atepeq/tico19 huggingface dataset:
Even cruise ships without confirmed cases have been denied permission to dock due to virus fears, and in the high-profile case of the Diamond Princess in Japan, hundreds of people were infected on the ship.
هەتا کەشتیەکانی کروسیش بەبێ ئە حاڵەتە ڕێپیدراوەکانیشەوە ڕێگری لێکراوە لەنگەر بگرێ لە ترسی ڤایرۆسەکە، وە لە حاڵەتە قورسەکانی کيشتی دایەمۆندی شازادەی جاپانیشدا، سەدان کەس توشبوون لەسەر کەشتیەکە.
If you believe you may be infected, call a hospital or local emergency medical services instead of going in person to avoid infecting others.
گەر بڕوات وایە تۆ کەسی توشبوویت، تەلەفوون بکە بۆ خەستەخانە یاخود بۆ خزمەتگوزاری تەندروستی خێرا لەباتی ئەوەی خودی خۆت بڕۆیت، تا لە توشکردنی کەسانی تریش دور بکەویتەوە.
Mention your symptoms and travel history.
لە نیشانەکان و گەرانەکانت ئاگاداریان بکەرەوە.
Wear a medical mask and follow the instructions of authorities and doctors.
دەمامک بپۆشەو شوێنی رێنمایە تەندروستی و ئەمنیەکان بکەوە.
See also: Flight and health
هەروەها ئەوە ببینە: گەشتکردن و سەلامەتی
On a plane, follow the same hygiene practices as anywhere else: wash hands frequently, or use alcohol-based hand sanitizer if it's not convenient to leave your seat, and avoid touching your face.
لەسەر فرۆکەکە، شوێنی هەمان ئەو ڕێکارە پاکوخاوێنیە بکەوە کە هەیە لە هەرشوێنێکی تر: دەستەکانت بشۆ دەستبەجێ، یاخود دەستشۆری کهولی بەکار بێنە، ئەوە باش نابێت تۆ شوێنی خۆت بگۆریت یاخود دەست بدەیت لە دەموچاوت.
Researchers have found that passengers in window seats have less risk of contact with sick people.
توێژینەوەکان ئەوەیان دەرخستوە کە ئەو گەشتیارانە لە نزیک پەنجەرەوە دادەنیشن کەمتر مەترسی دەیانگرێتەوە بۆ بەرکەوتن بە کەسی توشبوو.
Try to book a window seat, and avoid moving around the cabin during the flight.
هەوڵبدە شوێنی دانیشتنت لەلای پەنجەرە رێک بخەیت، دور بکەوەرەوە لە هەستان و چوون بۆلای کابینەکە بە درێژای گەشتەکە.
After washing your hands and before sitting down, use disinfectant wipes to wipe down the area around your seat.
دوای شتنی دەستەکانت و لە پێش دانیشتن، هۆکاری سڕینەوە بەکار بهێنە بۆ سڕینەوەی ئەو شوێنەی کە لێی دادەنیشیت.
Wipe hard surfaces, and if your seat is leather you can wipe that too.
بە باشی سڕینەوە ڕوەکە ئەنجام بدە، گەر شوێنی دانیشتنەکەت لە چەرم بێت ئەتوانیت ئەوەش بسریت.
Don't wipe a cloth seat, as the moisture can make transmission easier.
جلەکانی شوێی داینیشتنەت پاک مەکەرەوە، لەبەر ئەوەی دڵۆپە وردیلەکان بڵاوبوونەوە ئاسانتر ئەکەن.
When using disinfectant wipes, follow the instructions on the packaging.
لە کاتی بەکارهێنانی دەسڕی ڤایرۆس لەناوبەر، ڕێنماییەکانی سەر پاکەتەکە جێبەجێبکە.
And remember, viruses enter through your mouth, nose, and eyes – wiping down the area doesn't hurt, but it's not a substitute for proper hygiene.
وە لەبیرتبێت، ڤایرۆسەکان دەچنە لەشتەوە لە ڕێگەی دەم، لوت و چاو - سڕینی شوێنەکە ئازاری نییە، بەڵaم ئەوە جێگرەوەیەک نییە بۆ پاک و خاوێنییەکی دروست.
Wash your hands and avoid touching your face.
دەسەکانت بشۆ و دوربکەوەرەوە لە دەستدان لە دەموچاوت.
And use a tissue to touch the touch screen or other controls.
وە هەروەها کلێنکس بەکاربهێنە بۆ دەستدان لە شاشەی زیرەک و کۆنتڕۆڵەکانی دیکە.
When using the lavatory, use paper towels to turn off the faucet and open the door, then throw them away.
لە کاتی تەوالێتیشدا کلێنکس بەکاربهێنە بۆ گرتنەوەی بەلوعەکە و کردنەوەی دەرگاکە، وە لە پاشاندا فڕێیان بدە.
Airlines in affected areas are taking steps to reduce transmission and keep passengers safe.
فڕۆکەخانەکان لە شوێنە هەستیارەکاندا هەنگاو دەنێن بۆ کەمکردنەوەی بڵاوبوونەوەیی و پاراستنی سەلامەتی گەشتیاران.
For instance, these may include cleaning facilities more frequently, allowing flight attendants to wear masks, and serving prepackaged instead of freshly heated meals.
بۆ نمونە، دەکرێت ئەمانە بگرێتە خۆ، زۆرتر شۆردنی کەلوپەلەکان، ڕێگەدان بەکارمەندانی چاودێری بۆ پۆشینی دەمامک، وە پێدانی خواردنی پێشتر لە کاغەزنراو لە جیاتی تازە و گەرم.
If a group of passengers is connecting from an area with a severe outbreak, the flight attendants may be able to seat them away from the rest of the passengers (and if you were recently in a high-risk area, consider telling the flight attendants for this reason).
ئەگەر کۆمەڵێک گەشتیار پەیوەندییان هەبوو بە ناوچەیەکی بڵاوبوونەوەی خێراوە، چاودێرانی فڕینەکە دەتوانن جیایان بکەنەوە لە کۆی گەشتیارەکانی دیکە، ( هەروەها ئەگەر تۆ پێشتر لە ناوچەیەکی مەترسی بەرز بوویت، بیر لەوە بکەرەوە کە بە چاودێرانی فڕینەکە بڵێیت لەبەر ئەم هۆکارە)
You may be prohibited from changing seats on the flight.
لەوانەیە لێت قەدەغە بکرێت کورسیەکەت بگۆڕیت لە لە فڕۆکەکەدا.
This is so that, if someone on the flight turns out to be infected, the authorities can track down the people who were sitting near them for testing or quarantine.
بەم شێوەیەیە، ئەگەر کەسێک لە کاتی فڕیندا دەرکەوت کە تووشبووە، دەسەڵاتدارەکان دەتوانن ڕێوشوێنی پێویست بەرامبەر خەڵکی دانیشتووی نزیک کەسەکە بگرنەبەر، بە تاقیکردنەوە و کەرەنتینە کردنیان.
COVID-19 is treated by relieving symptoms and preventing complications.
COVID-19 مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت بە سوکردنی ئێشی نیشانەکان و نەهێشتنیان.
There is no vaccine or specific treatment for the novel coronavirus.
هیچ ڤاکسینێک یاخود چارەسەرێکی تایبەت نییە بۆ ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ.
Research into a vaccine or specific antiviral drug is underway.
توێژینەوە لەسەر ڤاکسین یان دەرمانی تایبەتی دژەڤایرۆس لەژێر تاقیکردنەوەدان.
There are a variety of trials using HIV medications and other novel antiviral medications for treatment of COVID-19.
زۆرێک تاقیکردنەوە هەیە کە دەرمانی HIV و دەرمانی دژەڤایرۆسە نوێیەکانی دیکە بەکاردەهێنێت بۆ چارەسەرکردنی COVID-19.
Mild symptoms may be relieved by taking paracetamol (acetaminophen).
دەکرێت ئێشی نیشانە مامناوەندەکان بشکێنرێت بە وەرگرتنی paracetamol (acetaminophen).
If you are infected with COVID-19, countries will isolate you until several consecutive tests for COVID-19 are negative.
ئەگەر تۆ تووشی COVID-19 بوویت، وڵاتەکان تۆ جیادەکەنەوە تاکو ئەنجامی کۆمەڵێک تاقیکردنەوەی لەدوایەکی COVID-19 نێگەتیڤ دەبێت.
If you have been in close contact with someone infected with COVID-19, many countries will quarantine you for 14 days since the last exposure and monitor you for signs and symptoms.
ئەگەر هاتوو تۆ بەرکەوتنت هەبوو لەگەڵ کەسێکی تووشبووی COVID-19, زۆرێک لە وڵاتەکان کەرەنتینت دەکەن بۆ 14 ڕۆژ لە ماوەی کۆتا بەرکەوتنەوە، وە چاودێریت دەکات بۆ بینینی مۆر و نیشانە.
Some countries will also test you even if you don't have symptoms.
هەندێک لە وڵاتەکان تاقیکردنەوەت هەر بۆ دەکەن ئەگەر هاتوو تۆ هیچ نیشانەیەکیشت نەبێت.
In many countries, the healthcare system has been stretched to the point of not being able to handle the sheer number of patients, and there is a chance you may be refused treatment due to the lack of available medical staff, supplies or equipment.
لە زۆرێک لە وڵاتەکان، سیستەمی تەندروستی گەیشتووەتە خاڵێک کە نەتوانێت چارەسەری تەواوی ژمارەی نەخۆشەکان بکات، دەکرێت ڕێبکەوێت کە تۆ ڕەتبکرێیتەوە لەوەی چارەسەرت بۆ بکرێت لەبەر نەبوونی تیمی تەندروستی پێویست، یان کەلوپەل.
Many countries have shut down or severely limited flights, ships, and border crossings, especially to and from affected areas.
زۆرێک لە وڵاتەکان دایانخستووە یان بەتوندی سنورداریان کردووە فڕین، گەشتی دەریایی، وە سنور تێپەڕکردن، بە تایبەتی ڕۆیشتن و هاتن لە شوێنە تووشبووەکانەوە.
Even more countries have imposed restrictions on arriving travelers, either barring entry (maybe with an exception for local citizens and permanent residents) or requiring you to be quarantined, typically for 14 days.
تەنانەت وڵاتانێکی زیاتر قەدەغەی سەردانکردنی گەشتیارانیان ڕاگەیاندوە، یان بێجگە لە هاتووچۆ (لەوانەیە بە چاوپۆشینێک لە دانیشتوانی ناوخۆ و میوانە هەمیشەییەکان) یان پێویست بکات کە تۆ کەرەنتین بکرێیت بۆ 14 ڕۆژ.
Even if a mandatory quarantine is not imposed, you may be asked to "self-quarantine" by staying at home and not interacting with other people.
ئەگەر هاتوو کەرەنتینی زۆرەملێ نەسەپێنرا، لەوانەیە داوای "خۆ کەرەنتینت" لێبکرێت بەمانەوە لە ماڵەوە و نەبوونی بەرککەوتن لەگەڵ خەڵکی دیکە.
The most severe restrictions are on travellers who have recently been to affected areas, but increasingly many countries are applying them to incoming travellers overall.
توندترین ڕێگری لێکردنەکان لەسەر ئەو گەشتیارانەیە کە پێشتر لە ناوچە تووشبووەکان بوون، بەڵام بە شێوەیەکی دیار، زۆرێک لە وڵاتەکان بەگشتی داواکردنیان بۆ هاتنی گەشتیارە هاتووەکانە.
Some countries have even prohibited all or almost all foreigners from entry or limited the ability of local citizens and residents to leave.
هەندێک لە وڵاتەکان تەنانەت قەدەغەی هەموو یان بە نزیکەیی بیانییەکانیان کردووە یاخود توانای بەجێهێشتنی دانیشتوانی ناوخۆ و میوانەکانیان سنوردار کردووە.
What are the affected areas?
ناوچە تووشبووەکان چین؟
Well, this is a fast-changing situation, and each country/region/organization has its own list of what areas are subject to restrictions.
باشە، ئەمە بارودۆخێکی خێرا-گۆڕەرە، وە هەر یەکە لە وڵات/ هەرێم/ ڕێکخراوەکان لیستی خۆی هەیە کە چی ناوچەیەک شایستەیە قەدەغە بکرێت.
The city of Wuhan is on every list and the rest of mainland China is on most.
شاری وهان لەسەرەوەی هەموو لیستەکانە وە ناوچە سەرەکیەکانی خاکی چین لەدوای ئەودێن.
Other areas that are often included: France, Germany, Hong Kong, Iran, Italy, Japan, Macau, Singapore, South Korea, Spain, Taiwan, the United Kingdom, the United States, the Schengen Area as a whole, and sometimes various others.
ناوچەکانی دیکە کە زۆر دەگرێتە خۆ: فەڕەنسا، ئەڵمانیا هۆنگ کۆنگ، ئێران، ئیتاڵیا، یابان، ماکائو، سەنگافورە، کۆریای باشور، ئیسپانیا، تایوان، بەریتانیا، ئەمەریکا وە ناوچەی شەنگن هەموویان، هەندێک کات وڵاتە جیاوازەکانی دیکە.
Some countries have imposed restrictions based on citizenship or residency from severely affected areas.
هەندێک لە وڵەتەکان قەدەغەی هاتووچۆیان ڕاگەیاندووە لەسەر بنچینەی نیشتەجێبووان یان میوانانی ناوچەیەکی توشبووی بەرز.
A detailed list of entry restrictions is maintained by the IATA.
لیستێکی ورد و درێژ لەسەر قەدەغەکانی هاتووچۆ پەرەی پێدراوە لە لایەن IATA.
It doesn't cover all the restrictions, but it's still useful.
هەموو یاساکانی قەدەغەکردن لەخۆ ناگرێت، بەڵام ئەوە هێشتا هەر بەسوودە.
Keep up to date—the outbreak and the travel restrictions are changing rapidly.
ئاگاداری گۆڕانکارییەکان بە - شکاندن یان قەدە‌غەی هاتووچۆ زۆر بەخێرایی دەگۆڕێت.
For travel in the near future, consider making refundable reservations in case the changing situation forces you to change your plans.
بۆ گەشتکردن لە داهاتوویەکی نزیکدا بیربکەرەوە لە گەشتێک کە بتوانیت پارەکەت بۆ بگەڕێتەوە لە حاڵەتێکدا گٶڕانی بارودۆخ زۆری لێکردیت بۆ ئەوەی پلانەکەت بگۆڕیت.
Avoid buying tickets with a connection in an affected area – even changing planes can make you subject to restrictions.
دوربکەوەرەوە لە کڕینی ئەو تیکتانەی کە پەیوەندی بە ناوچەی توشبووەوە هەبێت تەنانەت گۆڕینی پلانیش دەتوانێت ڕووبەڕووی قەدەغەکردنت بکاتەوە.
Flights may get canceled with little notice, either due to the disease's spread and ever-changing entry restrictions, or simply because fewer people are flying and airlines are having trouble filling seats.
گەشتیەکانی فڕۆکەوانی دەکرێت هەڵبوەشێنرێنەوە بە تێبینیکردنێکی بچووک، چ بەهۆی بڵاوبوونەوەی نەخۆشییەوە بێت یان گۆڕینی قەدەغەی هاتووچۆوە بێت، یان تەنها لەبەر ئەوەی خەڵکێکی کەم گەشتدەکەن و فڕۆکەخانە کێشەی پڕکردنەوەی کورسیەکانی هەیە.
You might also be delayed for hours upon arrival waiting for temperature checks and related procedures and paperwork, or even get quarantined for two weeks.
تۆ لەوەیە دوا بکەویت بۆ ماوەی چەندکاتژمێرێک بۆ فەحسی تا و وە ئەو شتانەی بۆت ئەکرێ و وە ئیشی سەرکاغەز، وە هەتا کەرەنتینە کردنش بۆ دوو هەفتە.
Be prepared for the possibility of disruption to your travel plans, especially if traveling internationally.
ئامادەکاری بکە بۆ هەر ئەگەرێکی دواکەوتنی پلانی گەشتکردنت، بەتایبەتی کاتیک گەشتەکەت بە نێودەوڵەتی بێت.
Even if you're nowhere near affected areas there's a risk that you'll have to stay at the destination longer than planned if you've shared a building or vessel with an infected person.
هەتا گەر تۆ لە هیچ شوێنێکی بەرکەوتەی نەخۆشیەکە نزیکیش نەبووی، هێشتا مەترسی هەیەو پیویستە تۆ زۆر دورتر لەو کاتەی داتنابوو بڕوانیت، گەر تۆ بەشداریت کردبوو بە بینایەک یاخود کەشتیەک لەگەڵ کەسێکی نەخۆش.
For example, in late February an Italian doctor on vacation in Costa Adeje (Canary Islands) was diagnosed with COVID-19, and as a result all the guests in the hotel he stayed at were quarantined.
بۆ نمونە، لە کۆتای مانگی دوودا دکتۆرێکی ئیتالی لە سەفەریک لە کۆستا ئەجی( دورگەی کەناری) بە توشبووی کۆڤید-١٩ دەستنیشانکرا، وە هەموو میوانی ناو هۆتیلەکە لە هەمان شوێن کەرەنتین کران.
Lockdowns and other internal restrictions
قەدەغەکردنەکان و رێگریە ناوەکیەکان
Some countries and regions, especially severely affected ones, are implementing emergency lockdowns and restrictions on people's movements and activities, even for those who haven't recently been abroad.
هەندێ لە وڵاتەکان و هەرێمەکان، بەتایبەت ئەوانەی بە توندی توش بوون، قەدەغەکردن و زەوتکردنەکان ئەسەپێنن بەسەر جوڵەی هاوڵاتیان و چالاکیەکاندا، هەتا بۆ ئەوانەی هێشتا گەشتیان نەکردوە.
These include the temporary reintroduction of some border controls, restrictions on travel within the country, closing or limiting service at restaurants and other establishments, banning large public events, and in the most severe cases prohibiting people from leaving the house except for essential reasons.
ئەوە داخوازی دوبارە ناساندنەوەی کاتی ئەگرێتەخۆ بۆ بەشێک لە یەکەکانی کۆنترۆڵکردن، رێگرتن لە گەشتکردن لەناو وڵاتدا، داخستن و کەمکردنەوەی خزمەتگوزاری لە رێستۆرانتەکان و شوێنەکانی دی، ڕێگریکردنی کۆبونەوە بۆ بۆنە گشتیەکان، وە لە حاڵەتە توندەکاندا قەدەغەکردنی هاتوچۆی هاوڵاتیان تەنها بە هۆکاری سەرەکی و گرینگ نەبێت.
Beyond government restrictions, individual establishments are shutting their doors and cancelling events to try to reduce the spread of the virus.
لە پشتی ڕێگریەکانی حکومەتەوە، تاکە بەئاگاکان دەرگاکانی خۆیان وا دائەخەن وە بۆنەکانیان وا دوا ئەخەن بۆ ئەوەی ڤایرۆسەکە لە تەشەنەکردن بوەستێنن.
In China, there are extensive restrictions on transportation and activity, which vary widely by province, city, and even by district or village.
لە چین، زۆر ڕێکاری توند گیراونەتەبەر بۆ گواستنەوە و چالاکیەکان، کە بە شێوەیەکی بەربڵاو بەسەر خاڵی سنوری، شارەکان، وە هەتا ناوچەی قەدەغەکراو یاخود گوندیش ئەگرێتەوە.
Many governments recommend against traveling to China at this time.
زۆرینەی حکومەتەکان پێشنیازی ڕیگری گەشتکردن ئەکەن بۆ وڵاتی چین لەمکاتەدا.
If you have no choice, do your research and get up-to-date information about the local situation wherever you are going.
گەر هیچ بژاردەیەکت نەبوو، توێژینەوەکەت ئەنجام بدە و تازەترین زانیاری وەربگرە دەربارەی تازەترین حاڵەتی ناوخۆ، کە بۆ هەرکوێ برؤیت.
People who have traveled to Hubei face particularly severe restrictions.
یەو هاوڵاتیانەی کە گەشتیان کردوە بۆ هوبەی دوچاری ڕێوشوێنی توند ئەبنەوە.
Examples of restrictions that you may encounter in some parts of China (this is not an exhaustive list):
نمونەی یەو قەدەغەکردنانەی کە رەنگە تۆ ڕەچاویان بکەیت لە هەندێ بەشەکانی ولاتی چین( ئەمە لیستی تاقیکردنەوەیەک نیە):
14-day quarantine, self-quarantine, or COVID-19 test upon arrival from other parts of China or from other countries, at your expense
14-ڕۆژ کەرەنتینە، کەرەنتینەی خودی، یاخود تێستی کۆڤید 19 گەیشتنی لە وڵاتی چینەوە یاخود لە وڵاتیانی ترەوە، هەر وەک نرخەکەتان
questions about your travel and medical history (lying can get you years in prison)
پسیار دەربارەی گەستەکەتان و مێژوی تەندروستی( ڕاکشان ئەتوانێت بۆ چەندین ساڵ لە زیندان بتهێڵێتەوە)
mandatory registration using an online or paper form
خۆتۆمارکردنی یاسای بەکارهێنانی ئۆنلاین یاخود وەرەقە لە
requirement to wear a face mask in public
پێویستیەکانی پۆشینی دەمامک لەناو شوێنی گشتیدا
people who have been outside of China within 14 days not allowed into public places like malls
ئەو کەسانەی کە لەدەرەوە بوون لە چین بۆماوەی 14 ڕۆژ ڕێگەیان پێنادرێت بێنە ناو شوێنە گشتیەکانەوە وەک مۆڵەکان
shops only accept mobile payments, not cash
دوکانەکان تەنها پارەدان لە ڕێگای مۆبایلەوە قبول ئەکەن، نابێ کاش بێت
restaurants, transportation and other establishments refusing service to non-Chinese citizens
ڕێستۆرانتەکان، هۆکاری گواستنەوەکان و شوێنە سەرەکیەکان خزمەتکردن بە هاوڵاتی نا چینی رەتدەکەنەوە
many forms of transportation reduced or shut down
کەم بونەوە یاخود داخستنی زۆرێک لە هۆکارەکانی گواستنەوە.
mandatory real-name registration for public transit cards
یاسای ناوی_ڕاستی تۆمارکراو بۆ کارتی گشتی مامەڵە
access in and out of a town, village, or city completely blocked
هاتووچۆی نێوان گوند و شار و شارۆچکەکان بە تەواوی قەدەغەبوو.
non-resident visitors prohibited from entering apartment complexes
ئەوانەی کە نیشتەجی نین و سەردانیکەرن ڕێگەیان پێنادرێت بە چونەژورەوە بۆ ئەپارتمێنتی ئاڵۆز
only allowed to go outside once every two days to get supplies
چوونە دەرەوە تەنها دوو ڕۆژ جارێک ڕێگە پێدراو بوو بۆ بە دەستهێنانی پێداویستییەکان.
businesses, activities, and attractions closed
بازرگانی، چالاکی، و بەریەک کەوتنەکان وەستاون
businesses need local government permission to re-open
دەستبەکاربوونەوەی بازرگانی پێویستی بە ڕێگەپێدانی ‌‌‌‌حکومەتی ناخۆییە.
restaurants (if they are even open) require a minimum distance between customers
رێستۆرانتەکان (ئەگەر تا ئێستە کراوە بن) پێویستە دوورییەکی کەم لە نێوان کڕیارەکان هەبێت.
selling substandard face masks has a maximum sentence of life imprisonment
فرۆستنی ماسک بە شێوەی کەمتر لە جاران حکومێکی گەورەی هەیە هەتا بەسەربردنی ژیان لە بەندیخانە
As of mid-March 2020, Europe is the epicenter of the epidemic, and many European countries have closed their borders to international travel - only border commuters and freight are allowed to cross.
هەر لە ناوەڕاستی مانگی سێی 2020دا، یەوروپا ناوجەرگەی بڵاوبوونەوە بوو، وە زۆرینەی ولاتانی ئەوروپی مامەڵەکانیان داخست بۆ گەشتە نێودەوڵەتیەکان-تەنها بازرگانی کۆمپیتەر و کەلوپەل بە کەشتی ڕێگە پێدراوبوون بۆ تێپەڕین.
Also businesses other than food stores and pharmacies are closed, and public transport has been reduced or stopped.
هەروەها نەمانی جوڵەی بازرگانی جگە لە بازرگانی خۆراک و دەرمان، وە کەم بونەوە یاخود نەمانی گواستنەوەی گشتی.
In the worst affected countries including Italy, Spain and France, lockdowns like in China in January, have been implemented.
لەو وڵاتانەی زۆرترین توشبوو هەبوون وەک ئیتاڵیا، ئیسپانیا وە فەڕەنسا، قەدەغەی هاتووچۆ جێبەجێ کرا وەک ئەوەی مانگی یەکی چین.
As well the EU has closed its outer borders.
هەر وەک چۆن EU ئاوا داخراوە لە ڕێگای سنورەکانیەوە.
COVID-19 is prevalent also in North America.
لە باکوری ئەمرکایش هەروەها "COVID-19" بەربڵاوە.
The borders between Canada, the U.S., and Mexico are closed to non-essential travel, and in many areas bans on big gatherings are in effect (this means places like restaurants are closed, and events are canceled).
سنورەکانی نێوان کەنەدا و ئەمەریکا و مەکسیک داخراون بۆ گەشتە نا پێویستەکان، وە لە زۆربەی ناوچەکان کۆبونەوەو قەرەبالغی کاریگەر قەدەغەیە(ئەمە واتە داخستنی شوێنەکانی وەک ڕێستۆرانتەکان و ڕەتکردنەوەی بۆنەکان)
Numerous state, county, and municipal jurisdictions have issued stay-at-home orders that require all nonessential businesses to close.
زۆرینەی پایتەختەکان، وەڵات، وە دەسەلاتی شارەوانی ئەوەی ڕاگەیاند- کە لەمال بمێننەوە بە فرمان کە پیویستە بە هەموو بازرگانیە لاوەکیەکانەوە بۆ ئەوەی بوەستن و کار نەکەن.
With lots of flights canceled, warnings issued, and restrictions imposed, flying in the time of coronavirus can be a challenge.
لەگەل ئەو هەموو گەشتە زۆرەی دواخراوە، ئاگادارکرنەوەی کێشەکان، وە پیادەکردنی قەدەغەکردن، گەشتکردن لەمکاتەی کۆرۆنا ڤایرۆس سەرکەشیە.
Some routes are not possible.
هەندێک لە ڕێگەکان گونجاونین.
Others will require more inconvenient connections than usual—multiple stops and long waits between flights.
ئەوانی تر داواکاری هەبوونی پەیوەندی ناپێویست ئەکەن بەدەر لە حاڵی ئاسای- چەندەها وەستان و وە زۆر چاوەرێکردن لە نێوان گەش.تەکاندا
In some cases that means more expensive tickets.
لە هەندێک بارودۆخدا ئەمە واتە بلیتی زۆر گرانتر.
On the other hand, the good news is that many flights are cheaper than usual due to decreased demand, and there's a decent chance you'll get an empty seat next to you.
لەلایەکی ترەوە، هەواڵە باشەکە ئەوەیە زۆربەی گەشتە ئاسمانییەکان لە کاتی ئاسایی هەرزانترە لەبەر ئەوەی خواستی کەمبۆتەوە, وە هەلێکی باشت لەبەر دەمە بۆ ئەوەی کورسیەکی چۆڵت بە نسیب ببێت لەلای خۆتەوە.
Build in extra time for your connections, especially if transferring from an international flight to a domestic flight and especially if your itinerary involves a country that's seriously affected.
لەکاتی زیادەدا بۆ پەیوەندیەکانت بنیات بنێ، بەتایبەت گەرگواستنەوە لە گەشتی جیهانیەوە بۆ گەشتی خێزانی وە بە تایبەت گەشتنامەکەت ئەو وڵاتەی تیابێت کە جدی تووشبوون
Screenings, temperature checks, extra paperwork, and the associated waiting around can add minutes or hours before you're allowed to continue on your journey.
پیشاندان، فەحسی پلەی گەرمی، ئیشی زیادەی سەر وەرەقە، وە وەستان بۆ پێشکەشکردنی ئەم یارمەتیانە ئەکرێ چەند دەقەیەک یاخود سەعاتێکت بۆ زیاد بکات پێش رۆیشتن ودەستپێکردنی گەشتەکەت.
You may find it harder than usual to buy a ticket to or from a destination subject to warnings and restrictions.
لەوەیە کڕینی بلیت لە جاران قورستربێت بۆ ڕۆیشتن یاخود هاتن بۆ شوێنی مەبەست کە سەرەکیە بۆ ئاگادارکردنەوە و قەدەغەکردن.
This is a real concern if you're trying to get out of an affected area.
ئەوە نیگەرانیەکی تەواو ڕاستەگەر تۆ ئەتهەویت لەو شوێنانە دەرچیت کە ناوچەی توشبوون.
For instance, most aggregators are not selling tickets from China to the United States (presumably to avoid falling afoul of restrictions and being on the hook for a passenger's flight out).
بۆ نمونە، زۆرێک لە سەرچاوەکان بلیت لە چینەوە بۆ ئەمریکا نا فرۆشن( بۆ ئەوەی دوربکەونەوە لە هەبوونی کێشە و نە کەونە بەرچاوی گەشتی سەرنشینەکان بۆ دەرەوە).
To buy a ticket for an itinerary like this, you may have to contact the airline or use a lesser-known aggregator.
بۆ کڕینی تیکت بۆ گەشت نامەیەکی وەک ئەمە، ئەوە تۆ پێویستە پەیوەندی بە هێڵی فرۆکەوانیەوە بکەیت یاخود بەکار‌هێنانی کەمتر- ناسینی سەرچاوەیەک.
Another possibility is to buy two separate tickets (for instance, a ticket from China to Cambodia and a second ticket from Cambodia to the U.S.), but be careful you won't get quarantined or lose your luggage in between.
ئەگەرێکی تر بۆ کڕینی دوو بلیتی جیاواز(بۆ نمونە، بلیتێک لە چینەوە بۆ کەمبۆدیا وە بلیتی دووەم لە کەمبۆدیاوە بۆ ئەمریکا)، بەڵام بە ئاگا بە لەوەی کەرەنتین نەکرێیت و کەلوپەلەکانت لە دەست نەدەیت.
Connecting flights can be a problem.
گەشتە پەیوەندیدارەکان ئەکرێ مەترسیان هەبێت.
The risk of getting stuck in the connection city is higher than usual right now, due to delays for screening and testing as well as extensive cancellations.
مەترسی دروستبوونی کێشە لە ناو پەیوەندی وڵاتدا بەرزترە لە کاتی ئاسای، بەهۆی دواکەوتن بۆ پیشاندان و تاقیکردنەوە هەروەک پاشگەزبوونەوەی گشتی.
Connecting in an affected area may lead to entry restrictions later on, and if you've been in an affected area recently some countries won't even let you change planes.
ڕۆیشتن بۆ ناوچەیەکی توشبوو دەکرێت لە داهاتوودا سەربکێشێت بۆ قەدەغەکردنی هاتوچۆ لە ناوخۆدا، وە ئەگەر تۆ لە ناوچەیەکی تووشبوو بیت پێشتر، هەندێک لە وڵاتەکان تەنانەت ناهێڵێت پلانەکەت بگٶڕیت.
On certain itineraries there is a risk of getting quarantined somewhere along the way.
بەدڵنیاییەوە لە گەشتەکەتدا مەترسی کەرەنتینە کردنت لەسەرە لەشوێنێک بەدرێژایی گەشتەکە.
So book a direct flight if you can, and if not, think carefully about where to connect.
بۆیە ئەگەر توانیت گەشتێکی ڕاستەوخۆ تۆمار بکە، وەگەرنا، ژیارانە بیر بکەرەوە بزانە پەیوەندی بە کوێوە دەکەیت.
In uncertain times, plans can change.
لە کاتێکی نادیاردا،پلانەکان دەکرێ بگۆڕدرێ.
Many embassies and consulates have evacuated nonessential staff, and some have shut down operations completely.
زۆربەی باڵوێزخانە و کونسوڵخانەکان ستافە ناپێوستیەکانی لابردووە، وە هەندێکیان کارکردنی بە تەواوی ڕاگرتووە.
Emergency assistance should still be available, though it's possible you may have to contact a further-away consulate if your local one has shut down.
یاریدەدەری خزمەتگوزاری خێرا دەبێت هێشتا بەردەستبێت، هەرچەندە ئەگەر بنکە خۆجێیەکەی خۆتان داخرابوون دەکرێت پەیوەندی بە بنکەیەکی دوورتر بکەیت.
If you have been stranded due to the pandemic, your nearest consulate may be able to help you find a flight home, arrange an emergency loan so you can buy a ticket, or provide an emergency passport.
ئەگەر تۆ گەیشتبوویتە کەنار بەهۆی ئەم پەتاوە، نزیکترین کونسوڵخانە لەوانەیە بتوانێت یارمەتیت بدات لە دۆزینەوەی فڕۆکەیەک بۆ ماڵەوە،قەرزێکی بەپەلە بکە بۆ ئەوەی بتوانیت تیکێت بکڕیت، یان پاسپۆرتێکی بەپەلەت پێبدرێت.
At the very least they can keep you informed about the local situation and notify you about recently introduced travel requirements and restrictions.
بە لایەنی کەمەوە ئەوان دەتوانن زانیاریت پێبدەن سەبارەت بە بارودۆخی ناوخۆ و ئاگادارت بکەنەوە لە کۆتا پێویستییەکان و قەدەغەکانی گەشتکردن کە خراونەتە ڕوو.
Ordinary consular services such as visa and passport processing may be suspended or restricted to urgent need, depending on the location and the consulate.
خزمەتگوزارییە ئاساییەکانی کونسوڵخانە وەکو ڤیزە و پاسپۆرت لەوانەیە ئامادەبوونیان بوەستێنرێت یان قەدەغە بکرێت لەبەر پێویستی بەپەلە، پشتدەبەستێت لەسەر شوێن و کونسوڵخانەکە.
Although some people call the disease "Wuhan pneumonia" (武汉(漢)肺炎/武肺), "Wuhan disease", or "Chinese virus", the use of these terms is considered racist in China and by many people of Chinese origin.
هەرچەندە هەندێک لە خەڵک ناوی نەخۆشییەکە دەبەن بە "نەخۆشی سی وهانی" و "پەتای وهان", یان "ڤایرۆسی چینی", بەکار‌هێنانی ئەم دەستەواژانە بۆنی ڕەگەزپەرستی لێدێت لە چین و لای زۆربەی خەڵکی ڕەسەنی چین.
It is still common to refer the disease as "Wuhan pneumonia" or "Chinese virus" in places like Hong Kong and Taiwan.
‌هێشتا ئەوە بەربڵاوە کە بە نەخۆشییەکە بوترێت "نەخۆشی سی وهانی" یان "ڤایرۆسی چینی" لە ناوچەکانی هۆنگ کۆنگ و تایوان.
To be safe, use location-neutral terms when referring to the disease, such as "COVID-19", "novel coronavirus", or just "the virus" or "the pandemic".
بۆ ئەوەی سەلامەت بیت، دەستەواژەی سروشتیی شوێنەکە بەکاربهێنە لە کاتی ناوهێنانی نەخۆشییەکە، وەکو "COVID-19", "ڤایرۆسی کۆرۆنای نوێ", یاخود تەنها "ڤایرۆسەکە" یان "پەتاکە".
Particularly in developing countries where law enforcement are poorly trained, enforcement of curfew, lockdown or stay-at-home orders are often brutal, often using forces not proportionate against crowds.
بە تایبەت وڵاتە دواکەوتووەکان کە جێبەجێکردنی یاسا کەم حسابی بۆ دەکرێت، بە زۆرەملێ قەدەغەکردنی هاتووچۆ، داخستن یان داواکردن بۆ مانەوە لە ماڵەوە بەگشتی بە ڕەقییە، زۆرجار بەکارهێنانی هێزیش هاوسەنگ نییە بەرامبەر بە جەماوەر.
Comply with these orders, and avoid crowds in public.
ئەم داواکارییانە جێبەجێ بکە، دوربکەوەرەوە لە قەرەباڵغی لە شوێنە گشتییەکان.
As a result of the coronavirus pandemic, xenophobia has risen in many countries, primarily but not exclusively targeting people perceived to be Chinese.
لە دەرئەنجامی پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنا، ترس لە بیانییەکان زیادی کردووە لە زۆرێک لە وڵاتەکان، بە پلەی یەکەم بەڵام بە نادیاریکراویی ئەو کەسانە دەستنیشان دەکات کە دەردەکەوێت چینین.
There has been a worldwide spike in racist incidents targeting people of East Asian origin, including in major cities such as New York, London and San Francisco.
کێشەی ڕەگەزپەرستی لە جیهاندا بە گشتی سەری هەڵدایەوە و ڕووی کردە خەڵکی ڕەسەنی خۆرهەڵاتی ئاسیا، لە هەندێک شارە سەرەکی و دیارەکان وەکو نیویۆرک، لەندەن و سان فڕانسیسکۆ.
In Hong Kong, Sinophobia, which was already high to begin with, has intensified as a result of the pandemic, with the result that many shops and restaurants are now denying service to mainland Chinese customers and banning Mandarin speakers from their premises (with the exception of Taiwanese).
لە هۆنگکۆنگ. سنۆفۆبیا، کە یەکەمجار قورسبوو بۆ ئەوەی دەستپێبکرێت، چونکە ڕێژەیەکی بڵاوبوونەوەی زۆر هەبوو لە ڤایرۆسەکە، ئەوەش بوە هۆی ئەوەی دوکانەکان و ڕێستۆرانتەکان خزمەت پێشکەش ناکەن بە بەشە سەرەکیەکانی وڵاتی چین بکەن و وە نەهێشتنی وتەی دەستەی سەرەکی وڵات لەشوێنی خۆیانەوە سەبارەت بە دۆخەکە ( ئەمە جگە لە تایوانیەکان).
Levels of xenophobia have also risen in East Asia, with some restaurants and other businesses in Japan and China refusing service to foreign customers.
هەروەها ترس لە بیانییەکان بەرزبووەتەوە لە خۆرهەڵاتی ئاسیا، لە هەندێک چێشتخانە و بازرگانییەکانی دیکە لە یابان و چین خزمەت کردنی کڕیارە بیانییەکان ڕەتدەکەنەوە.
In China, there have been incidents of foreigners being refused rooms by hotel staff, and foreign residents, particularly black people, being kicked out of their apartments on short notice by their landlords.
لە چین، ڕووداو هەبووە کە بیانییەکان ڕەتکرابێتنەوە لەوەی ژووریان پێبدرێت لەلایەن ستافی ئوتێلەوە، وە میوانە بیانییەکان، بە تایبەت خەڵکی پێست ڕەش، دەرکراونەتە دەرەوە لە شوقەکەیان لە لایەن خاوەنەکانیانەوە لەسەر هەستپێکردنێکی کەم بە تووشبوونە بە نەخۆشییەکە.
Sources for further information on the coronavirus outbreak include:
سەرچاوەکان بۆ زانیاری زیاتر لەسەر ڤایرۆسی کۆرۆنا بریتیین لە:
The US government Centers for Disease Control and Prevention
سەنتەری حکومەتی ئەمەریکا بۆ کۆنتڕۆڵکردن و نەهێشتنی نەخۆشی
European Centre for Disease Prevention and Control (daily updates)
سەنتەری ئەوروپا بۆ نەهێشتن و کۆنتڕۆڵکردنی نەخۆشی (ڕۆژانە نوێدەکرێتەوە)
United Kingdom government, - Foreign and Commonwealth Office advice for Travellers
حکومەتی بەریتانیا، - ئامۆژگاری ئۆفیسی بیانی و یەکێتی گەلانی بەریتانیا کۆمونیڵس بۆ گەشتیاران
An online map and dashboard from the John Hopkins University Center for Systems Science and Engineering with live updates
نەخشەیەکی ئۆنلاین و بۆردێک لە سەنتەری زانکۆی John Hopkins بۆ سیستەمی زانستی و ئەندازیاری بە ڕاستەوخۆ نوێبوونەوەوە
Partial lists of entry restrictions from IATA and The New York Times
کۆمەڵێک لیست لەسەر قەدەغەکانی هاتووچۆ لە ناوخۆدا لە لایەن IATA ونیۆرک تایمز
A variety of misinformation and conspiracy theories about the virus are being promoted online and even by some government officials, so be careful which sources you check for information.
زۆربەی زانیارییە هەڵەکان و بیردۆزە دروستکراوەکان دەربارەی ڤایرۆسەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا سپۆنسەر و گەورە کراون تەنانەت لەلایەن هەندێک حکومەتی ڕەسمیشەوە، بۆیە ئاگاداربە لەوەی لە چ سەرچاوەیەک بۆ زانیاریی دەگەڕێیت.
Ensure that all information and advice you receive has been backed by reputable doctors and scientists.
دڵنیابەرەوە لەوەی هەموو ئەو زانیاری و ئامۆژگارییانەی کە وەرتگرتوون سەرچاوەکەی بگەڕێتەوە بۆ دکتۆر و زانایانێکی جێمتمانە.
In a crisis, it's natural to want to keep following the latest updates, but it may be better for your mental health to moderate the amount of news that you look at, and stick to reliable news sources.
لە قەیرانەکاندا، ئاساییە کە بتەوێت ئاگاداری کۆتا گۆڕانکارییەکان بیت، بەڵام لەوانەیە باشتر بێت بۆ لایەنی دەروونیت کە کۆنتڕۆڵی بڕی ئەو هەواڵانە بکەیت کە سەیری دەکەیت، هەروەها بمێنەرەوە لەسەر سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی هەواڵ.
If you normally watch the news twice per day then stick to this schedule and do something else, rather than having the 24-hour news on continuously.
ئەگەر تۆ بە ئاسایی دوو جار سەیری هەواڵەکان دەکەیت ئەوا لەسەر ئەم شێوازە بمێنەرەوە و شتانێکی دیکە بکە، لەجیاتی ئەوەی 24 کاتژمێر بە بەردەوامی سەیری هەواڵەکان بکەیت.
b'Angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) is an enzyme attached to the outer surface (cell membranes) of cells in the lungs, arteries, heart, kidney, and intestines.
ئەنزیمی ڕوکاری ئەنگیۆتێنسنی 2 (ACE2) ئەنزیمێکە کە لکاوە بە ڕووی دەرەوەی (پەردەی خانە)ی خانەکانەوە لە ناو سییەکان، خوێنبەرەکان، دڵ، گورچیلە و ڕیخۆڵەکان.
ACE2 counters the activity of the related angiotensin-converting enzyme (ACE) by reducing the amount of angiotensin-II and increasing Ang(1-7) making it a promising drug target for treating cardiovascular diseases.ACE2 also serves as the entry point into cells for some coronaviruses.
ACE2 دژی چالاکییەکانی (ACE) ئەنزیمی ئەنگیۆتێنسن-ڕووپۆشە کە پەیوەندی پێوە هەیە دەوەستێتەوە لە ڕێگەی کەمکردنەوەی بڕیئەنگیۆتێنسینی دوانی و زیادکردنی (Ang(1-7 کردنی بە دەرمانێکی ئومێدبەخشە لێ چاوەڕوانکراوە بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشیەکانی دڵ. هەروەها ACE2 سوود دەبەخشێت وەک دەرگایەک بۆ چوونە ناو خانەکانەوە بۆ هەندێک لە ڤایرۆسەکانی کۆرۆنا.
The human version of the enzyme is often referred to as hACE2.
وەشانی مرۆڤ بۆ ئەنزیمەکە بەزۆری دەردەبڕێت وەکو hACE2.
Angiotensin-converting enzyme 2 is a zinc containing metalloenzyme located on the surface of endothelial and other cells.
ئەنزیمی ئەنگیۆتێنسی دوانی زینکە زینکی مێتاڵی تێدایە دەردەکەوێت لەسەر ڕووی دیوی ناوەوەی لولەکان و خانەکانی دیکە.
ACE2 protein contains an N-terminal peptidase M2 domain and a C-terminal collectrin renal amino acid transporter domain.
پڕۆتینی ACE2 پێکهاتوە لە گواسەرەوەی N ناوچەی پرۆتینی پێپتایزی M2 و گواسەرەوەی C کە پەیوەستە بە ترشی ئەمینی گوازەرەوەی زاڵ.
ACE2 is a single-pass type I membrane protein, with its enzymatically active domain exposed on the surface of cells in lungs and other tissues.
ACE جۆرێکی تاکیە لە I سەر بە پرۆتین، لەگەڵ ئەنزیمەکەی ئەکتیڤە لەسەر خانەی وەرگر لەسەر ڕووی خانەی سیەکان و هەروەها شانەکانی تر.
The extracellular domain of ACE2 is cleaved from the transmembrane domain by another enzyme known as sheddase, and the resulting soluble protein is released into the blood stream and ultimately excreted into urine.
بردنی خانەی سەرەکی لە ACE2 جیاکراوەتەوە لە پرۆتینی سەرەکی گواستراوە کە ئەنزیمێکە پیی ئەوترێت شێدیس، وە ئەبێتە پرۆتینێکی جەمسەردار لەناو جۆگەکانی خوێندا وە بەشێوەیەکی بەرچاو جیا ئەبێتەوە و ئەچێتە میزەڕۆوە.
ACE2 is present in most organs: ACE2 is attached to the cell membrane of mainly lung type II alveolar cells, enterocytes of the small intestine, arterial and venous endothelial cells and arterial smooth muscle cells in most organs.
ACE2 لە زۆربەی ئەندامەکاندا هەیە: ACE2 لکاوە بە پەردەی خانەوە بە تایبەتی خانەکانی سی لە جۆری دووی خانەی سیکڵدانۆچەکەی، خانەکانی نێو ڕیخۆڵە باریکە، ناوپۆشە خانەکانەکانی خوێنبەر و خوێن هێنەرەکان وە خانەکانی نەرمە ماسولکەی خوێنبەر لە زۆربەی ئەندامەکاندا.
ACE2 mRNA expression is also found in the cerebral cortex, striatum, hypothalamus, and brainstem.
هەروەها دەستەواژەی ACE2 یmRNA دەدۆزرێتەوە لە بەشی پێشەوەی مێشک، وە لە ناوەڕاستی مێشکدا، وە لە ناو قوڵای مێشکدا، وە لە قەدی مێشکدا.
The primary function of ACE2 is to act as a counter balance to ACE.
کاری سەرەتایی ACE2 بریتییە لە هاوسەنگکردنی تەرازووی ACE.
ACE cleaves angiotensin I hormone into the vasoconstricting angiotensin II.
ACE هۆڕمۆنی ئەنیۆتێنسیم یەک دووکەرت دەکات بۆ ئەنگۆیتێنسین دوو لەناو بۆری خوێندا.
ACE2 in turn cleaves the carboxyl-terminal amino acid phenylalanine from angiotensin II (Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-Phe) and hydrolyses it into the vasodilator angiotensin (1-7), (H-Asp-Arg-Val-Tyr-Ile-His-Pro-OH).
ACE2 لە کاتی دووکەرت کردندا carboxyl-termial amino acid phenylalanine from anigotensin II (Asp-Arg-Bal-Tyr-IIe-His-Pro-Phe) و hydrolyses دەخاتە ناو (vasodilator angiotensin (1 - 7, (H-Asp-Arg-Val-Tyr-Lle-His-Pro-OH).
ACE2 can also cleave a number of other peptides including [des-Arg9]-bradykinin, apelin, neurotensin, dynorphin A, and ghrelin.
ACE2 هەروەها دەتوانێت ژمارەیەک لە بەندە پێپتایدەکانی دیکە دووکەرت بکات وەکو -[des-Arg9] bradykinin, apelin neurotensin, dynorp hin A, ghrelin.
ACE2 also regulates the membrane trafficking of the neutral amino acid transporter SLC6A19 and has been implicated in Hartnup's disease.
هەروەها ACE2 قەرەباڵغی گوێزەرەوەی ترشی ئەمینی سروشتی SLC6A19 ڕێکدەخات و هەروەها دۆزراوەتەوە لە نەخۆشی هارتناپ.
As a transmembrane protein, ACE2 serves as the main entry point into cells for some coronaviruses, including HCoV-NL63; SARS-CoV (the virus that causes SARS); and SARS-CoV-2 (the virus that causes COVID-19).
وەکو پرۆتینی گواستەرەوەی, ACE2 خزمەت دەکات وەکو خاڵی سەرەکی چوونەژوورەوە بۆ ناو خانەکان بۆ هەندێک لە ڤایرۆسەکانی کۆرۆناش، وەکو HcoV-NL63; SARS-CoV (ئەم ڤایرۆسە دەبێتە هۆی نەخۆشی سارس); وە SARS-CoV-2 (ئەم ڤایرۆسە دەبێتە هۆی COVID-19).
More specifically, the binding of the spike S1 protein of SARS-CoV and SARS-CoV2 to the enzymatic domain of ACE2 on the surface of cells results in endocytosis and translocation of both the virus and the enzyme into endosomes located within cells.
زۆربە وردتر، پێکەوە نوساندنی قەتماغەی S 1 ی پرۆتینی سارس-کۆڤ وە سارس – کۆڤ 2 بۆ ئەنزیمی زاڵی ACE2 لەسەر ڕووی خانەکان، ئەنجامەکەی بریتییە لە گۆڕینی گەڵوەشێنەری گەورە و شوێنگۆرکێی هەردووکیان هەم ڤایرۆسەکە و هەم ئەنزیمەکە بۆ ناو ئیندۆسۆم کە لەناو خانەدایە.
This entry process also requires priming of the S protein by the host serine protease TMPRSS2, the inhibition of which is under current investigation as a potential therapeutic.This has led some to hypothesize that decreasing the levels of ACE2, in cells, might help in fighting the infection.
گریمانە هەیە کە کەمکردنەوەی ڕێژەی ACE2, لە خانەدا، لەوانەیە یارمەتی دەربێت لە شەڕکردن دژ بە نەخۆشییەکە.
However, multiple professional societies and regulatory bodies have recommended continuing standard ACE inhibitor and ARB therapy.
هەرچۆنێک بێت، هەندێک کۆمەڵەی پڕۆفیشناڵ و ڕێکخەرانی جەستە پێشنیاری دەکەن بە بەردەوامی ستانداردی کەمکردنەوەی ACE و چارەسەری ARB ی.
A systematic review and meta-analysis published on July 11, 2012, found that "use of ACE inhibitors was associated with a significant 34% reduction in risk of pneumonia compared with controls."
شێوەی ڕکخراوە و پەرەپێدەی شیکەرەوەی بڵاوکراوەتەوە لە 11,مانگی حەوتی,2020 کە دۆزراوەتەوە " بەکارهێنانی ACE چاندراو گەشەی پێدراوە لەگەڵ گرینگی %34 کەمبوونەوەی مەترسی دیاردەکانی بەبەرچاو لەگەڵ کۆنترۆڵ."
Moreover, "the risk of pneumonia was also reduced in patients treated with ACE inhibitors who were at higher risk of pneumonia, in particular those with stroke and heart failure.
لەوەزیاتر،" مەترسی نەخۆشی توندی سیەکان کەمتربوە لەو نەخۆشانەی کە بە ACEی قەدەغەکەرەکان چارەسەر کراون لە مەترسی زیاتردابوون بە نەخۆشی سی، بە تایبەت ئەوانەی جەڵدەیان لێدراوە و دڵیان تەواو نیە.
Use of ACE inhibitors was also associated with a reduction in pneumonia related mortality, although the results were less robust than for overall risk of pneumonia."
بەکارهێنانی ACE قەدەغەکەرەکان هاوکاری پێکراوە لەگەڵ دەستکاریکردنی نەخۆشی سیەکان نیمۆنیا کە پەیوەستە بە ئاکارەوە، هەرچەندە ئەنجامەکان کەمتر تەندروستبوون لە مەترسی گشتی نەخۆشی سیەکان نیمۆنیا.
Recombinant human ACE2 (rhACE2) is surmised to be a novel therapy for acute lung injury, and appeared to improve pulmonary hemodynamics and oxygen saturation in piglets with a lipopolysaccharide-induced acute respiratory distress syndrome.
پێکەوەی مرۆڤ (ACE2 (rhACE2 وادانراوە ببێ بە چارەسەرێکی نوێ بۆ برینی سیی قورس، وە دەرکەوتوە کەگەشە بکات بۆ خوێنبەربوونی سیی و کەمی ئۆکسجین لە بەرازی بچوکدا لەگەڵ لیپۆپۆیساکیراید- سەرکەوتوانەیە لە نیشانەکانی توندی زۆری لە هەناسەدان
The half-life of rhACE2 in human beings is about 10 hours and the onset of action is 30 minutes in addition to the course of effect (duration) of 24 hours.
نیوە ژیانیErhACe لە مرۆڤدا نزیکەی 10 کاتژمێرێک دەبێت یەک کاراکردن 30 دەقەیە لە زیادەی هەبوونی کاریگەریەکەیدا 24 کاتژمێر.
Several findings suggest that rhACE2 may be a promising drug for those with intolerance to classic renin-angiotensin system inhibitors (RAS inhibitors) or in diseases where circulating angiotensin II is elevated.Infused rhACE2 has been evaluated in clinical trials for the treatment of acute respiratory distress syndrome.
هەندێ لە دۆزینەوەکان ئەوەیان پیشنیاز کردوە rhACE2 ببێتە دەرمانێکی دڵنیا کەرەوە بۆ ئەوانەی لەگەڵ پرۆتینی ئەنگیۆتێنسنی سیستەمی کۆندا پێشینەیان هەبوە ( RAS قەدەغەکەری) یاخود پشکنیان بۆکراوە بۆ چارەسەر لە لە بەشی پزیشکیدا بۆ نەخۆشی توندی نیشاندەرکەوتەی سیەکان.
b'Bat SARS-like coronavirus WIV1 (Bat SL-CoV-WIV1), also sometimes called SARS-like coronavirus WIV1, is a strain of Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus (SARSr-CoV) isolated from Chinese rufous horseshoe bats (Rhinolophus sinicus).
ب شەمشەمەکوێرەکان وەک کۆرۆنا ڤایرۆس (wiv1(BAT SL COV-WLV1 وە هەروەها هەندێ جار پێی ئەوترێت سارس وەک کۆرۆنا ڤایرۆسی wiv1, ئەمێنێتەوە وەک حاڵەتی قورسی نیشانەکانی نەخۆسی سی - پەیوەندیدارە بە کۆرۆنا ڤایرۆسەوە( سارس-کۆڤ) کە جیاکراوەتەوە لە چینی ڕوفۆی پێڵاوی ئەسپی شەمشەمە کوێرە (خوی ڕینۆلۆفەس)
Like all coronaviruses, virions consist of single-stranded positive-sense RNA enclosed within an envelope.
وەک هەموو جۆرەکانی کۆرۆنا ڤایرۆس، ڤایرۆس پێک هاتوە لە تەنها یەک تاڵی ئەرێنی RNA کە لەناوکی خانەکەی دایە.
The discovery confirms that bats are the natural reservoir of SARS-CoV.
دۆزینەوەکان ئەوەیان دەرخستوە کە شەمشەکوێرەکان بڵاوکەرەوەی سروشتین بۆ سارس- کۆڤ.
Phylogenetic analysis shows the possibility of direct transmission of SARS from bats to humans without the intermediary Chinese civets, as previously believed.
شیکاری پەرەسەندەی وای نیشانداوە ئەگەری بڵاوبوونەوەی ڕاستەخۆی نەخۆشی سارس لە شەمشەمە کوێرەوە بۆ مرۆڤەکان بەبێ ناوەندی ئاژەڵی سیڤێتی چینی، کە پێشتر بڕوا وابوو.
b'COVID-19 apps are mobile software applications designed to aid contact tracing in response to the 2019-20 coronavirus pandemic, i.e. the process of identifying persons ("contacts") who may have been in contact with an infected individual.
بی کۆڤید 19 بەرنامەکان بەرنامەی مۆبایلن وا دانراون تا هاوکاری شوێنکەوتنی کەسەکان بکات لە پەیوەندی بۆ 2019-20 ی کۆرۆنا ڤایرۆسی بڵاوە، بۆ نمونە بابەتی ناسینەوەی کەسەکان( پەیوەندیەکان) کە ڕەنگە لەگەڵ کەسی توشبووا بووبن.
Numerous applications were developed or proposed, with official government support in some territories and jurisdictions.
ژمارەیەکی زۆر لە بەرنامەکان گەشەپێدران و بەردەستخران، لەگەڵ پاڵپشتی رەسمی حکومەت لە هەندێ ناوچە و شوێنە یاسایەکان.
Several frameworks for building contact tracing apps have been developed.
هەندێ لە بنچینەی ئیشەکان بۆ بنیاتنانی پەیوەندی شوێنهەڵگرتنی پرۆگرامەکانە کر پەرەیان پێدراوە.
Privacy concerns have been raised, especially about systems that are based on tracking the geographical location of app users.
نیگەرانیە تایبەتیەکان بەرزکراونەتەوە، بەتایبەت دەربارەی سیستەم کە بنچینەیان بۆ شوێن هەڵگتنی شوێنی جیۆگرافی بەکارهێنەرانەی پرۆگرام.
Less intrusive alternatives include the use of Bluetooth signals to log a user's proximity to other cellphones.
کەمتر تەداخولکردنی بابەتی کەسی و هەنگاوەکانی وەک بەکارهێنانی سیگناڵی بلوتوس بۆ چونە ناوەوەی بابەتی کەسی و بۆ مۆبایلەکانی تریش.
On 10 April 2020, Google and Apple jointly announced that they would integrate functionality to support such Bluetooth-based apps directly into their Android and iOS operating systems.
لە 10 مانگی چواری 2020 دا، کۆمپانیای گۆگل و ئەپڵ بەیەکەوە ئەوەیان راگەیاند کە بەیەکەوە ئیس ئەکەن تا پاڵپشتی بلوتوسی دانراوی پرۆگرامەکان بکەن کە بەشێوەیەکی تەواو لەسەر ئەندرۆید و IOS ئیش بکات.
In China, the Chinese government, in conjunction with Alipay, has deployed an app that allows citizens to check if they have been in contact with people that have COVID-19.
لە چین، حکومەتی چین، بەیەکەوە لەگەڵ ئەلیپەی، بە شێوەیەکی ڕێکخراو ئەپێکیان گەشەپێداوە کە بوار ئەدا بە هاوڵاتیان بۆ ئەوەی بودواداچوون بکەن بزانن ئاخۆ لەگەڵ ئەو کەسانەبوون کە پەتای کۆڤید 19 هەبوە.
It is in use across more than 200 Chinese cities.In Singapore, an app called TraceTogether is being used.
لە زیاتر لە 200 شاری چین بەکاردەهێنرێت. لە سەنگاپورە، بەرنامەیەک بە ناوی ترەیس توگێزەر بەکاردەهێنرێت.
The app was developed by local IT community, released as open source and will be handed over to the government.North Macedonia launched "StopKorona!", a Bluetooth-based app to trace exposure with potentially infected persons and provide a fast response to healthcare authorities.
ئەم بەرنامەیە لەلایەن کۆمەڵەی ITیەوە پەرەی پێدراوە، ئامادە کراوە و وە بەم زوانە ئەخرێتە بەردەسی حکومەت. دەستپێکی ماسیدۆنیای باکور " کۆرۆنا بوەستێنە" بلوتوسەکە بەرنامەی سەرەکیە بۆ دۆزینەوەی کەسانی توشبوو وە دابینکردنی خێرا وەڵام دانەوە بۆ دەزگا تەندروستیەکان.
The app was developed by the Ministry of Communication and Technology and Ministry of Health.
بەرنامەکە لە لایەن وەزارەتی گەیاندن وتەکنەلۆجی و وە وەزارەتی تەندروستییەوە پەرەی پێدراوە.
As of 14 April 2020, the app was awaiting approval by the Google Play Store and Apple App Store.
هەر 14 ی چواری 2020, بەرنامەکە لەسەر خەت بوو بۆ وەرگرتنی دڵنیای لە گۆگڵ پلەی ستۆرەوە وە ئەپڵ ئەپ ستۆر.
On 12 April, the government stated that the contact tracing app was in an advanced stage of development, and would be available for deployment within weeks.A similar app is planned in Ireland, and in France ("StopCovid").
لە 12ی مانگی چواردا، حکومەت ئەوەی ڕاگەیاند کە پڕۆگرامی بەشوێنداگەڕ لە کۆتا باشترین گەشە سەندنیەکانیەتی، وە بۆ بەکارهێنەران لە ماوەی هەفتەیەکدا ئامادە ئەبێت. هاوشێوەی ئەمە لە ئێرلەند و فەرەنساش پلانی بۆ دانراوە ( "کۆڤید بوەستە")
Both Australia and New Zealand are considering apps based on Singapore's TraceTogether app and BlueTrace protocol.Russia intends to introduce a geofencing app for patients diagnosed with COVID-19 living in Moscow, designed to ensure they do not leave home.
هەردوو ئوستوراڵیا و نیوزلاند ئەوە پێسبینی ئەکەن پرۆگرامی بەدواداگەڕی سەنگاپوری و بلوترایس پرۆتۆکۆڵ. روسیا ئەیهەوێت پرۆگرامی شوێن هەڵگر بنناسێنێت بۆ ئەو نەخۆشانەی کە دەستنیشان کراون بە کۆنڤید 19 و لە مۆسکۆ ئەژین، وا دیزاین کراوە کە دڵنیای بدات ئەو نەخۆشانە ماڵەوە بەجێ ناهێلن.
Ross Anderson, professor of security engineering at Cambridge University, listed a number of potential practical problems with app-based systems, including false positives and the potential lack of effectiveness if takeup of the app is limited to only a small fraction of the population.
ڕۆس ئەندرسۆن، ئەندازیاری پاراستن لە زانکۆی کامبریج، هەندێ لەو ئەگەرانەی دروستبوونی کێشەی ڕیز کردوە لەگەڵ بنەمای سیستەمەکان، لەوانەش، هەڵەی ئەرێنی وە ئەگەری کەمی کاریگەری گەر کارکردنی پرۆگرامەکە سنورداربکرێت بۆ بەشێکی کەمی دانیشتوان.
Addressing concerns about the spread of misleading or harmful "coronavirus" apps, Apple set limits on which types of organizations could add coronavirus-related apps to its App Store, limiting them to only "official" or otherwise reputable organizations.
دیاریکردنی نیگەرانیەکان دەربارەی بڵاوبوونەوەی لەدەستچوونی یاخود ئازاربەخشی "کۆرۆناڤایرۆس" بەرنامەکان، کۆمپانیای ئەپڵ سنوردارکردنی داناوە لەسەر جۆری رێکخراوەکان و کە کۆرۆنا ڤایرۆس- هاوشێوەی بەرنامە زیاد ئەکەن لە ئەۆ ستۆر. سنوردارکردنیاین تەنها بۆ "یاسایبوون" وە یانیش بە پێجەوانەوە بۆ رێکخراوە بەناوبانگەکان.
Google and Amazon have implemented similar restrictions.
گۆگڵ و ئەمازۆن بە هەماهەنگی قەدەغەکردنی هاوشێوەیان داناوە.
Privacy campaigners voiced their concern regarding the implications of mass surveillance using coronavirus apps, in particular about whether surveillance infrastructure created to deal with the coronavirus pandemic will be dismantled once the threat has passed.
هێرشکارە تایبەتەکان نیگەرانیەکانیان خستۆتەڕوو بە لەبەرچاوگرتنی کێشەکانی یەکانەی چاودێری خستنەسەر بە بەکارهێنانی پرۆگرامی کۆرۆناڤایرۆس، بە تایبەت دەربارەی کە ئایا چاودێری وردی ژێرخان دروستکراوە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ کۆرۆنا ڤایرۆسو بلاو بوەوە بەشبەش ببێت بەیەکجار کاتێ مەترسیەکە کۆتای هات.
Amnesty International and over 100 other organizations issued a statement calling for limits on this kind of surveillance.
لێخوشبوونی نێودەوڵەتی و 100 رێکخراو ئەوەیان ڕاگەیاند کە پێی ئەوترێت داواکردنێک بۆ سنوردارکردنی ئەم جۆرە لە وردبوونەوە.
The organisations declared eight conditions on governmental projects:
ڕێکخراوەکان هەشت مەرجیان لەسەر پڕۆژەکانی ‌‌‌حکومەت ڕاگەیاند:
surveillance would have to be "lawful, necessary and proportionate";
وردبوونەوە ئەبێ " تەواو یاسای. پێویستی و یەکسان" بێت
extensions of monitoring and surveillance would have to have sunset clauses;
زیادەی لە چاودێری و وردەکاری ئەبێ لەدوای خۆرائاواوا بێت؛
the use of data would have to be limited to COVID-19 purposes;
بەکارهێنانی داتا پێویستە سنوردار بکرێت بۆ هۆکاری کۆڤید-19;
data security and anonymity would have to be protected and shown to be protected based on evidence;
ئاسایشی داتاکان و بێ ناوییەکەی پێویستە بپارێزرێت و بە بەڵگە پشانبدرێت کە پارێزراوە؛
digital surveillance would have to avoid exacerbating discrimination and marginalisation;
دیجیتاڵی چاودێرکەر پێویستە دووربکەوێتەوە لە خراپترکردنی جیاکاری و پەراوێزگیری؛
any sharing of data with third parties would have to be defined in law;
هەر پێدانی داتایەک بە کەسی سێیەم پێویستە ڕوون بکرێتەوە لە یاساکاندا؛
there would have to be safeguards against abuse and the rights of citizens to respond to abuses;
پێویستە پیاوانی ئاسایش هەبن بۆ وەڵامدانەوەی بێزاریکردنەکان و پاراستنی مافی هاوڵاتییان؛
meaningful participation by all "relevant stakeholders" would be required, including that of public health experts and marginalised groups.The German Chaos Computer Club (CCC) and Reporters Without Borders (Reporter ohne Grenzen) (RSF) also issued checklists.
بەژداری مانادارانە لەلایەن هەموو " قەرزدەری پەیوەندیدار" داواکراوە، بە بەژداری شارەزایانی بواری تەندروستی گشتی و گروپە بێهێزەکان. کۆمپیتەریکەیۆسی دەستەی ئەڵمانی (CCC) پەیامنێرەکان بەبێ سنورەکانیان ( پەیامنێر ئهۆن گرینزین) (RSF) وە هەروەها دانتابوو بۆ هەڵەچنین.
The proposed Google/Apple plan intends to address the problem of persistent surveillance by removing the tracing mechanism from their device operating systems once it is no longer needed.
پلانە پێشنیارکراوەکەی گوگڵ و ئەپڵ وا دانربوو کە ئاماژە بە کێشەی بەردەوام چاودێری خستنەسەر بکات بە سڕینەوەی میکانیزمی چاودێریکردن لە سیستەمی بەڕێوەبردنی مۆبایلەکاندا کاتێک کە لەوە زیاتر پێویستی نەدەکرد.
Some countries used network-based location tracking instead of apps, eliminating both the need to download an app and the ability to avoid tracking.
هەندێک لە وڵاتەکان ئینتەرنێت لەسەر بنەمای چاودێریکردنی شوێنەکە بەکاردەهێنن لە جیاتی بەرنامەکان، لابردنی هەردووکیان پێویستی بە دابەزاندنی بەرنامەیەکە، وە توانای نەهێشتنی چاودێریکردن.
In Israel, network-based tracking was approved.
لە ئیسڕائیل، ئینتەرنێتی چاودێریکراو قبوڵکرا.
Network-based solutions that have access to raw location data have significant potential privacy problems.
ئینتەرنێت لەسەر بنەمای چارەسەرکردنی گەیشتنی داتای شوێنە خاوەکان کێشەی وردی شاردنەوەی تایبەتمەندێتی هەیە.