atepeq/tico19 huggingface dataset:
Some countries have even prohibited all or almost all foreigners from entry or limited the ability of local citizens and residents to leave.
Hin welatan ketina hundir a hemû an jî nêzikî hemûyê biyaniyan qedexe kir an jî derketina derve ya welatiyên cihî sînordar kir.
What are the affected areas?
Herêmên bandorgirtî kîjan in?
Well, this is a fast-changing situation, and each country/region/organization has its own list of what areas are subject to restrictions.
Belê, ev rewşeke zû-guherbar e, û her welat/herêm/rêxistin xwedî lîsteya xwe bi xwe ne bê ka kîjan dever mijara sînordariyê ne.
The city of Wuhan is on every list and the rest of mainland China is on most.
Bajarê Wuhanê di her lîsteyê de ye û di nav lîsteya parzemîna Çînê de ya herî zêde ye.
Other areas that are often included: France, Germany, Hong Kong, Iran, Italy, Japan, Macau, Singapore, South Korea, Spain, Taiwan, the United Kingdom, the United States, the Schengen Area as a whole, and sometimes various others.
Herêmin din ên ku pirî caran hatin daxilkirin ew in: Fransa, Almanya, Hong Kong, Îran, Îtalya, Japonya, Macau, Sîngapûr, Koreya Başûr, Îspanya, Taîwan, Qraliyeta Yekbûyî, Dewletên Yekbûyî, Devera Şengen bi timamî, û carinan çend cihên din.
Some countries have imposed restrictions based on citizenship or residency from severely affected areas.
Hin ji welatên sinorên li ser esasên welatîbûn an rûnîştin di cihên piranî berketî bicih kirine.
A detailed list of entry restrictions is maintained by the IATA.
Lîsta sinora têketin di alîyê IATA hatîye hilandin.
It doesn't cover all the restrictions, but it's still useful.
Ew hemû sînordariyan nagire nav xwe, lê dîsa jî kêrhatî ye.
Keep up to date—the outbreak and the travel restrictions are changing rapidly.
Agahiyên rojane hildin—şewbe û sînorkirinên geryanê zûka diguherin.
For travel in the near future, consider making refundable reservations in case the changing situation forces you to change your plans.
Ji bo seyahata di demeke nêzik de, rezervasyonên ku heqê standî şûnde didin bifikirin ji bela ku rewşên guherbar dibe ku we mecbûrî guhertina pîlanên we bike.
Avoid buying tickets with a connection in an affected area – even changing planes can make you subject to restrictions.
Ji kirîna bilêtan ya bi rêya têkildarbûna bi cihên bandorgirtî dûr bisekinin – heta guhestina balafiran jî dikare we bike mijara sînordariyê.
Flights may get canceled with little notice, either due to the disease's spread and ever-changing entry restrictions, or simply because fewer people are flying and airlines are having trouble filling seats.
Firîn dibe bên betalkirin bi agahdariyeke kurt, an ji ber belavbûna nexweşiyê û sînordariyên tim-guherîner, an jî hema ji ber ku kêm mirov difirin û rêhewa di tijîkirina kursiyan de zehmetiyê dibînin.
You might also be delayed for hours upon arrival waiting for temperature checks and related procedures and paperwork, or even get quarantined for two weeks.
Dibe ku hûn piştî hatina xwe ji bo saetan gîro bin her ku hûnê li benda venêrînên germahiya laş û prosedurên têkildar û karûbarên fermî bin an jî dibe ku bi qasî du hefteyan di karantînayê de bimînin.
Be prepared for the possibility of disruption to your travel plans, especially if traveling internationally.
Ji bo îhtîmala xerapbûna plana sefera xwe amade be, bi taybet heke ku ji bo derveyê velat diçî.
Even if you're nowhere near affected areas there's a risk that you'll have to stay at the destination longer than planned if you've shared a building or vessel with an infected person.
Heke ku di nêzîka cihên berketî nekar bimîne, metirsî heye ku zêdetir li wî bimînî di plandanayî de, heke ku tû balexane an gemîyek bi kesên vegirtî parve kirîbe.
For example, in late February an Italian doctor on vacation in Costa Adeje (Canary Islands) was diagnosed with COVID-19, and as a result all the guests in the hotel he stayed at were quarantined.
Wek nimûne, di dawiya Reşemiyê de bijîşkek Îtalyan ê ku li Costa Adeje (Giravên Kanaryayê) di betlaneyê de bû bi COVID-19ê hat teşhîskirin û wek encam jî hemû mêvanên otela ku ew li dima hat karantînekirin.
Lockdowns and other internal restrictions
Girtin an kêmsînorîyên din ên navendî
Some countries and regions, especially severely affected ones, are implementing emergency lockdowns and restrictions on people's movements and activities, even for those who haven't recently been abroad.
Hin welat û herêm, bi taybetî jî yên bandora tund wergirtî, tecrîtên acîl û sînorkirinan li ser tevger û çalakiyên mirovan dixin meriyetê, heta ji bo kesên ku di demên dawî de derneketine derve jî.
These include the temporary reintroduction of some border controls, restrictions on travel within the country, closing or limiting service at restaurants and other establishments, banning large public events, and in the most severe cases prohibiting people from leaving the house except for essential reasons.
Di nav wan de ji nû ve pêşkêşkirina hin kontrolên sînor, sînordarkirina geryanê ya nav welêt, girtin an kêmkirina xizmetên restorant û mekanên din, qedexekirina bûyerên giştî yên mezin, û di bûyerên herî xirab de qedexekirina mirovan a derketina derve ji bilî sedemên bingehîn hene.
Beyond government restrictions, individual establishments are shutting their doors and cancelling events to try to reduce the spread of the virus.
Ji sînorkirinên hikumetê wêdetir, mekanên takekesî jî deriyên xwe digirin û çalakiyan betal dikin da ku hewl bidin belavbûna vîrusê kêm bikin.
In China, there are extensive restrictions on transportation and activity, which vary widely by province, city, and even by district or village.
Li Çînê, sînordariyên zêde hene li ser raguhestin û çalakiyê, ku li gor eyalet, bajar, û heta li gor navçe û gundan diguhere.
Many governments recommend against traveling to China at this time.
Gelek hikumetan pêşniyaz kirin li dijî geryana ji bo Çînê ya vê demê.
If you have no choice, do your research and get up-to-date information about the local situation wherever you are going.
Eger çi vebijarka we tunebe, lêkolîna xwe bikin û agahiyên rojane bi dest bixin derbarê rewşa lokal a ku hûn diçinê.
People who have traveled to Hubei face particularly severe restrictions.
Mirovên ku ziyareta Hubeiyê kirin bi taybetî rastî sînordariyên tund hatin.
Examples of restrictions that you may encounter in some parts of China (this is not an exhaustive list):
Nimûneyên sînordariyan ku dibe hûn rast lê bên li hin deverên Çînê (ev ne lîsteyeke berfireh e):
14-day quarantine, self-quarantine, or COVID-19 test upon arrival from other parts of China or from other countries, at your expense
14-rojên karantînayê, xwe-karantînakirin, an jî testên COVID-19 ên ku dema hûn ji devereke din a Çînê tên an jî ji welatekî din tên, bi kîsê we ne.
questions about your travel and medical history (lying can get you years in prison)
pirsên derbarê geryana we û dîroka we ya tibî (derevkirin dikare we bixe nav zindanê)
mandatory registration using an online or paper form
qeyda mejbûrî ya bi bikaranîna formeke online an jî kaxez.
requirement to wear a face mask in public
pêdiviyên ji bo bikaranîna maskeya sûretê di nav gel de.
people who have been outside of China within 14 days not allowed into public places like malls
xelkê ku di 14 rojan de di derve ya Çîn in nayêne rêdan ku biçine cihên giştî weke mollan.
shops only accept mobile payments, not cash
dikan bi tenê peredayînên mobîl qebûl dikin, pere bixwe nabe.
restaurants, transportation and other establishments refusing service to non-Chinese citizens
Rêstûrant, veguhestin û demazrandîyên din xizmet wealtîyên ne-Çînî nakin.
many forms of transportation reduced or shut down
gelek cura veguhestin hate kêmkirin an daxistin
mandatory real-name registration for public transit cards
qeydkirina nava-rasteqîne ya neçarî ji bo kartên veguhestinên giştî
access in and out of a town, village, or city completely blocked
ketin û derketina ji navçeyekî, gundekî, an jî bajarekî ku bi timamî hatiye blokekirin.
non-resident visitors prohibited from entering apartment complexes
ketina hundirê avahiyên têkilhev a ziyaretvanên ne-niştecî hatine qedexekirin
only allowed to go outside once every two days to get supplies
têne rê tête dayîn ku her dû roj biçe der û tiştên werbigire
businesses, activities, and attractions closed
karsazî, çalakî, cihên cazîbeyê girtin.
businesses need local government permission to re-open
karxane pêwîstî bi destûra hikumeta lokal dibînin ji bo ji nû ve vebûnê.
restaurants (if they are even open) require a minimum distance between customers
restorant (eger hîn vekirî bin) pêwîstî bi mesafeya kêmtirîn dibînin navbera mişteriyan.
selling substandard face masks has a maximum sentence of life imprisonment
firoştina rûbendan jêrstandard cezaya zêde ya bendkirin hemîşeyî heye
As of mid-March 2020, Europe is the epicenter of the epidemic, and many European countries have closed their borders to international travel - only border commuters and freight are allowed to cross.
Di nîveka Adar 2020an de, Ewropa navenda epîdemiyê ye, û gelek welatên Ewropî sînorên xwe ji bo geştên navnetewî girtin - bi tenê xebatkarên ji sînor tên û diçin û naqliye tên destûrdayîn.
Also businesses other than food stores and pharmacies are closed, and public transport has been reduced or stopped.
Herosa karên ji bilî firoşgehê xwarin û dermanxaneyên hatin daxistin, û veguhestina giştî ji hatine kêmkirin an vestandin.
In the worst affected countries including Italy, Spain and France, lockdowns like in China in January, have been implemented.
Li welatên herî zêde bandorgirtî yên wek Îtalya, Îspanya û Fransayê, tecrîtên wek a li Çînê, ketin meriyetê.
As well the EU has closed its outer borders.
Her wekî YEyê jî sînorên xwe yên derve girtin.
COVID-19 is prevalent also in North America.
COVID-19 di Bakurê Amerîkayê de jî berbelav e.
The borders between Canada, the U.S., and Mexico are closed to non-essential travel, and in many areas bans on big gatherings are in effect (this means places like restaurants are closed, and events are canceled).
Sinorên navbera Keneda, Emrîika, Meksiko ji bo seferên nepêwîst hate daxistin, û di gelek cihên ji sinordarî li ser kombûna mezin bicih dibe (ev tê wî wateyê ku cihên wekî xwaringe daxistine, û bûyerên ji hatine betalkirin).
Numerous state, county, and municipal jurisdictions have issued stay-at-home orders that require all nonessential businesses to close.
Piranîya wilayet, dever û şaredarî fermanên bimîne-di-mal derkirin ku pêdivî e hemî xebatên nepêwîst bihête daxistin.
With lots of flights canceled, warnings issued, and restrictions imposed, flying in the time of coronavirus can be a challenge.
Bi gelek firînên betalbûyî, arîşeyên hişyarkirinê, sînordariyên tên pêkanîn, firîn di dema koronavîrusê de dibe dijwar be.
Some routes are not possible.
Hin rêç pêkan nînin.
Others will require more inconvenient connections than usual—multiple stops and long waits between flights.
Yên din dê têkildariyên bêtir kêrnehatî pêwîst bibînin ji yên edetî —sekinandinên zêde û libendêmayînên dirêj navbera firînan.
In some cases that means more expensive tickets.
Di hin rewşan de ev yek tê wateya bilêtên biha.
On the other hand, the good news is that many flights are cheaper than usual due to decreased demand, and there's a decent chance you'll get an empty seat next to you.
Ji aliyê din ve, nûçeya xweş ev e ku gelek firîn ji yên dema asayî erzantir in ji ber daxwaziyên kêmbûyî, û şanseke zêde heye ku hûn ê li kêleka xwe rûnştokek vala peyde bikin.
Build in extra time for your connections, especially if transferring from an international flight to a domestic flight and especially if your itinerary involves a country that's seriously affected.
Ji bo têkildariyên xwe demên zêdehî çêkin, bi taybetî jî eger hûn ji balafirgeheke navnetewî diçin balafirgeheke netewî û bi taybetî eger rêça ve diçe welatekî ku bi tundî bandor girtiye.
Screenings, temperature checks, extra paperwork, and the associated waiting around can add minutes or hours before you're allowed to continue on your journey.
Verakirin, kontrol pilea germî, çalakîyên zêdetir û dema libendmana pêwendîdar di derdor dikar deqîqe an demjimer zêde bike berî ev ku rêpêdan wergirî ji bo domandina geşta xwe.
You may find it harder than usual to buy a ticket to or from a destination subject to warnings and restrictions.
Heye ku kirîna tîkit ji bo an ji wan meqsed ji bo agahdarî û sinordarkirîyên dijwar bibînî.
This is a real concern if you're trying to get out of an affected area.
Ev nîgeranîyeke rastî ye heke ku tu hewil didî ji ciheke vegirtî derbiketî
For instance, most aggregators are not selling tickets from China to the United States (presumably to avoid falling afoul of restrictions and being on the hook for a passenger's flight out).
Wek mînak, piraniya berhevkaran bilêtên ji Çînê bo Dewletên yekbûyî nafroşin (belkû ji ber jêdûrmayîna bi sînorkirinan û rastî kêşeyan bên ji ber derxistina derve ya rêwîyekî).
To buy a ticket for an itinerary like this, you may have to contact the airline or use a lesser-known aggregator.
Ji bo kirîna bilêtekê ji bo rêçeke wek wê, dibe hûn mecbûr biminin ku bi rêhewayê re têkildar bin an jî çavkaniyeke kêm tê zanîn bi kar bînin.
Another possibility is to buy two separate tickets (for instance, a ticket from China to Cambodia and a second ticket from Cambodia to the U.S.), but be careful you won't get quarantined or lose your luggage in between.
Îhtimaleke din jî kirîna du bilêtên cuda ye (wek mînak, bilêtek ji Çînê bo Kamboçyayê û bilêteke duyem jî ji Kamboçya bo D.Y.ê), lê miqate bin ku we nexin bin karantînayê an jî di navberê de valêzên xwe winda nekin.
Connecting flights can be a problem.
Firînên têkildar dikare bibe pirsgirêk.
The risk of getting stuck in the connection city is higher than usual right now, due to delays for screening and testing as well as extensive cancellations.
Nuha metirsî ya man di bajara peywendî zêdetir di haleta asayî ye, ji ber derengketinên ji bo hedarkirin û têstkirin herosa betalkirinên zêde ji.
Connecting in an affected area may lead to entry restrictions later on, and if you've been in an affected area recently some countries won't even let you change planes.
Peywendê di cihên vegirtî heye ku bibe sedema dana sinordarîtî di demek din li vir ji, û heke ku di demê dawî de di cihên vegirtî bûyî, hin ji welatên rê nadine te balafira xwe biguherî.
On certain itineraries there is a risk of getting quarantined somewhere along the way.
Di hin rêçên kifşe de rîska karantînebûna li ciheke ser rê heye.
So book a direct flight if you can, and if not, think carefully about where to connect.
Vêca firîneke rasterast veqetînin eger we karî, û eger we nekarî jî, baş bifikirin ka hûnê ji ku têkildar bin.
In uncertain times, plans can change.
Di demên nediyar de, pîlan dibe biguherin.
Many embassies and consulates have evacuated nonessential staff, and some have shut down operations completely.
Piranîya balyozxane û qunsûlan ji stafên nepêdivî hatine çolkirin, û hin ji çalakîyên xwe bi tevahî ragirtin.
Emergency assistance should still be available, though it's possible you may have to contact a further-away consulate if your local one has shut down.
Alîkariya acîl divê hîn berdest be, her çiqas mimkun be ku pêwîst bike hûn serî li şêwirdariyeke dîtir bikin eger ya cihî hatibe girtin.
If you have been stranded due to the pandemic, your nearest consulate may be able to help you find a flight home, arrange an emergency loan so you can buy a ticket, or provide an emergency passport.
Heke u ji ber giştgîrbûn esîr bûyî, nêzîktirîn qonsûl dikar alîkarî bike ku balafira xanî pepyda bikî, amadekarî ji bo deyneke bilez bike ji ber we ku bikarî tikit bikirî, an pasporteke bilez çê bikî.
At the very least they can keep you informed about the local situation and notify you about recently introduced travel requirements and restrictions.
Hema qet nebe ew dikarin we derbarê rewşa cihî agahdar bikin û derbarê pêdivî û sînorkirinên nû yên geryanê we haydar bikin.
Ordinary consular services such as visa and passport processing may be suspended or restricted to urgent need, depending on the location and the consulate.
Xizmetên asayî yên konsolosiyê yên wek şixulên vîze û pasaportê dikare bê rawestandin an jî sînorkirin ji bo pêwîstiyên acîl, girêdayî bi cih û konsolosiyê.
Although some people call the disease "Wuhan pneumonia" (武汉(漢)肺炎/武肺), "Wuhan disease", or "Chinese virus", the use of these terms is considered racist in China and by many people of Chinese origin. 
Herosa hin ji xelkê bi wan dibêjin "sil a Wuhan" (武汉(漢)肺炎/武肺), "nexweşîya Wuhan", an "vayrûsa Çînî", bikaranîn wan çêmkên di Çîn û di alîyê piranîya xelkê Çînî nejadperistî hejmar dibe.
It is still common to refer the disease as "Wuhan pneumonia" or "Chinese virus" in places like Hong Kong and Taiwan. 
Heya nuha di cihên weke Hong KOng û Taywna bi nexweşî "Sil a Wuhan" na "Vayrûsa Çînî" dibêjin.
To be safe, use location-neutral terms when referring to the disease, such as "COVID-19", "novel coronavirus", or just "the virus" or "the pandemic". 
Ji bo ku hûn ewle bin, têgehên cih-nêtar bi kar bînin dema behsa nexweşiyê dikin, wek mînak “COVID-19”, “koronavîrusa nû”, an jî bi tenê “vîrus” an jî “pandemî”.
Particularly in developing countries where law enforcement are poorly trained, enforcement of curfew, lockdown or stay-at-home orders are often brutal, often using forces not proportionate against crowds.
Bi taybet di welatên pêşkeftî de ku bicihkirina yasa kêm cerîbandi ye, bicihkirin qedexe ya hatin û çûn, daxistin an fermanên di xam-man pir huvane ye, pi caran bikaranîna hêz dijî xelkê guncaw nîne.
Comply with these orders, and avoid crowds in public.
Li gor wan fermanan tevbigerin, û ji girseyên gelemperî dûr bimînin.
As a result of the coronavirus pandemic, xenophobia has risen in many countries, primarily but not exclusively targeting people perceived to be Chinese.
Wek encama pandemiya koronavîrusê, neyartiya biyaniyan li gelek welatan bilind bû, bi taybetî mirovên Çînî armanc kir lê ne bi wan sînordar bûn.
There has been a worldwide spike in racist incidents targeting people of East Asian origin, including in major cities such as New York, London and San Francisco.
Bilindbûneke li seranserê cîhanê çêbû di bûyerên nijadperest de ku armana mirovên ji Asya Rojhilat dikirin, ku di nav de bajarên mezin ên wek New York, London û San Francisco jî hebûn.
In Hong Kong, Sinophobia, which was already high to begin with, has intensified as a result of the pandemic, with the result that many shops and restaurants are now denying service to mainland Chinese customers and banning Mandarin speakers from their premises (with the exception of Taiwanese).
Li Hong Kongê, Sînofobîya, ku ji xwe bi têrê bilind bû ji bo pê destpêkirinê, kûrtir bû di encama pandemiyê de, ku di encamê de gelek dikan û restoran niha mişteriyên ji parzemîna Çînê qebûl nakin û kesên ku Mandarînî diaxivin nahêlin bikevin mekanê wan (ji bilî Taywaniyan).
Levels of xenophobia have also risen in East Asia, with some restaurants and other businesses in Japan and China refusing service to foreign customers.
Asta tirs di Rojhilataa Asya zêde bûye, u hinek xwaringeh û karên din di Japon û Çîn xizmet pêşkêş mişterîyên biyanî nakin.
In China, there have been incidents of foreigners being refused rooms by hotel staff, and foreign residents, particularly black people, being kicked out of their apartments on short notice by their landlords.
Di Çîn, bûyerên hebûye ku stafa hotêl rê nedane kesê biyanî têbikete, û niştinvanln biyanî, bi taybet kesên respêşt, bi agahdarîyeke piçûk di alîyê xwedîya xanîyê hatine derkirin.
Sources for further information on the coronavirus outbreak include:
Çavkanîyên zanyarîya zêdetir derbarê belavbûna koronavayrusê pêk tê ji:
The US government Centers for Disease Control and Prevention
Navenda Kontrol û Astengkirina Nexweşiyê ya hikumeta DYê
European Centre for Disease Prevention and Control (daily updates)
Navenda Astengkirin û Kontrolkirina Nexweşiyê ya Ewropa (agahdariyên rojane)
United Kingdom government, - Foreign and Commonwealth Office advice for Travellers
Hikumeta Qraliyeta Yekbûyî, - Ofisa Biyanî û Yekîtiya Milletan a pêşniyarên ji bo Geştyaran
An online map and dashboard from the John Hopkins University Center for Systems Science and Engineering with live updates
Nexşeyek û tabloyek ji Navenda Zanyariyên Sîsteman û Muhendisiyê ya Zanîngeha John Hopkins li gel rojanekirinên zindî
Partial lists of entry restrictions from IATA and The New York Times
Lîsteya qismî ya sînordariyên têketinê yên ji IATA û The New York Timesê
A variety of misinformation and conspiracy theories about the virus are being promoted online and even by some government officials, so be careful which sources you check for information.
Gelek agahiyên xelet û teoriyên komployê derbarê vîrusê de wek online tên pêşkêşkirin û heta ji hêla hin rayedarên hikumetan ve jî, lewma miqate bin bê ka hûn ê kîjan çavkaniyê binêrin ji bo agahdariyan.
Ensure that all information and advice you receive has been backed by reputable doctors and scientists.
Misoger bikin ku hemû agahî û pêşniyazên ku hûn werdigirin ji hêla bijîşk û zanyarên navdar ve hatibin piştrastkirin.
In a crisis, it's natural to want to keep following the latest updates, but it may be better for your mental health to moderate the amount of news that you look at, and stick to reliable news sources.
Di kirîze de, asayî ye ku bikarî pêketina dawîn nukirinên bihîlînî, lê heye ku bêtir be saxlemîya derûnî ya te hejmara xeberêk ku lê dinêrî asayî bike, û çavkanêyên rast ên xeber berçav bike.
If you normally watch the news twice per day then stick to this schedule and do something else, rather than having the 24-hour news on continuously.
Eger hûn bi awayekî normal rojê du caran nûçeyan temaşe bikin hîngê bi vê bernamê bidomînin û tiştên din jî bikin, li şûna temaşekirina nûçeyan a 24-saetan bi berdewamî.
b'Angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) is an enzyme attached to the outer surface (cell membranes) of cells in the lungs, arteries, heart, kidney, and intestines.
Enzîma b’Anjîyotensîn-guherîner 2 (ACE2) enzîmek e ku bi rûxarê derve yê hucreyan ve (membranên hucreyî) dizeliqe di cerg, damar, qelb, gurçik, û rûviyan de.
ACE2 counters the activity of the related angiotensin-converting enzyme (ACE) by reducing the amount of angiotensin-II and increasing Ang(1-7) making it a promising drug target for treating cardiovascular diseases.ACE2 also serves as the entry point into cells for some coronaviruses.
ACE2 hember çalakiya enzîmên anjîyotensîn-guherîner (ACE) derdikeve bi rêya kêmkirina anjîyotensîn-IIyê û bi bilindkirina Ang (1.7) ku wê dike armanceke bihêvî ya dermanê ji bo tedawiya nexweşiyên qelbdamarî. ACE2 jî ji bo hin koronavîrusan wek niqteya ketinê xizmet dike.
The human version of the enzyme is often referred to as hACE2.
Guhartoya mirovî ya enzîmê pirî caran wek hACE2 tê qalkirin.
Angiotensin-converting enzyme 2 is a zinc containing metalloenzyme located on the surface of endothelial and other cells.
Enzîma anjîyotensîn-guherîner 2 metalloenzîmek e ku çînko dihewîne û li ser rûxarê endotelîalê û hucreyên din bi cih dibe.
ACE2 protein contains an N-terminal peptidase M2 domain and a C-terminal collectrin renal amino acid transporter domain.
Proteîna ACE2 N-termînal peptîdas M2 qad û C-termînal kollektrîn renal amîno asîd ragihîner qas dihewîne.
ACE2 is a single-pass type I membrane protein, with its enzymatically active domain exposed on the surface of cells in lungs and other tissues.
ACE2 membran proteîneke tîp I kit-derbasî ye, li gel serweriya bi awayekî enzîmatîk çalak ku li ser rûxarê hucreyên cerg û organên din de diyar dibe.
The extracellular domain of ACE2 is cleaved from the transmembrane domain by another enzyme known as sheddase, and the resulting soluble protein is released into the blood stream and ultimately excreted into urine.
Qada ektraselular a ACE2 ji qada transmembran tê veqetandin ji hêla enzîmeke din a wek sheddase tê nasîn, proteîna encam a helînbar di nav herka xwînê re tê berdan û dawiyê jî bi mîzê tê avêtin.
ACE2 is present in most organs: ACE2 is attached to the cell membrane of mainly lung type II alveolar cells, enterocytes of the small intestine, arterial and venous endothelial cells and arterial smooth muscle cells in most organs.
ACE2 di piraniya organan de peyde dibe: ACE2 bi hucreya mebran a bi tîp II hucreyên alveolar ê cergê ve dizeliqe, û di piraniya organan de jî bi enterosîtesên rûviyê zirav, bi hucreyên arteryal û venos endotelîyal û hucreyên arterîyal ên masulkeyên rast ve dizeliqe.
ACE2 mRNA expression is also found in the cerebral cortex, striatum, hypothalamus, and brainstem.
Ekspresyona ACE2 mRNA di korteksa mejî de, di strîyatum, hîpotalamus, û mejîkok de jî peyde dibe.
The primary function of ACE2 is to act as a counter balance to ACE.
Erka sereke ya ACE2 ew e ku wek dij balansa ACEyê tevbigere.
ACE cleaves angiotensin I hormone into the vasoconstricting angiotensin II.
ACE hormona ancîyotênsîn a I di nav ancyotênsîn a II di demarên teng vediskîşîne derve.
ACE2 in turn cleaves the carboxyl-terminal amino acid phenylalanine from angiotensin II (Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-Phe) and hydrolyses it into the vasodilator angiotensin (1-7), (H-Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-OH).
ACE2 ji carboxyl-terminal amino acid phenylalanine ji bo anjiyotênsîn II deşkîne (Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-Phe) û ev ji bo vakahkir a anjiyotênsîn haydrolîz dike (1-7), (H-Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-OH).
ACE2 can also cleave a number of other peptides including [des-Arg9]-bradykinin, apelin, neurotensin, dynorphin A, and ghrelin.
ACE2 dikare jimareyek peptîdên din dabeş bike ku tê de [des-Arg9]-bradykinin, apelin, neurotensin, dynorphin A, û ghrelin jî hene.
ACE2 also regulates the membrane trafficking of the neutral amino acid transporter SLC6A19 and has been implicated in Hartnup's disease.
ACE2 di heman demê de trafîka membranê ya ragihînera amîno asîda nêtar SLC6A19 serast dike û di nexweşiya Hartnup de hat bikaranîn.
As a transmembrane protein, ACE2 serves as the main entry point into cells for some coronaviruses, including HCoV-NL63; SARS-CoV (the virus that causes SARS); and SARS-CoV-2 (the virus that causes COVID-19).
ACE2 weke proteyîna veguhestina perde, weke xala anîna serekî bi şaneyên ji hinek li koronavayrûsan ddixebîte, wekî HCoV-NL63; SARS-CoV (vayrûsek ku dibe sedema SARS); and SARS-CoV-2 (vayrûsek ku dibe sedema COVID-19).
More specifically, the binding of the spike S1 protein of SARS-CoV and SARS-CoV2 to the enzymatic domain of ACE2 on the surface of cells results in endocytosis and translocation of both the virus and the enzyme into endosomes located within cells.
Piranî bi taybet, girêdana proteyîna S1 a SARS-CoV û SARS-CoV2 bi ACE2 li ser asta şaneyên dibe sedema êndosîtos û veguhestin cihê herdûya vayrûs û anzîm di êndosomên ku di nav şaneyên de ne.
This entry process also requires priming of the S protein by the host serine protease TMPRSS2, the inhibition of which is under current investigation as a potential therapeutic.This has led some to hypothesize that decreasing the levels of ACE2, in cells, might help in fighting the infection.
Ev pêvajoya ketinê prîmekirina proteîna S pêwîst dibîne bi serîn protaza mazûvan TMPRSS2, ku înhîbîsyona tê de di bin lêkolîna heyî de ye wek terapotîkek potansiyel. Vê yekê rê vekir ji bo hin hîpotezan ku kêmkirina astên ACE2, di hucreyan de, dibe bibe alîkar ji bo şerê li dij enfeksiyonê.
However, multiple professional societies and regulatory bodies have recommended continuing standard ACE inhibitor and ARB therapy.
Her wiha, civakên xwedî pir pîşe û dezgehên sazgêr domandina ACE înhîbîtora standart û ARB terapî pêşniyaz kirin.
A systematic review and meta-analysis published on July 11, 2012, found that "use of ACE inhibitors was associated with a significant 34% reduction in risk of pneumonia compared with controls."
Nirxandin û meta-analîzeke sîstematîk di 11ê Tîrmehê, 2012an de hat weşandin, û derxist holê ku “bikaranîna înhîbîtorên ACEyê kêmbûneke berbiçav a bi qasî 34% di rîska zaturê de destnîşan dikirin berawirdî kontrolan.”
Moreover, "the risk of pneumonia was also reduced in patients treated with ACE inhibitors who were at higher risk of pneumonia, in particular those with stroke and heart failure.
Di ser de jî “rîska zatureyê jî di nexweşên bi ACE înhîbîtoran hatin tedawîkirin de ku xwedî rîska bilind a zatureyê bûn de hatibû kêmkirin, bi taybetî li ba yên ku qeyrana dil derbas kirine û lawaziya wan qelb heye.
Use of ACE inhibitors was also associated with a reduction in pneumonia related mortality, although the results were less robust than for overall risk of pneumonia."
Bikaranîna înhîbîtorên ACE di heman demê de li gel kêmbûna miriniya têkildarî zatureyê ve dihat têkildarkirin, her çiqas encam kêmtir bihêz bûn berawirdî riska yekser a zatureyê.
Recombinant human ACE2 (rhACE2) is surmised to be a novel therapy for acute lung injury, and appeared to improve pulmonary hemodynamics and oxygen saturation in piglets with a lipopolysaccharide-induced acute respiratory distress syndrome.
Rekombînant a mirovî ya ACE2 (rhACE2) tê texmînkirin ku bibe terapiyeke nû ji bo birîndariya cerg a akût, wisa diyar kir ku hemodînamîkên pûlmoner û saturasyona oksîjenê pêşde dibe di pîgletan de li gel sendroma nesaxiya bêhnhildanê ya akût a lîpopolîsakarîd enduke.
The half-life of rhACE2 in human beings is about 10 hours and the onset of action is 30 minutes in addition to the course of effect (duration) of 24 hours.
Nîva jîyana rhACE2 di meriv 10 demjimêr e û xebata despêkirin ji 30 deqîqe ye tevê dema bitesîrbûn (domahî) ku 24 demjimêr e.
Several findings suggest that rhACE2 may be a promising drug for those with intolerance to classic renin-angiotensin system inhibitors (RAS inhibitors) or in diseases where circulating angiotensin II is elevated.Infused rhACE2 has been evaluated in clinical trials for the treatment of acute respiratory distress syndrome.
Çend delîl nîşan didin ku rhACE2 dikare bibe îlaceke hêvîkirî ji bo yên ku tolerasyona wan ji renîn-anjîyotensîn sîstem înhîbîtoran re (RAS înhîbîtor) tune an jî di nexweşiyê ku anjîyotensîna bibazne II tê bilindkirin de. Di ceribandinên klînîk de rhACE2 hat nirxandin ji bo tedawiya nesaxiya sendroma bêhnhildanê ya giran.
b'Bat SARS-like coronavirus WIV1 (Bat SL-CoV-WIV1), also sometimes called SARS-like coronavirus WIV1, is a strain of Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus (SARSr-CoV) isolated from Chinese rufous horseshoe bats (Rhinolophus sinicus).
Koronavîrusa wek b’Bat WIV1 (Bat SL-CoV-WIV1), ku carinan jê re Koronavîrusa wek-SARS- WIV1 jî tê gotin, cureyeke koronavîrusa nesaxiya sendroma-têkildar a bêhnhildanê ya giran (SARSr-CoV) e ku ji pêçermokên bi rengê nalê hespê (Rhinolophus sinicus) hatiye îzolekirin.
Like all coronaviruses, virions consist of single-stranded positive-sense RNA enclosed within an envelope.
Wek hemû koronavîrusan, vîryon ji RNA bendik-pozîtîf a kit-rêz a nav zerfekê pêk tê.
The discovery confirms that bats are the natural reservoir of SARS-CoV.
Keşif erê dike ku pêçermok çavkaniya xwezayî ya SARS-CoVê ne.
Phylogenetic analysis shows the possibility of direct transmission of SARS from bats to humans without the intermediary Chinese civets, as previously believed.
Analîzên polîteknîk gengaziya derbasbûna rasterast a SARSê a ji pêçermokan bo mirovan nîşan didin bêyî navbeynkariya pîsikên Çînî, ku berê wisa dihat bawerkirin.
b'COVID-19 apps are mobile software applications designed to aid contact tracing in response to the 2019-20 coronavirus pandemic, i.e. the process of identifying persons ("contacts") who may have been in contact with an infected individual.
Sepanên b'COVID-19 sepanên nivîsbariyên mobîl in ku ji bo alîkarbûna şopandina temasê hatine sêwirandin wek bersiveke bo pandemiya koronavîrusê ya 2019-20ê, wek mînak ji bo pêvajoya naskirina kesan (“temasan”) ku dibe bi takekesekî enfektebûyî re ketibin nav temasê.
Numerous applications were developed or proposed, with official government support in some territories and jurisdictions.
Gelek serlêdan hatin pêşxistin û teklîfkirin, li gel destega fermî ya hikumetê di hin dever û daîreyan de.
Several frameworks for building contact tracing apps have been developed.
Çend çarçoveyên ji bo avakirina sepanên şopandina temasê hatin pêşxistin.
Privacy concerns have been raised, especially about systems that are based on tracking the geographical location of app users.
Fikarên veşarîbûnê bilind bûn, bi taybetî derbarê sîstemên li ser esasên şopgeriya lokasyonên erdnîgarî yên sepan bikarîneran.
Less intrusive alternatives include the use of Bluetooth signals to log a user's proximity to other cellphones.
Vebijarke kêm vedorker bi bikaranîna îşaretên Bluetooth ê ve girêdayî ye ji bo têketin a nêzîkbûna bikarhênereke dinê telefonê.
On 10 April 2020, Google and Apple jointly announced that they would integrate functionality to support such Bluetooth-based apps directly into their Android and iOS operating systems.
Di 10ê Nîsana 2020an de, Google û Apple bi hev re dan daxuyandin ku ew ê erkedariyê entegre bikin da ku piştgiriyê bide sepanên wek bingeh-Bluetooth ku rasterast bikeve nav sîstemên wan ên Android û iOS.
In China, the Chinese government, in conjunction with Alipay, has deployed an app that allows citizens to check if they have been in contact with people that have COVID-19.
Di welatên Çîn, hikûmet, derbarî Alipay, epek çê kirî ye ku rê dide welatîyên kontrol bikin heke ku wan pêwendî digel wan kes hene ku KOVÎD-19 hene an na.
It is in use across more than 200 Chinese cities.In Singapore, an app called TraceTogether is being used.
Ew zêdetirî di 200 bajarên Çînê de tê bikaranîn. Li Sîngapûrê, sepanek bi navê TraceTogether tê bikaranîn.
The app was developed by local IT community, released as open source and will be handed over to the government.North Macedonia launched "StopKorona!", a Bluetooth-based app to trace exposure with potentially infected persons and provide a fast response to healthcare authorities.
Ev ep di alîyê civaka xwecihî ya IT hate çêkirin, weke çavkanîya vekirî veşan dibe û radesta hikûmet dibe. Makedonya ya Bakur "StopKorona!" şand, Epekê Bluetooth-ê ku hûn nexşeya têkiliyê bi mirovên bi potansiyela vegirtî û bersivek bilez ji rayedarên tenduristiyê dişîne.
The app was developed by the Ministry of Communication and Technology and Ministry of Health.
Ev ep di alîyên Wezareta Teknolojya û Peywendî û Wezareta Saxlemî hate çêkirin.
As of 14 April 2020, the app was awaiting approval by the Google Play Store and Apple App Store.
Di 14ê Nîsana 2020an de, sepan li benda pejirandinê bû ji hêla Google Play Store û Apple App Store.
On 12 April, the government stated that the contact tracing app was in an advanced stage of development, and would be available for deployment within weeks.A similar app is planned in Ireland, and in France ("StopCovid").
Di 12 Nîsanê de, hikumetê daxuyand ku sepana şopandina temasê di asteke pêşketî ya pêşxistinê de ye, û di nav çend hefteyan de dê amade be ji bo pêkanînê. Sepanek manend li Îrlanda, û Fransayê hat pîlankirin bi navê (“CovidRaweste”).
Both Australia and New Zealand are considering apps based on Singapore's TraceTogether app and BlueTrace protocol.Russia intends to introduce a geofencing app for patients diagnosed with COVID-19 living in Moscow, designed to ensure they do not leave home.
Hem Avustralya û hem jî Zelanda Nû li ser bikaranîna sepanên bingeha wan sepana TraceTogether a Sîngapûrê û BlueTrace protokol in difikire. Rûsya niyet dike ku sepaneke jeofensîng pêşkêş bike ji bo nexweşên bi COVID-19ê hatine teşhîskirin ku li Moskovayê dijîn, ku ji bo teqezkirina nederketina wan a ji malê hatiye sêwirandin.
Ross Anderson, professor of security engineering at Cambridge University, listed a number of potential practical problems with app-based systems, including false positives and the potential lack of effectiveness if takeup of the app is limited to only a small fraction of the population.
Ross Anderson, profesorê muhendisiya ewlehiyê li Zanîngeha Cambridgeyê, lîsteya hijmareke pirsgirêkên pratîk ên bi sîstema bingeh-sepan pêşkêş kir, ku xalên xelet yên wek erênî tên nasîn û kêmasiya efektîfbûnê ya potansiyel eger ku wergirtina sepanê bi tenê ji hêla perçeyeke biçûk a gelheyê pêk were, jî tê de hebûn.
Addressing concerns about the spread of misleading or harmful "coronavirus" apps, Apple set limits on which types of organizations could add coronavirus-related apps to its App Store, limiting them to only "official" or otherwise reputable organizations.
Çareserkirina fikarên derbarê belavkirina sepanên xelet an jî bizirar ên “koronavîrusê, Apple sînorekê didane bê ka kîjan cure rêxistin bikarin sepanên têkildarî-koronavîrusê lê zêde bikin ser App Storeyê, û wan bi tenê bi rêxistinên “fermî” an jî navdar sînordar dike.
Google and Amazon have implemented similar restrictions.
Google û Amazonê sînordariyên manend xistin meriyetê.
Privacy campaigners voiced their concern regarding the implications of mass surveillance using coronavirus apps, in particular about whether surveillance infrastructure created to deal with the coronavirus pandemic will be dismantled once the threat has passed.
Kampanyagerên veşarîbûnê fikarên xwe yên derbarê bandorên şopandina girseyî ya bi bikaranîna sepanan anîn ziman, bi taybetî jî derbarê vê yekê ku gelo bingehên şopandinê yên ku ji bo rêvebirina pandemiya koronavîrusê hatine sazkirin piştî ku xetere ji holê rabû dê bên betalkirin.
Amnesty International and over 100 other organizations issued a statement calling for limits on this kind of surveillance.
Efûya Navnetewî û zêdetirî 100 rêxistinên din danezanek dan ku sînordariya ji bo şopandinên wiha daxwaz kirin.
The organisations declared eight conditions on governmental projects:
Rêxistinê heşt şert derbarê projeyên hikumetî îlan kirin:
surveillance would have to be "lawful, necessary and proportionate";
venêrîn diviya “qanûnî”, pêwîst û hevgirtî” ba;
extensions of monitoring and surveillance would have to have sunset clauses;
dirêjkirina raçavkirinê û şopandin divê mercên dawîbûnê bihewînin;
the use of data would have to be limited to COVID-19 purposes;
bikaranîna daneyan divê bi armancên COVID-19 bê sînordarkirin;
data security and anonymity would have to be protected and shown to be protected based on evidence;
ewlehiya daneyan û anonîmbûn divê bên parastin û li ser esasî şahidiyê parastina wan bê nîşandan.
digital surveillance would have to avoid exacerbating discrimination and marginalisation;
şopandina dîjîtal divê ji tawanbarî û marjînalkirina tund dûr bisekine;
any sharing of data with third parties would have to be defined in law;
her parvekirineke zanyarî bi alîyên sêhem dibe di yasa de hatibe terîfkirin;
there would have to be safeguards against abuse and the rights of citizens to respond to abuses;
diviya parastvanên ewlehiyê yên li dijî îstîsmaran û mafê hemwelatiyan a dijderketina wan îstîsmaran hebûya.
meaningful participation by all "relevant stakeholders" would be required, including that of public health experts and marginalised groups.The German Chaos Computer Club (CCC) and Reporters Without Borders (Reporter ohne Grenzen) (RSF) also issued checklists.
"""beşdariya watedar a ji hêla “hevkarên têkildar” dê bê xwestin, ku di nav de pisporên tendusristiya gel û komên marjînal hene. Klûba Kaos Kompîtor a Alman (CCC) û Nûçegihanên Sînor Nenas (Reporter ohne Grenzen) (RSF) jî lîsteyên venêrîne aşkera kirin."""
The proposed Google/Apple plan intends to address the problem of persistent surveillance by removing the tracing mechanism from their device operating systems once it is no longer needed.
Pîlana Google/Apple ya pêşniyarkirî niyet dike ku pirsgirêkên domdar ên şopandinê çareser bike bi rêya dûrxistina mekanîzmaya şopandinê ya ji sîstema pêkhîner a amrazên xwe dema ku êdî pêwîstî pê nemîne.
Some countries used network-based location tracking instead of apps, eliminating both the need to download an app and the ability to avoid tracking.
Hin welatan şopandina cih a bingeh-tor bi kar anî li şûna sepanan, ku hem pêwîstiya ji bo daxistina sepanekê û hem jî pêkaniya neşopandinê li derve hişt.
In Israel, network-based tracking was approved.
Di Îsrayîl di pêetin li ser esasa tor hate pejirandin.
Network-based solutions that have access to raw location data have significant potential privacy problems.
Rêkarên torî ku destgihîştin bi zanyarî ya ciha eslê heye pirgiên ciddî ya nihênprêzî heye.
However, not all systems with central servers need to have access to personal location data; a number of privacy-preserving systems have been created that use central servers only for intercommunication (see section below).
Herçend, nekaribe hemî sîstemên bi sêrvêra navendî desta xwe bi zanyarîya cihê kesî bigihîne; hejmarek ji sîstemên nihênparastinî hatine çêkirin ku tenê sêrvêra navendî ji bo têkilîkirina navendî bikar dîne (beşa jêrî bibîne).
In South Korea, a non-app-based system was used to perform contact tracing.
Li Koreya Başûr, sîstemeke bingeh-ne-sepan hat bikaranîn ji bo pêkanîna şopandina temasê.
Instead of using a dedicated app, the system gathered tracking information from a variety of sources including mobile device tracking data and card transaction data, and combined these to generate notices via text messages to potentially-infected individuals.
Li şûna bikaranîna sepaneke terxankirî, sîstemê agahiyên şopandinê ji çavkaniyên cihê kom kir ku tê de daneyên şopandinê yên amraza mobîl û daneyên danûstandinên kartê hene, û ew lêk dan da ku hişyariyan çêbike bi rêya peyamên metnê bişîne takekesên bi awayekî potansiyel enfektebûyî.
In addition to using this information to alert potential contacts, the government has also made the location information publicly available, something permitted because of far-reaching changes to information privacy laws after the MERS outbreak in that country.
Li gel bikaranîna vê agahiyê ji bo hişyariya têkiliyên potansiyel, hikumetê di heman demê de agahiya derbarê cih bi awayekî giştî berdest kir, ku bû tiştek destûrdayî ji ber guherîna berfireh ya bi veşarîbûna agahiyan piştî şevbeya MERSê ya li vî welatî.
This information is available to the public via a number of apps and websites.Countries including Germany considered using both centralized and privacy-preserving systems.
Ev zanyarî bi rêay hejmare ep û malpeên di civak de berdest e. Welatên wekî Elmanya ku bikaranîna herdû ya sîstema navendî û nîhên-parêzî tête naskirin.
As of 6 April 2020, the details had not yet been released.
Di 6ê Nîsana 2020an de, hûrgilî hîn nehatibûn aşkerakirin.
Privacy-preserving contact tracing is a well-established concept, with a substantial body of research literature dating back to at least 2013.As of 7 April 2020, over a dozen expert groups were working on privacy-friendly solutions, such as using Bluetooth Low Energy (BLE) to log a user's proximity to other cellphones.
Şopandina têkiliya veşarî-parêz têgeheke baş-fêmkirî ye, li gel paşxaneyeke hêja ya lîteratura lêkolînê ya ku ta kêmtirîn heya sala 2013an diçe. Di 7ê Nîsana 2020an de, zêdetirî dozîneyek komên pispor li ser çareseriyên veşarî-dost dixebitîn, wek bikaranîna Enerjiya Kêm a Bluetooth (BLE) ji bo pevgirêdana nêzikbûna bikarînerekê bi telefonên hucreyî yên din.
However, PEPP-PT is a co-ordination effort which contains both centralised and decentralised approaches, and is not a single protocol.Decentralised protocols include Decentralized Privacy-Preserving Proximity Tracing (DP-PPT/DP-3T), Temporary Contact Numbers (TCN, fka Contact Event Numbers, CEN), Privacy Sensitive Protocols and Mechanisms for Mobile Contact Tracing (PACT) and others.
Her wiha, PEPP-PT hewldaneke kordînekirî ye ku nêzikbûnên navendîkirî û nenavendîkirî digire nav xwe, û protokoleke kit nîne. Di nav protokolên nenavendkirî de Şopandina Veşarîbûn-Parêz a Şopandinê (DP-PPT/DP-3T), Jimareyên Temasê yên Demborî (TCN, fka Jimareya Bûyera Temasê, CEN), Prptokolên Veşarî Hestiyar û Mekanîzmaya ji bo Şopandina Temasa Mobîl (PACT) û yên din hene.
In these protocols, identifiable personal data never leaves the device, and all matching happens on-device.
Di wan protokolan de, daneyên şexsî yên nasandinî çi carî ji amrazê dernakeve derve, û hemû lihevhatin li ser-amrazê pêk tên.
The Privacy Group at MIT Media Lab has been developing SafePaths, a platform for using privacy-preserving techniques when collecting and using location or path intersection data to track the spread of COVID-19.
Kompa parastina nihênî di Taqigehê MIT Media SafePaths, platformek ji bo bikaranîna teknîkên parastina nihênî di dema berhevkirin û bikaranîna zanyarîya navbesîya cih an rê ji bo pêketina belavbûna KOVÎD-19 çê dike.
It is based on research from the whitepaper "Apps Gone Rogue: Maintaining Personal Privacy in an Epidemic" released in March 2020.Another similar effort is the SafeTrace platform by Enigma MPC, a company developing privacy technologies that was also originally founded at the MIT Media Lab.
Ev li ser esasa lêkolîn di biryarname ya "Apps Gone Rogue e: Hêlandina Nihênparêzî ya Kesî di Jêrgirtî de" ku di Adara 2020 hate belavkirin. Hewleke di, platforma SafeTrace di alîyê Enigma MPC e, Kompanyayek ku teknolojiyên nihênparêz çê dike û ew jî bi eslê xwe di Lab MIT Media de hate damezrandin.
SafeTrace utilizes secure hardware technologies to allow users to share sensitive location and health data with other users and officials, without compromising the privacy of that data.
SafeTrace teknolojyaya sextalav a ewleh bikar dibe ji bo rêdan bi bikarînerên ku cihên hestyar û zanyarîyên saxlemî digel bikarînerên din û kesên fermî, bêyîya belavkirina nihênitîya wan zanyarîyan parve dike.
On 5 April 2020, the global TCN Coalition was founded by groups that had coalesced around what was essentially the same approach and largely overlapping protocols, with the goal to reduce fragmentation, and enable global interoperability of tracing and alerting apps, a key aspect of achieving widespread adoption.
Di 5 a Nîsan a 2020, Yekîneya cîhanî ya TCN ji alîyê komên hate çêkirin ku rêbaz û protokolên wehevîya yêksan hebpn, bi armanca kêmkirina cudahbûn, û îmknana alîkarî di asta cîhanîya ji bo epên pêketin û agahdakirin, alîyeke serekî di desgihîştin bi berdestkirina berbilav a wergirtin.
On 9 April 2020, the Singaporean government announced that it had open-sourced the BlueTrace protocol used by its official government app.
Di 9 a Nîsana 2020, hikûmeta Sengaporî ragihand ku ev protokola BlueTrace hebû ku bi epaa fermî ya hikûmet hate bikaranîn.
On 10 April 2020, Google and Apple, the companies that control the Android and iOS mobile platforms, announced an initiative for contact tracing, which they claimed would preserve privacy, based on a combination of Bluetooth Low Energy technology and privacy-preserving cryptography.
Di 10 a Nîsana 2020, Google û Apple, kompnayayên ku platform Android û iOS mobayl hene, li gor pêketina serekîya têkiîlkirin ragihand, ku îdia kirin ku nêhênî diparêze, li ser esasa yekkirinveya teknolojyya Blûtûs a Kêm Wize û koddanayî ya nihênparêzî.
They also published specifications of the core technologies used in the system.
Wan di heman demê de spesîfîkasyonên teknolojiya bingehîn a ku di sîstemê de bi kar anîne weşand.
According to Apple and Google, the system is intended to be rolled out in three stages:
Li gor Apple û Google, armanc ev e ku ev sîstem di ê gav bihête bicihkirin:
rollout of tools to enable governments to create official privacy-preserving coronavirus tracing apps
alavên ji bo çalakkirina hikûmetên ji bo çêkirina epên pêketina koronavayrûsa nihênî-parêzî.
integration of this functionality directly into iOS and AndroidGoogle and Apple plan to address the take-up and persistent surveillance problems by first distributing the system through operating system updates, and later removing it in the same way once the threat has passed.
entegrasyona vê kardariyê ya rasterast nav iOS û AndroidGoogle û Appleê pîlansaziya vê yekê dike ku pirsgirêkên wergirtinê û venêrîna domdar çareser bike bi belavkirina sîstemê ya bi rêya şixulandina rojanekirinên sîstemê, û piştre jî bi heman awayî jêbirina wê dema ku xetere derbas bû.
b'COVID-19 drug development is the research process to develop a preventative vaccine or therapeutic prescription drug that would alleviate the severity of 2019-20 coronavirus disease (COVID-19).
Pêşketina dermanê b'COVID-19 projeyeke lêkolînê ye ji bo pêşxistina derzî an jî dermaneke terapotîk preskrîpsiyon ku dê dijwariya nexweşiya koronavîrus 2019-20 (COVID-19) hêsan bike.