ระเบียบสำนักงานศาลปกครอง ว่าด้วยการดำเนินการบังคับให้เป็นไปตามคำบังคับของศาลปกครอง พ.ศ. 2544

ระเบียบสำนักงานศาลปกครอง

ระเบียบสำนักงานศาลปกครอง
ว่าด้วยการดำเนินการบังคับให้เป็นไปตามคำบังคับของศาลปกครอง
พ.ศ. ๒๕๔๔[๑]

โดยที่พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง
พ.ศ. ๒๕๔๒
กำหนดให้สำนักงานศาลปกครองมีอำนาจหน้าที่ดำเนินการบังคับให้เป็นไปตามคำบังคับของศาลปกครอง
และกำหนดให้การบังคับตามมาตรา ๗๒ วรรคหนึ่ง (๕) หรือตามวรรคสี่ ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยการบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม

เพื่อให้การปฏิบัติราชการในการดำเนินการบังคับให้เป็นไปตามคำบังคับ
คำสั่ง และหมายบังคับคดีของศาลปกครองเป็นไปด้วยความเรียบร้อยและมีประสิทธิภาพ
สำนักงานศาลปกครองจึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ 
ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบสำนักงานศาลปกครอง ว่าด้วยการดำเนินการบังคับให้เป็นไปตามคำบังคับของศาลปกครอง
พ.ศ. ๒๕๔๔

ข้อ ๒ 
ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศเป็นต้นไป

ข้อ ๓ 
ในระเบียบนี้ ถ้าข้อความมิได้แสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น
(๑) ศาล หมายถึง
ศาลปกครองหรือตุลาการศาลปกครองชั้นต้นหรือตุลาการศาลปกครองสูงสุด
(๒) สำนักงาน หมายถึง สำนักบังคับคดีปกครอง
(๓) สำนักงานศาล หมายถึง  สำนักงานศาลปกครองสูงสุด สำนักงานศาลปกครองกลาง
หรือสำนักงานศาลปกครองในภูมิภาคต่าง ๆ
(๔) เลขาธิการ หมายถึง เลขาธิการสำนักงานศาลปกครอง
(๕) ผู้อำนวยการ หมายถึง
ผู้อำนวยการสำนักบังคับคดีปกครองหรือผู้ที่ผู้อำนวยการสำนักบังคับคดีปกครองมอบหมาย
(๖) พนักงานคดีปกครอง หมายถึง
พนักงานคดีปกครองในสังกัดสำนักบังคับคดีปกครอง
(๗) เจ้าพนักงานบังคับคดี หมายถึง
พนักงานคดีปกครองหรือพนักงานเจ้าหน้าที่อื่นของสำนักบังคับคดีปกครองที่ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่เป็นเจ้าพนักงานบังคับคดีในคดีปกครองในการปฏิบัติตามวิธีการที่บัญญัติไว้ในภาค
๔ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
เพื่อคุ้มครองสิทธิของคู่กรณีในระหว่างการพิจารณาหรือเพื่อบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาล
(๘) เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา หมายถึง
คู่กรณีหรือบุคคลซึ่งเป็นฝ่ายชนะคดี
(๙) ลูกหนี้ตามคำพิพากษา หมายถึง
คู่กรณีหรือบุคคลซึ่งเป็นฝ่ายแพ้คดี
(๑๐) ผู้นำบังคับคดี หมายถึง
ผู้ซึ่งได้ระบุไว้ในหมายบังคับคดีว่าเป็นผู้นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดหรืออายัดทรัพย์
หรือเป็นผู้นำเจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการบังคับคดี
(๑๑) หัวหน้าการเงิน หมายถึง
หัวหน้าฝ่ายการเงินและบัญชีในคดีในสังกัดสำนักบังคับคดีปกครอง หรือข้าราชการซึ่งได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ในลักษณะเดียวกัน
(๑๒) เจ้าหน้าที่การเงิน หมายถึง
เจ้าหน้าที่ด้านการเงินและบัญชีที่ปฏิบัติหน้าที่หรือได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ในฝ่ายการเงินและบัญชีในคดีของสำนักบังคับคดีปกครอง
(๑๓) เจ้าหน้าที่ธุรการ หมายถึง เจ้าหน้าที่ของสำนักบังคับคดีปกครองที่ปฏิบัติหน้าที่หรือได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่ในฝ่ายธุรการคดี

ลักษณะ ๑
การบังคับตามคำบังคับของศาลปกครอง

หมวด ๑
บททั่วไป

ข้อ ๔ 
เมื่อศาลมีคำพิพากษาโดยกำหนดคำบังคับอย่างหนึ่งอย่างใด และคดีถึงที่สุด
(กรณีคำพิพากษาของศาลปกครองชั้นต้น หมายถึง พ้นระยะเวลาการอุทธรณ์แล้ว ไม่มีการอุทธรณ์)
ให้สำนักงานศาลของศาลที่มีคำบังคับนั้นรีบส่งคำพิพากษาและคำบังคับนั้นไปให้สำนักงานเพื่อดำเนินการโดยไม่ชักช้า

ข้อ ๕ 
เมื่อสำนักงานได้รับคำพิพากษาและคำบังคับดังกล่าว ให้เจ้าหน้าที่ธุรการลงทะเบียนรับลงสารบบคดี
และตั้งสำนวนตามประเภทของคำบังคับแล้วเสนอผู้อำนวยการเพื่อตรวจพิจารณาและสั่งจ่ายสำนวนให้พนักงานคดีปกครอง
เพื่อเป็นผู้รับผิดชอบดำเนินการ
ให้พนักงานคดีปกครองที่ได้รับมอบหมายรีบดำเนินการตามอำนาจหน้าที่โดยไม่ชักช้า
หากมีปัญหาหรือข้อขัดข้องประการใด ให้รีบรายงานพร้อมเสนอความเห็นต่อผู้บังคับบัญชาตามลำดับ
เพื่อพิจารณาสั่งการโดยด่วน

ข้อ ๖ 
ให้สำนักงานแจ้งผลการดำเนินการตามคำบังคับหรือคำสั่งของศาลให้สำนักงานศาลของศาลที่มีคำบังคับหรือคำสั่ง
เพื่อรายงานศาลทราบเป็นระยะ ๆ ไป
ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งเกี่ยวกับกระบวนวิธีบังคับใด ๆ
เป็นอย่างอื่น ให้พนักงานคดีปกครองเจ้าของสำนวนรายงานตามลำดับชั้นไปยังเลขาธิการเพื่อทราบ
โดยส่งสำเนาคำสั่งศาลไปพร้อมด้วย

หมวด ๒
การดำเนินการบังคับตามคำบังคับของศาลปกครอง

ส่วนที่ ๑
วิธีการบังคับกรณีเพิกถอนกฎ

ข้อ ๗ 
ให้พนักงานคดีปกครองที่ได้รับมอบสำนวนเพิกถอนกฎ รีบจัดทำหนังสือเพื่อส่งคำพิพากษาที่มีคำบังคับให้เพิกถอนกฎนั้นไปยังสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีเพื่อลงประกาศในราชกิจจานุเบกษา
โดยให้ผู้อำนวยการตรวจสอบความถูกต้องก่อนนำเสนอเลขาธิการลงนามในหนังสือดังกล่าว

ข้อ ๘ 
เมื่อได้ดำเนินการตามข้อ ๗ แล้ว ให้เจ้าหน้าที่ธุรการลงทะเบียนนัดเพื่อติดตามผลการลงประกาศในราชกิจจานุเบกษา
โดยรายงานผลการติดตามให้พนักงานคดีปกครองเจ้าของสำนวนทราบทุกสิบห้าวัน
หากมีเหตุขัดข้องประการใด ให้พนักงานคดีปกครองเจ้าของสำนวนเสนอผู้อำนวยการเพื่อพิจารณาสั่งการโดยด่วน
เมื่อได้รับแจ้งผลการประกาศคำพิพากษาดังกล่าวลงในราชกิจจานุเบกษาจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีแล้ว
ให้เจ้าหน้าที่ธุรการแจ้งพนักงานคดีปกครองเพื่อเสนอให้ผู้อำนวยการรายงานเลขาธิการและแจ้งผลให้สำนักงานศาลของศาลที่มีคำพิพากษาเพื่อรายงานศาลทราบต่อไป

ส่วนที่ ๒
วิธีการบังคับกรณีอื่น
ๆ

ข้อ ๙ 
เมื่อได้รับมอบสำนวนที่มีคำบังคับแก่หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐเป็นอย่างอื่นนอกจากที่กำหนดไว้ในข้อ
๗ ให้พนักงานคดีปกครองตรวจสอบว่าเป็นคำบังคับที่จะต้องดำเนินการต่อไปอย่างไร
แล้วทำรายงานเสนอความเห็นให้ผู้อำนวยการพิจารณา

ข้อ ๑๐  ถ้าเป็นคำบังคับที่มีกำหนดระยะเวลาให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐปฏิบัติตามคำพิพากษา
และศาลกำหนดไว้ในคำบังคับให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐรายงานผลการปฏิบัติตามคำบังคับให้สำนักงานทราบภายในเวลาที่ศาลกำหนด
ให้พนักงานคดีปกครองปฏิบัติดังนี้
(๑)
หากหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐรายงานผลการปฏิบัติตามคำบังคับให้สำนักงานทราบภายในเวลาที่ศาลกำหนด
ไม่ว่าจะรายงานว่าปฏิบัติตามคำบังคับหรือไม่ก็ตาม
ให้สำนักงานแจ้งผลให้สำนักงานศาลของศาลที่ออกคำบังคับนั้น เพื่อรายงานศาลทราบต่อไป
หากศาลมีคำสั่งให้สำนักงานดำเนินการอย่างอื่นอีก
ก็ให้ดำเนินการไปตามนั้นและแจ้งผลให้สำนักงานศาลของศาลที่มีคำสั่งนั้นเพื่อรายงานศาลทราบเป็นระยะ
ๆ ไป
(๒)
หากพ้นเวลาที่ศาลกำหนดให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐรายงานผลการปฏิบัติตามคำบังคับให้สำนักงานทราบ
แต่สำนักงานไม่ได้รับแจ้งผล ให้สำนักงานมีหนังสือเตือนไปยังหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐเพื่อขอทราบผลการปฏิบัติตามคำบังคับดังกล่าว
โดยให้ระยะเวลาหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐตอบกลับภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือ
(๒.๑) หากหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐแจ้งผลการปฏิบัติตามคำบังคับภายในเวลาที่สำนักงานกำหนด
ไม่ว่าจะรายงานว่าปฏิบัติตามทั้งหมดหรือเพียงบางส่วนหรือไม่ปฏิบัติตามโดยมีเหตุผลที่จะอ้างหรือไม่มีเหตุผลที่จะอ้างก็ตาม
ให้สำนักงานแจ้งผลให้สำนักงานศาลของศาลที่ออกคำบังคับนั้น เพื่อรายงานศาลทราบต่อไป
หากศาลมีคำสั่งให้สำนักงานดำเนินการอย่างอื่นอีกก็ให้ดำเนินการไปตามนั้น
และแจ้งผลให้สำนักงานศาลของศาลที่มีคำสั่งนั้นเพื่อรายงานศาลทราบเป็นระยะ ๆ ไป
(๒.๒)
หากหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐไม่แจ้งผลการปฏิบัติตามคำบังคับภายในเวลาที่สำนักงานกำหนด
ให้สำนักงานแจ้งผลให้สำนักงานศาลของศาลที่ออกคำบังคับนั้นเพื่อรายงานศาลทราบต่อไป
หากศาลมีคำสั่งให้สำนักงานดำเนินการอย่างอื่นอีกก็ให้ดำเนินการไปตามนั้น
และแจ้งผลให้สำนักงานศาลของศาลที่มีคำสั่งนั้นเพื่อรายงานศาลทราบเป็นระยะ ๆ ไป

ข้อ ๑๑ 
กรณีที่ศาลไม่ได้กำหนดไว้ในคำบังคับให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องรายงานผลการปฏิบัติตามคำบังคับให้สำนักงานทราบ
ถ้าคำบังคับนั้นมีกำหนดเวลาให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐปฏิบัติ
เมื่อพ้นเวลาที่ศาลกำหนดให้ปฏิบัติ
ให้สำนักงานมีหนังสือไปยังหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐเพื่อขอทราบผลการปฏิบัติตามคำบังคับดังกล่าวเช่นเดียวกับข้อ
๑๐ (๒) (๒.๑) และ (๒.๒)

ข้อ ๑๒ 
กรณีที่ศาลไม่ได้กำหนดไว้ในคำบังคับให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องรายงานผลการปฏิบัติตามคำบังคับให้สำนักงานทราบ
ถ้าคำบังคับนั้นไม่มีกำหนดระยะเวลาให้หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องปฏิบัติตามคำบังคับ
เมื่อพ้นระยะเวลาสามสิบวันนับแต่วันที่คำบังคับมีผล
ให้สำนักงานมีหนังสือไปยังหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐเพื่อขอทราบผลเช่นเดียวกับข้อ
๑๐ เว้นแต่คำบังคับจะมีลักษณะเป็นอย่างอื่น ให้สำนักงานพิจารณาดำเนินการเป็นกรณี ๆ
ไป แล้วแจ้งให้สำนักงานศาลของศาลที่มีคำบังคับนั้นเพื่อรายงานศาลทราบ

ข้อ ๑๓ 
ให้เจ้าหน้าที่ธุรการลงบัญชีนัดเพื่อติดตามผลการดำเนินการตามข้อ ๑๐ ข้อ ๑๑
และข้อ ๑๒ โดยเคร่งครัด แล้วรายงานให้พนักงานคดีปกครองเจ้าของสำนวนทราบเป็นระยะ ๆ
หากมีเหตุขัดข้องประการใด ให้พนักงานคดีปกครองเจ้าของสำนวนเสนอผู้อำนวยการเพื่อพิจารณาสั่งการโดยด่วน

ลักษณะ ๒
การบังคับคดีตามคำสั่งศาลเกี่ยวกับวิธีการชั่วคราวก่อนการพิพากษา

หมวด ๑
วิธีการบังคับกรณีศาลมีคำสั่งให้ทุเลาการบังคับตามกฎหรือคำสั่งทางปกครอง

ข้อ ๑๔ 
เมื่อศาลมีคำสั่งให้ทุเลาการบังคับตามกฎหรือคำสั่งทางปกครอง ถ้าคู่กรณีหรือผู้ออกกฎหรือคำสั่งทางปกครองหรือผู้แทนมิได้รับทราบคำสั่งดังกล่าว
เมื่อศาลออกหมายแจ้งคำสั่งแล้ว
ให้สำนักงานศาลของศาลที่มีคำสั่งนั้นรีบแจ้งคำสั่งโดยส่งหมายนั้นให้คู่กรณีและผู้ออกกฎหรือคำสั่งดังกล่าวทราบ
ภายในวันนั้นหรืออย่างช้าภายในวันทำการถัดไป เว้นแต่ศาลจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น
การแจ้งคำสั่งศาลตามวรรคหนึ่ง
ให้แจ้งโดยส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ เว้นแต่ศาลจะมีคำสั่งให้แจ้งโดยวิธีอื่นก็ให้ดำเนินการไปตามนั้น

ข้อ ๑๕ 
หากผู้มีส่วนได้เสียอุทธรณ์คำสั่งทุเลาการบังคับตามกฎหรือคำสั่งทางปกครอง
เมื่อศาลปกครองสูงสุดมีคำสั่งและส่งให้ศาลปกครองชั้นต้นอ่านแล้ว
ถ้าไม่มีคู่กรณีมาศาลในวันนัดอ่านคำสั่งศาล เมื่อศาลออกหมายแจ้งคำสั่งแล้ว
ให้สำนักงานศาลของศาลนั้นรีบแจ้งคำสั่งของศาลปกครองสูงสุดให้คู่กรณีทั้งหมดหรือบางส่วนที่มิได้มาศาลทราบ
การแจ้งคำสั่งศาลตามวรรคหนึ่ง ให้ดำเนินการเช่นเดียวกับข้อ
๑๔ วรรคสอง

หมวด ๒
วิธีการบังคับคดีตามคำสั่งของศาลในกรณีที่ศาลกำหนดมาตรการหรือวิธีการคุ้มครองอย่างใด
ๆ
เพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวก่อนการพิพากษา
หรือวิธีการเพื่อคุ้มครองประโยชน์ของผู้ขอ
ในระหว่างการพิจารณาหรือเพื่อบังคับคดีตามคำพิพากษา

ข้อ ๑๖ 
ก่อนศาลมีคำพิพากษา ถ้าศาลมีคำสั่งให้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินที่พิพาทหรือทรัพย์สินของผู้ถูกฟ้องคดี
หรือเงินหรือทรัพย์สินของบุคคลภายนอก ซึ่งถึงกำหนดชำระแก่ผู้ถูกฟ้องคดี เมื่อศาลออกหมายยึดทรัพย์ชั่วคราวหรือหมายอายัดชั่วคราวแล้ว
ให้สำนักงานศาลของศาลที่ออกหมายนั้นรีบส่งหมายดังกล่าวไปให้สำนักงานเพื่อดำเนินการต่อไป

ข้อ ๑๗ 
เมื่อสำนักงานได้รับหมายยึดทรัพย์ชั่วคราวหรือหมายอายัดชั่วคราว ให้เจ้าหน้าที่ธุรการลงทะเบียนรับ
ลงสารบบคดี และตั้งสำนวนยึดทรัพย์ชั่วคราวหรืออายัดชั่วคราวแล้วรีบเสนอผู้อำนวยการเพื่อตรวจพิจารณาและสั่งจ่ายสำนวนให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อเป็นผู้รับผิดชอบดำเนินการ

ข้อ ๑๘ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรีบดำเนินการยึดหรืออายัดโดยเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ในกรณีที่มีเหตุฉุกเฉินให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการให้ทันทีที่ได้รับหมาย
คำสั่งยึดทรัพย์ชั่วคราวหรืออายัดชั่วคราวของศาลในภูมิภาคในกรณีมีเหตุฉุกเฉินเมื่อศาลออกหมายยึดทรัพย์ชั่วคราวหรือหมายอายัดชั่วคราวแล้ว
หากผู้อำนวยการสำนักงานศาลเห็นว่าการให้สำนักงานดำเนินการจะไม่ทันการ ให้ผู้อำนวยการสำนักงานศาลนั้น
ๆ เป็นผู้ดำเนินการยึดหรืออายัด แล้วแต่กรณี
ในกรณีเช่นนี้ให้ผู้อำนวยการสำนักงานศาลเป็นเจ้าพนักงานบังคับคดีตามที่ศาลตั้งเมื่อดำเนินการแล้วให้รีบแจ้งให้สำนักงานทราบเพื่อดำเนินการต่อไป
ให้นำวิธีการบังคับคดีตามหมายบังคับคดีของศาลปกครองในลักษณะ
๓ แห่งระเบียบนี้มาใช้บังคับแก่วิธีการบังคับคดีตามหมายยึดทรัพย์ชั่วคราวหรือหมายอายัดชั่วคราว
โดยอนุโลม

ข้อ ๑๙ 
เมื่อได้ยึดทรัพย์แล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเสนอรายงานการยึดทรัพย์
พร้อมด้วยบัญชีทรัพย์ให้ศาลทราบ เมื่อศาลมีคำพิพากษาและออกหมายบังคับคดีแล้ว จึงขอให้ศาลสั่งอนุญาตให้ขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึดนั้น

ข้อ ๒๐ 
หากศาลมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น เช่น
(๑)
คำสั่งห้ามชั่วคราวมิให้ผู้ถูกฟ้องคดีกระทำซ้ำหรือกระทำต่อไปซึ่งการละเมิดหรือการผิดสัญญาหรือการกระทำที่ถูกฟ้องร้อง
หรือคำสั่งอื่นใดในอันที่จะบรรเทาความเดือดร้อนเสียหายที่ผู้ฟ้องคดีอาจได้รับต่อไปเนื่องจากการกระทำของผู้ถูกฟ้องคดี
หรือคำสั่งห้ามชั่วคราวมิให้ผู้ถูกฟ้องคดีโอน ขาย ยักย้าย
หรือจำหน่ายซึ่งทรัพย์สินที่พิพาทหรือทรัพย์สินของผู้ถูกฟ้องคดี
หรือคำสั่งให้หยุดหรือป้องกันการเปลืองไปเปล่าหรือการบุบสลายซึ่งทรัพย์สินดังกล่าว
หรือ
(๒) คำสั่งให้นายทะเบียน พนักงานเจ้าหน้าที่
หรือบุคคลอื่นผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายระงับการจดทะเบียน
การแก้ไขเปลี่ยนแปลงทางทะเบียนหรือการเพิกถอนการจดทะเบียนที่เกี่ยวกับทรัพย์สินที่พิพาทหรือทรัพย์สินของผู้ถูกฟ้องคดีหรือที่เกี่ยวกับการกระทำที่ถูกฟ้องร้องไว้ชั่วคราว
หรือ
(๓) คำสั่งให้จับกุมและกักขังผู้ถูกฟ้องคดีไว้ชั่วคราว
เป็นต้น
เมื่อศาลได้ออกหมายแจ้งคำสั่งดังกล่าวแล้วให้สำนักงานศาลของศาลที่มีคำสั่งนั้นรีบส่งหมายแจ้งคำสั่งของศาลให้ผู้ถูกฟ้องคดี
นายทะเบียน พนักงานเจ้าหน้าที่ บุคคลอื่นผู้มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายหรือผู้มีชื่อตามหมายนั้น
ๆ ทราบภายในวันนั้น หรืออย่างช้าภายในวันทำการถัดไป
เว้นแต่ศาลจะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น
การแจ้งคำสั่งศาลตามวรรคหนึ่ง ให้ดำเนินการเช่นเดียวกับข้อ
๑๔ วรรคสอง
หากเป็นกรณีมีเหตุฉุกเฉิน อาจมอบให้ผู้ที่ขอให้ศาลมีคำสั่งดังกล่าวหรือตัวแทนถือหมายแจ้งคำสั่งของศาลไปส่งด้วยตนเองก็ได้

ลักษณะ ๓
การบังคับคดีตามหมายบังคับคดีของศาลปกครอง

หมวด ๑
บททั่วไป

ข้อ ๒๑ 
หมายบังคับคดีที่ศาลตั้งพนักงานคดีปกครอง สำนักงานปกครองเป็นเจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการยึดหรืออายัดทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือทำการอื่นใดโดยอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายนั้น
พนักงานคดีปกครองที่ศาลตั้งให้หมายถึงพนักงานคดีปกครองในสังกัดสำนักบังคับคดีปกครอง
เว้นแต่ศาลหรือสำนักงานศาลปกครองจะกำหนดให้เป็นอย่างอื่น
เมื่อศาลออกหมายบังคับคดีแล้ว
ให้สำนักงานศาลของศาลที่ออกหมายบังคับคดีนั้นรีบส่งหมายบังคับคดีไปให้สำนักงานเพื่อดำเนินการโดยไม่ชักช้า

ข้อ ๒๒ 
เมื่อสำนักงานได้รับหมายบังคับคดีแล้ว ให้เจ้าหน้าที่ธุรการลงทะเบียนรับลงสารบบคดี
ตั้งสำนวนตามประเภทของหมายบังคับคดีแล้วเสนอผู้อำนวยการเพื่อตรวจพิจารณาและสั่งจ่ายสำนวนให้พนักงานคดีปกครองในฐานะเจ้าพนักงานบังคับคดีเป็นผู้รับผิดชอบดำเนินการโดยในระหว่างที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษายังไม่ติดต่อขอดำเนินการบังคับคดี
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีส่งสำนวนให้เจ้าหน้าที่ธุรการเก็บรักษาไว้
การรับ การส่ง
และการเก็บรักษาสำนวนให้เป็นไปตามที่สำนักงานศาลปกครองกำหนด

ข้อ ๒๓ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการบังคับคดีตามวัน เวลา ที่ผู้นำบังคับคดีร้องขอ
หรือตามที่นัดหมายกับผู้นำบังคับคดี และให้นำหมายบังคับคดี ประกาศเจ้าพนักงานบังคับคดีกับเครื่องมือและอุปกรณ์สำหรับทำการบังคับคดี
เช่น ครั่ง และตราตีครั่งไปด้วย 
ทั้งนี้ จะมีพนักงานเจ้าหน้าที่อื่นร่วมไปช่วยเหลือด้วยก็ได้

ข้อ ๒๔ 
เจ้าพนักงานบังคับคดีจะต้องดำเนินการบังคับคดีในระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและพระอาทิตย์ตกในวันทำการงานปกติ
เว้นแต่ศาลจะอนุญาตหรือมีคำสั่งให้ดำเนินการบังคับคดีในวันเวลาอื่น

ข้อ ๒๕ 
ก่อนทำการบังคับคดี ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแสดงหมายบังคับคดีแก่ลูกหนี้ตามคำพิพากษา
ถ้าไม่ปรากฏตัวลูกหนี้ตามคำพิพากษา ให้แสดงต่อบุคคลที่อยู่ในสถานที่นั้น

ข้อ ๒๖ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีที่ไปปฏิบัติหน้าที่ในการบังคับคดีดำเนินการบังคับคดีด้วยความสุภาพ
เป็นกลาง และระมัดระวังไม่ให้เกิดความเสียหายเกินกว่าที่จำเป็น
ถ้ามีผู้ขัดขวางในการบังคับคดี
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีชี้แจงว่ากล่าวแต่โดยดีก่อน ถ้าผู้นั้นยังขัดขวางอยู่อีก
ก็ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีขอความช่วยเหลือจากเจ้าพนักงานตำรวจ เพื่อดำเนินการบังคับคดีจนได้

ข้อ ๒๗ 
ในการที่จะดำเนินการบังคับคดี เจ้าพนักงานบังคับคดีย่อมมีอำนาจเท่าที่มีความจำเป็นเพื่อที่จะค้นสถานที่ใด
ๆ อันเป็นของลูกหนี้ตามคำพิพากษา หรือที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาได้ครอบครองอยู่ เช่น
บ้าน ที่อยู่อาศัย คลังสินค้า โรงงานหรือร้านค้าขาย เป็นต้น ทั้งมีอำนาจที่จะยึดและตรวจสมุดบัญชี
เอกสารหรือแผ่นกระดาษ และกระทำการใด ๆ ตามสมควรเพื่อเปิดสถานที่ดังกล่าว
รวมทั้งตู้นิรภัย ตู้หรือที่เก็บของอื่น ๆ แล้วรายงานให้ศาลทราบโดยพลัน
การดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
หากเห็นสมควรเจ้าพนักงานบังคับคดีอาจขอความร่วมมือเจ้าพนักงานตำรวจให้อยู่ร่วมในการดำเนินการ
และอาจแจ้งความให้เจ้าพนักงานตำรวจแห่งท้องที่บันทึกการดำเนินการไว้เป็นหลักฐานด้วยก็ได้

ข้อ ๒๘ 
เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีออกไปทำการบังคับคดีมาแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรีบเสนอรายงานการบังคับคดีต่อผู้อำนวยการภายในวันนั้น
หรืออย่างช้าภายในวันทำการถัดไป หากมีเหตุจำเป็นไม่อาจเสนอภายในกำหนดเวลาดังกล่าวได้
ให้รายงานถึงเหตุจำเป็นนั้นด้วย
เมื่อผู้อำนวยการมีคำสั่งในรายงานการบังคับคดีอย่างใดแล้ว
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรีบดำเนินการให้เป็นไปตามคำสั่งโดยเร็ว
กรณีที่ต้องรอฟังผลการดำเนินการ ให้ส่งสำนวนให้เจ้าหน้าที่ธุรการลงบัญชีนัดไว้เพื่อติดตามผลด้วย

ข้อ ๒๙ 
การยึดหรืออายัดทรัพย์สินดังต่อไปนี้ ให้สำนักงานรายงานเลขาธิการทราบ
(๑) ทรัพย์สินที่มีราคาประเมินตั้งแต่ยี่สิบล้านบาทขึ้นไป
(๒) ทรัพย์สินของบุคคลสำคัญ หรือบุคคลที่มีฐานะในทางสังคม
(๓) ทรัพย์สินซึ่งเป็นที่สนใจของประชาชน
กรณีตาม (๒) และ (๓)
ให้หมายความรวมถึงการบังคับคดีโดยการขับไล่หรือรื้อถอนด้วย

ข้อ ๓๐ 
เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือผู้นำบังคับคดีอาจมอบอำนาจให้ทนายความของตน
หรือผู้หนึ่งผู้ใดมาทำการแทนก็ได้ โดยทำหนังสือมอบอำนาจตามแบบพิมพ์ที่สำนักงานศาลปกครองกำหนด

ข้อ ๓๑  ก่อนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีจะไปทำการบังคับคดี
ต้องให้ผู้นำบังคับคดีหรือผู้รับมอบอำนาจทำคำขอต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าประสงค์จะบังคับคดีกับทรัพย์สิ่งใด
ของใคร ที่ใด
ตามแบบพิมพ์ที่สำนักงานศาลปกครองกำหนดและวางเงินทดรองค่าใช้จ่ายไว้ตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนดตามอำนาจในกฎหมาย  ทั้งนี้
โดยคำนึงถึงค่าเช่าสถานที่เก็บรักษาทรัพย์ และค่าจ้างคนเฝ้ารักษาทรัพย์ด้วย

ข้อ ๓๒ 
ผู้นำบังคับคดีต้องช่วยเหลือและให้ความสะดวกแก่เจ้าพนักงานบังคับคดีในการบังคับคดี
โดยจัดยานพาหนะรับและส่งเจ้าพนักงานบังคับคดี ตลอดจนขนย้ายและเก็บรักษาทรัพย์
และออกเงินทดรองค่าใช้จ่ายในการดำเนินการบังคับคดีตามที่เจ้าพนักงานบังคับคดีจะร้องขอ

ข้อ ๓๓ 
ผู้นำบังคับคดีต้องอยู่ในสถานที่บังคับคดี เพื่อชี้ทรัพย์ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำการบังคับคดีและช่วยเหลือเจ้าพนักงานบังคับคดีในการบังคับคดีตามแต่เจ้าพนักงานบังคับคดีจะร้องขอเพื่อให้การบังคับคดีสำเร็จไปโดยมิชักช้า

ข้อ ๓๔ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดียึดหรืออายัดทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษา
แต่เพียงพอที่จะชำระหนี้ตามหมายบังคับคดี พร้อมทั้งค่าธรรมเนียมในการบังคับคดี เว้นแต่จะได้มีกฎหมายบัญญัติไว้หรือศาลจะได้มีคำสั่งเป็นอย่างอื่น
แต่ถ้าลูกหนี้ตามคำพิพากษามีแต่ทรัพย์สินซึ่งมีราคามากกว่าจำนวนหนี้
และไม่อาจแบ่งยึดหรืออายัดโดยมิให้ทรัพย์สินนั้นเสื่อมราคา เช่น
ทำให้เปลี่ยนสภาพและราคาตกต่ำทั้งทรัพย์สินอื่นที่จะยึดหรืออายัดให้เพียงพอกับจำนวนหนี้ไม่ปรากฏด้วยแล้ว
ก็ให้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินที่ว่านั้นทั้งหมด

ข้อ ๓๕ 
เจ้าพนักงานบังคับคดีย่อมไม่ยึดหรืออายัดทรัพย์สินที่เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดหรืออายัดไว้ก่อนแล้ว
หรือทรัพย์สินที่มีกฎหมายบัญญัติให้ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี

ข้อ ๓๖ 
เจ้าพนักงานบังคับคดีชอบที่จะงดการยึดหรืออายัดทรัพย์สินที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาขอให้ยึดหรืออายัด
เมื่อสงสัยว่าทรัพย์สินนั้นไม่อาจยึดหรืออายัดได้ตามกฎหมาย เช่น
ปรากฏว่ามีชื่อบุคคลอื่นนอกจากลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลซึ่งทรัพย์สินต้องถูกยึดหรืออายัดเป็นเจ้าของในทะเบียน
เมื่อได้งดการยึดหรืออายัดแล้ว ให้รีบรายงานต่อผู้อำนวยการเพื่อจะได้รายงานต่อไปยังศาล
ตามมาตรา ๒๘๓ วรรคสอง แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
เมื่อยึดหรืออายัดทรัพย์สินมาแล้ว
ปรากฏว่าทรัพย์สินที่ยึดหรืออายัดนั้นมีชื่อบุคคลอื่น
นอกจากลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลซึ่งทรัพย์สินต้องถูกยึดหรืออายัดเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในทะเบียน
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาถอนการยึดหรืออายัดทรัพย์สินนั้น

หมวด ๒
การยึดและอายัดทรัพย์สิน

ส่วนที่ ๑
วิธีการยึดทรัพย์สิน

ข้อ ๓๗ 
ก่อนทำการยึดที่ดินหรือห้องชุด หากผู้นำยึดร้องขอโดยมีเหตุอันสมควร เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจขอให้เจ้าพนักงานที่ดินงดการทำนิติกรรมเกี่ยวกับที่ดินหรือห้องชุดที่จะยึดไว้ชั่วคราว
โดยผู้นำยึดจะต้องจัดการนำยึดภายในเวลาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนด มิฉะนั้นเจ้าพนักงานบังคับคดีอาจแจ้งให้เจ้าพนักงานที่ดินยกเลิกการนั้นเสีย

ข้อ ๓๘ 
ถ้าในหมายบังคับคดีกล่าวเฉพาะเจาะจงให้ยึดทรัพย์สิ่งใด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดียึดแต่เฉพาะทรัพย์สิ่งนั้น

ข้อ ๓๙ 
ก่อนไปทำการยึดทรัพย์ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ไปยึดทรัพย์ตรวจสอบและทำความเข้าใจให้แน่ชัดว่าจะต้องยึดทรัพย์อะไร
ของใคร และจำนวนราคาทรัพย์ที่จะยึดได้ตามกฎหมายมีประมาณเท่าใด
พร้อมทั้งนำประกาศยึดทรัพย์ไปด้วย เพื่อปิดไว้ ณ สถานที่ที่ยึดทรัพย์

ข้อ ๔๐ 
เมื่อทำการยึดทรัพย์เสร็จแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีปิดประกาศยึดทรัพย์ไว้
ณ สถานที่ ๆ ยึดโดยเปิดเผย

ข้อ ๔๑ 
ถ้าเป็นการยึดที่ดินหรือห้องชุด ให้ผู้นำยึดส่งโฉนดที่ดิน หรือหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินหรือห้องชุดรายที่จะนำยึด
หรือสำเนาซึ่งเจ้าพนักงานรับรองไม่เกินหนึ่งเดือน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตรวจสอบและจับสเกลจำลองแผนที่ของที่ดินหรือห้องชุด

ข้อ ๔๒ 
เมื่อได้ยึดที่ดินหรือห้องชุดแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการเพื่อให้ได้มาซึ่งต้นฉบับโฉนดที่ดินหรือหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินหรือห้องชุดนั้น
เพื่อจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่ผู้ซื้อทอดตลาด
หากผู้ครอบครองต้นฉบับโฉนดที่ดินหรือหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินหรือห้องชุดไม่ส่งมอบต้นฉบับเอกสารดังกล่าว
โดยไม่มีเหตุอันจะอ้างได้ตามกฎหมายหรือไม่แจ้งเหตุขัดข้องให้ทราบภายในระยะเวลาที่กำหนด
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลขอให้เรียกผู้ครอบครองดังกล่าวมาไต่สวนและมีคำสั่งต่อไป

ข้อ ๔๓ 
ถ้าจะยึดทรัพย์ที่มีทะเบียน เช่น รถยนต์ อาวุธปืน เป็นต้น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีสอบถามผู้นำยึดเสียก่อนว่าผู้ใดมีชื่อเป็นเจ้าของทะเบียนนั้น
หากทำได้ให้ผู้นำยึดส่งเอกสารทางทะเบียนหรือสำเนาให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตรวจสอบด้วย
เมื่อได้ยึดทรัพย์ตามวรรคหนึ่งแล้ว
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งลูกหนี้ตามคำพิพากษาให้ส่งเอกสารทางทะเบียนต่อเจ้าพนักงานบังคับคดี

ข้อ ๔๔ 
เมื่อได้มีการยึดทรัพย์แล้ว สิทธิเรียกร้องของลูกหนี้ตามคำพิพากษาอันมีต่อบุคคลภายนอกในเรื่องพันธบัตรและหลักทรัพย์ที่เป็นประกัน
ตราสารเปลี่ยนมือ หรือสิทธิเรียกร้องอื่น ๆ
ของลูกหนี้ตามคำพิพากษานอกจากที่กำหนดไว้ในมาตรา ๓๑๐ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
ให้ดำเนินการตามมาตรา ๓๑๐ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ข้อ ๔๕ 
ในการยึดที่ดิน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรังวัดเปรียบเทียบกับแผนที่จำลองตามรูปในโฉนดที่ดินหรือหนังสือสำคัญสำหรับที่ดิน
ว่าเป็นที่ดินแปลงเดียวกันหรือไม่ หากเชื่อได้ว่าเป็นที่ดินแปลงเดียวกันแล้ว
ให้จัดการยึดโดยบรรยายให้เห็นสภาพและทำเลที่ตั้งของที่ดินในแผนรายการยึดที่ดิน
และแสดงด้วยว่าอยู่ใกล้ไกลจากสถานที่ราชการหรือที่ชุมนุมชน หรือทางบก ทางน้ำ
ประมาณระยะทางเท่าใด

ข้อ ๔๖ 
ถ้าที่ดินที่ยึดนั้นมีสิ่งปลูกสร้างหรือไม้ล้มลุกหรือธัญชาติอันจะเก็บเกี่ยวรวงผลได้คราวหนึ่งหรือหลายคราวต่อปีเป็นของผู้อื่นปลูกอยู่
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีบันทึกถ้อยคำของเจ้าของสิ่งนั้น ๆ
ให้ปรากฏว่ามีสิทธิในที่ดินอย่างไร เช่น สิทธิเก็บกิน สิทธิเหนือพื้นดินหรือสิทธิตามสัญญาเช่า
เป็นต้น
ภายใต้บังคับแห่งพระราชบัญญัติการยึดทรัพย์สินกสิกร พ.ศ.
๒๔๗๕ การยึดที่ไร่ นา ซึ่งมีไม้ล้มลุกหรือธัญชาติอันจะเก็บเกี่ยวได้ตามฤดูกาล
จะยึดแต่ที่ดิน ไม่ยึดไม้ล้มลุกและธัญชาติหรือจะยึดทั้งที่ดินและไม้ล้มลุกหรือธัญชาติด้วยก็ได้

ข้อ ๔๗ 
การยึดที่ดินซึ่งมีไม้ยืนต้น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจดชนิดและประมาณจำนวนต้นไม้ไว้ด้วย

ข้อ ๔๘ 
ถ้าทรัพย์ที่ยึดมีดอกผลธรรมดาที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาจะต้องเป็นผู้เก็บเกี่ยวหรือบุคคลอื่นเป็นผู้เก็บเกี่ยวในนามของลูกหนี้ตามคำพิพากษา
เมื่อผู้นำยึดร้องขอต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีขอเก็บเกี่ยวเอง
หากเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาทราบในขณะทำการยึด
แล้วจึงให้ทำการเก็บเกี่ยวดอกผลนั้นเมื่อถึงกำหนด

ข้อ ๔๙ 
การยึดสังหาริมทรัพย์มีรูปร่างและอสังหาริมทรัพย์ย่อมครอบไปถึงดอกผลแห่งทรัพย์นั้นด้วย
เว้นแต่จะได้มีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น หรือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาไม่ประสงค์ให้ยึดดอกผลนั้น
ๆ

ข้อ ๕๐ 
การยึดอสังหาริมทรัพย์ ถ้าผู้นำยึดประสงค์จะยึดดอกผลนิตินัยด้วย ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีสั่งให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาส่งดอกผลนิตินัยนั้นต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีภายในเวลาที่กำหนด
ถ้าดอกผลนิตินัยนั้นเป็นสิทธิเรียกร้อง
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการอายัดตามวิธีการที่กำหนดไว้ในหมวดนี้

ข้อ ๕๑ 
การยึดเรือน โรง ห้องชุด หรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการยึดโดยบรรยายให้เห็นสภาพของสิ่งนั้น
ๆ เช่น พื้น ฝาผนัง ประตู หน้าต่าง เสา เครื่องบนและหลังคาใช้วัสดุชนิดใด
มีกี่ชั้น กี่ห้อง ขนาดกว้างยาวสูงเท่าใด เก่าหรือใหม่เพียงใด เลขทะเบียนเท่าไร
ถ้าเป็นสถานที่ให้เช่า ค่าเช่าเท่าใด เป็นต้น

ข้อ ๕๒ 
ในการยึดทรัพย์นั้น ให้ยึดเฉพาะส่วนของลูกหนี้ตามคำพิพากษา แต่ถ้ามีบุคคลอื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วย
และไม่ปรากฏชัดว่าส่วนใดเป็นของลูกหนี้ตามคำพิพากษาให้ยึดมาทั้งหมด ถ้าเป็นที่ดิน
ให้ประมาณราคาเฉพาะส่วนของลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้ด้วย

ข้อ ๕๓ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแสดงให้เห็นโดยชัดแจ้งตามวิธีที่เห็นสมควรว่าได้มีการยึดทรัพย์แล้ว
เช่น
(๑) การยึดสิ่งของ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีปิดหรือผูกแผ่นเลขหมายบนสิ่งของที่ยึดให้ตรงตามบัญชีทรัพย์
ถ้าสามารถจะเก็บรวมเข้าหีบหรือตู้ได้ ก็ให้รวมไว้ แล้วปิดหีบหรือตู้ประทับตราครั่งอีกชั้นหนึ่ง
(๒) การยึดที่ดิน เรือน โรง ห้องชุด หรือสิ่งปลูกสร้างอื่น
ๆ ให้ปิดประกาศหรือทำเครื่องหมายไว้
(๓) การยึดสัตว์ สัตว์พาหนะหรือปศุสัตว์
จะใช้สีทาที่เขาหรือที่ตัว หรือจะใช้แผ่นเลขหมายผูกคอหรือจะต้อนเข้าคอกแล้วผูกเชือกประทับตราครั่งที่ประตูคอกก็ได้
แล้วแต่จะเห็นสมควร แต่อย่าให้เป็นการขัดข้องต่อการเลี้ยงรักษาสัตว์

ข้อ ๕๔ 
ในการยึดทรัพย์ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดทำบันทึกรายงานการดำเนินการโดยสังเขป
หากมีพฤติการณ์หรือเหตุการณ์ที่สมควรบันทึกไว้เป็นหลักฐานก็ให้บันทึกไว้ แล้วอ่านบันทึกนั้นให้ผู้นำยึดและผู้มีส่วนได้เสียหรือบุคคลที่อยู่
ณ ที่ยึดฟังแล้วให้ลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐานด้วย
ถ้าผู้ใดไม่ยอมลงลายมือชื่อให้บันทึกว่าอ่านให้ฟังแล้วไม่ยอมลงลายมือชื่อ

ข้อ ๕๕ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำบัญชีรายการทรัพย์ที่ยึดตามแบบพิมพ์ที่กำหนด
โดยแสดงรายละเอียด เช่น ชื่อ ประเภท ขนาด น้ำหนัก สภาพ และจำนวนตามลำดับหมายเลขพร้อมประเมินราคาทรัพย์นั้น
แล้วให้ผู้นำยึดลงลายมือชื่อรับรองบัญชีนั้น ถ้าผู้นำยึดไม่เห็นชอบตามราคาดังกล่าวให้เจ้าพนักงานบังคับคดีบันทึกไว้โดยชัดเจน

ข้อ ๕๖ 
การจดบัญชีทรัพย์ ถ้าเป็นทรัพย์หลายสิ่งราคาเล็กน้อย จะมัดรวม บรรจุหีบห่อหรือกองรวมกัน
แล้วจดเป็นหมายเลขเดียวกันก็ได้
ถ้าทรัพย์ที่ยึดเป็นชุดหรือสำรับ การจดบัญชีจะจดรวมเป็นชุดหรือเป็นสำรับก็ได้แล้วแต่จะเห็นสมควร

ข้อ ๕๗ 
การยึดที่ดิน ห้องชุด หรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรีบแจ้งการยึดนั้นให้เจ้าพนักงานที่ดิน
หรือนายทะเบียนแห่งท้องที่ แล้วแต่กรณีทราบ

ข้อ ๕๘ 
เมื่อได้ยึดทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งการยึดและราคาประเมินนั้นให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาทราบ
หากทรัพย์สินที่ยึดมีผู้ถือกรรมสิทธิ์ร่วมให้แจ้งการยึดให้ผู้ถือกรรมสิทธิ์ร่วมทราบด้วย
ถ้าไม่สามารถกระทำตามวรรคหนึ่งได้
ก็ให้ปิดประกาศแจ้งการยึดไว้ ณ สถานที่ที่ยึดและที่สำนักงาน
หรือประกาศแจ้งการยึดทางหนังสือพิมพ์รายวันไม่เกินเจ็ดวัน

ข้อ ๕๙ 
เมื่อได้ยึดเรือกำปั่นหรือเรือมีระวางตั้งแต่หกตันขึ้นไป เรือกลไฟหรือเรือยนต์มีระวางตั้งแต่ห้าตันขึ้นไป
แพหรือสัตว์พาหนะ ให้แจ้งการยึดไปยังกรมเจ้าท่า หรือนายทะเบียนแห่งท้องที่
แล้วแต่กรณี
กรณียึดทรัพย์อื่นที่มีทะเบียน หรือทะเบียนแสดงกรรมสิทธิ์
เช่น รถยนต์ เครื่องจักรให้แจ้งการยึดไปยังนายทะเบียนแห่งทรัพย์นั้น

ข้อ ๖๐ 
การยึดสิ่งปลูกสร้างซึ่งปลูกอยู่บนที่ดินของผู้อื่น ให้ผู้นำยึดแจ้งรายละเอียดเกี่ยวกับที่ดินแปลงนั้นว่าเป็นที่ดินประเภทใด
พร้อมชื่อและที่อยู่เจ้าของที่ดินต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อแจ้งการยึดให้เจ้าของที่ดินทราบ

ข้อ ๖๑ 
การยึดอสังหาริมทรัพย์ ผู้นำยึดอาจขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำการยึด ณ
ที่ทำการของเจ้าพนักงานบังคับคดีก็ได้ ในกรณีเช่นนี้
ให้ผู้นำยึดนำส่งเอกสารประกอบการยึดทรัพย์ดังที่จะกล่าวต่อไปนี้
และให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการตามข้อ ๖๒ ข้อ ๖๓ และข้อ ๖๔
(๑) เอกสารแสดงกรรมสิทธิ์ เช่น โฉนดที่ดิน
หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. ๓ หรือ น.ส. ๓ ก) เป็นต้น
หนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุดหรือหนังสือสำคัญสำหรับที่ดินอื่น ๆ หรือสำเนาเอกสารหรือหนังสือดังกล่าวที่เจ้าพนักงานที่ดินรับรองไม่เกินหนึ่งเดือน
พร้อมเอกสารที่เกี่ยวข้อง (ถ้ามี) เช่น หนังสือสัญญาจำนอง เป็นต้น
(๒) สำเนาทะเบียนบ้าน
สำเนาหนังสือรับรองของนายทะเบียนกรณีเป็นนิติบุคคลของลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือผู้ถือกรรมสิทธิ์ที่นายทะเบียนรับรองไม่เกินหนึ่งเดือน
(๓) แผนที่การเดินทางไปที่ตั้งทรัพย์ที่จะยึดพร้อมสำเนา
(๔) ภาพถ่ายปัจจุบันของทรัพย์ที่จะยึด
และแผนผังบอกขนาดความกว้าง ความยาว ความสูงของทรัพย์ที่จะยึด
(๕)
ราคาประเมินของทรัพย์ที่จะยึดที่เจ้าพนักงานที่ดินรับรอง

ข้อ ๖๒ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตรวจสอบหลักฐานตามข้อ ๖๑ ว่าถูกต้องครบถ้วนเพียงพอที่จะดำเนินการยึด
ณ ที่ทำการและประเมินราคาได้หรือไม่ แล้วเสนอผู้อำนวยการเพื่อมีคำสั่ง

ข้อ ๖๓ 
ถ้าผู้อำนวยการมีคำสั่งอนุญาตให้ยึดได้ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำการยึดโดยดำเนินการตามข้อ
๕๕ ข้อ ๕๗ และข้อ ๕๘
การดำเนินการตามข้อ ๕๘
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีส่งสำเนาหมายบังคับคดีไปให้ด้วย

ข้อ ๖๔ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีหรือผู้ที่เจ้าพนักงานบังคับคดีมอบหมายรีบไปปิดประกาศยึดทรัพย์
ณ ที่ทรัพย์ที่ถูกยึดตั้งอยู่ พร้อมตรวจสอบและรายงานสภาพของทรัพย์ที่ไปปิดประกาศโดยเร็ว

ข้อ ๖๕ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีส่งรายงานการยึดทรัพย์สินพร้อมด้วยบัญชีทรัพย์สินต่อศาลเป็นคราว
ๆ และขอให้ศาลสั่งอนุญาตให้ขายทอดตลาดทรัพย์สินที่ยึดนั้น
หากทรัพย์ที่ยึดมีสภาพเป็นของสดของเสียได้
เจ้าพนักงานบังคับคดีมีอำนาจขายได้ทันทีโดยวิธีขายทอดตลาดหรือวิธีอื่นที่สมควร
แล้วรายงานให้ศาลทราบ

ส่วนที่ ๒
วิธีการประเมินราคาทรัพย์สิน

ข้อ ๖๖ 
การประเมินราคาที่ดินพึงพิจารณาตามหลักเกณฑ์เหล่านี้ประกอบกัน คือ
(๑)
ราคาซื้อขายกันในท้องตลาดโดยคำนึงถึงสภาพแห่งที่นั้นว่าเป็นที่อะไร เช่น ที่อยู่อาศัย
ที่โรงงาน ที่ให้บริการหรือค้าขาย ที่สวน ที่นา ที่ไร่ เป็นต้น
และให้พิจารณาด้วยว่าที่นั้นอยู่ในทำเลอย่างใด เช่น อยู่ในทำเลค้าขาย ที่ชุมนุมชน
อยู่ติดถนนหรือแม่น้ำลำคลองหรือไม่ รถยนต์เข้าถึงหรือไม่
หากเป็นที่ให้เช่ามีผลประโยชน์หรือรายได้มากน้อยเพียงใด เป็นต้น
(๒) ราคาที่ดินบริเวณนั้นหรือบริเวณใกล้เคียง
ซึ่งเจ้าพนักงานบังคับคดีเคยขายทอดตลาดไปแล้ว
(๓)
ราคาซื้อขายหรือจำนองหรือขายฝากครั้งสุดท้ายของที่ดินแปลงนั้น และที่ดินบริเวณใกล้เคียง
(๔) ราคาประเมินของสำนักงานที่ดิน
หรือราคาประเมินทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมของกรมที่ดิน

ข้อ ๖๗ 
การประเมินราคาทรัพย์นอกจากที่ดิน ให้ประเมินตามราคาซื้อขายในท้องตลาดตามสภาพความเก่าใหม่ของทรัพย์นั้น
ๆ มิใช่ประเมินราคาตามที่คู่กรณีตกลงกันเพื่อหลีกเลี่ยงค่าธรรมเนียม

ข้อ ๖๘ 
การประเมินราคาทรัพย์ที่มีการจำนองหรือจำนำ ให้ปฏิบัติเช่นเดียวกับข้อ ๖๖
และข้อ ๖๗ แต่ให้หมายเหตุไว้ด้วยว่าจำนองหรือจำนำเมื่อใด ต้นเงินเท่าใด
เพื่อประกอบดุลพินิจในการขายทอดตลาด

ข้อ ๖๙ 
หากผู้อำนวยการเห็นว่าราคาทรัพย์ที่เจ้าพนักงานบังคับคดีประเมินไม่เหมาะสม
หรือผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีร้องขอโดยมีเหตุอันสมควร
ผู้อำนวยการมีอำนาจแก้ไขราคาประเมินได้เอง
หรือมีคำสั่งให้เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ของสำนักงานทำการประเมินราคาใหม่
หรืออาจขอให้หน่วยงานที่มีหน้าที่ในการประเมินราคาทรัพย์ เช่น กรมที่ดิน กรมบังคับคดีหรือผู้เชี่ยวชาญในการประเมินราคาทรัพย์ประเภทนั้น
ๆ เป็นต้น ช่วยประเมินราคาให้
กรณีประเมินราคาตามคำร้องขอของผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีให้ผู้ร้องขอเป็นผู้เสียค่าใช้จ่าย
(ถ้ามี)
เมื่อได้มีการแก้ไขราคาประเมินแล้ว
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งราคาประเมินที่ได้แก้ไขใหม่ให้ผู้มีส่วนได้เสียทราบ

ข้อ ๗๐  ในกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์สินซึ่งมีราคาตั้งแต่ห้าแสนบาทขึ้นไป
หรือหากราคาไม่ถึงห้าแสนบาทแต่เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร ก่อนนำออกขายทอดตลาดหรือจำหน่ายโดยวิธีอื่น
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีขอให้เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ของสำนักงานทำการประเมินราคาอีกครั้งหนึ่ง
ในการขายทอดตลาดทรัพย์สินตามวรรคหนึ่ง
ให้ใช้ราคาประเมินของเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์สินของสำนักงานประกอบดุลพินิจในการขายด้วย

ข้อ ๗๑ 
การประเมินราคาทรัพย์สินบางประเภท หากมีความจำเป็นต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญผู้ชำนาญพิเศษ
หรือผู้มีความรู้เชี่ยวชาญตรวจสอบและประเมินราคา ให้ผู้อำนวยการสั่งให้ดำเนินการได้
ค่าใช้จ่ายในการประเมินราคา (ถ้ามี)
ให้ถือเป็นค่าใช้จ่ายในการบังคับคดีที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาต้องรับผิด

ส่วนที่ ๓
วิธีการอายัดทรัพย์สิน

ข้อ ๗๒ 
เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอาจร้องขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีอายัดสังหาริมทรัพย์อันมีรูปร่างและอสังหาริมทรัพย์
รวมทั้งสิทธิทั้งปวงอันมีอยู่ในทรัพย์เหล่านั้น หรือเงินที่บุคคลภายนอกจะต้องส่งมอบ
หรือโอน หรือชำระให้แก่ลูกหนี้ตามคำพิพากษา ในการอายัดดังกล่าวเจ้าพนักงานบังคับคดีมีอำนาจที่จะยึดบรรดาเอกสารทั้งปวงที่ให้สิทธิแก่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาในอันที่จะได้รับส่งมอบ
หรือรับโอนทรัพย์สินหรือสิทธิ หรือได้รับชำระเงินเช่นว่านั้น

ข้อ ๗๓ 
คำร้องขออายัดทรัพย์สินหรือเงินให้ใช้แบบพิมพ์ตามที่สำนักงานศาลปกครองกำหนด
และอย่างน้อยต้องมีข้อความหรือรายการดังต่อไปนี้
(๑)
ประเภทของสิทธิเรียกร้องที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษามีต่อบุคคลภายนอก
(๒)
รายการทรัพย์สินหรือจำนวนเงินที่อยู่ในความครอบครองบุคคลภายนอก ซึ่งบุคคลภายนอกจะต้องส่งมอบหรือโอนหรือชำระให้แก่ลูกหนี้ตามคำพิพากษา
(๓) ชื่อและที่อยู่ของบุคคลภายนอกพร้อมสำเนาทะเบียนบ้าน หรือสำเนาหนังสือรับรองของนายทะเบียนกรณีเป็นนิติบุคคล
(๔)
ชื่อและที่อยู่ของลูกหนี้ตามคำพิพากษาพร้อมสำเนาทะเบียนบ้าน หรือสำเนาหนังสือรับรองของนายทะเบียนกรณีเป็นนิติบุคคล

ข้อ ๗๔ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีตรวจดูคำร้องว่าอยู่ในอำนาจของเจ้าพนักงานบังคับคดีที่จะอายัดได้หรือไม่
หากเห็นว่าอายัดได้ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งคำสั่งอายัดให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาและบุคคลภายนอกซึ่งต้องรับผิดเพื่อการชำระเงินหรือส่งมอบสิ่งของทราบ
โดยคำสั่งอายัดดังกล่าวจะต้องมีข้อห้ามลูกหนี้ตามคำพิพากษาให้งดเว้นการจำหน่ายสิทธิเรียกร้องนับแต่วันที่ได้รับคำสั่งและมีข้อห้ามบุคคลภายนอกไม่ให้ชำระเงินหรือส่งมอบสิ่งของให้แก่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาแต่ให้ชำระหรือส่งมอบให้แก่เจ้าพนักงานบังคับคดีภายในเวลาที่กำหนดไว้

ข้อ ๗๕ 
ให้เจ้าหน้าที่ธุรการลงบัญชีนัดและติดตามผลว่าบุคคลภายนอกได้ปฏิบัติตามคำสั่งอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีภายในเวลาที่กำหนดไว้หรือไม่แล้วรายงานให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบ

ข้อ ๗๖ 
ถ้าบุคคลภายนอกที่ได้รับคำสั่งอายัดปฏิเสธหรือโต้แย้งหนี้ที่ถูกอายัดให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา
และรายงานศาลเพื่อมีคำสั่งต่อไป

ข้อ ๗๗ 
ถ้าบุคคลภายนอกที่ได้รับคำสั่งอายัดไม่คัดค้านการอายัด หรือคัดค้านแต่ศาลได้มีคำสั่งให้ปฏิบัติตามคำสั่งอายัดและบุคคลภายนอกมิได้ปฏิบัติตามนั้น
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลขอให้ศาลออกหมายบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของบุคคลนั้น
เมื่อศาลออกหมายบังคับคดีแล้ว ให้ดำเนินการบังคับคดีเสมือนหนึ่งว่าบุคคลนั้นเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษา
และให้นำระเบียบในส่วนที่เกี่ยวกับการบังคับคดีตามหมายบังคับคดีมาบังคับใช้โดยอนุโลม

ข้อ ๗๘ 
การอายัดทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องที่เกี่ยวกับที่ดินหรือสังหาริมทรัพย์มีทะเบียน
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งการอายัดนั้นให้เจ้าพนักงานที่ดิน หรือนายทะเบียนแห่งทรัพย์นั้นทราบด้วย

ข้อ ๗๙ 
การอายัดสิทธิเรียกร้องเป็นเงินที่บุคคลภายนอกต้องจ่ายให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาเป็นคราว
ๆ เช่น เงินเดือน เงินงวด เป็นต้น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการเช่นเดียวกับข้อ
๗๔ และให้กำหนดเวลาการชำระเงินแก่เจ้าพนักงานบังคับคดีเป็นคราว ๆ ไปจนกว่าจะชำระหนี้ครบถ้วนตามคำพิพากษา

ข้อ ๘๐ 
ถ้าบุคคลภายนอกที่ได้รับคำสั่งอายัดชำระเงินตามคำสั่งอายัดแก่เจ้าพนักงานบังคับคดี
ให้ดำเนินการตามข้อ ๑๕๕

ข้อ ๘๑ 
ถ้าบุคคลภายนอกที่ได้รับคำสั่งอายัดส่งมอบทรัพย์สินตามคำสั่งอายัดแก่เจ้าพนักงานบังคับคดี
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการตามข้อ ๕๕ โดยอนุโลม แล้วแจ้งให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาและลูกหนี้ตามคำพิพากษาทราบ
ทรัพย์สินตามวรรคหนึ่ง
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการขายทอดตลาดตามวิธีการที่กำหนดไว้ในระเบียบนี้โดยอนุโลม

หมวด ๓
การรักษาทรัพย์

ส่วนที่ ๑
ผู้รักษาทรัพย์

ข้อ ๘๒ 
ทรัพย์ที่ยึดไว้แล้ว ให้นำมาเก็บรักษาไว้ที่สถานที่เก็บทรัพย์ของสำนักงาน
แต่ถ้าเป็นอสังหาริมทรัพย์ หรือทรัพย์ตามข้อ ๘๓ ให้มอบแก่บุคคลที่เห็นสมควรเป็นผู้ดูแลรักษาไว้แทน
การมอบทรัพย์ที่ยึดให้บุคคลอื่นดูแลรักษานั้น
ให้ถือหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้
(๑) ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษายอมรับที่จะดูแลรักษา
และเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร
ให้มอบทรัพย์นั้นให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเป็นผู้ดูแลรักษาไว้ในที่อันควร
(๒)
มอบให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลอื่นซึ่งครอบครองทรัพย์นั้นอยู่เป็นผู้ดูแลรักษา
โดยความยินยอมของเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา
(๓) ถ้าไม่สามารถปฏิบัติตาม (๑) และ (๒)
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเช่าสถานที่เก็บทรัพย์
และจ้างคนดูแลรักษาตามที่กำหนดไว้ในส่วนที่ ๒ แห่งระเบียบนี้ก็ได้
การเก็บรักษาทรัพย์ในสถานที่เก็บทรัพย์ของสำนักงานให้เจ้าหน้าที่ทำบัญชีรายการและปิดเลขหมายแล้วเก็บรักษาไว้
และหมั่นตรวจดูอย่าให้เกิดความเสียหายขึ้น เมื่อจำหน่ายหรือคืนทรัพย์สิ่งใดให้ลงบัญชีรายการไว้เป็นหลักฐาน

ข้อ ๘๓ 
ทรัพย์ดังต่อไปนี้ไม่ควรนำมาเก็บรักษาไว้ที่สถานที่เก็บทรัพย์ของสำนักงาน
(๑) ทรัพย์ที่อาจทำให้เกิดความสกปรกเลอะเทอะ หรือมีกลิ่น
ซึ่งอาจรบกวนหรือก่อความรำคาญ
(๒) ทรัพย์ที่ไม่สะดวกต่อการเคลื่อนย้าย
หรือเปลืองเนื้อที่เก็บรักษา เช่น มีน้ำหนักมาก หรือมีขนาดใหญ่ เป็นต้น
(๓) ทรัพย์ที่โดยสภาพอาจเกิดอันตรายได้ง่าย เช่น
วัตถุทางเคมีที่ไวไฟ หรือสิ่งที่เป็นเชื้อเพลิง เป็นต้น
(๔) ทรัพย์ที่ต้องเก็บรักษาไว้ในสถานที่โดยเฉพาะ
เพื่อรักษาคุณภาพของตัวทรัพย์
(๕) ทรัพย์ที่จะต้องเก็บรักษาไว้เป็นเวลานาน เช่น
ทรัพย์ที่ถูกยึดหรืออายัดตามคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวก่อนพิพากษา
(๖) ทรัพย์ที่มีสภาพชำรุดทรุดโทรม ใช้ประโยชน์ไม่ได้ หรือไม่อยู่ในความสนใจของบุคคลที่จะซื้อ

ข้อ ๘๔ 
ในกรณียึดอัญมณี เครื่องทองรูปพรรณ หรือของมีค่าอื่น ๆ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมอบแก่ผู้อำนวยการเพื่อเก็บรักษาทรัพย์นั้นไว้ในที่ปลอดภัยตามที่เห็นสมควร
การเก็บรักษาทรัพย์ที่มีราคาสูง
ผู้อำนวยการอาจสั่งให้เก็บรักษา ณ สถานที่อื่นซึ่งปลอดภัยกว่า  ทั้งนี้ โดยความเห็นชอบของเลขาธิการ

ข้อ ๘๕ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจดไว้ในรายงานการยึดทรัพย์โดยชัดแจ้งว่าได้จัดการเก็บรักษาทรัพย์นั้นอย่างไร
และต้องเสียค่าใช้จ่ายในการยึดทรัพย์ ค่าเช่าสถานที่เก็บทรัพย์ ค่าจ้างดูแลรักษาทรัพย์เท่าใด

ส่วนที่ ๒
การเช่าที่เก็บทรัพย์และจ้างผู้รักษาทรัพย์

ข้อ ๘๖ 
ในกรณีที่มีการเช่าสถานที่เก็บทรัพย์ หรือจ้างบุคคลที่สมควรดูแลรักษาทรัพย์ที่ยึด
ให้ทำสัญญาเป็นหนังสือโดยมีผู้อำนวยการลงนามเป็นคู่สัญญา และให้มีข้อกำหนดเกี่ยวกับเบี้ยปรับในการละเลยต่อหน้าที่
หรือไม่ปฏิบัติตามข้อสัญญาไว้ในหนังสือสัญญาด้วย
เมื่อขายทรัพย์เสร็จหรือย้ายทรัพย์ไปเก็บที่อื่นหรือถอนการยึดทรัพย์
ให้ผู้อำนวยการบอกเลิกสัญญานั้นเสีย

ข้อ ๘๗ 
กรณีจ้างผู้ดูแลรักษาทรัพย์ ให้ผู้อำนวยการจัดให้มีการตรวจตราอีกชั้นหนึ่ง
หากปรากฏว่าผู้ดูแลรักษาทรัพย์ละเลยต่อหน้าที่ไม่ปฏิบัติตามข้อสัญญา ให้ผู้อำนวยการสั่งปรับตามข้อสัญญาทุกครั้งที่ตรวจพบ
เบี้ยปรับในกรณีเช่นนี้ให้ถือเป็นเงินที่รวบรวมได้ในการบังคับคดีนั้น
หากทรัพย์ตามวรรคหนึ่งเสียหายหรือสูญหายไป
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการบังคับให้ผู้ดูแลรักษาทรัพย์รับผิดตามสัญญารักษาทรัพย์
ในกรณีทรัพย์เสียหายหรือสูญหายไปเนื่องจากการกระทำความผิดทางอาญา
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรีบรายงานพร้อมเสนอความเห็นต่อเลขาธิการ ดังนี้
(๑) กรณีรู้ตัวผู้กระทำความผิด
ให้ร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนขอให้ดำเนินคดีแก่ผู้กระทำความผิด
(๒) กรณีไม่รู้ตัวผู้กระทำความผิด
ให้ร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนขอให้สืบสวนสอบสวนหาตัวผู้กระทำผิดมาดำเนินคดีต่อไป
การเสนอรายงานและความเห็นตามวรรคสาม
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเสนอหนังสือร้องทุกข์และหนังสือมอบอำนาจเพื่อให้เลขาธิการลงนามไปพร้อมด้วย

หมวด ๔
การขายทรัพย์สิน

ส่วนที่ ๑
วิธีการขายทอดตลาด

ข้อ ๘๘ 
การขายทอดตลาด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการทำประกาศขายทอดตลาดทรัพย์สิน
โดยแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับทรัพย์สินที่จะขาย เช่น ชื่อเจ้าของทรัพย์สิน โดยเกี่ยวข้องกับคดีอย่างไร
ผู้สั่งให้ขาย วัน เวลา และสถานที่ที่จะขาย ชื่อ ประเภท ลักษณะ ขนาด น้ำหนัก
และจำนวนของทรัพย์นั้น ๆ เป็นต้น ถ้าทรัพย์ที่จะขายเป็นที่ดินหรือห้องชุด
ให้แจ้งที่ตั้ง เนื้อที่ อาณาเขต ความกว้าง ความยาว และรายละเอียดอื่น ๆ
เท่าที่จำเป็น
ถ้ามีข้อสัญญาและคำเตือนเกี่ยวกับการซื้อทรัพย์จากการขายทอดตลาดอย่างไร
ก็ให้ระบุไว้โดยชัดเจน กับให้กำหนดเงื่อนไขและเงื่อนเวลาในการชำระเงินไว้ตามนัยข้อ
๑๑๓ ด้วย
หากศาลกำหนดวิธีขาย
หรือเงื่อนไขเฉพาะเรื่องเป็นพิเศษอย่างไร ก็ให้ปฏิบัติตามนั้น

ข้อ ๘๙ 
เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจกำหนดเงื่อนไขให้ผู้เข้าสู้ราคาวางหลักประกันในการเข้าสู้ราคาต่อเจ้าพนักงานบังคับคดี
โดยแสดงรายละเอียดไว้ในประกาศขายทอดตลาดก็ได้
เงื่อนไขตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามที่สำนักงานกำหนด
โดยความเห็นชอบของเลขาธิการ

ข้อ ๙๐ 
การขายทอดตลาดทรัพย์สินที่จะต้องจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งไว้ในประกาศขายทอดตลาดให้บรรดาผู้ที่จะเข้าสู้ราคาในการขายทอดตลาดในนามของบุคคลอื่นส่งหนังสือมอบอำนาจต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีก่อนเข้าสู้ราคา
หากเข้าสู้ราคาแทนบุคคลอื่นโดยไม่ได้ส่งหนังสือมอบอำนาจ
จะถือว่าผู้สู้ราคานั้นเข้าสู้ราคาในนามของตนเอง
และจะขอให้จดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์เป็นชื่อของบุคคลอื่นโดยอ้างว่าตนเป็นเพียงตัวแทนมิได้

ข้อ ๙๑ 
การขายทอดตลาดทรัพย์สิน ณ สถานที่ใดนั้น ตามปกติให้ปฏิบัติตามเกณฑ์
ดังต่อไปนี้
(๑) ที่ดิน หรือที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างหรือห้องชุด ให้ขาย
ณ ที่ทำการขายทอดตลาดที่สำนักงานกำหนด
(๒) บ้าน เรือน โรง สิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ
ซึ่งมิได้ยึดรวมกับที่ดินด้วย ให้ขาย ณ ที่ที่ทรัพย์นั้นตั้งอยู่
(๓) ทรัพย์สินอื่น ๆ ให้ขาย ณ
ที่ทำการขายทอดตลาดที่สำนักงานกำหนด หรือสถานที่ที่เก็บทรัพย์นั้น
หรือสถานที่อื่นที่ผู้อำนวยการเห็นสมควร
(๔) ที่ดินและทรัพย์สินอื่น ๆ ที่อยู่นอกเขตของศาลที่ออกหมาย
ให้ขายในท้องที่ที่ทรัพย์นั้นตั้งอยู่
เว้นแต่ผู้มีส่วนได้เสียจะร้องขอหรือผู้อำนวยการเห็นสมควร ให้ขาย ณ ที่ทำการขายทอดตลาดของสำนักงานหรือท้องที่อื่นใดโดยมีเหตุอันสมควร
การขายทรัพย์สินนอกที่ทำการสำนักงาน
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีออกไปทำการขายโดยอาจจะมีพนักงานเจ้าหน้าที่อื่น
หรือเจ้าหน้าที่การเงินร่วมไปช่วยเหลือด้วยก็ได้

ข้อ ๙๒ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการส่งประกาศขายทอดตลาดแก่บุคคลผู้มีส่วนได้เสียในคดีตามที่ระบุไว้ในมาตรา
๒๘๐ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง และให้ปิดประกาศขายทอดตลาดไว้โดยเปิดเผย
ณ สถานที่ที่จะขาย สถานที่ที่ทรัพย์นั้นตั้งอยู่ ที่ชุมนุมชน สำนักงาน
และหรือสถานที่ราชการอันสมควรจะปิดได้ ก่อนวันขายไม่น้อยกว่าสามวัน
ถ้าเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร
จะลงแจ้งความการขายทอดตลาดในหนังสือพิมพ์รายวันฉบับที่แพร่หลาย
หรือทางวิทยุกระจายเสียง หรือทางโทรทัศน์ หรือโดยวิธีอื่นใดก่อนวันขายก็ได้

ข้อ ๙๓ 
การกำหนดวันขายทอดตลาดทรัพย์สินแต่ละครั้ง ให้กำหนดวันขายไม่น้อยกว่าสองคราว
โดยกำหนดวันขายคราวแรกไม่น้อยกว่าหนึ่งเดือน แต่ไม่เกินสองเดือน นับแต่วันที่ลงประกาศขาย
และคราวต่อ ๆ ไปไม่เกินหนึ่งเดือนนับแต่วันกำหนดขายคราวก่อน

ข้อ ๙๔ 
ในการขายทอดตลาดทรัพย์สินที่มีดอกผลเกิดในระหว่างยึดทรัพย์สิน หรือทรัพย์สินที่มีสัญญาผูกพันอันเป็นคุณแก่ทรัพย์สินนั้น
หรือมีค่าภาระติดพันเกี่ยวค้างอยู่ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกล่าวไว้ในประกาศขายทอดตลาดให้ชัดแจ้ง
การขายทรัพย์สินที่มีสัญญาผูกพันอันเป็นคุณแก่ทรัพย์สินนั้น
ถ้าเจ้าพนักงานบังคับคดีสามารถทำได้
ก็ให้จัดการให้ผู้ซื้อได้รับช่วงสิทธิและหน้าที่ตามสัญญานั้นด้วย

ข้อ ๙๕ 
การขายทอดตลาดสุรามีจำนวนตั้งแต่สิบลิตรขึ้นไป ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งเจ้าพนักงานสรรพสามิตแห่งท้องที่ทราบล่วงหน้าก่อนวันขายไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน
เพื่อจะได้จัดเจ้าหน้าที่มาออกใบอนุญาตขนสุราให้แก่ผู้ซื้อ

ข้อ ๙๖ 
ถ้าจะขายทอดตลาดทรัพย์ที่เป็นของโบราณ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีส่งประกาศขายทอดตลาดทรัพย์นั้นไปยังพนักงานเจ้าหน้าที่ของพิพิธภัณฑสถานแห่งท้องที่ด้วย

ข้อ ๙๗  ถ้าทรัพย์ที่จะขายทอดตลาดเป็นตู้นิรภัย
หีบ หรือกำปั่นเก็บทรัพย์ และปรากฏว่ายังเปิดไม่ได้ ให้จัดการเปิดเสียก่อน
จึงจะขายได้

ข้อ ๙๘ 
การขายทอดตลาดทรัพย์สินที่ติดจำนอง ให้ขายโดยวิธีการตามที่ศาลสั่งกำหนด
ถ้าศาลมิได้กำหนดอย่างใดให้ขายอย่างบังคับจำนองหรือจำนองติดไป
หรือตั้งราคาขั้นต่ำโดยความยินยอมของคู่กรณีทุกฝ่าย
แล้วแต่เจ้าพนักงานบังคับคดีจะเห็นสมควร
ในการขายทรัพย์สินที่ติดจำนำ
ให้ปฏิบัติอย่างวิธีการขายทรัพย์สินที่ติดจำนองโดยอนุโลม

ข้อ ๙๙ 
การขายทอดตลาดทรัพย์สินอย่างบังคับจำนอง ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายอย่างการขายทรัพย์สินธรรมดา
โดยไม่คำนึงถึงการจำนอง

ข้อ ๑๐๐ 
การขายทอดตลาดทรัพย์สินอย่างการจำนองติดไป ให้ประกาศแสดงชื่อผู้รับจำนองพร้อมทั้งต้นเงินและดอกเบี้ยที่ยังค้างชำระจนถึงวันขาย
และข้อความว่าผู้ใดซื้อทรัพย์สินนั้นต้องรับภาระจำนองติดไปด้วยโดยชัดเจน

ข้อ ๑๐๑ 
การขายทอดตลาดทรัพย์สินจำนองโดยวิธีตั้งราคาขั้นต่ำ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนดราคาขั้นต่ำที่จะขายลงไว้ในประกาศขายทอดตลาด
โดยคำนวณต้นเงินและดอกเบี้ยจำนองซึ่งยังค้างชำระแก่ผู้รับจำนองจนถึงวันขาย
กับค่าธรรมเนียมในการบังคับคดีอันเกี่ยวแก่ทรัพย์สินรายนั้น

ข้อ ๑๐๒ 
การขายทอดตลาดอสังหาริมทรัพย์ที่มีชื่อผู้อื่นนอกจากลูกหนี้ตามคำพิพากษาเป็นเจ้าของร่วมในหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกันเงินส่วนได้ของผู้นั้นไว้เพื่อจ่ายแก่ผู้ควรจะได้รับต่อไป

ข้อ ๑๐๓ 
ผู้ซื้ออสังหาริมทรัพย์ซึ่งจะขอหักส่วนได้ใช้แทนราคาซื้อได้ คือ
(๑)
ผู้ที่มีชื่อในหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ร่วมกับลูกหนี้ตามคำพิพากษา หรือผู้มีส่วนได้จากกองมรดกตามคำพิพากษาในคดีนั้น
(๒)
เจ้าหนี้บุริมสิทธิเหนืออสังหาริมทรัพย์ที่ขายทอดตลาดตามคำชี้ขาดของศาล

ข้อ ๑๐๔ 
ก่อนเริ่มต้นขายทอดตลาด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแสดงให้เห็นธงเครื่องหมายการขายทอดตลาดของสำนักงานศาลปกครอง
และอ่านประกาศโฆษณาการขายทอดตลาด ณ สถานที่ขายทรัพย์โดยเปิดเผย

ข้อ ๑๐๕ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายทอดตลาดแสดงความตกลงในการขายด้วยวิธีเคาะไม้

ข้อ ๑๐๖ 
ตามปกติให้เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายทอดตลาดร้องขานจำนวนเงินที่มีผู้สู้ราคาตามด้วยคำว่า
"หนึ่ง" สามหรือสี่ครั้ง ถ้าไม่มีผู้สู้ราคาสูงขึ้น ให้ร้องขานจำนวนเงินดังกล่าวตามด้วยคำว่า
"สอง" อีกสามหรือสี่ครั้ง เมื่อไม่มีผู้สู้ราคาสูงกว่านั้น
หากเห็นว่าเป็นราคาที่สมควรขายก็ให้ร้องขานจำนวนเงินนั้น ตามด้วยคำว่า
"สาม" พร้อมกับเคาะไม้ แต่ถ้าก่อนเคาะไม้ มีผู้สู้ราคาสูงขึ้นไปอีก
ให้ร้องขานราคานั้นตั้งต้นใหม่ตามลำดับดังกล่าวแล้ว

ข้อ ๑๐๗ 
ถ้าผู้สู้ราคาถอนคำสู้ราคาของตนก่อนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายทอดตลาดจะเคาะไม้
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายร้องขายให้ผู้สู้ราคาคนอื่น

ข้อ ๑๐๘ 
ในการขายทอดตลาดอสังหาริมทรัพย์ ถ้าเจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายทอดตลาดเห็นว่าราคาที่ผู้สู้ราคาเสนอเป็นราคาที่สมควรขายได้
ก่อนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีจะเคาะไม้ขาย
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีสอบถามเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ลูกหนี้ตามคำพิพากษา หรือบุคคลผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีที่อยู่ในการขายทอดตลาดนั้นว่าจะคัดค้านราคาดังกล่าวว่ามีจำนวนต่ำเกินสมควรหรือไม่
หากมีผู้หนึ่งผู้ใดคัดค้านให้เจ้าพนักงานบังคับคดีถอนทรัพย์สินจากการขายทอดตลาดและเลื่อนการขายทอดตลาดทรัพย์สินนั้นไป
หากเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ลูกหนี้ตามคำพิพากษา
หรือบุคคลผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีไม่อยู่ในการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
ให้ถือว่าผู้นั้นไม่คัดค้านราคา

ข้อ ๑๐๙ 
หากไม่มีผู้คัดค้านตามข้อ ๑๐๘ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเคาะไม้ขายให้แก่ผู้เสนอราคาสูงสุด
และบันทึกการไม่คัดค้านไว้ในรายงานการขายทอดตลาดทรัพย์สินพร้อมกับให้ผู้ไม่คัดค้านและผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีที่อยู่ในการขายทอดตลาดลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน

ข้อ ๑๑๐ 
หากมีผู้คัดค้านเกี่ยวกับการดำเนินการขายทอดตลาดของเจ้าพนักงานบังคับคดี
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีพิจารณาข้อคัดค้านและดำเนินการตามกฎหมาย ระเบียบ หรือคำสั่งในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป

ข้อ ๑๑๑ 
กรณีเลื่อนการขายทอดตลาดเพราะเหตุตามข้อ ๑๐๘ เมื่อมีการขายทอดตลาดในคราวต่อไป
หากผู้เสนอราคาสูงสุดไม่ต่ำกว่าราคาสูงสุดที่ได้มีผู้เสนอไว้ในคราวก่อน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเคาะไม้ขายให้แก่ผู้เสนอราคานั้นได้

ข้อ ๑๑๒ 
ให้นำข้อ ๑๐๘ ข้อ ๑๐๙ ข้อ ๑๑๐ และข้อ ๑๑๑ มาใช้บังคับแก่การขายทอดตลาดสังหาริมทรัพย์โดยอนุโลม

ข้อ ๑๑๓ 
การขายทอดตลาดทรัพย์สินตามปกติ เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายทอดตลาดเคาะไม้ตกลงขายแล้ว
ผู้ซื้อต้องชำระเงินทันที เว้นแต่ที่ดินหรือทรัพย์อย่างอื่นซึ่งมีราคาตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทขึ้นไป
เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจผ่อนผันให้ผู้ซื้อวางเงินมัดจำไว้ไม่น้อยกว่าร้อยละยี่สิบห้าของราคาซื้อและทำสัญญาให้ใช้เงินที่ค้างชำระภายในเวลาไม่เกินสิบห้าวันก็ได้
หากผู้ซื้อไม่ชำระเงินที่ค้างชำระให้ครบถ้วนตามสัญญา เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจสั่งให้ริบเงินนั้นเสีย
เงินที่ริบให้ถือเป็นเงินที่รวบรวมได้ในการบังคับคดีนั้น
ผู้ซื้อที่ดินหรือห้องชุดซึ่งขอหักส่วนได้ใช้แทนราคาตามข้อ
๑๐๓ ต้องวางเงินมัดจำไม่น้อยกว่าร้อยละห้าของราคาซื้อ
หากทรัพย์ที่ขายมีราคาสูงมากหรือมีเหตุผลพิเศษประการอื่น
ผู้อำนวยการอาจขยายกำหนดเวลาชำระเงินดังกล่าวข้างต้นได้ตามที่เห็นสมควร
โดยความเห็นชอบของเลขาธิการ
ในกรณีที่เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายมีเหตุสงสัยว่า
ผู้ใดจะไม่สู้ราคาโดยสุจริตก็ดี หรือไม่สามารถจะชำระราคาได้ก็ดี
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายจัดการสอบถามผู้นั้นเสียก่อนจึงเคาะไม้ก็ได้

ข้อ ๑๑๔ 
การขายทอดตลาดทรัพย์ประเภทซึ่งผู้ยึดถือครอบครองจะต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานตามกฎหมายเสียก่อน
เช่น อาวุธปืน เป็นต้น ให้ผู้ซื้อวางเงินมัดจำไว้ไม่น้อยกว่าร้อยละยี่สิบห้าของราคาซื้อ
และจัดการนำใบอนุญาตมาแสดงภายในหนึ่งเดือนพร้อมทั้งใช้เงินที่ค้างชำระให้ครบ
ถ้าพ้นกำหนดนี้แล้ว ผู้ซื้อนำใบอนุญาตมาแสดงไม่ได้ เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจสั่งให้ริบเงินมัดจำและเอาทรัพย์นั้นออกขายทอดตลาดใหม่
เงินที่ริบให้ถือเป็นเงินที่รวบรวมได้ในการบังคับคดีนั้น

ข้อ ๑๑๕ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายทอดตลาดจดบันทึกรายงานเหตุการณ์ที่เกี่ยวกับการขายทอดตลาดทรัพย์สินไว้ในสำนวนทุกคราว
ถ้าขายที่ดิน ห้องชุด หรือทรัพย์สินที่มีราคามาก
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายบันทึกไว้ในการขายทอดตลาดให้ปรากฏ วัน เดือน ปี ที่ขาย
จำนวนบุคคลซึ่งมาฟังการขายและสู้ราคาตลอดจนจำนวนเงินที่สู้ราคากันเป็นลำดับด้วย
การขายทอดตลาดสังหาริมทรัพย์
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำบัญชีรายการขายทรัพย์ โดยแสดงรายละเอียดของทรัพย์ที่ขาย
ราคาที่ขายและชื่อผู้ซื้อตามลำดับ

ข้อ ๑๑๖ 
เมื่อการขายทอดตลาดบริบูรณ์โดยเจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายทอดตลาดได้เคาะไม้แล้ว
ถ้าผู้ซื้อไม่ชำระเงินหรือไม่วางเงินมัดจำตามข้อสัญญาหรือวางเงินมัดจำแต่ไม่ชำระเงินที่ค้างชำระให้ครบถ้วนตามสัญญา
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเอาทรัพย์นั้นออกขายตลาดซ้ำอีกและแจ้งให้ผู้ซื้อนั้นทราบกำหนดวัน
เวลาขายด้วย
เมื่อขายทอดตลาดได้เงินเท่าใด หากหักค่าใช้จ่ายและค่าธรรมเนียมในการบังคับคดีแล้ว
เหลือเงินเป็นจำนวนสุทธิไม่คุ้มราคาและค่าขายทอดตลาดครั้งก่อน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการเรียกร้องให้ผู้ซื้อเดิมชำระเงินส่วนที่ยังขาดนั้น
ตลอดจนเสนอคดีต่อศาลที่มีอำนาจ หากจำเป็น

ข้อ ๑๑๗ 
ถ้าเจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายทอดตลาดเห็นว่า ราคาซึ่งมีผู้สู้สูงสุดนั้นเป็นราคาที่ไม่สมควรขาย
เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ขายอาจถอนทรัพย์จากการขายทอดตลาดและเลื่อนการขายทอดตลาดทรัพย์สินนั้นไปได้
แต่ถ้าผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีทุกคนยินยอมให้ขายก็อาจขายไปได้

ส่วนที่ ๒
วิธีการประมูล

ข้อ ๑๑๘ 
เมื่อศาลสั่งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการประมูลทรัพย์สิน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีนัดคู่กรณีผู้มีส่วนได้เสียในคดีนั้นมาตรวจสอบและกำหนดทรัพย์สินและฟังวันนัดประมูล
ถ้าเป็นที่ดิน ให้คู่กรณีผู้มีส่วนได้เสีย
นำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปรังวัดสอบเขตเสียก่อน

ข้อ ๑๑๙ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจดบันทึกรายงานการประมูลและเงื่อนไขต่าง ๆ
ต่อหน้าคู่กรณีแล้วให้คู่กรณีทุกฝ่ายลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน
ผู้ใดประมูลให้ราคาสูงสุด ผู้นั้นเป็นผู้ประมูลได้
ผู้ประมูลจะขอหักส่วนได้ใช้แทนราคาที่ประมูลได้ไม่เกินจำนวนเงินที่จะได้รับในคดีนั้น

ส่วนที่ ๓
การโอนและการส่งมอบ

ข้อ ๑๒๐ 
ภายใต้บังคับข้อ ๑๑๓ และข้อ ๑๑๔ การขายทอดตลาดทรัพย์สิน เมื่อผู้ซื้อชำระเงินครบถ้วนแล้ว
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีส่งมอบทรัพย์นั้นให้ผู้ซื้อไปได้ ถ้าเป็นทรัพย์ที่จะต้องจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อผู้เป็นเจ้าของ
เช่น อาวุธปืน รถ เรือ เป็นต้น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งแก่พนักงานเจ้าหน้าที่นั้น
ๆ จัดการจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อให้ด้วย
ส่วนที่ดิน ห้องชุด เรือน
หรือโรงซึ่งปลูกอยู่ในที่ดินที่มีโฉนดที่ดินหรือหนังสือสำคัญสำหรับที่ดิน
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีหนังสือแจ้งเจ้าพนักงานที่ดินให้จัดการจดทะเบียนโอน

ข้อ ๑๒๑ 
หนังสือแจ้งพนักงานเจ้าหน้าที่ตามข้อ ๑๒๐ หากผู้ซื้อมิได้รอรับไป ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งผู้ซื้อให้มารับหนังสือไปดำเนินการภายในสิบห้าวัน
นับแต่วันที่ได้รับแจ้งโดยกำหนดข้อความลงไปในหนังสือด้วยว่า
หากผู้ซื้อไม่มารับหนังสือภายในกำหนดเวลาโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบ
ให้ถือว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีเป็นอันพ้นจากความรับผิดชอบในการจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองหรือเปลี่ยนชื่อ
และยอมให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจ่ายเงินให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือผู้มีส่วนได้เสียในคดี

ข้อ ๑๒๒ 
เมื่อผู้ซื้อได้รับแจ้งตามข้อ ๑๒๑ หรือได้รับหนังสือของเจ้าพนักงานบังคับคดีที่แจ้งให้พนักงานเจ้าหน้าที่จดทะเบียนเปลี่ยนชื่อ
หรือโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองไปแล้วไม่ไปติดต่อดำเนินการ
หรือไปติดต่อดำเนินการแล้วไม่ได้ผล โดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบภายในสิบห้าวัน
นับแต่วันได้รับหนังสือดังกล่าว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดทำบัญชีส่วนเฉลี่ยและจ่ายเงินให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือผู้มีส่วนได้เสียได้

หมวด ๕
การบังคับคดีให้กระทำหรือละเว้นกระทำ

ส่วนที่ ๑
วิธีการบังคับคดีกรณีขับไล่

ข้อ ๑๒๓ 
ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแจ้งต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าไม่มีบุคคลใดอาศัยอยู่ในทรัพย์ที่พิพาทและได้เข้าครอบครองทรัพย์ที่พิพาทแล้ว
หากศาลไม่ได้พิพากษาให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาใช้เงินด้วย หรือมีคำพิพากษาให้ใช้เงิน
แต่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาไม่ประสงค์จะบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษา
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีถอนการบังคับคดีแล้วรายงานศาลทราบ
หากศาลมีคำพิพากษาให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาใช้เงิน
และเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาประสงค์จะบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษา
ให้ดำเนินการบังคับคดีตามระเบียบนี้ในส่วนที่เกี่ยวกับการบังคับคดีแก่ทรัพย์สิน

ข้อ ๑๒๔ 
กรณีตามข้อ ๑๒๓ วรรคหนึ่ง หากเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาประสงค์จะให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการส่งมอบทรัพย์ที่พิพาท
ให้ผู้นำบังคับคดีนำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปยังทรัพย์ที่พิพาทเพื่อดำเนินการให้
หากมีความจำเป็น ให้มีอำนาจทำลายสิ่งกีดขวางอันเป็นอุปสรรคในการดำเนินการได้ตามสมควร
ในการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
ถ้ายังมีสิ่งของของลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือของบุคคลใดอยู่ในทรัพย์ที่พิพาท
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำบัญชีสิ่งของนั้นไว้ และมอบให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาดูแลรักษาหรือขนย้ายไปเก็บรักษาในที่อันควร
แล้วแจ้งหรือประกาศให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษารับสิ่งของดังกล่าวคืนภายในเวลาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนด
หากลูกหนี้ตามคำพิพากษาไม่รับสิ่งของนั้นคืนภายในเวลาที่กำหนด
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานศาลและขออนุญาตขายทอดตลาดสิ่งของนั้น เมื่อได้รับอนุญาตจากศาลให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการขายทอดตลาดตามระเบียบนี้

ข้อ ๑๒๕ 
หากมีเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดสิ่งของตามข้อ ๑๒๔ เหลือหลังหักค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายของเจ้าพนักงานบังคับคดีแล้ว
ให้เก็บรักษาไว้แล้วแจ้งหรือประกาศให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษามารับเงินนั้น
ให้เจ้าหน้าที่ธุรการลงบัญชีนัดรอลูกหนี้ตามคำพิพากษารับเงินที่เหลือคืนไว้มีกำหนดห้าปี
นับแต่วันที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนด
หากลูกหนี้ตามคำพิพากษาไม่มารับเงินที่เหลือคืนภายในระยะเวลาดังกล่าว
ให้เจ้าหน้าที่การเงินรายงานเสนอผู้อำนวยการและนำส่งเป็นรายได้ของแผ่นดิน

ข้อ ๑๒๖ 
ถ้าสิ่งของตามข้อ ๑๒๔ วรรคสอง ได้ถูกยึดหรืออายัดในการบังคับคดี ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีขนย้ายสิ่งของนั้นไปเก็บรักษาไว้ในที่อันควร
แล้วแจ้งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเจ้าของสำนวนที่ยึดหรืออายัดสิ่งของนั้นทราบ
หากมีค่าใช้จ่ายในการเก็บรักษาให้เรียกเอาจากลูกหนี้ตามคำพิพากษา

ข้อ ๑๒๗ 
ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแจ้งต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบริวารยังไม่ออกไปจากทรัพย์ที่พิพาท
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการตามมาตรา ๒๙๖ จัตวา
แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ส่วนที่ ๒
วิธีการบังคับคดีกรณีรื้อถอน

ข้อ ๑๒๘ 
ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแจ้งต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าลูกหนี้ตามคำพิพากษายังไม่รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปจากทรัพย์ที่พิพาท
ให้ผู้นำบังคับคดีนำเจ้าพนักงานบังคับคดีไปปิดประกาศกำหนดวันรื้อถอนไว้ ณ
บริเวณนั้นไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน

ข้อ ๑๒๙ 
ถ้าลูกหนี้ตามคำพิพากษารื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไปเอง ภายในกำหนดวันรื้อถอนตามประกาศ
และเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้เข้าครอบครองหรือประโยชน์ในอสังหาริมทรัพย์นั้นแล้ว
หากศาลไม่ได้พิพากษาให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาใช้เงินด้วย หรือมีคำพิพากษาให้ใช้เงิน
แต่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาไม่ประสงค์จะบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษา
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีถอนการบังคับคดี แล้วรายงานศาลทราบ
หากศาลมีคำพิพากษาให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาใช้เงิน
และเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาประสงค์จะบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาให้ดำเนินการบังคับคดีตามระเบียบนี้

ข้อ ๑๓๐ 
ถ้าถึงกำหนดวันรื้อถอนตามประกาศแล้ว ลูกหนี้ตามคำพิพากษา ยังไม่รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างออกไป
ให้ผู้นำบังคับคดีนำเจ้าพนักงานบังคับคดีพร้อมเตรียมช่าง คนงานและอุปกรณ์สำหรับการรื้อถอนไปทำการรื้อถอนเอง
และให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดูแลการดำเนินการรื้อถอนให้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรแก่พฤติการณ์ในการรื้อถอนนั้น
หากมีวัสดุก่อสร้างที่ถูกรื้อถอนหรือสิ่งของที่อยู่ในสิ่งปลูกสร้างที่จะรื้อถอนถ้าเจ้าของหรือผู้ครอบครองไม่รับคืนไป
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดหรือขายโดยวิธีอื่นตามที่เห็นสมควร
แล้วแจ้งหรือประกาศให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองมารับเงินสุทธิที่ได้จากการขายทรัพย์สิ่งของนั้นภายในเวลาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนด
หรือให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำบัญชีสิ่งของนั้นไว้
และมอบให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาดูแลรักษา หรือขนย้ายไปเก็บรักษาในที่อันควรแล้วแจ้งหรือประกาศให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองรับสิ่งของนั้นคืนภายในเวลาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนด

ข้อ ๑๓๑ 
หากเจ้าของหรือผู้ครอบครองไม่มารับเงินสุทธิหรือทรัพย์สิ่งของภายในเวลาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนด
ให้เจ้าหน้าที่ธุรการลงบัญชีนัดไว้มีกำหนดห้าปีนับแต่วันที่มีประกาศกำหนดการรื้อถอน
เมื่อครบกำหนดแล้ว หากเป็นเงินให้เจ้าหน้าที่การเงินรายงานเสนอผู้อำนวยการและนำส่งเป็นรายได้ของแผ่นดิน
หากเป็นทรัพย์สิ่งของให้เจ้าหน้าที่ธุรการรายงานเสนอผู้อำนวยการเพื่อดำเนินการส่งเป็นทรัพย์สินของแผ่นดิน

ข้อ ๑๓๒ 
หากปรากฏว่าสิ่งปลูกสร้างที่ศาลมีคำพิพากษาให้รื้อถอนนั้นถูกยึดไว้ในการบังคับคดี
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีขายทอดตลาดสิ่งปลูกสร้างนั้น แล้วเก็บเงินสุทธิที่เหลือหลังจากหักค่าใช้จ่ายและค่าธรรมเนียมไว้แทน
และแจ้งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเจ้าของสำนวนที่ยึดสิ่งปลูกสร้างนั้นทราบ

ข้อ ๑๓๓ 
ในการดำเนินการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดีตามหมวดนี้ เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจร้องขอความช่วยเหลือจากพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจเพื่อให้สามารถดำเนินการบังคับคดีได้

หมวด ๖
การงดหรือการถอนการบังคับคดี

ส่วนที่ ๑
การงดการบังคับคดี

ข้อ ๑๓๔ 
เจ้าพนักงานบังคับคดีต้องงดการบังคับคดีในกรณีต่อไปนี้
(๑)
เมื่อศาลได้มีคำสั่งให้งดการบังคับคดีและได้ส่งคำสั่งนั้นไปให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบ
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการบังคับคดีไว้ภายในระยะเวลา หรือเงื่อนไขตามที่ศาลกำหนดไว้
(๒) เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้แจ้งเป็นหนังสือไปยังเจ้าพนักงานบังคับคดีว่าตนตกลงงดการบังคับคดีไว้ชั่วระยะที่กำหนดไว้
หรือภายในเงื่อนไขอย่างใดอย่างหนึ่ง
(๓)
เมื่อเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาไม่วางเงินค่าใช้จ่ายในการบังคับคดีตามคำสั่งเจ้าพนักงานบังคับคดีดังบัญญัติไว้ในมาตรา
๑๕๔ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
(๔) เมื่อได้รับสำเนาคำร้องขัดทรัพย์จากศาล ตามมาตรา ๒๘๘
แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งการงดการบังคับคดีนั้นให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาและบุคคลภายนอกผู้มีส่วนได้เสียทราบ
เว้นแต่จะได้งดการบังคับคดีตามคำขอของบุคคลเหล่านั้นเอง

ข้อ ๑๓๕ 
ถ้าได้งดการบังคับคดีไว้ตามข้อ ๑๓๔ (๑) ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคำสั่งให้ลงบัญชีนัดตามระยะเวลาหรือเงื่อนไขที่ศาลกำหนด
เมื่อครบกำหนดเวลาหรือเงื่อนไขตามวรรคหนึ่ง
หรือเมื่อศาลมีคำสั่งให้บังคับคดีให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการบังคับคดีต่อไป

ข้อ ๑๓๖ 
ถ้าได้งดการบังคับคดีไว้ตามข้อ ๑๓๔ (๒) ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคำสั่งให้ลงบัญชีนัดตามระยะเวลาหรือเงื่อนไขที่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษากำหนด
เมื่อครบกำหนดเวลาหรือเงื่อนไขตามวรรคหนึ่ง
หรือเมื่อเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาร้องขอให้บังคับคดี ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการบังคับคดีต่อไป
ถ้าสำนวนเรื่องใดที่มีการบังคับคดีแล้ว
หากเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการบังคับคดี
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีอนุญาตให้งดการบังคับคดีมีกำหนดระยะเวลาไม่เกินสามเดือน
เพื่อให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแถลงว่าจะให้ดำเนินการบังคับคดีต่อไปหรือไม่

ข้อ ๑๓๗ 
เมื่อถึงกำหนดนัดตามข้อ ๑๓๖ วรรคสามแล้ว หากเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาแถลงขอเลื่อนการบังคับคดีหรือขอให้งดการบังคับคดีต่อไปอีกโดยมีเหตุอันสมควรให้เจ้าพนักงานบังคับคดีอนุญาตให้งดการบังคับคดี
โดยกำหนดวันเวลานัดเพื่อให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษามาแถลงเรื่องการบังคับคดีต่อไปอีกคราวละไม่เกินสามเดือน
เว้นแต่จะมีเหตุผลหรือความจำเป็นอย่างอื่น
เจ้าพนักงานบังคับคดีโดยความเห็นชอบของผู้อำนวยการ อาจอนุญาตให้งดการบังคับคดีมีกำหนดเวลาเกินกว่าสามเดือนก็ได้
หากเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาไม่แถลงโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องให้ทราบ
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีออกหมายนัดให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษามาแถลงความประสงค์ในการบังคับคดีภายในระยะเวลาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนด
แต่ไม่เกินสองเดือนนับแต่วันที่ออกหมาย โดยให้กำชับหรือแจ้งให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาทราบว่า
ถ้าไม่แถลงภายในกำหนดเวลานัดจะถือว่าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเพิกเฉยไม่ดำเนินการบังคับคดีภายในระยะเวลาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนดเจ้าพนักงานบังคับคดีจะขอให้ศาลสั่งถอนการบังคับคดีหรือดำเนินการตามที่เห็นสมควรต่อไป

ข้อ ๑๓๘ 
เมื่อถึงกำหนดนัดตามข้อ ๑๓๗ ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษามาแถลงขอเลื่อนการบังคับคดีหรือขอให้งดการบังคับคดีต่อไปอีกโดยมีเหตุอันสมควร
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการตามข้อ ๑๓๗ โดยอนุโลม
ถ้าการขอเลื่อนการบังคับคดีหรือของดการบังคับคดีต่อไปไม่มีเหตุอันสมควรหรือเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาไม่มาแถลงต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีภายในกำหนดนัดให้เจ้าพนักงานบังคับคดีขอให้ศาลมีคำสั่งถอนการบังคับคดีตามมาตรา
๒๙๕ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง หรือดำเนินการตามที่เห็นสมควรต่อไป

ข้อ ๑๓๙ 
ถ้าได้งดการบังคับคดีไว้ตามข้อ ๑๓๔ (๓) ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีออกหมายนัดให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาวางเงินค่าใช้จ่ายในการบังคับคดี
โดยให้กำชับหรือแจ้งให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาทราบว่า
ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาไม่วางเงินภายในระยะเวลาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนดจะถือว่าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาเพิกเฉยไม่ดำเนินการบังคับคดีภายในระยะเวลาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนด
เจ้าพนักงานบังคับคดีจะขอให้ศาลมีคำสั่งถอนการบังคับคดีหรือดำเนินการตามที่เห็นสมควรต่อไป

ข้อ ๑๔๐ 
เมื่อถึงกำหนดนัดตามข้อ ๑๓๙ หากเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาไม่วางเงินค่าใช้จ่ายในการบังคับคดีโดยไม่แจ้งเหตุขัดข้องให้ทราบ
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีขอให้ศาลมีคำสั่งถอนการบังคับคดีตามมาตรา ๒๙๕ ทวิ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง
หรือดำเนินการตามที่เห็นสมควรต่อไป

ข้อ ๑๔๑  
การงดการบังคับคดีตามข้อ ๑๓๔ (๔) ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคำสั่งให้ลงบัญชีนัดรอฟังคำสั่งศาลไว้ไม่เกินหกเดือน
เมื่อครบกำหนดเวลาตามวรรคหนึ่งแล้วศาลยังไม่แจ้งคำสั่งให้ทราบ
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีมีคำสั่งให้ลงบัญชีนัดต่อไปอีกคราวละไม่เกินหกเดือน
จนกว่าศาลจะแจ้งคำสั่งให้ทราบ หากผู้อำนวยการเห็นสมควร
อาจสั่งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีหรือเจ้าหน้าที่ธุรการไปขอดูสำนวนศาลเพื่อตรวจดูคำสั่งศาลก็ได้

ข้อ ๑๔๒ 
ให้เจ้าหน้าที่ธุรการนำสำนวนที่เจ้าพนักงานบังคับคดีได้กำหนดวันเวลานัดตามข้อ
๑๓๕ ข้อ ๑๓๖ ข้อ ๑๓๗ ข้อ ๑๓๘ ข้อ ๑๓๙ และข้อ ๑๔๑ มาลงบัญชีนัดไว้ เมื่อถึงกำหนดวันนัดให้เจ้าหน้าที่ธุรการนำสำนวนที่ครบกำหนดนัดเสนอเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อพิจารณาดำเนินการ

ส่วนที่ ๒
การถอนการบังคับคดี

ข้อ ๑๔๓ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีถอนการบังคับคดีในกรณีต่อไปนี้
(๑)
เมื่อลูกหนี้ตามคำพิพากษาได้วางเงินต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีเป็นจำนวนพอชำระหนี้ตามคำพิพากษา
พร้อมทั้งค่าฤชาธรรมเนียมแห่งคดีและค่าธรรมเนียมในการบังคับคดี
(๒) ศาลมีคำสั่งให้ถอนการบังคับคดี
(๓) เมื่อเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาได้แจ้งไปยังเจ้าพนักงานบังคับคดีเป็นหนังสือแสดงให้เห็นว่าตนสละสิทธิในการบังคับคดีนั้น
(๔)
ถ้าคำพิพากษาในระหว่างบังคับคดีได้ถูกกลับในการพิจารณาคดีใหม่ หรือหมายบังคับคดีได้ถูกยกเลิกและศาลที่ออกหมายบังคับคดีได้ส่งคำสั่งให้แก่เจ้าพนักงานบังคับคดี
แต่ถ้าคำพิพากษาในระหว่างบังคับคดีนั้นได้ถูกกลับแต่เพียงบางส่วน
การบังคับคดีอาจดำเนินต่อไปจนกว่าเงินที่รวบรวมได้นั้นจะพอชำระหนี้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา

ข้อ ๑๔๔ 
ภายใต้บังคับข้อ ๑๔๕ เมื่อได้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาแล้ว
ถ้าได้ถอนการบังคับคดีทั้งหมดหรือบางส่วน ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีถอนการยึดหรืออายัดทรัพย์สินนั้นทั้งหมดหรือแต่เพียงบางส่วน
แล้วแต่กรณี และคืนทรัพย์สินนั้นแก่ผู้ถูกยึดหรือผู้ถูกอายัดไป
เว้นแต่ศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น และให้แจ้งการถอนการยึดหรืออายัดแก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา
ลูกหนี้ตามคำพิพากษา รวมทั้งผู้ถูกอายัดทรัพย์นั้นด้วย ถ้าหากมี แล้วรายงานให้ศาลทราบ

ข้อ ๑๔๕ 
ในกรณีถอนการยึดหรืออายัดทรัพย์สินตามคำร้องขอของเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีจากเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาให้ครบถ้วนเสียก่อน
แล้วจึงถอนการยึดหรืออายัดทรัพย์สิน
กรณีถอนการยึดหรืออายัดทรัพย์สินตามคำสั่งศาล
เมื่อได้รับคำสั่งศาล ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีถอนการยึดหรืออายัดทรัพย์สิน
แล้วเรียกเก็บค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีจากเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลที่ศาลกำหนด

หมวด ๗
การบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของผู้ขอให้ยึดหรืออายัด

ข้อ ๑๔๖ 
ในกรณีที่มีการยึดทรัพย์สินซึ่งมิใช่ตัวเงินหรือในกรณียึดหรืออายัดเงิน หรืออายัดทรัพย์สินแล้วไม่มีการขายหรือจำหน่าย
เมื่อมีการถอนการบังคับคดีโดยเจ้าพนักงานบังคับคดีเองหรือโดยคำสั่งศาล
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งผู้ขอให้ยึดหรืออายัดชำระค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดี
หากไม่ชำระภายในเวลาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนด ให้รายงานศาลขอให้ออกหมายบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของผู้นั้น

ข้อ ๑๔๗ 
เมื่อศาลออกหมายบังคับคดีตามข้อ ๑๔๖ แล้ว ให้สำนักงานศาลส่งหมายบังคับคดีนั้นให้สำนักงานเพื่อดำเนินการ

ข้อ ๑๔๘ 
ให้เจ้าหน้าที่ธุรการนำหมายบังคับคดีดังกล่าวรวมไว้ในสำนวนเรื่องเดิมโดยไม่ต้องตั้งสำนวนขึ้นใหม่

ข้อ ๑๔๙ 
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเจ้าของสำนวนเดิมดำเนินการบังคับคดีแก่ทรัพย์สินของผู้ขอให้ยึดหรืออายัดโดยมิชักช้า
หากมีเหตุขัดข้องประการใด ให้รายงานผู้อำนวยการเพื่อพิจารณาสั่งการต่อไป

ข้อ ๑๕๐ 
เงินทดรองค่าใช้จ่ายในการบังคับคดีให้หักจากเงินค่าใช้จ่ายที่ผู้ขอให้ยึดหรืออายัดวางไว้
หากไม่มีหรือมีไม่พอ ให้เบิกเงินทดรองค่าใช้จ่ายจากงบประมาณของสำนักงานศาลปกครอง

หมวด ๘
การรับและจ่ายเงินในการบังคับคดี

ส่วนที่ ๑
บททั่วไป

ข้อ ๑๕๑ 
ให้เจ้าหน้าที่การเงินมีหน้าที่จัดทำบัญชีเกี่ยวกับการรับหรือจ่ายเงินในการบังคับคดีไว้ให้ครบถ้วนตามระเบียบของทางราชการ
และให้ลงบัญชีรายการรับหรือจ่ายเงินไว้ในสำนวนด้วย

ข้อ ๑๕๒ 
ให้หัวหน้าการเงินตรวจสอบใบเสร็จรับเงิน สมุดเงินสด รายการนำเงินฝากธนาคาร
รายงานเงินคงเหลือ และบัญชีการรับและจ่ายเงินประจำวันของแต่ละวันแล้วเสนอผู้อำนวยการเพื่อทราบอย่างช้าภายในวันทำการถัดไป

ส่วนที่ ๒
วิธีการรับเงิน

ข้อ ๑๕๓ 
การรับเงินค่าขายทรัพย์ ณ ที่ทำการสำนักงาน เมื่อได้รับเงินแล้วให้เจ้าหน้าที่การเงินออกใบเสร็จรับเงินให้ผู้ซื้อ
แล้วนำเงินเข้าบัญชีเงินฝากของสำนักงานที่เปิดไว้กับธนาคารที่เป็นรัฐวิสาหกิจภายในวันนั้นหรืออย่างช้าภายในวันทำการถัดไป
ใบเสร็จรับเงินนั้นให้ทำเป็นสี่ฉบับ
ประกอบด้วยต้นฉบับและสำเนาสามฉบับ โดยต้นฉบับมอบให้ผู้ชำระหรือผู้นำส่งเงิน
สำเนาฉบับที่หนึ่งเก็บไว้ในสำนวนบังคับคดี สำเนาฉบับที่สองให้เจ้าหน้าที่การเงินเก็บไว้เป็นหลักฐานในการบันทึกบัญชีและสำเนาฉบับที่สามติดไว้ในเล่มเพื่อการตรวจสอบ

ข้อ ๑๕๔ 
การรับเงินค่าขายทรัพย์นอกที่ทำการสำนักงาน หากไม่มีเจ้าหน้าที่การเงินร่วมไปด้วยให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเป็นผู้รับเงินและออกใบรับเงินค่าขายทรัพย์ให้ผู้ซื้อ
เมื่อกลับถึงที่ทำการสำนักงานให้เจ้าพนักงานบังคับคดีส่งเงินให้เจ้าหน้าที่การเงิน
และให้เจ้าหน้าที่การเงินดำเนินการตามข้อ ๑๕๓
แบบใบรับเงินค่าขายทรัพย์ของเจ้าพนักงานบังคับคดีตามวรรคหนึ่ง
ให้เป็นไปตามที่สำนักงานกำหนด

ข้อ ๑๕๕ 
การรับเงินนอกจากที่กล่าวไว้ในข้อ ๑๕๓ และข้อ ๑๕๔ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีหรือเจ้าหน้าที่การเงินจดรายงานการรับเงิน
และให้เจ้าหน้าที่การเงินรับเงินแล้วออกใบเสร็จรับเงินให้ผู้ชำระหรือผู้นำส่งเงิน
แล้วนำเงินเจ้าบัญชีเงินฝากเช่นเดียวกับข้อ ๑๕๓

ข้อ ๑๕๖ 
หากเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควรอาจรับเงินเป็นเช็คก็ได้ แต่ต้องเป็นเช็คที่ธนาคารสั่งจ่ายหรือธนาคารรับรอง
เว้นแต่เช็คของส่วนราชการ องค์การของรัฐหรือรัฐวิสาหกิจ
เช็คตามวรรคหนึ่ง ให้สั่งจ่ายในนามสำนักบังคับคดีปกครอง
การรับชำระด้วยเช็ค ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีหรือเจ้าหน้าที่การเงินจดรายงานการรับเช็คนั้นให้ปรากฏชื่อธนาคาร
วัน เดือน ปี ที่ลงในเช็ค เลขที่เช็ค จำนวนเงิน และมีเงื่อนไขอย่างใดหรือไม่
แล้วให้เจ้าหน้าที่การเงินออกใบเสร็จรับเงินให้ผู้ชำระหรือผู้นำส่ง
ให้เจ้าหน้าที่การเงินจดชื่อธนาคาร วันที่ เดือน
ปีที่ลงในเช็ค เลขที่เช็ค และจำนวนเงินลงในใบเสร็จรับเงินพร้อมข้อความว่า
ใบเสร็จรับเงินนี้จะสมบูรณ์ต่อเมื่อเรียกเก็บเงินตามเช็คได้แล้ว
แล้วนำเช็คเข้าบัญชีเงินฝากเช่นเดียวกับข้อ ๑๕๓

ข้อ ๑๕๗ 
กรณีที่เรียกเก็บเงินตามเช็คไม่ได้ ให้เจ้าหน้าที่การเงินจำหน่ายเช็คจากบัญชีแล้วแจ้งให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทราบเพื่อจะได้จัดการให้ผู้ชำระหรือผู้นำส่งชำระเงินตามเช็คนั้น
หรือดำเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดตามที่เห็นสมควร

ข้อ ๑๕๘ 
การรับเงินที่เป็นธนาณัติ ให้ดำเนินการเช่นเดียวกับข้อ ๑๕๖ วรรคสามและวรรคสี่โดยอนุโลม
ให้เจ้าหน้าที่การเงินหรือผู้ที่ผู้อำนวยการมอบหมายนำธนาณัตินั้นไปขึ้นเงินภายในวันนั้นหรืออย่างช้าภายในวันทำการถัดไป
และนำเงินที่ได้รับเข้าบัญชีเงินฝากของสำนักงานภายในวันเดียวกัน

ข้อ ๑๕๙ 
เมื่อสิ้นวันหนึ่ง ๆ ให้เจ้าหน้าที่การเงินตรวจสอบตัวเงินหรือเอกสารแทนตัวเงินกับบัญชีให้ถูกต้องตรงกัน

ส่วนที่ ๓
วิธีการจ่ายเงิน

ข้อ ๑๖๐ 
เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้อายัดเงิน หรือทรัพย์สิน หรือยึดเงิน หรือจำหน่ายทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาเสร็จ
และพ้นระยะเวลาขอเฉลี่ยตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งแล้ว
ให้เจ้าหน้าที่การเงินทำบัญชีรับจ่ายแสดงจำนวนเงินที่ได้ยึดหรืออายัดหรือได้มาจากการจำหน่ายทรัพย์สินหรือที่วางไว้กับเจ้าพนักงานบังคับคดี
แล้วหักค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีและค่าใช้จ่ายในการบังคับคดี
เหลือเงินสุทธิเท่าใด ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจัดการตามกฎหมายหรือคำสั่งศาล

ข้อ ๑๖๑ 
ถ้าเจ้าพนักงานบังคับคดีได้รับสำเนาคำขอเฉลี่ยหรือคำขอบุริมสิทธิจากศาล
ให้งดการจ่ายเงินในคดีนั้นไว้รอคำวินิจฉัยของศาลก่อน

ข้อ ๑๖๒ 
ในกรณีเจ้าพนักงานบังคับคดีได้รับคำสั่งของศาลซึ่งยอมให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาคนใดได้ส่วนเฉลี่ย
หรือยอมให้บุริมสิทธิเหนือทรัพย์สินที่จำหน่ายดังบัญญัติไว้ในมาตรา ๒๘๙
แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ให้เจ้าหน้าที่การเงินทำบัญชีรับจ่ายแสดงจำนวนเฉลี่ยที่จะจ่ายให้แก่เจ้าหนี้ตามคำพิพากษา
หรือเจ้าหนี้บุริมสิทธิแต่ละคนจากจำนวนเงินสุทธิที่พอแก่การที่จะจ่ายให้ตามสิทธิเรียกร้องของเจ้าหนี้เหล่านั้น
แล้วส่งคำบอกกล่าวไปยังเจ้าหนี้เพื่อให้ตรวจสอบบัญชีส่วนเฉลี่ยนั้น
ถ้าเจ้าหนี้จะคัดค้านให้ยื่นข้อคัดค้านต่อเจ้าพนักงานบังคับคดีภายในเจ็ดวันนับแต่วันได้รับคำบอกกล่าว
มิฉะนั้น ให้ถือว่าบัญชีส่วนเฉลี่ยนั้นเป็นที่สุด

ข้อ ๑๖๓ 
ในกรณีที่มีการแบ่งส่วนเฉลี่ยเงิน ถ้าเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาคัดค้านบัญชีส่วนเฉลี่ย
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีออกหมายเรียกให้เจ้าหนี้ทุกคนมา ณ สำนักงานตามวันเวลาที่กำหนดในหมาย
แต่ต้องให้ทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสามวัน
เมื่อได้ตรวจพิจารณาคำแถลงและฟังคำชี้แจงของเจ้าหนี้ผู้ที่มาตามหมายแล้ว
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำคำสั่งยืนตาม หรือแก้ไขบัญชีส่วนเฉลี่ยนั้น
แล้วอ่านให้เจ้าหนี้ที่มานั้นฟังและให้เจ้าหนี้ลงลายมือชื่อรับทราบไว้เป็นหลักฐาน
แล้วส่งคำสั่งนั้นไปยังเจ้าหนี้ผู้ที่มิได้มาตามหมายถ้าหากมี
และให้เจ้าพนักงานบังคับคดีงดการจ่ายเงินไว้มีกำหนดเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้อ่านหรือส่งคำสั่ง
แล้วแต่กรณี
ถ้าเจ้าหนี้ซึ่งได้มาตามหมายยินยอมตามคำสั่งของเจ้าพนักงานบังคับคดี
และลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐาน และถ้าเจ้าหนี้ผู้ไม่มาซึ่งมีสิทธิคัดค้านคำสั่งได้
มิได้ยื่นคำคัดค้านภายในเวลาที่กำหนดในวรรคสอง ให้ถือว่าบัญชีส่วนเฉลี่ยเป็นที่สุด
ให้เจ้าหน้าที่การเงินจ่ายเงินให้แก่เจ้าหนี้ตามนั้น
ถ้าเจ้าหนี้ผู้มีสิทธิคัดค้านคำสั่งได้ยื่นคำคัดค้าน
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเลื่อนการจ่ายเงินในส่วนที่เกี่ยวกับการคัดค้านไว้รอคำวินิจฉัยของศาล

ข้อ ๑๖๔ 
ในกรณีที่ไม่มีการแบ่งส่วนเฉลี่ยเงิน เจ้าพนักงานบังคับคดีจะจ่ายเงินให้ผู้มีส่วนได้เมื่อพ้นกำหนดขอเฉลี่ยตามมาตรา
๒๙๐ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ข้อ ๑๖๕ 
ภายใต้บังคับแห่งข้อ ๑๖๓ ถ้าเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นว่า หากเลื่อนการจ่ายส่วนเฉลี่ยไปจนกว่าจะได้จำหน่ายทรัพย์สินที่ประสงค์จะบังคับทั้งหมด
หรือจนกว่าการเรียกร้องทั้งหมดที่มาสู่ศาลได้เสร็จเด็ดขาดแล้ว
จะทำให้ผู้มีส่วนเฉลี่ยในเงินรายได้แห่งทรัพย์สินที่บังคับนั้นทุกคนหรือคนใดคนหนึ่งได้รับความเสียหาย
เมื่อผู้มีส่วนได้เสียร้องขอ เจ้าพนักงานบังคับคดีมีสิทธิที่จะแบ่งเงินรายได้เท่าที่พอแก่การที่จะจ่ายให้โดยวิธีดังกล่าวในข้อ
๑๖๒ และข้อ ๑๖๓
ในเมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้กันเงินไว้สำหรับค่าฤชาธรรมเนียมทั้งหมดในการบังคับคดีที่เกิดขึ้น
หรือจะเกิดขึ้นต่อไปและสำหรับชำระการเรียกร้องใด ๆ ที่มีข้อโต้แย้งไว้แล้ว

ข้อ ๑๖๖ 
การขอรับเงินไม่ว่าเงินประเภทใด ผู้มีส่วนได้ต้องยื่นคำขอรับเงินต่อผู้อำนวยการเพื่อขออนุมัติก่อน
เว้นแต่จะมีการสั่งอนุมัติไว้แล้วในบัญชีแสดงการรับจ่ายหรือบัญชีส่วนเฉลี่ย
แล้วให้ผู้มีส่วนได้นั้นทำใบรับเงิน
และให้เจ้าหน้าที่การเงินจัดทำใบสั่งจ่ายเงินให้ผู้อำนวยการลงชื่อพร้อมกับหมายเหตุไว้ในรายงานการจ่ายเงิน
หรือบัญชีแสดงการรับจ่ายหรือบัญชีส่วนเฉลี่ย แล้วแต่กรณี
ว่าได้จ่ายเงินให้ผู้มีส่วนได้คนใดไป เมื่อวันเดือนปีใด แล้วจึงจ่ายเงินแก่ผู้มีส่วนได้นั้น
และเก็บเอกสารหลักฐานต่าง ๆ ไว้ในสำนวน
ถ้ามีเหตุสงสัยว่าผู้ขอรับเงินมิใช่ผู้มีส่วนได้อันแท้จริง
เจ้าพนักงานบังคับคดีอาจสั่งให้ผู้ขอรับเงินหาผู้รับรองมาจนเป็นที่พอใจก่อนก็ได้
และถ้าเป็นการมอบฉันทะให้ตัวแทนมารับเงินอาจสั่งให้ตัวการมารับเงินเองก็ได้

ข้อ ๑๖๗ 
ให้ผู้อำนวยการเป็นผู้มีอำนาจหน้าที่สั่งจ่ายเงินและลงชื่อในใบสั่งจ่ายเงิน
การจ่ายเงินจำนวนตั้งแต่สองพันบาทขึ้นไป
ให้จ่ายเป็นเช็คธนาคารที่สำนักงานเปิดบัญชีไว้ ถ้าจำนวนเงินต่ำกว่าสองพันบาท
จะจ่ายเป็นเงินสดหรือเช็คก็ได้
การลงชื่อในเช็คสั่งจ่ายเงินให้ผู้อำนวยการลงชื่อร่วมกับหัวหน้าการเงิน

ข้อ ๑๖๘ 
เมื่อผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีทุกคนได้รับส่วนแบ่งแล้ว ในกรณีที่ยังมีเงินเหลือและเงินที่เหลือนั้นถ้าศาลได้มีคำสั่งประการใดไว้
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีปฏิบัติไปตามคำสั่งนั้น ถ้าไม่มีคำสั่งของศาล
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจ่ายเงินนั้นให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือบุคคลตามมาตรา ๒๘๒
แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง แล้วแต่กรณี
ถ้าได้จำหน่ายทรัพย์สินที่ยึดไปแล้วตามมาตรา ๒๘๘
แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง เมื่อมีคำสั่งศาลถึงที่สุดเป็นคุณแก่ผู้ร้อง
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจ่ายเงินที่ได้จากการจำหน่ายทรัพย์สินนั้นแก่ผู้ร้อง

ข้อ ๑๖๙ 
ในกรณีที่จ่ายเงินให้แก่ผู้เยาว์ ให้ผู้แทนโดยชอบธรรมเป็นผู้ลงนามในใบรับเงิน
และถ้าสามารถทำได้ ก็ให้ผู้เยาว์ลงนามด้วย

ข้อ ๑๗๐ 
เมื่อได้จ่ายเงินให้แก่ผู้มีส่วนได้ในคราวใดแล้ว ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีรายงานต่อศาลแสดงรายการรับและจ่ายเงินในคราวนั้น
ๆ

ข้อ ๑๗๑ 
ให้เจ้าหน้าที่การเงินตรวจสอบเงินค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีตามกฎหมายและลงบัญชีแยกประเภทไว้ให้ครบถ้วน
และนำส่งเป็นรายได้แผ่นดินภายในเดือนตุลาคมของทุกปี

หมวด ๙
เบ็ดเตล็ด

ข้อ ๑๗๒ 
การส่งหมาย ข้อความเป็นหนังสือหรือเอกสารใดเกี่ยวกับการบังคับคดีให้แก่ผู้รับในเขตกรุงเทพมหานคร
ตามปกติให้เป็นหน้าที่ของพนักงานเดินหมายของสำนักงานเป็นผู้ส่ง แต่ในกรณีรีบด่วน
อาจให้พนักงานเจ้าหน้าที่อื่นของสำนักงานเป็นผู้ส่งก็ได้
หากเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควรอาจสั่งให้ส่งโดยทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับก็ได้
หากผู้รับอยู่นอกเขตกรุงเทพมหานคร ให้ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ
เว้นแต่คู่กรณีหรือผู้มีส่วนได้เสียจะร้องขอให้ส่งโดยวิธีอื่นหรือเจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นสมควร
วิธีการส่ง ให้เป็นไปตามที่สำนักงานศาลปกครองกำหนด

ข้อ ๑๗๓ 
ในการยื่นหรือส่งข้อความเป็นหนังสือหรือเอกสารใดต่อเจ้าพนักงานบังคับคดี
ให้ผู้ยื่นหรือผู้ส่งใช้แบบพิมพ์ตามที่สำนักงานกำหนด
ให้สำนักงานจัดทำแบบพิมพ์ที่ใช้ในการบังคับคดี
แล้วเสนอให้เลขาธิการทราบก่อนที่จะนำไปใช้

ข้อ ๑๗๔ 
เมื่อได้รับคำร้องหรือหนังสืออื่นใดจากคู่กรณีหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องในการบังคับคดี
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเจ้าของสำนวนรีบพิจารณาสั่งการหรือทำคำสั่งหรือทำความเห็นในคำร้องหรือหนังสือนั้น
ๆ ตามอำนาจหน้าที่
การสั่งการ คำสั่ง หรือความเห็นที่มีข้อยุ่งยาก
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเสนอต่อผู้บังคับบัญชาลำดับเหนือขึ้นไปจนถึงผู้อำนวยการเพื่อพิจารณาด้วย
หากเจ้าพนักงานบังคับคดีกับผู้บังคับบัญชาลำดับเหนือขึ้นไปจนถึงผู้อำนวยการมีความเห็นไม่สอดคล้องกันในส่วนที่เป็นสาระสำคัญ
ให้ผู้อำนวยการเสนอความเห็นต่อเลขาธิการเพื่อพิจารณาวินิจฉัยสั่งการ

ข้อ ๑๗๕ 
เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีสั่งอย่างใด ให้ผู้มีหน้าที่รับทราบคำสั่งลงลายมือชื่อไว้
ถ้าลงลายมือชื่อไม่ได้หรือไม่ยอมลงลายมือชื่อ
ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีจดแจ้งเหตุที่ไม่มีลายมือชื่อเช่นนั้นไว้

ข้อ ๑๗๖ 
การสั่งการ คำสั่ง หรือความเห็นของเจ้าพนักงานบังคับคดีในกรณีที่จะต้องมีการดำเนินการหรือปฏิบัติงานต่อไป
หรือกรณีที่จะต้องมีการติดตามผลการดำเนินการ ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนดระยะเวลาที่จะต้องดำเนินการหรือปฏิบัติงานหรือติดตามผลไว้ในการสั่งการ
คำสั่ง หรือความเห็นนั้นด้วย
ให้เจ้าหน้าที่ธุรการลงบัญชีนัดตามระยะเวลาที่เจ้าพนักงานบังคับคดีกำหนดเมื่อถึงกำหนดวันนัดให้เจ้าหน้าที่ธุรการนำสำนวนที่ครบกำหนดนัดเสนอเจ้าพนักงานบังคับคดี
เพื่อพิจารณาสั่งการต่อไป เว้นแต่จะได้มีการดำเนินการหรือปฏิบัติงานตามการสั่งการ
คำสั่ง หรือความเห็นของเจ้าพนักงานบังคับคดีไปก่อนแล้ว

ข้อ ๑๗๗ 
การยืมหรือคืนสำนวนความของศาล ให้เจ้าหน้าที่ธุรการลงบัญชีไว้เป็นหลักฐานทุกครั้ง
และเก็บสำนวนความนั้นไว้ในที่ปลอดภัย

ข้อ ๑๗๘ 
ให้เจ้าหน้าที่ธุรการลงบัญชีสำนวนบังคับคดี และเก็บรักษาไว้ในที่ปลอดภัย
ถ้าสำนวนใดได้จัดการบังคับคดีเสร็จสิ้นแล้ว
ให้แยกเก็บไว้ต่างหากและให้มีปกสำรองไว้แทนที่เพื่อความสะดวกในการค้นหา

ข้อ ๑๗๙ 
เมื่อบุคคลผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีประสงค์จะตรวจหรือคัดสำนวนบังคับคดี
ให้ยื่นคำร้องขออนุญาตต่อเจ้าพนักงานบังคับคดี
ค่าธรรมเนียมการทำสำเนาและการรับรองสำเนาเอกสารในสำนวนบังคับคดี
ให้เป็นไปตามที่กำหนดในประกาศสำนักงานศาลปกครอง เรื่อง
ค่าธรรมเนียมการทำสำเนาและการรับรองสำเนาข้อมูลข่าวสารของสำนักงานศาลปกครอง

ข้อ ๑๘๐ 
หนังสือสำคัญต่าง ๆ เช่น โฉนดที่ดิน หนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ห้องชุด สัญญาจำนอง
หรือใบหุ้น เป็นต้น ให้เจ้าหน้าที่ธุรการมีหน้าที่เก็บรักษาโดยลงบัญชีแล้วใส่ซองลงหมายเลขลำดับที่เก็บ
และจดรายการที่หน้าซองพร้อมทั้งชื่อคู่กรณี แล้วเก็บไว้ในที่ปลอดภัย ถ้าได้จ่ายหนังสือสำคัญให้แก่ผู้ใด
ก็ให้ผู้นั้นลงลายมือชื่อรับไว้ในบัญชีเป็นหลักฐาน

ข้อ ๑๘๑ 
ในกรณีที่ศาลได้มีคำสั่งให้ยกกระบวนวิธีการบังคับคดีใด ๆ เช่น ให้ยกเลิกหรือเพิกถอนการขายทอดตลาดทรัพย์สิน
เป็นต้น ให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเจ้าของสำนวนรายงานตามลำดับชั้นไปยังเลขาธิการเพื่อทราบ
โดยส่งสำเนาคำสั่งศาลไปด้วยภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ศาลมีคำสั่ง

ข้อ ๑๘๒ 
การเดินทางไปปฏิบัติราชการของเจ้าพนักงานบังคับคดี ให้เบิกค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปราชการจากเงินงบประมาณของสำนักงานศาลปกครองตามระเบียบคณะกรรมการข้าราชการฝ่ายศาลปกครอง
ว่าด้วยเงินค่าตอบแทนข้าราชการฝ่ายศาลปกครอง
ให้ผู้ที่ได้รับอนุมัติให้เดินทางไปปฏิบัติราชการร่วมกับเจ้าพนักงานบังคับคดีเจ้าของสำนวนมีสิทธิเบิกค่าใช้จ่ายได้ตามที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่ง

ข้อ ๑๘๓ 
เมื่อสิ้นปีหนึ่ง ๆ ให้สำนักงานทำรายงานแสดงกิจการหรือผลการปฏิบัติงานการบังคับคดีที่ได้กระทำมาตลอดปีส่งเลขาธิการเพื่อทราบ

ประกาศ ณ วันที่ ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๔
ชาญชัย  แสวงศักดิ์
เลขาธิการสำนักงานศาลปกครอง

ชไมพร/แก้ไข
๑๔ พฤษภาคม ๒๕๔๕

ปณตภร/ปรับปรุง
๒๕ กรกฎาคม ๒๕๕๕

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๘/ตอนที่ ๑๑๖ ก/หน้า ๑๑/๑๙ ธันวาคม ๒๕๔๔