กฎกระทรวงควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2550 (ฉบับ Update ล่าสุด)

กฎกระทรวง

กฎกระทรวง
ควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
พ.ศ. ๒๕๕๐[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๕ และมาตรา ๗ (๑) (๓) (๕) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ.
๒๕๔๒ บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑  ในกฎกระทรวงนี้
น้ำมันเชื้อเพลิง[๒] หมายความว่า น้ำมันเชื้อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง
แต่ไม่รวมถึงก๊าซธรรมชาติและก๊าซปิโตรเลียมเหลว
ไอน้ำมันเชื้อเพลิง หมายความว่า ไอน้ำมันเบนซิน
และให้หมายความรวมถึง ไอของน้ำมันเชื้อเพลิงอื่นที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
ระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑ (vapour recovery system stage I) หมายความว่า
ระบบป้องกันการแพร่กระจายของไอน้ำมันเชื้อเพลิงไปสู่บรรยากาศ
ระหว่างถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงกับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงในขณะถ่ายเทน้ำมันเชื้อเพลิง
หรือระหว่างการถ่ายเทน้ำมันเชื้อเพลิงจากรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงลงสู่ถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงใต้พื้นดินในสถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง
ระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๒ (vapour recovery system stage II) หมายความว่า ระบบป้องกันการแพร่กระจายของไอน้ำมันเชื้อเพลิงไปสู่บรรยากาศ
ระหว่างการถ่ายเทน้ำมันเชื้อเพลิงจากหัวจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงลงสู่ถังน้ำมันเชื้อเพลิงของรถในสถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง
หน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง (vapour recovery unit) หมายความว่า ระบบท่อ ถัง
และอุปกรณ์ที่ใช้ในกระบวนการเปลี่ยนสถานะของไอน้ำมันเชื้อเพลิงให้เป็นของเหลว
รถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง หมายความว่า
ยานพาหนะขนส่งน้ำมันทางบกที่มีถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงตรึงไว้ด้านบน  ทั้งนี้ เว้นแต่รถไฟ

หมวด ๑
ระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง

ข้อ
๒ 
ให้มีการติดตั้งระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงตามลักษณะ เขตพื้นที่
และภายในสถานที่ดังต่อไปนี้
(๑)
ระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑
(ก)
ในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร จังหวัดสมุทรปราการ นนทบุรี ปทุมธานี
และเขตพื้นที่อื่นตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
๑.
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท ก
๒.
คลังน้ำมันเชื้อเพลิง
๓.
สถานที่เก็บรักษาน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
๔.
สถานที่ที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยระบบขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงทางท่อและจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงภายในสถานที่ดังกล่าวข้างต้น
๕.
สถานที่อื่นตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
(ข)
ในเขตพื้นที่ทั่วประเทศ
๑.
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท ข
๒.
สถานที่อื่นตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
(๒)
ระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๒
(ก)
ในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร จังหวัดสมุทรปราการ นนทบุรี ปทุมธานี
และเขตพื้นที่อื่นตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
๑.
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท ข
๒.
สถานที่อื่นตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
(ข)
ในเขตพื้นที่ทั่วประเทศตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
๑.
สถานที่ตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด

ข้อ
๓  ห้ามมิให้รถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงที่ไม่ได้ติดตั้งระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ลักษณะที่ ๑
รับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีไอน้ำมันเชื้อเพลิงภายในสถานที่ตามข้อ ๒
แม้ว่าสถานที่ดังกล่าวจะมีการติดตั้งระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑
แล้วก็ตาม

หมวด ๒
หน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง

ข้อ
๔  หน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ต้องประกอบด้วยอุปกรณ์ความปลอดภัยและส่วนประกอบที่จำเป็นตามมาตรฐานที่กรมธุรกิจพลังงานกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
หน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงตามวรรคหนึ่งต้องสามารถควบคุมการปล่อยทิ้งไอน้ำมันเชื้อเพลิงได้ตามมาตรฐานที่กฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติกำหนด

ข้อ
๕ 
ให้ติดตั้งหน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงในสถานที่ดังต่อไปนี้
(๑)
คลังน้ำมันเชื้อเพลิง
(๒)
สถานที่เก็บรักษาน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
(๓)
สถานที่ที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยระบบขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงทางท่อและจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง

ข้อ
๖ 
ถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงตามแนวตั้งชนิดหลังคาลอย (floating roof) หรือชนิดหลังคาลอยภายใน (internal floating roof) ต้องจัดให้มีหน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง

ข้อ
๗ 
ถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงตามแนวตั้งชนิดหลังคาติดตาย (fixed roof) หรือถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงตามแนวนอน
ต้องจัดให้มีระบบท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงจากถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงไปยังบริเวณรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิง
หรือติดตั้งหน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงหรือโดยวิธีการอื่นใดที่สามารถกำจัดไอน้ำมันเชื้อเพลิงได้อย่างมีมาตรฐานเช่นหน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง

ข้อ
๘ 
ผู้ประกอบกิจการควบคุมต้องตรวจสอบและทดสอบระบบของหน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงอย่างสม่ำเสมอเพื่อให้การปล่อยทิ้งไอน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นไปตามมาตรฐานที่กฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติกำหนด
หากการตรวจสอบและทดสอบตามวรรคหนึ่งพบว่าค่าการปล่อยทิ้งของไอน้ำมันเชื้อเพลิงเกินมาตรฐานค่าเฉลี่ยที่กฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติกำหนด
ผู้ประกอบกิจการควบคุมต้องปรับปรุงระบบของหน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
เพื่อให้อากาศที่ระบายออกเป็นไปตามมาตรฐานที่กฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติกำหนดโดยไม่ชักช้า

ข้อ
๙ 
แบบของหน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ต้องแสดงรายละเอียดอย่างน้อยดังต่อไปนี้
(๑)
แบบแปลน
(๒)
แบบด้านข้าง
(๓)
แบบรูปตัด
(๔)
แบบฐานราก
(๕)
แบบแสดงรายละเอียดของระบบท่อ ถัง และอุปกรณ์ต่าง ๆ ให้สามารถตรวจสอบได้
แบบตาม
(๑) (๒) (๓) และ (๔) ให้ใช้มาตราส่วนไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๕๐

ข้อ
๑๐  ระบบรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิง
ต้องเป็นชนิดที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงเฉพาะด้านใต้ถัง (bottom loading) และต้องแสดงรายละเอียดอย่างน้อยดังต่อไปนี้
(๑)
แบบแปลน
(๒)
แบบด้านข้าง
(๓)
แบบรูปตัด
(๔)
แบบฐานราก
(๕)
แบบแสดงรายละเอียดการติดตั้งของแท่นรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงพร้อมด้วยระบบท่อและอุปกรณ์ที่ใช้ในการควบคุมการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้สามารถตรวจสอบได้
แบบตาม
(๑) (๒) (๓) และ (๔) ให้ใช้มาตราส่วนไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๕๐

ข้อ
๑๑ 
ถังเก็บไอน้ำมันเชื้อเพลิงในระบบหน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ต้องอยู่ห่างจากแนวเขตของสถานที่ตามข้อ ๕ ไม่น้อยกว่า ๘.๐๐ เมตร
และต้องอยู่ห่างจากที่พักอาศัยหรือสิ่งที่ก่อให้เกิดเปลวไฟหรือประกายไฟไม่น้อยกว่า
๒๐.๐๐ เมตร

ข้อ
๑๒ 
ในกรณีหน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงมีอุปกรณ์ที่ทำให้เกิดอุณหภูมิถึงระดับที่น้ำมันเชื้อเพลิงสามารถลุกไหม้ได้เอง
(auto ignition temperature) อุปกรณ์ดังกล่าวต้องอยู่ห่างจากถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงไม่น้อยกว่า
๒๐.๐๐ เมตร

ข้อ
๑๓ 
ข้อต่อของแท่นรับหรือแท่นจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงต้องออกแบบ
และทดสอบตามข้อกำหนด ดังต่อไปนี้
(๑)
เป็นชนิดที่ใช้กับน้ำมันเชื้อเพลิงโดยเฉพาะ
และออกแบบให้สามารถรับแรงดันใช้งานได้ไม่น้อยกว่า ๕๑๗ กิโลปาสกาล (๗๕
ปอนด์ต่อตารางนิ้ว) และต้องสามารถทนแรงดันได้ไม่น้อยกว่า ๑.๕ เท่าของแรงดันออกแบบ
(๒)
มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑๐๑.๖ มิลลิเมตร (๔ นิ้ว)
(๓)
ในกรณีมีข้อต่อหลายตัว
ระยะห่างในแนวระนาบของจุดศูนย์กลางของข้อต่อแต่ละตัวต้องห่างกันไม่น้อยกว่า ๒๕๔
มิลลิเมตร (๑๐ นิ้ว) แต่ต้องไม่เกิน ๑.๘๓ เมตร (๖ ฟุต)
(๔)
ติดตั้งสูงจากระดับพื้นดินระหว่าง ๐.๔๕๘ เมตร (๑.๕ ฟุต) ถึง ๑.๒๒ เมตร (๔ ฟุต)

ข้อ
๑๔ 
ระบบท่อสำหรับควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงต้องมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า
๑๐๑.๖ มิลลิเมตร (๔ นิ้ว) และปลายท่อต้องติดตั้งข้อต่อขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑๐๑.๖
มิลลิเมตร (๔ นิ้ว)

ข้อ
๑๕ 
ระบบอุปกรณ์ควบคุมการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงของแท่นจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงต้องออกแบบตามข้อกำหนด
ดังต่อไปนี้
(๑)
ระบบอุปกรณ์ควบคุมการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงขั้นที่ ๑ ต้องประกอบด้วยมิเตอร์และวาล์วควบคุมปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิง
และ
(๒)
ระบบอุปกรณ์ควบคุมการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงขั้นที่ ๒
ต้องประกอบด้วยระบบสัญญาณจากเครื่องตรวจวัดระดับน้ำมันเชื้อเพลิงของถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
เพื่อทำหน้าที่ควบคุมปริมาณน้ำมันเชื้อเพลิงมิให้ล้นถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงขณะถ่ายเทน้ำมันเชื้อเพลิง

หมวด ๓
การควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงของสถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท
ก
และสถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท
ข

ข้อ
๑๖ 
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท ก และสถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท
ข ที่ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ตามข้อ ๒ (๑) (ก) และ (ข)
ต้องจัดให้มีระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑ ซึ่งมีลักษณะ
วิธีการติดตั้ง และการทดสอบ ดังต่อไปนี้
(๑)
แบบของระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑
ต้องแสดงรายละเอียดการติดตั้งระบบท่อ และอุปกรณ์ควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
(๒)
ท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงที่ใช้สำหรับระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ต้องทำด้วยวัสดุที่มีความมั่นคงแข็งแรงและไม่ทำปฏิกิริยากับน้ำมันเชื้อเพลิง
จะเป็นท่อชั้นเดียวหรือสองชั้นก็ได้ และมีความลาดเอียงไม่น้อยกว่า ๑ ต่อ ๑๐๐
ลาดลงไปทางด้านถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงใต้พื้นดิน
(๓)
ข้อต่อท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงต้องเป็นชนิดที่สามารถป้องกันไอน้ำมันเชื้อเพลิงรั่วไหล
(dry break fitting)
และต้องมีฝาครอบปิดไว้ในขณะที่ไม่มีการถ่ายเทน้ำมันเชื้อเพลิง
(๔)
ต้องติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงล้นถัง (overfill protection) ที่ข้อต่อท่อรับน้ำมันเชื้อเพลิงหรือข้อต่อท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิง
(๕)
ต้องติดตั้งอุปกรณ์นิรภัยแบบระบายความดันและสุญญากาศที่ปลายท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ซึ่งมีลักษณะและการทดสอบ ดังต่อไปนี้
(ก)
อุปกรณ์นิรภัยต้องเริ่มเปิดระบายที่ความดันไม่น้อยกว่าค่าความดันที่เกิดขึ้นในขณะถ่ายเทน้ำมันเชื้อเพลิงจากรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงลงสู่ถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงใต้พื้นดิน
แต่ต้องไม่มากกว่าความดันออกแบบของถัง และเปิดระบายความดันสุญญากาศ
เมื่อเกิดสุญญากาศภายในถังที่มีความดันสุญญากาศไม่เกิน ๒,๐๐๐ ปาสกาล
(๘ นิ้วน้ำ)
(ข)
ต้องทำการทดสอบอุปกรณ์นิรภัยดังกล่าวทุกสองปี
(๖)
ระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงจะต้องติดตั้งตามข้อกำหนดข้อใดข้อหนึ่ง ดังต่อไปนี้
(ก)
ระบบท่อแยก (two point systems)
ต้องจัดให้มีข้อต่อท่อรับน้ำมันเชื้อเพลิงและข้อต่อท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิง
สำหรับถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงใต้พื้นดินแต่ละถัง ข้อต่อท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงที่ต่อกับสายอ่อนของรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อนำไอน้ำมันเชื้อเพลิงกลับสู่ถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
ต้องมีขนาดใหญ่กว่าท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงส่วนที่แยกไปท่อระบายไอน้ำมันเชื้อเพลิง
เพื่อให้ไอน้ำมันเชื้อเพลิงไหลกลับเข้าสู่ถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงได้สะดวก
ดังตัวอย่างภาพประกอบที่ ๑ ท้ายกฎกระทรวงนี้
(ข)
ระบบท่อสองชั้น (coaxial systems)
ต้องจัดให้มีข้อต่อสองชั้นสำหรับรับน้ำมันเชื้อเพลิงและนำไอน้ำมันเชื้อเพลิงกลับไว้ในท่อเดียวกันที่ถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงใต้พื้นดินแต่ละถัง
และมีข้อต่อท่อรับน้ำมันเชื้อเพลิงสามทาง (coaxial delivery elbow)
แยกต่อไปยังสายอ่อนของรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง ดังตัวอย่างภาพประกอบที่ ๒
ท้ายกฎกระทรวงนี้
(ค)
ระบบท่อร่วม (manifolded systems)
ต้องจัดให้มีท่อร่วมของท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงใต้พื้นดินหลายถัง
เพื่อลดจำนวนข้อต่อท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิง
และต้องติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันน้ำมันเชื้อเพลิงไหลเข้าท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิง เช่น
ลิ้นแบบลูกลอย (extractable ball float valve) ที่จุดต่อท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงกับท่อร่วม
เพื่อป้องกันน้ำมันเชื้อเพลิงไหลเข้าท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ดังตัวอย่างภาพประกอบที่ ๓ ท้ายกฎกระทรวงนี้
แต่สำหรับกรณีที่จุดต่อท่อร่วมอยู่สูงกว่าถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
ไม่ต้องติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันน้ำมันเชื้อเพลิงไหลเข้าสู่ท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงก็ได้
ดังตัวอย่างภาพประกอบที่ ๔ ท้ายกฎกระทรวงนี้
(๗)
เมื่อติดตั้งระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑ เสร็จแล้ว
ก่อนการใช้งานต้องทำการทดสอบระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงด้วยความดันไม่น้อยกว่า
๐.๗๐ กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร (๑๐ ปอนด์ต่อตารางนิ้ว)
หลังจากทิ้งไว้เป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๓๐ นาที ต้องไม่ปรากฏรอยรั่วซึมใด ๆ หรือทำการทดสอบโดยวิธีอื่นตามที่กรมธุรกิจพลังงานกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
(๘)
ให้มีการทดสอบระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑
ทุกสองปีโดยใช้ก๊าซเฉื่อยอัดด้วยความดันไม่น้อยกว่า ๐.๐๗
กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร (๑ ปอนด์ต่อตารางนิ้ว) หลังจากทิ้งไว้เป็นเวลาไม่น้อยกว่า
๓๐ นาที ต้องไม่ปรากฏรอยรั่วซึมใด ๆ
หรือทำการทดสอบโดยวิธีอื่นตามที่กรมธุรกิจพลังงานกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
(๙)
การถ่ายเทน้ำมันเชื้อเพลิงจากรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงลงสู่ถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงใต้พื้นดินที่ติดตั้งระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ลักษณะที่ ๑
ต้องกระทำโดยรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงที่ติดตั้งระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ลักษณะที่ ๑

ข้อ
๑๗ 
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท ข ที่ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ตามข้อ ๒ (๒)
(ก) และ (ข) ต้องจัดให้มีระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๒ ซึ่งมีลักษณะ วิธีการติดตั้ง
และการทดสอบ ดังต่อไปนี้
(๑)
แบบของระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๒
ต้องแสดงรายละเอียดการติดตั้งระบบท่อ ตู้จ่ายน้ำมันเชื้อเพลิง
และอุปกรณ์ควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
(๒)
ตู้จ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงต้องมีอุปกรณ์ ดังต่อไปนี้
(ก)
ต้องมีหัวจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นชนิด ๒ ชั้น
โดยมีช่องทางจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงและช่องทางสำหรับให้ไอน้ำมันเชื้อเพลิงไหลกลับคืนสู่ถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงใต้พื้นดิน
(ข)
ต้องมีสายอ่อนเติมน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นชนิด ๒ ชั้น
โดยมีช่องทางจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงและช่องทางสำหรับให้ไอน้ำมันเชื้อเพลิงไหลกลับคืนสู่ถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงใต้พื้นดิน
(๓)
ต้องติดตั้งลิ้นกันกลับ (vapour check valve)
ที่ระบบท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อป้องกันไอน้ำมันเชื้อเพลิงในระบบไหลย้อนกลับออกทางหัวจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิง
(๔)
ท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงจะต้องทำด้วยวัสดุที่มีความมั่นคงแข็งแรงและไม่ทำปฏิกิริยากับน้ำมันเชื้อเพลิง
จะเป็นท่อชั้นเดียวหรือสองชั้นก็ได้ และลาดเอียงไม่น้อยกว่า ๑ ต่อ ๑๐๐
ลาดลงไปทางด้านถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงใต้พื้นดิน
(๕)
การต่อท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงของแต่ละถังเข้าร่วมกันจะต้องติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันน้ำมันเชื้อเพลิงไหลเข้าท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิง
เช่น ลิ้นแบบลูกลอย (ball float valve)
เพื่อป้องกันน้ำมันเชื้อเพลิงไหลเข้าไปในท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงหรือเข้าไปในถังอื่นในขณะที่รถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงถ่ายเทน้ำมันเชื้อเพลิงลงถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงใต้พื้นดิน
(๖)
การติดตั้งระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๒ จะต้องเป็นชนิดระบบสุญญากาศ (vacuum assist systems) โดยต้องจัดให้มีเครื่องสูบสุญญากาศ (vacuum pump)
ติดตั้งอยู่ในตู้จ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงหรือในระบบท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิง
และเครื่องสูบสุญญากาศนี้ต้องสามารถปรับการเปลี่ยนแปลงแรงดูดให้สัมพันธ์กับอัตราการไหลของน้ำมันเชื้อเพลิงที่กำลังไหลลงสู่ถังน้ำมันเชื้อเพลิงของรถ
เพื่อป้องกันไม่ให้ถังน้ำมันเชื้อเพลิงของรถเสียหาย ดังตัวอย่างภาพประกอบที่ ๕
ท้ายกฎกระทรวงนี้
(๗)
เมื่อติดตั้งระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๒ เสร็จแล้ว
ก่อนการใช้งานต้องทำการทดสอบระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงด้วยความดันไม่น้อยกว่า
๐.๗๐ กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร (๑๐ ปอนด์ต่อตารางนิ้ว)
หลังจากทิ้งไว้เป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๓๐ นาที ต้องไม่ปรากฏรอยรั่วซึมใด ๆ
หรือทำการทดสอบโดยวิธีอื่นตามที่กรมธุรกิจพลังงานกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
(๘)
ให้มีการทดสอบระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๒
ทุกสองปีโดยใช้ก๊าซเฉื่อยอัดด้วยความดันไม่น้อยกว่า ๐.๐๗
กิโลกรัมต่อตารางเซนติเมตร (๑ ปอนด์ต่อตารางนิ้ว)
หลังจากทิ้งไว้เป็นเวลาไม่น้อยกว่า ๓๐ นาที ต้องไม่ปรากฏรอยรั่วซึมใด ๆ
หรือทำการทดสอบโดยวิธีอื่นตามที่กรมธุรกิจพลังงานกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

หมวด ๔
การควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงของรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง

ข้อ
๑๘ 
รถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับสถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท ก
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท ข คลังน้ำมันเชื้อเพลิง
สถานที่เก็บรักษาน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
และสถานที่ที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยระบบขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงทางท่อและจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงในเขตพื้นที่ตามข้อ
๒ (๑) (ก) และ (ข)
ต้องเป็นรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงที่รับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงใต้ถัง (bottom loading) และติดตั้งระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑

ข้อ
๑๙  ระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ลักษณะที่ ๑ ของรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงต้องมีอุปกรณ์ความปลอดภัยและส่วนประกอบที่จำเป็นตามมาตรฐานที่กรมธุรกิจพลังงานกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
และต้องติดตั้งตามแบบที่ได้รับอนุญาต

ข้อ
๒๐ 
ข้อต่อที่ใช้สำหรับการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงใต้ถัง (bottom loading) ต้องมีลักษณะดังต่อไปนี้
(๑)
เป็นชนิดพอพเพ็ทวาล์ว (poppet valve) มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑๐๑.๖ มิลลิเมตร (๔
นิ้ว) สามารถเปิดได้ลึก ๕๐.๘ มิลลิเมตร (๒ นิ้ว) โดยวัดจากหน้าสัมผัสหน้าสุด
ตามมาตรฐาน API RP 1004 Bottom Loading And Vapour Recovery For MC-306 Tank Motor Vehicles
(๒)
ออกแบบให้สามารถใช้งานที่แรงดันไม่น้อยกว่า ๕๑๗ กิโลปาสกาล (๗๕ ปอนด์ต่อตารางนิ้ว)
และสามารถทนแรงดันทดสอบได้ไม่น้อยกว่า ๑.๕ เท่าของแรงดันใช้งาน
(๓)
ออกแบบให้มีการสูญเสียน้ำมันเชื้อเพลิงระหว่างใช้งานน้อยที่สุด
โดยเมื่อถอดข้อต่อออกจากกันจะมีน้ำมันเชื้อเพลิงสูญเสียได้ไม่เกิน ๑๐
ลูกบาศก์เซนติเมตรต่อการถอดหนึ่งครั้ง โดยหาค่าเฉลี่ยจากการถอดสามครั้ง
(๔)
ออกแบบให้มีการระบายน้ำมันเชื้อเพลิงที่ตกค้างอยู่ภายในจนหมดหลังการถ่ายเทน้ำมันเชื้อเพลิง
(๕)
มีฝาครอบป้องกันฝุ่นละออง
โดยฝาครอบต้องสามารถป้องกันน้ำมันเชื้อเพลิงรั่วไหลจากข้อต่อได้ด้วย

ข้อ
๒๑  ถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงและข้อต่ออุปกรณ์รับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิง
ใต้ถัง ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดดังต่อไปนี้
(๑)
ข้อต่อรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงต้องติดตั้งไว้ด้านซ้ายของรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
(๒)
ในกรณีที่มีข้อต่อรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงหลายตัว ระยะห่างในแนวระนาบของจุดศูนย์กลางของข้อต่อต้องห่างกันไม่น้อยกว่า
๒๕๔ มิลลิเมตร (๑๐ นิ้ว) แต่ต้องไม่เกิน ๑.๘๓ เมตร (๖ ฟุต)
ด้านหน้าของข้อต่อต้องอยู่ในแนวดิ่ง
และอยู่ลึกจากด้านที่กว้างที่สุดของตัวถังรถไม่เกิน ๑๕๒.๔ มิลลิเมตร (๖ นิ้ว)
(๓)
ข้อต่อรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงต้องติดตั้งอยู่สูงจากระดับพื้นดินไม่เกิน ๑.๒๒
เมตร (๔ ฟุต) ในขณะที่ถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงว่างเปล่า
และต้องอยู่สูงจากระดับพื้นดินไม่น้อยกว่า ๐.๔๕๘ เมตร (๑.๕ ฟุต)
ในขณะบรรจุน้ำมันเชื้อเพลิงเต็มถัง
(๔)
ระบบท่อและอุปกรณ์ของถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงต้องออกแบบให้สามารถใช้งานที่แรงดันไม่น้อยกว่า
๕๑๗ กิโลปาสกาล (๗๕ ปอนด์ต่อตารางนิ้ว) และต้องสามารถทนแรงดันทดสอบได้ไม่น้อยกว่า
๑.๕ เท่าของแรงดันใช้งาน
หากอุปกรณ์ใดไม่สามารถทนต่อแรงดันดังกล่าวได้ต้องแยกอุปกรณ์นั้น ๆ
ออกต่างหากจากระบบรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงใต้ถัง
(๕)
ถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงต้องมีอุปกรณ์นิรภัยระบายแรงดันและสุญญากาศ
เพื่อป้องกันถังเสียหายจากการเปลี่ยนแปลงแรงดันระหว่างการถ่ายเทน้ำมันเชื้อเพลิง

ข้อ
๒๒ 
ถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงของรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงต้องมีเครื่องตรวจวัดระดับน้ำมันเชื้อเพลิงติดตั้งไว้ทุกช่องบรรจุน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อป้องกันการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงล้นถัง
โดยอาจเป็นระบบใดระบบหนึ่ง ดังต่อไปนี้
(๑)
ระบบเทอร์มิสเตอร์ (thermistor system) ได้แก่
ระบบตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ ขณะที่เครื่องตรวจอยู่ในอากาศอุณหภูมิจะสูงกว่าเมื่ออยู่ในน้ำมันเชื้อเพลิง
เมื่อมีน้ำมันเชื้อเพลิงมาสัมผัสกับเครื่องตรวจจะทำให้อุณหภูมิของเครื่องตรวจต่ำลง
และทำให้ค่าความต้านทานไฟฟ้าของเครื่องตรวจเปลี่ยนแปลงไปและส่งสัญญาณไฟฟ้าไปยังสถานีจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิง
โดยระบบควบคุมที่สถานีจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงจะตรวจสอบระดับน้ำมันเชื้อเพลิงในถังและสั่งปิดวาล์วจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อป้องกันน้ำมันเชื้อเพลิงล้นถัง
(๒)
ระบบออปติคอล (optical system) ได้แก่
ระบบตรวจสอบการสะท้อนแสงภายในเครื่องตรวจ
ขณะที่เครื่องตรวจอยู่ในอากาศแสงจะสามารถสะท้อนกลับไปยังเครื่องตรวจจับแสง (photo detector)
เมื่อมีน้ำมันเชื้อเพลิงมาสัมผัสกับเครื่องตรวจ
ลำแสงจะไม่สะท้อนกลับไปยังเครื่องตรวจจับแสงและส่งสัญญาณไฟฟ้าไปยังสถานีจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิง
โดยระบบควบคุมที่สถานีจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงจะตรวจสอบระดับน้ำมันเชื้อเพลิงในถังและสั่งปิดวาล์วจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อป้องกันน้ำมันเชื้อเพลิงล้นถัง
เครื่องตรวจระบบออปติคอลต้องอยู่ห่างจากวาล์วระบายอากาศเพื่อลดการเกิดฝ้าซึ่งจะรบกวนการทำงานของเครื่องตรวจ

ข้อ
๒๓  เต้ารับสัญญาณไฟฟ้า (receptacle)
ที่ใช้กับเครื่องตรวจวัดระดับน้ำมันเชื้อเพลิงที่ติดตั้งบนรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงตามข้อ
๒๒ ต้องอยู่ห่างจากข้อต่อรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงไม่เกิน ๒.๑๓๔ เมตร (๗ ฟุต)
และต้องอยู่ในตำแหน่งที่ไม่กีดขวางการปฏิบัติงานขณะถ่ายเทน้ำมันเชื้อเพลิง

ข้อ
๒๔  ระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ลักษณะที่ ๑ ต้องมีระบบท่อซึ่งมีพื้นที่หน้าตัดไม่น้อยกว่าพื้นที่หน้าตัดของท่อ
๑๐๑.๖ มิลลิเมตร (๔ นิ้ว) ปลายท่อต้องติดตั้งข้อต่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงขนาด ๑๐๑.๖
มิลลิเมตร (๔ นิ้ว)
ระบบท่อที่ต่อระหว่างช่องบรรจุน้ำมันเชื้อเพลิงกับระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ต้องมีพื้นที่หน้าตัดไม่น้อยกว่าพื้นที่หน้าตัดของท่อ ๗๖.๒ มิลลิเมตร (๓ นิ้ว)

ข้อ
๒๕ 
ข้อต่อท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงตามข้อ ๒๔ ต้องเป็นชนิดแบบสวมเร็วตามมาตรฐาน API RP 1004 Bottom Loading And Vapour Recovery For MC-306 Tank Motor Vehicles
และห้ามใช้ข้อต่อสำหรับรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นข้อต่อไอน้ำมันเชื้อเพลิง

ข้อ
๒๖ 
ข้อต่อท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงต้องติดตั้งในตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่ง
ดังต่อไปนี้
(๑)
อยู่ในแนวเส้นผ่าศูนย์กลางของข้อต่อที่ใช้สำหรับรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงใต้ถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
และอยู่ห่างจากข้อต่อสำหรับรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงใต้ถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงไม่เกิน
๒.๑๓๔ เมตร (๗ ฟุต)
(๒)
บริเวณหัวถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงด้านท้ายรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
(๓)
ศูนย์กลางของข้อต่อท่อไอน้ำมันเชื้อเพลิงต้องสูงจากระดับพื้นดินไม่เกิน ๑.๕๒๔ เมตร
(๕ ฟุต) ในขณะที่ถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงว่างเปล่า และไม่น้อยกว่า ๐.๖๐๙ เมตร (๒
ฟุต) ในขณะที่บรรจุน้ำมันเชื้อเพลิงเต็มถัง

ข้อ
๒๗ 
อุปกรณ์ของระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑
ที่ติดตั้งอยู่เหนือถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงต้องติดตั้งอยู่ต่ำกว่าระดับโกร่งป้องกันของรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงกรณีรถพลิกคว่ำ
(overturn protection)

ข้อ
๒๘  ก่อนการใช้งานครั้งแรก
ระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑
ต้องได้รับการทดสอบว่าสามารถควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงได้ โดยทำการทดสอบด้วยแรงดัน
๔,๕๐๐ ปาสกาล (๑๘ นิ้วน้ำ) และแรงดันสุญญากาศ ๑,๕๐๐
ปาสกาล (๖ นิ้วน้ำ) เป็นเวลา ๕ นาที และต้องมีแรงดันเปลี่ยนแปลงได้ไม่เกิน ๗๕๐
ปาสกาล (๓ นิ้วน้ำ) และต้องทำการทดสอบระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑
ว่าสามารถควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงได้โดยวิธีดังกล่าวทุก ๆ สองปี
หรือทดสอบโดยวิธีการอื่นตามที่กรมธุรกิจพลังงานกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

หมวด ๕
มาตรฐานของอุปกรณ์และผู้ทดสอบระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง

ข้อ
๒๙ 
อุปกรณ์ควบคุมการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงของแท่นจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงตามข้อ ๑๕
อุปกรณ์ของระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑ ตามข้อ ๑๖
และอุปกรณ์ของระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๒ ตามข้อ ๑๗
ให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กรมธุรกิจพลังงานกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ข้อ
๓๐ 
การทดสอบระบบของหน่วยควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงตามข้อ ๘
ระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๑ ตามข้อ ๑๖
และระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๒ ตามข้อ ๑๗ ต้องดำเนินการโดยกรมธุรกิจพลังงานหรือผู้ทดสอบที่มีคุณสมบัติตามกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา
๗ (๔)

บทเฉพาะกาล

ข้อ
๓๑ 
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท ก และสถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท
ข ซึ่งตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ตามข้อ ๒ ที่ได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง
พ.ศ. ๒๕๔๒ อยู่ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
หรือได้รับความเห็นชอบแบบแปลนแผนผัง และแบบก่อสร้างตามประกาศกรมโยธาธิการ เรื่อง
มาตรฐานความปลอดภัยของสถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภทที่ ๑ ลงวันที่ ๓๐
มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๘ หรือประกาศกรมโยธาธิการ เรื่อง
มาตรฐานความปลอดภัยของสถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภทที่ ๒ ลงวันที่ ๓๐
มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๘ ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงล้นถัง ตามข้อ
๑๖ (๔) เว้นแต่ในกรณีที่มีการทดสอบถังเก็บน้ำมันเชื้อเพลิงใต้พื้นดินตามกฎหมาย
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงดังกล่าวจะต้องติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันการเติมน้ำมันเชื้อเพลิงล้นถังตามข้อ
๑๖ (๔)

ข้อ
๓๒ 
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท ข
ที่ได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒
อยู่ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ที่ได้จัดให้มีระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ลักษณะที่ ๑ และระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง ลักษณะที่ ๒ แล้ว
แต่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้
ให้สามารถใช้ระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงดังกล่าวได้ต่อไป แต่หากมีการดัดแปลง
ต่อเติม หรือเปลี่ยนแปลงระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงดังกล่าว
ต้องดำเนินการให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้

ข้อ
๓๓  ภายใต้บังคับข้อ ๓๑ และข้อ ๓๒
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท ก สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภท ข
คลังน้ำมันเชื้อเพลิง สถานที่เก็บรักษาน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
และสถานที่ที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยระบบขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงทางท่อและจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงในเขตพื้นที่ตามข้อ
๒ ที่ได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒
อยู่ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ หรือได้รับความเห็นชอบแบบแปลนแผนผัง
และแบบก่อสร้างตามประกาศกรมโยธาธิการ เรื่อง
มาตรฐานความปลอดภัยของสถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภทที่ ๑ ลงวันที่ ๓๐
มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๘ หรือประกาศกรมโยธาธิการ เรื่อง
มาตรฐานความปลอดภัยของสถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงประเภทที่ ๒ ลงวันที่ ๓๐
มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๘ ที่ยังไม่มีระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงตามกฎกระทรวงนี้
ต้องจัดให้มีระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงภายในหนึ่งปีนับตั้งแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ

ข้อ
๓๔  รถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงตามข้อ ๑๘
ซึ่งได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
ต้องจัดให้มีระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงภายในหนึ่งปีนับตั้งแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ

ข้อ
๓๕[๓]  ให้คลังน้ำมันเชื้อเพลิง
สถานที่เก็บรักษาน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
และสถานที่ที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยระบบขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงทางท่อและจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
ที่ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ตามประกาศกำหนดเขตพื้นที่ที่ออกตามข้อ ๒ (๑) (ก)
ติดตั้งระบบจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดที่มีการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงใต้ถัง (bottom loading) ให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
และจะติดตั้งระบบจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดที่มีการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงเหนือถัง (top loading) ให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงด้วยก็ได้
ในกรณีที่ติดตั้งระบบจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดที่มีการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงใต้ถัง
ต้องดำเนินการให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้
และในกรณีที่ติดตั้งระบบจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดที่มีการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงเหนือถัง
ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามข้อ ๑๐ และข้อ ๑๓
และต้องดำเนินการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด

ข้อ
๓๖[๔] 
รถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงที่ได้รับการจดทะเบียนหรือได้รับการอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกก่อนวันที่ประกาศกำหนดเขตพื้นที่ที่ออกตามข้อ
๒ (๑) (ก) ใช้บังคับ สามารถนำมารับน้ำมันเชื้อเพลิงในสถานที่ตามข้อ ๓๕ ได้
ไม่ว่าจะมีระบบรับน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดที่มีการรับน้ำมันเชื้อเพลิงใต้ถัง (bottom loading) หรือชนิดที่มีการรับน้ำมันเชื้อเพลิงเหนือถัง (top loading)
ในกรณีที่มีระบบรับน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดที่มีการรับน้ำมันเชื้อเพลิงใต้ถัง
ต้องดำเนินการให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้
และในกรณีที่มีระบบรับน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดที่มีการรับน้ำมันเชื้อเพลิงเหนือถัง
ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามข้อ ๑๘ ข้อ ๒๐ ข้อ ๒๑ และข้อ ๒๒
และต้องดำเนินการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนด
ในกรณีที่รถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงตามวรรคหนึ่งได้รับการจดทะเบียนหรือได้รับการอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกเกินสิบปีก่อนวันที่ประกาศกำหนดเขตพื้นที่ที่ออกตามข้อ
๒ (๑) (ก) ใช้บังคับ
ถ้ามีระบบรับน้ำมันเชื้อเพลิงชนิดที่มีการรับน้ำมันเชื้อเพลิงเหนือถัง
ต้องทำการทดสอบระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงตามข้อ ๒๘ ทุกหนึ่งปี
การทดสอบให้กระทำโดยวิศวกรสาขาวิศวกรรมเครื่องกล ตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกร
และให้เก็บรายงานผลการทดสอบไว้ที่รถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงให้สามารถตรวจสอบได้

ข้อ
๓๗[๕] 
รถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงที่รับน้ำมันเชื้อเพลิงในสถานที่ตามข้อ ๓๕
และมีการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงเฉพาะที่ตั้งอยู่นอกเขตพื้นที่ที่กำหนดให้มีการติดตั้งระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามข้อ ๒๔ ข้อ ๒๕ และข้อ ๒๖

ให้ไว้ ณ วันที่ ๙
มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๐
ปิยสวัสดิ์  อัมระนันทน์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน

[เอกสารแนบท้าย]

๑.
ตัวอย่างภาพประกอบที่ ๑ ระบบท่อแยก
๒.
ตัวอย่างภาพประกอบที่ ๒ ระบบท่อสองชั้น
๓.
ตัวอย่างภาพประกอบที่ ๓ ระบบท่อร่วม
๔.
ตัวอย่างภาพประกอบที่ ๔
ระบบท่อร่วมที่จุดต่อร่วมอยู่สูงกว่าถังขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
๕.
ตัวอย่างภาพประกอบที่ ๕ ระบบสุญญากาศ

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
โดยที่ในปัจจุบันยังไม่มีหลักเกณฑ์ในการควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิงซึ่งเก็บรักษาไว้ในสถานที่เก็บรักษาน้ำมันเชื้อเพลิง
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง คลังน้ำมันเชื้อเพลิง และรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
ส่งผลให้เกิดปัญหามลภาวะในอากาศเพิ่มมากขึ้น
เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาดังกล่าว 
จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

กฎกระทรวงควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
(ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๓[๖]

ข้อ
๓ 
เมื่อครบกำหนดสองปีนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ คลังน้ำมันเชื้อเพลิง
สถานที่เก็บรักษาน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
และสถานที่ที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยระบบขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงทางท่อและจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
ที่ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ตามประกาศกำหนดเขตพื้นที่ที่ออกตามข้อ ๒ (๑) (ก)
แห่งกฎกระทรวงควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๕๐ ให้มีหัวจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิง (loading arm) ชนิดที่มีการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงเหนือถัง (top loading) ได้ไม่เกินผลิตภัณฑ์ละหนึ่งหัวจ่าย

ข้อ
๔ 
เมื่อครบกำหนดสิบปีนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
ระบบจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงของคลังน้ำมันเชื้อเพลิง
สถานที่เก็บรักษาน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
และสถานที่ที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยระบบขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงทางท่อและจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
และระบบรับน้ำมันเชื้อเพลิงของรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงตามข้อ ๓๕ และข้อ ๓๖
แห่งกฎกระทรวงควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๕๐
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวงนี้ แล้วแต่กรณี ต้องเป็นชนิดที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงใต้ถัง
(bottom loading) เท่านั้น

หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
โดยที่กฎกระทรวงควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๕๐
มีผลใช้บังคับกับน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีลักษณะเป็นของเหลวตามพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง
พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งต่อมาพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐
ได้ขยายขอบเขตของน้ำมันเชื้อเพลิงให้รวมถึงก๊าซธรรมชาติและก๊าซปิโตรเลียมเหลวด้วย  ดังนั้น
เพื่อให้เกิดความชัดเจนว่ากฎกระทรวงควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๕๐
มีผลใช้บังคับกับน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีลักษณะเป็นของเหลวเท่านั้น
สมควรกำหนดบทนิยามคำว่า น้ำมันเชื้อเพลิง
ไม่ให้รวมถึงก๊าซธรรมชาติและก๊าซปิโตรเลียมเหลว  นอกจากนี้
โดยที่การออกประกาศกำหนดเขตพื้นที่ให้มีการติดตั้งระบบควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง
ลักษณะที่ ๑ เป็นภาระแก่ผู้ประกอบกิจการในเขตพื้นที่นั้นโดยไม่เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจ
สมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์และวิธีการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงของคลังน้ำมันเชื้อเพลิง
สถานที่เก็บรักษาน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีการจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
สถานที่ที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยระบบขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิงทางท่อและจ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงให้กับรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
และระบบรับน้ำมันเชื้อเพลิงของรถขนส่งน้ำมันเชื้อเพลิง
ในเขตพื้นที่นั้นให้เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจและเทคโนโลยีในปัจจุบัน  จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้

ปณตภร/ผู้จัดทำ
๒ กันยายน ๒๕๕๖

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๔/ตอนที่ ๗ ก/หน้า ๗/๒๖ มกราคม ๒๕๕๐

[๒] ข้อ ๑ นิยามคำว่า น้ำมันเชื้อเพลิง เพิ่มโดยกฎกระทรวงควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๓

[๓] ข้อ ๓๕ เพิ่มโดยกฎกระทรวงควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๓

[๔] ข้อ ๓๖ เพิ่มโดยกฎกระทรวงควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๓

[๕] ข้อ ๓๗ เพิ่มโดยกฎกระทรวงควบคุมไอน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๓

[๖] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๗/ตอนที่ ๒๗ ก/หน้า ๗/๒๖ เมษายน ๒๕๕๓