ประกาศคณะกรรมการวิชาชีพสาขาการแพทย์แผนจีน ฉบับที่ 2/2554 เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานการรับรองสถาบันการศึกษาที่จัดการเรียนการสอนหลักสูตรปริญญา หรือประกาศนียบัตรเทียบเท่าปริญญา สาขาการแพทย์แผนจีน พ.ศ. 2554

ประกาศคณะกรรมการวิชาชีพสาขาการแพทย์แผนจีน

ประกาศคณะกรรมการวิชาชีพสาขาการแพทย์แผนจีน
ฉบับที่ ๒/๒๕๕๔
เรื่อง
เกณฑ์มาตรฐานการรับรองสถาบันการศึกษาที่จัดการเรียนการสอนหลักสูตรปริญญา
หรือประกาศนียบัตรเทียบเท่าปริญญา
สาขาการแพทย์แผนจีน
พ.ศ. ๒๕๕๔

อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๘ ของประกาศคณะกรรมการวิชาชีพสาขาการแพทย์แผนจีน
ฉบับที่ ๑/๒๕๕๔ เรื่อง
เกณฑ์และแบบประเมินเพื่อการรับรองสถาบันการศึกษาที่ผลิตบัณฑิตปริญญาหรือประกาศนียบัตรเทียบเท่าปริญญา
สาขาการแพทย์แผนจีน พ.ศ. ๒๕๕๔ คณะกรรมการวิชาชีพสาขาการแพทย์แผนจีนจึงออกประกาศเรื่อง
เกณฑ์มาตรฐานการรับรองสถาบันการศึกษาที่จัดการเรียนการสอนหลักสูตรปริญญา
หรือประกาศนียบัตรเทียบเท่าปริญญา สาขาการแพทย์แผนจีนดังนี้

ข้อ ๑  มหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาที่มีความประสงค์จะจัดการเรียนการสอนหลักสูตรการแพทย์แผนจีน
ต้องมีคุณสมบัติ มีความพร้อมในการจัดการศึกษา และมีทรัพยากรด้านต่าง ๆ ครบถ้วนตามหัวข้อต่อไปนี้
๑.๑ คุณสมบัติของมหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาที่ขอเปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต
๑.๒ บุคลากรทางด้านครู - อาจารย์
๑.๓ การรับนักศึกษา
๑.๔ หลักสูตร
๑.๕ ความพร้อมในการจัดการศึกษา
๑.๖ ระบบการดูแลนักศึกษา/ระบบอาจารย์ที่ปรึกษา
๑.๗ อาคารสถานที่สำหรับการจัดการเรียนการสอน
๑.๘ หอพักนักศึกษา/สวัสดิการ/สถานที่สำหรับกีฬาและนันทนาการ
๑.๙ ห้องสมุด/สื่อสารสนเทศ
๑.๑๐ การบริหารจัดการ
๑.๑๑ แหล่งเงินงบประมาณ
๑.๑๒ การประเมินคุณภาพการจัดการเรียนการสอนและการประเมินสถาบัน

ข้อ ๒  คุณสมบัติของมหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาที่ขอเปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต มีดังนี้
๒.๑ เป็นมหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาที่กระทรวงศึกษาธิการรับรองและมีการจัดการศึกษาระดับปริญญา
และมีบรรยากาศทางวิชาการในลักษณะที่สังคมนักวิชาการเพื่อเสริมสร้างคุณสมบัติในการใฝ่รู้ให้แก่นักศึกษา
๒.๒
มีหน่วยงานรับผิดชอบอย่างน้อยเทียบเท่าระดับภาควิชาในมหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาดำเนินการ
โดยผู้บริหารมหาวิทยาลัยและคณะที่รับผิดชอบดำเนินการ
ต้องไม่มีส่วนได้ส่วนเสียที่จะเป็นอุปสรรคต่อ การบริหารงานและการพัฒนาสถาบัน
สำหรับผู้ที่จะเป็นหัวหน้าหน่วยงาน และผู้บริหารหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต
จะต้องเป็นผู้มีความสามารถในการเป็นผู้นำมีคุณวุฒิและความรู้ความสามารถเกี่ยวกับการจัดการศึกษา
ความรู้ความเข้าใจและเจตคติที่ดีต่อการแพทย์แผนจีนและการวิจัย
๒.๓ มีปณิธานมุ่งผลิตบัณฑิตแพทย์แผนจีน ที่มีความรู้ความสามารถและคุณสมบัติสอดคล้องกับความต้องการและระบบบริการสุขภาพของประเทศ
๒.๔
มีระบบบริหารที่ชัดเจนเพื่อสนับสนุนการจัดการศึกษาให้บรรลุตามปณิธาน ได้แก่ การบริหารงานทั่วไป
การบริหารการศึกษา เป็นต้น ระบบบริหารงานดังกล่าวให้ทำเป็นระเบียบของมหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษา และประกาศให้ผู้เกี่ยวข้องทราบทั่วกัน
๒.๕ ในระยะเริ่มแรก มหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาที่ขอเปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต
ควรทำความตกลงกับมหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาที่ผ่านการรับรองจากกรรมการวิชาชีพสาขาการแพทย์แผนจีน ให้ช่วยทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษา/ช่วยเหลือ
หรือเป็นสถาบันพี่เลี้ยง
๒.๖ ก่อนเปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต
มหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาจะต้องมีความพร้อมในการจัดการศึกษา และทรัพยากรต่าง
ๆ โดยเฉพาะอาจารย์ สื่อการศึกษาและอุปกรณ์การเรียนการสอน ครบถ้วนตามเกณฑ์ที่กำหนดดังจะระบุในข้อต่อไป  ทั้งนี้ จะต้องมีแผนดำเนินงานที่มีความชัดเจนและเป็นไปได้
เพื่อแสดงความพร้อมดังกล่าว ก่อนเริ่มการศึกษาของแต่ละชั้นปีอย่างน้อย ๑
ปีการศึกษา

ข้อ ๓  บุคลากรทางด้านครู
- อาจารย์
มหาวิทยาลัย หรือสถาบันอุดมศึกษาที่จะขอเปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิตจะต้องบริหารจัดการให้มีอาจารย์ตามเกณฑ์ต่อไปนี้
๓.๑ จำนวนอาจารย์ประจำหลักสูตร
ให้ใช้อัตราส่วน อาจารย์: นักศึกษา เป็น ๑:๒๕
เป็นเกณฑ์เฉลี่ยสำหรับจำนวนอาจารย์และนักศึกษาทุกชั้นปีตลอดหลักสูตร
สำหรับการเรียนการสอนบางส่วนของหลักสูตรหรือบางรายวิชา
ซึ่งต้องการการสอนและการควบคุมดูแลอย่างใกล้ชิด
จะต้องจัดให้มีจำนวนอาจารย์ผู้สอนเพียงพอต่อการเรียนการสอนในส่วนนั้น ๆ
และเป็นอาจารย์ประจำหลักสูตรการแพทย์แผนจีน
๓.๒ คุณวุฒิของอาจารย์
อัตราส่วนตามมาตรฐานเกณฑ์อุดมศึกษาคือ ปริญญาเอก: ปริญญาโท: ปริญญาตรี
เป็น ๓๐:๖๕:๕
แต่เนื่องจากในระยะเริ่มต้นนี้
ยังไม่มีการจัดการศึกษาทางด้านการแพทย์แผนจีนถึงระดับปริญญาโทและปริญญาเอก
จึงให้ใช้ความเชี่ยวชาญ และความเชี่ยวชาญพิเศษ แทนคุณวุฒิปริญญาโท
และคุณวุฒิปริญญาเอก (หลักเกณฑ์การกำหนดความเชี่ยวชาญหรือผู้เชี่ยวชาญพิเศษใช้องค์ประกอบประสบการณ์การปฏิบัติงานและความเป็นที่ยอมรับนับถือของผู้ที่เกี่ยวข้องกับวงการการแพทย์แผนจีน)
ให้ถือใช้เกณฑ์ความเชี่ยวชาญและความเชี่ยวชาญพิเศษจนกระทั่งมีการผลิตการแพทย์แผนจีนถึงระดับปริญญาโทมาแล้ว
๑๐ ปี จึงพิจารณายกเลิกการใช้เกณฑ์ดังกล่าว
๓.๓ ภาระงานของอาจารย์
การจัดตารางการสอนไม่ควรเกิน ๑๐ - ๒๐ ชั่วโมงต่อสัปดาห์ต่ออาจารย์ ๑
คนทั้งในภาคทฤษฎี และภาคปฏิบัติ ทั้งนี้เพื่อให้อาจารย์มีเวลาในการออกแบบ
วางแผนการเตรียมการสอนและการประเมินผล
เพื่อให้การเรียนการสอนและการประเมินผลมีคุณภาพหากอาจารย์ต้องมีภาระหน้าที่อื่น
เช่น งานบริการ งานบริหาร งานวิจัย ฯลฯ จำนวนชั่วโมงสอนต้องลดลง และมหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาต้องเพิ่มจำนวนอาจารย์ จากเกณฑ์ปกติเพื่อชดเชย
๓.๔ การพัฒนาอาจารย์
มหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาที่จะขอเปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต จะต้องมีหน่วยงานรับผิดชอบ
และจัดทำแผน/โครงการที่ชัดเจนเพื่อพัฒนาอาจารย์ทั้งทางด้านวิชาการ ด้านวิจัย
และที่สำคัญคือด้านการจัดการเรียนการสอน

ข้อ ๔  การรับนักศึกษา
มหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาที่จะขอเปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิตจะต้องดำเนินการดังนี้
๔.๑
กำหนดคุณสมบัติของผู้เข้าศึกษาให้สอดคล้องกับเกณฑ์ของผู้สมัครสอบคัดเลือกของกระทรวงศึกษาธิการ
๔.๒ กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการคัดเลือกนักศึกษาที่ชัดเจนมีความโปร่งใสและยุติธรรมดังนี้
๑) นักศึกษาต้องจบการศึกษามัธยมศึกษาตอนปลายหรือเทียบเท่า
๒) กำหนดให้มีการคัดเลือกตามระบบของกระทรวงศึกษา/รับตรงโดยสถาบัน/รับตามโครงการช้างเผือก/รับโดยการเทียบโอนในผู้มีประสบการณ์และวัยวุฒิสูง
๓) กำหนดให้มีเกณฑ์การคัดเลือกทักษะด้านภาษาจีนควบคู่กับเกณฑ์อื่น ๆ ของสถาบัน
๔.๓ กำหนดจำนวนนักศึกษาที่จะรับได้ในแต่ละปีการศึกษา
ให้สอดคล้องกับเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด

ข้อ ๕  หลักสูตรมหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาที่จะขอเปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต
จะต้องจัดทำหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิตดังนี้
๕.๑ ปรัชญาและวัตถุประสงค์การศึกษา
ปรัชญาและวัตถุประสงค์การศึกษาของหลักสูตรจะต้องสอดคล้องกับเกณฑ์ความรู้ความสามารถผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนจีน
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ และปรัชญาของมหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษา
๕.๒ โครงสร้างหลักสูตร
การจัดหมวดวิชาและหน่วยกิตของหมวดวิชาในหลักสูตรต้องเป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับปริญญาตรี
พ.ศ. ๒๕๔๘ ในกรณีที่รับนักศึกษาที่มีคุณวุฒิสูงกว่าระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เช่น
รับนักศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง
อาจยกเว้นรายวิชาได้ตามความเหมาะสมตามหลักเกณฑ์การเทียบโอนของสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา
กระทรวงศึกษาธิการ และหลักเกณฑ์การเทียบโอนของมหาวิทยาลัยหรือสถาบันนั้น ๆ 
ในการเตรียมความพร้อมเพื่อเข้าศึกษาสาขาการแพทย์แผนจีนนั้น มหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาต้องมีการเตรียมความพร้อมด้านภาษาจีนกลางแก่นักศึกษา
โดยให้มีการเรียนการสอนภาษาจีนกลางตั้งแต่เข้าศึกษาและให้มีการประเมินระดับความรู้ด้านภาษาจีนกลางของนักศึกษา
ซึ่งกำหนดให้นักศึกษาควรจะมีความรู้ภาษาจีนกลาง ไม่ต่ำกว่า HSK ระดับ ๓ ก่อนศึกษาวิชาการในสาขาที่ศึกษา
โครงสร้างหลักสูตรการแพทย์แผนจีน
ประกอบด้วยหมวดวิชาและเกณฑ์ขั้นต่ำของกลุ่มวิชาหรือรายวิชาในแต่ละหมวดดังนี้
๕.๓ องค์ประกอบของหลักสูตร
ระยะเวลาศึกษา ๕ ปี และไม่เกิน ๑๐ ปี
โดยไม่รวมระยะเวลาเตรียมด้านภาษาจำนวนหน่วยกิต ตลอดหลักสูตร (ไม่น้อยกว่า) ๑๖๑
หน่วยกิต ประกอบด้วย
๑) วิชาศึกษาทั่วไป (ไม่น้อยกว่า) ๓๐ หน่วยกิต
๒) วิชาพื้นฐาน (วิทยาศาสตร์ทางการแพทย์) ๔๕ หน่วยกิต
๓) วิชาชีพเฉพาะ (การแพทย์แผนจีน) ๖๐ หน่วยกิต
๔) ฝึกเวชปฏิบัติ ๒๐ หน่วยกิต
๕) วิชาเลือกเสรี (ไม่น้อยกว่า) ๖ หน่วยกิต
๕.๓.๑ หมวดวิชาศึกษาทั่วไป
โดยมีเกณฑ์ขั้นต่ำของกลุ่มวิชา/รายวิชาดังนี้
๕.๓.๑.๑ กลุ่มวิชาศึกษาทั่วไป (ไม่น้อยกว่า ๓๐ หน่วยกิต) ประกอบด้วย
กลุ่มวิชาที่สำคัญดังต่อไปนี้
๑) กลุ่มวิชาสังคมศาสตร์
๒) กลุ่มมนุษยศาสตร์
๓) กลุ่มวิชาภาษา
๔) กลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์
๕.๓.๑.๒ กลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์การแพทย์ (ไม่น้อยกว่า ๔๕ หน่วยกิต)
เพื่อให้เป็นพื้นฐานการศึกษากลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์การแพทย์พื้นฐานและให้สามารถติดตามผลงานวิจัยและพัฒนาองค์ความรู้ทางด้านการแพทย์แผนจีนได้
โดยเนื้อหาครอบคลุมวิชาต่าง ๆ ดังต่อไปนี้
๑) กายวิภาคศาสตร์ เนื้อเยื่อวิทยาและคัพภวิทยา
๒) จุลชีววิทยา ปรสิตและภูมิคุ้มกันวิทยา
๓) สรีรวิทยา ชีวเคมี
๔) พยาธิวิทยา โรค และสาเหตุการเกิดโรค
๕) ภูมิคุ้มกันและพันธุศาสตร์
๖) ภาพทางการแพทย์/เวชนิทัศน์
๗) เภสัชวิทยา และเภสัชพฤษศาสตร์
๘)
การตรวจวินิจฉัยโรคแผนปัจจุบัน/อาการ/การตรวจร่างกาย/การสืบค้นภาวะการณ์เกิดโรค/การบำบัดรักษา
(การใช้ยา การผ่าตัด เคมีบำบัด รังสีวิทยา ฯลฯ)
๙) เวชศาสตร์ทั่วไป (อายุรศาสตร์โรคแผนปัจจุบันเบื้องต้นศัลยศาสตร์)
๑๐) กฎหมาย จรรยาบรรณและจิตวิทยาทางการแพทย์
๑๑) ระบบสาธารณสุขไทย
๑๒) สถิติและระเบียบวิธีวิจัยทางการแพทย์
๕.๓.๒ หมวดวิชาชีพเฉพาะ ต้องจัดให้ครอบคลุมความรู้ในกลุ่มดังนี้
๕.๓.๒.๑ กลุ่มหลักพื้นฐานวิชาชีพ (Foundation TCM) (ไม่น้อยกว่า
๒๐ หน่วยกิต) ประกอบด้วยวิชาต่าง ๆ ดังนี้
๑) ทฤษฏีการแพทย์แผนจีน
๒) สมุนไพรจีน
๓) ตำรับยา
๔) การตรวจวินิจฉัยแยกโรคตามหลักการแพทย์แผนจีน
๕) ภาษาจีนเพื่อการแพทย์แผนจีน
๕.๓.๒.๒ กลุ่มวิชาการแพทย์แผนจีนที่ ๑ (TCM Classical Texts)
(ไม่น้อยกว่า ๕ หน่วยกิต) ประกอบด้วยวิชาต่าง ๆ ดังนี้
๑) Neijing Theory
๒) ซัง หัน ลุ่น
๓) จิน กุ่ย เย่า เล่ว
๔) เวิน ปิ้ง
๕) เก้อ เจีย เสว์ ซัว
โดยหลอมรวมเป็นวิชา
Classical
Theory TCM
๕.๓.๒.๓ กลุ่มวิชาการแพทย์แผนจีนที่ ๒ (Clinical TCM) (ไม่น้อยกว่า ๓๕ หน่วยกิต) ประกอบด้วยวิชาต่าง ๆ ดังนี้
๑) อายุรศาสตร์การแพทย์แผนจีน (ภายใน)
๒) อายุรศาสตร์การแพทย์แผนจีน (ภายนอก)
๓) สูตินรีเวชวิทยา
๔) กุมารเวชวิทยา
๕) ฝังเข็มและรมยา
๖) กระดูกและการบาดเจ็บ
๗) โรคหู ตา คอ จมูก
๘) ทุยหนา
๙) การบำรุงส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรคและโภชนาบำบัด
๕.๓.๒.๔ กลุ่มวิชาเลือก
๑) ประวัติการแพทย์แผนจีน
๒) การวิจัยในการแพทย์แผนจีน
๓) การศึกษาภาษาแพทย์แผนจีนโบราณ
๔) คัมภีร์โบราณการแพทย์แผนจีน
๕) จิตวิทยาทางการแพทย์และการพัฒนาทางวิชาชีพ
๕.๓.๒.๕ การฝึกเวชปฏิบัติ (ไม่น้อยกว่า ๒๐ หน่วยกิต)
โดยให้ฝึกปฏิบัติในสาระสำคัญดังต่อไปนี้
๑) อายุรกรรมการแพทย์แผนจีน (ภายใน)
๒) อายุรกรรมการแพทย์แผนจีน (ภายนอก)
๓) นรีเวชกรรม
๔) กุมารเวชกรรม
๕) ฝังเข็มและการรมยา
๖) กระดูกและการบาดเจ็บ
๗) การเตรียมยาสมุนไพรจีน
๕.๓.๓ หมวดวิชาเลือกเสรี (ไม่น้อยกว่า ๖ หน่วยกิต)
เป็นวิชาที่มุ่งให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ
ตามที่ตนเองถนัดหรือสนใจ โดยเปิดโอกาสให้ผู้เรียนรายวิชาใด ๆ
ในหลักสูตรระดับปริญญาตรี โดยให้มีจำนวนหน่วยกิตไม่น้อยกว่า ๖ หน่วยกิต
รายละเอียดของรายวิชาตามที่ปรากฏในภาคผนวกแนบท้ายประกาศนี้
๕.๔ การจัดการเรียนการสอนและการประเมินผล
มหาวิทยาลัย หรือสถาบันอุดมศึกษาจะต้องจัดการเรียนการสอนและการประเมินผลให้สอดคล้องกับจุดประสงค์การศึกษาของหลักสูตร
และสอดคล้องกับหลักการที่ถือว่าผู้เรียนสำคัญที่สุด
ต้องใช้รูปแบบและวิธีการที่เหมาะสมและหลากหลาย
เพื่อส่งเสริมการพัฒนาทักษะเจตคติและคุณสมบัติที่จำเป็นต่อการประกอบวิชาชีพแพทย์แผนจีน
เช่น ความสนใจใฝ่รู้ที่จะศึกษาต่อเนื่อง ความสามารถในการศึกษาด้วยตนเอง
ความรับผิดชอบ ความเป็นผู้นำ เจตคติในการเป็นแพทย์แผนจีนที่ดี ความสามารถในการทำงานร่วมกับผู้อื่นทั้งในระหว่างวิชาชีพและต่างวิชาชีพ
เป็นต้น นอกจากนี้มหาวิทยาลัย หรือสถาบันอุดมศึกษาจะต้องกำหนดแนวทางการจัดการศึกษาระดับต่าง
ๆ ในหลักสูตรให้ชัดเจนและเหมาะสมกับลักษณะวิชาและการประกอบวิชาชีพ
แนวทางการจัดการศึกษาดังกล่าวจะต้องเผยแพร่ให้อาจารย์และนักศึกษารับรู้ทั่วกัน
มหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาจะต้องจัดการเรียนการสอนให้นักศึกษาได้มีโอกาสฝึกปฏิบัติงานทางด้านการแพทย์แผนจีนอย่างเพียงพอต่อการปฏิบัติงานหลังสำเร็จการศึกษา
๕.๕ การจัดทำ Course syllabus การเรียนการสอนแต่ละรายวิชามหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาจะต้องจัดทำ Course syllabus ที่ชัดเจนทุกรายวิชาของหลักสูตรซึ่งประกอบด้วยวัตถุประสงค์การศึกษา
เนื้อหาวิชาโดยสังเขปการจัดประสบการณ์การเรียนรู้และการประเมินผล
๕.๖ การจัดทำระเบียบและข้อบังคับว่าด้วยการจัดการศึกษา การประเมินผล และการตัดสินผล
มหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาจะต้องจัดทำระเบียบและข้อบังคับว่าด้วยการจัดการศึกษา
การประเมินผลและการตัดสินผลไว้ให้ชัดเจน และประกาศให้อาจารย์และนักศึกษาทราบทั่วกัน
ทั้งนี้จะต้องสอดคล้องกับหลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติที่กำหนดโดยสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา
๕.๗ อาจารย์ที่ปรึกษา
๑) เป็นผู้ได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะสาขาการแพทย์แผนจีน
๒) มีประสบการณ์การทำเวชปฏิบัติไม่น้อยกว่า ๑๐ ปี
๓) สามารถรับฝึกปฏิบัติได้ อาจารย์ ๑ คนต่อนักศึกษาไม่มากกว่า ๔ คน (๑
: ๔)
๕.๘ ระยะเวลาฝึกปฏิบัติ ไม่น้อยกว่า ๑,๐๐๐ ชั่วโมง
๕.๙ หนังสือ ตำราและเอกสารวิชาการ
สถาบันต้องมีห้องสมุดที่มีหนังสือ ตำรา วารสาร
และเอกสารวิชาการเฉพาะทางการแพทย์แผนจีน และที่เกี่ยวข้องกับวิชาต่าง ๆ
ภายใต้หลักสูตรอย่างเพียงพอสำหรับนักศึกษาที่ลงทะเบียนเรียนในการศึกษาค้นคว้านอกเวลา
โดยอิงตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการเรื่องมาตรฐานห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๔

ข้อ ๖  ความพร้อมของการจัดการศึกษา
มหาวิทยาลัย หรือสถาบันอุดมศึกษาที่จะขอเปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต
จะต้องมีการจัดการศึกษาระดับปริญญาในหมวดวิชาศึกษาทั่วไป
กลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์การแพทย์พื้นฐานและกลุ่มวิชาวิทยาศาสตร์การแพทย์
เพื่อให้สามารถจัดการศึกษาซึ่งเป็นพื้นฐานได้อย่างสมบูรณ์ และจะต้องมีการบริหารจัดการไม่ให้ภาระงานสอนของอาจารย์ในกลุ่มรายวิชาศึกษาทั่วไปมีมากเกินกว่ามาตรฐานภาระงานของอาจารย์ตามที่กำหนด
มหาวิทยาลัย หรือสถาบันอุดมศึกษาจะต้องมีโรงพยาบาลหรือคลินิก
และมีผู้มารับบริการจำนวนเพียงพอต่อการศึกษาการแพทย์แผนจีนในระดับคลินิก
โดยมีงานบริการครอบคลุมทั้ง ๔ สาขา คือ เวชกรรมแผนจีน เภสัชกรรมแผนจีน
หัตถเวชกรรมแผนจีน และการผดุงครรภ์แผนจีน
ในกรณีที่มหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาไม่สามารถจัดการเรียนการสอนกลุ่มวิชาใดหรือรายวิชาใด
หรือไม่มีโรงพยาบาลหรือคลินิกสำหรับการศึกษาการแพทย์แผนจีนเป็นของตนเอง และต้องขอให้สถาบันการศึกษาอื่นหรือขอใช้โรงพยาบาลหรือคลินิกอื่น
จะต้องทำข้อตกลงที่ชัดเจนและลงนามโดยผู้มีอำนาจตามกฎหมาย ในข้อตกลงดังกล่าว มหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาจะต้องสามารถกำหนดอัตราส่วนจำนวนอาจารย์ต่อนักศึกษาตามเกณฑ์ที่กำหนด
สถาบันฝึกปฏิบัติควรมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้
เป็นสถานพยาบาลที่เปิดให้บริการการตรวจวินิจฉัย
บำบัดรักษาด้วยศาสตร์การแพทย์แผนจีนโดยเปิดให้บริการเป็นประจำสัปดาห์ละไม่น้อยกว่า
๕ วัน
และต้องมีข้อตกลงการรับฝึกปฏิบัตินักศึกษาระหว่างสถาบันและสถานพยาบาลได้อย่างต่อเนื่อง

ข้อ ๗  ระบบการดูแลนักศึกษา
มหาวิทยาลัยหรือสถาบันอุดมศึกษาที่จะขอเปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต
จะต้องจัดให้มีหน่วยงานรับผิดชอบทำหน้าที่ดูแล
สนับสนุนและพัฒนานักศึกษาทั้งในหลักสูตรและเสริมหลักสูตร
โดยจัดให้มีอาจารย์ที่ปรึกษาให้แก่นักศึกษาทุกคน
เพื่อติดตามความก้าวหน้าของการศึกษา ให้ความช่วยเหลือและป้องกันแก้ไขปัญหาการศึกษาและปัญหาอื่น
ๆ และช่วยส่งเสริมเจตคติอันดีงามให้แก่นักศึกษา

ข้อ ๘  อาคารสถานที่สำหรับการจัดการเรียนการสอน
มหาวิทยาลัย หรือสถาบันอุดมศึกษาที่จะขอเปิดดำเนินการ
หลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต จะต้องจัดเตรียมอาคารสถานที่
โสตทัศนูปกรณ์ให้พร้อมและเพียงพอสำหรับการจัดการเรียนการสอนรูปแบบต่าง ๆ
ตามที่กำหนดไว้ในหลักสูตร
ทั้งการสอนแบบบรรยายพร้อมกันทั้งชั้นเรียนการสอนแบบกลุ่มย่อย ฯลฯ
นอกจากนี้ควรมีห้องประชุมขนาดใหญ่ที่สามารถจัดกิจกรรมร่วมกันทั้งกิจกรรมวิชาการและกิจกรรมนักศึกษา

ข้อ ๙  สวัสดิการ
สถานที่สำหรับกีฬาและนันทนาการ
มหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาที่จะขอเปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต
จะต้องจัดเตรียมสถานที่สำหรับสวัสดิการ สโมสรนักศึกษา สถานที่สำหรับกีฬาและนันทนาการให้เพียงพอ

ข้อ ๑๐  มหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาที่จะขอเปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต
จะต้องจัดเตรียมหนังสือ ตำรา วารสาร
และเอกสารวิชาการเฉพาะทางการแพทย์แผนจีนและที่เกี่ยวข้องกับวิชาต่าง ๆ
ภายใต้หลักสูตรอย่างเพียงพอสำหรับนักศึกษาที่ลงทะเบียนเรียนในการศึกษาค้นคว้านอกเวลา
โดยอิงตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง มาตรฐานห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา พ.ศ.
๒๕๔๔ มีห้องสมุด/สื่อสารสนเทศดังนี้
๑๐.๑ หนังสือ
ต้องมีตำรา วารสาร
และทรัพยากรสารสนเทศเหมาะสมและเพียงพอสำหรับนักศึกษาและอาจารย์
โดยอ้างอิงตามประกาศทบวงมหาวิทยาลัย เรื่อง มาตรฐานห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา พ.ศ.
๒๕๔๔
๑๐.๒ สื่อสารสนเทศ
ควรมีเครื่องคอมพิวเตอร์จัดไว้ในที่ต่าง ๆ
ตามความเหมาะสมเพื่อให้นักศึกษาสามารถค้นข้อมูลความรู้จากฐานข้อมูลต่าง ๆ
อย่างน้อยอัตราส่วน นักศึกษา : จำนวนเครื่องคอมพิวเตอร์ = ๕ : ๑
นอกจากนี้ควรจัดสรรพื้นที่เพิ่มเติมเพื่อให้นักศึกษาได้ใช้เป็นที่อ่านหนังสือศึกษาค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเอง

ข้อ ๑๑  การบริหารจัดการ
มหาวิทยาลัย หรือสถาบันอุดมศึกษาที่จะขอเปิดดำเนินการการแพทย์แผนจีนบัณฑิต
จะต้องมีการบริหารจัดการตั้งแต่ก่อนเปิดดำเนินการดังนี้
๑๑.๑ สรรหาหัวหน้าหน่วยงานและทีมผู้บริหารที่มีคุณวุฒิ
ประสบการณ์และศักยภาพเหมาะสมที่จะดำเนินการก่อตั้ง
และบริหารจัดการให้การดำเนินการตามหลักสูตรเป็นไปได้อย่างต่อเนื่อง
ทีมผู้บริหารต้องมีอำนาจหน้าที่ครอบคลุมและกว้างขวางพอที่จะกำกับดูแลและประสานงานกับผู้รับผิดชอบการสอนรายวิชาต่าง
ๆ ทุกกลุ่มวิชา รวมทั้งการสอนในโรงพยาบาลหรือคลินิกเครือข่าย
๑๑.๒ จัดทำแผนดำเนินการระยะเวลาไม่น้อยกว่า ๕ ปี ให้ชัดเจน
และมีความเป็นไปได้สูง ได้แก่ แผนเตรียมอาจารย์ แผนจัดหาบุคลากรสนับสนุน
แผนพัฒนาหลักสูตรและสื่อการศึกษา แผนพัฒนาอาคารสถานที่และแผนจัดหาโสตทัศนูปกรณ์
แผนพัฒนางานวิจัยแผนความร่วมมือกับสถาบันพี่เลี้ยง แผนความร่วมมือกับโรงพยาบาลสมทบ
เป็นต้น
๑๑.๓
มีแผนการจัดสรรงบประมาณที่ชัดเจนและเป็นไปได้เพื่อให้สามารถดำเนินการได้ตามแผน
๑๑.๔ มีโครงสร้างองค์กรและบุคลากรที่มีคุณวุฒิและจำนวนเหมาะสม เช่น
นักวิชาการศึกษา นักวัดประเมินผลการศึกษา ฯลฯ โครงสร้างนี้จะต้องมีหน่วยงานที่สำคัญและจำเป็นต่อการดำเนินการจัดการศึกษา
เช่น หน่วยงานที่ทำหน้าที่พัฒนาอาจารย์ทางด้านการเรียนการสอนงานทะเบียนและประมวลผล
งานกิจกรรมนักศึกษา งานประกันคุณภาพการศึกษา เป็นต้น
ในช่วงก่อนขอเปิดหลักสูตรและระยะเริ่มต้น (ประมาณ ๕ ปีแรก)
ทีมผู้บริหารควรศึกษาดูงานการจัดการศึกษาจากมหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาอื่นที่ได้เปิดดำเนินการหลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิตมาแล้ว
เพื่อศึกษาแนวทางการบริหารจัดการการจัดการเรียนการสอน การสนับสนุนและพัฒนาอาจารย์ในด้านต่าง
ๆ โดยเฉพาะด้านความรู้และทักษะในการจัดการเรียนการสอนและการประเมินผล
รวมทั้งปัญหาอุปสรรค ตลอดจนแนวทางป้องกันและแก้ไขปัญหา  ทั้งนี้
เพื่อให้การเปิดสอนตามหลักสูตรเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

ข้อ ๑๒  แหล่งเงินงบประมาณ
มหาวิทยาลัย หรือสถาบันอุดมศึกษาที่จะขอเปิดดำเนินการ
หลักสูตรการแพทย์แผนจีนบัณฑิต จะต้องแสดงให้เห็นว่ามีแหล่งงบประมาณชัดเจนและเพียงพอสำหรับการดำเนินการเรียนการสอนตามหลักสูตร
รวมทั้งการพัฒนาอาจารย์ตามข้อ ๓ ด้วย

ข้อ ๑๓  การประเมินคุณภาพการจัดการเรียนการสอนและการประเมินสถาบัน
มหาวิทยาลัย
หรือสถาบันอุดมศึกษาจะต้องวางระบบการประเมินคุณภาพการจัดการเรียนการสอนและการประเมินสถาบันไว้ชัดเจน
และจัดให้มีการตรวจสอบและประเมินคุณภาพเป็นระยะ ๆ  ทั้งนี้ เพื่อประกันคุณภาพของผลผลิต
ให้มีคณะกรรมการวิชาชีพทำหน้าที่ประเมินความพร้อมในการขอเปิดการดำเนินการหากพิจารณาให้เปิดการดำเนินการได้แล้ว
ให้คณะกรรมการวิชาชีพทำหน้าที่ประเมินการบริหารจัดการและให้คำแนะนำเพื่อปรับปรุงแก้ไขต่อไป

ข้อ ๑๔  ในกรณีที่มีปัญหาการปฏิบัติตามประกาศนี้ให้ประธานกรรมการวิชาชีพสาขาการแพทย์แผนจีนเป็นผู้วินิจฉัยชี้ขาด

ข้อ ๑๕[๑]  ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ
ณ วันที่ ๑๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๔
นาวาอากาศตรี
บุญเรือง  ไตรเรืองวรวัฒน์
ประธานกรรมการวิชาชีพสาขาการแพทย์แผนจีน

[เอกสารแนบท้าย]

๑. ภาคผนวก คำอธิบายรายวิชา
๒. ขั้นตอนการรับรองสถาบันการศึกษา

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๒ สิงหาคม ๒๕๕๔

ณัฐวดี ดำรง/ตรวจ
๒ สิงหาคม ๒๕๕๔

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๘/ตอนพิเศษ ๗๘ ง/หน้า ๑๙/๑๔ กรกฎาคม ๒๕๕๔