ระเบียบกระทรวงยุติธรรม ว่าด้วยการประเมินราคาทรัพย์ สำนักงานวางทรัพย์กลาง สำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคและสำนักงานบังคับคดีจังหวัด พ.ศ. 2540

ระเบียบกระทรวงยุติธรรม

ระเบียบกระทรวงยุติธรรม
ว่าด้วยการประเมินราคาทรัพย์
สำนักงานวางทรัพย์กลาง
สำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค
และสำนักงานบังคับคดีจังหวัด
พ.ศ. ๒๕๔๐[๑]

โดยที่ได้มีพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมบังคับคดี
กระทรวงยุติธรรมพ.ศ. ๒๕๔๐ แบ่งส่วนราชการออกเป็นหน่วยงานต่างๆ
ประกอบกับแผนอัตรากำลัง ๓ ปี กรมบังคับคดี (พ.ศ. ๒๕๓๘ - ๒๕๔๐)
ได้มีการเปลี่ยนแปลงชื่อ สำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ประจำศาล เป็น สำนักงานบังคับคดีจังหวัด
ดังนั้น เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่เกี่ยวกับการประเมินราคาทรัพย์สินของเจ้าพนักงานในสำนักงานวางทรัพย์กลาง
สำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค และสำนักงานบังคับคดีจังหวัดดำเนินไปด้วยความเรียบร้อยอันจะเป็นประโยชน์แก่ทางราชการและบุคคลที่เกี่ยวข้องกระทรวงยุติธรรมเห็นสมควรปรับปรุงระเบียบกระทรวงยุติธรรม
ว่าด้วยการประเมินราคาทรัพย์ สำนักงานวางทรัพย์กลาง สำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค
พ.ศ. ๒๕๒๔ เสียใหม่ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น กระทรวงยุติธรรมจึงได้วางระเบียบไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑ 
ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงยุติธรรม ว่าด้วยการประเมินราคาทรัพย์
สำนักงานวางทรัพย์กลาง สำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคและสำนักงานบังคับคดีจังหวัด
พ.ศ. ๒๕๔๐

ข้อ ๒ 
ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากประกาศเป็นต้นไป

ข้อ ๓ 
ให้ยกเลิกระเบียบกระทรวงยุติธรรม
ว่าด้วยการประเมินราคาทรัพย์สำนักงานวางทรัพย์กลาง
สำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค พ.ศ. ๒๕๒๔

ข้อ ๔ 
ให้อธิบดีกรมบังคับคดี รองอธิบดีกรมบังคับคดี
เจ้าพนักงานในสำนักงานวางทรัพย์กลาง
เจ้าพนักงานในสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค และเจ้าพนักงานในสำนักงานบังคับคดีจังหวัด
เป็นเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ตามระเบียบนี้
การใดที่เกี่ยวกับการประเมินราคาทรัพย์ซึ่งมิได้กำหนดไว้ในระเบียบนี้
เมื่อเห็นสมควร อธิบดีกรมบังคับคดีอาจมีคำสั่งเพื่อการนั้นได้

ข้อ ๕ 
ในการปฏิบัติหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ ให้ผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลาง
ผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค
หรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัด ควบคุมดูแลและรับผิดชอบงานประเมินราคาทรัพย์และงานธุรการในงานประเมินราคาทรัพย์
สำนักงานวางทรัพย์กลาง สำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค
หรือสำนักงานบังคับคดีจังหวัด ให้เป็นไปโดยเรียบร้อย
ให้ผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลาง
ผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค
หรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัด กำหนดประเภท ชนิด ราคา
ตลอดจนวิธีคำนวณการเสื่อมราคาทรัพย์ที่จะประเมินไว้เป็นมาตรฐานเท่าที่จะจัดทำได้เพื่อประโยชน์ในการนี้ให้
(๑) จัดทำบัญชีแยกประเภททรัพย์
แสดงรายละเอียดเกี่ยวกับประเภท ชนิดรุ่น จำนวน ขนาด น้ำหนัก สภาพ ดอกผล
และข้อสำคัญอื่นอันจำเป็น พร้อมทั้งราคาปานกลางของทรัพย์นั้น
ในกรณีที่เป็นอสังหาริมทรัพย์ให้จัดทำบัญชีประเมินใหม่ทุก ๔ ปี และสังหาริมทรัพย์
เท่าที่เห็นว่าจำเป็นทุก ๑ ปี
(๒) กำหนดวิธีการตรวจสอบเพื่อประเมินราคา

ข้อ ๖ 
ทรัพย์ที่ไม่ได้กำหนดประเภท ชนิด
ไว้ล่วงหน้าเพื่อการประเมินอธิบดีกรมบังคับคดี รองอธิบดีกรมบังคับคดี
ผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลาง
ผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค
หรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัด
อาจสั่งให้เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ทำการประเมินราคาได้

ข้อ ๗ 
ทรัพย์ที่ไม่อาจกำหนดราคาประเมินไว้ล่วงหน้า
หรือไม่อาจกำหนดไว้ล่วงหน้านานๆ ได้
เจ้าพนักงานประเมินราคาทรัพย์อาจทำการประเมินราคาทรัพย์นั้นได้ และจะแสดงเหตุผลในการประเมินราคาไว้เท่าที่มีก็ได้

ข้อ ๘ 
ในการประเมินราคาทรัพย์บางประเภท หากมีความจำเป็นต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญ
ผู้ชำนาญพิเศษ หรือผู้มีความรู้เชี่ยวชาญ
ตรวจสอบและประเมินราคาให้อธิบดีกรมบังคับคดี รองอธิบดีกรมบังคับคดี
ผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลาง
ผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค
หรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัด สั่งให้ดำเนินการได้

ข้อ ๙ 
ค่าใช้จ่ายในการประเมินราคาทรัพย์ ให้เป็นไปตามที่อธิบดีกรมบังคับคดี
กำหนด

ข้อ ๑๐ 
เจ้าพนักงานประเมินราคาทรัพย์อาจทำการสอบสวนและทำบันทึกถ้อยคำบุคคลใดหรือตรวจหาเอกสารหลักฐานใดๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการประเมินราคาทรัพย์นั้นได้ในกรณีเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์
เจ้าพนักงานบังคับคดี หรือศาลแจ้งให้ประเมินราคาทรัพย์ตามข้อ ๑๒ (๑) หรือ (๒)
เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์อาจขอให้ผู้แจ้งดำเนินการเรียกหรือส่งเอกสารหลักฐานใด
หรือบุคคลใดมาให้ถ้อยคำเพื่อการตรวจสอบและประเมินราคาทรัพย์นั้นได้
ในกรณีส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ
หรือบุคคลใดร้องขอให้ประเมินราคาทรัพย์ตามความในข้อ ๑๒ (๓) หรือ (๔)
เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์จะสอบปากคำหากผู้ขอหรือบุคคลอื่นที่เห็นสมควร
และให้ผู้ขอนำมาหรือขอตรวจสอบเอกสารหลักฐานใดๆ
จากผู้ขอหรือบุคคลเหล่านั้นก็ได้หากผู้ขอหรือบุคคลดังกล่าวไม่ให้ความร่วมมือ
เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ อาจงดการประเมินราคาทรัพย์นั้นเสียได้

ข้อ ๑๑ 
เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์อาจไปตรวจดูทรัพย์ที่จะประเมิน ณ
สถานที่ที่ทรัพย์นั้นตั้งอยู่ หรือสถานที่ที่เก็บรักษาทรัพย์นั้นได้ตามที่เห็นสมควร

ข้อ ๑๒ 
เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์
มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์เมื่อได้รับแจ้งหรือร้องขอให้ประเมินราคาทรัพย์จากบุคคลต่อไปนี้
(๑) เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ เจ้าพนักงานบังคับคดี
หรือเจ้าพนักงานวางทรัพย์กรมบังคับคดี
(๒) ศาล
(๓) ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ
(๔)
บุคคลซึ่งร้องขอและได้รับอนุญาตจากผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลางผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค
หรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัดแล้วแต่กรณี

ข้อ ๑๓ 
การแจ้งหรือการร้องขอให้ประเมินราคาทรัพย์ซึ่งอยู่ในกรุงเทพมหานครให้แจ้งหรือร้องขอต่อเจ้าพนักงานในสำนักงานวางทรัพย์กลาง
ทรัพย์ที่อยู่นอกกรุงเทพมหานคร
ให้แจ้งหรือร้องขอต่อเจ้าพนักงานในสำนักงานบังคับคดีจังหวัด
ถ้าทรัพย์นั้นอยู่ในเขตที่ยังไม่มีสำนักงานบังคับคดีจังหวัด
ให้แจ้งหรือร้องขอต่อเจ้าพนักงานในสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค
ซึ่งทรัพย์นั้นตั้งอยู่ในเขต

ข้อ ๑๔ 
ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือบุคคลใดตามที่กล่าวในข้อ ๑๒ (๓) หรือ (๔)
ที่มีความประสงค์จะให้ประเมินราคาทรัพย์จะต้องยื่นคำร้องขอตามแบบพิมพ์ของกรมบังคับคดีต่อเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ตามที่กล่าวในข้อ
๑๓

ข้อ ๑๕  ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์
เว้นเฉพาะหน่วยงานในสังกัดของกระทรวงยุติธรรม
ที่ไม่อาจจะเบิกค่าใช้จ่ายเพื่อการนี้ได้
จะต้องเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายในการประเมินราคาทรัพย์
ค่าใช้จ่ายดังกล่าว
จะต้องส่งหรือวางต่อเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์พร้อมกับหนังสือแจ้งหรือคำร้องขอเป็นจำนวนสองร้อยบาท
และผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์จะต้องวางค่าใช้จ่ายเพิ่มเท่าที่จำเป็น
ตามที่เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์แจ้งให้ทราบภายในสิบห้าวัน
เว้นแต่หน่วยงานในสังกัดกระทรวงยุติธรรมที่อาจเบิกค่าใช้จ่าย
จะขอวางค่าใช้จ่ายในภายหลังก็ได้
ในกรณีที่ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์ไม่วางเงินค่าใช้จ่าย
ให้เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ระงับการประเมินราคาและแจ้งให้ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์ทราบ

ข้อ ๑๖ 
ให้ผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลาง
ผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค
หรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัด
กำหนดตัวเจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์
เป็นผู้รับผิดชอบในการประเมินราคาทรัพย์ตามที่ได้รับแจ้งหรือร้องขอตามที่เห็นสมควร

ข้อ ๑๗  ให้เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์รีบดำเนินการและแจ้งผลให้ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์ทราบราคาทรัพย์ที่ขอให้ประเมินภายในเจ็ดวัน
นับแต่วันได้รับแจ้งหรือร้องขอ พร้อมทั้งส่งคืนเงินค่าใช้จ่ายที่เหลือ
หากไม่สามารถประเมินราคาทรัพย์ให้เสร็จภายในเวลาที่กำหนดตามวรรคแรกผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลาง
ผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค
หรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัด
อาจอนุญาตให้ขยายเวลาออกไปได้ครั้งละไม่เกินสามวัน

ข้อ ๑๘ 
ในกรณีที่เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ไม่สามารถประเมินราคาทรัพย์ตามที่ได้รับแจ้งหรือร้องขอไม่ว่ากรณีใด
ให้เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์รีบแจ้งให้ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์ทราบพร้อมทั้งเหตุแห่งการนั้น
และให้คืนค่าใช้จ่ายที่เหลือทั้งหมดแก่ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์นั้นด้วย

ข้อ ๑๙ 
ในกรณีที่ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์เห็นว่า
ราคาที่เจ้าพนักงานผู้มีหน้าที่ประเมินราคาทรัพย์ประเมินสูงหรือต่ำเกินไป
หรือมีข้อสงสัยตามสมควรเกี่ยวกับราคาที่ประเมิน ผู้ขอให้ประเมินราคาทรัพย์อาจแจ้งหรือร้องขอให้ทำการประเมินราคาใหม่
พร้อมด้วยเหตุผล และผู้อำนวยการสำนักงานวางทรัพย์กลาง ผู้อำนวยการสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาค
หรือหัวหน้าสำนักงานบังคับคดีจังหวัด อาจสั่งให้ทำการประเมินราคาทรัพย์นั้นใหม่
หรือยืนยันราคาที่ประเมินเดิมได้
ถ้าผู้ขอให้ประเมินไม่พอใจในคำสั่งยืนยันราคาที่ประเมินเดิมของผู้อำนวยการ
หรือหัวหน้าสำนักงานดังกล่าวในวรรคแรก ผู้ขอให้ประเมินอาจอุทธรณ์คำสั่งนั้นต่ออธิบดีกรมบังคับคดี
ภายใน ๗ วันนับแต่วันได้รับทราบคำสั่งดังกล่าว
คำวินิจฉัยของอธิบดีกรมบังคับคดีให้ถือเป็นที่สุด

ข้อ ๒๐ 
ให้นำระเบียบกระทรวงยุติธรรม ว่าด้วยการบังคับคดีของเจ้าพนักงานบังคับคดี
พ.ศ. ๒๕๒๒ ข้อ ๓๗ ข้อ ๓๘ และข้อ ๓๙
มาใช้บังคับกับการประเมินราคาทรัพย์ด้วยโดยอนุโลม

ข้อ ๒๑ 
ให้อธิบดีกรมบังคับคดี รักษาการตามระเบียบนี้และจัดการให้มีทะเบียนบัญชี
สารบบ และแบบพิมพ์ขึ้น ตามความจำเป็นเพื่อใช้ในงานประเมินราคาทรัพย์

ประกาศ ณ วันที่ ๒๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๐
สุวิทย์ 
คุณกิตติ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม

วรวิมล/ผู้จัดทำ
๒๖ ตุลาคม ๒๕๕๓

อัศวิน/ผู้ตรวจ
๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๔

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๖/ตอนที่ ๗๗ ง/หน้า ๙/๒๘ กันยายน ๒๕๔๒