดีและจะต้องเป็นผู้ควบคุมดูแลการลงทุนดังกล่าวตามนโยบายที่ได้รับความเห็นชอบอย่างใกล้ชิด
และให้ความสำคัญในการบริหารความเสี่ยงที่เกิดจากการลงทุนในตราสารดังกล่าวด้วย
(๒)
ธนาคารพาณิชย์จะต้องกำหนดนโยบาย กลยุทธ์
ขั้นตอนการปฏิบัติในการลงทุนการบริหารความเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง
และการควบคุมภายในไว้อย่างชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร
โดยนโยบายดังกล่าวจะต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการธนาคาร
หรือคณะผู้บริหารที่มีอำนาจหน้าที่ ความรับผิดชอบที่เกี่ยวข้อง
ในกรณีสาขาธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ
หรือคณะกรรมการย่อยที่ได้รับมอบหมายให้ดูแลในการประกอบธุรกรรมดังกล่าว
รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงนโยบายจะต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการธนาคาร
หรือคณะผู้บริหาร หรือคณะกรรมการย่อยที่กล่าวก่อนทุกครั้ง
(๓)
ธนาคารพาณิชย์จะต้องมีหน่วยงานบริหารความเสี่ยงที่เป็นอิสระ (Risk
management unit) เพื่อทำหน้าที่ประเมิน ติดตาม
ควบคุมตรวจสอบดูแลการบริหารความเสี่ยงโดยรวมของธนาคารพาณิชย์นั้น
และมีการรายงานโดยตรงต่อคณะกรรมการธนาคารผ่านทางคณะกรรมการบริหารความเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอ
สำหรับกรณีของสาขาธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ
หน่วยงานบริหารความเสี่ยงดังกล่าวอาจตั้งอยู่ในสำนักงานภูมิภาคก็ได้
โดยจะต้องมีการรายงานต่อหน่วยงานที่ได้รับมอบหมายจากสำนักงานใหญ่อย่างสม่ำเสมอ
(๔)
ธนาคารพาณิชย์จะต้องมีบุคลากรที่มีความรู้
ความเข้าใจความสามารถและประสบการณ์เพียงพอที่จะรองรับการลงทุนในตราสาร CDO
อย่างมีประสิทธิภาพและครบวงจร
(๕)
ธนาคารพาณิชย์จะต้องมั่นใจว่ามีระบบงานและระบบควบคุมภายในที่สามารถรองรับการลงทุนดังกล่าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เพียงพอและเหมาะสม
มีระเบียบและวิธีปฏิบัติในการควบคุมภายในที่ชัดเจนและเป็นลายลักษณ์อักษร
มีการกำหนดโครงสร้างการควบคุมและมีการแบ่งแยกหน้าที่อย่างเหมาะสม
มีการตรวจสอบระบบควบคุมภายใน และการปฏิบัติตามมาตรการควบคุมภายในอย่างสม่ำเสมอ
รวมทั้งมีการจัดทำระบบข้อมูลเพื่อรายงานความเสี่ยงและการจัดทำรายงานเสนอต่อคณะกรรมการตรวจสอบ
หรือหน่วยงานที่ได้รับมอบหมายจากสำนักงานใหญ่
ในกรณีของสาขาธนาคารพาณิชย์ต่างประเทศ
โดยหน่วยงานดังกล่าวอาจตั้งอยู่ในสำนักงานภูมิภาคก็ได้
(๖) ธนาคารพาณิชย์จะต้องจัดให้มีระบบงานที่เป็นปัจจุบันซึ่งจะช่วยในการวิเคราะห์และติดตามความเสี่ยงของสินทรัพย์อ้างอิงตลอดอายุของตราสาร
รวมทั้งระบบงานดังกล่าวจะต้องสามารถวัดความเสี่ยงและจัดทำรายงานเสนอต่อผู้บริหารอย่างสม่ำเสมอ
(๗)
ธนาคารพาณิชย์จะต้องจัดเก็บหลักฐานในการลงทุนในตราสาร CDO
ไว้ที่ธนาคารพาณิชย์เอง โดยมีรายละเอียดของข้อมูลที่สำคัญ ได้แก่วันที่ทำธุรกรรม
สินทรัพย์อ้างอิงทั้งหมดในกลุ่ม สกุลเงินของสินทรัพย์อ้างอิง สกุลเงินของตราสาร
ระดับความน่าเชื่อถือของตราสาร จำนวนเงิน วันครบกำหนดของตราสารและจัดให้มีข้อมูลเกี่ยวกับระดับความน่าเชื่อถือของตราสารอย่างน้อยเป็นรายไตรมาส
เป็นต้น เพื่อให้ธนาคารแห่งประเทศไทยตรวจสอบ
หรือจัดส่งสำเนาให้แก่ธนาคารแห่งประเทศไทยเมื่อมีการร้องขอ
ข้อ ๔.๘
ธนาคารพาณิชย์จะต้องจัดทำระบบงานภายในเพื่อควบคุมดูแลไม่ให้ธนาคารพาณิชย์มีความเสี่ยงอันเกิดจากสินทรัพย์อ้างอิงรายใดรายหนึ่งเมื่อสิ้นวันหนึ่งๆ
เกินร้อยละ ๒๕ ของเงินกองทุนชั้นที่ ๑ ของธนาคารพาณิชย์นั้น
สำหรับการคำนวณเงินลงทุนในสินทรัพย์อ้างอิงที่เกิดจากตราสาร CDO
ให้ใช้วิธีการ Proportionate
เงินลงทุนในตราสารตามอัตราส่วนของสินทรัพย์อ้างอิงในกลุ่มและต้องมีหลักฐานไว้ให้ธนาคารแห่งประเทศไทยตรวจสอบ
หรือจัดส่งสำเนาให้แก่ธนาคารแห่งประเทศไทยเมื่อมีการร้องขอ
ทั้งนี้
ในการคำนวณจำนวนเงินลงทุนสูงสุดในสินทรัพย์อ้างอิงรายใดรายหนึ่งให้ธนาคารพาณิชย์นับเงินลงทุนในสินทรัพย์อ้างอิงที่เกิดจากการลงทุนในตราสาร
CDO
ตามแนวทางการคำนวณที่กำหนดไว้ในย่อหน้าแรกนั้นรวมเข้ากับธุรกรรมการให้สินเชื่อหรือลงทุนในกิจการ
หรือก่อภาระผูกพันเพื่อบุคคลนั้นด้วย
ข้อ ๔.๙
การลงทุนในตราสาร CDO ที่เกี่ยวข้องกับสกุลเงินตราต่างประเทศ
หรือบุคคลที่มีถิ่นที่อยู่นอกประเทศ จะต้องปฏิบัติตามกฎหมายและระเบียบควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน
หรือมาตรการป้องปรามการเก็งกำไรค่าเงินของธนาคารแห่งประเทศไทย
ข้อ ๔.๑๐
ธนาคารพาณิชย์จะต้องบันทึกบัญชีและเปิดเผยข้อมูลการลงทุนในตราสาร CDO ให้ถูกต้องตามมาตรฐานการบัญชีหรือวิธีปฏิบัติของสากล
ข้อ ๔.๑๑
ธนาคารพาณิชย์ที่ลงทุนในตราสาร CDO จะต้องมีการรายงานตามแบบรายงานที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด

๕.
วันเริ่มต้นการถือปฏิบัติ
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป[๑]

ประกาศ ณ วันที่ ๒๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๗
หม่อมราชวงศ์ปรีดิยาธร เทวกุล
ผู้ว่าการ
ธนาคารแห่งประเทศไทย

ญาณี/พิมพ์
๒
พฤศจิกายน ๒๕๔๗
นวพร/สุนันทา/ตรวจ
๑๒
พฤศจิกายน ๒๕๔๗
A+B

[๑] รก.๒๕๔๗/พ๙๔ง/๓๐/๒๗
สิงหาคม ๒๕๔๗