atepeq/tico19 huggingface dataset:
Connecting in an affected area may lead to entry restrictions later on, and if you've been in an affected area recently some countries won't even let you change planes.
Ang pagpunta sa isang apektabong lugar ay maaaring humantong sa mga paghihigpit sa pagpasok pagtagal, at kung galing ka sa apektadong lugar kamakailan, hindi ka papayagan ng ilang bansa na lumipat ng eroplano.
On certain itineraries there is a risk of getting quarantined somewhere along the way.
Sa ilang mga itineraryo, may panganib na magkaroon ng quarantine habang nangyayari.
So book a direct flight if you can, and if not, think carefully about where to connect.
Kaya mag-book ng isang direktang paglipad kung magagawa mo, at kung hindi, pag-isiping mabuti kung saan makipag-ugnay.
In uncertain times, plans can change.
Sa hindi tiyak na mga panahon, puwedeng magbago ang mga plano.
Many embassies and consulates have evacuated nonessential staff, and some have shut down operations completely.
Maraming mga embahada at konsulado ang naglikas ng mga kawani na hindi kinakailangan, at ang ilan ay tuluyan na’ng nagsara ng mga operasyon.
Emergency assistance should still be available, though it's possible you may have to contact a further-away consulate if your local one has shut down.
Ang tulong sa emerhensiya ay dapat pa ring nakakamtan, kahit na posibleng maaari kang makipag-ugnayan sa isang nasa mas malayong konsulado kung nagsara ang nasa inyong lokal.
If you have been stranded due to the pandemic, your nearest consulate may be able to help you find a flight home, arrange an emergency loan so you can buy a ticket, or provide an emergency passport.
Kung nabalaho ka sa isang lugar dahil sa pandemya, maaaring makatulong sa iyo ang pinakamalapit na konsulado para makahanap ng sasakyan pauwi, magsaayos ng emerhensiyang utang para makabili ka ng tiket, o magbigay ng emerhensiyang pasaporte.
At the very least they can keep you informed about the local situation and notify you about recently introduced travel requirements and restrictions.
Sa pinakamababa ay maaari ka nilang bigyan ng kaalaman tungkol sa lokal na sitwasyon at abisuhan ka tungkol sa kamakailang ipinakilala na mga kinakailangan at paghihigpit sa paglalakbay.
Ordinary consular services such as visa and passport processing may be suspended or restricted to urgent need, depending on the location and the consulate.
Ang mga karaniwang serbisyo ng konsulado tulad ng pagproseso ng bisa at pasaporte ay maaaring suspindihin o limitahan sa kagyat na pangangailangan, depende sa lokasyon at konsulado.
Although some people call the disease "Wuhan pneumonia" (武汉(漢)肺炎/武肺), "Wuhan disease", or "Chinese virus", the use of these terms is considered racist in China and by many people of Chinese origin. 
Bagaman tinatawag ng ilang mga tao ang sakit na "pulmonyang Wuhan" (武汉 (漢) 肺炎 / 武 肺), "sakit sa Wuhan", o "virus na Tsino", itinuturing na rasista sa China ang paggamit ng mga terminong ito at ng maraming tao na nagmula sa China.
It is still common to refer the disease as "Wuhan pneumonia" or "Chinese virus" in places like Hong Kong and Taiwan. 
Karaniwan pa ring tinutukoy ang sakit bilang "pulmonya ng Wuhan" o "virus ng Tsino" sa mga lugar tulad ng Hong Kong at Taiwan.
To be safe, use location-neutral terms when referring to the disease, such as "COVID-19", "novel coronavirus", or just "the virus" or "the pandemic". 
Upang maging ligtas, gumamit ng mga terminong walang kinikilingan sa lokasyon kapag tinutukoy ang sakit, tulad ng "COVID-19", "novel coronavirus", o simpleng "ang virus" o "ang pandemiko".
Particularly in developing countries where law enforcement are poorly trained, enforcement of curfew, lockdown or stay-at-home orders are often brutal, often using forces not proportionate against crowds.
Lalo na sa mga paunlad na bansa kung saan ang pagpapatupad ng batas ay hindi masyadong nasanay, ang pagpapatupad ng curfew, lockdown o utos na pananatili sa bahay ay madalas na brutal, madalas na gumagamit ng mga puwersa na hindi akma laban sa karamihan ng tao.
Comply with these orders, and avoid crowds in public.
Tumalima sa mga utos na ito, at iwasan ang maraming tao sa publiko.
As a result of the coronavirus pandemic, xenophobia has risen in many countries, primarily but not exclusively targeting people perceived to be Chinese.
Bilang resulta ng pandemya ng coronavirus, tumaas ang xenophobia sa maraming mga bansa, lalo na ngunit hindi eksklusibo na naka-target sa mga taong kinikilala na Intsik.
There has been a worldwide spike in racist incidents targeting people of East Asian origin, including in major cities such as New York, London and San Francisco.
Nagkaroon ng isang pandaigdigang pag-angat sa mga insidenteng rasista na pumupuntirya sa mga taong nagmula sa Silangang Asya, kabilang ang mga pangunahing lungsod tulad ng New York, London at San Francisco.
In Hong Kong, Sinophobia, which was already high to begin with, has intensified as a result of the pandemic, with the result that many shops and restaurants are now denying service to mainland Chinese customers and banning Mandarin speakers from their premises (with the exception of Taiwanese).
Sa Hong Kong, ang Sinophobia, na mataas na upang magsimula, ay tumindi bilang resulta ng pandemya, na ang resulta na maraming mga tindahan at restawran ay tinatanggihan ngayon ang serbisyo sa mga kustomer na taga Mainland China at ipinagbawal ang mga nagsasalita ng Mandarin mula sa kanilang lugar (maliban sa mga Taiwanese).
Levels of xenophobia have also risen in East Asia, with some restaurants and other businesses in Japan and China refusing service to foreign customers.
Ang mga antas ng xenophobia ay tumaas din sa Silangang Asya, kung saan ilang mga restawran at iba pang mga negosyo sa Japan at China ang tumanggi na magserbisyo sa mga dayuhang kostumer.
In China, there have been incidents of foreigners being refused rooms by hotel staff, and foreign residents, particularly black people, being kicked out of their apartments on short notice by their landlords.
Sa China, nagkaroon ng mga insidente ng mga dayuhan na tinanggihang bigyan ng kwarto ng mga kawani ng hotel, at mga dayuhang residente, lalo na ang mga itim na tao, na sinisipa palabas ng kanilang mga silid sa maikling paunawa ng kanilang mga kasero.
Sources for further information on the coronavirus outbreak include:
Ang mga sanggunian para sa karagdagang impormasyon sa paglaganap ng coronavirus ay kinabibilangan ng:
The US government Centers for Disease Control and Prevention
Ang Centers for Disease Control and Prevention ng pamahalaang US
European Centre for Disease Prevention and Control (daily updates)
European Centre for Disease Prevention and Control (araw-araw na mga update)
United Kingdom government, - Foreign and Commonwealth Office advice for Travellers
Pamahalaan ng United Kingdom, - Payo para sa mga Manlalakbay ng Dayuhan at Commonwealth
An online map and dashboard from the John Hopkins University Center for Systems Science and Engineering with live updates
Isang online na mapa at dashboard mula sa Sentrong Pamantasan para sa Agham at Inhinyerya ng mga Sistema (University Center for Systems Science and Engineering) ng John Hopkins na may live na mga pag-update
Partial lists of entry restrictions from IATA and The New York Times
Bahagyang listahan ng mga paghihigpit sa pagpasok mula sa IATA at The New York Times
A variety of misinformation and conspiracy theories about the virus are being promoted online and even by some government officials, so be careful which sources you check for information.
Ang iba't ibang maling impormasyon at teorya ng sabwatan tungkol sa virus ay pinapalaganap sa online at maging ng ilang opisyal ng gobyerno, kaya mag-ingat kung aling mga pinagmumulan ang pinagkukunan mo ng impormasyon.
Ensure that all information and advice you receive has been backed by reputable doctors and scientists.
Tiyakin na pinatutunayan ng mga kagalang-galang na mga doktor at siyentista ang lahat ng impormasyon at payo na natanggap mo.
In a crisis, it's natural to want to keep following the latest updates, but it may be better for your mental health to moderate the amount of news that you look at, and stick to reliable news sources.
Sa isang krisis, likas na gustong patuloy na subaybayan ang mga pinakabagong pag-update, ngunit maaaring mas mabuti para sa kalusugan ng iyong kaisipan na katamtaman ang dami ng mga balita na tinitingnan mo, at manatili sa maaasahang mga mapagkukunan ng balita.
If you normally watch the news twice per day then stick to this schedule and do something else, rather than having the 24-hour news on continuously.
Kung karaniwan mong pinapanood ang balita nang dalawang beses bawat araw manatili sa iskedyul na ito at gumawa ng iba pa, kaysa sa patuloy na pagkakaroon ng 24 na oras na balita nang tuloy-tuloy.
b'Angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) is an enzyme attached to the outer surface (cell membranes) of cells in the lungs, arteries, heart, kidney, and intestines.
Ang b’Angiotensin-converting ensimo 2 (ACE2) ay isang ensimo na nakakabit sa panlabas na ibabaw (mga lamad ng selula) ng mga selyula sa baga, arterya, puso, bato, at bituka.
ACE2 counters the activity of the related angiotensin-converting enzyme (ACE) by reducing the amount of angiotensin-II and increasing Ang(1-7) making it a promising drug target for treating cardiovascular diseases.ACE2 also serves as the entry point into cells for some coronaviruses.
Kinokontra ng ACE2 ang aktibidad ng nauugnay na angiotensin-converting enzyme (ACE) sa pamamagitan ng pagbawas ng dami ng angiotensin-II at pagtaas ng dami ng Ang(1-7) na ginagawa itong maaasahang target na gamot para sa paggamot ng mga sakit sa cardiovascular. Nagsisilbi rin ang ACE2 bilang pasukan ng mga selula para sa ilang mga coronavirus.
The human version of the enzyme is often referred to as hACE2.
Madalas na tinutukoy bilang hACE2 ang pantaong bersyon ng enzyme.
Angiotensin-converting enzyme 2 is a zinc containing metalloenzyme located on the surface of endothelial and other cells.
Ang angiotensin-converting enzyme 2 ay isang zinc na naglalaman ng metalloenzyme na matatagpuan sa ibabaw ng endothelial at iba pang mga selyula.
ACE2 protein contains an N-terminal peptidase M2 domain and a C-terminal collectrin renal amino acid transporter domain.
Ang protina ng ACE2 ay naglalaman ng isang N-terminal peptidase M2 domain at isang C-terminal collectrin renal amino acid transporter domain.
ACE2 is a single-pass type I membrane protein, with its enzymatically active domain exposed on the surface of cells in lungs and other tissues.
Ang ACE2 ay isang single-pass type I na protinang lamad, kasama ang enzymatikong aktibong dominyo na nakalantad sa ibabaw ng mga selula sa baga at iba pang mga tisyu.
The extracellular domain of ACE2 is cleaved from the transmembrane domain by another enzyme known as sheddase, and the resulting soluble protein is released into the blood stream and ultimately excreted into urine.
Ang extracellular domain ng ACE2 ay tinuklap mula sa transmembrane domain sa pamamagitan ng isa pang enzyme na kilala bilang sheddase, at ang resultang natutunaw na protina ay pinakawalan sa daluyan ng dugo at sa dulo ay ilalabas sa ihi.
ACE2 is present in most organs: ACE2 is attached to the cell membrane of mainly lung type II alveolar cells, enterocytes of the small intestine, arterial and venous endothelial cells and arterial smooth muscle cells in most organs.
ACE2 is present in most organs: Naroroon ang ACE2 sa karamihang mga organo: Nakakabit ang ACE2 sa lamad ng selula ng pangunahing lung type II alveolar na mga selula, mga enterocyte ng maliit na bituka, arteryal at venous endothelial na mga selula at arteryal na makinis na mga selula ng kalamnan sa karamihang mga organo.
ACE2 mRNA expression is also found in the cerebral cortex, striatum, hypothalamus, and brainstem.
Ang ekspresyon ng ACE2 mRNA ay matatagpuan din sa cerebral cortex, striatum, hypothalamus, at brainstem.
The primary function of ACE2 is to act as a counter balance to ACE.
Ang pangunahing papel ng ACE2 ay upang kumilos bilang pangontrang pangbalanse sa ACE.
ACE cleaves angiotensin I hormone into the vasoconstricting angiotensin II.
Hinihiwalay ng ACE ang angiotensin I na hormon sa vasoconstricting angiotensin II.
ACE2 in turn cleaves the carboxyl-terminal amino acid phenylalanine from angiotensin II (Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-Phe) and hydrolyses it into the vasodilator angiotensin (1-7), (H-Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-OH).
Binibiyak naman ng ACE2 ang carboxyl-terminal amino acid phenylalanine mula sa angiotensin II (Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-Phe) at hina-hydrolise ito sa vasodilator angiotensin (1-7), (H-Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-OH).
ACE2 can also cleave a number of other peptides including [des-Arg9]-bradykinin, apelin, neurotensin, dynorphin A, and ghrelin.
Ang ACE2 ay maaari ding biyakin ang ilang ibang peptide kabilang ang [des-Arg9] -bradykinin, apelin, neurotensin, dynorphin A, at ghrelin.
ACE2 also regulates the membrane trafficking of the neutral amino acid transporter SLC6A19 and has been implicated in Hartnup's disease.
Kinokontrol din ng ACE2 ang pag-trapiko sa lamad ng neutral na amino acid transporter SLC6A19 at iniugnay sakit na Hartnup.
As a transmembrane protein, ACE2 serves as the main entry point into cells for some coronaviruses, including HCoV-NL63; SARS-CoV (the virus that causes SARS); and SARS-CoV-2 (the virus that causes COVID-19).
Bilang isang protinang transmembrane, ang ACE2 ay nagsisilbing pangunahing punto ng pagpasok sa mga selyula para sa ilang mga coronavirus, kabilang ang HCoV-NL63; SARS-CoV (ang virus na nagdudulot ng SARS); at SARS-CoV-2 (ang virus na nagdudulot ng COVID-19).
More specifically, the binding of the spike S1 protein of SARS-CoV and SARS-CoV2 to the enzymatic domain of ACE2 on the surface of cells results in endocytosis and translocation of both the virus and the enzyme into endosomes located within cells.
Higit na partikular, nagreresulta sa endocytosis at translocation ng parehong mikrobiyo at ng enzyme sa mga endosome na matatagpuan sa loob ng mga selula ang pag-iral ng spike S1 na protina ng SARS-CoV at SARS-CoV2 sa enzymatic domain ng ACE2 sa ibabaw ng mga selula.
This entry process also requires priming of the S protein by the host serine protease TMPRSS2, the inhibition of which is under current investigation as a potential therapeutic.This has led some to hypothesize that decreasing the levels of ACE2, in cells, might help in fighting the infection.
Ang proseso ng pagpasok na ito ay nangangailangan din ng paghahanda ng protinang S sa pamamagitan ng host na serine protease TMPRSS2, ang pagsugpo sa kung saan ay nasa ilalim ng kasalukuyang pagsisiyasat bilang potensyal na terapeutika.Ito ay humantong sa pag-iisip ng ilan na ang pagbabawas ng mga antas ng ACE2, sa mga selula, ay maaaring makatulong sa paglaban ng impeksyon.
However, multiple professional societies and regulatory bodies have recommended continuing standard ACE inhibitor and ARB therapy.
Gayunpaman, maraming mga propesyonal na lipunan at mga katawan ng regulasyon ang nagrekumenda ng pagpapatuloy ng pamantayang ACE inhibitor at ARB therapy.
A systematic review and meta-analysis published on July 11, 2012, found that "use of ACE inhibitors was associated with a significant 34% reduction in risk of pneumonia compared with controls."
Natuklasan ng isang sistematikong pagsusuri at meta-analysis na inilathala noong Hulyo 11, 2012 na "ang paggamit ng mga ACE inhibitor ay nauugnay sa isang makabuluhang 34% na pagbawas sa panganib ng pulmonya kumpara sa mga kontrol."
Moreover, "the risk of pneumonia was also reduced in patients treated with ACE inhibitors who were at higher risk of pneumonia, in particular those with stroke and heart failure.
Higit pa, "nabawasan din ang panganib ng pulmonya sa mga pasyente na ginagamot ng ACE inhibitors na nasa mas mataas na peligro ng pulmonya, partikular sa mga may stroke at pagpalya ng puso.
Use of ACE inhibitors was also associated with a reduction in pneumonia related mortality, although the results were less robust than for overall risk of pneumonia."
Nauugnay din ang paggamit ng ACE inhibitors sa pagbawas ng namamatay na may kaugnayan sa pulmonya, bagaman hindi gaanong matatag ang mga resulta kaysa sa pangkalahatang panganib ng pulmonya."
Recombinant human ACE2 (rhACE2) is surmised to be a novel therapy for acute lung injury, and appeared to improve pulmonary hemodynamics and oxygen saturation in piglets with a lipopolysaccharide-induced acute respiratory distress syndrome.
Ang recombinant human ACE2 (rhACE2) ay ipinagpalagay na isang bagong gamot para sa pinsala ng baga, at tila pinahusay ang pulmonary hemodynamics at oxygen saturation sa mga biik na may lipopolysaccharide-induced acute respiratory distress syndrome.
The half-life of rhACE2 in human beings is about 10 hours and the onset of action is 30 minutes in addition to the course of effect (duration) of 24 hours.
Ang kalahating-buhay ng rhACE2 sa mga tao ay halos 10 oras at ang simula ng pagkilos ay 30 minuto bilang karagdagan sa kurso ng epekto (tagal) na 24 na oras.
Several findings suggest that rhACE2 may be a promising drug for those with intolerance to classic renin-angiotensin system inhibitors (RAS inhibitors) or in diseases where circulating angiotensin II is elevated.Infused rhACE2 has been evaluated in clinical trials for the treatment of acute respiratory distress syndrome.
Maraming mga natuklasan ang nagpapahiwatig na ang rhACE2 ay maaring maging isang maaasahang gamot para sa mga may intoleransiya sa mga klasikong renin-angiotensin system inhibitors (RAS inhibitors) o sa mga sakit kung saan ang dumadaloy na angiotensin II ay mataas. Ang Infused rhACE2 ay nasuri sa mga klinikal na pagsubok para sa paggamot ng acute respiratory distress syndrome.
b'Bat SARS-like coronavirus WIV1 (Bat SL-CoV-WIV1), also sometimes called SARS-like coronavirus WIV1, is a strain of Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus (SARSr-CoV) isolated from Chinese rufous horseshoe bats (Rhinolophus sinicus).
Ang mala-b’Bat SARS na coronavirus WIV1 (Bat SL-CoV-WIV1), minsa’y tinatawag na mala-SARS na coronavirus WIV1, ay isang uri ng Severe acute respiratory syndrome-related na coronavirus (SARSr-CoV) na naibukod mula sa mga Chinese rufous horseshoe na paniki (Rhinolophus sinicus).
Like all coronaviruses, virions consist of single-stranded positive-sense RNA enclosed within an envelope.
Gaya ng lahat na coronavirus, binubuo ng single-stranded positibong-diwa na RNA na nakapaloob sa isang sobre ang mga virion.
The discovery confirms that bats are the natural reservoir of SARS-CoV.
Kinumpirma ng natuklasan na mga paniki ang likas na imbakan ng SARS-CoV.
Phylogenetic analysis shows the possibility of direct transmission of SARS from bats to humans without the intermediary Chinese civets, as previously believed.
Ipinapakita ng pagsusuri ng phylogenetic ang posibilidad ng direktang paglipat ng SARS mula sa mga paniki patungo sa mga tao nang walang tagapamagitan na mga musang ng China, tulad ng pinaniniwalaan dati.
b'COVID-19 apps are mobile software applications designed to aid contact tracing in response to the 2019-20 coronavirus pandemic, i.e. the process of identifying persons ("contacts") who may have been in contact with an infected individual.
Ang mga app ng b'COVID-19 ay mga aplikasyon ng mobile software na idinisenyo upang tumulong sa pagsubaybay sa pakikipag-ugnay bilang tugon sa pandemyang coronavirus 2019-20, hal. ang proseso ng pagkilala sa mga tao ("mga kontak") na maaaring nakipag-ugnay sa nahawaang indibidwal.
Numerous applications were developed or proposed, with official government support in some territories and jurisdictions.
Maraming mga aplikasyon ang binuo o iminungkahi, na may opisyal na suporta ng pamahalaan sa ilang mga teritoryo at hurisdiksyon.
Several frameworks for building contact tracing apps have been developed.
Binuo ang ilang framework para sa pagbuo ng mga app sa bumabakas sa kontak.
Privacy concerns have been raised, especially about systems that are based on tracking the geographical location of app users.
Tumaas ang mga alalahanin sa pagkapribado, lalo na tungkol sa mga sistema na nakabatay sa pagsubaybaya sa heograpikal na lokasyon ng mga gumagamit ng app.
Less intrusive alternatives include the use of Bluetooth signals to log a user's proximity to other cellphones.
Ang hindi gaanong nakakaabala na mga alternatibo ay kinabibilangan ng paggamit ng mga signal ng Bluetooth upang mai-log ang kalapitan ng isang gumagamit sa iba pang mga selpon.
On 10 April 2020, Google and Apple jointly announced that they would integrate functionality to support such Bluetooth-based apps directly into their Android and iOS operating systems.
Noong Abril 10, 2020, magkasanib na inihayag ng Google at Apple na pagsasamahin nila ang pag-andar upang suportahan ang naturang Bluetooth-based na apps nang direkta sa kanilang mga operating system ng Android at iOS.
In China, the Chinese government, in conjunction with Alipay, has deployed an app that allows citizens to check if they have been in contact with people that have COVID-19.
Sa China, ang pamahalaan ng China, sa pakikipagtulungan sa Alipay, ay bumuo ng isang app na nagbibigay-daan sa mga mamamayan na alamin kung nakasalamuha nila ang mga taong may COVID-19.
It is in use across more than 200 Chinese cities.In Singapore, an app called TraceTogether is being used.
Ginagamit ito sa mahigit sa 200 mga lungsod ng China. Sa Singapore, ginagamit ang isang app na tinatawag na TraceTogether.
The app was developed by local IT community, released as open source and will be handed over to the government.North Macedonia launched "StopKorona!", a Bluetooth-based app to trace exposure with potentially infected persons and provide a fast response to healthcare authorities.
Ang app ay binuo ng lokal na komunidad ng IT, na inilabas bilang bukas na sanggunian at ibibigay sa gobyerno. Inilunsad ng North Macedonia ang "StopKorona!", isang application na nakabase sa Bluetooth upang matunton ang pagkakalantad ng mga potensyal na nahawaang tao at magbigay ng mabilis na pagtugon sa mga awtoridad sa pangangalagang pangkalusugan. .
The app was developed by the Ministry of Communication and Technology and Ministry of Health.
Binuo ang app ng Ministeryo ng Komunikasyon at Teknolohiya (Ministry of Communication and Technology) at Ministeryo ng Kalusugan (Ministry of Health).
As of 14 April 2020, the app was awaiting approval by the Google Play Store and Apple App Store.
Hanggang Abril 14, 2020, naghihintay ang app ng pag-apruba ng Google Play Store at Apple App Store.
On 12 April, the government stated that the contact tracing app was in an advanced stage of development, and would be available for deployment within weeks.A similar app is planned in Ireland, and in France ("StopCovid").
Noong Abril 12, sinabi ng gobyerno na ang pagsubaybay sa pakikipag-ugnay na app ay nasa abansadong yugto ng pagbuo, at magagamit para sa paglawak sa ilang mga linggo.Binalak ang katulad na app sa Ireland, at sa Pransya ("StopCovid").
Both Australia and New Zealand are considering apps based on Singapore's TraceTogether app and BlueTrace protocol.Russia intends to introduce a geofencing app for patients diagnosed with COVID-19 living in Moscow, designed to ensure they do not leave home.
Isinasaalang-alang ng parehong Australia at New Zealand ang mga app na batay sa app na TraceTogether ng Singapore at protokol na BlueTrace. Layon ng Russia na ipakilala ang isang geofencing app para sa mga pasyente na nadayagnos na may COVID-19 na naninirahan sa Moscow, na idinisenyo upang matiyak na hindi sila aalis sa bahay.
Ross Anderson, professor of security engineering at Cambridge University, listed a number of potential practical problems with app-based systems, including false positives and the potential lack of effectiveness if takeup of the app is limited to only a small fraction of the population.
Si Ross Anderson, propesor ng security engineering sa Cambridge University, ay naglista ng isang bilang ng mga potensyal na mga praktikal na problema sa mga sistema na batay sa app, kasama ang mga maling positibo at ang potensyal na kakulangan ng pagiging epektibo kung limitado lamang ang pinagkukunan ng app sa maliit na bahagi ng populasyon.
Addressing concerns about the spread of misleading or harmful "coronavirus" apps, Apple set limits on which types of organizations could add coronavirus-related apps to its App Store, limiting them to only "official" or otherwise reputable organizations.
Pagtugon sa mga alalahanin tungkol sa pagkalat ng nakaliligaw o mga app ng nakakapinsalang "coronavirus", nagtatakda ng mga limitasyon ang Apple kung aling mga uri ng mga organisasyon ang maaaring magdagdag ng mga nauugnay-sa-coronavirus na mga app sa App Store nito, na nililimitahan ang mga ito sa "opisyal" lamang o kung hindi man kagalang-galang na mga organisasyon.
Google and Amazon have implemented similar restrictions.
Ipinatupad ng Google at Amazon ang magkatulad na mga paghihigpit.
Privacy campaigners voiced their concern regarding the implications of mass surveillance using coronavirus apps, in particular about whether surveillance infrastructure created to deal with the coronavirus pandemic will be dismantled once the threat has passed.
Nagpahayag ang mga nangangampanya sa pagkapribado ng kanilang alalahanin patungkol sa mga implikasyon ng pagsubaybay sa masa gamit ang coronavirus apps, lalo na tungkol sa kung ang nilikha na mga impormasyong pagsubaybay upang harapin ang pandemya ng coronavirus ay mawawala kapag lumipas na ang banta.
Amnesty International and over 100 other organizations issued a statement calling for limits on this kind of surveillance.
Ang Amnesty International at higit sa 100 iba pang mga organisasyon ay naglabas ng isang pahayag na nanawagan para sa mga limitasyon sa ganitong uri ng pagsubaybay.
The organisations declared eight conditions on governmental projects:
Ipinahayag ng mga organisasyon ang walong mga kondisyon sa mga proyekto ng gobyerno:
surveillance would have to be "lawful, necessary and proportionate";
kailangang "ayon sa batas, importante at proporsyonal" ang pagmamatyag;
extensions of monitoring and surveillance would have to have sunset clauses;
kailangang magkaroon ng tiyak na petsa ng pagtatapos ang mga ekstensyon ng pagmonitor at pagsubaybay;
the use of data would have to be limited to COVID-19 purposes;
ang paggamit ng datos ay kailangang limitado sa mga layunin ng COVID-19;
data security and anonymity would have to be protected and shown to be protected based on evidence;
ang seguridad ng datos at pagka-anonimo ay dapat maprotektahan at maipakita na napoprotektahan batay sa ebidensya;
digital surveillance would have to avoid exacerbating discrimination and marginalisation;
ang digital na pagmamatyag ay dapat iwasan ang labis na diskriminasyon at pagsasantabi;
any sharing of data with third parties would have to be defined in law;
ang anumang pamamahagi ng datos sa mga ikatlong partido ay kailangang tukuyin sa batas;
there would have to be safeguards against abuse and the rights of citizens to respond to abuses;
dapat na magkakaroon ng mga pananggalang laban sa pang-aabuso at mga karapatan ng mga mamamayan na tumugon sa mga pang-aabuso;
meaningful participation by all "relevant stakeholders" would be required, including that of public health experts and marginalised groups.The German Chaos Computer Club (CCC) and Reporters Without Borders (Reporter ohne Grenzen) (RSF) also issued checklists.
"""meaningful participation by all """"relevant stakeholders"""" would be required, including that of public health experts and marginalised groups.The German Chaos Computer Club (CCC) and Reporters Without Borders (Reporter ohne Grenzen) (RSF) also issued checklists."""
The proposed Google/Apple plan intends to address the problem of persistent surveillance by removing the tracing mechanism from their device operating systems once it is no longer needed.
Binabalak ng iminungkahing plano ng Google/Apple na matugunan ang problema sa patuloy na pagsubaybay sa pamamagitan ng pag-alis ng mekanismo ng pagsubaybay mula sa mga operating system ng kanilang aparato sa sandaling hindi na ito kinakailangan.
Some countries used network-based location tracking instead of apps, eliminating both the need to download an app and the ability to avoid tracking.
Ang ilang bansa ay gumagamit ng pagbakas sa lokasyon an nakabatay sa network sa halip na mga app, inaalis ang parehong pangangailangan na mag-download ng app at ang kakayahang maiwasan ang pagbakas.
In Israel, network-based tracking was approved.
Sa Israel, ang pagtuntong nakabase sa network ay naaprubahan.
Network-based solutions that have access to raw location data have significant potential privacy problems.
Ang mga solusyong nakabatay sa network na may akses sa hilaw na datos sa lokasyon ay may mahalagang potensiyal na mga problema sa pagkapribado.
However, not all systems with central servers need to have access to personal location data; a number of privacy-preserving systems have been created that use central servers only for intercommunication (see section below).
Gayunpaman, hindi lahat ng mga sistema na may central servers ay kailangang magkaroon ng akses sa datos ng personal na lokasyon; nilikha ang ilang sistema ng pagpapanatili ng pagkapribado na gumagamit ng central servers lamang para sa interkomunikasyon (tingnan ang seksiyon sa ibaba).
In South Korea, a non-app-based system was used to perform contact tracing.
Sa Timog Korea, isang sistemang hindi-nakabatay-sa-app ang ginamit upang maisagawa ang pagsubaybay ng pakikipag-ugnay.
Instead of using a dedicated app, the system gathered tracking information from a variety of sources including mobile device tracking data and card transaction data, and combined these to generate notices via text messages to potentially-infected individuals.
Sa halip na gumamit ng isang dedikadong app, tinipon ng sistema ang impormasyon sa pagbakas mula sa iba't ibang mga mapagkukunan kabilang ang pagbakas ng datos mula sa mobile device at datos mula sa kard ng transaksiyon, at pinagsama ang mga ito upang makabuo ng mga pabatid sa pamamagitan ng mga text message sa potensyal na nahawahang mga indibidwal.
In addition to using this information to alert potential contacts, the government has also made the location information publicly available, something permitted because of far-reaching changes to information privacy laws after the MERS outbreak in that country.
Dagdag pa sa paggamit ng impormasyon na ito para alertuhin ang mga posibleng mga pakikipag-ugnay, ginawa ring magagamit ng publiko ang impormasyon ng lokasyon, isang bagay na pinahihintulot dahil sa malalaking pagbabago sa mga batas sa pagkapribado ng impormasyon pagkaraang nagkaroon ng MERS outbreak sa bansang iyon.
This information is available to the public via a number of apps and websites.Countries including Germany considered using both centralized and privacy-preserving systems.
Magagamit ang impormasyong ito sa publiko sa pamamagitan ng ilang mga apps at website. Isinasaalang-alang ng mga bansa kabilang ang Alemanya ang paggamit ng parehong mga sentralisado at nagpapanatili-ng-pagkapribado na mga sistema.
As of 6 April 2020, the details had not yet been released.
Hanggang ng Abril 6, 2020, hindi pa nailalabas ang mga detalye.
Privacy-preserving contact tracing is a well-established concept, with a substantial body of research literature dating back to at least 2013.As of 7 April 2020, over a dozen expert groups were working on privacy-friendly solutions, such as using Bluetooth Low Energy (BLE) to log a user's proximity to other cellphones.
Ang pagtunton ng kontak na nag-iingat sa pagkapribado ay isang mahusay na naitatag na konsepto, na may isang malaking katawan ng literatura sa pananaliksik na simula pa noong 2013. Noong ika-7 ng Abril 2020, higit sa isang dosenang mga grupo ng dalubhasa ang nagtatrabaho sa mga solusyon na kumikilala sa pagkapribado, tulad ng paggamit ng Bluetooth Low Energy (BLE) upang mai-log ang lapit ng isang gumagamit sa iba pang mga cellphone.
However, PEPP-PT is a co-ordination effort which contains both centralised and decentralised approaches, and is not a single protocol.Decentralised protocols include Decentralized Privacy-Preserving Proximity Tracing (DP-PPT/DP-3T), Temporary Contact Numbers (TCN, fka Contact Event Numbers, CEN), Privacy Sensitive Protocols and Mechanisms for Mobile Contact Tracing (PACT) and others.
Gayunpaman, ang PEPP-PT ay isang pagsisikap na co-ordinasyon na naglalaman ng parehong sentralisado at desentralisadong mga pamamaraan, at hindi isang solong protokol. Ang mga desentralisadong mga protokol ay kinabibilangan ng Desentralisadong Pagsubaybay na Nakapagpapanatili ng Pagkapribadong Distansya (DP-PPT / DP-3T), Pansamantalang mga Numero ng Pakikipag-ugnayan (TCN, fka Mga Numerong Pakikipag-ugnayan sa Kaganapan, CEN), Mga Protokol na Sensitibo sa Pagkapribado at mga Mekanismo para sa Mobile na Pagsubaybay ng Pakikipag-ugnayan (PACT) at iba pa.
In these protocols, identifiable personal data never leaves the device, and all matching happens on-device.
Sa mga protocol na ito, hindi kailanman aalis sa aparato ang data na nakatutukoy sa personal na pagkakakilanlan, at nagaganap sa aparato lahat ng pagtutugma.
The Privacy Group at MIT Media Lab has been developing SafePaths, a platform for using privacy-preserving techniques when collecting and using location or path intersection data to track the spread of COVID-19.
Ang Grupo ng Pagkapribado sa MIT Media Lab ay bumubuo ng SafePaths, isang plataporma sa paggamit ng mga teknik sa pagpanatili ng pagkapribado kapag nangongolekta at gumagamit ng datos sa sangandaan ng landas o lokasyon upang sundan ang pagkalat ng COVID-19.
It is based on research from the whitepaper "Apps Gone Rogue: Maintaining Personal Privacy in an Epidemic" released in March 2020.Another similar effort is the SafeTrace platform by Enigma MPC, a company developing privacy technologies that was also originally founded at the MIT Media Lab.
It is based on research from the whitepaper "Apps Gone Rogue: Ito ay batay sa pananaliksik mula sa whitepaper na "Apps Gone Rogue: Maintaining Personal Privacy in an Epidemic" na inilabas noong Marso 2020. Ang isa pang katulad na pagsisikap ay ang SafeTrace platform ng Enigma MPC, isang kumpanya na bumubuo ng mga teknolohiya sa pagkapribado na orihinal na itinatag din sa MIT Media Lab.
SafeTrace utilizes secure hardware technologies to allow users to share sensitive location and health data with other users and officials, without compromising the privacy of that data.
Gumagamit ang SafeTrace ng mga ligtas na hardware ng teknolohiya upang pahintulutan ang mga gumagamit na magbahagi ng sensitibong datos at lokasyon sa iba pang mga gumagamit at opisyal, nang walang pagkompromiso sa pagkapribado ng datos na iyon.
On 5 April 2020, the global TCN Coalition was founded by groups that had coalesced around what was essentially the same approach and largely overlapping protocols, with the goal to reduce fragmentation, and enable global interoperability of tracing and alerting apps, a key aspect of achieving widespread adoption.
Noong 5 Abril 2020, ang pandaigdigang TCN Coalition ay itinatag ng mga pangkat na nagsanib para sa halos magkakaparehong pamamaraan at patong-patong na mga protocol sa kalakhan, na may layuning mabawasan ang pagkahiwa-hiwalay, at paganahin ang pandaigdigang interoperabilidad ng mga app na pambakas at pang-alerto, isang pangunahing aspeto sa pagkamit ng malawakang pag-aampon.
On 9 April 2020, the Singaporean government announced that it had open-sourced the BlueTrace protocol used by its official government app.
Noong 9 Abril 2020, inihayag ng pamahalaan ng Singapore na binuksan nito ang BlueTrace protocol na ginamit ng opisyal na app ng gobyerno nito.
On 10 April 2020, Google and Apple, the companies that control the Android and iOS mobile platforms, announced an initiative for contact tracing, which they claimed would preserve privacy, based on a combination of Bluetooth Low Energy technology and privacy-preserving cryptography.
Noong Abril 10, 2020, ang Google at Apple, ang mga kumpanya na kumokontrol sa mga mobile platform ng Android at iOS, ay naghayag ng inisyatibo para sa pagsubaybay sa kontak, na kanilang inaangkin na magpapanatili ng pagkapribado, batay sa kumbinasyon ng teknolohiyang Bluetooth Low Energy at cryptography sa pagpapanatili-ng-pagkapribado.
They also published specifications of the core technologies used in the system.
Inilathala rin nila ang mga pagtutukoy ng mga pangunahing teknolohiya na ginagamit sa sistema.
According to Apple and Google, the system is intended to be rolled out in three stages:
Ayon sa Apple at Google, ang sistema ay nilayong igulong sa tatlong yugto:
rollout of tools to enable governments to create official privacy-preserving coronavirus tracing apps
Pag-rollout ng mga tool upang paganahin ang mga pamahalaan upang lumikha ng opisyal na pagpapanatili ng praybet na coronavirus tracing apps
integration of this functionality directly into iOS and AndroidGoogle and Apple plan to address the take-up and persistent surveillance problems by first distributing the system through operating system updates, and later removing it in the same way once the threat has passed.
ang pagsasama ng pag-andar na ito nang direkta sa iOS at AndroidGoogle at Apple ay plano upang matugunan ang pagkuha at tuloy-tuloy na mga problema sa pagmamatyag sa pamamagitan ng unang pamamahagi ng sistema sa pamamagitan ng mga pag-update ng operating system, at pag-alis ng mga ito sa kalaunan sa parehong paraan sa sandaling lumipas na ang banta.
b'COVID-19 drug development is the research process to develop a preventative vaccine or therapeutic prescription drug that would alleviate the severity of 2019-20 coronavirus disease (COVID-19).
Ang b'COVID-19 na pagbuo ng gamot ay ang proseso ng pananaliksik upang makabuo ng pag-iwas na bakuna o terapeutika na de-resetang gamot na magpapagaan ng kalubhaan ng 2019-20 coronavirus na sakit (COVID-19).
The International Clinical Trials Registry Platform of the WHO recorded 536 clinical studies to develop post-infection therapies for COVID-19 infections, with numerous established antiviral compounds for treating other infections under clinical research to be repurposed.
Ang International Clinical Trials Registry Platform ng WHO ay nagtala ng 536 na klinikal na mga pag-aaral upang makabuo ng mga terapi pagkaraan ng impeksiyon ng COVID-19, na maraming establisadong antiviral compounds para sa paggamot ng iba pang mga impeksyon sa ilalim ng klinikal na pananaliksik na gagamitin muli sa ibang paraan.
In March, the WHO initiated the "SOLIDARITY Trial" in 10 countries, enrolling thousands of people infected with COVID-19 to assess treatment effects of four existing antiviral compounds with the most promise of efficacy.
Noong Marso, sinimulan ng WHO ang "SOLIDARITY Trial" sa 10 mga bansa, na nagparehistro ng libu-libong mga taong nahawaan ng COVID-19 upang masuri ang mga epekto ng apat na umiiral na mga antiviral compound na may pinaka-inaasahang pagiging epektibo.
A dynamic, systematic review was established in April 2020 to track the progress of registered clinical trials for COVID-19 vaccine and therapeutic drug candidates.Vaccine and drug development is a multistep process, typically requiring more than five years to assure safety and efficacy of the new compound.
Isang dinamiko, sistematikong rebyu ang naitatag noong Abril 2020 para sundan ang progreso ng nakarehistrong mga klinikal na pagsubok para sa bakuna ng COVID-19 at mga kandidatong gamot. Ang pag-unlad ng bakuna at gamot ay isang prosesong maraming hakbang, karaniwang nangangailangan ng higit sa limang taon upang masiguro ang kaligtasan at bisa ng bagong compound.
Drug development is the process of bringing a new infectious disease vaccine or therapeutic drug to the market once a lead compound has been identified through the process of drug discovery.
Ang pagbuo ng droga ay isang proseso ng pagdala ng bagong bakuna sa nakakahawang sakit o panterapeutikang gamot sa pamilihan kapag ang pangunahing timplada ay natukoy sa pamamagitan ng proseso ng pagtuklas ng gamot.
It includes laboratory research on microorganisms and animals, filing for regulatory status, such as via the FDA, for an investigational new drug to initiate clinical trials on humans, and may include the step of obtaining regulatory approval with a new drug application to market the drug.
Kasama dito ang pananaliksik sa laboratoryo sa mga mikroorganismo at hayop, pag-aplay para sa estadong pangangasiwa, tulad ng sa pamamagitan ng FDA, para sa isang iniimbestigahang bagong gamot na magsisimula ng mga klinikal na pagsubok sa mga tao, at maaaring isama ang hakbang ng pagkuha ng pag-apruba ng tagapangasiwa sa isang bagong aplikasyon ng gamot upang ibenta ang gamot.
Development of a COVID-19 vaccine or therapeutic antiviral drug begins with matching a chemical concept to the potential prophylactic mechanism of the future vaccine or antiviral activity in vivo.
Ang pag-unlad ng isang bakuna terapeutikang antiviral na gamot ng COVID-19 ay nagsisimula sa pagtutugma ng isang kemikal na konsepto sa potensyal na prophylactic na mekanismo ng hinaharap na bakuna o aktibidad na antiviral sa in vivo.
New chemical entities (NCEs, also known as new molecular entities or NMEs) are compounds that emerge from the process of drug discovery to specify a vaccine or antiviral candidate.
Ang mga New chemical entity (mga NCE, kilala rin bilang new molecular entity o NME) ay mga timplada na nagbubuhat sa proseso ng pagtuklas ng gamot para tukuyin ang isang bakuna o kandidatong antiviral.
These have promising activity against a biological target related to COVID-19 disease.
Ang mga ito ay may maaasahang aktibidad laban sa isang biyolohikal na inaasinta na nauugnay sa sakit na COVID-19.
At the beginning of vaccine or drug development, little is known about the safety, toxicity, pharmacokinetics, and metabolism of the NCE in humans.
Sa simula ng pagbuo ng bakuna o gamot, kaunti ang nalalaman tungkol sa kaligtasan, pagiging nakakalason, pharmacokinetics, at metabolismo ng NCE sa mga tao.
It is the function and obligation of drug development to assess all of these parameters prior to human clinical trials to prove safety and efficacy.
Tungkulin at obligasyon ng pagbuo ng gamot na suriin ang lahat ng mga parametrong ito bago ang mga klinikal na pagsubok sa tao upang patunayan ang kaligtasan at pagiging epektibo.
A further major objective of drug development is to recommend the dose and schedule for the first use in a human clinical trial ("first-in-human" [FIH] or First Human Dose [FHD], previously also known as "first-in-man" [FIM]).
Ang isang karagdagang pangunahing layunin ng pagbuo ng gamot ay upang magrekomenda ng dosis at iskedyul para sa unang paggamit sa pantaong klinikal na pagsubok ("una-sa-tao" o “first-in-human” [FIH] o Unang Dosis sa Tao o First Human Dose [FHD], na dati ring kilala rin bilang "una-sa-tao" o “first-in-man” [FIM]).
In addition, drug development must establish the physicochemical properties of the NCE: its chemical makeup, stability, and solubility.
Dagdag pa rito, dapat itatag sa pagbuo ng gamot ang mga katangiang physicochemical ng NCE: ito ay kimiko na pagbuo, katatagan, at kakayahang matunaw.
Manufacturers must optimize the process they use to make the chemical so they can scale up from a medicinal chemist producing milligrams, to manufacturing on the kilogram and ton scale.
Dapat na pahusayin ng mga tagagawa ang proseso na ginagamit nila sa paggawa ng kemikal upang mapaangat nila mula sa isang kimiko ng gamot na lumilikha ng mga miligramo, patungo sa pagmamanupaktura sa sukatang kilo at tonelada.
They further examine the product for suitability to package as capsules, tablets, aerosol, intramuscular injectable, subcutaneous injectable, or intravenous formulations.
Karagdagan pa nilang sinusuri ang produkto para sa pagiging angkop na ipakete bilang kapsula, tableta, erosol, intramuscular injectable, subcutaneous injectable, o intravenous na mga pormulasyon.
Together, these processes are known in preclinical and clinical development as chemistry, manufacturing, and control (CMC).Many aspects of drug development focus on satisfying the regulatory requirements of drug licensing authorities.
Magkakasama, kilala ang mga prosesong ito sa preklinikal at klinikal na pag-unlad bilang kemistri, pagmanupaktura, at pagkontrol o chemistry, manufacturing, and control (CMC).Nakatuon ang maraming aspeto ng paggawa ng gamot sa pagtugon sa mga kailangang regulatoryo ng mga awtoridad sa paglisensiya ng gamot.
These generally constitute tests designed to determine the major toxicities of a novel compound prior to first use in humans.
Karaniwang bumubuo ang mga ito ng mga pagsubok na nakadisenyo upang matukoy ang mga pangunahing toxicities ng bagong compound bago unang gamitin sa mga tao.
The Canadian government announced CA$275 million in funding for 96 research projects on medical countermeasures against COVID-19, including numerous vaccine candidates at Canadian universities, with plans to establish a "vaccine bank" of new vaccines for implementation if another coronavirus outbreak occurs.
Inihayag ng pamahalaang Canadian ang CA$275 milyon sa pagpopondo para sa 96 na proyekto ng pananaliksik sa mga medikal na pamamaraang panghadlang laban sa COVID-19, kabilang ang maraming mga kandidato sa bakuna sa mga unibersidad sa Canada, na may mga planong magtaguyod ng “bangko ng bakuna” ng mga bagong bakuna para sa pagpapatupad kung sakaling maganap ang isa pang pagsiklab ng coronavirus.
Clinical trial programs involve three, multiple-year stages toward product approval, and a fourth, post-approval stage for ongoing safety monitoring of the vaccine or drug therapy:
Ang mga programang klinikal na pagsubok ay nagsasangkot ng tatlo, maramihang-taon na mga yugto patungo sa pag-apruba ng produkto, at isang ika-apat, yugto ng pag-apruba pagkatapos para sa patuloy na pagsubaybay sa kaligtasan ng bakuna o gamot na therapy:
Phase I trials, usually in healthy volunteers, determine safety and dosing.
Mga pagsubok sa Phase I, karaniwang sa malulusog na mga boluntaryo, natutukoy ang kaligtasan at dosis.
Phase II trials are used to establish an initial reading of efficacy and further explore safety in small numbers of people having the disease targeted by the NCE.
Ginagamit ang mga pagsubok sa Phase II upang maitatag ang paunang pagbasa ng bisa at mapag-aralan pa ang kaligtasan sa maliliit na bilang ng mga taong nagtataglay ng sakit na puntirya ng NCE.
Phase III trials are large, pivotal trials to determine safety and efficacy in sufficiently large numbers of people with the COVID-19 infection.
Ang mga Antas III na pagsubok ay malalawak at pivotal na pagsubok upang matukoy ang kaligtasan at pagiging epektibo sa sapat na laking bilang ng mga taong may COVID-19 impeksyon.
If safety and efficacy are adequately proved, clinical testing may stop at this step and the NCE advances to the new drug application (NDA) stage to begin marketing.
Kung sapat na napatunayan ang kaligtasan at pagiging epektibo, maaaring tumigil sa hakbang na ito ang klinikal na pagsubok at susulong ang NCE sa bagong yugto ng applikasyon na droga (NDA) upang simulan ang pagkalakal.
Phase IV trials are post-approval trials that may be a condition attached by the FDA, also called post-market surveillance studies.
Ang mga Phase IV na pagsubok ay mga pagsubok na post-approval na maaaring isang kondisyon na inilakip ng FDA, na tinatawag ding mga pag-aaral na post-market na pagmamatyag.
In addition to the tests required to move a novel vaccine or antiviral drug into the clinic for the first time, manufacturers must ensure that any long-term or chronic toxicities are well-defined, including effects on systems not previously monitored (fertility, reproduction, immune system, among others).
Bilang karagdagan sa mga pagsusuri na kinakailangan upang isulong ang isang nobela na bakuna o gamot na antiviral sa klinika sa kauna-unahang pagkakataon, dapat tiyakin ng mga tagagawa na ang anumang pangmatagalan o hindi gumagaling na pagkakalason ay mahusay na tinukoy, kabilang ang mga epekto sa mga sistemang hindi dating nasubaybayan (pagkamayabong, pag-aanak, sistema ng imyuno, bukod sa iba pa).
In the United States, this process is called a "new drug application" or NDA.
Sa Estados Unidos, tinatawag ang prosesong ito na "bagong aplikasyon ng gamot " o new drug application (NDA).