กฎกระทรวง (พ.ศ. 2498) ออกตามความในพระราชบัญญัติยศและเครื่องแบบผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน พ.ศ. 2497

กฎกระทรวง

กฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๔๙๘)
ออกตามความในพระราชบัญญัติยศและเครื่องแบบ
ผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน
พ.ศ. ๒๔๙๗[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๑๒ และ ๑๔ แห่งพระราชบัญญัติยศ และเครื่องแบบผู้บังคับบัญชา
และเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน พ.ศ. ๒๔๙๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ส่วนที่ ๑
ประเภทเครื่องแบบ

ข้อ
๑ 
เครื่องแบบผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน มี ๔ ประเภท คือ
(๑)
เครื่องแบบปกติ
(๒)
เครื่องแบบฝึก
(๓)
เครื่องแบบครึ่งยศ
(๔)
เครื่องแบบเต็มยศ

หมวด ๑
เครื่องแบบปกติ

ข้อ
๒  เครื่องแบบปกติมี ๓ แบบ คือ
(๑)
เครื่องแบบปกติแบบเสื้อนอกคอแบะ
(๒)
เครื่องแบบปกติแบบเสื้อคอพับ
(๓)
เครื่องแบบปกติแบบเสื้อคอพับเปิดคอ

ข้อ
๓ 
เครื่องแบบปกติแบบเสื้อนอกคอแบะสำหรับชาย ประกอบด้วย
(๑)
หมวกทรงหม้อตาลสีกากี
(๒)
เสื้อนอกคอแบะสีกากี
(๓)
เข็มขัดผ้าสีเดียวกับเสื้อ คาดทับเสื้อ
(๔)
กางเกงขายาวสีกากี
(๕)
รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาล

ข้อ
๔ 
เครื่องแบบปกติแบบเสื้อนอกคอแบะสำหรับหญิง ประกอบด้วย
(๑)
หมวกทรงหม้อตาลทรงอ่อน หรือหมวกหนีบสีกากี
(๒)
เสื้อนอกคอแบะสีกากี
(๓)
กระโปรงสีกากี
(๔)
ถุงเท้าสั้นพับข้อสีเดียวกับรองเท้า
(๕)
รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาล

ข้อ
๕ 
เครื่องแบบปกติแบบเสื้อคอพับสำหรับชาย ประกอบด้วย
(๑)
หมวกทรงหม้อตาลสีกากี
(๒)
เสื้อคอพับสีกากีแขนยาวหรือแขนสั้น
(๓)
กางเกงขายาวสีกากี
(๔)
เข็มขัดหนังสีน้ำตาล คาดทับขอบกางเกง
(๕)
รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาล

ข้อ
๖ 
เครื่องแบบปกติแบบเสื้อคอพับสำหรับหญิง ประกอบด้วย
(๑)
หมวกทรงหม้อตาลทรงอ่อน หรือหมวกหนีบสีกากี
(๒)
เสื้อคอพับแขนยาวหรือแขนสั้นแบบหญิง
(๓)
กางเกงขายาวหรือกระโปรงสีกากี
(๔)
เข็มขัดหนังสีน้ำตาล คาดทับขอบกางเกงหรือขอบกระโปรง
(๕)
ถุงเท้าสั้นพับข้อสีเดียวกับรองเท้า
(๖)
รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือสีน้ำตาล

ข้อ
๗  เครื่องแบบปกติแบบเสื้อคอพับเปิดคอ
สำหรับชายและหญิง มีส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติแบบเสื้อคอพับตามข้อ ๕
หรือข้อ ๖ แล้วแต่กรณี เว้นแต่เสื้อให้ใช้เสื้อคอพับเปิดคอ

หมวด ๒
เครื่องแบบฝึก

ข้อ
๘  เครื่องแบบฝึกประกอบด้วย
(๑)
หมวกทรงหม้อตาล หมวกหนีบ หมวกแก๊ปทรงอ่อน หมวกเหล็กสีกากี หรือสีกากีแกมเขียว
(๒)
เสื้อคอพับ หรือคอพับเปิดคอแขนยาวหรือแขนสั้นสีกากี หรือสีกากีแกมเขียว
(๓)
กางเกงขายาว ด้านหลังมีกระเป๋าพิเศษสำหรับบรรจุซองกระสุน ๒ กระเป๋า กางเกงขายาว
หรือกางเกงขาสั้นสีกากี หรือสีกากีแกมเขียว
(๔)
เข็มขัดหนังสีน้ำตาล เข็มขัดผ้าสีกากี หรือสีกากีแกมเขียว
(๕)
รองเท้าครึ่งน่อง หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ หรือสีน้ำตาล ในกรณีใช้กางเกงขายาว
ให้สวมรองเท้าครึ่งน่องหรือรองเท้าหุ้มข้อทับขากางเกง
หรือจะใช้สนับแข้งสีเดียวกับสีของรองเท้าด้วยก็ได้
สำหรับหญิง
จะใช้หมวกทรงหม้อตาลทรงอ่อน เสื้อแขนสั้นแบบหญิง
กระโปรงสีกากีหรือสีกากีแกมเขียวก็ได้
เครื่องแบบฝึกนี้เมื่อใช้สีใด
ให้ใช้ส่วนประกอบสีเดียวกัน เว้นแต่รองเท้าให้เป็นไปตาม (๕)

หมวด ๓
เครื่องแบบครึ่งยศ

ข้อ
๙  เครื่องแบบครึ่งยศสำหรับชาย
ประกอบด้วย
(๑)
หมวกทรงหม้อตาลสีขาว
(๒)
เสื้อนอกคอปิดสีขาว
(๓)
กางเกงขายาวสีขาว
(๔)
รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ

ข้อ
๑๐  เครื่องแบบครึ่งยศสำหรับหญิง
ประกอบด้วย
(๑)
หมวกทรงหม้อตาลทรงอ่อน หรือหมวกหนีบสีขาว
(๒)
เสื้อนอกคอแบะสีขาว
(๓)
กระโปรงสีขาว
(๔)
ถุงเท้ายาวสีขาว
(๕)
รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ

หมวด ๔
เครื่องแบบเต็มยศ

ข้อ
๑๑ 
เครื่องแบบเต็มยศเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ
แต่ให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

ส่วนที่ ๒
ส่วนของเครื่องแบบ

หมวด ๑
หมวก

ข้อ
๑๒  หมวกมี ๗ แบบ คือ
(๑)
หมวกทรงหม้อตาลสีกากีหรือสีกากีแกมเขียว มีกะบังดำมันและมีเครื่องประกอบดังนี้
ก.
สายรัดคางสีดำ กว้าง ๑ เซนติเมตร
ข.
ดุมโลหะสีทองดุนเป็นรูปพระนเรศวรทรงช้างขนาดเล็ก
ตรึงปลายสายรัดคางติดที่ข้างหมวกข้างละ ๑ ดุม
ค.
เครื่องหมายตราหน้าหมวก ทำด้วยโลหะสีทองดุนเป็นรูปอุนาโลม
ประดับด้วยช่อชัยพฤกษ์มีพระมหามงกุฎครอบอุณาโลม ภายใต้อุณาโลมมีอักษร ไทยต้องเป็นไทย
ง.
ผ้าพันหมวก ทำด้วยผ้าหรือสักหลาดพื้นสีดำกว้าง ๔ เซนติเมตร และขลิบด้วยผ้า
หรือสักหลาดสีเหลืองกว้าง ๕ มิลลิเมตร เป็นขอบทั้งด้านบนและด้านล่าง
(๒)
หมวกทรงหม้อตาลสีขาว มีกะบังดำมัน และมีเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกตาม (๑)
เว้นแต่สายรัดคางให้ใช้สายรัดคางสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตร
(๓)
หมวกทรงหม้อตาลทรงอ่อนสีกากีหรือสีกากีแกมเขียว
มีเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกตาม (๑)
(๔)
หมวกทรงหม้อตาลทรงอ่อนสีขาว มีเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกตาม (๒)
(๕)
หมวกหนีบ มีเครื่องประกอบดังนี้
ก.
ขอบหมวกสีดำ ด้านบนขลิบด้วยผ้าหรือสักหลาดสีเหลืองกว้าง ๕ มิลลิเมตร โดยรอบ
ข.
เครื่องหมายตราหน้าหมวก ลักษณะเช่นเดียวกับเครื่องหมายตราหน้าหมวกตาม (๑) ค.
แต่ขนาดเล็กกว่า ติดทางด้านซ้ายเหนือขอบหมวกห่างจากมุมพับ ๔ เซนติเมตร
(๖)
หมวกแก๊ปทรงอ่อน
เครื่องหมายตราหน้าหมวกลักษณะเช่นเดียวกับเครื่องหมายตราหน้าหมวกตาม (๕) ข.
ติดตรงกึ่งกลางด้านหน้าของหมวก
(๗)
หมวกเหล็ก มีสายรัดคางสีเดียวกับหมวก กว้าง ๑ เซนติเมตร

หมวด ๒
เสื้อ

ข้อ
๑๓  เสื้อสำหรับชายมี ๔ แบบ คือ
(๑)
เสื้อนอกคอแบะแบบป้าน มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ มีดุมขนาดใหญ่ที่แนวอกเสื้อ ๔ ดุม
มีกระเป๋าบน ๒ กระเป๋า มีแถบตรงกึ่งกลางกระเป๋าตามทางดิ่ง มีปกรูปมนชายกลางแหลม
มีกระเป๋าล่างเป็นย่าม ๒ กระเป๋า มีปกรูปตัดชายมนที่ปากกระเป๋าทั้ง ๔ ติดดุมขนาดกลางสำหรับขัดปากกระเป๋าและมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมขนาดเล็กข้างละ
๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นทำด้วยโลหะสีทองดุนเป็นรูปพระนเรศวรทรงช้าง
เมื่อใช้เสื้อแบบนี้ต้องใช้เสื้อชั้นในคอพับสีขาวแขนยาว
และผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกลาสี
(๒)
เสื้อนอกคอปิด มีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บ มีดุมขนาดใหญ่ที่แนวอกเสื้อ ๕ ดุม
มีกระเป๋าบน ๒ กระเป๋า มีปกรูปมนชายกลางแหลม ไม่ขัดดุม มีกระเป๋าล่าง ๒ กระเป๋า
ไม่มีปก ดุมทั้งสิ้นทำด้วยโลหะสีทองดุนเป็นรูปพระนเรศวรทรงช้าง
(๓)
เสื้อคอพับ มีดุมที่คอและแนวอกเสื้อ ๕ ดุม แขนยาวรัดข้อมือ มีดุมข้างละ ๑ ดุม
หรือแขนสั้นเพียงศอก มีกระเป๋าและปกที่อกเสื้อข้างละ ๑ กระเป๋า
มีดุมขัดกระเป๋าข้างละ ๑ ดุม
ที่มุมกระเป๋าด้านล่างและมุมปากกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม
กับมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมติดกับเสื้อ
ดุมทั้งสิ้นที่กล่าวนี้มีลักษณะกลมแบนทำด้วยวัตถุสีน้ำตาลขนาดเล็ก
(๔)
เสื้อคอพับเปิดคอ มีดุมที่แนวอกเสื้อระยะห่างกันพอสมควร
และมีส่วนประกอบอย่างอื่นเช่นเดียวกับเสื้อแบบ (๓)
เมื่อสวมเสื้อแบบ
(๓) หรือ (๔) ต้องสอดชายเสื้อให้อยู่ภายในกางเกง
ในเวลาที่มิได้บังคับแถวหรือประจำแถว
เมื่อใช้เสื้อแบบ (๓) สีกากีชนิดแขนยาว จะผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกลาสีด้วยก็ได้
และให้สอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่ ๒

ข้อ
๑๔  เสื้อสำหรับหญิงมี ๓ แบบ คือ
(๑)
เสื้อนอกคอแบะแบบป้าน มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ มีดุมขนาดใหญ่ที่แนวอกเสื้อ ๓ ดุม
มีกระเป๋าล่างข้างละ ๑ กระเป๋า ปากกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อย ไม่มีปก
และมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมขนาดเล็ก ข้างละ ๑ ดุม
ดุมทั้งสิ้นทำด้วยโลหะสีทองดุนเป็นรูปพระนเรศวรทรงช้าง
เมื่อใช้เสื้อแบบนี้ต้องใช้เสื้อชั้นในคอพับสีขาวแขนยาว
และผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกลาสี
(๒)
เสื้อคอพับ ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อตามข้อ ๑๓ (๓)
(๓)
เสื้อคอพับเปิดคอ ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อตามข้อ ๑๓ (๔)
เสื้อแบบ
(๒) หรือ (๓) ถ้าเป็นชนิดแขนสั้นแบบหญิงให้ใช้แขนสั้นเหนือศอกประมาณ ๕ เซนติเมตร
เมื่อสวมเสื้อแบบ
(๒) หรือ (๓) ต้องสอดชายเสื้อให้อยู่ภายในกางเกงหรือกระโปรง
ในเวลาที่มิได้บังคับแถวหรือประจำแถว
เมื่อใช้เสื้อแบบ (๒) สีกากีชนิดแขนยาว จะผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกลาสีด้วยก็ได้
และให้สอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่ ๒

หมวด ๓
กางเกงและกระโปรง

ข้อ
๑๕  กางเกงมี ๓ แบบ คือ
(๑)
กางเกงขายาวไม่พับปลายขา
(๒)
กางเกงขายาวไม่พับปลายขา ด้านหลังมีกระเป๋าพิเศษสำหรับบรรจุซองกระสุน ๒ กระเป๋า
(๓)
กางเกงขาสั้น ขาสั้นเพียงเข่า

ข้อ
๑๖  กระโปรงยาวประมาณครึ่งน่อง
มีจีบพับทบตรงกลางด้านหลังชายกระโปรงไม่บาน

หมวด ๔
อินทรธนู

ข้อ
๑๗  อินทรธนูมี ๒ แบบ คือ
(๑)
อินทรธนูอ่อน ทำด้วยผ้าสีเดียวกับเสื้อ
เย็บเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากด้านไหล่ไปทางคอ ปลายมน ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร
เย็บติดกับตะเข็บเสื้อ ด้านคอกว้าง ๓ เซนติเมตร ยาวตามขนาดของบ่า
ตอนปลายขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กดุนเป็นรูปพระนเรศวรทรงช้าง หรือดุมสีน้ำตาล
แล้วแต่กรณี ข้างละ ๑ ดุม
(๒)
อินทรธนูแข็ง ทำด้วยสักหลาดสีดำ เย็บเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากด้านไหล่ไปทางคอ
ปลายมน ด้านไหล่กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาวตามขนาดของบ่า
ตอนปลายติดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กดุนเป็นรูปพระนเรศวรทรงช้าง ข้างละ ๑ ดุม
อินทรธนูนี้ใช้ประกอบกับเสื้อนอกคอปิดสำหรับชาย
และเสื้อนอกคอแบะสีขาวสำหรับหญิง

หมวด ๕
เข็มขัด

ข้อ
๑๘  เข็มขัดมี ๓ แบบ คือ
(๑)
เข็มขัดหนังเลี่ยน กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร
หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางตั้ง มีเข็มสำหรับสอดรู ๑
เข็ม
(๒)
เข็มขัดผ้า กว้าง ๕ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะมีขอเกี่ยว
(๓)
เข็มขัดผ้า สีเดียวกับเสื้อ ขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทอง
เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางตั้งย่อมุม ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู
ใช้ประกอบกับเสื้อนอกคอแบะสำหรับชายตามข้อ ๓

หมวด ๖
รองเท้า ถุงเท้า
และสนับแข้ง

ข้อ
๑๙  รองเท้ามี ๓ แบบ คือ
(๑)
รองเท้าหุ้มส้นชนิดผูกเชือก
(๒)
รองเท้าหุ้มข้อชนิดผูกเชือก
(๓)
รองเท้าครึ่งน่อง
รองเท้าทุกแบบต้องไม่มีลวดลาย
เวลาสวมรองเท้าต้องสวมถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้า เว้นแต่เมื่อใช้กางเกงขาสั้น
ให้สวมถุงเท้ายาวสีเดียวกับสีของกางเกง

ข้อ
๒๐  สนับแข้งหนังเลี่ยน
ใช้ประกอบกับรองเท้าหุ้มข้อ

หมวด ๗
เครื่องหมายยศ

ข้อ
๒๑  เครื่องหมายยศ
สำหรับใช้ประดับบนอินทรธนูทั้ง ๒ ข้าง มีดังนี้
(๑)
นายกองใหญ่ มีแถบกว้าง
๑ เซนติเมตร ๔ แถบ
และมีพระมหามงกุฎครอบอุนาโลมอยู่บนง้าวไขว้ติดทับแถบระหว่างแถบที่ ๒ กับแถบที่ ๓
(๒)
นายกองเอก มีแถบกว้าง
๑ เซนติเมตร ๓ แถบ และมีพระมหามงกุฎติดเหนือแถบที่ ๓ ห่างจากแถบ ๑ เซนติเมตร
ให้ปลายยอดพระมหามงกุฎอยู่ทางด้านคอเสื้อ
(๓)
นายกองโท มีแถบกว้าง
๑ เซนติเมตร ๒ แถบ และมีพระมหามงกุฎติดเหนือแถบที่ ๒ ห่างจากแถบ ๑ เซนติเมตร
ให้ปลายยอดพระมหามงกุฎอยู่ทางด้านคอเสื้อ
(๔)
นายกองตรี มีแถบกว้าง
๑ เซนติเมตร ๑ แถบ และมีพระมหามงกุฎติดเหนือแถบ ห่างจากแถบ ๑ เซนติเมตร
ให้ปลายยอดพระมหามงกุฎอยู่ทางด้านคอเสื้อ
(๕)
นายหมวดเอก มีแถบกว้าง
๑ เซนติเมตร ๓ แถบ และมีดาวรูปดอกพิกุล ๑ ดาว ติดเหนือแถบที่ ๓ ห่างจากแถบ ๑
เซนติเมตร
(๖)
นายหมวดโท มีแถบกว้าง
๑ เซนติเมตร ๒ แถบ และมีดาวรูปดอกพิกุล ๑ ดาว ติดเหนือแถบที่ ๒ ห่างจากแถบ ๑
เซนติเมตร
(๗)
นายหมวดตรี มีแถบกว้าง
๑ เซนติเมตร ๑ แถบ และมีดาวรูปดอกพิกุล ๑ ดาว ติดเหนือแถบ ห่างจากแถบ ๑ เซนติเมตร
(๘)
นายหมู่ใหญ่
 มีแถบกว้าง ๕ มิลลิเมตร ๔ แถบ
และมีรูปราชสีห์เผ่นติดเหนือแถบที่ ๔ ห่างจากแถบ ๑ เซนติเมตร
(๙)
นายหมู่เอก มีแถบกว้าง
๕ มิลลิเมตร ๓ แถบ และมีรูปราชสีห์เผ่น ติดเหนือแถบที่ ๓ ห่างจากแถบ ๑ เซนติเมตร
(๑๐)
นายหมู่โท มีแถบกว้าง
๕ มิลลิเมตร ๒ แถบ และมีรูปราชสีห์เผ่นติดเหนือแถบที่ ๒ ห่างจากแถบ ๑ เซนติเมตร
(๑๑)
นายหมู่ตรี มีแถบกว้าง
๕ มิลลิเมตร ๑ แถบ และมีรูปราชสีห์เผ่นติดเหนือแถบ ห่างจากแถบ ๑ เซนติเมตร
แถบดังกล่าวนี้ให้ใช้แถบสีทองหรือสีเหลือง
การประดับแถบให้ประดับตามขวางโดยให้แถบล่างห่างจากต้นอินทรธนู ๕ มิลลิเมตร
และแถบต่อไปเว้นระยะห่างกัน ๕ มิลลิเมตร
ส่วนเครื่องหมายรูปพระมหามงกุฎครอบอุนาโลมบนง้าวไขว้ พระมหามงกุฎ
ดาวรูปดอกพิกุลและรูปราชสีห์เผ่น ทำด้วยโลหะสีทอง

หมวด ๘
เครื่องหมายสังกัด

ข้อ
๒๒  เครื่องหมายสังกัด ให้มีดังนี้
คือ
(๑)
เครื่องหมายสังกัดหน่วยกลาง เป็นรูปง้าวไขว้ล้อมด้วยลายช่อชัยพฤกษ์ ครึ่งวงกลม
ทำด้วยโลหะสีทอง ติดที่ปกคอเสื้อทั้ง ๒ ข้าง
(๒)
เครื่องหมายสังกัดกองบังคับการภาค เป็นตัวเลขอารบิคทำด้วยโลหะสีทอง
ติดที่ปกคอเสื้อข้างขวา และเครื่องหมายตาม (๑) ติดที่ปกคอเสื้อข้างซ้าย
(๓)
เครื่องหมายสังกัดจังหวัด เป็นตัวอักษรย่อชื่อจังหวัด
ทำด้วยโลหะสีทองติดที่ปกคอเสื้อข้างขวา
(๔)
เครื่องหมายสังกัดกองร้อย เป็นตัวเลขอารบิค ทำด้วยโลหะสีทอง
ติดที่ปกคอเสื้อข้างซ้าย
ผู้ที่มิได้สังกัดกองร้อย
แต่สังกัดจังหวัด ให้ใช้เครื่องหมายตาม (๑) ติดที่ปกคอเสื้อข้างซ้าย
และเครื่องหมายตาม (๓) ติดที่ปกคอเสื้อข้างขวา

ข้อ
๒๓ 
เครื่องหมายสังกัดสำหรับผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนที่พ้นจากตำแหน่ง
ให้ใช้อักษรย่อ นก. ทำด้วยโลหะสีทองติดที่ปกคอเสื้อข้างซ้าย
ส่วนที่ปกคอเสื้อข้างขวาให้ติดเครื่องหมายสังกัดเดิมก่อนพ้นตำแหน่ง

ส่วนที่ ๓
การใช้เครื่องแบบ

ข้อ
๒๔ 
ผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน มีสิทธิที่จะแต่งเครื่องแบบตามกฎกระทรวงนี้ตามระเบียบของกระทรวงมหาดไทย

ข้อ
๒๕ 
เพื่อประโยชน์ในการฝึกหรือปฏิบัติหน้าที่ในบางโอกาส
ผู้บัญชาการกองอาสารักษาดินแดนจะกำหนดเครื่องแบบฝึก
หรือเครื่องประกอบเครื่องแบบฝึกตามความจำเป็นก็ได้

ข้อ
๒๖ 
ผู้บัญชาการกองอาสารักษาดินแดนจะสั่งให้ผู้บังคับบัญชา
และเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนแต่งเครื่องแบบประเภทใด
ใช้หรืองดใช้เครื่องประกอบชนิดใด ในกรณีใด ตามความเหมาะสมแก่พฤติการณ์ก็ได้

ส่วนที่ ๔
เบ็ดเตล็ด

ข้อ
๒๗ 
ผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนซึ่งได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
หรือได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ
ให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น ๆ เมื่อแต่งเครื่องแบบเต็มยศ
หรือเมื่อมีหมายกำหนดการ ในโอกาสอื่นให้ใช้แพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น ๆ
ทำเป็นแผ่นกว้างไม่เกิน ๑.๕ เซนติเมตร ติดที่อกเสื้อเบื้องซ้ายเหนือกระเป๋าบน

ข้อ
๒๘  ในเวลาแต่งเครื่องแบบ
ห้ามมิให้ใช้สิ่งอื่นใดติดหรือทับเครื่องแบบ นอกจากเครื่องหมายที่ทางราชการอนุญาต

ข้อ
๒๙ 
ให้กระทรวงมหาดไทยจัดทำหรือเขียนรูปตัวอย่างเครื่องแบบตามกฎกระทรวงนี้ขึ้นไว้เป็นมาตรฐาน

ให้ไว้ ณ วันที่ ๔
มีนาคม พ.ศ. ๒๔๙๘
พลเรือโท
สุนาวินวิวัฒ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

หมายเหตุ :-
เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
เพื่อกำหนดเครื่องแบบของผู้บังคับบัญชาและเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดนขึ้นไว้เพื่อให้การได้เป็นไปตามพระราชบัญญัติยศ
และเครื่องแบบผู้บังคับบัญชา และเจ้าหน้าที่กองอาสารักษาดินแดน พ.ศ. ๒๔๙๗

วสุ/ผู้จัดทำ
๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๕๒

พัสสน/ผู้ตรวจ
๗ ธันวาคม ๒๕๕๓

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๗๒/ตอนที่ ๒๐/หน้า ๓๓๕/๑๕ มีนาคม ๒๔๙๘