ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ ว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดแต่อายุยังไม่ถึงเกณฑ์ต้องรับโทษทางอาญา พ.ศ. 2555

ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ

ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ
ว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิด
แต่อายุยังไม่ถึงเกณฑ์ต้องรับโทษทางอาญา
พ.ศ. ๒๕๕๕

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงระเบียบว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดและอายุยังไม่ถึงเกณฑ์ต้องรับโทษทางอาญา
เพื่อให้การดำเนินการคุ้มครองสวัสดิภาพเกิดประโยชน์สูงสุดต่อเด็ก

อาศัยอำนาจตามมาตรา ๑๔ (๔) และมาตรา ๔๗
แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๖
คณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติจึงวางระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑  ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ
ว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดแต่อายุยังไม่ถึงเกณฑ์ต้องรับโทษทางอาญา
พ.ศ. ๒๕๕๕

ข้อ ๒[๑]  ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ ๓  ให้ยกเลิกระเบียบคณะกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติว่าด้วยวิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กที่ต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดและอายุยังไม่ถึงเกณฑ์ต้องรับโทษทางอาญา
พ.ศ. ๒๕๕๑

ข้อ ๔  ในระเบียบนี้
พนักงานเจ้าหน้าที่ หมายความว่า
พนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองเด็ก
ปลัดกระทรวง หมายความว่า
ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์

ข้อ ๕  ในกรณีที่พนักงานสอบสวนได้รับตัวเด็กที่ต้องหาว่ากระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิดแต่อายุไม่ถึงเกณฑ์ต้องรับโทษทางอาญาตามกฎหมายว่าด้วยศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว
และมาตรา ๗๓ แห่งประมวลกฎหมายอาญา ไว้ทำการสอบสวน
ให้แจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ทราบก่อนที่จะมอบตัวเด็กให้อยู่ในความปกครองดูแลของบิดา
มารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลหรือองค์กรซึ่งเด็กอาศัยอยู่ด้วย
หรือมอบตัวเด็กให้พนักงานเจ้าหน้าที่ในกรณีที่เด็กไม่มีบิดา มารดา ผู้ปกครอง
หรือบุคคลหรือองค์กรซึ่งเด็กอาศัยอยู่ด้วย
เพื่อดำเนินการสงเคราะห์หรือคุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก
ตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองเด็ก

ข้อ ๖  อธิบดีกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ หรือพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด
ต้องดำเนินการให้พนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งอยู่ในกรุงเทพมหานครหรือในจังหวัดนั้น ๆ
แล้วแต่กรณี รับตัวเด็กจากพนักงานสอบสวนตามข้อ ๕
เพื่อดำเนินการให้เด็กได้รับการคุ้มครองสวัสดิภาพต่อไป

ข้อ ๗  ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ได้รับแจ้งจากพนักงานสอบสวนตามข้อ
๕ หรือได้รับตัวเด็กจากพนักงานสอบสวนตามข้อ ๖
สืบเสาะและพินิจข้อเท็จจริงเกี่ยวกับตัวเด็ก
รวมทั้งให้สืบเสาะถึงสาเหตุแห่งการกระทำผิด ความสัมพันธ์ในครอบครัว ความเป็นอยู่
การเลี้ยงดู อุปนิสัย ความประพฤติของเด็ก และกำหนดแนวทางในการคุ้มครองสวัสดิภาพที่เหมาะสมแก่เด็กนั้นด้วย
ในการซักถามเด็ก ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการตามมาตรา ๓๐ (๒)
แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๖ โดยเคร่งครัด
หากพบว่าเป็นเด็กที่พึงได้รับการสงเคราะห์
ให้พิจารณาให้การสงเคราะห์ตามความเหมาะสม

ข้อ ๘  ในระหว่างการดำเนินการสืบเสาะและพินิจข้อเท็จจริง
หากปรากฏว่าเด็กมีบิดา มารดา ผู้ปกครอง หรือบุคคลซึ่งเด็กอาศัยอยู่ด้วย
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณามอบตัวเด็กให้แก่บิดา มารดา ผู้ปกครอง
หรือบุคคลซึ่งเด็กอาศัยอยู่ด้วยรับไปดูแล  ทั้งนี้
พนักงานเจ้าหน้าที่อาจวางข้อกำหนดตามข้อ ๙ วรรคหนึ่ง โดยอนุโลม
แต่หากเกรงว่าเด็กอาจไม่ปลอดภัย หรืออาจไปกระทำผิดอีก ให้ดำเนินการขออนุมัติไปยังปลัดกระทรวงหรือผู้ว่าราชการจังหวัด
แล้วแต่กรณี เพื่อพิจารณามอบตัวเด็กไว้กับบุคคลที่เห็นว่าเหมาะสม
และยินยอมรับเด็กไปปกครองดูแล หรือสถานแรกรับ ในกรณีที่จำเป็นต้องส่งเด็กไปยังสถานสงเคราะห์
สถานคุ้มครองสวัสดิภาพ สถานพัฒนาและฟื้นฟู หรือองค์กรเอกชนที่เหมาะสม
ให้ร้องขอให้ปลัดกระทรวงหรือผู้ว่าราชการจังหวัดมีคำสั่ง
เพื่อส่งเด็กไปยังสถานที่เหล่านั้น
กรณีที่เด็กไม่มีบิดา มารดา หรือผู้ปกครอง
ให้ส่งมอบตัวเด็กไว้กับบุคคลที่เห็นว่าเหมาะสมและยินยอมรับเด็กไปปกครองดูแล
หากไม่มีผู้ใดเหมาะสมและยินยอมรับเด็กไปปกครองดูแล ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ส่งเด็กไปอยู่สถานแรกรับ
สถานสงเคราะห์ สถานคุ้มครองสวัสดิภาพ สถานพัฒนาและฟื้นฟู
หรือองค์กรเอกชนที่เหมาะสม

ข้อ ๙  เพื่อประโยชน์สูงสุดของเด็ก
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณากำหนดแนวทางคุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก
โดยให้เด็กมีโอกาสอยู่ในความอุปการะเลี้ยงดูของบิดา มารดา ผู้ปกครอง
บุคคลซึ่งเด็กอาศัยอยู่ด้วยเป็นอันดับแรก
หรือบุคคลอื่นใดที่เหมาะสมและยินยอมรับเด็กไปปกครองดูแล  ทั้งนี้ สามารถวางข้อกำหนด เพื่อป้องกันการกระทำผิดซ้ำ
ประพฤติเสียหาย หรือเสี่ยงต่อการกระทำผิดดังนี้
(๑)
ระมัดระวังมิให้เด็กเข้าไปในสถานที่หรือท้องที่อันจะจูงใจให้เด็กประพฤติตนไม่สมควร
(๒) ระมัดระวังมิให้เด็กออกนอกสถานที่อยู่อาศัยในเวลากลางคืน
เว้นแต่จำเป็นหรือไปกับบิดามารดา ผู้ที่เด็กอาศัยอยู่
หรือผู้ที่รับเด็กไปปกครองดูแล
(๓) ระมัดระวังมิให้เด็กคบหาสมาคมกับบุคคล
หรือคณะบุคคลที่จะชักนำไปในทางเสื่อมเสีย
(๔)
ระมัดระวังมิให้เด็กกระทำการใดอันอาจเป็นเหตุให้เด็กประพฤติเสียหาย
(๕) จัดให้เด็กได้รับการศึกษาตามสมควรแก่อายุ สติปัญญา
และความสนใจของเด็ก
(๖) จัดให้เด็กกระทำกิจกรรมเพื่อพัฒนาตนเอง ด้านคุณธรรม จริยธรรม
และบำเพ็ญประโยชน์ต่อสังคม
(๗) จัดให้เด็กและหรือครอบครัวเข้ารับการบำบัดฟื้นฟู
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเพื่อแก้ไขสาเหตุในการกระทำผิดของเด็ก
(๘) จัดให้เด็กและหรือครอบครัวทำกิจกรรมอื่น ๆ ในลักษณะเดียวกับ (๕)
(๖) (๗)
หากพนักงานเจ้าหน้าที่เห็นสมควรจัดให้มีผู้คุ้มครองสวัสดิภาพเด็ก
ก็ให้เสนอผลการสืบเสาะและพินิจพร้อมความเห็นไปยังปลัดกระทรวงหรือผู้ว่าราชการจังหวัด
แล้วแต่กรณี
โดยระบุชื่อผู้ที่จะขอให้แต่งตั้งเป็นผู้คุ้มครองสวัสดิภาพและระยะเวลาในการคุ้มครองสวัสดิภาพ
ตามมาตรา ๔๘ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. ๒๕๔๖
ในกรณีที่มีพฤติการณ์น่าเชื่อว่าบุคคลที่รับมอบตัวเด็กไปไม่สามารถปกครองดูแลเด็กตามข้อกำหนดได้
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบหรือผู้คุ้มครองสวัสดิภาพเด็กให้คำแนะนำตามที่เห็นสมควร
หากบุคคลดังกล่าวไม่ปฏิบัติตามคำแนะนำ
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ยื่นคำขอต่อปลัดกระทรวง ผู้ว่าราชการจังหวัด นายอำเภอ
หรือปลัดอำเภอผู้เป็นหัวหน้าประจำกิ่งอำเภอ แล้วแต่กรณี เพื่อเรียกผู้ที่รับมอบตัวเด็กไปมาทำทัณฑ์บนว่าจะปฏิบัติตามข้อกำหนด
หากพนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณาเห็นว่าการคุ้มครองสวัสดิภาพด้วยวิธีการข้างต้น
ไม่ได้ผลแต่เห็นสมควรให้คุ้มครองสวัสดิภาพโดยการส่งตัวเด็กเข้าสถานคุ้มครองสวัสดิภาพหรือสถานพัฒนาและฟื้นฟู
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่เสนอผลการสืบเสาะและพินิจ
พร้อมความเห็นไปยังปลัดกระทรวงหรือผู้ว่าราชการจังหวัด แล้วแต่กรณี
เพื่อพิจารณาสั่งตามความเหมาะสม
ก่อนยุติการคุ้มครองสวัสดิภาพ
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ประเมินความเหมาะสมอีกครั้ง เพื่อแน่ใจว่าเด็กสามารถอยู่ได้อย่างปกติสุข

ข้อ ๑๐  เพื่อประโยชน์ในการกำหนดแนวทางในการคุ้มครองสวัสดิภาพของเด็ก
พนักงานเจ้าหน้าที่อาจจัดประชุมผู้เกี่ยวข้อง โดยให้มีการกำหนดแผนแก้ไขฟื้นฟูเด็ก
วิธีการคุ้มครองสวัสดิภาพการยุติการคุ้มครองสวัสดิภาพ รวมทั้งการเยียวยาผู้เสียหาย
โดยเชิญผู้เข้าร่วมประชุมตามความเหมาะสมและจำเป็น เช่น
(๑) บิดามารดา ผู้ปกครอง
บุคคลซึ่งรับตัวเด็กไว้ในความอุปการะเลี้ยงดูหรือซึ่งเด็กอาศัยอยู่ด้วย
(๒) ครูหรือผู้เคยให้การศึกษาแก่เด็ก
(๓) ญาติซึ่งเด็กและบุคคลตาม (๑) ให้การยอมรับนับถือ
(๔) ผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการดูแลแก้ไขหรือปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเด็ก
(๕) ผู้เสียหายหรือผู้แทน
(๖) บุคคลที่พนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าสมควรเชิญเข้าร่วมประชุม เช่น
ผู้นำชุมชน ผู้บริหารองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น กรรมการชุมชน เป็นต้น
(๗) ผู้ประกอบวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง เช่น นักจิตวิทยา
นักสังคมสงเคราะห์ แพทย์ จิตแพทย์และพนักงานอัยการ เป็นต้น
การดำเนินการตามระเบียบข้อนี้
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่คำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นสำคัญและไม่ให้มีการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรม

ข้อ ๑๑  ให้ปลัดกระทรวงรักษาการตามระเบียบนี้
และมีอำนาจวินิจฉัยชี้ขาดในกรณีที่มีปัญหาหรือข้อขัดแย้งเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้

ประกาศ
ณ วันที่ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๕
สันติ  พร้อมพัฒน์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
ประธานกรรมการคุ้มครองเด็กแห่งชาติ

โชติกานต์/ผู้จัดทำ
๑๘ มกราคม ๒๕๕๖

เอกฤทธิ์/ผู้ตรวจ
๑๘ มกราคม ๒๕๕๖

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๑๙๔ ง/หน้า ๔/๒๕ ธันวาคม ๒๕๕๕