ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง หลักเกณฑ์การกำหนดชื่อปริญญา พ.ศ. 2549 (Update ณ วันที่ 26/03/2551) (ครั้งที่ 1) (ฉบับที่ 2)

ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ

ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ
เรื่อง หลักเกณฑ์การกำหนดชื่อปริญญา
พ.ศ. ๒๕๔๙

เพื่อให้การกำหนดชื่อปริญญาของสถาบันอุดมศึกษาเป็นระบบและสอดคล้องกับแนวทางการจัดการศึกษาของสถาบันอุดมศึกษาของประเทศไทย

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๘ และมาตรา ๑๖ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการ กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. ๒๕๔๖ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการโดยคำแนะนำของคณะกรรมการการอุดมศึกษา
ในการประชุมครั้งที่ ๓/๒๕๔๘ วันที่ ๑๐ มีนาคม ๒๕๔๘ ครั้งที่ ๑/๒๕๔๙ วันที่ ๕ มกราคม
๒๕๔๙ จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ประกาศกระทรวงศึกษาธิการนี้เรียกว่า หลักเกณฑ์การกำหนดชื่อปริญญา
พ.ศ. ๒๕๔๙

ข้อ ๒[๑]  ให้ใช้ประกาศกระทรวงนี้เป็นแนวทางในการจัดการศึกษาตามหลักสูตรในระดับปริญญาตรี
โท และเอก ของสถาบันอุดมศึกษาของรัฐและเอกชน และให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓  สถาบันอุดมศึกษาที่มีการตราพระราชกฤษฎีกา
ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา และอักษรย่อสำหรับสาขาวิชาไว้แล้ว ให้ใช้ชื่อปริญญาตามที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกานั้น
ในกรณีที่ปริญญาใดยังมิได้กำหนดชื่อไว้ในพระราชกฤษฎีกา หรือสถาบันอุดมศึกษาใดไม่มีการตราพระราชกฤษฎีกา
ว่าด้วยปริญญาในสาขาวิชา และอักษรย่อสำหรับสาขาวิชา ให้ใช้ชื่อปริญญาตามหลักเกณฑ์การกำหนดชื่อปริญญา
พ.ศ. ๒๕๔๙ นี้

ข้อ
๔  ประเภทของการกำหนดชื่อปริญญา แบ่งเป็น
๔ ประเภท ดังนี้
๔.๑
ปริญญาศิลปศาสตร์ สาขาวิชาที่ใช้ชื่อปริญญานี้มีลักษณะเน้นศาสตร์บริสุทธิ์ทางด้านศิลปศาสตร์
โดยมุ่งศึกษาสาระและวิธีการของศาสตร์สาขาวิชานั้น ๆ เป็นหลัก ให้ใช้ชื่อปริญญาว่าศิลปศาสตรบัณฑิต
(Bachelor of Arts) ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต
(Master of Arts)
และศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต (Doctor of Arts) หรือปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (Doctor of Philosophy) กลุ่มสาขาวิชาที่ใช้ชื่อปริญญานี้ คือ
๔.๑.๑
กลุ่มสาขาวิชามนุษยศาสตร์ (Humanities)
(๑)
สาขาวิชาปรัชญา ศาสนา เทววิทยา อาทิ พุทธศาสตร์ พุทธศาสนศึกษาศาสนาเปรียบเทียบ
(๒)
สาขาวิชาภาษา วรรณคดี อาทิ ภาษาศาสตร์ ภาษาไทย ภาษาบาลีและสันสกฤต จารึกภาษาไทย การแปล
วรรณคดีไทย วรรณคดีอังกฤษ วรรณคดีเปรียบเทียบ
(๓)
สาขาวิชาประวัติศาสตร์ โบราณคดี อาทิ โบราณคดี ประวัติศาสตร์
(๔)
สาขาวิชาศิลปะ วัฒนธรรม อาทิ วัฒนธรรมศึกษา อารยธรรมศึกษา
๔.๑.๒
กลุ่มสาขาวิชาสังคมศาสตร์ (Social Sciences)
(๑)
สาขาวิชาสังคมศาสตร์และพฤติกรรมศาสตร์ (Social and Behavioral Science) อาทิ ประชากรศาสตร์ ภูมิภาคศึกษา พฤติกรรมศาสตร์
(๒)
สาขาวิชาการจัดการ (Management) อาทิ การจัดการ บริหารสถาบันการพาณิชย์ การเลขานุการ
(๓)
สาขาวิชานิเทศศาสตร์และสารสนเทศ (Mass Communication and Information) อาทิ ภาพยนตร์
วิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ การโฆษณา การประชาสัมพันธ์ วารสารศาสตร์ การพิพิธภัณฑ์
บรรณารักษศาสตร์
(๔)
สาขาวิชาคหกรรมศาสตร์ (Home Economics) อาทิ อาหารและโภชนาการ
เสื้อผ้าและสิ่งทอ ผ้าและเครื่องแต่งกาย ศิลปะการออกแบบพัสตราภรณ์ คหกรรมศิลป์ การอบรมเลี้ยงดูเด็ก
(๕)
สาขาวิชาอุตสาหกรรมบริการ (Service Industries) อาทิ การภัตตาคาร
การโรงแรม การท่องเที่ยว อุตสาหกรรมบริการด้านต่าง ๆ
๔.๒
ปริญญาวิทยาศาสตร์ สาขาวิชาที่ใช้ชื่อปริญญานี้มีลักษณะเน้นศาสตร์ทางด้านวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์
โดยมุ่งศึกษาสาระและวิธีการของศาสตร์สาขาวิชานั้น ๆ เป็นหลัก ให้ใช้ชื่อปริญญาว่า วิทยาศาสตรบัณฑิต
(Bachelor of Science)
วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (Master of Science) และวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต (Doctor of Science) หรือปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (Doctor of Philosophy)
กลุ่มสาขาวิชาที่ใช้ชื่อปริญญานี้ คือ
๔.๒.๑
กลุ่มสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ (Natural Sciences)
(๑)
สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ (Life Sciences) อาทิ ชีววิทยา
ชีวเคมี ชีวฟิสิกส์ จุลชีววิทยา พิษวิทยา พฤกษศาสตร์ สัตววิทยา กีฏวิทยา พันธุศาสตร์
(๒)
สาขาวิชาวิทยาศาสตร์กายภาพ (Physical Sciences) อาทิ เคมี
ฟิสิกส์ ดาราศาสตร์ ธรณีวิทยา ธรณีฟิสิกส์ ภูมิศาสตร์กายภาพ สมุทรศาสตร์ อุตุนิยมวิทยา
(๓)
สาขาวิชาคณิตศาสตร์และสถิติ (Mathematics and Statistics) อาทิ คณิตศาสตร์ การวิจัยดำเนินงาน สถิติ คณิตศาสตร์ประกันภัย (Actuarial Science)
(๔)
สาขาวิชาคอมพิวเตอร์ (Computing) อาทิ วิทยาการคอมพิวเตอร์
๔.๒.๒
กลุ่มสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ประยุกต์ (Applied Sciences)
(๑)
สาขาวิชาเกษตรศาสตร์ (Agriculture) อาทิ ปฐพีศาสตร์ ประมง พืชศาสตร์ วิทยาศาสตร์การอาหาร เทคโนโลยีการอาหาร
วนผลิตภัณฑ์ วนศาสตร์ สัตวบาล สัตวศาสตร์
(๒)
สาขาวิชาวิทยาการสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ (Environmental Sciences and Natural Resources) อาทิ การจัดการสิ่งแวดล้อม วิทยาการสิ่งแวดล้อม
(๓)
สาขาวิชาวิทยาศาสตร์การแพทย์ (Medical Sciences) อาทิ กายวิภาคศาสตร์
นิติเวชศาสตร์ เวชนิทัศน์ สรีรวิทยา
(๔)
สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ (Public Health) อาทิ การสาธารณสุขทั่วไป การส่งเสริมสุขภาพ
สาธารณสุขมูลฐาน สุขศึกษา
(๕)
สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ประยุกต์อื่น ๆ (Other Applied Sciences)
๔.๓
ปริญญาวิชาชีพ สาขาวิชาที่ใช้ชื่อปริญญานี้เน้นการศึกษาในลักษณะของศาสตร์เชิงประยุกต์
เพื่อนำไปสู่การปฏิบัติตามมาตรฐานวิชาชีพ โดยเฉพาะสาขาวิชาที่ต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพตามกฎหมาย
ขององค์กรวิชาชีพ หรือสาขาวิชาที่ไม่ได้กำหนดให้มีองค์กรวิชาชีพหรือกฎหมายรองรับ แต่มีลักษณะเป็นวิชาชีพ
๔.๓.๑
กลุ่มสาขาวิชาที่ต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ การกำหนดชื่อปริญญาให้ใช้ตามสาขาวิชาชีพนั้น
ๆ เป็นหลักในทุกระดับปริญญา (บัณฑิต มหาบัณฑิต และดุษฎีบัณฑิต)
สำหรับระดับปริญญาเอกอาจกำหนดชื่อปริญญาเป็นปรัชญาดุษฎีบัณฑิตก็ได้ กลุ่มสาขาวิชาที่ใช้ชื่อปริญญานี้
คือ
(๑)
สาขาวิชากายภาพบำบัด (Physical Therapy) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า กายภาพบำบัดบัณฑิต
(Bachelor of Physical Therapy)
(๒)
สาขาวิชาการบัญชี (Accountancy) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า บัญชีบัณฑิต (Bachelor of Accountancy)
(๓)
สาขาวิชาการแพทย์แผนไทย (Thai Traditional Medicine)
ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า การแพทย์แผนไทยบัณฑิต (Bachelor of Thai Traditional Medicine) การแพทย์แผนไทยประยุกต์บัณฑิต (Bachelor of Applied Thai Traditional Medicine)
(๔)
สาขาวิชาทันตแพทยศาสตร์ (Dentistry) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต (Doctor of Dental Surgery)
(๕)
สาขาวิชาเทคนิคการแพทย์ (Medical Technology) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า เทคนิคการแพทยบัณฑิต
(Bachelor of Medical Technology)
(๖)
สาขาวิชานิติศาสตร์ (Laws) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า นิติศาสตรบัณฑิต (Bachelor of Laws)
(๗)
สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ (Nursing Science) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า พยาบาลศาสตรบัณฑิต
(Bachelor of Nursing Science)
(๘)
สาขาวิชาแพทยศาสตร์ (Medicine) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า แพทยศาสตรบัณฑิต (Doctor of Medicine)
(๙)
สาขาวิชาเภสัชศาสตร์ (Pharmacy) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า เภสัชศาสตรบัณฑิต (Bachelor of Pharmacy) หรือ Doctor of Pharmacy สำหรับหลักสูตร ๖
ปี
(๑๐)
สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์ (Engineering) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า วิศวกรรมศาสตร์บัณฑิต (Bachelor of Engineering) อาทิ วิศวกรรมเครื่องกล
วิศวกรรมไฟฟ้า วิศวกรรมโยธา วิศวกรรมอิเล็กทรอนิกส์ วิศวกรรมการผลิต วิศวกรรมอุตสาหการ
(๑๑)
สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ (Education) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า ศึกษาศาสตรบัณฑิต (Bachelor of Education)
(๑๒)
สาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์ (Architecture) ให้ใช้ชื่อในระดับปริญญาตรีว่า
สถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต (Bachelor of Architecture) หรือภูมิสถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต (Bachelor of Landscape Architecture)
(๑๓)
สาขาวิชาสัตวแพทยศาสตร์ (Veterinary Medicine) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า สัตวแพทยศาสตรบัณฑิต
(Doctor of Veterinary Medicine)
๔.๓.๒
กลุ่มสาขาวิชาที่ไม่ได้กำหนดให้มีองค์กรวิชาชีพ แต่เป็นศาสตร์ในลักษณะเชิงวิชาชีพหรือกึ่งวิชาชีพ
การกำหนดชื่อปริญญาให้ใช้ตามกลุ่มสาขาวิชาที่กำหนดต่อไปนี้
(๑)
สาขาวิชาวิจิตรศิลป์และประยุกต์ศิลป์ (Fine and Applied Arts) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า ศิลปบัณฑิต
(Bachelor of Fine Arts) หรือศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต (Bachelor of Fine and Applied Arts)
ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาโทว่า ศิลปมหาบัณฑิต หรือศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต และให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาเอกว่า
ศิลปดุษฎีบัณฑิต หรือศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต หรือปรัชญาดุษฎีบัณฑิต อาทิ การถ่ายรูปและการถ่ายภาพยนตร์
การละครหรือนาฏศาสตร์ จิตรกรรม ดุริยางคศาสตร์ ประติมากรรม
(๒)
สาขาวิชาบริหารธุรกิจ (Business Administration)
ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า บริหารธุรกิจบัณฑิต (Bachelor of Business Administration) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาโทว่า บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต และให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาเอกว่า
บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต หรือปรัชญาดุษฎีบัณฑิต
(๓)
สาขาวิชาบริหารรัฐกิจ (Public Administration)
ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า รัฐประศาสนศาสตร์บัณฑิต (Bachelor of Public Administration) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาโทว่า รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต และให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาเอกว่า
รัฐประศาสนศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต หรือปรัชญาดุษฎีบัณฑิต
(๔)
สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ (Economics) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า เศรษฐศาสตรบัณฑิต (Bachelor of Economics)
ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาโทว่า เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต และให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาเอกว่า
เศรษฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต หรือปรัชญาดุษฎีบัณฑิต
(๕)
สาขาวิชาสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ (Social Work)
ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า สังคมสงเคราะห์ศาสตรบัณฑิต (Bachelor of Social work) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาโทว่า สังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต และให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาเอกว่า
สังคมสงเคราะห์ศาสตรดุษฎีบัณฑิต หรือปรัชญาดุษฎีบัณฑิต
(๖)
สาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์ (Information Science) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาตรีว่า สารสนเทศศาสตรบัณฑิต
(Bachelor of Information Science) ให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาโทว่า สารสนเทศศาสตรมหาบัณฑิต
และให้ใช้ชื่อปริญญาในระดับปริญญาเอกว่า สารสนเทศศาสตรดุษฎีบัณฑิต หรือปรัชญาดุษฎีบัณฑิต
๔.๔
ปริญญาทางเทคโนโลยี สาขาวิชาที่ใช้ชื่อปริญญานี้มีลักษณะเป็นการนำวิทยาศาสตร์ประยุกต์ไปใช้พัฒนาความรู้และทักษะเชิงปฏิบัติการเฉพาะ
เพื่อประโยชน์ในการดำเนินงานในด้านอุตสาหกรรม เกษตรกรรม พาณิชยกรรม การศึกษา เคหการและการดูแลรักษาสุขภาพและมีลักษณะเป็นหลักสูตรแบบพหุวิทยาการ
(Multidisciplinary) เพื่อสร้างความชำนาญการเฉพาะทางให้ใช้เฉพาะระดับปริญญาตรี โดยให้ใช้ชื่อว่า
เทคโนโลยีบัณฑิต (Bachelor of Technology) สำหรับปริญญาโทและปริญญาเอก ให้ใช้ชื่อปริญญาตามศาสตร์ที่เน้นในการศึกษา
เช่น วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (Master of Science) หรือวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต (Doctor of Science) กลุ่มสาขาวิชาที่ใช้ชื่อปริญญานี้ ได้แก่
(๑)
กลุ่มสาขาวิชาเทคโนโลยีทางการเกษตร (Agricultural Technology) อาทิ เทคโนโลยีการผลิตพืช เทคโนโลยีการผลิตสัตว์ วนผลิตภัณฑ์
(๒)
กลุ่มสาขาวิชาเทคโนโลยีทางวิศวกรรมศาสตร์และอุตสาหกรรม (Engineering Technology and Industrial Technology) อาทิ เทคโนโลยีการพิมพ์ เทคโนโลยีชีวภาพ เทคโนโลยีโทรคมนาคม เทคโนโลยีสิ่งแวดล้อม
เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์

ข้อ
๕  ชื่อปริญญาภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และอักษรย่อปริญญาภาษาไทย
ภาษาอังกฤษ ให้ใช้ดังต่อไปนี้

ชื่อปริญญาภาษาไทยและอักษรย่อ
(ตามระดับปริญญาตรี ปริญญาโท
   ปริญญาเอก)

ชื่อปริญญาภาษาอังกฤษและอักษรย่อ
(ตามระดับปริญญาตรี
   ปริญญาโท ปริญญาเอก)

๑.
  ปริญญาศิลปศาสตร์

ศิลปศาสตรบัณฑิต                            ศศ.บ.

Bachelor of Arts                         B.A.

ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต                       ศศ.ม.

Master of Arts                            M.A.

ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต                       ศศ.ด.

Doctor of Arts                            D.A.

หรือ

หรือ

ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต                           ปร.ด.

Doctor of Philosophy                    Ph.D.

๒.
  ปริญญาวิทยาศาสตร์

วิทยาศาสตรบัณฑิต                           วท.บ.

Bachelor of Science                    B.S., B.Sc.

วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต                      วท.ม.

Master of Science                       M.S., M.Sc.

วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต                     วท.ด.

Doctor of Science                       D.S., D.Sc.

หรือ

หรือ

ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต                           ปร.ด.

Doctor of Philosophy                   Ph.D.

๓.
  ปริญญาสำหรับวิชาชีพ

๓.๑
  สาขาวิชากายภาพบำบัด

๑)
  กายภาพบำบัดบัณฑิต                     กภ.บ.

1) Bachelor of Physical Therapy      B.PT.

๒)
  กายภาพบำบัดมหาบัณฑิต                กภ.ม.

2) Master of Physical Therapy        M.PT

๓)
  กายภาพบำบัดดุษฎีบัณฑิต               กภ.ด.

3) Doctor of Physical Therapy        D.PT.

๓.๒
  สาขาวิชาการบัญชี

๑)
  บัญชีบัณฑิต                               บช.บ.

1) Bachelor of Accountancy           B.Acc.

๒)
  บัญชีมหาบัณฑิต                          บช.ม.

2) Master of Accountancy              M.Acc.

๓)
  บัญชีดุษฎีบัณฑิต                          บช.ด.

3) Doctor of Accountancy             D.Acc.

๓.๓
  สาขาวิชาการแพทย์แผนไทย

๑)
  การแพทย์แผนไทยบัณฑิต                พท.บ.

1) Bachelor of Thai Traditional       B.TM.

Medicine

๒)
  การแพทย์แผนไทยมหาบัณฑิต           พท.ม.

2) Master of Thai Traditional          M.TM.

Medicine

๓)
  การแพทย์แผนไทยดุษฎีบัณฑิต           พท.ด.

3) Doctor of Thai Traditional          D.TM.

Medicine

และ
  ๑) การแพทย์แผนไทยประยุกต์         พท.บ.

1) Bachelor of Applied Thai           B.TM.

บัณฑิต

Traditional Medicine

๒)
  การแพทย์แผนไทยประยุกต์              พท.ม.

2) Master of Applied Thai             M.TM.

มหาบัณฑิต

Traditional Medicine

๓)
  การแพทย์แผนไทยประยุกต์              พท.ด.

๓) Doctor of Applied Thai             D.TM.

ดุษฎีบัณฑิต

Traditional Medicine

๓.๔
  สาขาวิชาทันตแพทยศาสตร์

๑)
  ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต                 ท.บ.

1) Doctor of Dental Surgery           D.D.S.

๓.๕
   สาขาวิชาเทคนิคการแพทย์

๑)
  เทคนิคการแพทยบัณฑิต                  ทพ.บ.

1) Bachelor of Medical Technology B.MT.

๒)
  เทคนิคการแพทยมหาบัณฑิต             ทพ.ม.

2) Master of Medical Technology    M.MT.

๓)
  เทคนิคการแพทยดุษฎีบัณฑิต             ทพ.ด.

3) Doctor of Medical Technology    D.MT.

๓.๖
  สาขาวิชานิติศาสตร์

๑)
  นิติศาสตรบัณฑิต                          น.บ.

1) Bachelor of Laws                     LL.B.

๒)
  นิติศาสตรมหาบัณฑิต                     น.ม.

2) Master of Laws                       LL.M.

๓)
  นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต                     น.ด.

3) Doctor of Laws                       LL.D.

๓.๗
  สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์

๑)
  พยาบาลศาสตรบัณฑิต                    พย.บ.

1) Bachelor of Nursing Science       B.N.S.

๒)
  พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต               พย.ม.

2) Master of Nursing Science         M.N.S.

๓)
  พยาบาลศาสตรดุษฎีบัณฑิต              พย.ด.

3) Doctor of Nursing Science          D.N.S.

๓.๘
  สาขาวิชาแพทยศาสตร์

๑)
  แพทยศาสตรบัณฑิต                      พ.บ.

1) Doctor of Medicine                  M.D.

๓.๙
  สาขาวิชาเภสัชศาสตร์

๑)
  เภสัชศาสตรบัณฑิต                       ภ.บ.

1) Bachelor of Pharmacy              B.Pharm.

๒)
  เภสัชศาสตรมหาบัณฑิต                   ภ.ม.

2) Master of Pharmacy                 M.Pharm.

๓)
  เภสัชศาสตรดุษฎีบัณฑิต                  ภ.ด.

3) Doctor of Philosophy                Ph.D.

๓.๑๐
  สาขาวิชาวิศวกรรมศาสตร์

๑)
  วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต                   วศ.บ.

1) Bachelor of Engineering            B.Eng.

๒)
  วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต              วศ.ม.

2) Master of Engineering               M.Eng.

๓)
  วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต              วศ.ด.

3) Doctor of Engineering               D.Eng.

๓.๑๑
  สาขาวิชาศึกษาศาสตร์

๑)
  ศึกษาศาสตรบัณฑิต                       ศษ.บ.

1) Bachelor of Education              B.Ed.

๒)
  ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต                  ศษ.ม.

2) Master of Education                 M.Ed.

๓)
  ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต                  ศษ.ด.

3) Doctor of Education                 Ed.D.,D.Ed.

๓.๑๒
  สาขาวิชาสถาปัตยกรรมศาสตร์

๑)
  สถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต              สถ.บ.

1) Bachelor of Architecture            B.Arch.

๒)
  สถาปัตยกรรมศาสตร                     สถ.ม.

2) Master of Architecture              M.Arch.

มหาบัณฑิต

๓)
  สถาปัตยกรรมศาสตร                     สถ.ด.

3) Doctor of Architecture              D.Arch.

ดุษฎีบัณฑิต

และ
  ๑) ภูมิสถาปัตยกรรมศาสตร            ภ.สถ.บ.

1) Bachelor of Landscape             B.L.A.

บัณฑิต

Architecture

๒)
  ภูมิสถาปัตยกรรมศาสตร                  ภ.สถ.ม.

2) Master of Landscape Architecture M.L.A.

มหาบัณฑิต

๓)
  ภูมิสถาปัตยกรรมศาสตร                  ภ.สถ.ด.

3) Doctor of Landscape Architecture D.L.A.

ดุษฎีบัณฑิต

๓.๑๓
  สาขาวิชาสัตวแพทยศาสตร์

๑)
  สัตวแพทยศาสตรบัณฑิต                  สพ.บ.

1) Doctor of Veterinary Medicine    D.V.M.

๔.
  ปริญญาสำหรับศาสตร์ในลักษณะเชิงวิชาชีพ

หรือกึ่งวิชาชีพ

๔.๑
  สาขาวิชาทางวิจิตรศิลป์และประยุกต์ศิลป์

(Fine and Applied Arts)

๑)
  ศิลปบัณฑิต                                ศล.บ.

Bachelor of Fine Arts                   B.F.A.

หรือ
  ศิลปกรรมศาสตรบัณฑิต                ศป.บ.

หรือ Bachelor of Fine and

Applied Arts

๒)
  ศิลปมหาบัณฑิต                           ศล.ม.

Master of Fine Arts                     M.F.A.

หรือ
  ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต           ศป.ม.

หรือ Master of Fine and

Applied Arts

๓)
  ศิลปดุษฎีบัณฑิต                           ศล.ด.

Doctor of Fine Arts หรือ                D.F.A.

หรือ
  ศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต           ศป.ด.

Doctor of Fine and Applied Arts

หรือ
  ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต                     ปร.ด.

หรือ Doctor of Philosophy             Ph.D.

๔.๒
  สาขาวิชาบริหารธุรกิจ

(Business Administration)

๑)
  บริหารธุรกิจบัณฑิต                       บธ.บ.

Bachelor of Business Administration B.B.A.

๒)
  บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต                  บธ.ม.

Master of Business Administration   M.B.A.

๓)
  บริหารธุรกิจดุษฎีบัณฑิต                  บธ.ด.

Doctor of Business Administration    D.B.A.

หรือ
  ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต                     ปร.ด.

หรือ Doctor of Philosophy              Ph.D.

๔.๓
  สาขาวิชาบริหารรัฐกิจ

(Public Administration)

๑)
  รัฐประศาสนศาสตรบัณฑิต               รป.บ.

Bachelor of Public Administration    B.P.A.

๒)
  รัฐประศาสนศาสตร                       รป.ม.

Master of Public Administration      M.P.A.

มหาบัณฑิต

๓)
  รัฐประศาสนศาสตร

ดุษฎีบัณฑิต                                   รป.ด.

Doctor of Public Administration      D.P.A.

หรือ
  ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต                     ปร.ด.

หรือ Doctor of Philosophy             Ph.D.

๔.๔
  สาขาวิชาเศรษฐศาสตร์ (Economics)

๑)
  เศรษฐศาสตรบัณฑิต                      ศ.บ.

Bachelor of Economics                 B.Econ.

๒)
  เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต                 ศ.ม.

Master of Economics                   M.Econ.

๓)
  เศรษฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต                 ศ.ด.

Doctor of Economics                   D.Econ.

หรือ
  ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต                     ปร.ด.

หรือ Doctor of Philosophy              Ph.D.

๔.๕
  สาขาวิชาสังคมสงเคราะห์ศาสตร์

(Social Work)

๑)
  สังคมสงเคราะห์ศาสตร                    สส.บ.

Bachelor of Social Work               B.S.W.

บัณฑิต

๒)
  สังคมสงเคราะห์ศาสตร                    สส.ม.

Master of Social Work                  M.S.W.

มหาบัณฑิต

๓)
  สังคมสงเคราะห์ศาสตร                    สส.ด.

Doctor of Social Work                  D.S.W.

ดุษฎีบัณฑิต

หรือ
  ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต                     ปร.ด.

หรือ Doctor of Philosophy             Ph.D.

๔.๖
  สาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์

๑)
  สารสนเทศศาสตรบัณฑิต                 สท.บ.

Bachelor of Information Science     B.I.S.

๒)
  สารสนเทศศาสตร                         สท.ม.

Master of Information Science        M.I.S.

มหาบัณฑิต

๓)
  สารสนเทศศาสตร                         สท.ด.

Doctor of Information Science        D.I.S.

ดุษฎีบัณฑิต

หรือ
  ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต                     ปร.ด.

หรือ Doctor of Philosophy             Ph.D.

๕.
  ปริญญาทางเทคโนโลยี

ให้ใช้เฉพาะระดับปริญญาตรี

โดยใช้ชื่อว่า
  เทคโนโลยีบัณฑิต               ทล.บ.

Bachelor of Technology                B.Tech.

สำหรับปริญญาโทและปริญญาเอกให้ใช้ชื่อปริญญาตามศาสตร์ที่เน้นการศึกษาทั้งปริญญาภาษาไทยและปริญญาภาษาอังกฤษ

ข้อ
๖  ในกรณีที่ไม่สามารถปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวได้
หรือมีความจำเป็นต้องกำหนดชื่อปริญญาที่นอกเหนือจากที่กำหนดไว้ในประกาศนี้ ให้อยู่ในดุลพินิจของคณะกรรมการการอุดมศึกษาที่จะพิจารณา
และให้ถือคำวินิจฉัยของคณะกรรมการการอุดมศึกษานั้นเป็นที่สุด

ประกาศ ณ วันที่ ๒๐
มีนาคม พ.ศ. ๒๕๔๙
จาตุรนต์  ฉายแสง
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ

ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ
เรื่อง หลักเกณฑ์การกำหนดชื่อปริญญา (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๑[๒]

ข้อ ๓  สาขาวิชารัฐศาสตร์
ใช้ชื่อในระดับปริญญาตรีว่า รัฐศาสตรบัณฑิต (Bachelor of Political Science) ใช้ชื่อในระดับปริญญาโทว่า
รัฐศาสตรมหาบัณฑิต (Master of Political Science) และใช้ชื่อในระดับปริญญาเอกว่า
รัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต (Doctor of Political Science) หรือปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (Doctor of Philosophy)

ข้อ ๔  สาขาวิชานิเทศศาสตร์
ใช้ชื่อในระดับปริญญาตรีว่า นิเทศศาสตรบัณฑิต (Bachelor of Communication Arts) ใช้ชื่อในระดับปริญญาโทว่า
นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต (Master of Communication Arts) และใช้ชื่อในระดับปริญญาเอกว่า
นิเทศศาสตรดุษฎีบัณฑิต (Doctor of Communication Arts) หรือปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (Doctor of Philosophy)

ข้อ ๕  สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์
ใช้ชื่อในระดับปริญญาตรีว่า สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต (Bachelor of Public Health) ใช้ชื่อในระดับปริญญาโทว่า
สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต (Master of Public Health) และใช้ชื่อในระดับปริญญาเอกว่า
สาธารณสุขศาสตรดุษฎีบัณฑิต (Doctor of Public Health) หรือปรัชญาดุษฎีบัณฑิต (Doctor of Philosophy)

ข้อ ๖  การกำหนดชื่อและอักษรย่อปริญญาภาษาไทย
ภาษาอังกฤษ ของสาขาวิชารัฐศาสตร์สาขาวิชานิเทศศาสตร์ และสาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์
ดังต่อไปนี้

ชื่อปริญญาภาษาไทยและอักษรย่อ
(ตามระดับปริญญาตรี
   ปริญญาโท
และปริญญาเอก)

ชื่อปริญญาภาษาอังกฤษและอักษรย่อ
(ตามระดับปริญญาตรี
   ปริญญาโท
และปริญญาเอก)

๑.
  สาขาวิชารัฐศาสตร์

๑)
  รัฐศาสตรบัณฑิต ร.บ.

๑) Bachelor of Political Science B.Pol.Sc.

๒)
  รัฐศาสตรมหาบัณฑิต ร.ม.

๒) Master of Political Science M.Pol.Sc.

๓)
  รัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต ร.ด.

๓) Doctor of Political Science D.Pol.Sc.

หรือ

หรือ

ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ปร.ด.

Doctor of Philosophy Ph.D.

๒.
  สาขาวิชานิเทศศาสตร์

๑)
  นิเทศศาสตรบัณฑิต นศ.บ.

๑) Bachelor of Communication Arts B.Com.Arts

๒)
  นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต นศ.ม.

๒) Master of Communication Arts M.Com.Arts

๓)
  นิเทศศาสตรดุษฎีบัณฑิต นศ.ด.

๓) Doctor of Communication Arts D.Com.Arts

หรือ

หรือ

ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ปร.ด.

Doctor of Philosophy Ph.D.

๓.
  สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์

๑)
  สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต ส.บ.

๑) Bachelor of Public Health B.P.H

๒)
  สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต ส.ม.

๒) Master of Public Health M.P.H.

๓)
  สาธารณสุขศาสตรดุษฎีบัณฑิต ส.ด.

๓) Doctor of Public Health Dr.P.H.

หรือ

หรือ

ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต ปร.ด.

Doctor of Philosophy Ph.D.

ข้อ ๗  การกำหนดชื่อปริญญาตามข้อ ๑ ข้อ ๒ และข้อ ๓
เพื่อให้สถาบันอุดมศึกษาปฏิบัติไปในแนวทางเดียวกันในกรณีจัดทำหลักสูตรในสาขาวิชารัฐศาสตร์
นิเทศศาสตร์ และสาธารณสุขศาสตร์ ในลักษณะของศาสตร์เชิงวิชาชีพ หรือกึ่งวิชาชีพ
หากสถาบันอุดมศึกษาใดจัดทำหลักสูตรโดยการจัดเนื้อหาเป็นศาสตร์บริสุทธิ์ทางศิลปศาสตร์
ในสาขาวิชารัฐศาสตร์ และสาขาวิชานิเทศศาสตร์ หรือศาสตร์บริสุทธิ์ทางวิทยาศาสตร์
ในสาขาวิชาสาธารณสุขศาสตร์ ก็สามารถใช้ชื่อปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิต หรือ
วิทยาศาสตรบัณฑิตตามที่กำหนดไว้ในประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง
หลักเกณฑ์การกำหนดชื่อปริญญา พ.ศ. ๒๕๔๙

พัชรินทร์/ผู้จัดทำ
๑๔ กรกฎาคม ๒๕๕๒

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๓/ตอนที่ ๕๔ ง/หน้า ๙๘/๑ มิถุนายน ๒๕๔๙

[๒] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๖๑ ง/หน้า ๑๓/๒๖ มีนาคม ๒๕๕๑