atepeq/tico19 huggingface dataset:
In the UK, official recommendations state that precautionary separation of a mother and a healthy baby should not be undertaken lightly and that they should be kept together in the postpartum period where neonatal care is not required.Literature from China recommended separation of infected mothers from babies for 14 days.
Li QYê, pêşniyazên fermî destnîşan dikin ku veqetandina ji bo tewdîrê ya dayik û bebikê divê wek tişteke hêsan neyê dîtin û divê ew her du di pardema postpartum de bi hev re bimînin li cihê ku xudankirina neonatal nayê xwestin. Lêkolînên ji Çînê veqetandina bebikê ya ji dayîkê ji bo 14 rojan pêşniyaz dikin.
In the US there is also the recommendation that newborns and mothers should be temporarily separated until transmission-based precautions are discontinued, and that where this is not possible the newborn should be kept 2 metres away from the mother.
Hersoa li Emrîka tête pêşnîyazkirin ku zarok taaze jidayikbûyî û dêya wan bi awayeke demkî heta birîna pêşmerçên veguhestinî bihêne cudahlirin, û heke ku ev mumkîn nebe dibe ku zarok 2 metir ji dêya xwe dûr bibe.
b'COVID-19 surveillance involves monitoring the spread of the coronavirus disease in order to establish the patterns of disease progression.
Lênêrîna b'COVID-19 pêk tê ji çavdêrîya belavbûna nexweşîya koronavayrus ji bo çêkirina mînakên ji bo pêşvebirina nexweşî ji.
The World Health Organization (WHO) recommends active surveillance, with focus of case finding, testing and contact tracing in all transmission scenarios.
Rêxistina Tenduristiya Cîhanê (WHO) şopandina aktîf pêşniyaz dike, li gel girîngîdayîna keşfên bûyeran, testkirin û şopgeriya temasê ya bi hemû senaryoyên derbasbûnê.
COVID-19 surveillance is expected to monitor epidemiological trends, rapidly detect new cases, and based on this information, provide epidemiological information to conduct risk assessment and guide disease preparedness.
Şopandina COVID-19 tê hêvîkirin ku trendên epîdemolojîk çavdêrî bikin, zûka bûyerên nû kifşe bikin, û li ser bingeha vê agahiyê, agahiyên epîdemolojîk dabîn bike da ku nirxandina rîskê bê pêkanîn û amadekariya nexweşiyê rêve bibe.
Syndromic surveillance is done based on the symptoms of an individual that corresponds to COVID-19.
Şopandina sendromîk li ser bingeha semptomên takekesekî pêk tê yên ku beramberî COVID-19ê tên.
As of March 2020, the WHO recommends the following case definitions:
Di Adar a 2020, WHO pêşnîyaz dike ku wan nasandinên pê biketin:
Probable case : "A suspect case for whom testing for the COVID-19 virus is inconclusive" OR "a suspect case for whom testing could not be performed for any reason".
Bûyera gengaz : “Bûyereke şikber ku testkirina ji bo COVID-19ê bê encam e” AN JÎ “bûyereke şikber ku testkirin ji ber sedemekê nayê pêkanîn”.
Confirmed case: "A person with laboratory confirmation of COVID-19 infection, irrespective of clinical signs and symptoms".
Haleta teyîdkiriî: "Kesek bi teyîd taqigehî vegirtîya KOVÎD-19 ye, bêyîa ya hêma û nîşaneyên kilînîkî".
Direct physical contact with a probable or confirmed case;
Temasa rasterast a fîzîkî ya bi bûyereke gengaz an jî erêkirî;
Direct care for a patient with probable or confirmed COVID-19 disease without using proper personal protective equipment;
Xizmeta rasterast a ji bo nexweşekî ku xwedî nexweşiya muhtemel an jî erêkirî ya COVID-19 ya bêyî bikaranîna ekîpmanên parastina şexsî ên rêkûpêk;
Other situations as indicated by local risk assessments".WHO recommends reporting of probable and confirmed cases of COVID-19 infection within 48 hours of identification.
Rewşên din ên ku ji hêla nirxandina rîska lokal tên diyarkirin”. WHO raporkirina bûyerên enfeksiyona COVID-19 ên gengaz û erêkirî di nav 48 saetên binavkirinê de pêşniyaz dike.
The countries should report on a case-by-case basis as far as possible, but in case of limitation in resources, aggregate weekly reporting is also possible.
Welat hindî ji destê wan tê divê raporê li gor bûyer-bi-bûyer bidin, lê di şertên sînorkirina çavkaniyan de, raporên timamkirî yên heftane jî mimkun e.
Some organizations have created crowdsourced apps for syndromic surveillance, where people can report their symptoms to help researchers map areas with concentration of COVID-19 symptoms.
Hin rêxistinan sepanên girseçavkanî afirandin ji bo şopandina sendromîk, ku di wan de mirov dikarin sendromên xwe rapor bikin da ku alîkariya lêkolîneran bikin ji bo ku herêmên bi konsantrasyon ên COVID-19 nexşe bikin.
Virological surveillance is done by using molecular tests for COVID-19.
Şopandina vîrolojîk bi bikaranîna testên molekuler tên pêkanîn ji bo COVID-19ê.
WHO has published resources for laboratories on how to perform testing for COVID-19.
WHO çavkanîyên taqîgehî li er çawayî ya encama têsta KOVÎD-19 belav kir.
In the European Union, laboratory confirmed cases of COVID-19 are reported within 24 hours of identification.
Li Yekîtiya Ewropayê, bûyerên bi laboratuvarê erêkirî yên COVID-19ê di nav 24 saetên tespîtkirinê de tên raporkirin.
At least 24 countries have established digital surveillance of their citizens.
Kêmtirîn 24 welatan şopandina dîjîtal saz kir ji bo welatiyên xwe.
The digital surveillance technologies include apps, location data and electronic tags.
Teknolojîyên çavdêrî ya dîçîtal pêk tê ji zanyarîya cih û tegên elektronîk.
The Center For Disease Control and Prevention in USA tracks the travel information of individuals using airline passenger data.
Navenda Ji Bo Kontrol û Astengkirina Nexweşiyê ya DYAyê agahiyên seyahatê yên takekesan dişopîne bi bikaranîna daneyên mişteriyên rêhewayan.
In Hong Kong, authorities are requiring a bracelet and an app for all travellers.
Li Hong Kongê, rayedar bazinekê û sepanekê pêwîst dikin ji bo hemû geştyaran.
A GPS app is used to track the locations of individuals in South Korea to ensure against quarantine breach, sending alerts to the user and to authorities if people leave designated areas.
Ji bo şopandina cihên kesên li Koreya ya Başûr pêkanînek GPS tête bikaranîn ku ji bo emînkirin ji binpênekirina karantînan de ye, heke ku mirov ji herêmên destnîşankirî derkevin, ji bikarhêner re û ji rayedaran re hişyariyan tête şandin.
In Singapore, individuals have to report their locations with photographic proof.
Li Sînagapûrê, takekes divê cihên xwe bi îspatên fotografîk rapor bikin.
Thailand is using an app and SIM cards for all travelers to enforce their quarantine.
Tayland sepanekê û karteke SIM bi kar tîne ji bo hemû geştyaran da ku karantînaya wan bi zorê pêk bîne.
Human rights organizations have criticized some of these measures, asking the governments not to use the pandemic as a cover to introduce invasive digital surveillance.
Rêxistinên mafê mirovan hinek ji wan pîvanan rexne kirin, ji hikumetan xwestin ku bila pandemiyê ji bo şopandineke dîjîtal a berfireh bi kar neynin.
b'A COVID-19 vaccine is a hypothetical vaccine against coronavirus disease 2019 (COVID-19).
Derziya b'A COVID-19 derziyeke hîpotetîk e dijî nexweşiya koronavîrusê 2019 (COVID-19).
Although no vaccine has completed clinical trials, there are multiple attempts in progress to develop such a vaccine.
Her çiqas çi derziyê ceribandinên klînîk timam nekiribe jî, bi zêdehî hewldanên domdar hene ji bo pêşxistina derziyeke wiha.
In late February 2020, the World Health Organization (WHO) said it did not expect a vaccine against SARS-CoV-2, the causative virus, to become available in less than 18 months.
Di dawiya Reşemiya 2020an de, Rêxistina Tenduristiya Cîhanê (WHO) got ku ew li benda derziyeke dij SARS-CoV-2yê, vîrusa dançêker, nînin ku di maweyeke kêmtirî 18 mehan de berdest be.
Five vaccine candidates were in Phase I safety studies in April.
Çar namzetên derziyê di Faz I a xebatên ewlehiyê de bû di Nîsanê de.
COVID-19 was identified in December 2019.
KOVÎD-19 di Befranbar a 2019 hate naskirin.
A major outbreak spread around the world in 2020, leading to considerable investment and research activity to develop a vaccine.
Belavbûneke mezin a şewbeyê li seranserê cîhanê di 2020an de çêbû, rêya razemenî û lêkolînên girîng vekir ji bo pêşxistina derziyekê.
Many organizations are using published genomes to develop possible vaccines against SARS-CoV-2.
Piranîya rêkxistinên jênomên belavbûyî ji bo çêkirina vaksînan mûmkîn dij bi SARS-CoV-2 bikar dînin.
Stated in April, imperatives of the CEPI initiative for vaccine development are speed, manufacturing capacity, deployment at scale, and global access.
Di meha Nîsan hate gotin ku, rêberîyên CEPI ji bo çêkirina vaksîn bilezbûn, çêkirina beher, û bicihbûn di qas, û destgihîştna cihanî ye.
In April, CEPI scientists reported that 10 different technology platforms were under research and development during early 2020 to create an effective vaccine against COVID-19.
Di meha Nîsan, zanyarên CEPI rapor kirin ku 10 platformên teknolojyayîyên cudah di bin vekolîn û çêkirin di despêka sala 2020 bûn, ji ber weke vaksîneke bitesîr ji bo KOVÎD-19 çê bikin.
Major platform targets advanced into Phase I safety studies include:
Armancên piranîya platfroma hate zêdebûn bi Gava I a lêkolînên parastin wekî:
nucleic acid (DNA and RNA) (Phase I developer and vaccine candidate: Moderna, mRNA-1273)
nukleîk asîd (DNA û RNA) (Faz I pêşxistker û namzetê derziyê: Moderna, mRNA-1273)
viral vector (Phase I developer and vaccine candidate: CanSino Biologics, adenovirus type 5 vector)
vêktora vayrûsî (Gava I çêkir û bijartîya vaksîn: CanSino Bayolocîk, adenovirus cura 5 vêktor)
As reported by CEPI scientists in April, 115 total vaccine candidates are in early stages of development, with 78 confirmed as active projects (79, according to the Milken Institute), and 37 others announced, but with little public information available (presumed to be in planning or being designed).
Her ku ji hêla zanyarên CEPI ve di Nîsanê de hat ragihandin, bi tevahî 115 namzetên derziyê di qonaxên destpêkê yên pêşveçûnê de ne, ji wan 78 wek projeyên çalak hatin erêkirin (li gor Enstituya Milken 79), û 37 jî hatin îlankirin, lê agahiyên kêm ên giştî derbarê wan de hene (ku bê zanîn ka tên pîlankirin an jî sêwirandin).
A Phase I-II trial conducts preliminary safety and immunogenicity testing, is typically randomized, placebo-controlled, and at multiple sites, while determining more precise, effective doses.
Faz I-II a ceribandinê ewlehiya destpêkê û testa îmunogenîsîteyê pêk tîne, bi awayekî edetî rasthatinî ye, plasebokontrolkirî ye, û di gelek hêlan de ye, her ku dozên teqeztir û kêrhatîtir kifşe dike.
Phase III trials typically involve more participants, including a control group, and test effectiveness of the vaccine to prevent the disease, while monitoring for adverse effects at the optimal dose.
Bi awayeke asayî cerîbandinên gava III nexweşên zêdetir pêk îne, weke koma kontrol, û bitesîrî ya têsta vaksîn ji bo rêgirîkirin ji nexweşî, di demek ku lênêrîn li ser doza sedemê laweî dibe.
Of 79 vaccine candidates in active development (confirmed as of early April 2020), 74 were not yet in human evaluation (still in "preclinical" research).
Ji 79 namzetên derziyê yên di pêşdeçûna çalak de ne (ku destpêka Nîsana 2020an hatin erêkirin), 74ên wan hîn di nirxandina ser mirovan de nînin (hêj di asta lêkolîna “pêşklînîk de ne).
Around 24 January 2020 in Australia, the University of Queensland announced that it is investigating the potential of a molecular clamp vaccine that would genetically modify viral proteins in order to stimulate an immune reaction.
Di 24ê Rêbendan 2020an de li Avusturyayê , Zanîngeha Queensland ragihand ku ew potansiyela derziya molekuler klamp a ku bi awayekî genetîk proteînên vîral modîfîye dikin lêkolîn dikin da ku bertekek jêbexşiyê stîmule bikin.
Around 24 January 2020 in Canada, the International Vaccine Centre (VIDO-InterVac) at the University of Saskatchewan announced the commencement of work on a vaccine, aiming to start human testing in 2021.
Li derûdora 24ê Rêbendana 2020an li Kanadayê, Navenda Derziyê ya Navnetewî (VIDO-InterVac) a li Zanîngeha Saskatchewanê destpêkirina bi xebata ser derziyê ragihand ku, tê armanckirin di 2021an de dest bi testên mirovî bê kirin.
Vaccine development projects were announced at the Chinese Center for Disease Control and Prevention on 26 January 2020, and the University of Hong Kong on 28 January.
Projeyên pêşxistina derziyan li Navenda Kontrol û Astengkirina Nexweşiyê ya Çînê di 26ê Rêbendana 2020an de, û di Zanîngeha Hong Kong de di 28ê Rêbendanê de hat ragihandin.
Around 29 January 2020, Janssen Pharmaceutical Companies, led by Hanneke Schuitemaker, announced that it had begun work on developing a vaccine.
Li derûdora 29ê Rêbendana 2020an, Şîrketên Janssen ên Farmasetîkal, ku ji hêla Hanneke Schuitemaker ve tê rêvebirin, ragihand ku wan dest bi xebata pêşxistina derziyekê kirine.
Janssen is co-developing an oral vaccine with its biotechnology partner, Vaxart.
Janssen digel hevala bayotenolojya, Vaxart vaksîneke devî çê dikin.
On 18 March 2020, Emergent BioSolutions announced a manufacturing partnership with Vaxart to develop the vaccine.
Di 18ê Adara 2020an de, Emergent BioSolutionsê hevkariyeke hilberînê li gel Vaxart ragihand ji bo pêşxistina derziyê.
On 8 February 2020, the laboratory OncoGen in Romania published a paper on the design of a vaccine with similar technology to the one used for cancer neoantigen vaccination therapy.
Di 8 a Sibat a 2020, taqîgeha OncoGen di Romanya kaxezek derbarê dîyarîkirina vaksînek bi têknolojyaya havper ji bo yek ji bikarînerên dermana vaksînasyona nîwantîjên bikar anî.
On 25 March the head of the research institute announced that they had finalized the synthesis of the vaccine and were beginning the tests.
Di 25ê Adarê de serokê enstîtuya lêkolînê ragihand ku wan senteza derziyê gihandiye encamê û dest bi testan kiriye.
On 27 February 2020, a Generex subsidiary company, NuGenerex Immuno-Oncology, announced they were beginning a vaccine project to create an Ii-Key peptide vaccine against COVID-19.
Di 27ê Reşemiya 2020an de, şîrketek alîkar a Generex, Generex Immuno-Oncology, ragihand ku wan dest bi projeyeke derziyê kirine ji bo ku derziyeke Ii-Key peptîd biafirînin li dij COVID-19ê.
They wanted to produce a vaccine candidate that could be tested in humans "within 90 days."
Wan xwestin ku bijarteyeke vaksînî çê bikin ku bikare "di 90 roj de" di meriv de bihête têstkirin.
On 5 March 2020, Washington University in St. Louis announced its projects to develop a vaccine.
Di 5ê Adara 2020an de, Zanîngeha Washington a li St. Louis projeya xwe ya pêşxistina derziyê ragihand.
On 5 March 2020, the United States Army Medical Research and Materiel Command at Fort Detrick and the Walter Reed Army Institute of Research in Silver Spring, both in western Maryland, announced they were working on a vaccine.
Di 5ê Adara 2020an de, Lêkolîna Medîkal û Fermandariya Keresteyan a Artêşa Dewletên Yekbûyî a li Fork Detrickê û Enstîtuya Lêkolînê ya Leşkerî ya Walter Reed a li Silver Springê, ku her du jî li Marylanda rojava ne, ragihandin ku ew li ser derziyê dixebitin.
Around 10 March 2020, Emergent Biosolutions announced that it had teamed with Novavax Inc.
Di 10 Adara 2020an de, Emergent Biosolutionsê ragihand ku wan li gel Novavax Inc tîmek saz kiriye.
in the development and manufacture of a vaccine.
di pêşxistin û hilberandina derziyekê de.
The partners further announced plans for preclinical testing and a Phase I clinical trial by July 2020.
Hevkaran pêşde pîlan daxuyandin ji bo testên pêşklînîk û Faz I ya ceribandinên klînîk heya Tîrmeha 2020an.
On 12 March 2020, India's Health Ministry announced they are working with 11 isolates, and that even on a fast track it would take at least around one-and-a-half to two years to develop a vaccine.
Di 12ê Adara 2020an de, Wezareta Tenduristiya Hindî ragihand ku ew bi 11 îzoletan dixebitin, û di rêça lezgîn de jî ew ê ancax salek nîv an jî du sal bigire ji bo çêkirina derziyekê.
On 12 March 2020, Medicago, a biotechnology company in Quebec City, Quebec, reported development of a coronavirus-like particle under partial funding from the Canadian Institutes for Health Research.
Di 12 Adar 2020an de, Medicago, şîrketeke bîoteknolojiyê ya Quebec City, Quebecê, pêşketina parçeyeke wek koronavîrusê rapor kir ya bi fonkirina kêm a ji Enstîtuya Kanadayî ya ji bo Lêkolînê Tenduristiyê.
The vaccine candidate is in laboratory research, with human testing planned for July or August 2020.
Namzetê derziyê di lêkolîna laboratuvarê de ye, li gel testên mirovî yên pîlankirî ji bo Tebaxa 2020an.
Earlier that week, The Guardian reported that the US President Donald Trump had offered CureVac "'large sums of money' for exclusive access to a Covid-19 vaccine", against which the German government protested.
Beriya wê hefteyê, The Guardianê rapor kir ku Serokê DYê Donald Trump “mîqdareke mezin pere” pêşniyarî CureVac kir ji bo bidestxistina derziya ji bo Covid-19ê”, ku hikumeta Alman dijî vê yekê derket.
On 17 March 2020, American pharmaceutical company Pfizer announced a partnership with German company BioNTech to jointly develop a mRNA-based vaccine.
Di 17ê Adara 2020an de, şîrketa farmasetîkal a Pfizer hevkariyek li gel şîrketa Alman BioNTechê ragihand ji bo bi hev re pêşxistina derziyeke bingeh-mRNA.
mRNA-based vaccine candidate BNT162, currently in pre-clinical testing with clinical trials expected to begin in April 2020.
Namzetên derziyê yên bingeh-mRNA BNT162, niha di testên klînîk de ne ku ceribandinên klînîk tê hêvîkirin ku di Nîsana 2020an de destpê bikin.
In Italy on 17 March 2020, Takis Biotech, an Italian biotech company announced they will have pre-clinical testing results in April 2020 and their final vaccine candidate could begin human testing by fall.
Li Îtalyayê di 17ê Adara 2020an de, Takis Biotech, şîrketeke bîotek a Îtalyanî ragihand ku ew ê encamên testkirina pêş-klînîk di Nîsana 2020an de wergirin û namzetê dermanê wan ê dawî jî li payîzê dê bikare dest bi testên mirovî bike.
In France on 19 March 2020, the Coalition for Epidemic Preparedness Innovations (CEPI) announced a US$4.9 million investment in a COVID-19 vaccine research consortium involving the Institut Pasteur, Themis Bioscience (Vienna, Austria), and the University of Pittsburgh, bringing CEPI's total investment in COVID-19 vaccine development to US$29 million.
Li Fransayê di 19ê Adara 2020an de, Koalîsyona ji bo Nûaweriyên Amadebûna Epîdemîk (CEPI) razandina pereyî ya bi qasî US$4.9 milyonan ji bo lêkolîna derziyê ya COVID-19 di konsorsiyuma lêkolînê de ragihand ku tê de Institut Pasteur, Themis Bioscience (Vîyana, Avusturya), û Zanîngeha Pittsburg jî hene, û bi vî awayî razemeniya timamî ya CEPIyê ya pêşxistina derziya COVID-19ê derxist US$29 milyonan.
CEPI's other investment partners for COVID-19 vaccine development are Moderna, Curevac, Inovio, Novavax, the University of Hong Kong, the University of Oxford, and the University of Queensland.
Hevkarên razemeniyê yên CEPIyê yên din ji bo derziya COVID-19 Moderna, Curevac, Inovio, Novavax, Zanîngeha Hong Kongê, Zanîngeha Oxfordê, û Zanîngeha Queenlandê ne.
On 20 March 2020, Russian health officials announced that scientists have begun animal testing of six different vaccine candidates.
Di 20ê Adara 2020an de, rayedarên tenduristiyê yên Rûs ragihandin ku zanyaran dest bi testkirina li ser heywanan a şeş cureyên derziyên namzet kirine.
Imperial College London researchers announced on 20 March 2020 that they are developing a self-amplifying RNA vaccine for COVID-19.
Lêkolînerên Imperial College Londonê di 20ê Adara 2020an de ragihandin ku ew derziyeke RNA a xwe-bihêz dike pêşde dibin ji bo COVID-19ê.
The vaccine candidate was developed within 14 days of receiving the sequence from China.
Namzetê derziyê di nav 14 rojên wergirtina sekansê ya ji Çînê de hatin pêşxistin.
In late March, the Canadian government announced C$275 million in funding for 96 research projects on medical countermeasures against COVID-19, including numerous vaccine candidates at Canadian companies and universities, such as the Medicago and University of Saskatchewan initiatives.
Dawiya Adarê, hikumeya Kanadayî C$275 milyon fon ji bo 96 projeyên li ser dijpîvanên medîkal a li hember COVID-19ê ragihand, ku tê de gelek namzetên derziyê li ba şîrket û zanîngehên Kanadayî hebûn, wek Medicago û însîyatîfa Zanîngeha Saskatchevan.
Around the same time, the Canadian government announced C$192 million specifically for developing a COVID-19 vaccine, with plans to establish a national "vaccine bank" of several new vaccines that could be used if another coronavirus outbreak occurs.
Li heman demê, hikumeta Kanadayê C$192 mîlyon ji bo pêşdebirina derziya COVID-19ê ragihand, li gel pîlanên avakirina “banqeya derziyê” ya netewî ya çend derziyên nû ku dikare bê bikaranîn eger şewbeyeke nû koronavîruseke çêbe.
On 2 April 2020, researchers at the University of Pittsburgh School of Medicine reported on testing of PittCoVacc, a possible COVID-19 vaccine in mice, stating that "MNA delivered SARS-CoV-2 S1 subunit vaccines elicited potent antigen-specific antibody responses [in the mice] that were evident beginning 2 weeks after immunization."
Di 2yê Nîsana 2020an de, lêkolînerên li Zanîngeha Pittsburg Dibistana Tibê testên li ser PittCoVaccê rapor kirin, ku derziyeke pêkan a COVID-19 ye li ser mişkan, û gotin ku “MNAyê derziyên jêryeke radestî SARS-CoV-2 S1 kir ku bersivên antîjen-spesîfîk ên potent derxistî [di mişkan de] ku wisa dixuya 2 hefte piştî jêrbexşiyê destpê dikir.”
In Canada on 16 April 2020, the University of Waterloo School of Pharmacy announced design of a DNA-based vaccine candidate as a possible nasal spray.
Li Kanadayê di 16 Nîsan 2020an de, Zanîngeha Waterloo Dibistana Dermangeriyê pêşnûmaya namzeteke derziyê ya DNA-bingeh ragihand wek spreyeke dufinane ya gengaz.
Using bacteriophages, the DNA will be designed to replicate inside human bacteria to produce harmless virus-like particles, which may stimulate the immune system to produce antibodies against the SARS-CoV-2 virus.
Bi bikaranîna bakteyofajên, DNA ji bo kopîkirin di nav pakteryayên merivî weke pêkhatên wekî-vayrûs tête dyarîkirin, ku heye ku sîstema ewlehî ji bo çêkirina antîbadê dij bi vayrûsa SARS-CoV-2 bihête wekhevkirin.
In March 2020, the US government, industry, and three universities pooled resources to access supercomputers from IBM, combined with cloud computing resources from Hewlett Packard Enterprise, Amazon, Microsoft, and Google.
Di Adara 2020an de, hikumeta DYê, endustriyê, û sê zanîngehan hewza çavkaniyan çêkir ji bo ku bigîhin superkompîtiran ji IBMê, ku bi çavkaniyên ewr kompîtkirî lêkdayî yên ji Hewlett Packard Enterprise, Amazon, Microsoft, û Google.
Some vaccines have heterologous effects, also called non-specific effects.
Hin derzî xwedî bandorên heterolog in, ku jê re bandorên ne-berbiçav jî tên gotin.
That means they can have benefits beyond the disease they prevent.
Ev tê wî wateyê ku wan dikarin bênefît hebin li derî ev kû wan rêgirî dikin.
A further randomized trial in Australia is seeking to enrol 4,170 healthcare workers.
Çerîbandina zêdetir a tesadifî di Awstralya dê 4,170 karkerên lênêrîna saxlemî qeyd bike.
It is possible vaccines in development will not be safe or effective.
Mimkun e ku derziyên di pêşxistinê de ne ewle û efektîf nebin.
Early research to assess vaccine efficacy using COVID-19-specific animal models, such as ACE2-transgenic mice, other laboratory animals, and non-human primates, indicate a need for biosafety-level 3 containment measures for handling live viruses, and international coordination to ensure standardized safety procedures.
Lêkolînên ewilî yên ji bo nirxandina kêrhatîbûna derziyê bi rêya modelên heywan ên berbiçav ên COVID-19, wek mişka transgenîk a ACE2, heywanên din ên laboratuvarê, û prîmatên ne-mirov, dide xuyakirin ku pêwîstî bi bîoewlehî-ast 3 pîvanên dorgirtinê hene ji bo şixulandina vîrusên zindî, û kordînasyona navnetewî da ku prosedurên ewlehiyê bên misogerkirin.
Vaccines against SARS and MERS have been tested in non-human animal models.
Vaksînan dij bi SARS û MERSdi modêlên heywanî ya nemerivî nehatî têstkirin.
As of 2020, there is no cure or protective vaccine for SARS that has been shown to be both safe and effective in humans.
Di 2020, hîç derman an vaksîneke parêzer ji bo SARS nehate nîşandan ku herdûya ewlehî û bitesîrbûn di meriv nîşan bide.
According to research papers published in 2005 and 2006, the identification and development of novel vaccines and medicines to treat SARS was a priority for governments and public health agencies around the world.There is also no proven vaccine against MERS.
Li gor gotarên lêkolînê ku di salên 2005 û 2006an de hatine weşandin, binavkirin û pêşdeçûna derziyên nûjen û dermanên ji bo tedawiya SARSê ji bo hikumetan û saziyên tenduristiya gelemperî ya derûdorê cîhanê pêşekiyek bû. Derziyeke îspatkirî ya li dijî MERSê jî tune.
When MERS became prevalent, it was believed that existing SARS research may provide a useful template for developing vaccines and therapeutics against a MERS-CoV infection.
Di demek ku MERS belav bû, xuya dibe ku lêkolîna SARS nîşaneyek e kêrhatî ji bo çêkirina vaksîn û derman dij bi vegirtîya MERS-COV pêşkêş dike.
As of March 2020, there was one (DNA based) MERS vaccine which completed phase I clinical trials in humans, and three others in progress, all of which are viral-vectored vaccines, two adenoviral-vectored (ChAdOx1-MERS, BVRS-GamVac), and one MVA-vectored (MVA-MERS-S).
Di Adar a 2020, yek ji vaksînên (DNA esas) MERS hebûu ku gava I a cerîbandin kilînîkî di meriv kamil kirîbû, sê yên ji di encam bûn, hemîya wan vekorkirî ya-vayrûs, dû adenoviral-vectorkirî bûn (ChAdOx1-MERS, BVRS-GamVac), û yêk ji MVA-vectored (MVA-MERS-S).
Social media posts have promoted a conspiracy theory claiming the virus behind COVID-19 was known and that a vaccine was already available.
Parvekirinên medya civakî teoriyên komployê derxistin holê ku angaşt dikin ku vîrusa li pişt COVID-19ê dihat zanîn û derzî jî ji xwe berdest bû.
The patents cited by various social media posts reference existing patents for genetic sequences and vaccines for other strains of coronavirus such as the SARS coronavirus.
Patentên ji parvekirinên cuda yên medya civakî hatine jêgirtin referansa patentên heyî yên encamên genetîk û derziyan didin ên ji bo cureyên din ên koronavîrusê wek koronavîrusa SARS in.
b'Coronaviruses are a group of related viruses that cause diseases in mammals and birds.
b'Coronaviruse an komek ji vayrûsên peywendîdar in ku dibe sedema nexweşî di memikdar û balindeyên.
In humans, coronaviruses cause respiratory tract infections that can range from mild to lethal.
Di mirovan de, koronavîrus dibin sedemên enfeksiyona rêya bêhnhildanê ku ji rewşa sivik ta ya giran diguherin.
Mild illnesses include some cases of the common cold (which has other possible causes, predominantly rhinoviruses), while more lethal varieties can cause SARS, MERS, and COVID-19.
Nexweşiyên sivik hin bûyerên cemidandina edetî dihundirînin (ku xwedî sedemên din ên gengaz in, piranî rînovîrus), ji hêla din ve vîrusên mirdar dibe bibin sedemê SARS, MERS, û COVID-19ê.
Symptoms in other species vary: in chickens, they cause an upper respiratory tract disease, while in cows and pigs they cause diarrhea.
Nîşaneyên di cureyên din de diguherin: di mirîşkan de, ew dibin sedemê nexweşiyeke rêya bêhnhildanê ya jor, her ku di dewar û berazan de dibin sedemê virikê.
There are yet to be vaccines or antiviral drugs to prevent or treat human coronavirus infections.
Niha çi derzî an jî dermanên antîvîral nîne ji bo ku enfeksiyonên koronavîrusê asteng bikin an jî tedawî bikin.
Coronaviruses constitute the subfamily Orthocoronavirinae, in the family Coronaviridae, order Nidovirales, and realm Riboviria.
Koronavîrus jêrmalbata Orthocoronavirinae pêk tînin, di malbata Coronaviridae de, rêz Nidovirales, û war Riboviria.
They are enveloped viruses with a positive-sense single-stranded RNA genome and a nucleocapsid of helical symmetry.
Ew vîrusên zerfkirî ne yên bi RNA genoma bendik-pozîtîf a kit-ta û bi sîmetriya helîkal a nukleokapsîd.
The genome size of coronaviruses ranges from approximately 26 to 32 kilobases, one of the largest among RNA viruses.
Mezinahiya genomê ya koronavîrusan li dora 26 ta 32 kîlobazan diguhere, ku di nav vîrusên RNA de yek ji yên herî mezin e.
They have characteristic club-shaped spikes that project from their surface, which in electron micrographs create an image reminiscent of the solar corona from which their name derives.
wan taybetmendîyên sîxên yane-şikil heye ku projec di astên xwe, ku di nav mîkorgrafa elektorn wêneyek wekî korona hetavî di wan ku nava w tête wergitin hatîye çêkirin.
Coronaviruses were first discovered in the 1930s when an acute respiratory infection of domesticated chickens was shown to be caused by infectious bronchitis virus (IBV).
Koronavayrûsan cara yekem di 1930 an çê bû, di demek ku vegirtîya ciddî ya nefesî ya mirîşk hate nîşan dan ku vayrûsa bronşîta vegirtî (IBV) sedema wî bû.
In the 1940s, two more animal coronaviruses, mouse hepatitis virus (MHV) and transmissible gastroenteritis virus (TGEV), were isolated.Human coronaviruses were discovered in the 1960s.
Di 1940 an de, dû koronvayrûsên zêdetir, vayrûsa hêpatêt a mişik (MHV) û vayrûsa veguhestinîya urkî (TGEV), hatine cudahkirin. Koronavayrûsên merivî ji di 1960 an de hate keşif kirin.
The earliest ones studied were from human patients with the common cold, which were later named human coronavirus 229E and human coronavirus OC43.
Yekem kesên ku lêkolîn li ser wan hate encamdan nexweşên bi sermalêdana asayî bûn, ku di dawî de bi koronavayrûsa merivî 229E û koronavayrûsa merivî OC43 hatine naskirin.
They were first imaged by Scottish virologist June Almeida at St. Thomas Hospital in London.
Ew cara yekem ji aliyê vîrologê Îskoç June Almeida ve li Nexweşxaneya St. Thomas li Londonê hatin wênekirin.
Other human coronaviruses have since been identified, including SARS-CoV in 2003, HCoV NL63 in 2004, HKU1 in 2005, MERS-CoV in 2012, and SARS-CoV-2 in 2019.
Koronavîrusên din ên mirovî ji hîngê ve hatine binavkirin, ku di nav wan de SARS-CoV di 2003an de, HCoV NL63 di 2004an de, HKU1 di 2005an de, MERS-CoV di 2012an de, û SARS-CoV-2 di 2019an jî hene.
Most of these have involved serious respiratory tract infections.
Piraniya wan daxilî enfeksiyonên cidî yên rêya jor a bêhnhildanê bûne.
The name was first used in 1968 by an informal group of virologists in the journal Nature to designate the new family of viruses.
Nav cara yekem sala 1968an ji hêla komeke nefermî ya vîrologan di kovara Nature de hat bikaranîn ji bo destnîşankirina koma nû ya vîrusan.
The name refers to the characteristic appearance of virions (the infective form of the virus) by electron microscopy, which have a fringe of large, bulbous surface projections creating an image reminiscent of a crown or of a solar corona.
Nav têkildarî xuyabûna karakterîstîk a vîryonan e (şiklê vîrusê yê enfekteyî) ku bi elektron mîkroskopiyê tê dîtin, ku xwedî kakuleke mezin e, û projeksiyonên rûxara wek pîvaz ku wêneyeke dişibe tacê an jî taca rojê nîşan dide.
This morphology is created by the viral spike peplomers, which are proteins on the surface of the virus.
Ev morfolojî di alîyê poplomêra vayrûsî ya guhartin tête çêkirin, ku proteyîn a ser ast vayrûs e.
Coronaviruses are large pleomorphic spherical particles with bulbous surface projections.
Koronavîrus parçeyên pleomorfîk sferîk ên mezin in li gel projeksiyonên sûret wek pîvaz.
The envelope of the virus in electron micrographs appears as a distinct pair of electron dense shells.The viral envelope consists of a lipid bilayer where the membrane (M), envelope (E) and spike (S) structural proteins are anchored.
Paketa vayrps di nav mîkrografa elektron weke coteke elektron lihekiriî derdikete. Ev pêk tê di perde vayrûs di cihek ku perde (M), paket(E) and spike (S) proteyînên sazî cih girtî ye.
The lipid bilayer envelope, membrane proteins, and nucleocapsid protect the virus when it is outside the host cell.
Paketên dûnexşa lîpîdî, prdeya proteyîn û nuklyokapsîd vayrûs diparêze di demek ku di derveya selûla mazûvan de ye.
Coronaviruses contain a positive-sense, single-stranded RNA genome.
Koronavîrus bendikên-pozîtîf dihewînin, ku genomeke RNA ya yek zincîr e.
The genome size for coronaviruses ranges from 26.4 to 31.7 kilobases.
Mezinahiya genomê ya ji bo koronavîrusan navbera 26.4 ta 31.7 kîlobazan diguhere.
The genome size is one of the largest among RNA viruses.
Mezinahiya genomê yek ji wan ên mezintirîn e di nav vîrusên RNA de.
The open reading frames 1a and 1b, which occupy the first two-thirds of the genome, encode the replicase/transcriptase polyprotein.
Çarçoveyên vekirî xwendî yên 1a û 1b, ku sêyan-du parê yekem ê genomê dagir dikin, polyproteînên replîkas/transkrîptas enkode dikin.
The replicase/transcriptase polyprotein self cleaves to form nonstructural proteins.The later reading frames encode the four major structural proteins: spike, envelope, membrane, and nucleocapsid.
Xweproteyîn kopî/rûnivîs bi şewaza proteyînên nesazî tête şikestin. Çar freyma xwendina dawî çar sazîyên proteyîn koddan dike: guhertin, paket, perde û nuklyokapsîd.
Interspersed between these reading frames are the reading frames for the accessory proteins.
Çarçoveyên xwendinê yên ji bo proteînên aksesuar in ên ku di nav wan çarçoveyên xwendinê de hatine rijandin.
The number of accessory proteins and their function is unique depending on the specific coronavirus.
Hijmara proteînên aksesuar û erkên wan bêhemta ne bi girêdayî koronavîrusên kifşe.
Infection begins when the viral spike (S) glycoprotein attaches to its complementary host cell receptor.
Enfeksiyon dema spayka vîral (S) glîsoprotein bi reseptorê hucreya mazuvan a timamker ve dizeliqe destpê dike.
After attachment, a protease of the host cell cleaves and activates the receptor-attached spike protein.
Piştî zeliqînê, protezeke hucreya mazûvan pêve digire û spîke proteîna reseptor-zeliqî çalak dike.
Depending on the host cell protease available, cleavage and activation allows the virus to enter the host cell by endocytosis or direct fusion of the viral envelop with the host membrane.On entry into the host cell, the virus particle is uncoated, and its genome enters the cell cytoplasm.
Bi girêdayî berdestbûna protaza hucreya mazûvan, dabeşbûn û aktîvasyonê dihêle ku vîrûs bikeve nav hucreya mazûvan bi endoktosîsê an jî bi rêya fuzyona rasterast a zerfa vîral li gel membrana mazûvan. Di ketina nav hucreya mazûvan de, parçeya vîrusê vedibe, û genoma wê dikeve nav sîtoplazma hucreyê.
The host ribosome translates the initial overlapping open reading frame of the virus genome and forms a long polyprotein.
Rîbozoma mazûvan genoma vîrusê ya çarçoveya vekirî xwendî ya serekî ya hevhatî werdigerîne û teşe dide polyproteîneke dirêj.
The polyprotein has its own proteases which cleave the polyprotein into multiple nonstructural proteins.
Polîproteyîn protîyaza xwe heye ku polîproteyîn di çend proteyîn nesazîyî ya çendî dişikîne.
A number of the nonstructural proteins coalesce to form a multi-protein replicase-transcriptase complex (RTC).
Hijmareke proteînên nebinyadî dibin yek da ku komplekseke replîkas-transkrîptas a mûltî-proteîn (RTC) çêbikin.
The main replicase-transcriptase protein is the RNA-dependent RNA polymerase (RdRp).
Proteîna replîkas-transkrîptas a sereke polymerazeke RNA a ya RNA-girêdayî ye (RdRp).
It is directly involved in the replication and transcription of RNA from an RNA strand.
Ew rasterast daxilî nav replîkasyon û transkrîpsîyona RNAyê ya ji bendikek RNAyê dibe.
The other nonstructural proteins in the complex assist in the replication and transcription process.
Proteînên din ên nebinyadî di kompleksê de alîkarî didin di pêvajoya replîkasyon û transkrîpsîyonê de.
The exoribonuclease nonstructural protein, for instance, provides extra fidelity to replication by providing a proofreading function which the RNA-dependent RNA polymerase lacks.One of the main functions of the complex is to replicate the viral genome.
Proteîna nebinyadî ya egzorîbonuklîz, wek mînak, dostaniyeke zêdehî dabîn dike bo replîkasyonê bi rêya peydekirina fonksiyoneke rastkirinê ku RNA polîmeraza RNA-girêdayî çênabe. Yek ji fonksiyonên sereke yên kompleksê replîkasyona genoma vîral e.
RdRp directly mediates the synthesis of negative-sense genomic RNA from the positive-sense genomic RNA.
RdRp bi awayekî rasterast navbeynkariya sentezên bendik-negatîf ên jenomîk RNA dike ji RNAya genomîk a bendik-pozîtîf.
This is followed by the replication of positive-sense genomic RNA from the negative-sense genomic RNA.
Ev bi replîkasyona RNAya genomî ya bendik-pozîtîf ya ji RNAya genomî ya bendik-negatîf tê şopandin.
The other important function of the complex is to transcribe the viral genome.
Erka din a girîng a kompleksê transkrîbekirina genoma vîral e.
RdRp directly mediates the synthesis of negative-sense subgenomic RNA molecules from the positive-sense genomic RNA.
RdRp bi awayekî rasterast navbeynkariya sentezên bendik-negatîf ên molekulên jêrgenomîk RNA dike ji RNAya genomîk a bendik-pozîtîf.
This is followed by the transcription of these negative-sense subgenomic RNA molecules to their corresponding positive-sense mRNAs.
Ev piştî nivîsandina wan jêrjênomên het-nêgatîva mulkûlêna RNA ji bo hestewerên pozetîva mRNA ya pêwendîdar e.
The replicated positive-sense genomic RNA becomes the genome of the progeny viruses.
RNA genoma bendik-pozîtîf a replîkebûyî dibe genoma vîrusên progenî.
The mRNAs are gene transcripts of the last third of the virus genome after the initial overlapping reading frame.
mRNA transkrîptên gen ên sêyema dawî ne piştî çarçoveya xwendinê ya genoma vîrusê ya çarçoveya vekirî xwendî ya serekî.
These mRNAs are translated by the host's ribosomes into the structural proteins and a number of accessory proteins.
Ew mRNA ji hêla rîbozoma mazûvan ve tên wergerandin bo proeteînên binyadî û hijmareke proteînên aksesuar.
RNA translation occurs inside the endoplasmic reticulum.
RNA werger di hundirê endoplazmîk retîkulum de derdikeve holê.
The viral structural proteins S, E, and M move along the secretory pathway into the Golgi intermediate compartment.
Proteînên vîral binyad ên S, E, û M ji rêçên sekretor dikîşin nav kompartmanên Golgi navbeynkar.
There, the M proteins direct most protein-protein interactions required for assembly of viruses following its binding to the nucleocapsid.
Li wir, proteîna M têkildarbûnên rasterast ên proteîn-proteîn pêwîst dikin ji bo berhevbûna vîrusan piştî girêdana bi nukleokapsîd ve.
Progeny viruses are then released from the host cell by exocytosis through secretory vesicles.
Vîrusên progenî piştre ji hucreyên mêvan tên berdan ji hêla egzotîyosîsê bi rêya gilêzên sekretory.
The interaction of the coronavirus spike protein with its complement host cell receptor is central in determining the tissue tropism, infectivity, and species range of the virus.
Têkilhevbûna proteîna spîke a koronavîrusê ya bi hêmana wê reseptora hucreya mazûvan xaleke navendî ye di diyarkirina tevn tropîzmê, kêrnehatinê, û rêza cureyî ya vîrusê de.
The SARS coronavirus, for example, infects human cells by attaching to the angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) receptor.
Koronavîrusa SARS, wek mînak, hucreyên mirovan enfekte dikin bi rêya xwe pêvekirina bi reseptora anjîyotensîn-guherîner enzîm 2 (ACE2).
The scientific name for coronavirus is Orthocoronavirinae or Coronavirinae.
Navê zanistî yê ji bo koronavîrusê Orthocoronavirinae an jî Coronavirinae ye.
Coronaviruses belong to the family of Coronaviridae, order Nidovirales, and realm Riboviria.
koronavayûs ser bi malbata Coronaviridae e, rêzika Nidovirales, û deroda Riboviria.
Genus Betacoronavirus; type species: Murine coronavirus
Genus bêtakoronavayrus; cura candarên: koronavayrus a Murine
Species: Betacoronavirus 1 (Bovine Coronavirus, Human coronavirus OC43), Human coronavirus HKU1, Murine coronavirus, Pipistrellus bat coronavirus HKU5, Rousettus bat coronavirus HKU9, Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus (SARS-CoV, SARS-CoV-2), Tylonycteris bat coronavirus HKU4, Middle East respiratory syndrome-related coronavirus, Hedgehog coronavirus 1 (EriCoV)
Cure: Betakoronavîrus 1 (Koronavîrusa dewaran, Koronavîrusa Mirovî OC43), Koronavîrusên Mirovî HKU1, Koronavîrusa mişka, Koronavîrusa Pîpîstrellusa pêçermok HKU5, Koronavîrusa pêçermoka Rousettus HKU9, Koronavîrusa têkildarî sendroma bêhnhildanê ya akût a giran (SARS-CoV, SARS-CoV-2), Koronavîrusa pêçermoka Tylonycteris HKU4, Koronavîrusa têkildarî sendroma bêhnhildanê ya Rojhilata Navîn, koronavîrusa Jûjiyê 1 (EriCoV)
Species: Beluga whale coronavirus SW1, Infectious bronchitis virus
Candaran: koronaya vayrûsa hûta Beluga SW1, vayrûsa bronşîtîya vegirtî
The most recent common ancestor (MRCA) of all coronaviruses is estimated to have existed as recently as 8000 BCE, although some models place the common ancestor as far back as 55 million years or more, implying long term coevolution with bat and avian species.
Tête texmînkirin ku nêzîktirîn kalika asayî ya (MRCA) ya hemî koronavayrûsan di 8000 BCE/Berî zayîna hebûye, herosa hin ji modêlan di kalika yeksa vedigerînin ji bo 55 milyona salan an zêdetir, ev teyîd dike li ser bihevre jîyan digel şevşevok û cûrên balindeyên.
The most recent common ancestor of the alphacoronavirus line has been placed at about 2400 BCE, the betacoronavirus line at 3300 BCE, the gammacoronavirus line at 2800 BCE, and the deltacoronavirus line at about 3000 BCE.
Herî dawîya kalîka giştî ya xeta alphacoronavirus di nêzîkî 2400 BCE/ber zayîn bicih kirî ye, xeta betacoronavirus di 3300 BCE, hêla gammacoronavirus di 2800 BCE, û deltacoronavirus di nêzîkî 3000 BCE.
The large number of host bat and avian species, and their global range, has enabled extensive evolution and dissemination of coronaviruses.Many human coronavirus have their origin in bats.
Hijmareke mezin a pêçermokên mazûvan û cureyên hewayî, û rêza wan a gerdûnî, rê da werar û belavbûna berfireh a koronavîrusan. Jêderka piraniya koronavîrusên mirovî pêçermok in.
More recently, alpaca coronavirus and human coronavirus 229E diverged sometime before 1960.
Herî dawî, koronavayrusa lamî û koronavayrusa meriv 229E carna berî 1960 hatine cudahkirin.
MERS-CoV emerged in humans from bats through the intermediate host of camels.
MERS-COV di mirovan de ji çavkaniya pêçermokan û bi navbeynkariya deveyan derket holê.
MERS-CoV, although related to several bat coronavirus species, appears to have diverged from these several centuries ago.
MERS-COV, her çiqas têkildarî hin cureyên koronavîrusa pêçermokan be jî, wisa dixuye ku çend sedsal berê jê cuda bûye.
The most closely related bat coronavirus and SARS-CoV diverged in 1986.
Koronavîrusa pêçermokan herî zêde ji nêzik ve têkildar û SARS-CoV di 1986an de ji hev veqetiyan.
A possible path of evolution, of SARS coronavirus and keen bat coronaviruses, suggests that SARS related coronaviruses coevolved in bats for a long time.
Rêya mumkîn a derketin, a SARS koronavayrus û koronavayrus a şevşevok, nîşan dide ku SARS a pêwendîda bi koronavayrusan di şevşevokan ji o demeke dirêj derdikete.
In the 1790s, equine coronavirus diverged from the bovine coronavirus after a cross-species jump.
Di 1790yan de, koronavîrusa hespan ji koronavîrusa dewaran cuda bû piştî pengizîneke hember-cureyî.
Later in the 1890s, human coronavirus OC43 diverged from bovine coronavirus after another cross-species spillover event.
Di dawîyê 1890 an, Koronavayrusa merivî ya OC43 piştî bûyereke cuda ji riştin nav-candarî di çêlik de hate cudahkirin.
It is speculated that the flu pandemic of 1890 may have been caused by this spillover event, and not by the influenza virus, because of the related timing, neurological symptoms, and unknown causative agent of the pandemic.
Tête gumankirin ku giştgirtîya persîv di 1890 bi sedema bûyera rişîn be. û ne bi vayrûsa anflûwena, ji ber demdanana pêwendîdar, nîşaneyên norolojikî, û fakterên sedemîya nenaskirî ya giştgirtî.
Human coronavirus OC43 besides causing respiratory infections is also suspected of playing a role in neurological diseases.
Koronavîrusa mirovî OC43 li gel ku dibe sedemê enfeksiyonên bêhnhildanê di heman demê de şik lê tê kirin ku rolekê di nexweşiyên norolojîk de jî dileyize.
In the 1950s, the human coronavirus OC43 began to diverge into its present genotypes.
Di salên 1950yan de, koronavîrusa mirovî OC43 dest bi cudabûnê kir ta genotîpa xwe ya niha.
Phylogentically, mouse hepatitis virus (Murine coronavirus), which infects the mouse's liver and the central nervous system, is related to human coronavirus OC43 and bovine coronavirus.
Di alîyê fîlocenetîkî, vayrûsa hêpatîta mişik (Murine koronavayrus), ku kar die ser gurçika mişik û sîstesma navendî ya esebî, pêwendîdar bi koronavayrus a OC43 û koronavayrus gamêş.
Human coronavirus HKU1, like the aforementioned viruses, also has its origins in rodents.
Koronavayrûsa merivî HKU1, weke vayrûsên pêştir baskirî, çavkanîyên kojerî hene.
Coronaviruses vary significantly in risk factor.
Koronavîrus bi awayekî berbiçav di faktora rîskê de diguherin.
Some can kill more than 30% of those infected, such as MERS-CoV, and some are relatively harmless, such as the common cold.
Hinek ji dikarin zêdetir ji 30% a wan vegirtîyên bikujin, weke MERS-CoV, û hin ji bêyî ya metirsî ne, weke sermalêdana asayî.
Coronaviruses can cause colds with major symptoms, such as fever, and a sore throat from swollen adenoids.
Koronavîrus dikare bibe sebebê cemidandina bi semptomên giran, wek cemidandin, û êşa gewriyê ya ji ber adenoîdên verimî.
Coronaviruses can cause pneumonia (either direct viral pneumonia or secondary bacterial pneumonia) and bronchitis (either direct viral bronchitis or secondary bacterial bronchitis).
Korona vîrus dikare bibe sebebê zatureyê (an zatureya vîral a rasterast an jî zatureya duyem a bakteriyel) û bronşîtîsê (an bronşîta vîral a rasterast an jî bronşîta duyem a bakteriyel).
The human coronavirus discovered in 2003, SARS-CoV, which causes severe acute respiratory syndrome (SARS), has a unique pathogenesis because it causes both upper and lower respiratory tract infections.Six species of human coronaviruses are known, with one species subdivided into two different strains, making seven strains of human coronaviruses altogether.
Koronavîrusa mirovî, SARS-COV, a ku dibe sedemê sendroma akut a bêhnhildanê ya giran (SARS), di sala 2003yan de hat keşifkirin, xwedî patogenesîsên bijarte ye ji ber ku dibe sedemê enfeksiyonên rêya bêhnhildanê hem yên jor û hem jî yên jêr. Şeş cureyên koronavîrusên mirovî tên zanîn, ku yek ji wan cureyan dabeş dibe du şiklan, hemû bi hev re heft şiklên koronavîrusên mirovî pêk tînin.
Four of these coronaviruses continually circulate in the human population and produce the generally mild symptoms of the common cold in adults and children worldwide: -OC43, -HKU1, HCoV-229E, -NL63.
Çar ji wan koronavayrûsan bi awayeke domdar di nav heşîmeta xelk digerin û bi awayeke asayî nîşaneyên navendîya sermalêdana asayî di kesên mezin û zarokan di cîhan çê dikin: -OC43, -HKU1, HCoV-229E, -NL63.
Coronaviruses cause about 15% of commons colds.
Koronavayrûs bûye sedema 15% sermalêdana asayîyên.
The majority of colds are caused by rhinoviruses.
Piranîya sermalêdanê bi sedema rhinoviruses bû.
The four mild coronaviruses have a seasonal incidence occurring in the winter months in temperate climates.
Çar koronavîrusên sivik xwedî însîdanseke demsalî ne di mehên zivistanê de di îklîmên tîngerm de.
There is no preference towards a particular season in tropical climates.
Hevyazek ji bo werzeke taybet di seqayîn mederî nîne.
Four human coronaviruses produce symptoms that are generally mild:
Ji bo koronavayrûsên merivî nîşaneyan çê dike ku bi giştî ciddî ye:
The virus was officially named the SARS coronavirus (SARS-CoV).
Ev vayrûs bi awayeke fermî nav SARS koronavayrûs (SARS-CoV) bi xwe girt.
More than 8,000 people were infected, about ten percent of whom died.
Zêdetirî 8,000 mirov enfekte bûn, ku derûdora sedî dehên wan mirin.
In September 2012, a new type of coronavirus was identified, initially called Novel Coronavirus 2012, and now officially named Middle East respiratory syndrome coronavirus (MERS-CoV).
Di meha Îlona 2012, cureke nû di koronavayrus hate naskirin, di despêk di bi Koronavayrusa Nû ya 2012 hate naskirin, û nuha bi fermî nava koronavayrus a sendiroma nefesî ya Rojhilata Navîn (MERS-CoV) hate naskirin.
The World Health Organization issued a global alert soon after.
Demek nêzî we de Rêkxistina Saxlemî ya Cîhanî agahdarîya cîhanîî derkir.
The WHO update on 28 September 2012 said the virus did not seem to pass easily from person to person.
Rojanekirinên WHOyê yên di 28ê Îlona 2012an de nîşan didin ku vîrus ji mirovan bo mirovan bi hêsanî derbas nabe.