atyko/rag_thai_laws huggingface dataset:
ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ว่าด้วยการปล่อยชั่วคราวในคดีความผิดลหุโทษ และความผิดที่มีโทษปรับสถานเดียว พ.ศ. 2544

ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม

ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม
ว่าด้วยการปล่อยชั่วคราวในคดีความผิดลหุโทษ
และความผิดที่มีโทษปรับสถานเดียว
พ.ศ. ๒๕๔๔[๑]

โดยที่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๐๘ (๑) บัญญัติให้พิจารณาความหนักเบาแห่งข้อหาประกอบการวินิจฉัยคำร้องขอให้ปล่อยชั่วคราวเป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งและในมาตรา
๑๑๐ วรรคสอง ยังได้บัญญัติไว้ว่า ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงไม่เกินสามปี
จะปล่อยชั่วคราวโดยไม่มีประกันเลยก็ได้ แต่ในทางปฏิบัติปรากฏว่า การสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวในคดีดังกล่าวมักจะกำหนดให้ต้องมีประกันและหลักประกันอยู่เป็นส่วนใหญ่
แม้ในคดีความผิดลหุโทษหรือความผิดที่มีโทษปรับสถานเดียว
ทั้งในบางครั้งประกันและหลักประกันที่กำหนดก็ยังสูงเกินสมควรอย่างมากอันเป็นการผิดไปจากวัตถุประสงค์ของกฎหมาย

เพื่อให้การปฏิบัติของศาลยุติธรรมในเรื่องการปล่อยชั่วคราวในคดีความผิดลหุโทษและความผิดที่มีโทษปรับสถานเดียวดำเนินไปโดยถูกต้องตามวัตถุประสงค์ของกฎหมายและเป็นระเบียบเดียวกัน
สมควรมีการเพิ่มเติมระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ ฉบับที่ ๘ และคำแนะนำของประธานศาลฎีกาเกี่ยวกับเรื่องการปล่อยชั่วคราวบางประการ

อาศัยอำนาจตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา ๕ ประธานศาลฎีกาวางระเบียบราชการฝ่ายตุลาการของศาลยุติธรรมเพิ่มเติมไว้ดังนี้

ข้อ ๑  ในคดีความผิดลหุโทษ
หรือความผิดที่มีโทษปรับสถานเดียวไม่เกิน๒๐,๐๐๐ บาท ให้ปล่อยชั่วคราวโดยไม่ต้องมีประกันเลย
แต่ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นจะต้องให้มีประกันหรือหลักประกันด้วยก็ให้กำหนดประกันหรือหลักประกันเพียงไม่เกินอัตราโทษปรับขั้นสูงสำหรับความผิดดังกล่าวเท่านั้น

ข้อ ๒ 
ในคดีความผิดที่มีโทษปรับสถานเดียวเกิน ๒๐,๐๐๐ บาท หากจำเป็นจะต้องให้มีประกันหรือหลักประกันในการปล่อยชั่วคราว
จะกำหนดประกันหรือหลักประกันเพียงหนึ่งในสามหรือกึ่งหนึ่งของอัตราโทษปรับขั้นสูงสำหรับความผิดดังกล่าวก็ได้
แต่ไม่ควรกำหนดประกันหรือหลักประกันให้สูงเกินกว่าอัตราโทษปรับขั้นสูงสำหรับความผิดนั้น

ข้อ ๓ 
ในกรณีจำเป็นต้องมีวิธีการใดเพื่อให้การปฏิบัติตามระเบียบนี้ดำเนินไปได้โดยเรียบร้อย
ให้เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรมเป็นผู้กำหนดวิธีการนั้น

ประกาศ ณ วันที่ ๑๙ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๔๔
สันติ  ทักราล
ประธานศาลฎีกา

วิภา/ผู้จัดทำ
๒๗ ตุลาคม ๒๕๕๓
พัสสน/ผู้ตรวจ
๑๑ มกราคม ๒๕๕๔

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๘/ตอนที่ ๑๑๓ ก/หน้า ๑๘/๑๑ ธันวาคม ๒๕๔๔
ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 73

ประกาศของคณะปฏิวัติ

ประกาศของคณะปฏิวัติ
ฉบับที่ ๗๓[๑]

โดยที่ได้มีการจัดตั้งจังหวัดยโสธรขึ้น จึงต้องกำหนดให้จังหวัดยโสธรอยู่ในเขตอำนาจของอธิบดีผู้พิพากษาภาค
๓ หัวหน้าคณะปฏิวัติจึงมีคำสั่งดัง ต่อไปนี้

ข้อ ๑  ให้ยกเลิกความในมาตรา ๗
แห่งพระราชกฤษฎีกาตั้งอธิบดีผู้พิพากษาภาค พ.ศ. ๒๔๙๗และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
มาตรา ๗ 
ให้อธิบดีผู้พิพากษาภาค ๓ มีเขตอำนาจในจังหวัดนครราชสีมาจังหวัดชัยภูมิ
จังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีสะเกษจังหวัดอุบลราชธานี
และจังหวัดยโสธร

ข้อ ๒ 
ให้ประกาศของคณะปฏิวัติฉบับนี้มีผลใช้บังคับเช่นเดียวกับพระราชกฤษฎีกาที่ออกตามความในมาตรา
๑๓ แห่งพระธรรมนูญศาลยุติธรรม ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม(
ฉบับที่ ๓ ) พ.ศ. ๒๔๙๗

ข้อ ๓ 
ประกาศของคณะปฏิวัติฉบับนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๕
เป็นต้นไป

ประกาศ ณ วันที่ ๖ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๕๑๕
จอมพล
ถ. กิตติขจร
หัวหน้าคณะปฏิวัติ

วิภา/ผู้จัดทำ
๒๗ ตุลาคม ๒๕๕๓

[๑]
ราชกิจานุเบกษา เล่ม ๘๙ /ตอนที่ ๒๑ /ฉบับพิเศษ หน้า ๘ /๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๑๕
พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงเขตอำนาจศาลจังหวัดชัยภูมิและศาลจังหวัดภูเขียว พ.ศ. 2542

พระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัติ
เปลี่ยนแปลงเขตอำนาจศาลจังหวัดชัยภูมิและศาลจังหวัดภูเขียว
พ.ศ. ๒๕๔๒
----------------

ภูมิพลอดุลยเดช
ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่
๒๙ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๒
เป็นปีที่ ๕๔
ในรัชกาลปัจจุบัน

                   พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ 
ให้ประกาศว่า

                   โดยที่เป็นการสมควรเปลี่ยนแปลงเขตอำนาจศาลจังหวัดชัยภูมิและศาลจังหวัดภูเขียว

                   จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอม
ของรัฐสภา ดังต่อไปนี้

                   มาตรา ๑ 
พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงเขตอำนาจศาลจังหวัด
ชัยภูมิและศาลจังหวัดภูเขียว พ.ศ. ๒๕๔๒

                   มาตรา ๒* 
พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เป็นต้นไป
                   *[รก.๒๕๔๒/๑๓๗ก/๑๕/๓๐ ธันวาคม ๒๕๔๒]

                   มาตรา ๓ 
ให้เปลี่ยนแปลงเขตอำนาจศาลจังหวัดชัยภูมิและศาลจังหวัดภูเขียว ดังนี้
                   (๑) ให้ศาลจังหวัดชัยภูมิ มิเขตตลอดท้องที่อำเภอเมืองชัยภูมิ อำเภอคอนสวรรค์ 
อำเภอจัตุรัส อำเภอเทพสถิต อำเภอเนินสง่า อำเภอบ้านเขว้า
อำเภอบำเหน็จณรงค์ อำเภอภักดีชุมพล 
อำเภอหนองบัวระเหว และกิ่งอำเภอซับใหญ่ อำเภอจัตุรัส
ในจังหวัดชัยภูมิ
                   (๒) ให้ศาลจังหวัดภูเขียว มีเขตตลอดท้องที่อำเภอภูเขียว อำเภอเกษตรสมบูรณ์ 
อำเภอแก้งคร้อ อำเภอคอนสาร อำเภอบ้านแท่น
และอำเภอหนองบัวแดง ในจังหวัดชัยภูมิ

                   มาตรา ๔ 
บรรดาคดีของเขตท้องที่อำเภอภักดีชุมพล ซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในศาล
จังหวัดภูเขียวในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
ให้คงพิจารณาพิพากษาในศาลจังหวัดภูเขียว

                   มาตรา ๕ 
ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
          ชวน 
หลีกภัย
          นายกรัฐมนตรี

หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ
โดยที่แต่เดิมกิ่งอำเภอภักดีชุมพล 
อำเภอหนองบัวแดง ตั้งอยู่ในเขตอำนาจศาลจังหวัดภูเขียว
ต่อมาได้มีการแยกกิ่งอำเภอภักดีชุมพล 
ออกจากเขตท้องที่อำเภอหนองบัวแดงและยกฐานะกิ่งอำเภอภักดีชุมพล
ซึ่งอยู่ในเขตอำนาจศาล
จังหวัดภูเขียว ขึ้นเป็นอำเภอภักดีชุมพลทำให้อำเภอภักดีชุมพลยังคงอยู่ภายในเขตอำนาจศาล
จังหวัดภูเขียว
แต่เนื่องจากระยะทางระหว่างอำเภอภักดีชุมพลและอำเภอภูเขียวอยู่ห่างกันถึง 
๑๒๐ กิโลเมตร
ประกอบกับการคมนาคมไม่สะดวกทำให้ประชาชนที่อยู่ในท้องที่อำภอภักดีชุมพล 
ซึ่งมีคดีความที่ศาลจังหวัดภูเขียวได้รับความเดือดร้อนในเรื่องค่าใช้จ่ายสำหรับการเดินทางและค่าที่พัก

ดังนั้น เพื่อประโยชน์ในการอำนวยความยุติธรรมแก่ประชาชน
และเพื่อความสะดวกในการปฏิบัติงาน
ของข้าราชการที่เกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมสมควรเปลี่ยนแปลงเขตอำนาจศาลจังหวัดชัยภูมิ
ให้ครอบคลุมอำเภอภักดีชุมพล
ซึ่งมีระยะทางห่างจากอำเภอเมืองชัยภูมิเพียง ๘๐ กิโลเมตร และ
มีการคมนาคมที่สะดวกกว่า จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

สุนันทา/แก้ไข
๒/๑๑/๔๔
A+B (C)
ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ ฉบับที่ 8 เรื่อง การใช้บุคคลเป็นประกันหรือหลักประกันในการปล่อยชั่วคราว

ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ

ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ
ฉบับที่ ๘
เรื่อง
การใช้บุคคลเป็นประกันหรือหลักประกันในการปล่อยชั่วคราว[๑]

โดยที่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๑๐
บัญญัติให้ความสะดวกในการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญาไว้ว่า
ในคดีที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงไม่เกินสามปี เช่น
ความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คฯ
จะปล่อยชั่วคราวโดยไม่ต้องมีประกันเลยก็ได้
และแม้ในความผิดที่มีอัตราโทษจำคุกอย่างสูงเกินสามปีขึ้นไปก็อาจปล่อยชั่วคราวโดยมีประกันแต่ไม่ต้องมีหลักประกันด้วยก็ได้

สำหรับกรณีที่มีการปล่อยชั่วคราวจะต้องมีหลักประกันด้วยนั้น
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๑๔ วรรคสอง
ก็ยังบัญญัติให้ใช้บุคคลเป็นหลักประกันได้ด้วย ซึ่งในการใช้บุคคลเป็นหลักประกันนี้
ได้มีคำแนะนำของประธานศาลฎีกาเกี่ยวกับการปล่อยชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๓๑ ข้อ ๑๑
ระบุไว้ว่าควรพิจารณาหลักประกันประเภทนี้ในเมื่อบุคคลนั้นเป็นผู้มีหลักฐาน
ตำแหน่งหน้าที่อาชีพ การงาน ฐานะ หรือชื่อเสียงเป็นที่เชื่อถือได้

เพื่อให้การใช้บุคคลเป็นประกันหรือหลักประกันตามกฎหมายและคำแนะนำของประธานศาลฎีกาดังกล่าวบรรลุผลในทางปฏิบัติได้อย่างจริงจังอันจะเป็นการขยายโอกาสให้ผู้ที่ไม่มีหลักทรัพย์สามารถได้รับการปล่อยชั่วคราวได้ตามหลักการที่ว่า
ผู้ต้องหาและจำเลยทุกคนพึงได้รับอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวเว้นแต่จะมีเหตุจำเป็นที่จะต้องควบคุมหรือขังไว้
ดังนั้น อาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งพระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา ๑ วรรคสาม
และโดยอนุมัติรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
ประธานศาลฎีกาจึงวางระเบียบราชการฝ่ายตุลาการของศาลทั้งหลายไว้ดังนี้

ข้อ ๑ 
ให้ข้าราชการพลเรือน ระดับ ๓-๕ หรือข้าราชการอื่นที่เทียบเท่า
ทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินหกหมื่นบาท
ให้ข้าราชการพลเรือน ระดับ ๖-๘
หรือข้าราชการอื่นที่เทียบเท่าทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินสองแสนบาท
ให้ข้าราชการพลเรือน ระดับ ๙-๑๐
หรือข้าราชการอื่นที่เทียบเท่าทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินห้าแสนบาท
ให้ข้าราชการพลเรือน ระดับ ๑๑
หรือข้าราชการอื่นที่เทียบเท่าทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินแปดแสนบาท

ข้อ ๒ 
ให้พนักงานรัฐวิสาหกิจทำสัญญาประกัน
หรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันในทำนองเดียวกับข้าราชการอื่นตามที่ระบุไว้ในข้อ ๑

ข้อ ๓ 
ให้สมาชิกรัฐสภาและข้าราชการการเมืองทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินไม่เกินแปดแสนบาท

ข้อ ๔ 
บุคคลอื่นนอกจากที่ระบุไว้ในข้อ ๑ ถึงข้อ ๓ ให้ทำสัญญาประกัน
หรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันได้ในวงเงินตามที่ศาลจะเห็นสมควรเป็นกรณี ๆ ไป

ข้อ ๕ 
ให้ผู้ที่ขอทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันตามข้อ ๑ ข้อ ๒ หรือ
ข้อ ๓ เสนอหนังสือรับรองจากต้นสังกัดแสดงสถานะ ระดับอัตราเงินเดือน
และหากมีภาระผูกพันในการทำสัญญาประกันหรือใช้ตนเองเป็นหลักประกันรายอื่นอยู่ก็ให้แสดงภาระผูกพันนั้นด้วย

ข้อ ๖ 
ในกรณีที่การใช้บุคคลเป็นประกันหรือหลักประกันตามวงเงินที่กำหนดไว้ในข้อ ๑
ถึงข้อ ๔ แล้ว ยังไม่เป็นการเพียงพอ ให้ใช้บุคคลตาม ๑ถึง ๔
หรือหลักทรัพย์อื่นเป็นหลักประกันเพิ่มเติมได้

ข้อ ๗ 
ในกรณีจำเป็นต้องมีวิธีการใดเพื่อให้การปฏิบัติตามระเบียบนี้ดำเนินไปได้โดยเรียบร้อย
ให้ปลัดกระทรวงยุติธรรมเป็นผู้กำหนดวิธีการนั้น

ระเบียบนี้วางไว้ ณ วันที่ ๒๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๓๖
ประมาณ  ชันซื่อ
ประธานศาลฎีกา

วิภา/ตรวจ
๒ พฤศจิกายน ๒๕๕๓
พัสสน/ผู้ตรวจ
๑๔ มกราคม ๒๕๕๔

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๐/ตอนที่ ๑๖ ก/หน้า ๙/๑๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๖
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม (ฉบับที่ 13) พ.ศ. 2534

พระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัติ
แก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม
(ฉบับที่ ๑๓)
พ.ศ. ๒๕๓๔
-------------

ภูมิพลอดุลยเดช
ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่
๑๒ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๔
เป็นปีที่ ๔๖
ในรัชกาลปัจจุบัน

                   พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการ
โปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า

                   โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยพระธรรมนูญศาลยุติธรรม

                   จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและ
ยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ดังต่อไปนี้

                   มาตรา ๑ 
พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม
พระธรรมนูญศาลยุติธรรม (ฉบับที่ ๑๓) พ.ศ. ๒๕๓๔

                   มาตรา ๒* 
พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
                   *[รก.๒๕๓๔/๑๔๙/๗พ/๒๗ สิงหาคม ๒๕๓๔]

                   มาตรา ๓  ให้ยกเลิกความในมาตรา ๒๒
แห่งพระธรรมนูญศาลยุติธรรม ซึ่ง
แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม
(ฉบับที่ ๘) พ.ศ. ๒๕๒๕ 
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
                   มาตรา ๒๒  ในศาลชั้นต้น
ผู้พิพากษาคนเดียวมีอำนาจเกี่ยวแก่คดี ซึ่งอยู่ใน
อำนาจของศาลนั้นดังต่อไปนี้
                   (๑) ไต่สวนและวินิจฉัยชี้ขาดคำร้องหรือคำขอที่ยื่นต่อศาลในคดีแพ่ง
                   (๒) ไต่สวนมูลฟ้องและมีคำสั่งในคดีอาญา
                   (๓) ไต่สวนและมีคำสั่งในการชันสูตรพลิกศพ ตามประมวลกฎหมาย
วิธีพิจารณาความอาญา
                   (๔) พิจารณาพิพากษาคดีแพ่ง ซึ่งราคาทรัพย์สินที่พิพาทหรือจำนวนเงินที่ฟ้อง
ไม่เกินสี่หมื่นบาท
                   (๕) พิจารณาพิพากษาคดีอาญา ซึ่งอัตราโทษอย่างสูงตามที่กฎหมายกำหนดไว้
ให้จำคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท
หรือทั้งจำทั้งปรับ แต่ทั้งนี้จะลงโทษจำคุกเกิน
หกเดือน หรือปรับเกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
ซึ่งโทษจำคุกหรือปรับนั้นอย่างหนึ่งอย่างใด
หรือทั้งสองอย่างเกินอัตราที่กล่าวแล้วไม่ได้
                   (๖) พิจารณาคดีแพ่งซึ่งราคาทรัพย์สินที่พิพาท
หรือจำนวนเงินที่ฟ้องเกินสี่หมื่น
บาท แต่ไม่เกินหนึ่งแสนบาท
หรือคดีอาญาซึ่งมีอัตราโทษอย่างสูงตามที่กฎหมายกำหนดไว้ให้
จำคุกเกินสามปีแต่ไม่เกินเจ็ดปี
หรือปรับเกินหกหมื่นบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ
                   ในคดีที่ผู้พิพากษาคนเดียวมีแต่เพียงอำนาจพิจารณา ไม่มีอำนาจพิพากษา
ตาม (๕) หรือ (๖) เมื่อจะพิพากษาคดี
จะต้องมีผู้พิพากษาอีกอย่างน้อยคนหนึ่งตรวจสำนวนและลง
ลายมือชื่อในคำพิพากษาเป็นองค์คณะด้วย

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
        อานันท์
ปันยารชุน

นายกรัฐมนตรี

หมายเหตุ :- 
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่พระธรรมนูญศาลยุติธรรม
ได้ประกาศใช้มาเป็นเวลานานและกำหนดทุนทรัพย์ในการพิจารณาพิพากษาคดีแพ่งของผู้พิพากษาคนเดียวไว้ค่อนข้างต่ำ
ทำให้ผู้พิพากษาคนเดียวไม่สามารถพิจารณาพิพากษาคดีแพ่งที่มีทุนทรัพย์สูงกว่าที่กำหนดไว้ได้
เพื่อให้สอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจในปัจจุบัน และให้การดำเนินคดีเป็นไปโดยรวดเร็ว
จึงสมควรแก้ไขอำนาจในการพิจารณาพิพากษาคดีแพ่งของผู้พิพากษาคนเดียวในศาลชั้นต้นให้เหมาะสมยิ่งขึ้น  จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

                                                                             ภคินี/แก้ไข
                                                                             ๒๕/๒/๒๕๔๕
                                                                               A+B (C)
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2525

พระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัติ
แก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม
(ฉบับที่ ๙)
พ.ศ. ๒๕๒๕
------

ภูมิพลอดุลยเดช
ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่
๑๙ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๕
เป็นปีที่ ๓๗
ในรัชกาลปัจจุบัน

              พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการ
โปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า

              โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม

              จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำ
และยินยอมของรัฐสภา ดังต่อไปนี้

              มาตรา ๑ 
พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม
พระธรรมนูญศาลยุติธรรม (ฉบับที่ ๙) พ.ศ. ๒๕๒๕

              มาตรา ๒* 
พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
                   *[รก.๒๕๒๕/๑๒๑/๑๑พ/๒๗ สิงหาคม ๒๕๒๕]

              มาตรา ๓ 
ให้ยกเลิกความในวรรคสองของมาตรา ๕ แห่งพระธรรมนูญ
ศาลยุติธรรม และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

              ถ้าท้องที่อำเภอใดยังไม่มีศาลแขวง เมื่อเห็นเป็นการสมควร รัฐมนตรี
ว่าการกระทรวงยุติธรรมมีอำนาจสั่งให้ผู้พิพากษานายหนึ่งหรือหลายนายของศาลจังหวัดไปนั่ง
เป็นศาล ณ สถานที่ใดสถานที่หนึ่งในท้องที่อำเภอนั้น
เพื่อพิจารณาพิพากษาคดีที่เกิดขึ้นใน
ท้องที่อำเภอดังกล่าวและอำเภอใกล้เคียงที่ยังไม่มีศาลแขวงเป็นการชั่วคราว
ซึ่งมิฉะนั้น
คดีย่อมตกอยู่ในอำนาจของศาลแขวงหรือศาลจังหวัด

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
    พลเอก ป. ติณสูลานนท์
          นายกรัฐมนตรี

หมายเหตุ :- 
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่บทบัญญัติแห่ง
พระธรรมนูญศาลยุติธรรมที่ใช้อยู่ในปัจจุบันได้ให้อำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมไว้
จำกัดแต่เฉพาะที่จะสั่งให้ผู้พิพากษาของศาลจังหวัดไปนั่งเป็นศาล
ณ ที่ว่าการอำเภอแห่งท้องที่ เพื่อพิจารณาพิพากษาคดีที่เกิดขึ้นในท้องที่อำเภอนั้นชั่วคราว
ทำให้เกิดความขัดข้องในด้านอาคารสถานที่และไม่สามารถอำนวยความสะดวกแก่ประชาชนได้อย่างเต็มที่สมตามความมุ่งหมาย
สมควรแก้ไขให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมมีอำนาจสั่งให้ผู้พิพากษาของศาลจังหวัดไปนั่งเป็นศาล
ณ สถานที่ใดสถานที่หนึ่งนอกจากที่ว่าการอำเภอแห่งท้องที่เพื่อพิจารณาพิพากษาคดีเป็นการชั่วคราวได้ด้วย
และให้มีอำนาจกำหนดให้ศาลดังกล่าวมีเขตอำนาจในท้องที่อำเภออื่นที่อยู่ใกล้เคียงด้วยอันจะเป็นการอำนวยความสะดวกแก่ประชาชนในการติดต่อกับศาล  จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

สุนันทา/แก้ไข
๓๐/๑๑/๔๔
A+B (C)
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2512

พระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัติ
แก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม
(ฉบับที่ ๕)
พ.ศ. ๒๕๑๒
------

ภูมิพลอดุลยเดช
ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่
๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๑๒
เป็นปีที่ ๒๔
ในรัชกาลปัจจุบัน

              พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการ
โปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า

              โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม

              จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำ
และยินยอมของรัฐสภา ดังต่อไปนี้

              มาตรา ๑ 
พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม
พระธรรมนูญศาลยุติธรรม (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๑๒

              มาตรา ๒* 
พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
                   *[รก.๒๕๑๒/๘๔/๘๑๒/๓๐ กันยายน ๒๕๑๒]

              มาตรา ๓  ให้ยกเลิกความในมาตรา ๘
แห่งพระธรรมนูญศาลยุติธรรมซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม
พุทธศักราช ๒๔๘๒ และ
ให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

              มาตรา ๘ 
ให้มีประธานศาลฎีกาประจำศาลฎีกาหนึ่งนาย และให้มีอธิบดี
ผู้พิพากษาประจำศาลอุทธรณ์ ศาลแพ่งและศาลอาญา ศาลละหนึ่งนายกับให้มีรองประธาน
ศาลฎีกา รองอธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ รองอธิบดีผู้พิพากษาศาลแพ่ง
รองอธิบดีผู้พิพากษาศาลอาญา ศาลละสองนายหรือกว่านั้นตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมเห็นสมควร

              เมื่อตำแหน่งประธานศาลฎีกา อธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์อธิบดีผู้พิพากษาศาลแพ่งหรืออธิบดีผู้พิพากษาศาลอาญาว่างลง
หรือผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้รองประธานศาลฎีกา
หรือรองอธิบดีผู้พิพากษา แล้วแต่กรณี เป็นผู้ทำการแทนชั่วคราว
ถ้ามีผู้ดำรงตำแหน่งนั้นอยู่ปฏิบัติหน้าที่มากกว่าหนึ่งนาย
ก็ให้เป็นไปตามลำดับอาวุโส

              ในกรณีที่ไม่อาจมีผู้ทำการแทนชั่วคราวได้ตามความในวรรคสองรัฐมนตรี
ว่าการกระทรวงยุติธรรมจะกำหนดให้ผู้พิพากษานายหนึ่งของศาลนั้นหรือศาลใดศาลหนึ่งเป็น
ผู้ทำการแทนชั่วคราวก็ได้

              มาตรา ๔ 
ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นมาตรา ๑๐ ทวิ แห่งพระธรรมนูญศาลยุติธรรม

              มาตรา ๑๐ ทวิ 
ให้รองประธานศาลฎีกา รองอธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ 
รองอธิบดีผู้พิพากษาศาลแพ่ง หรือรองอธิบดีผู้พิพากษาศาลอาญามีอำนาจตามที่กำหนดไว้ใน
(๑) และ (๒) ของมาตรา ๑๐ (๔) และให้มีหน้าที่เป็นผู้ช่วยประธานศาลฎีกา
อธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์ อธิบดีผู้พิพากษาศาลแพ่ง หรืออธิบดีผู้พิพากษาศาลอาญา
แล้วแต่กรณี ตามที่ประธานศาลฎีกาอธิบดีผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์
อธิบดีผู้พิพากษาศาลแพ่ง หรืออธิบดีผู้พิพากษาศาลอาญา จะได้มอบหมาย

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
   จอมพล
ถนอม กิตติขจร

นายกรัฐมนตรี

หมายเหตุ :- 
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องด้วยปริมาณงานทั้งด้านการพิจารณาพิพากษาคดีและธุรการของศาลฎีกา
ศาลอุทธรณ์ศาลแพ่งและศาลอาญาได้เพิ่มมากขึ้นเป็นลำดับ
แต่ผู้รับผิดชอบควบคุมดูแลงานของแต่ละศาลมีเพียงตำแหน่งเดียว
ไม่มีผู้ช่วยปฏิบัติราชการ ทำให้ราชการของศาลดำเนินไปไม่สะดวกรวดเร็วเท่าที่ควร
สมควรกำหนดให้มีตำแหน่งรองประธานศาลฎีกา และรองอธิบดีผู้พิพากษาขึ้นในศาลอุทธรณ์
ศาลแพ่งและศาลอาญา เพื่อช่วยแบ่งเบาภาระหน้าที่
อันจะเป็นผลให้ราชการของศาลได้สำเร็จลุล่วงไปด้วยความรวดเร็ว 
จึงจำเป็นต้องแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม

สุนันทา/แก้ไข
๓๐/๑๑/๔๔
A+B (C)
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2497

พระราชบัญญัติ

พระราชบัญญัติ
แก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม
(ฉบับที่ ๓)
พ.ศ. ๒๔๙๗

ภูมิพลอดุลยเดช
ป.ร.
ให้ไว้ ณ วันที่ ๔
ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๙๗
เป็นปีที่ ๙
ในรัชกาลปัจจุบัน

              พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการ
โปรดเกล้า ฯ ให้ประกาศว่า

                   โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม

              จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำ
และยินยอมของสภาผู้แทนราษฎร ดังต่อไปนี้

              มาตรา ๑ 
พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม
พระธรรมนูญศาลยุติธรรม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๔๙๗

              มาตรา ๒* 
พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
                   *[รก.๒๔๙๗/๖๘/๑๕๙๓/๒๖ ตุลาคม ๒๔๙๗]

              มาตรา ๓  ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๓
แห่งพระธรรมนูญศาลยุติธรรม 
ซึ่งได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๙ แห่งพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม
พุทธศักราช ๒๔๘๒ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

              มาตรา ๑๓ 
ให้มีอธิบดีผู้พิพากษาภาค ส่วนจำนวนและสำนักงานจะอยู่ ณ 
ที่ใด และมีเขตอำนาจเพียงไร ให้เป็นไปตามที่กำหนดในพระราชกฤษฎีกาตั้งอธิบดีผู้พิพากษาภาค

              เมื่อตำแหน่งอธิบดีผู้พิพากษาภาคว่างลง หรือเมื่ออธิบดีผู้พิพากษาภาค
ไม่อยู่ปฏิบัติหน้าที่
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมจะกำหนดให้ผู้พิพากษานายหนึ่งเป็น
ผู้ทำการแทนอธิบดีผู้พิพากษาภาคชั่วคราวก็ได้

              ให้อธิบดีผู้พิพากษาภาคมีอำนาจและหน้าที่อย่างเดียวกับอธิบดีผู้พิพากษา
ดังที่ระบุไว้ในมาตรา ๑๐ แห่งพระธรรมนูญศาลยุติธรรม
และให้มีอำนาจ

              (๑) สั่งให้ผู้พิพากษาหรือจ่าศาลรายงานเกี่ยวด้วยคดี หรือรายงานกิจการอื่น
ของศาลซึ่งอยู่ในเขตอำนาจของตน

              (๒) นั่งพิจารณาและพิพากษาคดีในศาลทุกศาลซึ่งอยู่ภายในเขตอำนาจ
ของตน หรือเมื่อได้ตรวจสำนวนคดีใดแล้ว
มีอำนาจลงลายมือชื่อในคำพิพากษาหรือทำ
ความเห็นแย้งได้

              (๓) ในกรณีจำเป็นจะสั่งให้ผู้พิพากษาคนหนึ่งคนใดในศาลหนึ่งซึ่งอยู่ใน
เขตอำนาจของตนไปช่วยทำหน้าที่ชั่วคราวในอีกศาลหนึ่งก็ได้
แล้วรายงานไปยังกระทรวง
ยุติธรรมทันที

              มาตรา ๔ 
ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นมาตรา ๑๓ ทวิ แห่งพระธรรมนูญศาลยุติธรรม

              มาตรา ๑๓ ทวิ 
บรรดาอำนาจและหน้าที่ของข้าหลวงยุติธรรมเกี่ยวแก่
คดีความที่ค้างชำระอยู่ก่อนวันใช้บังคับพระราชบัญญัตินี้
และบรรดาอำนาจและหน้าที่ของ
ข้าหลวงยุติธรรมตามบทกฎหมายอื่นนั้น
ให้เป็นอำนาจและหน้าที่ของอธิบดีผู้พิพากษาภาค

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
    จอมพล ป. พิบูลสงคราม

    นายกรัฐมนตรี

หมายเหตุ :- 
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เพื่อเปลี่ยนเรียกชื่อตำแหน่ง
ข้าหลวงยุติธรรม เป็น อธิบดีผู้พิพากษาภาค ตามร่างพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการ
ฝ่ายตุลาการ พ.ศ. ๒๔๙๗

สุนันทา/แก้ไข
๒๙/๑๐/๔๔
A+B (C)
พระราชบัญญัติพระธรรมนูญศาลยุติธรรมแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2473

ตราเครื่องหมาย

ตราเครื่องหมาย
พระธรรมนูญศาลยุติธรรมแก้
ไขเพิ่มเติม
พุทธศักราช ๒๔๗๘

              พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก
พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระบรม
ราชโองการดำรัสเหนือเกล้า ฯ สั่งว่า

              โดยที่ทรงพระราชดำริเห็นสมควรแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม
เพื่อยังประโยชน์ในราชการให้ดียิ่งขึ้น
และเพื่อให้การพิจารณาพิพากษาอรรถคดีได้ดำเนินไปโดยเร็ว

              จึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้า
ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยบทมาตรา       ต่อไปนี้

              มาตรา
๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า พระธรรมนูญศาลยุติธรรมแก้ไข
เพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๗๓

              มาตรา
๒ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันที่ ๑ เมษายน พุทธศักราช
๒๔๗๔ เป็นต้นไป

              มาตรา
๓ ให้ยกเลิกข้อ ๒ และ ๓ แห่งประกาศเรื่องแก้ไขอำนาจศาลมณฑล
ร.ศ. ๑๒๘ (พ.ศ. ๒๔๕๒) นั้นเสีย

              มาตรา
๔ ให้ยกเลิกมาตรา ๑๙ วรรคแรกแห่งพระธรรมนูญศาลยุติธรรม ร.ศ.
๑๒๗ (พ.ศ. ๒๔๕๑) และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
                   มาตรา ๑๙
ศาลมณฑลให้มีอธิบดีผู้พิพากษานายหนึ่งกับผู้พิพากษาอื่น
อีก
ผู้พิพากษารวมสองนายจึ่งจะเป็นองค์คณะที่จะพิจารณาพิพากษาอรรถคดีได้เต็มอำนาจศาล

              ศาลจังหวัดให้มีผู้พิพากษาไม่ต่ำกว่าสองนาย
และผู้พิพากษารวมสองนาย
จึ่งจะเป็นองค์คณะที่จะพิจารณาพิพากษาอรรถคดีได้เต็มอำนาจศาล

              คดีในศาลมณฑลก็ดี
และศาลจังหวัดก็ดี ผู้พิพากษาเพียงนายเดียวกันก็มี
อำนาจพิจารณาพิพากษาได้
ถ้าเป็นคดีที่อยู่ในอำนาจตำแหน่งของผู้พิพากษา
นั้น ๆ จะพิจารณาพิพากษาได้

              ศาลแขวงจะให้มีผู้พิพากษาเพียงนายเดียวกันได้

              ให้อธิบดีผู้พิพากษาหรือผู้แทนอธิบดีเป็นหัวหน้ามีอำนาจบังคับบัญชา
ผู้พิพากษาในศาลทั้งปวงในมณฑลนั้น

              มาตรา
๕ ให้ยกเลิกมาตรา ๒๖ แห่งพระธรรมนูญศาลยุติธรรม ร.ศ. ๑๒๗
(พ.ศ. ๒๔๕๑) และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
                   มาตรา ๒๖
ศาลจังหวัดมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีทั้งปวงได้ทุกบท
กฎหมาย

              มาตรา
๖ ให้อธิบดีผู้พิพากษาศาลมณฑลมีอำนาจที่จะไปนั่งพิจารณา
พิพากษาคดีได้ทุกศาลในมณฑลนั้น
หรือเมื่อได้ตรวจสำนวนคดีเรื่องใด ก็ให้มีอำนาจลงชื่อ
เป็นคณะพิพากษา หรือทำความเห็นแย้งได้ด้วย

              มาตรา
๗ ให้ศาลจังหวัดในเขตต์พระมหานครมีอำนาจอย่างเดียวกับศาล
จังหวัดเขตต์พระมหานครมีอำนาจในศาลจังหวัด
และเหนือผู้พิพากษาในศาลนั้น ๆ 
อย่างเดียวกับอธิบดีผู้พิพากษาศาลมณฑล

              มาตรา
๘ บรรดาอรรถคดีที่ได้ยื่นฟ้องก่อนวันใช้พระธรรมนูญศาลยุติธรรม
แก้ไขเพิ่มเติมนี้
ให้พิจารณาและบังคับตามพระราชกำหนดกฎหมายเดิม

              ประกาศมา
ณ วันที่ ๙ มกราคม  พุทธศักราช ๒๔๗๓
เป็นปีที่ ๖ ในรัชกาล
ปัจจุบัน