ระเบียบกระทรวงยุติธรรม ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการคุมความประพฤติ พ.ศ. 2560

ระเบียบกระทรวงยุติธรรม

ระเบียบกระทรวงยุติธรรม
ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขเกี่ยวกับการคุมความประพฤติ
พ.ศ. ๒๕๖๐

โดยที่เป็นการสมควรให้มีระเบียบว่าด้วยหลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการคุมความประพฤติ

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๕ วรรคสี่ แห่งพระราชบัญญัติคุมประพฤติ พ.ศ. ๒๕๕๙
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม จึงออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑  ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงยุติธรรม
ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการคุมความประพฤติ พ.ศ. ๒๕๖๐

ข้อ
๒[๑]  ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓  ในระเบียบนี้
การคุมความประพฤติ หมายความว่า
การควบคุมและสอดส่องผู้ถูกคุมความประพฤติให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้
การแก้ไขฟื้นฟู หมายความว่า การนำมาตรการต่าง ๆ
มาใช้ในการปรับเปลี่ยน แก้ไขและเสริมสร้างทัศนคติ ความคิด
และพฤติกรรมของผู้ถูกคุมความประพฤติ รวมทั้งการสงเคราะห์ผู้ถูกคุมความประพฤติ
เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติมีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมไปในทางที่ดีขึ้น
ผู้อำนวยการ หมายความว่า
ผู้อำนวยการสำนักงานคุมประพฤติในสังกัดกรมคุมประพฤติ
พนักงานคุมประพฤติ หมายความว่า
ผู้ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้มีอำนาจหน้าที่ในการคุมประพฤติตามพระราชบัญญัติคุมประพฤติ
พ.ศ. ๒๕๕๙
ผู้ถูกคุมความประพฤติ หมายความว่า ผู้ต้องหา จำเลย
นักโทษเด็ดขาด หรือบุคคลอื่นที่ศาลหรือเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจ
กำหนดให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กฎหมายบัญญัติภายใต้การคุมความประพฤติของพนักงานคุมประพฤติ
อาสาสมัครคุมประพฤติ หมายความว่า
ผู้ซึ่งอธิบดีแต่งตั้งให้ทำหน้าที่ช่วยเหลือพนักงานคุมประพฤติตามพระราชบัญญัติคุมประพฤติ
พ.ศ. ๒๕๕๙
เจ้าหน้าที่ธุรการ หมายความว่า เจ้าหน้าที่ผู้ได้รับมอบหมายจากผู้อำนวยการ ให้ปฏิบัติหน้าที่เกี่ยวกับการรับส่งคดีและการปฏิบัติหน้าที่อื่น
ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับสำนวนคดี

ข้อ
๔  ให้ปลัดกระทรวงยุติธรรมเป็นผู้รักษาการตามระเบียบนี้
และให้มีอำนาจตีความวินิจฉัยปัญหาเพื่อดำเนินการให้เป็นไปตามระเบียบนี้

หมวดทั่วไป
หลักเกณฑ์การคุมความประพฤติ

ข้อ
๕  ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการคุมความประพฤติ
เมื่อสำนักงานคุมประพฤติได้รับคำสั่งจากศาลหรือเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจดังนี้
(๑)
ศาลมีคำสั่งให้คุมความประพฤติผู้กระทำความผิดที่เป็นผู้ใหญ่
(๒)
ศาลมีคำสั่งให้คุมความประพฤติผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
(๓)
คณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์
หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหาร
มีคำสั่งให้คุมความประพฤตินักโทษเด็ดขาดที่ได้รับการพักการลงโทษและลดวันต้องโทษจำคุก
(๔)
บุคคลอื่นตามที่ศาลหรือเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจสั่ง

หมวด ๑
วิธีการ และเงื่อนไขการคุมความประพฤติ
ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่

ส่วนที่ ๑
การรับคดี

ข้อ
๖  เมื่อสำนักงานคุมประพฤติได้รับคำสั่งให้คุมความประพฤติผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่จากศาล
ให้เจ้าหน้าที่ธุรการดำเนินการเบื้องต้นดังนี้
(๑)
จัดทำทะเบียนคดี และตรวจสอบข้อมูลบุคคล
(๒)
ตรวจสอบประวัติการกระทำความผิด
(๓)
จัดทำสำนวนคดีโดยการรวบรวมเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้ถูกต้องครบถ้วน
(๔)
นำเข้าข้อมูลในระบบสารสนเทศ และสารบบคดีของสำนักงานคุมประพฤติ
(๕)
ดำเนินการอื่น ๆ ตามที่ได้รับมอบหมาย

ข้อ
๗  ให้ผู้อำนวยการหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
พิจารณามอบหมายคดีให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการ

ข้อ
๘  ให้พนักงานคุมประพฤติที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการคุมความประพฤติผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ตามข้อ
๗ บันทึกข้อมูลหรือปรับปรุงข้อมูลในระบบสารสนเทศให้ถูกต้องครบถ้วนและเป็นปัจจุบัน

ส่วนที่ ๒
การชี้แจงเงื่อนไขการคุมความประพฤติ
การปฐมนิเทศและการดำเนินการเบื้องต้น

ข้อ
๙  ให้พนักงานคุมประพฤติรวบรวมและตรวจสอบความครบถ้วนของข้อมูลในสำนวนคดี
เช่น คำสั่งศาล รายงานการสืบเสาะและพินิจ รวมทั้งเอกสารที่เกี่ยวข้อง

ข้อ
๑๐  ชี้แจงเงื่อนไขการคุมความประพฤติตามที่ศาลมีคำสั่งแก่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่
ด้วยวาจาและลายลักษณ์อักษร พร้อมแจ้งสิทธิและหน้าที่ของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ รวมทั้งผลที่จะได้รับจากการปฏิบัติหรือไม่ปฏิบัติจากการคุมความประพฤติ
ตามแบบที่กรมคุมประพฤติกำหนด

ข้อ
๑๑  ให้พนักงานคุมประพฤติจัดปฐมนิเทศผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่
เพื่อแจ้งวัตถุประสงค์ของการคุมความประพฤติ และวิธีการคุมความประพฤติ
บริการที่อาจได้รับจากสำนักงานคุมประพฤติ  ทั้งนี้
การปฐมนิเทศจะกระทำในวันชี้แจงเงื่อนไขหรือนัดหมายภายหลังก็ได้

ข้อ
๑๒  ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการเบื้องต้นแก่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่
ดังต่อไปนี้
(๑)
บันทึกถ้อยคำผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ ตามแบบที่กรมคุมประพฤติกำหนด
(๒)
ดำเนินการเกี่ยวกับตัวผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ เช่น ถ่ายภาพ
พิมพ์ลายนิ้วมือ ตรวจร่างกาย เก็บตัวอย่างปัสสาวะ เส้นผม หรือขน
เพื่อประโยชน์ในการพิสูจน์บุคคลและเป็นฐานข้อมูลเพื่อประโยชน์ในการแก้ไขฟื้นฟู
รวมทั้งสั่งหรือจัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ในคดีที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด
หรือในกรณีที่มีหลักฐานอันควรเชื่อว่าบุคคลดังกล่าวเกี่ยวข้องกับยาเสพติด รับการตรวจหรือทดสอบว่ามียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่
 ทั้งนี้
การตรวจหรือทดสอบเกี่ยวกับยาเสพติดให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขในการตรวจหรือทดสอบว่าผู้รับการตรวจหรือทดสอบมียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่
ตามที่กฎหมายกำหนด
(๓)
ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ มีอาการบกพร่องทางร่างกายหรือจิตใจ
หรือมีความจำเป็นต้องได้รับการช่วยเหลือและสงเคราะห์
ให้ดำเนินการส่งตัวไปบำบัดรักษาหรือช่วยเหลือสงเคราะห์ในเบื้องต้น
(๔)
ในคดีที่ศาลมีคำสั่งให้ดำเนินการติดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดในการติดตามตัวบุคคล ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์
และวิธีการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดในการติดตามตัวบุคคล
ตามที่กฎหมายกำหนด
(๕)
ดำเนินการอื่นใด
เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ปฏิบัติตามเงื่อนไขและสามารถแก้ไขปรับปรุงตนเองได้
เพื่อประโยชน์ในการป้องกันอาชญากรรมและแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิด

ข้อ
๑๓  ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ไม่มาพบพนักงานคุมประพฤติให้ดำเนินการตรวจสอบข้อมูลและมีหนังสือแจ้งเตือนไปยังผู้ถูกคุมความประพฤติ
และเมื่อผู้ถูกคุมความประพฤติมาพบ ให้ดำเนินการตามข้อ ๑๐ ข้อ ๑๑ และข้อ ๑๒

ส่วนที่ ๓
การวิเคราะห์และจัดทำแผน

ข้อ
๑๔  ให้พนักงานคุมประพฤตินำข้อมูลที่ได้จากการรวบรวมมาวิเคราะห์และจำแนกโดยใช้แบบประเมินตามที่กรมคุมประพฤติกำหนด
เพื่อจัดทำแผนการคุมความประพฤติและแผนการแก้ไขฟื้นฟูตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไข เกี่ยวกับแผน ตามที่กฎหมายกำหนด
ในการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
ให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ มีส่วนร่วมในการจัดทำแผนการแก้ไขฟื้นฟูด้วย

ส่วนที่ ๔
การดำเนินการคุมความประพฤติและการแก้ไขฟื้นฟู

ข้อ
๑๕  ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการตามแผนการคุมความประพฤติและแผนการแก้ไขฟื้นฟูที่กำหนดไว้

ข้อ
๑๖  การดำเนินการตามแผนการคุมความประพฤติ
ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการดังนี้
(๑)
จัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนด เช่น การรายงานตัว การทำงานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์
การประกอบอาชีพ เงื่อนไขให้กระทำการ หรือห้ามกระทำการ
(๒)
ให้ดำเนินการสอดส่องยังที่พักอาศัยหรือสถานที่ทำงานหรือสถานที่อื่นใดเพื่อเยี่ยมเยียน
ติดตาม ดูแล
ให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ปฏิบัติตามเงื่อนไขและสามารถแก้ไขปรับปรุงตนเองได้  ทั้งนี้ อาจมอบหมายอาสาสมัครคุมประพฤติดำเนินการแทนได้
(๓)
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดโดยคำสั่งศาลหรือพฤติการณ์ที่เกี่ยวกับการคุมความประพฤติของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่เปลี่ยนแปลงไป
ให้ดำเนินการตรวจสอบถึงเหตุการณ์ดังกล่าว และแก้ไขฟื้นฟูเท่าที่จะสามารถกระทำได้ก่อน
หากไม่อาจดำเนินการเพื่อคุมความประพฤติต่อไปได้
หรือควรจะได้มีการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการคุมความประพฤติ
ให้จัดทำรายงานและความเห็นต่อศาลโดยเร็ว ตามที่กำหนดไว้ในหมวด ๑ ส่วนที่ ๖
(๔)
การดำเนินการอื่นใด เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนด

ข้อ
๑๗  การดำเนินการตามแผนการแก้ไขฟื้นฟู
ให้พนักงานคุมประพฤติจัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ได้รับการแก้ไขฟื้นฟูตามแผนการแก้ไขฟื้นฟู
ให้เป็นไปตามสภาพปัญหา ความจำเป็น และความต้องการของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่แต่ละราย
เช่น การให้คำปรึกษารายบุคคล หรือรายกลุ่ม การจัดให้เข้ารับการอบรมความรู้
การทำงานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์
การให้การสงเคราะห์เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่สามารถดำรงตนอยู่ในสังคมได้
 ทั้งนี้
ให้เป็นไปตามระเบียบที่เกี่ยวข้อง

ข้อ
๑๘  ในคดีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดหรือมีหลักฐานอันควรเชื่อว่าผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด
ให้พนักงานคุมประพฤติตรวจหรือทดสอบว่ามียาเสพติดอยู่ในร่างกายผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่หรือไม่
ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขในการตรวจหรือทดสอบว่าผู้รับการตรวจหรือทดสอบมียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่ตามที่กฎหมายกำหนด

ข้อ
๑๙  การดำเนินการตามข้อ ๑๖ และข้อ ๑๗
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับแผน ตามที่กฎหมายกำหนด

ข้อ
๒๐  การดำเนินการตามข้อ ๑๖ และข้อ ๑๗
พนักงานคุมประพฤติอาจมอบหมายให้อาสาสมัครคุมประพฤติ
หรือประสานความร่วมมือกับภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน
เข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขฟื้นฟูผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่

ข้อ
๒๑  ในคดีที่มีผู้เสียหาย
หากผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่หรือผู้เสียหาย
ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งร้องขอให้มีการดำเนินการเพื่อสร้างความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์และอีกฝ่ายหนึ่งยินยอม
ให้จัดให้มีการดำเนินการดังกล่าว
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการในการดำเนินการเพื่อสร้างความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ตามที่กฎหมายกำหนด

ข้อ
๒๒  ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ร้องขอและพนักงานคุมประพฤติเห็นสมควรเพื่อประโยชน์ของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่
พนักงานคุมประพฤติอาจพิจารณาส่งคดีให้สำนักงานคุมประพฤติอื่นดำเนินการแทนก็ได้

ส่วนที่ ๕
การติดตามและประเมินผล

ข้อ
๒๓  ให้พนักงานคุมประพฤติติดตามและประเมินผลการปฏิบัติตามแผนการคุมความประพฤติเป็นระยะในระหว่างการคุมความประพฤติ
เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนด

ข้อ
๒๔  ให้พนักงานคุมประพฤติติดตามและประเมินผลการปฏิบัติตามแผนการแก้ไขฟื้นฟูเป็นระยะในระหว่างการคุมความประพฤติ
โดยประเมินผลตามสภาพปัญหา ความจำเป็นและความต้องการ
หรือระดับของความเสี่ยงหรือแนวโน้มการกระทำความผิดซ้ำ
หากพบว่ามีข้อเท็จจริงเปลี่ยนแปลงไป ให้ปรับแผนการแก้ไขฟื้นฟูตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขเกี่ยวกับแผนตามที่กฎหมายกำหนด

ส่วนที่ ๖
การจัดทำรายงาน

ข้อ
๒๕  ให้พนักงานคุมประพฤติจัดทำรายงานและความเห็นการคุมความประพฤติในกรณี
ดังต่อไปนี้
(๑)
ให้พ้นการคุมความประพฤติ
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ปฏิบัติตามเงื่อนไขครบถ้วน
โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในสามสิบวัน นับแต่วันที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนดครบถ้วนและครบระยะเวลาการคุมความประพฤติ
(๒)
ให้พ้นการคุมความประพฤติก่อนกำหนด
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่มีพฤติการณ์เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดี
และมีข้อมูลบ่งชี้ว่าผู้ถูกคุมความประพฤติกลับตนเป็นพลเมืองดีแล้ว โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในระยะเวลาที่เหมาะสมและเป็นประโยชน์ต่อผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่
(๓)
ให้เพิกถอนการคุมความประพฤติ
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนดได้ด้วยเหตุจำเป็น
เช่น ป่วยจนไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขได้
หรือถูกจับกุมดำเนินคดีใหม่และศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก
ซึ่งมีระยะเวลายาวนานกว่าระยะเวลาการคุมความประพฤติหรือถูกจับกุมดำเนินคดีใหม่และศาลบวกโทษที่รอการลงโทษไว้ในคดีที่คุมความประพฤติด้วยแล้ว
หรือไปอยู่ต่างประเทศ ซึ่งมีระยะเวลานานกว่าระยะเวลาการคุมความประพฤติ โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในสามสิบวัน
นับแต่ทราบเหตุ  ทั้งนี้
ต้องไม่พ้นระยะเวลาการคุมความประพฤติ
(๔)
ให้การคุมความประพฤติสิ้นสุด
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ถึงแก่กรรม
(๕)
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขการคุมความประพฤติที่ศาลกำหนด
ให้จัดทำรายงานและความเห็นเสนอต่อศาลเพื่อแก้ไขเปลี่ยนแปลงคำพิพากษาหรือคำสั่งเกี่ยวกับการลงโทษโดยเร็ว
ภายในสิบห้าวัน นับแต่ดำเนินการแก้ไขฟื้นฟูเท่าที่จะสามารถกระทำได้แล้ว  ทั้งนี้ ต้องไม่พ้นระยะเวลาการคุมความประพฤติ

ข้อ
๒๖  กรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นผู้ใหญ่คัดค้านรายงานและความเห็นของพนักงานคุมประพฤติ
ให้พนักงานคุมประพฤตินำพยานหลักฐานเข้าสืบประกอบรายงานและความเห็น

ข้อ
๒๗  ให้สำนักงานคุมประพฤติติดตามคำสั่งศาลในข้อ
๒๕ (๒) (๓) (๔) และ (๕) และให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการตามที่ศาลมีคำสั่ง
แล้วแต่กรณี

ข้อ
๒๘  เมื่อดำเนินการเสนอรายงานต่อศาลแล้ว
ให้พนักงานคุมประพฤติบันทึกความเห็นและคำสั่งศาล ตามข้อ ๒๕ ในระบบสารสนเทศ
และสารบบคดีของสำนักงานคุมประพฤติ

หมวด ๒
ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน

ส่วนที่ ๑
การรับคดี

ข้อ
๒๙  เมื่อสำนักงานคุมประพฤติได้รับคำสั่งให้คุมความประพฤติผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนจากศาล
ให้เจ้าหน้าที่ธุรการดำเนินการเบื้องต้นดังนี้
(๑)
จัดทำทะเบียน ตรวจสอบข้อมูลบุคคล
(๒)
ตรวจสอบประวัติการกระทำความผิด
(๓)
จัดทำสำนวนคดีโดยการรวบรวมเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้ถูกต้องครบถ้วน
(๔)
นำเข้าข้อมูลในระบบสารสนเทศ และสารบบคดีของสำนักงานคุมประพฤติ
(๕)
ดำเนินการอื่น ๆ ตามที่ได้รับมอบหมาย

ข้อ
๓๐  ให้ผู้อำนวยการหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
พิจารณามอบหมายคดีให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการ

ข้อ
๓๑  ให้พนักงานคุมประพฤติที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการคุมความประพฤติผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนตามข้อ
๓๐ บันทึกข้อมูลหรือปรับปรุงข้อมูลในระบบสารสนเทศให้ถูกต้อง
ครบถ้วนและเป็นปัจจุบัน

ส่วนที่ ๒
การชี้แจงเงื่อนไขการคุมความประพฤติ
การปฐมนิเทศและการดำเนินการเบื้องต้น

ข้อ
๓๒  ให้พนักงานคุมประพฤติรวบรวมและตรวจสอบความครบถ้วนของข้อมูลในสำนวนคดี
เช่น คำสั่งศาล รายงานการสืบเสาะและพินิจจากสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน
รวมทั้งเอกสารที่เกี่ยวข้อง

ข้อ
๓๓  ชี้แจงเงื่อนไขการคุมความประพฤติตามที่ศาลมีคำสั่งแก่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนด้วยวาจาและลายลักษณ์อักษร
พร้อมแจ้งสิทธิและหน้าที่ของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
รวมทั้งผลที่จะได้รับจากการปฏิบัติหรือไม่ปฏิบัติจากการคุมความประพฤติตามแบบที่กรมคุมประพฤติกำหนด
ในการชี้แจงเงื่อนไขการคุมความประพฤติตามวรรคหนึ่ง
จะต้องมีบิดามารดา ผู้ปกครอง บุคคลที่เด็กหรือเยาวชนพักอาศัยอยู่ด้วย
บุคคลหรือองค์การที่รับดูแลเด็กหรือเยาวชน หรือบุคคลที่เด็กหรือเยาวชนร้องขอ
เข้าร่วมรับฟังการชี้แจงเงื่อนไขด้วย

ข้อ
๓๔  ให้พนักงานคุมประพฤติจัดปฐมนิเทศผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนเพื่อแจ้งวัตถุประสงค์ของการคุมความประพฤติ
และวิธีการคุมความประพฤติ บริการที่อาจได้รับจากสำนักงานคุมประพฤติ  ทั้งนี้
การปฐมนิเทศจะกระทำในวันชี้แจงเงื่อนไขหรือนัดหมายภายหลังก็ได้
ในการปฐมนิเทศผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนตามวรรคหนึ่ง
จะต้องมีบิดามารดา ผู้ปกครอง บุคคลที่เด็กหรือเยาวชนพักอาศัยอยู่ด้วย
บุคคลหรือองค์การที่รับดูแลเด็กหรือเยาวชน หรือบุคคลที่เด็กหรือเยาวชนร้องขอ
เข้าร่วมรับฟังการปฐมนิเทศด้วย

ข้อ
๓๕  ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการเบื้องต้นแก่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
ดังต่อไปนี้
(๑)
บันทึกถ้อยคำผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
ตามแบบที่กรมคุมประพฤติกำหนด
(๒)
ดำเนินการเกี่ยวกับตัวผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน เช่น การถ่ายภาพ พิมพ์ลายนิ้วมือ
ตรวจร่างกาย เก็บตัวอย่างปัสสาวะ เส้นผม หรือขน
เพื่อประโยชน์ในการพิสูจน์บุคคลและเป็นฐานข้อมูลเพื่อประโยชน์ในการแก้ไขฟื้นฟู
รวมทั้งสั่งหรือจัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนในคดีที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด
หรือในกรณีที่มีหลักฐานอันควรเชื่อว่าบุคคลดังกล่าวเกี่ยวข้องกับยาเสพติด รับการตรวจหรือทดสอบว่ามียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่
 ทั้งนี้
การตรวจหรือทดสอบเกี่ยวกับยาเสพติดให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขในการตรวจหรือทดสอบว่าผู้รับการตรวจหรือทดสอบมียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่
ตามที่กฎหมายกำหนด
(๓)
ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนมีอาการบกพร่องทางร่างกายหรือจิตใจ
หรือมีความจำเป็นต้องได้รับการช่วยเหลือและสงเคราะห์
ให้ดำเนินการส่งตัวไปบำบัดรักษาหรือช่วยเหลือสงเคราะห์ในเบื้องต้น
(๔)
ในคดีที่ศาลมีคำสั่งให้ดำเนินการติดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดในการติดตามตัวบุคคล
การดำเนินการดังกล่าวให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์
และวิธีการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดในการติดตามตัวบุคคล
ตามที่กฎหมายกำหนด
(๕)
ดำเนินการอื่นใด
เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามเงื่อนไขและสามารถแก้ไขปรับปรุงตนเองได้
เพื่อประโยชน์ในการป้องกันอาชญากรรมและแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิด

ข้อ
๓๖  ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนไม่มาพบพนักงานคุมประพฤติ
ให้ดำเนินการตรวจสอบข้อมูลและมีหนังสือแจ้งเตือนไปยังผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
และเมื่อผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนมาพบให้ดำเนินการตามข้อ ๓๓ ข้อ
๓๔ และข้อ ๓๕ ต่อไป

ข้อ
๓๗  ให้พนักงานคุมประพฤติแนะนำแก่บิดา
มารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลที่เด็กหรือเยาวชนพักอาศัยอยู่ด้วย เกี่ยวกับการเลี้ยงดู
การอบรมสั่งสอน และการใด ๆ ที่จำเป็นและเหมาะสม รวมถึงการปรับปรุงตนเองของบิดามารดา
ผู้ปกครอง หรือบุคคลที่เด็กหรือเยาวชนดังกล่าวพักอาศัยอยู่ด้วย

ส่วนที่ ๓
การวิเคราะห์และจัดทำแผน

ข้อ
๓๘  ให้พนักงานคุมประพฤตินำข้อมูลที่ได้จากการรวบรวมมาวิเคราะห์และจำแนกโดยใช้แบบประเมินตามที่กรมคุมประพฤติกำหนด
เพื่อจัดทำแผนการคุมความประพฤติและแผนการแก้ไขฟื้นฟู ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไข เกี่ยวกับแผน ตามที่กฎหมายกำหนด
ในการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
ให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน และบิดามารดา ผู้ปกครอง
บุคคลที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนพักอาศัยอยู่ด้วย
บุคคลหรือองค์การที่รับดูแลผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
หรือบุคคลที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนร้องขอ
มีส่วนร่วมในการจัดทำแผนด้วย
โดยให้คำนึงถึงแผนและเงื่อนไขที่กำหนดโดยศาลที่มีอำนาจพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัวด้วย

ส่วนที่ ๔
การดำเนินการคุมความประพฤติและการแก้ไขฟื้นฟู

ข้อ
๓๙  ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการตามแผนการคุมความประพฤติและแผนการแก้ไขฟื้นฟูที่กำหนดไว้

ข้อ
๔๐  การดำเนินการตามแผนการคุมความประพฤติ
ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการดังนี้
(๑)
จัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนด
เช่น การรายงานตัว การทำงานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ การศึกษา
เงื่อนไขให้กระทำการ หรือห้ามกระทำการ
(๒)
ให้ดำเนินการสอดส่องยังที่พักอาศัยหรือสถานศึกษา หรือสถานที่ทำงาน
หรือสถานที่อื่นใด เพื่อเยี่ยมเยียน ติดตาม ดูแล
ให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน ปฏิบัติตามเงื่อนไข
และสามารถแก้ไขปรับปรุงตนเองได้  ทั้งนี้
อาจมอบหมายอาสาสมัครคุมประพฤติดำเนินการแทนได้
(๓)
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดโดยคำสั่งศาลหรือพฤติการณ์ที่เกี่ยวกับการคุมความประพฤติของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนเปลี่ยนแปลงไป
ให้ดำเนินการตรวจสอบถึงเหตุการณ์ดังกล่าว
และแก้ไขฟื้นฟูเท่าที่จะสามารถกระทำได้ก่อน หากไม่อาจดำเนินการเพื่อคุมความประพฤติต่อไปได้
หรือควรจะได้มีการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขการคุมความประพฤติ
ให้จัดทำรายงานและความเห็นต่อศาลโดยเร็ว ตามที่กำหนดไว้ในหมวด ๒ ส่วนที่ ๖
(๔)
ให้คำแนะนำแก่บิดามารดา ผู้ปกครอง
หรือบุคคลที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนดังกล่าวพักอาศัยอยู่ด้วย
เกี่ยวกับการเลี้ยงดู การอบรมสั่งสอน และการใด ๆ ที่จำเป็นและเหมาะสม
รวมถึงการปรับปรุงตนเองของบิดามารดา ผู้ปกครอง
หรือบุคคลที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนดังกล่าวพักอาศัยอยู่ด้วย
เพื่อประโยชน์ในการแก้ไขฟื้นฟูผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
(๕)
การดำเนินการอื่นใด เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนด

ข้อ
๔๑  การดำเนินการตามแผนการแก้ไขฟื้นฟู
ให้พนักงานคุมประพฤติจัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนได้รับการแก้ไขฟื้นฟูตามแผนการแก้ไขฟื้นฟู
ให้เป็นไปตามสภาพปัญหา ความจำเป็นและความต้องการของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนแต่ละราย
เช่น การให้คำปรึกษารายบุคคลหรือรายกลุ่ม การจัดให้เข้ารับการอบรมความรู้
การทำงานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ การให้การสงเคราะห์
เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนสามารถดำรงตนอยู่ในสังคมได้  ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามระเบียบที่เกี่ยวข้อง
การดำเนินการสงเคราะห์ตามวรรคหนึ่ง
หากผู้ถูกคุมประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
ตกอยู่ในสภาพจำต้องได้รับการสงเคราะห์หรือคุ้มครองสวัสดิภาพ
พนักงานคุมประพฤติจะต้องให้การช่วยเหลือเบื้องต้นและแจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้มีหน้าที่คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองเด็กโดยมิชักช้า

ข้อ
๔๒  ในคดีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนเกี่ยวข้องกับยาเสพติดหรือมีหลักฐานอันควรเชื่อว่าผู้ถูกคุมความประพฤติเกี่ยวข้องกับยาเสพติด
ให้พนักงานคุมประพฤติตรวจหรือทดสอบว่ามียาเสพติดอยู่ในร่างกายผู้ถูกคุมความประพฤติหรือไม่
ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขในการตรวจหรือทดสอบว่าผู้รับการตรวจหรือทดสอบมียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่
ตามที่กฎหมายกำหนด

ข้อ
๔๓  การดำเนินการตามข้อ ๔๐ และข้อ ๔๑
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข เกี่ยวกับแผน ตามที่กฎหมายกำหนด

ข้อ
๔๔  การดำเนินการตามข้อ ๔๐ และข้อ ๔๑
พนักงานคุมประพฤติอาจมอบหมายให้อาสาสมัครคุมประพฤติ
หรือประสานความร่วมมือกับภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน
เข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขฟื้นฟูผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน

ข้อ
๔๕  ในคดีที่มีผู้เสียหาย
หากผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
หรือผู้เสียหายฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งร้องขอให้มีการดำเนินการเพื่อสร้างความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์และอีกฝ่ายหนึ่งยินยอมให้จัดให้มีการดำเนินการดังกล่าว
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการในการดำเนินการเพื่อสร้างความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์
ตามที่กฎหมายกำหนด

ข้อ
๔๖  ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนร้องขอและพนักงานคุมประพฤติเห็นสมควร
เพื่อประโยชน์ของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
พนักงานคุมประพฤติอาจพิจารณาส่งคดีให้สำนักงานคุมประพฤติอื่นดำเนินการแทนก็ได้

ส่วนที่ ๕
การติดตามและประเมินผล

ข้อ
๔๗  ให้พนักงานคุมประพฤติติดตามและประเมินผลการปฏิบัติตามแผนการคุมความประพฤติเป็นระยะในระหว่างการคุมความประพฤติ
เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนด

ข้อ
๔๘  ให้พนักงานคุมประพฤติติดตามและประเมินผลการปฏิบัติตามแผนการแก้ไขฟื้นฟูเป็นระยะในระหว่างการคุมความประพฤติ
โดยประเมินผลตามสภาพปัญหา ความจำเป็นและความต้องการ หรือระดับของความเสี่ยงหรือแนวโน้มการกระทำความผิดซ้ำ
หากพบว่ามีข้อเท็จจริงเปลี่ยนแปลงไปให้ปรับแผนการแก้ไขฟื้นฟูตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขเกี่ยวกับแผน ตามที่กฎหมายกำหนด

ส่วนที่ ๖
การจัดทำรายงาน

ข้อ
๔๙  ให้พนักงานคุมประพฤติจัดทำรายงานและความเห็นการคุมความประพฤติในกรณี
ดังต่อไปนี้
(๑)
ให้พ้นการคุมความประพฤติ ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามเงื่อนไขครบถ้วน
โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในสามสิบวัน นับแต่วันที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนดครบถ้วนและครบระยะเวลาการคุมความประพฤติ
(๒)
ให้พ้นการคุมความประพฤติก่อนกำหนด
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนมีพฤติการณ์เปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดี
และมีข้อมูลบ่งชี้ว่าผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนกลับตนเป็นพลเมืองดีแล้ว
โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในระยะเวลาที่เหมาะสมและเป็นประโยชน์ต่อผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชน
(๓)
ให้เพิกถอนการคุมความประพฤติ
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนดได้ด้วยเหตุจำเป็น
เช่น
ป่วยจนไม่สามารถปฏิบัติตามเงื่อนไขได้หรือถูกจับกุมดำเนินคดีใหม่และศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกซึ่งมีระยะเวลายาวนานกว่าระยะเวลาการคุมความประพฤติ
หรือถูกจับกุมดำเนินคดีใหม่และศาลบวกโทษที่รอการลงโทษไว้ในคดีที่คุมความประพฤติด้วยแล้ว
หรือไปอยู่ต่างประเทศ ซึ่งมีระยะเวลานานกว่าระยะเวลาการคุมความประพฤติ โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในสามสิบวัน
นับแต่ทราบเหตุ  ทั้งนี้
ต้องไม่พ้นระยะเวลาการคุมความประพฤติ
(๔)
ให้การคุมความประพฤติสิ้นสุด
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนถึงแก่กรรม
(๕)
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขการคุมความประพฤติที่ศาลกำหนด ให้จัดทำรายงานและความเห็นเสนอต่อศาลเพื่อแก้ไขเปลี่ยนแปลงคำพิพากษาหรือคำสั่งเกี่ยวกับการลงโทษโดยเร็ว
ภายในสิบห้าวัน นับแต่ดำเนินการแก้ไขฟื้นฟูเท่าที่จะสามารถกระทำได้แล้ว  ทั้งนี้
ต้องไม่พ้นระยะเวลาการคุมความประพฤติ

ข้อ
๕๐  กรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นเด็กหรือเยาวชนคัดค้านรายงานและความเห็นของพนักงานคุมประพฤติ
ให้พนักงานคุมประพฤตินำพยานหลักฐานเข้าสืบประกอบรายงานและความเห็น

ข้อ
๕๑  ให้สำนักงานคุมประพฤติติดตามคำสั่งศาลในข้อ
๔๙ (๒) (๓) (๔) และ (๕) และให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการตามที่ศาลมีคำสั่ง
แล้วแต่กรณี

ข้อ
๕๒  เมื่อดำเนินการเสนอรายงานต่อศาลแล้ว
ให้พนักงานคุมประพฤติบันทึกความเห็นและคำสั่งศาล ตามข้อ ๔๙ ในระบบสารสนเทศ
และสารบบคดีของสำนักงานคุมประพฤติ

หมวด ๓
ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาด

ส่วนที่ ๑
การรับคดี

ข้อ
๕๓  เมื่อสำนักงานคุมประพฤติได้รับคำสั่งให้คุมความประพฤตินักโทษเด็ดขาดที่ได้รับการพักการลงโทษและลดวันต้องโทษจำคุก
จากคณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์
หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหาร ให้เจ้าหน้าที่ธุรการดำเนินการเบื้องต้นดังนี้
(๑)
จัดทำทะเบียนและตรวจสอบข้อมูลบุคคล
(๒)
ตรวจสอบประวัติการกระทำความผิด
(๓)
จัดทำสำนวนคดีโดยการรวบรวมเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้ถูกต้องครบถ้วน
(๔)
นำเข้าข้อมูลในระบบสารสนเทศ และสารบบคดีของสำนักงานคุมประพฤติ
(๕)
ดำเนินการอื่น ๆ ตามที่ได้รับมอบหมาย

ข้อ
๕๔  ให้ผู้อำนวยการหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
พิจารณามอบหมายคดีให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการ

ข้อ
๕๕  ให้พนักงานคุมประพฤติที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการคุมความประพฤติผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดตามข้อ
๕๔ บันทึกข้อมูลหรือปรับปรุงข้อมูลในระบบสารสนเทศให้ถูกต้อง
ครบถ้วนและเป็นปัจจุบัน

ส่วนที่ ๒
การชี้แจงเงื่อนไขการคุมความประพฤติ
การปฐมนิเทศ
และการดำเนินการเบื้องต้น

ข้อ
๕๖  ให้พนักงานคุมประพฤติรวบรวมและตรวจสอบความครบถ้วนของข้อมูลในสำนวนคดี
เช่น หนังสือแจ้งการปล่อยตัวการคุมความประพฤติ
หนังสือสำคัญการปล่อยตัวคุมความประพฤติ รวมทั้งเอกสารที่เกี่ยวข้อง

ข้อ
๕๗  ชี้แจงเงื่อนไขการคุมความประพฤติตามที่คณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์
หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหาร มีคำสั่งแก่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาด
ด้วยวาจา และลายลักษณ์อักษร ตามแบบที่กรมคุมประพฤติกำหนด พร้อมแจ้งสิทธิและหน้าที่ของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาด
รวมทั้งผลที่จะได้รับจากการปฏิบัติหรือไม่ปฏิบัติจากการคุมความประพฤติ
พร้อมทั้งกำชับให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขโดยเคร่งครัด มิฉะนั้นเจ้าพนักงานเรือนจำ
หรือพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจ ซึ่งเจ้าพนักงานเรือนจำร้องขอในกรณีจำเป็น มีอำนาจจับผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดได้
โดยมิต้องมีหมายจับ และนำกลับเข้าจำคุกต่อไปตามกำหนดโทษที่ยังเหลืออยู่
โดยไม่ต้องมีหมายจำคุกอีก  ทั้งนี้
ตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์

ข้อ
๕๘  ให้พนักงานคุมประพฤติจัดปฐมนิเทศผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดเพื่อแจ้งวัตถุประสงค์ของการคุมความประพฤติ
และวิธีการคุมความประพฤติ บริการที่อาจได้รับจากสำนักงานคุมประพฤติ  ทั้งนี้
การปฐมนิเทศจะกระทำในวันชี้แจงเงื่อนไขหรือนัดหมายภายหลังก็ได้

ข้อ
๕๙  ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการเบื้องต้นแก่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาด
ดังต่อไปนี้
(๑)
บันทึกถ้อยคำผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาด
ตามแบบที่กรมคุมประพฤติกำหนด
(๒)
ดำเนินการเกี่ยวกับตัวผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาด เช่น การถ่ายภาพ พิมพ์ลายนิ้วมือ
ตรวจร่างกาย เก็บตัวอย่างปัสสาวะ เส้นผม หรือขน
เพื่อประโยชน์ในการพิสูจน์บุคคลและเป็นฐานข้อมูลเพื่อประโยชน์ในการแก้ไขฟื้นฟู
รวมทั้งสั่งหรือจัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดในคดีที่เกี่ยวข้องกับยาเสพติด
หรือในกรณีที่มีหลักฐานอันควรเชื่อว่าบุคคลดังกล่าวเกี่ยวข้องกับยาเสพติด รับการตรวจหรือทดสอบว่ามียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่  ทั้งนี้
การตรวจหรือทดสอบเกี่ยวกับยาเสพติดให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขในการตรวจหรือทดสอบว่าผู้รับการตรวจหรือทดสอบมียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่
ตามที่กฎหมายกำหนด
(๓)
ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดมีอาการบกพร่องทางร่างกายหรือจิตใจ
หรือมีความจำเป็นต้องได้รับการช่วยเหลือและสงเคราะห์
ให้ดำเนินการส่งตัวไปบำบัดรักษาหรือช่วยเหลือสงเคราะห์ในเบื้องต้น
(๔)
ในคดีที่คณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์ หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหาร
มีคำสั่งให้ดำเนินการติดอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดในการติดตามตัวบุคคล
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ และวิธีการ
ใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรืออุปกรณ์อื่นใดในการติดตามตัวบุคคล ตามที่กฎหมายกำหนด
(๕)
ดำเนินการอื่นใด เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดปฏิบัติตามเงื่อนไขและสามารถแก้ไขปรับปรุงตนเองได้
เพื่อประโยชน์ในการป้องกันอาชญากรรมและแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิด

ข้อ
๖๐  ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดไม่มาพบพนักงานคุมประพฤติ
ให้ดำเนินการตรวจสอบข้อมูลและมีหนังสือแจ้งเตือนไปยังผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาด
และเมื่อผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดมาพบ ให้ดำเนินการตามข้อ ๕๗ ข้อ
๕๘ และข้อ ๕๙

ส่วนที่ ๓
การวิเคราะห์และจัดทำแผน

ข้อ
๖๑  ให้พนักงานคุมประพฤตินำข้อมูลที่ได้จากการรวบรวมมาวิเคราะห์และจำแนกโดยใช้แบบประเมินตามที่กรมคุมประพฤติกำหนด
เพื่อจัดทำแผนการคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดและแผนการแก้ไขฟื้นฟู
ตามที่กฎหมายกำหนด
ในการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
ให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดมีส่วนร่วมในการจัดทำแผนการแก้ไขฟื้นฟู

ส่วนที่ ๔
การดำเนินการคุมความประพฤติและการแก้ไขฟื้นฟู

ข้อ
๖๒  ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการตามแผนการคุมความประพฤติและแผนการแก้ไขฟื้นฟูที่กำหนดไว้

ข้อ
๖๓  การดำเนินการตามแผนการคุมความประพฤติ
ให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการดังนี้
(๑)
จัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดปฏิบัติตามเงื่อนไขที่คณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์
หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหารกำหนด เช่น การรายงานตัว การประกอบอาชีพ
เงื่อนไขให้กระทำการ หรือห้ามกระทำการ
(๒)
ให้ดำเนินการสอดส่องยังที่พักอาศัยหรือสถานที่ทำงานหรือสถานที่อื่นใดเพื่อเยี่ยมเยียน
ติดตาม ดูแล ให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดปฏิบัติตามเงื่อนไข
และสามารถแก้ไขปรับปรุงตนเองได้  ทั้งนี้
อาจมอบหมายอาสาสมัครคุมประพฤติดำเนินการแทนได้
(๓)
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่คณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์
หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหารกำหนด หรือพฤติการณ์ที่เกี่ยวกับการคุมความประพฤติของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดเปลี่ยนแปลงไป
ให้ดำเนินการตรวจสอบถึงเหตุการณ์ดังกล่าว และให้จัดทำรายงานและความเห็นต่อคณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์
หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหารโดยเร็ว ตามที่กำหนดไว้ในหมวด ๓ ส่วนที่ ๖
(๔)
การดำเนินการอื่นใด
เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดปฏิบัติตามเงื่อนไขที่คณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์
หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหารกำหนด

ข้อ
๖๔  การดำเนินการตามแผนการแก้ไขฟื้นฟู
ให้พนักงานคุมประพฤติจัดให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดได้รับการแก้ไขฟื้นฟูตามแผนการแก้ไขฟื้นฟู
ให้เป็นไปตามสภาพปัญหา ความจำเป็นและความต้องการของผู้ถูกคุมความประพฤติแต่ละราย
เช่น การให้คำปรึกษารายบุคคลหรือรายกลุ่ม การจัดให้เข้ารับการอบรมความรู้
การทำงานบริการสังคมหรือสาธารณประโยชน์ การให้การสงเคราะห์
เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดสามารถดำรงตนอยู่ในสังคมได้  ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามระเบียบที่เกี่ยวข้อง

ข้อ
๖๕  ในคดีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดเกี่ยวข้องกับยาเสพติดหรือมีหลักฐานอันควรเชื่อว่าผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดเกี่ยวข้องกับยาเสพติด
ให้พนักงานคุมประพฤติตรวจหรือทดสอบว่ามียาเสพติดอยู่ในร่างกายผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดหรือไม่
ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขในการตรวจหรือทดสอบว่าผู้รับการตรวจหรือทดสอบมียาเสพติดอยู่ในร่างกายหรือไม่
ตามที่กฎหมายกำหนด

ข้อ
๖๖  การดำเนินการตามข้อ ๖๓ และข้อ ๖๔
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับแผน ตามที่กฎหมายกำหนด

ข้อ
๖๗  การดำเนินการตามข้อ ๖๓ และข้อ ๖๔
พนักงานคุมประพฤติอาจมอบหมายให้อาสาสมัครคุมประพฤติ
หรือประสานความร่วมมือกับภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชน
เข้ามามีส่วนร่วมในการแก้ไขฟื้นฟูผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาด

ข้อ
๖๘  ในคดีที่มีผู้เสียหาย หากผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาด
หรือผู้เสียหายฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งร้องขอให้มีการดำเนินการเพื่อสร้างความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์และอีกฝ่ายหนึ่งยินยอมให้จัดให้มีการดำเนินการดังกล่าว
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการในการดำเนินการเพื่อสร้างความยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ ตามที่กฎหมายกำหนด

ข้อ
๖๙  ในกรณีผู้ถูกคุมความประพฤติร้องขอไปรายงานตัวที่สำนักงานคุมประพฤติแห่งอื่นและพนักงานคุมประพฤติเห็นสมควร
เพื่อประโยชน์ของผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดและเป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์หรือกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหาร
พนักงานคุมประพฤติอาจพิจารณาส่งคดีให้สำนักงานคุมประพฤติอื่นดำเนินการแทนก็ได้

ส่วนที่ ๕
การติดตามและประเมินผล

ข้อ
๗๐  ให้พนักงานคุมประพฤติติดตามและประเมินผลการปฏิบัติตามแผนการคุมความประพฤติเป็นระยะในระหว่างการคุมความประพฤติ
เพื่อให้ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดปฏิบัติตามเงื่อนไขที่คณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์
หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหารกำหนด
กรณีผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดมีพฤติกรรมเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น
ให้พนักงานคุมประพฤติพิจารณาปรับเปลี่ยนเงื่อนไขในทางที่เป็นประโยชน์กับผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดได้
เช่น ลดจำนวนครั้งในการรายงานตัว

ข้อ
๗๑  ให้พนักงานคุมประพฤติติดตามและประเมินผลการปฏิบัติตามแผนการแก้ไขฟื้นฟูเป็นระยะในระหว่างการคุมความประพฤติ
โดยประเมินผลตามสภาพปัญหา ความจำเป็นและความต้องการ หรือระดับของความเสี่ยงหรือแนวโน้มการกระทำความผิดซ้ำ
หากพบว่ามีข้อเท็จจริงเปลี่ยนแปลงไปให้ปรับแผนการแก้ไขฟื้นฟูตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขเกี่ยวกับแผน ตามที่กฎหมายกำหนด

ส่วนที่ ๖
การจัดทำรายงาน

ข้อ
๗๒  ให้พนักงานคุมประพฤติทำรายงานและความเห็นการคุมความประพฤติในกรณี ดังต่อไปนี้
(๑)
ให้พ้นการคุมความประพฤติ
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดปฏิบัติตามเงื่อนไขครบถ้วน
โดยจัดทำรายงานและความเห็นภายในเจ็ดวัน
อย่างช้าไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดปฏิบัติตามเงื่อนไขที่คณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์
หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหารกำหนดครบถ้วนและครบระยะเวลาการคุมความประพฤติ
(๒)
ในกรณีที่ผู้ถูกคุมความประพฤติที่เป็นนักโทษเด็ดขาดไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขการคุมความประพฤติที่คณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์
หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหารกำหนด
ให้จัดทำรายงานและความเห็นเสนอต่อคณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์
หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหาร ในทันทีที่ทราบเหตุ

ข้อ
๗๓  เมื่อดำเนินการเสนอรายงานต่อคณะกรรมการหรือคณะอนุกรรมการตามกฎหมายว่าด้วยราชทัณฑ์
หรือตามกฎหมายว่าด้วยเรือนจำทหารแล้ว ให้พนักงานคุมประพฤติบันทึกความเห็นตามข้อ ๗๒
ในระบบสารสนเทศ และสารบบคดีของสำนักงานคุมประพฤติ

หมวด ๔
การส่งเสริมและสนับสนุน

ข้อ
๗๔  ให้ผู้อำนวยการรับผิดชอบในการดำเนินการตรวจสอบคุณภาพ
มาตรฐาน
และส่งเสริมสนับสนุนการปฏิบัติงานการคุมความประพฤติให้เกิดประสิทธิภาพตลอดทั้งกระบวนการ

ข้อ
๗๕  ให้ผู้อำนวยการบริหารจัดการให้มีการประสานความร่วมมือกับหน่วยงานของรัฐ
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรพัฒนาเอกชน องค์กรชุมชนหรือองค์กรอื่น ๆ
เพื่อให้มีบทบาทในการส่งเสริมสนับสนุนการแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิดในชุมชน

ประกาศ ณ วันที่ ๑๙
เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๐
สุวพันธุ์  ตันยุวรรธนะ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม

ภวรรณตรี/จัดทำ
๒๕ พฤษภาคม
๒๕๖๐

ชวัลพร/ตรวจ
๒๕ พฤษภาคม
๒๕๖๐

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๔/ตอนพิเศษ ๑๓๘ ง/หน้า ๗/๒๓ พฤษภาคม ๒๕๖๐