ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุ พ.ศ. 2527

ระเบียบกระทรวงการคลัง

ระเบียบกระทรวงการคลัง
ว่าด้วยการจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุ
พ.ศ.
๒๕๒๗(๑)*
--------------

                        โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงแก้ไขระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดหา
ประโยชน์ในที่ราชพัสดุเสียใหม่ให้เหมาะสม
และเพื่อสะดวกในการปฏิบัติยิ่งขึ้น
                        อาศัยอำนาจตามกฎกระทรวง
(พ.ศ. ๒๕๑๙) ลงวันที่ ๓๑ พฤษภาคม พ.ศ. 
๒๕๑๙ และฉบับที่ ๓ (พ.ศ. ๒๕๒๑) ข้อ ๑๗, ๒๑, ๒๒
ออกตามความในพระราชบัญญัติที่
ราชพัสดุ พ.ศ. ๒๕๑๘
กระทรวงการคลังจึงกำหนดระเบียบไว้ดังต่อไปนี้
                        ข้อ
๑.  ระเบียบนี้เรียกว่า
"ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดประโยชน์ในที่
ราชพัสดุ พ.ศ. ๒๕๒๗" 
                        ข้อ
๒. 
ให้ยกเลิกระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดหาประโยชน์ในที่ราช
พัสดุ ฉบับลงวันที่ ๒๘ มิถุนายน ๒๕๑๙ และฉบับที่ ๒ (พ.ศ.
๒๕๒๓) 
                        บรรดาระเบียบ
ข้อบังคับ หรือคำสั่งอื่นใดที่กำหนดไว้แล้วในระเบียบนี้ หรือซึ่ง
ขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้ให้ใช้ระเบียบนี้แทน

                                                              หมวด ๑  

ข้อความทั่วไป

                        ข้อ
๓.  ในระเบียบนี้
                        (๑)
"รัฐมนตรี" หมายถึง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
                        (๒)
"อธิบดี" หมายถึง อธิบดีกรมธนารักษ์
                        (๓)(๒)*
"การเกษตร" หมายถึง การทำไร่ ทำนา ปลูกพืชสวน พืชผัก เลี้ยงสัตว์ 
และการเกษตรอื่น
                        ความหมายของการทำไร่
ทำนา ปลูกพืชสวน พืชผัก เลี้ยงสัตว์ และการเกษตรอื่น 
รวมทั้งกำหนดเวลาให้ผลผลิตของพืชสวน
ให้เป็นไปตามคำสั่งกรมธนารักษ์
------------------------------------------
                        (๑)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดหาประโยชน์ในที่
ราชพัสดุ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๐ ระเบียบฯ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ.
๒๕๓๑ ระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) 
พ.ศ. ๒๕๓๒ และระเบียบฯ (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๓๔
                        (๒)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๓๔ ข้อ ๓ ซึ่งมีความ
เดิมว่า

.Pa.........................................................................................................................................
                        (๔)
"ตึกแถว"  หมายความว่า
อาคารที่ปลูกสร้างด้วยวัสดุถาวรทนไฟเป็นส่วน
ใหญ่และติดต่อกันเป็นแถวตั้งแต่สองคูหาขึ้นไป
                        (๕)
"ห้องแถว" หมายความว่า อาคารที่ปลูกสร้างด้วยไม้หรือวัสดุไม่ทนไฟเป็น
ส่วนใหญ่ และติดต่อเป็นแถวตั้งแต่สองคูหาขึ้นไป  
                        (๖)
"อาคารพาณิชย์" หมายความว่า อาคารที่ใช้เพื่อประกอบธุรกิจ
                        (๗)
"อาคารที่พักอาศัย" หมายความว่า อาคารที่ใช้เป็นที่อยู่อาศัยโดยเฉพาะ
                        (๘)
"อาคารแถวอยู่อาศัย" หมายความว่า อาคารที่พักอาศัยโดยเฉพาะ ซึ่งปลูก
สร้างด้วยวัสดุถาวรทนไฟเป็นส่วนใหญ่
และติดต่อกันเป็นแถวมีที่โล่งห่างจากแนวเขตที่ดินด้าน
หน้าอาคารไม่น้อยกว่า ๖ เมตร
                        (๙)
"โรงงานอุตสาหกรรม" หมายความว่า อาคารที่สร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นสถานที่
ผลิตสิ่งของเพื่อให้เป็นสินค้า โดยใช้เครื่องจักรเป็นปัจจัยหรือไม่ก็ตาม
และรวมถึงโรงงานอุตสาห
กรรมตามกฎหมายว่าด้วยโรงงานด้วย
                        (๑๐)
"สิ่งปลูกสร้างอื่น" หมายความว่า
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นซึ่งไม่เข้า
ลักษณะดังกล่าวใน (๔) - (๙)                              
                        (๑๑)
"ราคาที่ดิน" หมายความว่า ราคาที่ดินที่สำนักงานที่ดินประเมินไว้เพื่อเรียก
เก็บค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม
                        ข้อ
๔.  สัญญาและเงื่อนไขต่าง ๆ
ให้เป็นไปตามแบบสัญญาที่แนบท้ายระเบียบนี้
                        ข้อ
๕. 
ในกรณีที่มีปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติตามระเบียบนี้ หรือกรณีที่ไม่ได้
กำหนดไว้ในระเบียบนี้ ให้กระทรวงการคลังวินิจฉัยชี้ขาดหรือพิจารณาสั่งการ

                                                              หมวด ๒
                                                การจัดให้เช่าและเงื่อนไขการเช่า

                        ข้อ
๖.(๓)* การจัดให้เช่าโดยวิธีประมูล ให้กำหนดเงื่อนไขดังนี้           
                        (๑)
อัตราค่าเช่าต้องไม่ต่ำกว่าที่กำหนดในหมวด ๔
                        (๒)
ค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่าหรือค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์ต้องไม่ต่ำ
กว่าที่กำหนดในหมวด ๕
                        (๓)
หลักประกันซองต้องไม่ต่ำกว่าร้อยละยี่สิบของจำนวนเงินที่กำหนดไว้ใน (๒) 
------------------------------------------
                        "(๓)
"การเกษตร" หมายความว่า การทำนา ทำสวน ทำไร่ ทำนาเกลือ เลี้ยง
สัตว์ เลี้ยงสัตว์น้ำ และกิจการอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง
ออกตามความในพระราชบัญญัติ
การเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๒๔"
                        (๓)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๓ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
.Pa......................................................................................................................................
                        (๔)
กำหนดระยะเวลาให้ผู้ประมูลได้ชำระเงินผลประโยชน์ที่เสนอให้ทางราชการ
ให้เสร็จสิ้นภายใน ๑๕ วัน นับตั้งแต่วันที่ทางราชการได้แจ้งให้ทราบว่าเป็นผู้ประมูลได้
หากไม่
ชำระภายในกำหนดให้ริบหลักประกันตาม (๓)
                        กรณีที่มีความจำเป็น
อธิบดีอาจขยายเวลาดังกล่าวข้างต้นได้ตามที่เห็นสมควร
                        (๕)
ข้อสงวนสิทธิซึ่งให้ผู้มีอำนาจจัดให้เช่าทรงไว้ซึ่งสิทธิที่จะเลือกผู้เสนอผล
ประโยชน์รายหนึ่งรายใดให้เป็นผู้ชนะการประมูล
โดยไม่จำเป็นต้องเลือกผู้เสนอผลประโยชน์สูง
สุดรวมทั้งจะพิจารณายกเลิกการประมูล
หากมีเหตุที่เชื่อได้ว่าการดำเนินการประมูลกระทำไปโดย
ไม่สุจริตหรือมีการสมยอมกันในการเสนอราคา
หรือมีผู้เสนอผลประโยชน์มาเพียงรายเดียวหรือ
ผลประโยชน์ที่ผู้ชนะการประมูลเสนอมานั้นยังไม่เหมาะสมกับมูลค่าของที่ดิน
                        กรณีที่มีผู้เสนอผลประโยชน์มาเพียงรายเดียว
ถ้าผู้มีอำนาจจัดให้เช่าเห็นว่ามี
เหตุผลสมควร จะไม่ยกเลิกการประมูลก็ได้
                        (๖)
เงื่อนไขอื่น ๆ ตามที่กรมธนารักษ์เห็นสมควรเพื่อประโยชน์ในทางราชการ
                        ส่วนวิธีการประมูลให้ดำเนินการตามระเบียบกระทรวงการคลังที่ว่าด้วยวิธีการ
ประมูล
                        ข้อ
๗. 
การประมูลเพื่อปลูกสร้างหรือจัดให้เช่าอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างตามข้อ 
๑๐ ให้กำหนดเงื่อนไขเพิ่มเติมจากข้อ ๖ ดังนี้
------------------------------------------
                        "ข้อ
๖.  การจัดให้เช่าโดยวิธีประมูล
ให้กำหนดเงื่อนไขดังนี้
                        (๑)
ให้หัวหน้าส่วนราชการปิดประกาศหรือใบแจ้งความดังกล่าวโดยเปิดเผย ณ 
ที่ทำการของส่วนราชการนั้น
และประกาศทางวิทยุกระจายเสียงหรือลงประกาศในหนังสือพิมพ์
ของทางราชการ
หากเห็นสมควรส่งใบประกาศหรือใบแจ้งความดังกล่าวไปยังผู้มีอาชีพเกี่ยวกับ
งานประมูลโดยตรง
หรือจะจัดให้มีการโฆษณาประชาสัมพันธ์ด้วยวิธีอื่นอีกก็ได้
                        การดำเนินการตามวรรคหนึ่ง
จะต้องกระทำก่อนวันรับซองเปิดประมูลไม่น้อย
กว่าสิบห้าวัน
                        (๒)
ให้มีหลักประกันซองประมูล โดยมีมูลค่าเป็นจำนวนเงินในอัตราไม่ต่ำกว่า
ร้อยละยี่สิบของค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่าหรือค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์ขั้นต่ำที่
ทางราชการกำหนด
                        (๓)
ผู้ประมูลได้ต้องชำระเงินผลประโยชน์ที่เสนอให้ทางราชการภายในกำหนด
สิบห้าวัน
นับตั้งแต่วันที่ทางราชการได้แจ้งให้ทราบว่าเป็นผู้ประมูลได้ หากไม่ชำระภายใน
กำหนดให้ทางราชการริบเงินประกันตาม (๒) 
                        (๔)
กำหนดอัตราค่าเช่าให้เป็นไปตามที่กำหนดในหมวด ๔
                        (๕)
ผู้ประมูลได้ต้องชำระค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่า หรือค่าธรรมเนียมการจัด
หาประโยชน์ตามอัตราค่าธรรมเนียมในหมวด ๕
                        (๖)
เงื่อนไขอื่น ๆ ตามที่กรมธนารักษ์เห็นสมควรเพื่อประโยชน์ในราชการ"
.Pa...................................................................................................................................
                        (๑)
ให้สิทธิการเช่ามีกำหนดเวลาไม่เกิน ๒๐ ปี นับแต่วันลงนามในสัญญา
                        (๒)
ผู้ให้เช่าจะต้องประกันอัคคีภัยอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างในอัตราไม่ต่ำกว่า
ราคาทุนก่อสร้างที่กรมธนารักษ์กำหนด
ในนามกระทรวงการคลังเป็นผู้เอาประกันและเป็นผู้รับ
ประโยชน์ตลอดอายุสัญญาเช่า
โดยผู้เช่าเป็นผู้ชำระเบี้ยประกันภัยแทนผู้ให้เช่าทั้งสิ้น
                        (๓)
ผู้เช่าต้องเสียภาษีโรงเรือนและที่ดิน ภาษีบำรุงท้องที่ หรือภาษีอื่นใดตลอด
จนค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายต่าง ๆ
ที่ใช้บังคับอยู่ในขณะนี้ หรือหากมีต่อไปในภายหน้าแทน
ผู้ให้เช่าทั้งสิ้น
                        (๔)
ห้ามนำสิทธิการปลูกสร้างอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่ประมูลได้ไปทำเงื่อนไข
ผูกพันในการกู้เงิน หรือเบิกเงินเกินบัญชี
หรือค้ำประกันเงินกู้ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตเป็นหนังสือ
จากกรมธนารักษ์
                        หลักเกณฑ์การอนุญาตให้ตราเป็นคำสั่งกรมธนารักษ์
โดยความเห็นชอบของ
กระทรวงการคลัง(๔)*
                        (๕)
ให้กรรมสิทธิ์อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างตกเป็นของกระทรวงการคลังทันทีเมื่อ
ปลูกสร้าง
                        ข้อ
๗.  ทวิ(๕)*  การประมูลเพื่อปลูกสร้างอาคารยกกรรมสิทธิ์ให้กระทรวงการ
คลังถ้าได้กำหนดเงื่อนไขการประมูลให้ผู้ประมูลได้
ต้องจัดหาที่ดินหรือปลูกสร้างอาคารที่ทำการ
หรือบ้านพักให้แก่ทางราชการเพื่อเป็นการชดเชย
ให้อธิบดีกำหนดระยะเวลาการเช่าได้ไม่เกิน ๓๐ 
ปี
                        ข้อ
๘.(๖)* 
การจัดให้เช่าโดยไม่ต้องประมูล ให้กำหนดเงื่อนไขแต่เฉพาะตามข้อ 
๖(๑), ๖(๒) และ ๖(๖)
แต่ถ้าเป็นการจัดให้เช่าอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างตามข้อ ๑๐ ให้กำหนด
เงื่อนไขตามข้อ ๗ เพิ่มเติม
-----------------------------------------
                        (๔)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๐ ข้อ ๓ ซึ่งมีความเดิมว่า
                        "(๔)
ห้ามนำสิทธิการปลูกสร้างอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่ประมูลได้ไปทำเงื่อนไข
ผูกพันในการกู้เงิน หรือเบิกเงินเกินบัญชี
หรือค้ำประกันเงินกู้" 
                        (๕)*
เพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๔
                        (๖)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๕ ซึ่งมีความเดิมว่า
                        "ข้อ
๘.  การจัดให้เช่าโดยวิธีไม่ประมูล
ให้กำหนดเงื่อนไขแต่เฉพาะตามข้อ ๖ 
(๔), ๖(๕) และ ๖(๖) ทั้งนี้
ถ้าเป็นการจัดให้เช่าอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างตามข้อ ๑๐ ให้กำหนด
เงื่อนไขเพิ่มเติมตามข้อ ๗
.Pa.....................................................................................................................................
                        สำหรับองค์การปกครองท้องถิ่นที่ไม่สามารถปลูกสร้างอาคารยกกรรมสิทธิ์ให้
กระทรวงการคลังด้วยทุนทรัพย์ของตนเอง
หากประสงค์จะให้ผู้อื่นเป็นผู้ลงทุนปลูกสร้างต้อง
ดำเนินการหาผู้ลงทุนปลูกสร้างโดยวิธีประมูลตามเงื่อนไขข้อ ๖
โดยอนุโลม
                        ข้อ
๙. 
ที่ดินราชพัสดุแปลงใดมีเนื้อที่เล็กน้อย หรือเป็นที่ดินรูปชายธง ไม่
สามารถปลูกสร้างอาคารพาณิชย์ขนาดมาตรฐานได้ตามเทศบัญญัติ
ให้เจ้าของที่ดินที่อยู่ติดกับที่
ดินราชพัสดุแปลงนั้นมีสิทธิเช่าก่อน
แต่ห้ามมิให้ปลูกสร้างอาคารคาบเกี่ยวกับที่ดินราชพัสดุเว้น
แต่จะยินยอมยกกรรมสิทธิ์ที่ดินส่วนของผู้เช่าที่ปลูกสร้างอาคารนั้นให้กระทรวงการคลัง
                        กรณีที่ผู้เช่าได้รับอนุญาตให้ปลูกสร้างอาคารคาบเกี่ยวกับที่ดินราชพัสดุก่อนใช้
ระเบียบนี้ ถ้าที่ดินอยู่ในทำเลการค้าให้คิดค่าเช่าที่ดินส่วนที่มีการปลูกสร้างคาบเกี่ยวเท่ากับอัตรา
ค่าเช่าอาคาร
                        ข้อ
๑๐. 
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างต่อไปนี้ต้องยกกรรมสิทธิ์ให้กระทรวงการคลัง
                        (๑)
ตึกแถว ห้องแถว อาคารพาณิชย์ อาคารแถวอยู่อาศัย
                        (๒)
โรงงานอุตสาหกรรม
                        (๓)
โรงมหรสพ
                        (๔)
โรงแรม
                        (๕)
โรงเรียน
                        (๖)
ท่าเรือ
                        (๗)
คลังสินค้า
                        (๘)
โรงรับจำนำ ธนาคาร หรือสถาบันการเงิน
                        (๙)
ตลาด
                        (๑๐)
สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงหรือแก๊ส
                        (๑๑)
อาคารหรือสถานที่จอดรถ
                        (๑๒)
สโมสร สมาคม
                        (๑๓)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างถาวรอื่นที่ใช้ต่อเนื่องกับอาคารหรือสิ่งปลูกสร้าง
(๑) - (๑๒)  
                        (๑๔)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างอื่นที่กระทรวงการคลังจะประกาศเพิ่มเติมเป็น
คราว ๆ ไป
                        ข้อ
๑๑. 
ให้เรียกเก็บหลักประกันสัญญาเช่าที่ราชพัสดุจากผู้เช่าในอัตรา
                        (๑)
ที่ดินให้เก็บเท่ากับค่าเช่า ๑ ปี
                        (๒)
อาคารและสิ่งปลูกสร้างอื่นให้เก็บเท่ากับค่าเช่า ๓ เดือน
------------------------------------------
                        สำหรับองค์การปกครองท้องถิ่นที่ไม่สามารถปลูกสร้างอาคารยกกรรมสิทธิ์ให้
กระทรวงการคลังด้วยทุนทรัพย์ของตนเอง
หากประสงค์จะให้ผู้อื่นเป็นผู้ลงทุนปลูกสร้างต้อง
ดำเนินการหาผู้ลงทุนปลูกสร้างโดยวิธีประมูล ตามเงื่อนไขข้อ
๖ โดยอนุโลม"
.Pa................................................................................................................................
                        หลักประกันสัญญาเช่าตาม
(๑) และ (๒) จะใช้เงินสดหรือพันธบัตรรัฐบาลก็ได้
                        ข้อ
๑๒.  ให้เก็บรักษาหลักประกันสัญญาเช่าที่ราชพัสดุ
ดังนี้
                        (๑)
เงินสด ให้นำส่งคลังเป็นประเภทเงินฝาก
                        (๒)
พันธบัตรรัฐบาล ในเขตกรุงเทพมหานครให้นำฝากเก็บรักษาไว้ ณ กรมธนา
รักษ์ ส่วนจังหวัดอื่น ๆ ให้นำฝากเก็บรักษาไว้ ณ
คลังจังหวัด
                        ข้อ
๑๓.(๗)*  ในกรณีที่รัฐวิสาหกิจซึ่งเป็นนิติบุคคลเช่าโดยไม่มีการประมูล
และ
รัฐวิสาหกิจนั้นผลิตบริการที่เป็นสาธารณูปโภค
หรือรัฐบาลเป็นเจ้าของแต่ผู้เดียว ไม่ต้องเรียกเก็บ
หลักประกันสัญญาเช่าที่ราชพัสดุ
                        สำหรับองค์การปกครองท้องถิ่น
ให้ยกเว้นการเรียกเก็บหลักประกันสัญญาเช่าที่
ราชพัสดุ 

                                                               หมวด ๓
                                                วิธีการจัดให้เช่าและระยะเวลาเช่า

                        ข้อ
๑๔. 
การจัดให้เช่าที่ดินเพื่ออยู่อาศัยขึ้นใหม่ให้ดำเนินการดังนี้
                        (๑)
ให้หัวหน้าส่วนราชการปิดประกาศเป็นการทั่วไป ณ ที่ทำการของผู้ให้เช่า
สถานที่เช่า และที่ทำการเขตหรือที่ว่าการอำเภอในท้องที่นั้น   
                        (๒)
ให้จัดการให้เช่าเพื่ออยู่อาศัยตามลำดับก่อนและหลัง ดังนี้
                              (๒.๑)
ผู้ที่อยู่อาศัยในที่ดินแปลงที่จัดให้เช่ามาแต่เดิมโดยชอบหรือโดย
สุจริต
                              (๒.๒)
ผู้เดือดร้อนที่อยู่อาศัยเพราะถูกขับไล่หรือถูกไฟไหม้ที่อยู่อาศัย
                              (๒.๓)
ข้าราชการและพนักงานลูกจ้างของทางราชการ
                              (๒.๔)
พนักงานลูกจ้างองค์การปกครองท้องถิ่น
                              (๒.๕)
ผู้ไม่มีที่ดินเป็นของตนเอง
                        (๓)
ให้จัดสรรที่ดินให้กับผู้เช่าได้ไม่เกิน ๑๐๐ ตารางวา ต่อครอบครัว 
                        ข้อ
๑๕. 
การจัดให้เช่าที่ดินที่ผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตร โดยมีกำหนดระยะเวลา 
เกิน ๓ ปี ให้กระทำโดยวิธีประมูล
------------------------------------------
                        (๗)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๐ ข้อ ๔ ซึ่งมีความเดิมว่า
                        "ข้อ
๑๓ 
ในกรณีที่รัฐวิสาหกิจซึ่งเป็นนิติบุคคลเช่าโดยไม่มีการประมูล
และรัฐวิสาหกิจ
นั้นผลิตบริการที่เป็นสาธารณูปโภค
ไม่ต้องเรียกเก็บหลักประกันสัญญาเช่าที่ราชพัสดุ
                        สำหรับองค์การปกครองท้องถิ่น
ให้ยกเว้นการเรียกเก็บหลักประกันสัญญาเช่าที่
ราชพัสดุ"
.Pa....................................................................................................................................
                        ข้อ
๑๖.(๘)* กรณีการเช่าที่ดินเพื่ออยู่อาศัย เพื่อประกอบการเกษตรหรือเพื่อ
ประโยชน์อย่างอื่นและกรณีการเช่าอาคาร
ถ้าผู้เช่าขอเปลี่ยนแปลงวัตถุประสงค์การเช่าหรือขอ
ปลูกสร้างอาคารเพื่อยกกรรมสิทธิ์ให้กระทรวงการคลัง
ให้เป็นดุลพินิจของอธิบดีที่จะพิจารณา
อนุญาตได้โดยให้คำนึงถึงสภาพทำเลและผลประโยชน์ที่ทางราชการจะได้รับเป็นสำคัญ  
                        ข้อ
๑๖.  ทวิ(๙)*
กรณีสัญญาเช่าที่ดินเพื่ออยู่อาศัยระงับเพราะอาคารหรือสิ่ง
ปลูกสร้างใด ๆ ของผู้เช่าถูกเพลิงไหม้
ถ้าผู้เช่าเดิมประสงค์จะขอเช่าที่ดินเพื่ออยู่อาศัยต่อไปให้
เป็นดุลพินิจของอธิบดีที่จะพิจารณาอนุญาตได้
แต่ถ้าสภาพหรือทำเลของที่ดินสมควรทำการปรับ
ปรุงปลูกสร้างอาคารเพื่อยกกรรมสิทธิ์ให้กระทรวงการคลัง
ให้ปฏิบัติดังนี้
                        (๑)
ถ้าผู้เช่าเดิมประสงค์จะขอปลูกสร้างและยินยอมปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และ
เงื่อนไขที่กรมธนารักษ์กำหนด
ให้อนุญาตให้ผู้เช่าเดิมเป็นผู้ได้รับสิทธิ
                        (๒)
ถ้าผู้เช่าเดิมไม่สามารถปลูกสร้างหรือไม่สามารถปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และ
เงื่อนไขที่กรมธนารักษ์กำหนด
ให้ดำเนินการเปิดประมูลหาผู้ลงทุนปลูกสร้างอาคารเป็นการทั่วไป
และให้ผู้เช่าเดิมได้รับสิทธิการเช่าอาคารก่อนบุคคลอื่นรายละ
๑ คูหา โดยผู้เช่าเดิมต้องเสียเงินชด
เชยค่าก่อสร้างอาคารให้ผู้ประมูลได้ในราคาปานกลางของค่าก่อสร้างอาคารตามที่กรมธนารักษ์จะ
คำนวณกำหนดขึ้นจากแบบแปลนการก่อสร้างอาคาร
------------------------------------------
                        (๘)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒  ข้อ ๖ 
ซึ่งมีความ
เดิมว่า                           

                        "ข้อ
๑๖. 
วิธีการจัดให้เช่าเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงวัตถุประสงค์การจัดหาประโยชน์
ในที่ราชพัสดุไปจากเดิมเพื่อการปรับปรุงที่ราชพัสดุให้สวยงามเจริญขึ้นและเหมาะสมกับที่ทำเล
หรือเพื่อให้ได้ผลประโยชน์เพิ่มขึ้น
ให้ถือหลักปฏิบัติดังนี้
                        (๑)
กรณีเดิมเป็นการเช่าที่ดินราชพัสดุเพื่ออยู่อาศัยแล้วภายหลังเกิดเพลิงไหม้ 
อาคารที่อยู่อาศัยหรือการเช่าที่ดินราชพัสดุเพื่อประกอบการเกษตร
ถ้าเห็นสมควรปรับปรุงที่ราช
พัสดุให้เหมาะสมกับทำเลเพื่อปลูกสร้างอาคารพาณิชย์หรือจัดประโยชน์อย่างอื่น
ให้ดำเนินการ
ดังนี้
                              (๑.๑)
ให้เปิดประมูลการก่อสร้างอาคารเป็นการทั่วไป       
                              (๑.๒)
ให้ผู้เช่าเดิมแต่ละรายได้สิทธิการเช่าอาคารก่อนบุคคลอื่น ๆ รายละ 
๑ คูหา
โดยต้องเสียเงินชดเชยค่าก่อสร้างให้แก่ผู้ประมูลได้ในราคาปานกลางของค่าก่อสร้างอาคาร
ตามที่กรมธนารักษ์จะคำนวณกำหนดขึ้นจากแบบแปลนการก่อสร้าง
                              (๑.๓)
ผู้ประมูลได้ต้องให้สิทธิผู้เช่าเดิมได้ผ่อนชำระเงินค่าชดเชย ค่าก่อ
สร้างเป็นงวดๆ มีกำหนดระยะเวลาการชำระเงินงวดละไม่ต่ำกว่า ๑
เดือน รวมไม่ต่ำกว่า ๖ งวด
                        (๒)
กรณีจะมีการเปลี่ยนแปลงการจัดประโยชน์ที่ดินราชพัสดุเป็นอย่างอื่นทั้ง
แปลง นอกจากกรณีตาม (๑)
ให้ขอความเห็นชอบจากกระทรวงการคลังก่อน"
                        (๙)*
เพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๗ 
.Pa...................................................................................................................................
                        ข้อ
๑๗.(๑๐)* กรณีเมื่อสัญญาเช่าซึ่งเช่าเกินกว่า ๕ ปีสิ้นสุดลง ให้ปฏิบัติตาม
หลักเกณฑ์ดังนี้
                        (๑)
ถ้าผู้เช่าครอบครองสถานที่เช่าอยู่ในขณะที่สัญญาเช่าสิ้นสุด ให้ผู้เช่าเป็นผู้ได้
รับสิทธิการเช่าต่อไป
                        (๒)
ถ้าผู้เช่านำที่ราชพัสดุไปให้เช่าช่วงโดยได้รับอนุญาตจากกรมธนารักษ์ให้ถือ
ว่าผู้เช่ายังคงครอบครองสถานที่เช่านั้นและให้เป็นผู้ได้รับสิทธิเช่าต่อไป
                        (๓)
ถ้าผู้เช่านำที่ราชพัสดุไปให้เช่าช่วงโดยไม่ได้รับอนุญาตจากกรมธนารักษ์
อธิบดีอาจพิจารณาจัดให้ผู้ครอบครองสถานที่เช่าเป็นผู้ได้รับสิทธิการเช่าแทน
และหากมีผู้ครอบ
ครองสถานที่เช่าหลายราย
ให้เป็นดุลพินิจของอธิบดีที่จะพิจารณาจัดให้ผู้ครอบครองสถานที่เช่า
รายใดเป็นผู้เช่าแทนก็ได้
                        (๔)
ถ้ามีการขอโอนสิทธิการเช่าและผู้ขอรับโอนได้ครอบครองสถานที่เช่าอยู่ใน
วันที่สัญญาเช่าสิ้นสุด
ให้ผู้ขอรับโอนเป็นผู้ได้รับสิทธิการเช่า
                        ข้อ
๑๗.  ทวิ(๑๑)*  ความในข้อ ๑๗
มิให้ใช้บังคับกับกรณีองค์การปกครองท้องถิ่น
เป็นผู้เช่าและนำที่ราชพัสดุไปจัดหาประโยชน์ตามอำนาจหน้าที่
------------------------------------------
                        (๑๐)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๘ ซึ่งมีความ
เดิมว่า   

                        "ข้อ
๑๗. 
กรณีเมื่อสัญญาเช่าซึ่งเช่าเกินกว่า ๕ ปี สิ้นสุดหรือจะให้ปลูกสร้าง
อาคารขึ้นใหม่ ให้ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ดังนี้
                        (๑)
ถ้าผู้ใดเป็นผู้เช่าและครอบครองอาคารอยู่ในขณะที่สัญญาเช่าเดิมสิ้นสุดลง 
ผู้นั้นเป็นผู้มีสิทธิได้เช่าหรือปลูกสร้าง
                        (๒)
ถ้าผู้เช่านำที่ดินหรืออาคารไปให้เช่าช่วงและผู้เช่าเดิมไม่ได้อยู่อาศัยในวัน
สัญญาเช่าสิ้นสุดลง ให้ผู้เช่าช่วงมีสิทธิเช่าหรือปลูกสร้างแต่ฝ่ายเดียว
                        (๓)
ถ้าผู้เช่านำอาคารไปให้เช่าช่วงบางส่วน ทั้งผู้ที่มีสัญญาเช่าต่อทางราชการ
และผู้เช่าช่วงก็อยู่ในอาคารนั้นถ้าผู้เช่าช่วงไม่มีชื่อในทะเบียนบ้านของอาคารนั้นในวันที่สัญญา
 เช่าสิ้นสุดลง
ให้ผู้มีชื่อในทะเบียนบ้านเป็นผู้ได้สิทธิการเช่าหรือสิทธิปลูกสร้างใหม่
                        ถ้าทั้งผู้เช่าและผู้เช่าช่วงต่างมีชื่อในทะเบียนบ้าน
แต่ผู้เช่าไม่ได้อยู่อาศัยในอาคาร
นั้น ให้ถือว่าผู้เช่าได้ให้เช่าช่วงไปแล้ว
ให้ผู้เช่าช่วงได้สิทธิ
                        (๔)
ถ้ามีการขอโอนสิทธิการเช่าและผู้ที่ขอรับโอนสิทธิได้ครอบครองอาคารนั้น
อยู่ในวันสัญญาเช่าสิ้นสุดลงให้ผู้ขอรับโอนมีสิทธิเช่าหรือปลูกสร้าง"
                        (๑๑)*
เพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๐ ข้อ ๖
.Pa..................................................................................................................................
                        ข้อ
๑๘.(๑๒)* 
ในกรณีที่สัญญาเช่าสิ้นสุดลงในวันหรือหลังวันที่ระเบียบนี้ใช้
บังคับให้ผู้มีอำนาจอนุมัติต่อสัญญาเช่าได้ ดังนี้
                        (๑)
ที่ดินเพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย การเกษตรหรืออาคารที่พักอาศัยให้ต่อสัญญาเช่า
ครั้งละไม่เกิน ๓ ปี
                        (๒)
นอกจาก (๑) ให้ต่อสัญญาเช่าครั้งละไม่เกิน ๕ ปี
                        ถ้าผู้เช่าประสงค์จะขอต่อสัญญาเช่าเกินกว่ากำหนดเวลาตาม
(๒) ให้อธิบดี
พิจารณาอนุมัติได้ตามความเหมาะสม
โดยเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการต่อสัญญาในช่วง ๕ ปีแรก 
ตามระเบียบข้อ ๒๙(๓.๑) หรือข้อ ๓๐(๑)
และในปีต่อไปให้เรียกเก็บตามระเบียบข้อ 
๒๙ 
(๓.๒) หรือข้อ ๓๐ (๒) แล้วแต่กรณี
                        ข้อ
๑๙.  ระยะเวลาเช่าที่ดิน
                        (๑)
เพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัยหรือเพื่อผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตร ให้มีกำหนดไม่
เกิน ๓ ปี
เว้นแต่กรณีการเช่าที่ดินเพื่อผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตรที่จัดให้เช่าโดยวิธีประมูล
ให้มี
กำหนดไม่เกิน ๒๐ ปี
                        (๒)
เพื่อกิจการอย่างอื่น ให้มีกำหนดไม่เกิน ๒๐ ปี
                        ข้อ
๒๐.(๑๓)* ระยะเวลาเช่าอาคาร
                        (๑)
อาคารที่พักอาศัย ให้มีกำหนดไม่เกิน ๑๐ ปี
                        (๒)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างตามข้อ ๑๐ ให้มีกำหนดไม่เกิน ๒๐ ปี                  
                        (๓)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างตามข้อ ๗ ทวิ ให้มีกำหนดไม่เกิน ๓๐ ปี
-------------------------------------------
                        (๑๒)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๙ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "ข้อ
๑๘. 
ในกรณีที่สัญญาเช่าสิ้นสุดลงในวันหรือหลังวันที่ระเบียบนี้ใช้บังคับ ให้
ผู้มีอำนาจอนุมัติต่ออายุสัญญาเช่าได้ดังนี้
                        (๑)
ที่ดินเพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย การเกษตร หรืออาคารที่พักอาศัย ให้ต่อสัญญาเช่า
ครั้งละ
ไม่เกิน ๓ ปี 
                        (๒)
นอกจาก (๑) เมื่อสัญญาเช่าสิ้นสุดลงให้ต่อสัญญาเช่าอีกครั้งละไม่เกิน ๕ ปี"
                        (๑๓)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๑๐ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "ข้อ
๒๐.  ระยะเวลาเช่าอาคาร
                        (๑)
อาคารที่พักอาศัย ให้มีกำหนดไม่เกิน ๑๐ ปี
                        (๒)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างตามข้อ ๑๐ ให้มีกำหนดไม่เกิน ๒๐ ปี"
Pa......................................................................................................................................

                                                            หมวด
๔
                                                          ส่วนที่ ๑ 

อัตราค่าเช่าในกรุงเทพมหานคร

                        ข้อ
๒๑.(๑๔)*  อัตราค่าเช่าที่ดิน
                        (๑)
เพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๐.๕๐ บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๒)
เพื่อผู้เช่าใช้ทำไร่ นา ไร่ละไม่ต่ำกว่า ๒๐.- บาท ต่อปี ตามทำเล
                        (๓)(๑๕)*
เพื่อผู้เช่าใช้ปลูกพืชสวน พืชผัก และเลี้ยงสัตว์ ไร่ละไม่ต่ำกว่า ๒๐๐ 
บาท ต่อปีตามทำเล เว้นแต่
                              (๓.๑)
พืชสวนในช่วงระยะก่อนการให้ผลผลิต อธิบดีอาจกำหนดค่าเช่าต่ำ
กว่าที่ระเบียบนี้กำหนดก็ได้ แต่ทั้งนี้มิให้ต่ำกว่าร้อยละ
๑๐ ของอัตราค่าเช่าที่กรมธนารักษ์เรียก
เก็บในอัตราปกติตามระเบียบ ทั้งนี้
หลักประกันสัญญาเช่าและค่าธรรมเนียมใด ๆ ที่เรียกเก็บจาก
ฐานค่าเช่าคงให้เรียกเก็บจากฐานค่าเช่าปกติตามระเบียบ
                              (๓.๒)
การเกษตรอื่น ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่าตามความเหมาะสม
                        (๔)
เพื่อการอุตสาหกรรม แต่มิใช่ที่ตั้งโรงงาน ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท 
ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๕)
เพื่อประกอบกิจการโรงเรียน ให้คิดค่าเช่าที่ดินเฉพาะส่วนที่ปลูกสร้างอาคาร
เท่ากับค่าเช่าที่ดินเพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย
ส่วนที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคารให้คิดค่าเช่าครึ่งหนึ่งของ
อัตราค่าเช่าที่ดินเพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย
แต่ทั้งนี้ต้องไม่ต่ำกว่าตารางวาละ ๐.๕๐ บาท ต่อเดือน
------------------------------------------
                        (๑๔)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๓๐ ข้อ ๗ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "ข้อ
๒๑.  อัตราค่าเช่าที่ดิน
                        (๑)
เพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๐.๕๐ บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๒)
เพื่อผู้เช่าใช้ทำไร่ นา ไร่ละไม่ต่ำกว่า ๒๐.- บาท ต่อปี ตามทำเล
                        (๓)
เพื่อผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตรอื่น ๆ 
นอกจาก (๒) ไร่ละไม่ต่ำกว่า ๒๐๐.-
บาท ต่อปี ตามทำเล
                        (๔)
เพื่อการอุตสาหกรรม แต่มิใช่ที่ตั้งโรงงาน ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อ
เดือน ตามทำเล
                        (๕) 
เพื่อใช้ในกิจการอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้มุ่งหากำไร ให้อธิบดีกำหนดค่า
เช่าตามความเหมาะสม
                        (๖)
เพื่อกิจการอย่างอื่น นอกจาก (๑) - (๔) ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่าตามความ
เหมาะสม"
                        (๑๕)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๓๔ ข้อ ๔ ซึ่งมีความเดิมว่า
.Pa......................................................................................................................................
                        (๖)
เพื่อใช้ในกิจการอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้มุ่งหากำไร ให้อธิบดีกำหนดค่า
เช่าตามความเหมาะสม
                        (๗)
เพื่อกิจการอย่างอื่น นอกจาก (๑) -(๕) ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่าตามความ
เหมาะสม
                        ข้อ
๒๒.(๑๖)*  อัตราค่าเช่าอาคาร
                        (๑)
ตึกแถวหรืออาคารพาณิชย์ ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๒.- บาท ต่อเดือนตาม
ทำเล
                        (๒)
ห้องแถว ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อเดือนตามทำเล
                        (๓)
อาคารแถวอยู่อาศัย ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.๕๐ บาท ต่อเดือน ตาม
ทำเล
                        (๔)
อาคารที่พักอาศัย เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาทต่อ
เดือนตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร
ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๕๐ สตางค์ ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๕)
โรงงานอุตสาหกรรมและอาคารสิ่งปลูกสร้างที่ใช้ประโยชน์ต่อเนื่องกับ
โรงงานอุตสาหกรรม ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- บาท
ต่อเดือนตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้ง
------------------------------------------
                        "(๓)
เพื่อผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตรอื่น ๆ นอกจาก (๒) ไร่ละไม่ต่ำกว่า ๒๐๐.- บาท
ต่อปี ตามทำเล"
                        (๑๖)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๓๑ ข้อ ๓ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "ข้อ
๒๒.  อัตราค่าเช่าอาคาร
                        (๑)
ตึกแถวหรืออาคารพาณิชย์ ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๒.- บาท ต่อเดือน 
ตามทำเล
                        (๒)
ห้องแถว ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๓)
อาคารแถวอยู่อาศัย ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.๕๐ บาท ต่อเดือน ตาม
ทำเล
                        (๔)
อาคารที่พักอาศัย เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาทต่อ
เดือน ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร
ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๕๐ สตางค์ ต่อเดือน ตาม
ทำเล   

                        (๕)
โรงงานอุตสาหกรรมและอาคารสิ่งปลูกสร้างที่ใช้ประโยชน์ต่อเนื่องกับ
โรงงานอุตสาหกรรม ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- บาท ต่อเดือน
ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้ง
โรงงานและอาคารสิ่งปลูกสร้างที่ใช้ประโยชน์ต่อเนื่องกับโรงงานอุตสาหกรรม
ตารางวาละไม่
ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
.Pa......................................................................................................................................
โรงงานและอาคารสิ่งปลูกสร้างที่ใช้ประโยชน์ต่อเนื่องกับโรงงานอุตสาหกรรม
ตารางวาละไม่
ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๖)
โรงมหรสพ เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- บาท ต่อเดือน
ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคารตารางวาละไม่ต่ำกว่า
๑.- บาท ต่อเดือนตามทำเล
                        (๗)
โรงแรม เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- บาท ต่อเดือน ตาม
ทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๑.-
บาทต่อเดือน ตามทำเล
                        (๘)
โรงเรียนนอกจากที่เป็นอาคารมีลักษณะตาม (๑) เฉพาะตัวอาคารตาราง
เมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อเดือนตามทำเล
ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า 
๕๐ สตางค์ ต่อเดือนตามทำเล
                        (๙)
ท่าเรือตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- บาท ต่อเดือนตามทำเล ที่ดินนอก
จากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท
ต่อเดือนตามทำเล
                        (๑๐)
คลังสินค้า เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- บาท ต่อเดือน 
ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า
๑.- บาท ต่อเดือนตามทำเล
                        (๑๑)
โรงรับจำนำ ธนาคาร สถาบันการเงิน หรือบริษัทประกันภัยที่เป็นอาคารมี
ลักษณะตาม (๑) ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๘.- บาท
ต่อเดือนตามทำเล
------------------------------------------
                        (๖)
โรงมหรสพ เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- บาท บวกด้วยที่นั่งที่ละ
ไม่ต่ำกว่า ๑๕.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคารตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท 
ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๗)
โรงแรม เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- บาท บวกด้วยห้อง
พักห้องละไม่ต่ำกว่า ๔๐๐.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร
ตารางวาละ
ไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๘)
โรงเรียนนอกจากที่เป็นอาคารมีลักษณะตาม (๑) เฉพาะตัวอาคารตาราง
เมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า 
๕๐ สตางค์ ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๙)
ท่าเรือไม่ต่ำกว่าท่าละ ๕,๐๐๐.- บาท บวกด้วยตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- 
บาท ต่อเดือน ตามทำเลที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร
ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๑๐)
คลังสินค้า เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- บาท ต่อเดือน 
ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า
๑.- บาท ต่อเดือนตามทำเล
                        (๑๑)
โรงรับจำนำ ธนาคาร สถาบันการเงิน หรือบริษัทประกันภัยที่เป็นอาคารมี
ลักษณะตาม (๑) ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๘.- บาท ต่อเดือน
ตามทำเล
.Pa.......................................................................................................................................
                        ในกรณีที่อาคารปลูกสร้างเป็นเอกเทศ
เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า 
๑๐.- บาท ต่อเดือนตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร
ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๒.- บาท ต่อเดือน
ตามทำเล
                        (๑๒)
ตลาด ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท ต่อเดือนตามทำเล ที่ดินนอก
จากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท
ต่อเดือนตามทำเล
                        (๑๓)
สถานีบริการน้ำมันหรือแก๊ส เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า 
๖.- บาท ต่อเดือนตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า
๑.- บาท ต่อ
เดือนตามทำเล
                        (๑๔)
อาคารจอดรถหรือสถานที่จอดรถ ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท
ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๑๕)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่เช่าเพื่อใช้ในกิจการอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้
มุ่งหากำไร ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่าตามความเหมาะสม
                        (๑๖)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างอื่น นอกจาก (๑) - (๑๔) ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่า
ตามความเหมาะสม
                        (๑๗)
การคิดเนื้อที่ของอาคารเพื่อนำไปคิดค่าเช่า ให้คิดตามจำนวนเนื้อที่ใช้สอย
ของอาคาร เศษของ ๑ ตารางเมตร ให้ปัดเป็น ๑ ตารางเมตร
------------------------------------------
                        ในกรณีที่อาคารปลูกสร้างเป็นเอกเทศ
เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า 
๑๐.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร
ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๒.- บาท 
ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๑๒)
ตลาด ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท บวกด้วยแผงขนาด ๒ x ๒ เมตร 
แผงละไม่ต่ำกว่า ๓๐.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า 
๑.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล 
                        (๑๓)
สถานีบริการน้ำมัน หรือแก๊ส แห่งละไม่ต่ำกว่า ๕,๐๐๐ บาท บวกด้วย
ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๑๔)
อาคารจอดรถหรือสถานที่จอดรถ ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท 
ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๑๕)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่เช่าเพื่อใช้ในกิจการอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้
มุ่งหากำไร ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่าตามความเหมาะสม
                        (๑๖)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างอื่น นอกจาก (๑) - (๑๔) ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่า
ตามความเหมาะสม
                        (๑๗)
การคิดเนื้อที่ของอาคารเพื่อนำไปคิดค่าเช่า ให้คิดตามจำนวนเนื้อที่ใช้สอย
ของอาคาร เศษของ ๑ ตารางเมตร ให้ปัดเป็น ๑ ตารางเมตร"
.Pa...............................................................................................................................

                                                               ส่วนที่ ๒
                                                   อัตราค่าเช่าในจังหวัดอื่น

                        ข้อ
๒๓.(๑๗)* อัตราค่าเช่าที่ดิน
                        (๑)
เพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๐.๒๕ บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๒)
เพื่อผู้เช่าใช้ทำไร่ นา ไร่ละไม่ต่ำกว่า ๒๐.- บาท ต่อปี ตามทำเล
                        (๓)(๑๘)*
เพื่อผู้เช่าใช้ปลูกพืชสวน พืชผัก และเลี้ยงสัตว์ ไร่ละไม่ต่ำกว่า ๒๐๐ 
บาท ต่อปีตามทำเล เว้นแต่
                              (๓.๑)
พืชสวนในช่วงระยะก่อนการให้ผลผลิต อธิบดีอาจกำหนดค่าเช่าต่ำ
กว่าที่ระเบียบนี้กำหนดก็ได้ แต่ทั้งนี้มิให้ต่ำกว่าร้อยละ
๑๐ ของอัตราค่าเช่าที่กรมธนารักษ์เรียก
เก็บในอัตราปกติตามระเบียบ ทั้งนี้
หลักประกันสัญญาเช่าและค่าธรรมเนียมใด ๆ ที่เรียกเก็บจาก
ฐานค่าเช่าคงให้เรียกเก็บจากฐานค่าเช่าปกติตามระเบียบ
                              (๓.๒)
การเกษตรอื่น ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่าตามความเหมาะสม
                        (๔)
เพื่อการอุตสาหกรรม แต่มิใช่ที่ตั้งโรงงาน ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๐.๕๐ บาท 
ต่อเดือน ตามทำเล
------------------------------------------
                        (๑๗)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๒ ) พ.ศ. ๒๕๓๐ ข้อ ๘ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "ข้อ
๒๓.  อัตราค่าเช่าที่ดิน
                        (๑)
เพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๐.๒๕ บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๒)
เพื่อผู้เช่าใช้ทำไร่ นา ไร่ละไม่ต่ำกว่า ๒๐.- บาท ต่อปี ตามทำเล
                        (๓)
เพื่อผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตรอื่น ๆ นอกจาก (๒) ไร่ละไม่ต่ำกว่า ๒๐๐.- 
บาท ต่อปี ตามทำเล
                        (๔)
เพื่อการอุตสาหกรรม แต่มิใช่ที่ตั้งโรงงาน ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๐.๕๐ บาท  
ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๕)
เพื่อใช้ในกิจการอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้มุ่งหากำไร ให้อธิบดีกำหนดค่า
เช่าตามความเหมาะสม
                        (๖)
เพื่อกิจการอย่างอื่น นอกจาก (๑) - (๔) ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่าตามความ
เหมาะสม"
                        (๑๘)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๓๔ ข้อ ๕ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "(๓)
เพื่อผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตรอื่น ๆ นอกจาก (๒) ไร่ละไม่ต่ำกว่า 
๒๐๐.- บาท ต่อปี ตามทำเล" 
.Pa......................................................................................................................................
                        (๕)
เพื่อประกอบกิจการโรงเรียน ให้คิดค่าเช่าที่ดินเฉพาะส่วนที่ปลูกสร้างอาคาร
เท่ากับค่าเช่าที่ดินเพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย
ส่วนที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคารให้คิดค่าเช่าครึ่งหนึ่งของ
อัตราค่าเช่าที่ดินเพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย
แต่ทั้งนี้อัตราค่าเช่าจะต้องไม่ต่ำกว่าตารางวาละ ๐.๒๕ บาท 
ต่อเดือน     
                        (๖)
เพื่อใช้ในกิจการอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้มุ่งหากำไร ให้อธิบดีกำหนดค่า
เช่าตามความเหมาะสม
                        (๗)
เพื่อกิจการอย่างอื่น นอกจาก (๑) - (๕) ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่าตามความ
เหมาะสม
                        ข้อ
๒๔.(๑๙)*  อัตราค่าเช่าอาคาร
                        (๑)
ตึกแถว หรืออาคารพาณิชย์ ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๒.- บาท ต่อเดือน
ตามทำเล
                        (๒)
ห้องแถว ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อเดือนตามทำเล
                        (๓)
อาคารแถวอยู่อาศัย ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.๕๐ บาท ต่อเดือน ตาม
ทำเล
                        (๔)
อาคารที่พักอาศัย เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อ 
เดือน ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร
ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๐.๒๕ บาท ต่อเดือนตามทำเล
                        (๕)
โรงงานอุตสาหกรรมและอาคารสิ่งปลูกสร้างที่ใช้ประโยชน์ต่อเนื่องกับโรง
งานอุตสาหกรรม ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท
ต่อเดือนตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งโรงงาน
และอาคารสิ่งปลูกสร้างที่ใช้ประโยชน์ต่อเนื่องกับโรงงานอุตสาหกรรม
ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๑.๕๐ 
บาท ต่อเดือนตามทำเล                
------------------------------------------
                        (๑๙)*  แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๓)
พ.ศ. ๒๕๓๑ ข้อ ๔ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "ข้อ
๒๔.  อัตราค่าเช่าอาคาร
                        (๑)
ตึกแถว หรืออาคารพาณิชย์ ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๒.- บาท ต่อเดือน
ตามทำเล
                        (๒)
ห้องแถว ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๓)
อาคารแถวอยู่อาศัย ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.๕๐ บาท ต่อเดือน ตาม
ทำเล
                        (๔)
อาคารที่พักอาศัย เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อ 
เดือน ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร
ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๐.๒๕ บาท ต่อเดือน ตามทำเล

.Pa.........................................................................................................................................
                        (๖)
โรงมหรสพ เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท ต่อเดือน
ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า
๐.๕๐ บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๗)
โรงแรม เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท ต่อเดือน ตาม
ทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๐.๕๐
บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๘)
โรงเรียนนอกจากที่เป็นอาคารมีลักษณะตาม (๑) เฉพาะตัวอาคาร ตาราง
เมตรละไม่ต่ำกว่า ๐.๕๐ บาท ต่อเดือนตามทำเล
ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคารตารางวาละไม่ต่ำกว่า 
๐.๒๕ บาท ต่อเดือนตามทำเล
                        (๙)
ท่าเรือ ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท ต่อเดือนตามทำเล ที่ดินนอกจาก
ที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๐.๕๐ บาท ต่อเดือน ตามทำเล

                        (๑๐)
คลังสินค้า เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท ต่อเดือน
ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า
๐.๕๐ บาท ต่อเดือนตามทำเล
                        (๑๑)
โรงรับจำนำ ธนาคาร สถาบันการเงิน หรือบริษัทประกันภัยที่เป็นอาคารมี
ลักษณะตาม (๑) ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- บาท
ต่อเดือนตามทำเล 
------------------------------------------
                        (๕)
โรงงานอุตสาหกรรมและอาคารสิ่งปลูกสร้างที่ใช้ประโยชน์ต่อเนื่องกับ
โรงงานอุตสาหกรรม ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท ต่อเดือน
ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้ง
โรงงานและอาคารสิ่งปลูกสร้างที่ใช้ประโยชน์ต่อเนื่องกับโรงงานอุตสาหกรรม
ตารางวาละไม่ต่ำ
กว่า ๑.๕๐ บาท ต่อเดือนตามทำเล
                        (๖)
โรงมหรสพ เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท บวกด้วยที่
นั่งที่ละไม่ต่ำกว่า ๗.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำ
กว่า ๐.๕๐ บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๗)
โรงแรม เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท บวกด้วยห้อง
พักห้องละไม่ต่ำกว่า ๑๐๐.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่
ต่ำกว่า ๐.๕๐ บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๘)
โรงเรียนนอกจากที่เป็นอาคารมีลักษณะตาม (๑) เฉพาะตัวอาคารตาราง
เมตรละไม่ต่ำกว่า ๐.๕๐ บาท ต่อเดือน ตามทำเล
ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำ
กว่า ๐.๒๕ บาท ต่อเดือน ตามทำเล 
                        (๙)
ท่าเรือ ไม่ต่ำกว่าท่าละ ๑,๐๐๐.- บาท บวกด้วยตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า 
๔.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล 
                        (๑๐)
คลังสินค้า เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท ต่อเดือน
ตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า
๐.๕๐ บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๑๑)
โรงรับจำนำ ธนาคาร สถาบันการเงิน หรือบริษัทประกันภัยที่เป็นอาคารที่มี
ลักษณะตาม (๑) ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๖.- บาท ต่อเดือน
ตามทำเล 
.Pa....................................................................................................................................
                        ในกรณีที่อาคารปลูกสร้างเป็นเอกเทศ
เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า 
๘.- บาท ต่อเดือนตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร
ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาท ต่อ
เดือนตามทำเล
                        (๑๒)
ตลาด ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๓.- บาทต่อเดือนตามทำเล ที่ดินนอกจาก
ที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๐.๕๐ บาท
ต่อเดือนตามทำเล
                        (๑๓)
สถานีบริการน้ำมันหรือแก๊ส เฉพาะตัวอาคารตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า 
๔.- บาท ต่อเดือนตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร
ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๐.๕๐ บาท ต่อ
เดือนตามทำเล
                        (๑๔)
อาคารจอดรถหรือสถานที่จอดรถ ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๒.- บาท ต่อ
เดือนตามทำเล
                        (๑๕)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่เช่าเพื่อใช้ในกิจการอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้
มุ่งหากำไร ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่าตามความเหมาะสม
                        (๑๖)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้าง นอกจาก (๑) -(๑๔) ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่าตาม
ความเหมาะสม
                        (๑๗)
การคิดเนื้อที่ของอาคารเพื่อนำไปคิดค่าเช่า ให้คิดตามจำนวนเนื้อที่ใช้สอย
ของอาคาร เศษของ ๑ ตารางเมตรให้ปัดเป็น ๑ ตารางเมตร
------------------------------------------
                        ในกรณีที่อาคารปลูกสร้างเป็นเอกเทศ
เฉพาะตัวอาคาร ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า 
๘.- บาท ต่อเดือนตามทำเล ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร
ตารางวาละไม่ต่ำกว่า ๑.- บาทต่อ
เดือน ตามทำเล
                        (๑๒)
ตลาด ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๓.- บาท บวกด้วยแผงขนาด ๒ x ๒ 
เมตร แผงละไม่ต่ำกว่า ๒๐.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
ที่ดินนอกจากที่ตั้งตัวอาคาร ตารางวาละ
ไม่ต่ำกว่า ๐.๕๐ บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๑๓)
สถานีบริการน้ำมันหรือแก๊ส แห่งละไม่ต่ำกว่า ๑,๐๐๐.- บาท บวกด้วยตา
รางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๔.- บาท ต่อเดือน ตามทำเล
                        (๑๔)
อาคารจอดรถหรือสถานที่จอดรถ ตารางเมตรละไม่ต่ำกว่า ๒.- บาท ต่อ
เดือน ตามทำเล
                        (๑๕)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่เช่าเพื่อใช้ในกิจการอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้
มุ่งหากำไร ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่าตามความเหมาะสม
                        (๑๖)
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้าง นอกจาก (๑) -(๑๔) ให้อธิบดีกำหนดค่าเช่าตาม
ความเหมาะสม
                        (๑๗)
การคิดเนื้อที่ของอาคารเพื่อนำไปคิดค่าเช่า ให้คิดตามจำนวนเนื้อที่ใช้สอย
ของอาคาร เศษของ ๑ ตารางเมตร ให้ปัดเป็น ๑ ตารางเมตร"
.Pa........................................................................................................................................
                                                               ส่วนที่ ๓
                                                    การปรับปรุงอัตราค่าเช่า

                        ข้อ
๒๕.(๒๐)* การปรับปรุงอัตราค่าเช่า ให้ผู้มีอำนาจจัดให้เช่าพิจารณาปรับปรุง
ตามหลักเกณฑ์ดังนี้
                        (๑)
กรณีทำสัญญาเช่าตั้งแต่ ๕ ปีขึ้นไป ให้คิดค่าเช่าเพิ่มขึ้นร้อยละ ๑๕ ของ
อัตราค่าเช่าเดิมทุก ๕ ปี
                        (๒)
กรณีทำสัญญาเช่าไม่ถึง ๕ ปี ให้พิจารณาปรับปรุงค่าเช่าเพิ่มขึ้นในอัตราของ
ส่วนเฉลี่ยที่กำหนดให้มีการปรับปรุงค่าเช่าเพิ่มขึ้นร้อยละ
๑๕ ของอัตราค่าเช่าเดิมทุก ๕ ปี
                        (๓)
กรณีทำสัญญาเช่ารายปี ให้พิจารณาปรับปรุงค่าเช่าเพิ่มขึ้นร้อยละ ๑๕ ของ
อัตราค่าเช่าเดิมทุก ๕ ปี
นับแต่ได้มีการปรับปรุงค่าเช่าเพิ่มขึ้น
                        (๔)(๒๑)* 
กรณีทำสัญญาเช่าที่ดินเพื่ออยู่อาศัยหรือเพื่อประกอบการเกษตร ให้
พิจารณาปรับปรุงค่าเช่าเพิ่มขึ้นทุก ๕ ปี
นับแต่ได้มีการปรับปรุงค่าเช่าเพิ่มขึ้นตามสภาพทำเลและ
สภาวะเศรษฐกิจของท้องถิ่น
หากอัตราค่าเช่าที่เรียกเก็บอยู่นั้นเหมาะสมแล้ว จะไม่ปรับปรุงค่าเช่า
เพิ่มขึ้นก็ได้ 

------------------------------------------
                        (๒๐)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๑๑ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "ข้อ
๒๕.  การปรับปรุงอัตราค่าเช่า
ให้คณะกรรมการพิจารณาอัตราค่าเช่าและค่า
ธรรมเนียมตามหมวด ๖ พิจารณาปรับปรุงตามหลักเกณฑ์ต่อไปนี้
                        (๑)
ในกรณีทำสัญญาเช่าเกินกว่า ๕ ปี ขึ้นไป ให้คิดค่าเช่าเพิ่มขึ้นร้อยละ ๑๕ 
ของอัตราค่าเช่าเดิมทุก ๕ ปี
                        (๒)
ในกรณี ทำสัญญาเช่าไม่ถึง ๕ ปี ให้ผู้มีอำนาจจัดให้เช่าพิจารณาปรับปรุง
อัตราค่าเช่าเพิ่มขึ้นในอัตราของส่วนเฉลี่ยที่กำหนดให้มีการปรับปรุงอัตราค่าเช่าเพิ่มขึ้นร้อยละ
๑๕ 
ของค่าเช่าเดิมทุก ๕ ปี
                        (๓)
ในกรณีทำสัญญาเช่ารายปี ให้ผู้มีอำนาจจัดให้เช่าพิจารณาปรับปรุงอัตราค่า
เช่าเพิ่มขึ้นร้อยละ ๑๕ ของอัตราค่าเช่าเดิมทุก ๕ ปี
นับแต่ได้มีการปรับปรุงค่าเช่าเพิ่มขึ้น
                        (๔)
ในกรณีทำสัญญาเช่าที่ดินเพื่ออยู่อาศัยให้ผู้มีอำนาจจัดให้เช่าพิจารณาปรับ
ปรุงอัตราค่าเช่าเพิ่มขึ้นทุก ๕ ปี
นับแต่ได้มีการปรับปรุงค่าเช่าเพิ่มขึ้นตามสภาพทำเลและสภาวะ
เศรษฐกิจของท้องถิ่น
หากอัตราที่เรียกเก็บอยู่นั้นเหมาะสมแล้ว
จะไม่ปรับปรุงอัตราค่าเช่าเพิ่มขึ้นก็ได้"
                        (๒๑)*  แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๕)
พ.ศ. ๒๕๓๔ ข้อ ๖ ซึ่งมีความ
เดิมว่า

.Pa........................................................................................................................................
                        ข้อ
๒๕.  ทวิ(๒๒)* 
ถ้าผู้เช่าที่ราชพัสดุประสงค์จะนำที่ราชพัสดุไปจัดให้เช่าช่วง 
หรือนำไปหาประโยชน์อย่างอื่นนอกเหนือจากวัตถุประสงค์การเช่าเดิม
ให้เป็นดุลพินิจของอธิบดีที่
จะพิจารณาอนุญาตได้
และการอนุญาตอธิบดีอาจพิจารณาปรับปรุงอัตราค่าเช่าเพิ่มขึ้นได้ตาม
ความเหมาะสม แต่ทั้งนี้มิให้เพิ่มค่าเช่าเกินกว่าร้อยละ ๒๕
ของค่าเช่าเฉพาะส่วนที่นำไปให้เช่าช่วง
หรือนำไปหาประโยชน์

หมวด ๕
                                                            ค่าธรรมเนียม

                        ข้อ
๒๖.(๒๓)*  ค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่า
                        (๑)
เพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่าสองเท่าของค่า
เช่าหนึ่งปี
                        (๒)
เพื่อผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตร ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่าสอง
เท่าของค่าเช่าหนึ่งปี
                        (๓)
การเช่าที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่น นอกจาก (๑) - (๒) ให้เรียกเก็บค่า
ธรรมเนียมร้อยละสองของราคาที่ดินคูณด้วยจำนวนปีที่ให้เช่า
------------------------------------------
                        "(๔)
กรณีทำสัญญาเช่าที่ดินเพื่ออยู่อาศัย ให้พิจารณาปรับปรุงค่าเช่าเพิ่มขึ้นทุก 
๕ ปี นับแต่ได้มีการปรับปรุงค่าเช่าเพิ่มขึ้นตามสภาพทำเลและสภาวะเศรษฐกิจของท้องถิ่น
หาก
อัตราค่าเช่าที่เรียกเก็บอยู่นั้นเหมาะสมแล้วจะไม่ปรับปรุงค่าเช่าเพิ่มขึ้นก็ได้"
                        (๒๒)*
เพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๑๒
                        (๒๓)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๑๓ ซึ่งมีความเดิมว่า
                        "ข้อ
๒๖.  ค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่า
                        (๑)
เพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่าหกเท่าของค่า
เช่าหนึ่งปี
                        (๒)
เพื่อผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตร ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่าหก
เท่าของค่าเช่าหนึ่งปี
                        (๓)
การเช่าที่ดินเพื่อประโยชน์อื่น นอกจาก (๑) - (๒) ให้เรียกเก็บค่าธรรม
เนียมร้อยละสองของราคาที่ดินคูณด้วยจำนวนปีที่ให้เช่า
                      (๔)
อาคาร  = 
[ร้อยละ ๒๐
ของราคาที่ดิน+(ราคาก่อสร้างอาคารปัจจุบัน-ค่าเสื่อมตามสภาพ)]  xจำนวนปีที่ให้เช่า
                                                    ๑๕

.Pa..........................................................................................................................................................
                      (๔)
อาคาร  = 
[ร้อยละ ๒๐
ของราคาที่ดิน+(ราคาก่อสร้างอาคารปัจจุบัน-ค่าเสื่อมตามสภาพ)]  xจำนวนปีที่ให้เช่า
                                                    ๑๕
                        (๕)
การเช่าเพื่อใช้ในกิจการอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้มุ่งหากำไร ให้อธิบดี
กำหนดค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่าตามความเหมาะสม
                        ข้อ
๒๗. 
ค่าธรรมเนียมการโอนสิทธิการเช่าที่ราชพัสดุ ให้เรียกเก็บค่าธรรม
เนียมการโอนหกเท่าของค่าเช่าหนึ่งปี ตามอัตราค่าเช่าที่ปรับปรุงแล้ว
                        ข้อ
๒๘. 
ค่าธรรมเนียมการโอนสิทธิการปลูกสร้างอาคารยกกรรมสิทธิ์ให้
กระทรวงการคลัง
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมหกเท่าของค่าตอบแทนการใช้ที่ดินระหว่างปลูกสร้าง
หนึ่งปี  
                        ข้อ
๒๙.  ค่าธรรมเนียม
การต่ออายุสัญญาเช่าที่ดิน
                        (๑)
การต่ออายุสัญญาเช่าที่ดินเพื่อผู้เช่าใช้อยู่อาศัย ไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียม
การต่ออายุสัญญา
                        (๒)
การต่ออายุสัญญาเช่าที่ดินเพื่อผู้เช่าใช้ประกอบการเกษตร หรือเพื่อใช้ในกิจ
การอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้มุ่งหากำไร
ไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการต่ออายุสัญญา
                        (๓)(๒๔)*  การต่ออายุสัญญาเช่าที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่น
นอกจาก (๑) -
(๒) ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการต่ออายุสัญญาดังนี้

(๓.๑) เมื่อครบกำหนดอายุสัญญาเช่าซึ่งเช่าเกินกว่า ๕ ปี หากจะ
อนุญาตให้เช่าต่อไปให้ต่ออายุสัญญาเช่าอีก ๕ ปี
โดยเรียกเก็บค่าธรรมเนียมร้อยละสองของราคา
ที่ดินปีที่ต่อสัญญาคูณด้วยจำนวนปีที่ต่ออายุสัญญา
เศษของสิบบาทให้ปัดเป็นสิบบาท

(๓.๒) เมื่อครบอายุสัญญาเช่า ๕ ปี หรือที่ดินราชพัสดุที่จัดให้เช่า
ครั้งละไม่เกิน ๓ ปี
หากจะอนุญาตให้เช่าต่อไปให้ต่ออายุสัญญาเช่าอีกครั้งละไม่เกิน ๓ ปี โดย
เรียกเก็บค่าธรรมเนียมปีละเท่ากับค่าเช่าที่เรียกเก็บในปีที่ต่ออายุสัญญาเช่า
๒ เดือน เศษของปีให้
เฉลี่ยตามส่วน เศษของเดือนให้นับเป็นหนึ่งเดือน
เศษของสิบบาทให้ปัดเป็นสิบบาท
------------------------------------------
                        (๕)
การเช่าเพื่อใช้ในกิจการอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้มุ่งหากำไร ให้อธิบดี
กำหนดค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่าตามความเหมาะสม"
                        (๒๔)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๓๐ ข้อ ๑๐ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "(๓)
การต่ออายุสัญญาเช่าที่ดินเพื่อประโยชน์อย่างอื่น นอกจาก (๑) - (๒) 
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการต่ออายุสัญญาร้อยละสองของราคาที่ดินปีที่ต่อสัญญาคูณด้วยจำนวน
ปีที่ต่ออายุสัญญา เศษของปีให้นับเป็นหนึ่งปี
เศษของสิบบาทให้ปัดเป็นสิบบาท"

Pa...................................................................................................................................
                        ข้อ
๓๐.(๒๕)* 
ค่าธรรมเนียมการต่ออายุสัญญาเช่าอาคาร ให้เรียกเก็บดังนี้
                        (๑)
เมื่อครบกำหนดอายุสัญญาเช่าซึ่งเช่าเกินกว่า ๕ ปี หากจะอนุญาตให้เช่าต่อ
ไปให้ต่ออายุสัญญาเช่าอีก ๕ ปี โดยเรียกเก็บค่าธรรมเนียม
= ร้อยละ ๓๐ [ร้อยละ ๒๐ ของราคาที่ดิน+(ราคาก่อสร้างอาคารปัจจุบัน-ค่าเสื่อมตาม
สภาพ)]x จำนวนปีที่ให้เช่า                                             ๑๕ 
เศษของสิบบาทให้ปัดเป็นสิบบาท
                        (๒)
เมื่อครบอายุสัญญาเช่า ๕ ปี หรืออาคารที่จัดให้เช่าครั้งละไม่เกิน ๓ ปี หาก
จะอนุญาตให้เช่าต่อไปให้ต่ออายุสัญญาเช่าอีกครั้งละไม่เกิน
๓ ปี โดยเรียกเก็บค่าธรรมเนียม ปีละ
เท่ากับค่าเช่าที่เรียกเก็บในปีที่ต่ออายุสัญญาเช่า ๒ เดือน
เศษของปีให้เฉลี่ยตามส่วน เศษของ
เดือนให้นับเป็นหนึ่งเดือน เศษของสิบบาทให้ปัดเป็นสิบบาท             
                        (๓)
การต่ออายุสัญญาเช่าอาคารเพื่อใช้ในกิจการอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้มุ่ง
หากำไร ไม่เรียกค่าธรรมเนียมการต่ออายุสัญญา
                        ข้อ
๓๑.(๒๖)* 
ค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์ปลูกสร้างอาคารหรือสิ่งปลูก
สร้างที่ต้องยกกรรมสิทธิ์ให้กระทรวงการคลัง

------------------------------------------
                        (๒๕)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๓๑ ข้อ ๖ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "ข้อ
๓๐. 
ค่าธรรมเนียมการต่ออายุสัญญาเช่าอาคาร ให้เรียกเก็บดังนี้
                        (๑)
เมื่อครบกำหนดอายุสัญญาเช่าซึ่งเช่าเกินกว่า ๕ ปี หากจะอนุญาตให้เช่าต่อ
ไป ให้ต่ออายุสัญญาเช่าอีก ๕ ปี โดยเรียกเก็บค่าธรรมเนียม
                        =
ร้อยละ ๖๐ (ร้อยละ ๓๐ ของราคาที่ดิน+(ราคาก่อสร้างอาคารปัจจุบัน - ค่า
เสื่อมตามสภาพ)) x จำนวนปีที่ให้เช่า                                            ๑๕
เศษของสิบบาทให้ปัดเป็นสิบบาท
                        (๒)
เมื่อครบอายุสัญญาเช่า ๕ ปี หรืออาคารที่จัดให้เช่าครั้งละไม่เกิน ๓ ปี หาก
จะอนุญาตให้เช่าต่อไป ให้ต่อสัญญาเช่าอีกครั้งละไม่เกิน ๓ ปี
โดยเรียกเก็บค่าธรรมเนียมปีละเท่า
กับค่าเช่าที่เรียกเก็บในปีที่ต่ออายุสัญญาเช่า ๒ เดือน
เศษของปีให้เฉลี่ยตามส่วน เศษของเดือน
ให้นับเป็นหนึ่งเดือน เศษของสิบบาทให้ปัดเป็นสิบบาท
                        (๓)
การต่ออายุสัญญาเช่าอาคารเพื่อใช้ในกิจการอันเป็นสาธารณกุศลที่ไม่ได้มุ่ง
หากำไร ไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการต่ออายุสัญญา"
                        (๒๖)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๓๑ ข้อ ๖ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "ข้อ
๓๑. 
ค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์ปลูกสร้างอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่
ต้องยกกรรมสิทธิ์ให้กระทรวงการคลัง
Pa...................................................................................................................................
                        (๑)
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์ตามจำนวนเนื้อที่ของที่ดิน
เฉพาะส่วนที่ใช้ปลูกสร้างอาคารร้อยละ ๒๐ ของราคาที่ดิน
                        (๒)
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์คูหาละ ๘,๐๐๐.- บาท 
สำหรับอาคาร ๒ ชั้น และเพิ่มขึ้นอีกชั้นละ ๒,๐๐๐.-
บาทต่อคูหา หากเนื้อที่อาคารที่ปลูกสร้าง
มากกว่าหรือน้อยกว่า ๔๘ ตารางเมตร
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมเพิ่มขึ้นหรือลดลงตามส่วน        
                        จำนวนเงินค่าธรรมเนียมใน
(๑) และ (๒) ข้อใดมากกว่าให้เรียกเก็บตามจำนวน
นั้น
                        (๓)
กรณีปลูกสร้างอาคารคาบเกี่ยวกับที่ราชพัสดุตามข้อ ๙ การพิจารณาเรียก
เก็บค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์ให้เสนอกระทรวงการคลังเป็นราย
ๆไป
                        (๔)
กรณีต่อเติมอาคารอันเป็นการเพิ่มจำนวนชั้นอาคาร ให้เรียกเก็บค่าธรรม
เนียมการจัดหาประโยชน์ตามหลักเกณฑ์ (๒) ตามส่วนที่เพิ่มขึ้น
                        ข้อ
๓๒. 
ค่าธรรมเนียมการออกแบบอาคารและสิ่งปลูกสร้าง ให้เรียกเก็บ
ค่าธรรมเนียมการออกแบบร้อยละของราคาอาคารดังนี้
                        ราคาก่อสร้างไม่เกิน
๕๐๐,๐๐๐.- บาท ค่าออกแบบร้อยละ  ๑.๕
ส่วนที่เกิน 
๕๐๐,๐๐๐ .- บาท แต่ไม่เกิน ๓,๐๐๐,๐๐๐.- บาท ร้อยละ ๑
และส่วนที่เกิน ๓,๐๐๐,๐๐๐.- 
บาท ร้อยละ ๐.๕
                        ข้อ
๓๓. 
ค่าธรรมเนียมการตรวจแบบอาคารและสิ่งปลูกสร้างทุกประเภท ยกเว้น
อาคารและสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวข้างล่างนี้
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการตรวจแบบตารางเมตรละ 
๒.- บาท ของพื้นที่แต่ละชั้นรวมกัน หรือร้อยละ ๐.๑
ของราคาก่อสร้าง แล้วแต่จำนวนไหนจะ
มากกว่า แต่ต้องไม่ต่ำกว่า ๑๐๐.- บาทในทุกกรณี
                        (๑)
อาคารตึกแถวอยู่อาศัย ตารางเมตรละ ๒.๐๐ บาท
                        (๒)
อาคารไม้อยู่อาศัย ตารางเมตรละ ๑.๐๐ บาท
                        (๓)
ลาน ค.ส.ล. ตารางเมตรละ ๑.๐๐ บาท
                        (๔)
ถนน ตารางเมตรละ ๑.๐๐ บาท 
------------------------------------------
                        (๑)
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์ตามจำนวนเนื้อที่ของที่ดิน
เฉพาะส่วนที่ใช้ปลูกสร้างอาคารร้อยละ ๓๐ ของราคาที่ดิน
                        (๒)
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์คูหาละ ๘,๐๐๐.- บาท 
สำหรับอาคาร ๒ ชั้นและเพิ่มขึ้นอีกชั้นละ ๒,๐๐๐.- บาท
ต่อคูหา หากเนื้อที่อาคารที่ปลูกสร้าง
มากกว่าหรือน้อยกว่า ๔๘ ตารางเมตร
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมเพิ่มขึ้นหรือลดลงตามส่วน        
                        จำนวนเงินค่าธรรมเนียม
(๑) และ (๒) ข้อใดมากกว่า ให้เรียกเก็บตามจำนวน
นั้น
                        (๓)
กรณีปลูกสร้างอาคารคาบเกี่ยวกับที่ราชพัสดุตามข้อ ๙ การพิจารณาเรียก
เก็บค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์ให้เสนอกระทรวงการคลังเป็นรายๆ
ไป
Pa....................................................................................................................................
                        (๕)
สะพาน ตารางเมตรละ ๒.๐๐ บาท
                        (๖)
รั้วคอนกรีต เมตรละ ๑.๐๐ บาท
                        (๗)
เขื่อน ค.ส.ล. เมตรละ ๒.๐๐ บาท
                        (๘)
เขื่อนไม้ เมตรละ ๑.๐๐ บาท
                        ข้อ
๓๔.  ค่าธรรมเนียมการรังวัด
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการรังวัดดังนี้
                        (๑)
ที่ดินแปลงละ ๑๐๐.- บาท
                        (๒)
อาคารหลังหรือคูหาละ ๑๐๐.- บาท
                        ข้อ
๓๕. 
การโอนสิทธิการเช่าระหว่างผู้เช่าร่วม ให้ถือว่าเป็นการโอนและเสียค่า
ธรรมเนียมการโอนตามส่วนของสิทธิที่โอนไป
                        ข้อ
๓๖. 
การโอนสิทธิการเช่าหรือสิทธิการปลูกสร้างให้กับบุพการีผู้สืบสันดาน
หรือคู่สมรสของผู้เช่าในขณะผู้เช่ายังมีชีวิตอยู่
ให้ลดค่าธรรมเนียมลงเหลือร้อยละ ๒๕
                        ข้อ
๓๗.(๒๗)* 
ค่าธรรมเนียมที่ได้รับการยกเว้น
                        (๑)
การเช่าที่ดินทุกชนิด เมื่อทายาทโดยธรรมยื่นคำร้องขอเช่าภายใน ๑ ปี การ
เช่าอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างทุกชนิดหรือสิทธิการปลูกสร้าง
เมื่อทายาทโดยธรรมยื่นคำร้องขอเช่า
ภายใน ๓ เดือน
นับแต่วันที่ผู้เช่าหรือผู้มีสิทธิเดิมถึงแก่กรรม
ไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดให้
เช่าแต่หากยื่นร้องขอเช่าภายหลังกำหนดเวลาดังกล่าว
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียม ๒ เท่าของค่าเช่า
หรือค่าตอบแทนการใช้ที่ดินระหว่างปลูกสร้าง ๑ ปี
------------------------------------------
                        (๔)
กรณีต่อเติมอาคารอันเป็นการเพิ่มจำนวนชั้นอาคาร ให้เรียกเก็บค่าธรรม
เนียมการจัดหาประโยชน์ตามหลักเกณฑ์ (๒)
ตามส่วนที่เพิ่มขึ้น"
                        (๒๗)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๑๔ ซึ่งมี
ความเดิมว่า
                        "ข้อ
๓๗.  ค่าธรรมเนียมที่ได้รับการยกเว้น
                        (๑)
การเช่าที่ดินทุกชนิด เมื่อทายาทโดยธรรมยื่นคำร้องขอเช่าภายใน ๑ ปี การ
เช่าอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างทุกชนิด หรือสิทธิการปลูกสร้าง
เมื่อทายาทโดยธรรมยื่นคำร้องขอเช่า
ภายใน ๓๐ วัน
นับแต่วันที่ผู้เช่าหรือผู้มีสิทธิเดิมถึงแก่กรรม ไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดให้
เช่า แต่หากยื่นคำร้องขอเช่าภายหลังกำหนดเวลาดังกล่าว
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียม ๒ เท่าของค่า
เช่าหรือค่าตอบแทนการใช้ที่ดินระหว่างปลูกสร้าง ๑ ปี
                        ในกรณีเป็นการเช่าที่ดินและอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างรวมกันให้ใช้กำหนดเวลาเช่น
เดียวกับกรณีการยื่นคำร้องขอเช่าอาคารหรือสิ่งปลูกสร้าง
                        (๒)
เมื่อผู้ปลูกสร้างอาคารยกกรรมสิทธิ์ให้กระทรวงการคลังโอนสิทธิการเช่า
อาคารภายใน ๑ ปี นับแต่วันรับมอบอาคาร
ไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการโอน

Pa..........................................................................................................................................
                        ในกรณีเป็นการเช่าที่ดินและอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างรวมกันให้ใช้กำหนดเวลาเช่น
เดียวกับกรณีการยื่นคำร้องขอเช่าอาคารหรือสิ่งปลูกสร้าง
                        (๒)
เมื่อผู้ได้รับสิทธิปลูกสร้างอาคารยกกรรมสิทธิ์ให้กระทรวงการคลังโดยการ
ประมูลโอนสิทธิการเช่าอาคารภายใน ๓ ปีนับแต่วันรับมอบอาคาร
ไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการ
โอนแต่หากยื่นคำร้องขอโอนสิทธิการเช่าอาคารภายหลังกำหนดเวลาดังกล่าวให้เรียกเก็บค่าธรรม
เนียมเท่ากับค่าเช่าอาคาร ๑ ปี
                        (๓)
กรณีผู้เช่าอาคารขอรื้อถอนอาคารที่เช่าเพื่อปลูกสร้างอาคารใหม่ทดแทน
หรือกรณีอาคารที่เช่าเดิมถูกเพลิงไหม้
ถ้าจัดให้ผู้เช่าเดิมได้รับสิทธิปลูกสร้างอาคารใหม่ไม่เกิน
กว่าเนื้อที่ของอาคารเดิมที่รื้อถอนหรือที่ถูกเพลิงไหม้
ไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดหา
ประโยชน์
                        (๔)
กรณีผู้เช่าที่ดินเพื่อใช้อยู่อาศัยขอปลูกสร้างอาคารเพื่อยกกรรมสิทธิ์ให้
กระทรวงการคลังในที่ดินที่เช่าอยู่เดิม
ไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์เฉพาะส่วนที่ผู้
เช่าต้องทำการรื้อถอนอาคารหรือบ้านพักอาศัย
                        (๕)
กรณีสัญญาเช่าที่ดินเพื่อใช้อยู่อาศัยระงับเพราะอาคารหรือบ้านพักอาศัยของ
ผู้เช่าถูกเพลิงไหม้
ถ้าจัดให้ผู้เช่าเดิมได้รับสิทธิเช่าที่ดินเพื่อใช้อยู่อาศัยต่อไปไม่เรียกเก็บค่าธรรม
เนียมการจัดให้เช่า
หรือถ้าจัดให้ผู้เช่าเดิมได้รับสิทธิปลูกสร้างอาคารยกกรรมสิทธิ์ให้กระทรวงการ
คลังไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์
                        ข้อ
๓๘  ค่าธรรมเนียมอื่น ๆ
ให้เรียกเก็บในอัตราดังนี้
                        (๑)
แก้ชื่อและหรือชื่อสกุล รายละ ๑๐.- บาท
                        (๒)
อนุญาตให้ขาย จำนอง ขายฝาก ให้ รายละ ๑๐๐.- บาท
                        (๓)
คัดสำเนาเอกสารหรือรับรองเอกสารต่างๆ ฉบับละ ๑๐.- บาท (ไม่รวมค่า
ถ่ายเอกสาร)
------------------------------------------
                        (๓)
กรณีอาคารที่เช่าเดิมถูกเพลิงไหม้ เมื่อผู้เช่าเดิมประสงค์จะปลูกสร้างอาคาร
ใหม่ไม่เกินกว่าเนื้อที่ของอาคารเดิมที่ถูกเพลิงไหม้ไปเพื่อผู้เช่าได้ใช้ประโยชน์เอง
ไม่เรียกเก็บค่า
ธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์เว้นแต่ผู้เช่าเดิมโอนสิทธิการปลูกสร้าง
สิทธิการเช่า หรือการเช่า
ช่วงสำหรับที่ราชพัสดุทั้งหมด หรือบางส่วนให้บุคคลอื่น
                        (๔)
กรณีเป็นการเช่าที่ดินเพื่ออยู่อาศัยแล้วภายหลังเกิดเพลิงไหม้อาคารที่อยู่
อาศัย
ถ้าทำเลยังไม่เหมาะสมที่จะปรับปรุงปลูกสร้างอาคารพาณิชย์หรือจัดประโยชน์อย่างอื่น
หาก
จะให้ผู้เช่าเดิมเช่าต่อไป
ไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมจัดให้เช่า" 

Pa........................................................................................................................................
                        (๔)
(๒๘)*อนุญาตให้นำสิทธิการเช่า สิทธิการปลูกสร้างอาคารหรือสิทธิการเช่า
ช่วงกรณีที่ผู้เช่าได้ให้ความยินยอมด้วยแล้ว
ไปทำเงื่อนไขผูกพันในการกู้เงินหรือเบิกเงินเกินบัญชี
หรือค้ำประกันเงินกู้ร้อยละ ๐.๕ ของเงินกู้
ทั้งนี้ให้เรียกเก็บไม่น้อยกว่า ๕๐๐.- บาท แต่ไม่เกิน 
๔๐,๐๐๐.- บาท 
                        (๕)
หนังสือรับรองผลงาน ฉบับละ ๑๐๐.- บาท
                        (๖)
การอนุญาตหรือการออกหนังสือรับรองอื่นนอกจาก (๑) - (๕) ครั้งละ
๒๐.- บาท
                        ข้อ
๓๙. 
ความในหมวดนี้กำหนดเรื่องค่าธรรมเนียมเท่านั้น มิให้หมายรวมถึง
การก่อให้เกิดสิทธิในประการอื่น

                                                               หมวด ๖
                                    คณะกรรมการพิจารณาอัตราค่าเช่าและค่าธรรมเนียม

                        ข้อ
๔๐.  ให้มีคณะกรรมการพิจารณาอัตราค่าเช่าและค่าธรรมเนียมดังนี้
                        (๑)
คณะกรรมการพิจารณาอัตราค่าเช่าและค่าธรรมเนียมส่วนกลาง ประกอบ
ด้วยผู้อำนวยการกองจัดประโยชน์ เป็นประธาน
ผู้อำนวยการกองนิติการ ผู้อำนวยการกองที่ราช
พัสดุ ผู้อำนวยการกองแบบแผนและก่อสร้าง เป็นกรรมการ และหัวหน้าฝ่ายจัดประโยชน์ในเขต
พื้นที่รับผิดชอบเป็นกรรมการและเลขานุการ
                        ให้คณะกรรมการมีหน้าที่ดังนี้
                              (๑.๑) 
พิจารณากำหนดอัตราค่าเช่าและค่าธรรมเนียมในการเช่าแต่ละราย
ทั้งในเขตกรุงเทพมหานครและในเขตต่างจังหวัด
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กรมธนารักษ์
กำหนด เว้นแต่กรณีการเช่าที่ดินราชพัสดุในต่างจังหวัดเพื่ออยู่อาศัยหรือเพื่อประกอบการเกษตร
ที่มีระยะเวลาการเช่าของสัญญาไม่เกิน ๓ ปี
ให้เป็นอำนาจของคณะกรรมการตาม (๒) เป็นผู้
พิจารณา
                              (๑.๒)
พิจารณากำหนดมูลค่าปัจจุบันของสิ่งก่อสร้างหรืออาคาร และกำหนด
ค่าเสื่อมของสิ่งปลูกสร้างหรืออาคารแต่ละราย
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กรมธนารักษ์กำหนด
เพื่อคำนวณคิดค่าธรรมเนียมใน (๑.๑)  
                        (๒)
คณะกรรมการพิจารณาอัตราค่าเช่าและค่าธรรมเนียมในเขตต่างจังหวัด
ประกอบด้วย คลังจังหวัด เป็นประธาน
สรรพากรจังหวัดหรือผู้แทน เป็นกรรมการ และราชพัสดุ
จังหวัดเป็นกรรมการและเลขานุการ
------------------------------------------
                        (๒๘)*
แก้ไขเพิ่มเติมความข้อ ๓๘(๔) โดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ 
ข้อ ๑๔ ซึ่งมีความเดิมว่า 
                        "(๔)
อนุญาตให้นำสิทธิการเช่าหรือสิทธิการเช่าช่วงไปทำเงื่อนไขผูกพันในการกู้
หรือเบิกเงินเกินบัญชีค้ำประกันเงินกู้ ร้อยละ ๐.๕
ของเงินกู้ แต่ไม่น้อยกว่า ๕๐๐.- บาท"
Pa............................................................................................................................................
                        ให้คณะกรรมการมีหน้าที่ดังนี้
                              (๒.๑)
พิจารณากำหนดอัตราค่าเช่าและค่าธรรมเนียมในการเช่าที่ดินราช
พัสดุเพื่ออยู่อาศัย
หรือเพื่อประกอบการเกษตรที่มีระยะเวลาการเช่าของสัญญาไม่เกิน ๓ ปี 
สำหรับการเช่าแต่ละรายที่อยู่ในท้องที่จังหวัดเพื่อเสนอให้ผู้มีอำนาจของจังหวัดพิจารณาสั่งการ
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กรมธนารักษ์กำหนด
                              (๒.๒)
พิจารณาให้ความเห็นและให้ข้อมูลของการเช่าที่ราชพัสดุในเขต
จังหวัดแต่ละรายนอกเหนือจากข้อ (๒.๑)
เพื่อประกอบการพิจารณาอัตราค่าเช่าและค่าธรรม
เนียมของคณะกรรมการฯ ส่วนกลาง ตามข้อ (๑)    
                        ข้อ
๔๑. หลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดค่าเช่า มูลค่าสิ่งปลูกสร้างอาคารและค่า
เสื่อมอาคารที่กรมธนารักษ์กำหนด
ให้ตราเป็นคำสั่งกรมธนารักษ์

หมวด ๗
                                                   ค่าปรับและการบอกเลิกสัญญา

                        ข้อ
๔๒.(๒๙)* 
การใช้ประโยชน์ที่ราชพัสดุโดยละเมิดให้ปฏิบัติดังนี้
                        (๑)
ฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหาย หรือ
                        (๒)
หากสมควรให้เช่าให้เรียกเก็บค่าเช่าตามที่กำหนดในหมวด ๔ หลักประกัน
สัญญาเช่า ค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่าตามระเบียบ
และจะเรียกค่าเสียหายด้วยก็ได้ตามที่อธิบดี
เห็นสมควร
                        กรณีที่มีการละเมิดหรือบุกรุกอยู่ก่อนวันที่
๑ ตุลาคม ๒๕๒๗ ถ้าผู้ละเมิดหรือผู้
บุกรุกยินยอมเช่าโดยไม่โต้แย้งสิทธิในที่ดิน
อธิบดีอาจยกเว้นไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจัดให้
เช่าหรือค่าเสียหายได้
                        ข้อ
๔๓.  การใช้สิทธิตามสัญญา
การบอกเลิกสัญญา ให้เป็นอำนาจหน้าที่ของ
อธิบดีหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากอธิบดี
------------------------------------------
                         (๒๙)* แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่
๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๑๕ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "ข้อ
๔๒. 
การใช้ประโยชน์ที่ราชพัสดุโดยละเมิดให้ปฏิบัติดังนี้
                        (๑)
ฟ้องขับไล่และเรียกค่าเสียหาย
                        (๒)
หากสมควรให้เช่าให้เรียกเก็บค่าเช่าตามที่กำหนดในหมวด ๔ หลักประกัน
สัญญาเช่า ค่าธรรมเนียมการจัดให้เช่า ตามระเบียบ
และจะเรียกเก็บค่าเสียหายด้วยก็ได้ตามที่
อธิบดีเห็นสมควร
                        กรณีที่มีการละเมิดหรือบุกรุกอยู่ก่อนวันใช้ระเบียบนี้
ถ้าผู้ละเมิดหรือผู้บุกรุกยิน
ยอมเช่าโดยไม่โต้แย้งสิทธิในที่ดิน อธิบดีอาจยกเว้นไม่เรียกเก็บค่าเสียหายก็ได้"
Pa...........................................................................................................................................
                       ข้อ
๔๔.(๓๐)* กรณีผิดสัญญาให้ดำเนินการบอกเลิกสัญญาและหรือให้รื้อถอน
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างแล้วแต่กรณี
หรือถ้ามีเหตุสมควรเพื่อการจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุจะ
ไม่บอกเลิกสัญญาก็ได้
แต่ให้อธิบดีพิจารณากำหนดค่าปรับและปฏิบัติ ดังนี้
                        (๑)
สัญญาเช่าที่ดิน ถ้าผู้เช่าปลูกสร้างอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างใด ๆ ในที่ดินที่เช่า
โดยมิได้รับอนุญาต ถ้าเป็นอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างเพื่ออยู่อาศัยให้เรียกเก็บค่าปรับในอัตราไม่ต่ำ
กว่าร้อยละ ๕ แต่ไม่เกินร้อยละ ๑๐ ของราคาค่าก่อสร้าง
แต่ให้เรียกเก็บไม่ต่ำกว่า ๑,๐๐๐ บาท 
ต่อครั้งที่ผิดสัญญาหรือในกรณีเป็นสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่น
นอกจากให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการ
จัดหาประโยชน์ตามระเบียบแล้วให้เรียกเก็บค่าปรับในอัตราไม่ต่ำกว่าร้อยละ
๑๐ แต่ไม่เกินร้อย
ละ ๒๐ ของราคาค่าก่อสร้าง แต่ให้เรียกเก็บค่าปรับไม่ต่ำกว่า
๑๐,๐๐๐ บาทต่อครั้งที่ผิดสัญญา
                        (๒)
สัญญาเช่าที่ดิน ถ้าผู้เช่าต่อเติมหรือดัดแปลงอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างโดยมิ
ได้รับอนุญาต
กรณีเป็นอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างอยู่อาศัยให้เรียกเก็บค่าปรับในอัตราไม่ต่ำกว่าร้อย
ละ ๕ แต่ไม่เกินร้อยละ ๑๐
ของค่าต่อเติมหรือดัดแปลงแต่ให้เรียกเก็บไม่ต่ำกว่า ๑,๐๐๐ บาทต่อ
ครั้งที่ผิดสัญญา
หรือในกรณีเป็นสิ่งปลูกสร้างอื่นให้เรียกเก็บค่าปรับในอัตราไม่ต่ำกว่าร้อยละ ๑๐ 
แต่ไม่เกินร้อยละ ๒๐ ของค่าต่อเติมหรือดัดแปลง
แต่ให้เรียกเก็บไม่ต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐ บาทต่อ
ครั้งที่ผิดสัญญา
------------------------------------------
                        (๓๐)*
แก้ไขเพิ่มเติมโดยระเบียบฯ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๒ ข้อ ๑๖ ซึ่งมีความ
เดิมว่า
                        "ข้อ
๔๔.  กรณีผิดสัญญา
ให้ดำเนินการบอกเลิกสัญญาและหรือรื้อถอนสิ่งปลูก
สร้างแล้วแต่กรณี
แต่ถ้ามีเหตุสมควรเพื่อการจัดหาประโยชน์ในที่ราชพัสดุจะไม่บอกเลิกสัญญาก็
ได้ แต่ให้ปฏิบัติดังนี้
                        (๑)
สัญญาเช่าที่ดิน ถ้าผู้เช่าปลูกสร้างสิ่งปลูกสร้างโดยมิได้รับอนุญาตในกรณี
เป็นอาคารเพื่ออยู่อาศัยให้เรียกเก็บค่าปรับร้อยละ ๑๐
ของราคาค่าก่อสร้าง แต่ไม่ต่ำกว่า 
๑,๐๐๐.- บาท
ต่อครั้งที่ผิดสัญญาในกรณีเป็นสิ่งปลูกสร้างอื่น นอกจากผู้ปลูกสร้างจะต้อง
ชำระค่าธรรมเนียมการจัดหาประโยชน์ตามระเบียบแล้ว  ยังต้องชำระค่าปรับอีกร้อยละ ๒๐ ของ
ราคาค่าก่อสร้าง แต่ไม่ต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐.- บาท
ต่อครั้งที่ผิดสัญญา
                        (๒)
สัญญาเช่าที่ดิน เมื่อผู้เช่าต่อเติมหรือดัดแปลงสิ่งปลูกสร้างโดยมิได้รับ
อนุญาตในกรณีเป็นอาคารอยู่อาศัยให้เรียกเก็บค่าปรับร้อยละ
๑๐ ของราคาค่าต่อเติมหรือดัด
แปลง แต่ไม่ต่ำกว่า ๑,๐๐๐.- บาท ต่อครั้งที่ผิดสัญญา
ในกรณีเป็นสิ่งปลูกสร้างอื่นให้เรียกเก็บค่า
ปรับร้อยละ ๒๐ ของราคาต่อเติมหรือดัดแปลงแต่ไม่ต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐.-
บาท ต่อครั้งที่ผิดสัญญา
Pa.....................................................................................................................................
                        (๓)
สัญญาเช่าอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างทุกชนิด ถ้าผู้เช่าต่อเติมหรือดัดแปลง
อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างโดยมิได้รับอนุญาตไม่ถึงขนาดที่อาจกระทบกระเทือนต่อความมั่นคงหรือ
ไม่เปลี่ยนแปลงรูปทรงถึงขนาดเสียความเป็นระเบียบเรียบร้อยหรือความสวยงาม
ให้เรียกเก็บค่า
ปรับในอัตราไม่ต่ำกว่าร้อยละ ๕ แต่ไม่เกินร้อยละ ๑๐
ของราคาค่าต่อเติมหรือดัดแปลงแต่ให้
เรียกเก็บค่าปรับไม่ต่ำกว่า ๑,๐๐๐ บาทต่อครั้งที่ผิดสัญญา
หรือในกรณีผู้เช่ารื้อถอนอาคารหรือ
สิ่งปลูกสร้างไม่ว่าทั้งหมดหรือแต่บางส่วนโดยมิได้รับอนุญาตให้เรียกเก็บค่าปรับในอัตราดังกล่าว
จากค่าเสียหาย โดยยังไม่รวมถึงค่าเสียหายอื่น
                        (๔)
สัญญาก่อสร้างอาคารยกกรรมสิทธิ์ให้กระทรวงการคลัง ถ้าผู้ก่อสร้างเปลี่ยน
รายการก่อสร้าง รื้อถอน
ต่อเติมหรือดัดแปลงส่วนใดส่วนหนึ่งหรือทั้งหมดของอาคารหรือสิ่งปลูก
สร้างก่อนได้รับอนุญาตหรือโดยไม่มีสิทธิจะกระทำได้ให้เรียกเก็บค่าปรับในอัตราไม่ต่ำกว่าร้อยละ

๑๐ แต่ไม่เกินร้อยละ ๒๐ ของราคาก่อสร้างที่เปลี่ยนแปลง
รื้อถอน ต่อเติมหรือดัดแปลง แต่ทั้งนี้
ให้เรียกเก็บค่าปรับไม่ต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐
บาทต่อครั้งที่ผิดสัญญา และถ้าทำให้ค่าแห่งอาคารหรือสิ่ง
ปลูกสร้างลดลงให้เรียกราคามูลค่าที่ลดลงอีกส่วนหนึ่งด้วย
                        (๕)
ถ้ากรณีตาม (๓) และ (๔) เป็นเหตุให้อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างขาดความมั่น
คงแข็งแรงอันอาจจะเป็นอันตรายแก่ชีวิตร่างกาย ทรัพย์สิน
ถ้าเห็นว่าสามารถเสริมความมั่นคงได้
จะให้ผู้ผิดสัญญาเสริมความมั่นคงด้วยทุนทรัพย์ของตนเองก็ได้
และให้เรียกค่าปรับด้วย
                        ในกรณีไม่อาจดำเนินการตามวรรคแรก
หรือทำให้ขาดความสวยงามให้รื้อถอน
และให้เรียกค่าเสียหายด้วย
                        (๖)
กรณีผิดสัญญาโดยนำไปให้เช่าช่วงหรือนำไปหาประโยชน์โดยมิได้รับ
อนุญาตหากมีเหตุสมควรจะไม่บอกเลิกสัญญา
ให้เพิ่มอัตราค่าเช่าขึ้นอีกร้อยละ ๕๐ ของค่าเช่า
เฉพาะส่วนที่ให้เช่าช่วงหรือจัดหาประโยชน์
                        ข้อ
๔๕.  ผู้ค้างชำระค่าเช่า ภาษีอากร
ภาษีบำรุงท้องที่ ภาษีโรงเรือน ค่าธรรม
เนียม ค่าปรับ หรือเงินอื่นใด
อันจะต้องชำระแก่ทางราชการตามกำหนดเวลา นอกจากจะต้องชำระ
เงินที่ค้างดังกล่าวแล้ว
ยังต้องชำระเงินที่เพิ่มขึ้นอีกในอัตราร้อยละ ๑.๕ ต่อเดือนของเงินที่ค้าง
ชำระ เศษของเดือนให้นับเป็นหนึ่งเดือน
                        ข้อ
๔๖.  ให้ใช้ระเบียบนี้ตั้งแต่วันที่
๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๗ เป็นต้นไป
------------------------------------------
                        (๓)
สัญญาเช่าอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างทุกชนิด เมื่อผู้เช่าปลูกสร้างต่อเติมหรือ
ดัดแปลงสิ่งปลูกสร้างโดยไม่ได้รับอนุญาตไม่ถึงขนาดที่อาจกระทบกระเทือนต่อความมั่นคงหรือ
ไม่เปลี่ยนแปลงรูปทรงถึงขนาดเสียความเป็นระเบียบเรียบร้อยหรือความสวยงาม
ให้เรียกค่าปรับ
ร้อยละ ๒๐ ของราคาเฉพาะส่วนที่ปลูกสร้างต่อเติมหรือดัดแปลง
แต่ไม่ต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐.- บาท 
ต่อครั้ง 
โดยยังไม่รวมถึงค่าเสียหายอื่น

Pa........................................................................................................................................
                                                                        ประกาศ
ณ วันที่ ๘ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๗

                                                                                       สมหมาย  ฮุนตระกูล
                                                                                    (นายสมหมาย  ฮุนตระกูล)
                                                                                    รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

------------------------------------------
                        (๔)
สัญญาปลูกสร้างอาคาร โดยเปลี่ยนแปลงรายการก่อสร้าง รื้อถอน ต่อเติม
หรือดัดแปลงส่วนใดส่วนหนึ่งหรือทั้งหมดของสิ่งปลูกสร้างก่อนได้รับอนุญาต
หรือโดยไม่มีสิทธิ
จะกระทำได้ให้เรียกค่าปรับร้อยละ ๒๐ ของราคาค่าก่อสร้างที่เปลี่ยนแปลง
รื้อถอน ต่อเติม หรือ
ดัดแปลง แต่ไม่ต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐.- บาท
ต่อครั้งและถ้าทำให้ค่าลดลงให้เรียกราคามูลค่าที่ลดลง
อีกส่วนหนึ่งด้วย
                        (๕)
ถ้ากรณีตาม (๓) และ (๔) เป็นเหตุให้อาคารหรือสิ่งปลูกสร้างขาดความมั่น
คงแข็งแรงอันอาจจะเป็นอันตรายแก่ชีวิตร่างกาย ทรัพย์สิน
ถ้าเห็นว่าสามารถเสริมความมั่นคงได้
จะให้ผู้ผิดสัญญาเสริมความมั่นคงด้วยทุนทรัพย์ของตนเองก็ได้
และให้เรียกค่าปรับด้วย
                        ในกรณีไม่อาจดำเนินการตามวรรคแรก
หรือทำให้ขาดความสวยงามให้รื้อถอน
และให้เรียกค่าเสียหายด้วย
                        (๖)
กรณีผิดสัญญาโดยนำไปให้เช่าช่วง หรือนำไปหาประโยชน์โดยมิได้รับ
อนุญาต หากมีเหตุสมควรจะไม่บอกเลิกสัญญา
ให้เพิ่มอัตราค่าเช่าขึ้นอีกร้อยละ ๕๐ ของค่าเช่า
เฉพาะส่วนที่ให้เช่าช่วงหรือจัดหาประโยชน์"

[รก.๒๕๒๗/-/-/-]

                                                                                                            สุรินทร์
แก้ไข ๐๓/๑๐/๒๕๔๔