atepeq/tico19 huggingface dataset:
ለ COVID-19 የማራቢያ ጊዜ በተለምዶ ከአምስት እስከ ስድስት ቀናት ነው ነገር ግን ከሁለት እስከ 14 ቀናት ሊደርስ ይችላል።
ናይ ኮቪድ -19 መራብሒ ግዘ ካብ ሓሙሽተ ክሳብ ሽድሽተ መዓልቲ ዘሎ ግዘ እዩ እንተኾነ ግን ካብ ክልተ ክሳብ 14 መዓልቲታት ክወስድ ይኽእል እዩ።
ምልክቶችን ከሚያሳዩት ሰዎች መካከል 97.5% የሚሆኑት በኢንፌክሽን ከተያዙበት ቀን ጀምሮ በ 11.5 ቀናት ውስጥ ምልክት ያሳያሉ።
97.5% ምልክታት ዘማዕብሉ ሰባት ኣብ ውሽጢ ናይቲ ረኸሲ 11.5 መዓልቲታት የርእዩ። ጸብጸባት ከምዘርአይዎ ኩሎም ዝተለኸፉ ምልክት የርእዩ ማለት ኣይኮነን።
የእነዚህ ምልክት የማያሳዩ ተሸካሚዎች በስርጭቱ ላይ ያላቸው ሚና ሙሉ በሙሉ ገና አልታወቀም፤ ሆኖም ግን፣ የመጀመሪያዎቹ ማስረጃዎች እንደጠቆሙት ከሆነ ግን ለበሽታው ስርጭት አስተዋጽኦ ሊኖራቸው ይችላል።
ናይዞም ምልክት ዘየርእዩ ተሸከምቲ መመሓላለፊ መገዲ ክሳብ ሕዚ ሙሉእ ብሙሉአ ኣይፍለጥን; እነተኾነ ግን፣ ፕሪላይመሪ መረዳእታ ነቲ ናየ ቫይረስ ስርጭት ክሕግዙ ይኽእሉ ብዝብል የርእዩ።
የበሽታ ምልክቶችን የማያሳዩ በበሽታው የተያዙ ሰዎች መጠን በአሁኑ ሰዓት ያልታወቁ እና እየተጠኑ ነው፣ የኮሪያ የበሽታ መቆጣጠሪያ እና መከላከያ ማእከላት (KCDC) ሪፖርት እንዳደረጉት ከተረጋገጡት ጉዳዮች መካከል 20 በመቶ የሚሆኑት በሆስፒታል ቆይታቸው ጊዜ ሳይታወቅባቸው ይቀራሉ።
ምልክት ናይ ዘየርእዩ ዝተለኸፉ ሰባት በዝሒ ኣብዚ ግዘ እዚ ኣፍለጥን ጽንዓት ድማ ይግበረሉ ኣሎ፣ ምስ ናይ ኮርያ ናይ ሕማም ቁጽጽርን ምክልኻልን ማእኸል (KCDC) 20% እቶም ዝተረጋገጹ ኬዛት ኣብ ናይ ሆስፒታል ጻንሒቶም ምልክት ኣይርአዩን ክብል ሪፖርት ጌሩ።
የቻይና ብሄራዊ የጤና ኮሚሽን ሚያዝያ 1 ቀን በሚከናወኑ ጉዳዮች ላይ እንደየግለሰባዊ ጉዳዮችን ጨምሮ የመጀመሪያ ጉዳዮችን አካቷል። በዚያን ቀን ከነበሩት 166 ኢንፌክሽኖች ውስጥ 130 (78%) በፈተና ወቅት እንደ አንድ ዓይነት ነበሩ።
ናይ ቻይና ብሄራዊ ጥዕና ኮሚሽን ኣብ 1 ኣፕሪል ምልክት ዘየርእዩ ኬዛት ከካትት ጀሚሩ; ካብ 166 ኣብቲ መዓልቲ ዝተመዝገቡ ኬዛት፣ 130 (78%) ምልክት ዘየርእዩ ኔሮም ክምርመሩ ከለዉ።
ሁለቱም አክታ እና ምራቅ ሰፋ ያለ የቫይረስ ጭነቶች ሊሸከሙ ይችላሉ።
ዓኽታን ትፈታፍን ብዙሕ ናይ ቫይረስ በዝሒ ዝሕዙ።
ጮክ ብሎ ማውራት ከተለመደው ማውራት የበለጠ ጠብታዎች ያስወጣል።
ዓዊ ኢልካ ምዝራብ ካብ ልሙድ ኣዘራርባ ንላዕሊ ብዙሓት ንጣባት ይሰድድ።
በሲንጋፖር የተካሄደ አንድ ጥናት እንዳመለከተው፣ ያልተሸፈነ ሳል እስከ 4.5 ሜትር (15 ጫማ) ድረስ የሚጓዙ ጠብታዎችን ያስከትላል።
ኣብ ሲንጋፖር ዝተኻየደ መጽናዕቲ ኣፍካ ከይሸፈንካ ዝግበር ምስዓል ንጣባት ክሳብ 4.5 ሜትር (15 ፊት) ክጎዓዙ ክገብር ከምዝኽእል የርኢ።
ምንም እንኳን ቫይረሱ በአጠቃላይ የአየር ወለድ ባይሆንም ብሔራዊ የሳይንስ አካዳሚ ባዮአሮሶል ማስተላለፍ ይቻል እንደነበረና የአየር ሰብሳቢዎች ከሰዎች ክፍሎች ውጭ ባለው መተላለፊያው ላይ ለቫይረስ አር ኤን አዎንታዊ ውጤት ይሰጣሉ።
እዚ ቫይረስ እዚ ሙሉእ ብሙሉእ ብኣየር ዝመሓላለፍ ሕማም ስለዘይኮነ፣ በሄራዊ ናይ ሳይንስ ኣካዳሚ ናይ ባዮኤሮሶል ምምሕልላፋት ክህሉ ይኽእል ኣየር ኣከብቲ ድማ ኣብ ናይ ካልኦት ሰባት ክፍሊ ዝርከቡ ሰባት ናሙና ንናይቲ RNA ፖዚቲቭ ውጽኢት ኣርእዩ።
እንደ ማከክ እና የልብ የደም ቧንቧ ማነቃቂያ (CPR) ያሉ አንዳንድ የሕክምና ሂደቶች የመተንፈሻ አካላት አተነፋፈስ ወደ አየር እንዲገቡ በማድረግ በአየር ወለድ እንዲሰራጭ ሊያደርግ ይችላል።
ገለ ናይ ሕክምና ከይዲታት ከም ኢንቱቤሽነንን ካርድዮፕሉምናሪ ሪሰስቴሽን (CPR) ኤሮላይዝድ ክኾኑ ዘለዎም ናይ መተንፈሲ ፈሰስቲ ከስዕቡ ይኽእሉ እዚ ድማ ብኣየር ምምሐልላፍ ከስዕብ ይኽእል።
በሰገራ አማካይነት ሊሰራጭ የሚችልባቸው ስጋቶች ቢኖሩም ይህ አደጋ ዝቅተኛ እንደሆነ ይታመናል። ሰዎች የበሽታ ምልክቶች በሚያሳዩበት ጊዜ ቫይረሱ በጣም ተላላፊ ነው። እንዲህ ሆኖ ሳለ ምልክቶቹ ከመከሰታቸው በፊት ሊሰራጭ ቢችልም አደጋው ዝቅተኛ ነው።
ብሰገራ ክመሓላለፍ ይኽእል እዩ ዝብል ስግኣት ዋላ እንተሃለወ፣ እዚ ኣጋጣሚ እዚ ትሑት እዩ ተባሂሉ ይእመን። እዚ ቫይረስ እቶም ሰባት ምልክት የርእዩ እንተልዮም እዩ ብዝበለጸ ዝላባዕ; እንቶኾነ ግን ስርጭት ቅድሚ ምልክታት ምፍጣሮም እውን ክፍጠር ይኽእል እዩ፣ ኣጋጣሚኡ ግን ትሑት እዩ።
የአውሮፓ የበሽታ መከላከል እና ቁጥጥር ማዕከል (ECDC) በበኩሉ በበሽታው ምን ያህል በቀላሉ እንደሚሰራጭ ሙሉ በሙሉ ግልፅ ባይሆንም፣ አንድ ሰው በአጠቃላይ ከሁለት እስከ ሶስት ሌሎችን ይበክላል። ቫይረሱ በደረቅ ቦታዎች ላይ ለሰዓታት እና ቀናት በሕይወት ይቆያል።
ናይ ኣውሮፓ ናይ ሕማም ምክልኻልን ቁጽጽርን ማእኸል (ECDC) እቲ ሕማም ክንደየናይ ብቐሊሉ ከምዝመሓላለፍ ግልጺ ከምዘይኮነን፣ ሓደ ሰብ ክልተ ወይ ሰልስተ ዝኾኑ ሰባት ክብል ከምዝኽእልን ሓቢሮም። እዚ ቫይረስ ኣብ ዝኾነ ቦታ ንሰዓታ ክጸንሕ ይኽእል።
በተለይም ቫይረሱ በካርድቦርዱ ውስጥ እስከ አንድ ቀን ድረስ በፕላስቲክ (ፖሊፕpyሊንሊን) እና ከማይዝግ ብረት (AISI 304) እና እስከ 99% መዳብ ድረስ ለአራት ሰዓታት ያህል ተገኝቷል።
ብፍላይ ድማ፣ እቲ ቫየረስ ኣብ ኣርማድዮ ሓደ መዓልቲ ክጸንሕ ክኢሉ እዩ፣ ንሰለስተ መዓልቲታት ድማ ኣብ ፕላስቲክ (polypropylene) ኣብ ስተይንለስ ስቲል እውን (AISI 304)፣ ኣብ 99% ኮፐር ድማ ንኣርባዕተ ሰዓታት ይጸንሕ።
ይሁን እንጂ፣ ይህ ግን እንደ እርጥበት እና የሙቀት መጠን ይለያያል ።
እዚ ግን፣ በቲ ራሕሲን ሙቐትን መሰረት ክፈላለ ይኽእል እዩ።
ሳሙና እና ዲተርጀንት እንዲሁ በትክክል ከተጠቀሙ ውጤታማ ናቸው ። የሳሙና ምርቶች የቫይረስ ስብን የመከላከል ሽፋን ያዋርዳሉ፣ ያጠፉታል እንዲሁም ከቆዳ እና ከሌሎች ነገሮች ነፃ ያደርጋቸዋል።
ሳሙናን ዲተርጀንትን ብኣግባቡ እንተተጠቒምኩምሎም ብቑዓት እዮም; ናይ ሳሙና ምህርቲታት ናይቲ ቫይረስ መከላኸሊ መሸፈኒ ኣካል የዳኽሙ፣ ከይሰርሕ ድማ ይገብርዎ፣ ካብ ቆርበትን ካብ ካልኦት ቦታታት ድማ የጽርይዎ።
እንደ ቤንዛልኪኒየም ክሎራይድ እና ክሎሄሄዲዲን ግሉኮንቴንት (የቀዶ ጥገና ተከላካይ) ያሉ ሌሎች መፍትሄዎች ውጤታማ አይደሉም። በሆንግ ኮንግ ጥናት ውስጥ የሆስፒታሎች ሕክምና ከጀመሩ ከሁለት ቀናት በኋላ መካከለኛ የምራቅ ናሙናዎች ተወስደዋል ።
ካልኦት ፈሰስቲ፣ ከም benzalkonium chloride ን chlorhexidine gluconate (ሰርጂካል ዲስኢንፌክታንት)፣ ትሕት ዝበለ ኣድማዒነት ኣለዎም። ኣብ ሆንግ ኮንግ መጽናዕቲ፣ ናይ እንትፍታፍ ናሙና ኣብ ክልተ መዓልቲታት ተወሲዶም ድሕሪ ኣብ ሆስፒታል ደቂስካ ምሕካ ምምጽኡ።
ከስድስቱ ታካሚዎች ውስጥ ከአምስቱ ውስጥ የመጀመሪያው ናሙና ከፍተኛውን የቫይረስ ጭነት ያሳያል ፣ ስድስተኛው ደግሞ በሽተኛው በሁለተኛው ቀን ምርመራ በተደረገበት ከፍተኛውን የቫይራል ጭነት አሳይቷል ።
ካብ ሽድሽተ ተሓከምቲ ሓሙሽቲኦም፣ አቲ ናይ መጀመርያ ናሙና እቲ ዝለዓለ ናይ ቫይረስ በዝሒ ኣርእዩ፣ እቲ ሻድሻይ ድማ ኣብ ካልኣይ መዓቱ ክምርመር ከሎ ዝለዓለ ናይ ቫይረስ በዝሒ ኣርእዩ።
ከባድ አጣዳፊ የመተንፈሻ አካላት በሽታ የኮሮና ቫይረስ 2 (SARS-CoV-2) አዲስ ከባድ አጣዳፊ የመተንፈሻ አካል በሽታ ኮሮና ቫይረስ ነው፤ በመጀመሪያ በውሃን ውስጥ በሶስት ሰዎች ላይ ከባድ የመተንፈሻ አካላት ህመም ጋር የተለዩ ሰዎች ከሳንባ ምች ጋር ተያይዟል።
Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) ንመጀመርታ ኣብ ከተማ ዉሃን ሰለስተ ከቢድ ናይ ምትንፋስ ሕማምን ናይ ሳምባ ምቺ ሕማም ኣብዝተረኽቦም ሰለስተ ሰባት ተራእዩ።
የኖቭል የ SARS-CoV-2 ቫይረስ ሁሉም ባህሪዎች በተፈጥሮ ውስጥ በተዛመዱ ኮሮኔቪሪዶች ውስጥ ይከሰታሉ።
ናይዚ ሓድሽ SARS-CoV-2 ቫይረስ ኩሎም ባህርያታት ብተፈጥሮም ምስ ኮሮናቫይረስ ዝመሳሰሉ ኮኖም እዮም ዝርከቡ።
ከሰው አካል ውጪ፣ ቫይረሱ በቤት ሳሙና ይገደላል፣ ይህም የሚከላከልበትን ሽፋን ይሰብራል። SARS-CoV-2 ከመጀመሪያው SARS-CoV ጋር በቅርበት ይዛመዳል።
ካብ ናይ ሰብ ሰውነት ወጻኢ፣ እዚ ቫይረስ ብናይ ገዛ ሳሙና ይመውት እዩ፣ እዚ ድማ ከም ሓለዋ ጠቓሚ እዩ። SARS-CoV-2 ምስ ዋና SARS-CoV ተመሳሳሊ እዩ።
ሳንባዎች በ COVID-19 በጣም የሚጎዱ አካሎች ናቸው፣ ምክንያቱም ቫይረሱ በሳንባዎች ውስጥ II alveolar ሕዋሳት በጣም በብዛት በሚገኘውን የኢንዛይም አንጎስቲን ኢንዛይም 2 (ACE2) በኩል አስተናጋጅ ሴሎችን ስለሚያገኝ ነው።
ሰናቡእ እዮም ብኮቪድ-19 ብኣብዝሓ ዝጉድኡ ኦርጋናት ምኽንያቱ እቲ ቫይረስ ናብቲ ናይቲ ሰብ ዋህዮታት ብኤንዛይም ኣንጂዮቴንሲን-ቀያሪ ኤንዛይም 2 (ACE2) ብምጥቃም ይኣቱ፣ እዚ ድማ ኣብ ናይ ሰናቡእ ዓይነት II ኣሊቪዮላር ዋህዮታት ብበዝሒ እዩ ዝርከብ።
ቫይረሱ ከ ACE2 ጋር ለመገናኘት እና ወደ አስተናጋጁ ሕዋስ ለመግባት ‹‹ አነቃቂ› ›(ፔፕሎመር) የተባለ ልዩ ንጣፍ / ግልዮፕሮቲን ይጠቀማል።
እዚ ቫይረስ ፍሉይ ግላይኮፕሮቲን "ስፓይክ" (peplomer) ተጠቒሙ ምስ ACE2 ይተሓሓዝ እሞ ናብቲ ናይቲ ሰብ ዋህዮ ይኣቱ።
አጣዳፊ የልብ ድካም ጉዳት በውሃን፣ ቻይና በሚገኘው ሆስፒታል ውስጥ ከገቡት ውስጥ በበሽታው ከተያዙ ሰዎች መካከል 12 በመቶው ተገኝቶ በበሽታው በጣም ተደጋጋሚ ነው።
ከቢድ ናይ ልቢ ጉድኣት ኣብ 12% ዝተለኸፉ ሰባት ተረኺቡ ኣብ ውሃን፣ ቻይና ሆስፒታል ኣብ ዝኣተዉ ሕሙማት ኣጋጢሙ፣ ኣብ ኣዝዮም ዝሓመሙ ሰባት ድማ ይብእስ።
በበሽታው እድገት ወቅት ስልታዊ እብጠት ምላሽ እና የበሽታ መከላከል ስርዓት ችግሮች ምክንያት የካርዲዮቫስኩላር ምልክቶች ከፍተኛ ናቸው፣ ነገር ግን ከባድ የ ሚዮካርድያል ጉዳት በልብ ውስጥ ከ ACE2 ተቀባዮች ጋር ይዛመዳል።
ናይ ካርድዮቫስኩላር ምልክታት ሬት ልዑል እዩ፣ ነዚ ሲስተሚክ ቁጥዐ ምላሽን ናይ ሕማም ምክልኻል ዓቕሚ ሲስተም ጸገምን ኣብዚ ናይዚ ሕማም ከይዲ ክህሉ ዝገብር ዘሎ እውን እዚ እዩ፣ እንተኾነ ግን ሓድሽ ማይካርዲያል ጉድኣት ምስ ናይ ልቢ ACE2 ተቐበልቲ ምኽንያት ክኸውን ይኽእል እዩ።
የ ACE2 ተቀባዮች በልብ ውስጥ በከፍተኛ ሁኔታ ይገለጣሉ እና በልብ ሥራ ውስጥ ይሳተፋሉ።
ACE2 ተቐበልቲ ኣብ ልቢ ብዙሓት እዮም ምስ ናይ ልቢ ስራሕ ድማ ዝተተሓሓዙ እዮም።
በ COVID-19 ኢንፌክሽኖች ባለባቸው የኢሲአይ በሽተኞች ውስጥ ከፍተኛ የሆነ የደም ሥር እጢ (31%) እና የሆርሞን ደም መላሽ ቧንቧ (25%) ተገኝተዋል እንዲሁም ከድህረ ፕሮስቴት ጋር ሊዛመዱ ይችላሉ። በ COVID-19 የሞቱት የሰዎች ራስ-ሰር መጠገኛ alveolar ጉዳት (DAD)፣ እና በሳንባው ውስጥ እብጠት ያለበት ተገኝቷል።
ልዑል ናይ ደም ምርጋእ ኣጋጣሚ (31%) ናይ ቬነስ ደም ምርጋእ (25%) ኣብ ናይ ICU ናይ ኮቪደ-19 ሕሙማት ተረኺቡ ድኹምናይ ምገጋም ዕድል ድማ ኣለዎም። ብኮቪድ-19 ምኽንያት ናይ ዝሞቱ ሰባት ሬሳ ምርመራ ዲፊዩዝ ኣሊቮላር ጉድኣት (DAD)፣ ከምኡውን ኣብ ውሽጢ እቲ ሳንባ ሊምፎሳይታት ዝሓዙ ናይ ቁጥዐ ነዃላት ተረኺቦም።
ምንም እንኳን SARS-COV-2 የመተንፈሻ አካልን ለመግለጽ የ ACE2 ን ለሚገልጡ የመተንፈሻ አካላት ሕዋሳት ትውፊታዊነት ቢኖረውም፣ ከባድ COVID-19 ያላቸው ታካሚዎች ስልታዊ የደም ግፊት ምልክቶች አሉት።
SARS-COV-2 ን ACE2-ንናይ ስርዓተ ምተንፋስ ኢፒተልያል ዋህዮታት ዝገልጽ ትሮፒዝም ኣለዎ፣ ከቢድ ኮቪድ-19 ዘለዎም ሰባት ናይ ሲስተመክ ሃይፐርኢንፍላሜሽን ምልክታት ኣለውዎም።
በተለይም፣ ፓቶጄኒክ GM-CSF- ምስጢራዊ ቲ-ሴሎች በ COVID-19 በሽተኞች ውስጥ ከሚያስከትለው የኢን -6-ስውር ፍንዳታ ሞኖኖትስ እና ከባድ የሳንባ ፓቶሎጂ ምልመላ ጋር ግንኙነት እንዳላቸው ታይቷል።
ብፍላይ፣ ፓቶጅኒክ GM-CSF-መምረቲ T-cells ምስ ናይ ኢንፍላማቶሪ IL-6-መምረቲ ሞኖሳይታት ክተሓባበሩ ተራእዮም ኣብ ናይ ኮቪድ-19 ዝሓመሙ ከቢድ ናይ ሳንባ ፓቶሎጂ ዘለዎም ሰባት።
የሊምፎሳይቲክ ኢንፌክሽኖች በአስከሬን ምርመራ ላይም ሪፖርት ተደርጓል።
ሊምፎሳይቲክ ኢንፍልትሬት ኣብ ናይሬሳ ምርመራ ክርከቡ ክኢሎም እዮም።
የዓለም ጤና ድርጅት ለበሽታው በርካታ የሙከራ ፕሮቶኮሎችን አሳትሟል።
WHO ዝተፈላለዩ ናይዚ ሕማም ናይ ምርመራ ፕሮቶኮላት ኣሐቲሙ ኣሎ።
የሙከራ መደበኛ ዘዴ ቅጽበታዊ-ትክክለኛ ግልባጭ ፖሊሜሬስ ሰንሰለት ምላሽ (rRT-PCR) ነው።
ናይ ምርመራ ስታንዳርድ ሜላታት ናይ ብሓቂ ሪቨርስ ትራንስክሪፐሽን ፖሊመሬዝ ቸይን ግብረ መልሲ (rRT-PCR) እዩ።
ምርመራው የሚከናወነው በ nasopharyngeal swab በተያዙ የመተንፈሻ ናሙናዎች ላይ ነው። ሆኖም የአፍንጫ እብጠት ወይም አክታ ናሙና እንዲሁ ጥቅም ላይ ሊውል ይችላል።
እዚ ምርመራ ኣብ ናይ መተንፈሲ ናሙናታት ብናዞፋሪንጃል ስዋብ እዩ ዝካየድ; እንተኾነ ግን ናይ ኣፍንጫ ስዋብ ወይ ዓኽታ እውን ምጥቃም ይከአል እዩ።
ውጤቶቹ ከጥቂት ሰዓታት ውስጥ እስከ ሁለት ቀናት ባለው ጊዜ ውስጥ ይገኛሉ።
ውጽኢታት ብሓፈሻ ኣብ ውሽጢ ዝተወሰኑ ክሳብ ክልተ መዓልቲታት ምርካብ ይከኣል።
የደም ምርመራዎች ጥቅም ላይ ሊውሉ ይችላሉ፣ ግን እነዚህ ለሁለት ሳምንቶች ተለያይተው ሁለት የደም ናሙናዎች ያስፈልጋሉ እናም ውጤቱም ብዙም ዋጋ የለውም ።
ናይ ደም ምርመራታት ምጥቃም ይከኣል፣ እዚ ግን ክልተ ናይ ደም ናሙናታት በቢ ክልተ ሰሙን ኣፈላላይ ክውሰዱ ይሓትት ውጽኢቶም ድማ ቀጥተኛ ዝኾነ ዋጋ ኣለዎም።
የቻይናውያን የሳይንስ ሊቃውንት በቫይረሱ ​​የተያዙ ኢንፌክሽኖችን ለመመርመር በዓለም ዙሪያ ላቦራቶሪዎች በተናጠል የፖሊመራስሰን ሰንሰለት ምላሽን (PCR) ምርመራዎችን ማዳበር እንዲችሉ የቻይናውያን ሳይንቲስቶች የኮሮናቫይረስ በሽታን ለይተው በማወጅ የዘር ቅደም ተከተልን ማተም ችለዋል።
ናይ ቻይና ሳይንቲስታት ናይቲ ኮሮናቫይረስ ስተረይን ክፈልዩን ናይ ጀነከቲክ ሲኬንሱ ከሐትሙ ክኢሎም እዮም ኣብ ዓለም ዘለዉ ቤት ፈተነታት ድማ ዓርሶም ክኢሎም ናይ ፖሊመሬዝ ቸይን ምላሽ (PCR) ምርመራታት ናይ በቲ ቫይረስ ምልካፍ ንከለለዩ።
እ.ኤ.አ. ከኤፕሪል 4 ቀን 2020 ጀምሮ የፀረ-ቫይረስ ምርመራዎች (ንቁ ኢንፌክሽኖችን መለየት የሚችል እና አንድ ሰው ከዚህ በፊት በበሽታው ተይዞ የነበረ ከሆነ) በእድገት ላይ ነበሩ፣ ግን እስካሁን በሰፊው ጥቅም ላይ አልዋሉም።
ካብ 4 ኣፕሪል 2020 ጀሚሩ፣ ናይ ኣንቲቦዲታት ምርመራ (ንጡፋት ረኽሲታት ከለሊ ይኽእል እቲ ሰብ ድማ ቅድሚ ሕዚ ተለኺፉ ምንባሩ ንፍላጥ የኽእል) ኣብ ምዕባለ ኔሮም፣ ብሰፊሑ ግን ኣብ ጥቕሚ ኣይወዓሉን።
ቻይናውያን በምርመራ ስራ ላይ ያላቸው ተሞክሮ ከ 60 እስከ 70% ብቻ ትክክለኛ መሆኑን ያሳያል ።
ናይ ቻይና ናይ ምርመራ ተሞክሮ 60 ክሳብ 70% ትኽክለኛነት ከምዘለዎ ኣርእዩ።
በአሜሪካ የሚገኘው FDA እ.ኤ.አ. በማርች 21 ማርች 2020 ለመጀመሪ-እንክብካቤ-ምርመራ ፈተናውን ያፀደቀው በወሩ መጨረሻ ላይ ነበር። በውሀን ዩኒቨርሲቲ በዞንግናን ሆስፒታል የተለቀቁት የምርመራ መመሪያዎች በክሊኒካዊ ባህሪዎች እና በኢንፍሉዌንዛ አደጋ ላይ በመመርኮዝ ኢንፌክሽኖችን ለመለየት የሚረዱ ዘዴዎችን ጠቁመዋል።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ FDA ናይ መጀመርያ ናይ ምርመራ ነጥቢ ኣብ 21 ማርች 2020 ኣብቲ ወርሒ መወዳእታ ኣብ ጥቕሚ ንክውዕል ተፈቒዱ። ናይ ምርመራ መምርሒታት ብናይ ውሃን ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል ዞንግናን ብክሊኒካላዊ ባህርያታትን ኢፒደሞሎጂካል ሓደጋታትን ረኽሲታት ናይ ምርካብ ሓሳብ ኣቕሪቦም።
የሁለትዮሽ ባለብዙ ፎቅ መሬት-መስታወት ክፍተቶች ከበስተጀርባ፣ አመጣጥ እና ከኋላ ያለው ስርጭት ጋር በቀደመው ኢንፌክሽን የተለመዱ ናቸው።
ክልተኣዊ ማልቲሎቡላረ ሳዕሪ ዝመስሉ ፐሪፈራል፣ ኣሲመትሪክን ዳሕረዋይን ስርጭት ኣብ ናይ መጀመርያታት ረኽሲ ልሙድ እዩ።
ንዑስ ሰፋ ያለ የበላይነት፣ እብድ እብጠት (በተለዋዋጭ alveolar መሙላት ጋር ለሎቡላር ሴፕታል ውፍረት)፣ እና ማጠናከሩ በሽታው እየገፋ ሲመጣ ሊታይ ይችላል።
ሳብፕሉራል ዓብላሊነት፣ ዕቡድ ቁፋሮታት (ሎቡላር ሴፕታል ምሕፋስ ምስ ናይ ኣልቪዮላር መምልኢ)፣ ኮንሲዴሌሽን እውን ክፈጠር ይኽእል እቲ ሕማም እንዳበኣሰ ክኸይድ ከሎ።
ስለ ጥቃቅን ቁስሎች እና በ COVID-19 በሽታ ስለሚመጡ ለውጦች ሂደት ጥቂት መረጃዎች አሉ።
ብዛዕባ ማይሮስኮፒክ ቁስሊታትን ናይ ኮቪድ-19 ፓቶፊዝዮሎጂ ዝተወሰኑ ዳታታት ኣለዉ።
በአስከሬን ላይ የተደረጉ አበይት የፓቶሎጂ ምርመራ ግኝቶች:
ዋና ናይ ሬሳ ምርመራ ፓታሎጂካዊ ርካቦታት:
ማክሮኮኮፒ-pleurisy, pericarditis, የሳንባ ማጠናከሪያ እና የሳንባ ምች እብጠት
ማክሮስኮፒ: ፐሉሪሲ፣ ፔሪካርዳይትስ፣ ናይ ሳንባ ኮንሲዲሌሽንን ፑሉሙናሪ ሕብጠትን
የቫይረሱስ የሳምባ ምች አራት ዓይነቶች መታወቅ ይችላሉ:
ኣርባዕተ ዓይነት ናይ ቫይረስ ኒዩሞንያ ከቢድነት መርኣይ ይከኣል:
መለስተኛ የሳምባ ምች: የሳንባ ምች፣ የሳንባ ምች hyperplasia፣ ትል ነክ ምች በሽታዎች፣ በሊምፍቶስቲክ ስርወ-ነቀርሳ እና በመሃል ላይ ያለው ግዙፍ ህዋስ ምስረታ
ቀሊል ኒሞነያ: ናይ ፑልሙኒሪ ኢዴማ፣ ኒሞሳይት ሃይፐርፕላዠያ፣ ዓዪ ኣቲፒካ ኒሞሳይታት፣ ኢንተርስቲሻል ቁጥዐ ምስ ሊምፎሳይቲክ ኢንፍልትሬሸንን ማልቲኒኩሌትድ ዓበይቲ ዋህዮታትን ዘካተተ
ከባድ የሳንባ ምች: አልቬኦላር ጉዳት (DAD) ከተስፋፋ አልቬኦላር አክሶደትስ ጋር ያሰራጫል።
ከቢድ ኒሞንያ: ዲፊዩዝ ኣልቪዮላር ጉድኣት (DAD) ምስ ዲዩዝ ኣልቪዮላር ኤክሱዴት።
DAD ለከባድ የመተንፈሻ አካላት ችግር ሲንድሮም (ARDS) እና ለከባድ ሀይፖዜምያ መንስኤ ነው።
DAD ብህጹጽ ናይ ስርዓተ ምትንፋስ ምውዳቕ ሲንድረምን (ARDS) ከቢድ ሃይፖክሲምያን ዘምጽእ እዩ።
የሳንባ ምች ፈውስ: አልቨኦላር ጉድጓዶች እና የሳንባ መካከል የመሃል ፍብሮስስ ውስጥ ያጋልጣል
ዝሓዊ ዘሎ ኒሞንያ: ኣብ ኣልቪዮላር በዓቲታትን ፑልሙናሪ ኢንተርስቲሽያል ፋይብሮሲስ ፈሰስቲ ምእካብ
ደም፡-የተሰራጨ የደም ሥር intravascular coagulation (DIC); leukoerythroblastic ምላሽ
ደም: ዝተሰራጨወ ኢንትራቫስኩላር ምርጋእ (DIC); ሊኮኢሪትሮብላስቲክ ምላሽ
በበሽታው የመያዝ እድልን ለመቀነስ የመከላከያ እርምጃዎች በቤት ውስጥ መቆየት፣ የተጨናነቁ ቦታዎችን ማስወገድ፣ እጅን በሳሙና እና በውሃ ቢያንስ ለ 20 ሰከንድ ያህል መታጠብ እና፣ ጥሩ የመተንፈሻ አካላት ንፅህናን በመቆጣጠር እና ባልታጠበ እጆች አይኖች፣ አፍንጫ ወይም አፍን ከመንካት መቆጠብ ይገኙበታል።
ናይ ምልካፍ ዕድል ዝቕንሱ መከላኸሊ መገዲታት ኣብ ገዛኻ ምጽናሕ፣ ሰብ ዝበዝሖም ቦታታት ምውጋድ፣ ኣእዳው ብሳሙናን ማይን እንተንኢሱ ን 20 ሰከንድታት ምሕጻብ፣ ጽቡቕ ናየ ስርት ምትንፋስ ጽሬት ብምሕላውን ዓይኒ፣ ኣፍንጫ ወይ ኣፍ ምንካእ ምውጋድን።
CDC በሚያስነጥሱበት ወይም በሚያስሉበት ወቅት አፍና አፍንጫን በመሃረብ መሸፈን እና መሃረብ ከሌለ በክርን ውስጠኛ ክፍል መጠቀምን ይመክራል።
እቲ CDC ክትስዕሉ ወይ ክትህንጥሱ ከለኹም ኣፍኩም ብሶፍት ምሽፋንን ሶፍት እንተዘይሃሊኩም ድማ ኩርናዕ ኢድኩም ክትጥቀሙ ይመክር።
ከማንኛውም ሳል ወይም ማስነጠስ በኋላ ትክክለኛ የእጅ ንፅህና ማድረግ ይመከራል።
ኣግባባዊ ናይ ኢድ ጽሬት ድሕሪ ምስዓል ወይ ምህንጣስ ይበረታታዕ።
CDC በሕዝብ ቅንጅቶች ውስጥ የጨርቅ የፊት ሽፋንዎችን መጠቀምን የበሽታው ተሸካሚ ከሆነ ሰው ስርጭትን ለመገደብ ይመክራል። ማህበራዊ መራራቅ ስትራቴጂዎች ትምህርት ቤቶችን እና የሥራ ቦታዎችን በመዝጋት፣ ጉዞን በመገደብ እና ትልቅ የህዝብ ስብሰባዎችን በመሰረዝ በትላልቅ ቡድኖች ውስጥ በበሽታው የተያዙ ሰዎችን ግንኙነት ለመቀነስ የሚረዳ ስትራቴጂ ነው።
CDC ኣ ብዙሕ ሰብ ዘለዎ ቦታ ናይ ገጽ መሸፈኒ ምጥቃም ይመክር፣ ምልክት ካብ ዘየርእዩ ሰባት ናይ ምምሕልላፍ ክእለት ንምግታእ። ማሕበራዊ ርሕቐት ሜላታት ዝተለኸፉ ሰባት ምስ ብዙሓት ሰባት ንከይራኸቡ ቤት ትምህርቲታትን ናይ ስራሕ ቦታታትን ብምዕጻው ዝተገሩ እዮም፣ ጉዕዞታት ብምግዳብን ናይ ብዙሕ ሰብ ምእካብ ዘለዎ ቦታታት ብምዕጻውን።
የርቀት መመሪያዎች ሰዎች ቢያንስ 6 ጫማ (1.8) ሜትር ርቀው እንዲቆዩ ማድረግንም ያጠቃልላል።
ናይ ርሕቐት ምሕላው መምርሒታት ሰባት እንተንኢሱ 6 ፊት (1.8 m) ክረሓሓቑ ኣለዎም።
COVID-19 ን በመከላከል ረገድ ውጤታማ ነው ተብሎ የሚታወቅ መድሃኒት የለም። ክትባቱ እስከ 2021 ድረስ የማይጠበቅ እንደመሆኑ ፣ COVID-19 ን የማስተዳደር ቁልፍ ክፍል "የቫይረሱን ስርጭት ማዘግየት" በመባል የሚታወቅ የበሽታውን ወረርሽኝ ለመቀነስ እየሞከረ ይገኛል።
ኮቪድ -19 ንምክልኻል ብቑዕ ዝኾነ መድሓት የለን። ከትባት ድማ ክሳብ 2021 ቀሪቡ እንተተባሂሉ ትጽቢት ኣይግበሮን፣ ናይ ኮቪድ-19 ምቁጽጻር ቁልፊ ሜላ ናይዚ ለበዳ ጫፍ ምውራድ እዩ እዚ ድማ፣ "ነቲ ከርቭ ፍላት ምግባር "ይበሃል።
CDC በተጨማሪም ግለሰቦች እጅን በሳሙና እና በውሃ ቢያንስ ለ 20 ሰከንዶች እንዲታጠቡ ይመክራል፣ በተለይም ወደ መፀዳጃ ቤት ከሄዱ በኋላ ወይም እጆቹ በግልጽ እንደቆሸሹ በሚታዩበት ጊዜ፣ አፍንጫውን ከመንካት በፊት እና ከማስነጠስ በፊት ወይም ከመመገብ በፊት እና በኋላ እጅን መታጥብን ይመክራል።
CDC ውልቀ ሰባት በተደጋጋሚ እንተንኢሱ ን 20 ሰከንድታት ኢዶም ክሕጸቡ ይመክር፣ ብፍላይ ድሕሪ ናብ ሽንቲቤት ምኻድኩም ወይ ኣእዳውኩም ዝረአ ርስሓት እንተሊዎ፣ ቅድሚ ምብላዕ ወይ ድሕሪ ኣፍንጫኹም ምንፋጥኩም፣ እንተስዒልኩም ወይ እንተሀንጢስኩም።
ሳሙና እና ውሃ በቀላሉ በማይገኙበት ጊዜ ብቻ በአልኮል ላይ የተመሠረተ የእጅ መታጠቢያን ቢያንስ 60% አልኮል የያዘ መጠቀምን ይመክራል። የእጅ ሳኒታይዘሮችን ከገበያ ማግኘት በማይቻልባቸው አካባቢዎች፣ WHO ለአካባቢ ምርት የሚሆኑ ሁለት ቀመሮችን አቅርቧል።
ኣብ ተወሳጊ ተመሳሳሊነት እንተንኢሱ 60% ኣልኮል ዘለዎ ሳኒታይዘር ምጥቃም፣ ሳሙናን ማይን እንተዘይሃልዮም እዩ ዝምከረ። ናይ ንግዲ ናይ ኢድ ሳኒታይዘራት ኣብ ዘይሉ፣ WHO ክልተ ፎርሙሌሽናት ንከባቢያዊ ምህርቲ ይህብ።
በእነዚህ ቀመሮች ውስጥ የፀረ-ተህዋሲያን እንቅስቃሴ የሚወጣው ከኢታኖል ወይም ከአይዞሶፐሮፓኖለ ነው።
ኣብዞም ፎርሙሌሽናት፣ እዞም ጸረ ማይክሮቢያል ንጥፈታት ካብ ethanol ወይ isopropanol ዝመጹ እዮም።
ሃይድሮጂን ፐርኦክሳይድ በአልኮል ውስጥ የባክቴሪያ እጢዎችን ለማስወገድ የሚያገለግል ነው ፤ እሱ “በእጅ አንቲሴፕሲስ ንቁ ንጥረ ነገር አይደለም”።
ምስ ኣልኮል ሃይድሮጅን ፐር ኦክሳይድ ናይ ባክቴርያ ተሃዋስያን ኣብ ምጥፋእ ይሕግዝ፤ “ንናይ ኢድ ኣንቲሰፕሲስ ንጡብ ውሁድ ኣይኮነን”
ግላይሴሮል እንደ humectant ታክሏል።
ግላይሴሮል ከም ሂዩመክታንት ዝተሓወሰ እዩ።
ሰዎች ፈሳሽ ሕክምናን፣ የኦክስጂን ድጋፍን፣ እንዲሁም ሌሎች የተጎዱትን አስፈላጊ የአካል ክፍሎች እና ድጋፍ ማድረግን ሊያካትት በሚችል የገንዘብ ድጋፍ ተግባራዊ ያደርጋሉ።
ሰባት ሓገዝቲ ክንክናት እዮም ዝግበሩሎም፣ ናይ ፈሳሲ ሕክምና፣ ናይ ኦክሲጅን ሓገዝን ካልኦት ዝተጎድኡ ዓበይቲ ኦርጋናትን ምሕጋዝ የካትት።
CDC ቫይረስ ይይዛሉ ብለው የሚያምኑ ሰዎች ቀለል ያለ የፊት ጭንብል እንዲለብሱ ይመክራል።
CDC እቲ ቫይረስ ከምዘለዎም ዝጥርጥሩ ሰባት ማስክ ክገብሩ ኣለዎም ኢሉ።
የመተንፈሻ አካልን ችግር ለመቅረፍ የኤፍሮአክለር ሽፋን ሰራሽ ኦክሲጂንሽን (ECMO) ጥቅም ላይ ውሏል ነገር ግን አሁንም ጥቅሞች እየተመለከቱ ናቸው።
Extracorporeal membrane oxygenation (ECMO) has been ናይ ስርት ምትንፋስ ውድቀት ክፈትሕ እዩ ኣብ ጥቕሚ ዝውዕል፣ ጥቕሚታቱ ግን ክሳብ ሕዚ ኣብ ግምት ንምእታው ይፍተን ኣሎ።
የበሽታ መከላከልን ለማሻሻል የግል ንፅህና እና ጤናማ የአኗኗር ዘይቤ እና አመጋገብ ይመከራሉ።
ውልቃዊ ጽሬታትን ጥዕንኡ ዝሓለወ መነባብሮን ኣመጋግባን ናይ ሕማም ምክልኻል ዓቕሚ ንምምዕባል ዝምከሩ እዮም።
በበሽታው የመጀመሪያ ደረጃ ላይ ቀላል ምልክቶች ላላቸው ሰዎች ድጋፍ ሰጪ ሕክምናዎች ጠቃሚ ሊሆኑ ይችላሉ። የዓለም ጤና ድርጅት እና የቻይና ብሄራዊ የጤና ኮሚሽን በ COVID-19 ውስጥ በሆስፒታል የተያዙ ሰዎችን ለመንከባከብ ሀሳቦችን አውጥተዋል።
ሓገዝቲ ሕክምናታት ቀለልቲ ምልክታት ኣብ ዘለዎም ሰባት ኣብ ናይ መጀመርያታት ምልክታት እዮም ዝጠቕሙ። WHO ን ናይ ቻይና ብሄራዊ ጥዕና ኮሚሸንን ብኮቪድ-19 ኣብ ሆስፒታል ናይ ዝደቀሱ ሰባት መተሓመሚ መምርሒታት ኣሐቲሞም።
በአሜሪካ ውስጥ የሚገኙት ጽኑ ሕሙማንን የሚያክሙ ሐኪሞችና የአተነፋፈስ ስርዓት ሐኪሞች ነጻ የሆነውን የመረጃ ምንጭ IBCC እንዲጠቀሙ ከተለያዩ ኤጄንሲዎች የተሰጡ የሕክምና ምክረ ሃሳቦችን አክብረዋል።
ኣብ ኣሜሪካ ዝርከቡ ተመራመርቲ ሕክምና ካብ ዝተፈላለዩ ምንጪታት ዝረኽብዎም ሓበሬታታትን ምኽርታትን ናብ IBCC ብምጥርቓም ብነጻ የቕርቡ።
እ.ኤ.አ. እስከ ኤፕሪል 2020 ድረስ ለ COVID-19 ምንም የተለየ ሕክምና የለም።
ካብ ኣፕሪል 2020 ጀሚሩ፣ ንኮቪድ-19 ዝኸውን መድሓኒት የለን።
ለምርመራዎች ፣ አንዳንድ የህክምና ባለሙያዎች ለመጀመሪያ-መስመር አገልግሎት ለመጠቀም ፓፓታሞል (አኩመኖኖኖን) ን እቡፕሮፈን በተመለከተ ይመክራሉ።
ንምልክታት፣ ገለ ናይ ሕክምና ሰብ ሞያታት paracetamol (acetaminophen) ልዕሊ ibuprofen ከም ናይ መጀመርያ ተጠቃሚ ይመርጹ።
እንደ ውስጠ-ህዋሳት ወይም የእጅ አየር ማናፈሻን የመሳሰሉ አየርን የሚያመነጩ አካሄዶችን በሚፈጽሙበት ጊዜ የቫይረስ ስርጭትን አደጋ ለመቀነስ ጥንቃቄዎች መወሰድ አለባቸው።
ናይቲ ቫይረስ ምምሕልላፍ ዓቕሚ ንምቕናስ ቅድመ ጥንቃቐታት ክውሰዱ ኣሎም፣ ብፍላይ ኣብ ናይ ጥዕና ክንክን መሰንድኦ ኤሮሶላት ከምርቱ ዝኽእሉ ከይዲታት ኣብ ዝስረሐሎም እዋናት፣ ከም ኢንቲቤሽን ወይ ናይ ኢድ ቬንትሌሽን።
ከ COVID-19 ጋር ያሉ ሰዎችን የሚንከባከቡ የጤና እንክብካቤ ባለሙያዎች ሲዲሲ ግለሰቡ መደበኛ የጥንቃቄ እርምጃዎችን፣ የጥንቃቄ እርምጃዎችን እና የአየር ወለድ ጥንቃቄዎችን ከመጠቀም በተጨማሪ ሰውየውን በአየር ወለድ ኢንፌክሽኑ ማምለጫ ክፍል (አይአይአር) ውስጥ እንዲያስገባ ይመክራል። ሲዲሲ የግል መከላከያዎችን የመጠቀም መመሪያዎችን ይዘረዝራል። ወረርሽኙ በሚከሰትበት ጊዜ መሣሪያ።
ንናይ ኮቪድ-19 ዘለዎም ሰባት ዝከናኸኑ ናይጥዕና ሰብ ሞያታት፣ እቲ CDC ነቲ ዝሓመመ ሰብ ስታንዳርድ ጥንቃቐታት፣ ናይ ንኽክን ጥንቃቐታትን ናየ ብኣየር ምምሕልላፍ ጥንቃቐታትን ምስ ምጥቃም ብተወሳኺ ኣብ ናይ ብኣየር ዝመሓላለፉ ረኽሲታት መፍለዪ ክፍሊ (AIIR) ከእትውዎ ይመክር። እዚ CDC ኣብዚ ናይዚ ለበዳ ግዘ እዚ ናይ ውልቃዊ መከላኸሊ ናውቲ (PPE) ኣጠቓቕማ መምርሒ ኣውጺኡ እዩ።
የሚመከረው ማርሽ፡ PPE ልብስ፣ የመተንፈሻ አካል ወይም የፊት ገጽታ፣ የዓይን መከላከያ እና የህክምና ጓንት። በተገኘ ጊዜ ደግሞ መተንፈሻዎች(ከፊት መሸፈኛ ይልቅ) ተመራጭ ናቸው።
እቲ ዝምክር ጊር: PPE ጋውን፣ መተንፈሲ ወይ ናይ ገጽ ማስክ፣ ናይ ዓይኒ መከለኸሊን ናይ ሕክምና ጓንቲታትን እዮም። ቅሩባት እንተኾይኖም፣ መተንፈሲታት (ኣብ ክንዲ ናይ ገጽ ማስክታት) ይምረጹ።
N95 የመተንፈሻ መሳርያዎች ለኢንዱስትሪ ቅንጅቶች ፀድቀዋል ነገር ግን FDA በአደጋ ጊዜ አጠቃቀም ፈቃድ (EUA) ስር ጥቅም ላይ የሚውሉ ጭምብሎች መሆናቸውን ፈቅዷል።
N95 መተንፈሲታት ንኢንዳስትራያል መሰንድኦ ፈቓድ ረኺቦም እዮም ግን FDA እዞም ማስክታት ኣብ ሃንደበታዊ ናይ ፈቓድ ምጥቃም (EUA) ኣብ ጥቕሚ ክውዕሉ እዩ ዝፈቅድ።
እንደ አቧራ ካሉ ከአየር ወለድ ቅንጣቶች ለመጠበቅ የተነደፉ ናቸው ነገር ግን በአንድ የተወሰነ ባዮሎጂካዊ ወኪል ላይ ውጤታማነት ከምርት መግለጫው ውጭ ለሚኖር አገልግሎት ዋስትና አይሰጥም።
እዚኦም ካብ ናይ ብኣየር ዝመሓላለፉ ንጥረ ነገራ ከም ኣቦራ ንክከላኸሉ ይጠቕሙ ናይ ገለ ባዮሎጂካል ኤጀንትታት ብቕዓት ንምጥቃም ውሕስና የብሎምን።
ጭምብሎች በማይኖሩበት ጊዜ CDC የፊት መከለያዎችን እንዲጠቀሙ ይመክራል ወይም እንደ የመጨረሻ አማራጭ የቤት ውስጥ የተሰሩ ጭምብሎችን እንዲጠቀሙ ይመክራል።
ማስክ ዘይክህልወኩም ከሎ፣ CDC ናይ ገጽ መከላኸሊ ወይ፣ ከም ናይ መወዳእታ መማረጺ ድማ ኣብ ገዛ ዝተሰርሑ ማስክታት ክትጥቀሙ ይመክር።
ብዙሃኑ የ COVID-19 ጉዳቶች ሜካኒካል የአየር ማንቀሳቀሻ ወይንም አማራጮች የሚያስፈልጋቸው ያክል ከባድ አይደሉም፣ ነገር ግን አነስተኛ የሚሆኑ ጉዳቶች ከባድ ናቸው።
መብዛሕትኦም ናይ ኮቪድ-19 ኬዛት ሜካኒካል ቬንትሌሽን ወይ ካልእ ናይዚ መማረጺ ክሳብ ዘድሊ ከበድቲ ኣይኮኑን፣ ዝተወሰነ ሚእታዊ ናይዞም ኬዛት ግን እዩ።
ከ COVID-19 ጋር የተዛመዱ የመተንፈሻ አካላት ችግር ላለባቸው ግለሰቦች የመተንፈሻ አካላት አይነት በሆስፒታሉ ውስጥ ላሉ ሰዎች በንቃት እየተጠና ነው ፣ ህመሙ ከፍተኛ በሆነ የአፍንጫ ፍሰትን ወይም በሁለት-ደረጃ አዎንታዊ የአየር መተላለፊያ ግፊት ሊወገድ ይችላል።
ንኮቪድ-19 ዘለዎም ናይ ስርዓተ ምትፋስ ውድቀት ዘጋጥሞም ሰባት ዘድልዮም ናይ ምትንፋስ ሓገዝ ኣብ ሆስፒታል ንዘለዉ ሰባት ብንጥፈት እንዳተጸንዐ ይርከብ፣ ኢንቱቤሽን ንምውጋድ ብልዑል ፍሰት ዘለዎ ናይ ኣፈፍንጫ ካኑላ ወይ bi-level ፖዘቲቭ ናይ ኣየር መተንፈሲ ጸቕጢ ምውጋድ ይከኣል።
ከእነዚህ ከሁለቱ መካከል ለጽኑ ሕመሙን ተመሳሳይ ጥቅም የሚያስገኝ መሆን አለመሆኑ አይታወቅም።
እዞም ክልተ እዚኦም ናብ ተመሳሳሊ ረብሓ ዘምርሑ እንተኾይኖም ንኣዝዮም ዝሓመሙ ሰባት ክሳብ ሕዚ ኣይተፈለጠን።
አንዳንድ ሐኪሞች ከፍ ካለ የአፍንጫ ፍሳሽ ማስወገጃ ጋር ሲነፃፀር የአየር ማቀነባበሪያ ቅንጣቶችን ስርጭት ስለሚገድብ አንዳንድ ሐኪሞች በሚገኙበት ጊዜ በሚጋዝ ሜካኒካል የመተንፈሻ መሳሪያ ይመርጣሉ። ከባባ ኬዞች ዕድሜያቸው በገፉ አዋቂዎች (ከ 60 ዓመት በላይ የሆናቸውና በተለይም ከ 80 ዓመት በላይ የሆኑ) ላይ በጣም የተለመዱ ናቸው።
ሓደ ሓደ ዶክተራት ኢንቫሲቭ ሜካኒካል ቬንትሌሽን ምጥቃም ይመርጹ ቅሩባት እንተኾይኖም ምኽንያቱ እዚ ሜላ እዚ ምስ ልዑል ናይ ኣፈንጫ ውሕዘት ካኑላ ክነጻጸር ከሎ ናይ ኢሮሶል ንጥረ ነገራት ምስርጫው ስለዝቕንስ። ከበድቲ ኬዛት ኣብ ዕድምኦም ዝደፍኡ ሰባት እዩ መብዛሕትኡ ዝፍጠር (ልዕሊ 60 ዓመቶም ኣብ ዝኾኑ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ ልዕሊ 80 ዓመቶም ሰ)።
ብዙ የበለጸጉ ሀገራት በነፍስ ወከፍ በቂ የሆስፒታል አልጋዎች የላቸውም፣ ይህም በሆስፒታል ተኝተው መታከም የሚያስፈልጋቸውን የ COVID-19 ጽኑ ህሙማን ቁጥር በድንገት መጨመር የጤና ስርአቱ የመቆጣጠር አቅሙን ገድቦታል።
ብዙሓት ዝማዕበሉ ሃገራት ንሕድሕድ ሕሙም እኹል ናይ ሆስፒታል ዓራት የብሎምን፣ እዚ ድማ ንናይቲ ሕክምና ሲስተም ዓቕሚ ብኮቪድ -19 ኬዛት ንዝፍጠሩ ከበድቲ ኬዛት መከናኸኒ ዓቕሙ ክወድቕ ይገብሮ።
በቻይና ውስጥ አንድ ጥናት እንዳመለከተው 5% ወደ ከፍተኛ እንክብካቤ ክፍሎች ገብተው፣ 2.3% የአየር ማናፈሻ ድጋፍ የሚያስፈልጋቸው ሲሆን 1.4% ደግሞ ሞተዋል።
ኣብ ቻይና ጥራሕ ዝተኻየዱ መጽናዕቲታት 5% ናብ ጽዑቕ ክትትል ና ዘድልዮም ዩኒት ኣትዮም፣ 2.3% ሜካኒካል ናይ ምትንፋስ ሓገዝ የድልዮም ኔሩ፣ 1.4% ድማ ሞይቶም።
በቻይና በ COVID-19 ተይዘው በሆስፒታል ውስጥ ከሚገኙ ሰዎች መካከል 30% የሚሆኑት ወደ አይሲዩ ይገባሉ።
ኣብ ቻይና፣ ዳርጋ 30% ዝኾኑ ብኮቪድ-19 ምኽንያት ኣብ ሆስፒታል ዝነበሩ ሰባት ቀስ እንዳበሉ ናብ ICU ኣትዮም እዮም።
አጣዳፊ የመተንፈሻ አካላት ጭንቀት ሲንድሮም (ARDS) በ COVID-19 ውስጥ ሲዳብር እና ኦክስጅንን ይበልጥ አስቸጋሪ እየሆነ ሲመጣ ሜካኒካል አየር ይበልጥ ውስብስብ ይሆናል።
ሜካኒካ ቬንትሌሽን ኣብ ኮቪድ-19 ህጹጽ ናይ ስርዓተ ምትንፋስ ዲስትረስ ሲንድረም (ARDS) ክምዕብል ከሎ ውስብስብ ይኸውን ኦክሲጅኔሽን እውን ኣዝዩ ከቢድ ይኸውን።
የአየር ግፊት መቆጣጠሪያ ሁነቶችን እና ከፍተኛ PEEP ን የሚጨምሩ የአየር ማናፈሻዎች ከአየር መተንፈሻ ጋር የተዛመደ የሳንባ ጉዳት እና የሳንባ ምች አደጋን በሚቀንሱበት ጊዜ የኦክስጂን አቅርቦትን ከፍ ለማድረግ ያስፈልጋል።
ናይ ጸቕጢ ቁጽጽርን ልዑል PEEP ዘለዎም ቨንቲሌተራት ናይ ኦክሲጅን ምብጽጻሕ ብምውሳኽ ምስ ቬንትሌተር ዝተተሓሓዙ ናይ ሳንባ ጉድኣታትን ኒሞ ቶራክስን ይቕንሱ።
በቆዩ የአየር ቬንቲሌተሮች ላይ ከፍተኛ PEEP ላይገኝ ይችላል።
ልዑል PEEP ኣብ ናይ ቀደም ቨንቲሌተራት ዘይክህሉ ይኽእል።
ሊሳኩ የሚችሉ ሕክምናዎችን ለማግኘት የሚደረግ ጥናት በጥር 2020 ተጀምሯል፣ እንዲሁም በርካታ የፀረ-ቫይረስ መድሃኒቶች በክሊኒካዊ ሙከራዎች ውስጥ ናቸው።
ናይ ክህልዉ ዝኽእሉ ሕክምናታት መጽናዕቲ ኣብ ጃንዋሪ 2020 ጀሚሩ፣ ዝተፈላለዩ ጸረ ቫይረስ መድሓታት ድማ ኣብ ክሊካላዊ ፈተነታት ይርከቡ።
Remdesivir በጣም ተስፋ ሰጪ ይመስላል።
Remdesivir ዝሓሸ ተስፋ ወሃቢ ኮይኑ ተረኺቡ ኣሎ።
ምንም እንኳን አዳዲስ መድሃኒቶች ለማዳበር እስከ 2021 ድረስ ሊወስዱ ቢችሉም፣ ምርመራ ከሚደረግባቸው መድኃኒቶች መካከል ብዙዎቹ ለሌሎች አገልግሎቶች ቀድሞውኑ ጸድቀዋል ወይም ቀደም ሲል በከፍተኛ ደረጃ ምርመራ ላይ ናቸው።
ዋላ ሓደሽቲ መድሓኒታት ምምዕባል ክሳብ 2021 ክጸንሕ ይኽኣል፣ መብዛሕትኦም ዝፍተኑ ዘለዉ መድሓታት ግን ንካልኦት ጥቕሚታት ፈቓድ ረኺቦም ወይ ኣብ ልዑል ናይ ፈተነ ደረጃ እዮም ዘለዉ።
የፀረ-ቫይረስ መድሃኒት ከባድ በሽታ ባላቸው ሰዎች ላይ መሞከር ይቻላል።
ጸረ ቫይረስ ሕክምና ኣብ ከቢድ ሕማም ዝተረኣዮም ውልቀ ሰባት ክፍተን ይኽእል።
የዓለም ጤና ድርጅት በበጎ ፈቃደኞች እና ውጤታማ ሊሆኑ በሚችሉት የሕክምና ዘዴዎች ውጤታማነት እና ደህንነት ሙከራዎች ላይ እንዲሳተፉ ሀሳብ አቅርቧል ። FDA የግለሰቡ ሕይወት በከባድ አደጋ ወይም ወዲያውኑ አደጋ ላይ በሚወድቅበት ጊዜ የ FDA ምርመራ ጊዜያዊ ፈቃድ ሰጠ ።
WHO ኣብዚ ፈተነ ፈቃደኛታት ክሳቱ ሓቲቱ ናይ ገለ መድሓታት ብቑዕነትን ደሕንነትን ንምርግጋጽ። FDA ግዜኣዊ ፈቓድ ንኮንቨልሰንት ፕላዝማ ከም ናይ ፈተነ መድሓኒት ክኾን ፈቓድ ሂቡ ናይቲ ዝፍተነሉ ሰብ ህይወት ብከቢድ ው ብቐጠታ ኣብ ሓደጋ ዘእቱ እዩ።
ለበሽታው ደህና እና ውጤታማ መሆኑን ለማሳየት የሚያስፈልጉትን ክሊኒካዊ ጥናቶች አልመረመረም።
ነቲ ሕማም ደሕንነቱ ዝሓለወን ኣድማዒን ከምዝኾነ ዘርኢ ክሊኒካላዊ መጸናዕቲ ኣይገበረን።
የካቲት 2020 ቻይና የበሽታውን ወረርሽኝ ለመቋቋም የሞባይል መተግበሪያን አስጀመረች።።
ኣብ ፌብሩዋሪ 2020፣ ቻይና ነዚ ናይዚ ሕማም ለበዳ ንምቁጽጻር ናይ ሞባይል ኣፕ ኣላልያ።
ተጠቃሚዎች ስማቸውን እና መታወቂያ ቁጥራቸውን እንዲያስገቡ ይጠየቃሉ።
ተጠቐምቲ ሽሞምን ናይ ID ቁጽሮምን ከእትዉ ይሕተቱ።
መተግበሪያው የስለላ መረጃን በመጠቀም 'የቅርብ ንክኪ' ማግኘት ይችላል፣ ስለሆነም ለበሽታው የመጋለጥ እድሉን ይለያል።
እቲ ኣፕ ናይ ሰርቬላንስ ዳታ ብምጥቃም 'ቀረባ ንኽክእ ' ስለዚ ድማ ናይ ረኽሱ ሓደጋ ኣጋጣሚ ክፈልጥ ይኽእል።
እያንዳንዱ ተጠቃሚ የሶስት ሌሎች ተጠቃሚዎችን ሁኔታም መመርመር ይችላል።
ሕድ ሕድ ተጠቃሚ ናይ ካልኦት ሰለስተ ተጠቀምቲ ኩነታት ክርኢ ይኽእል።
አንድ አደጋ ከተገኘ፣ መተግበሪያው ራስን ማግለልን ብቻ ሳይሆን የአከባቢያዊ የጤና ባለስልጣኖችንም ያስጠነቅቃል። የሞባይል ስልክ ውሂብ ላይ የፊት መረጃ ትንታኔዎች፣ የፊት ለይቶ ማወቅ ቴክኖሎጂ፣ የሞባይል ስልክ መከታተያ እና ሰው ሰራሽ ብልህነት በበሽታው የተያዙ ሰዎችን እና እነሱን ለመከታተል ያገለግላሉ። በደቡብ ኮሪያ፣ ታይዋን እና ሲንጋፖር ውስጥ ተገኝቷል።
ሓደጋ ከስዕብ ዝኽእል ኣጋጣሚ እንተተፈጢሩ፣ እዚ ኣፕ ዓርስኻ ምፍላይ ጥራሕ ዘይኮነ ዝመክር፣ ንከባቢያዊ ናይ ጥዕና ሰበ ስልጣናት ይሕብሮም። ዓብዪ ናይ ዳታ ኣናላይቲክስ ኣብ ተንቀሳቓሲ ተሌፎን ዳታ፣ ናይ ገጽ መለለዪ ቴክኖሎጂ፣ ናይ ሞባይል ተሌፎን መድለዪን ኣርቴፊሻል ኢንተለጀንስን ዝተለኸፉ ሰባት ንምእላሽን ኣብ ደቡብ ኮርያ፣ ታይዋንን ሲንጋፖርን ዝነኽእዎም ሰባት ንምፍላጥን ይጠቕሙ።
እ.ኤ.አ. ማርች 2020 የእስራኤል መንግስት የደህንነት ኤጀንሲዎች በኮሮና ቫይረስ ይያዛሉ ተብለው የታሰቡ ሰዎችን የሞባይል ስልክ መረጃ ለመከታተል አስችሏል።
ኣብ ማርች 2020፣ ናይ እስራኤል መንግስቲ ናይ ደሕንነት ኤጀንሲታት ኮሮናቫይረስ ናይ ዘለዎም ሰባት ሞባይል ተሌፎን ዳታ ንምክትታል ፈቒድሎም።
በበሽታው ከተያዙ ዜጎች ጋር ግንኙነት ሊያደርጉ የሚችሉትን ለመለየት እና ለመጠበቅ እርምጃ ተወስዷል ።
እዚ ስጉምቲ ኳረንቲን ንምብርትታዕን ምስ ዝተለኸፉ ዜጋታት ዝተነኻኽኡ ሰባት ንምሕብሓን እዩ ተወሲዱ።
በተጨማሪም በመጋቢት 2020 ላይ Deutsche Telekom የቫይረሱ ስርጭትን ለመመርመር እና ለመከላከል የጀርመንን የፌደራል መንግስት ኤጀንሲ ለሆነው Robert Koch Institute የተጠናከረ የስልክ አካባቢን መረጃ አጋርቷል።
ኣብ ማርች 2020 እውን፣ Deutsche Telekom ሓፈሻዊ ናይ ተሌፎን ቦታታት ዳታ ንጀርመን ፌደራላዊ ኤጀንሲ፣ Robert Koch ትካል፣ ኣካፊልዎም ናይቲ ቫይረስ ስርጭት ንምጽናዕን ንምክልኻልን።
ሩሲያ ለይቶ ማቆያ የሚያመልጡ ለመለየት የፊት ለይቶ የማወቅ ቴክኖሎጂን ተግባራዊ አድርጋለች።
ሩስያ ኳረንቲ ሴሮም ዝወጹ ሰበት ንምልላይ ናይ ገጽ መለለየቲ ቴልኖሎጂ ኣማዕቢሎም።
የኢጣሊያ ክልል የጤና ኮሚሽነር Giulio Gallera “40% የሚሆኑት ሰዎች በማንኛውም መንገድ መንቀሳቀሳቸውን ቀጥለዋል” ሲሉ የሞባይል ስልክ ኦፕሬተሮች እንዳሳወቁ ተናግረዋል።
ናይ ጣልያን ክልላዊ ጥዕና ኮሚሽነር ጁሊዮ ጋሌራ ብሞባይል ተሌፎን አፕሬተራት "40% ዝኾኑ ሰባት ምንቅስቓሶም ቀጺሎም " ከምዘለዉ ከምዝተሓበረ ገሊጹ።
የጀርመን መንግሥት ከ 42,000 በላይ ተሳታፊዎች ጋር ቅዳሜና እሑድ ላይ ለ 48 ሰዓታት ያህል ጥናት አካሂዷል።
መንግስቲ ጀርመን ልዕሊ 42,000 ተሳተፍቲ ዝተዓደምሉ ናይ 48 ሰዓታት ሃካቶን ኣካይዱ።
እንዲሁም የኢስቶኒያ ፕሬዝዳንት Kersti Kaljulaid የኮሮና ቫይረስ ስርጭት ላይ የፈጠራ መፍትሔዎችን ለመፍጠር ዓለም አቀፍ ጥሪ አቅርበዋል።
ናይ Estonia, Kersti Kaljulaid ፕረዚዳንት፣ ኣንጻር ኮሮናይረስ ዝኸውን ዓለምለኻዊ ፈጠራዊ መፍትሒ ክፍጠር ጻውዒት የቕርቡ።
ግለሰቦች በገለልተኛነት፣ በጉዞ ክልከላዎች፣ በሕክምናው የጎንዮሽ ጉዳቶች ወይም በበሽታው የመጠቃት ስጋት ሊያጋጥማቸው ይችላል።
ውልቀሰባት ኣብ ኳረንቲን፣ ናይ ጉዕዞ እገዳታት፣ ጎድናዊ ጸገማትን ናይቲ ረኽሲ ፍርሒ ንባዕሉ ጭንቀት ከሕድረሎም ይኽእል እዩ።
BBC Rory O'Connor ጠቅሶ “ማህበራዊን ማግለል ፣ ብቸኝነት፣ የጤና ጭንቀት ፣ ውጥረት እና የኢኮኖሚ ውድቀት የሰዎችን የአእምሮ ጤና እና ደህንነት የሚጎዱ ፍጹም ማዕበል ናቸው” ሲል ዘግቧል።
BBC ከምዝበሎ Rory O'Connor፣ "ማሕበራዊ ምፍላይ፣ ብሕታዊነት፣ ናይ ጥዕና ጭንቀት፣ ጭንቀትን ኢኮኖሚካዊ ውድቀትን እንትበዝሕ፣ ንናይ ሰባት ስነ ኣእምሮኣዊ ጥዕናን ደሕነነት ዝጎድኡ ነገራት እዮም"።
እንደ የጋራ ጉንፋን ያሉ ሌሎች የተለመዱ የመተንፈሻ አካላት በሽታዎችን የሚመስሉ ምልክቶቹ ጥቂት ወይም ምንም ምልክቶች ሳይታዩ መለስተኛ አካሄድ ሊወስድ ይችላል።
እቲ ሕማም ቀለልቲ ዝተወሰኑ ምልክታት ክህልውዎ ይኽእሉ ወይ ምንም ምልክታት ዘይከርኢ ይኽእል፣ ከም ናይ ካልኦት ልሙዳት ናይ ላዕለዋይ መተንፈሲ ኣካላት ሕማማት ንኣብነት ቁሪ።
መለስተኛ ጉዳዮች በተለምዶ በሁለት ሳምንቶች ውስጥ ያገግማሉ፣ ከባድ ወይም ከባድ በሽታዎች ያጋጠማቸው ግን ለማገገም ከሶስት እስከ ስድስት ሳምንታት ሊፈጅ ይችላል።
ቀለልቲ ኬዛት ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙናት ይሓውዩ፣ እቶም ከቢድ ወይ ኣስጋኢ ሕማም ዘለዎም ግን ንክሓውዩ ካብ ሰለስተ ክሳብ ሽድሽተ ሰሙናት ይወስደሎም።
እንደ SARS እና MERS ካሉ ሌሎች ተመሳሳይ ቫይረሶች ላይ በመመርኮዝ ነፍሰ ጡር ሴቶች ለ COVID-19 በከባድ ኢንፌክሽኖች የመያዝ እድሉ ከፍተኛ ሊሆን ይችላል ፣ ነገር ግን ለ COVID -19 ያለ መረጃ እጥረት ነው። በአንዳንድ ሰዎች ውስጥ፣ COVID-19 ሳምባን በማጥቃት የሳምባ ምችን ሊያስከትል ይችላል።
ጥኑሳት ኣንስቲ ንናይ ኮቪድ-19 ከቢድ ረኽሲ ተጋለጽቲ እየን ካብ ካልኦት ተመሳሰልቲ ቫይረሳት ዝተወሰደ ዳታ ከምዘርእዮ፣ ከም SARS ን MERS ን፣ ናይ ኮቪድ -19 ግን ክሳብ ሕዚ የለን። ኣብ ገለ ሰባት፣ ኮቪድ-19 ሳንባ ብምጥቃዕ ኒሞንያ ከሰዕብ ይኽእል።
በጣም በተጎዱ ሰዎች ውስጥ COVID-19 በፍጥነት የመተንፈሻ አካላት ችግር ፣ የመጥፋት አስደንጋጭ ወይም የብዝሃ-አካል ውድቀትን ያስከትላል ወደ አጣዳፊ የመተንፈሻ አካላት ህመም ሲንድሮም (ARDS)።
ኣብዞም ከበድቲ ዝበሃሉ ኬዛት፣ ኮቪድ-19 ብቕልጡፍ ና ከቢድ ናይ ስርዓተ ምትንፋስ ዲስትረስ ሲንድረም (ARDS) ኣስዒቡ ናብ ናይ ስርዓተ መምትፋስ ውድቀት፣ ሰፕቲክ ሾክ ወይ ናይ ብዙሓት ኦርጋናት ውደቀት ከምርሕ ይኽእል።
ከ COVID-19 ጋር ተያይዘው የሚመጡ ችግሮች እንደ ሴፕሲስ፣ ጤናማ ያልሆነ የሆድ ቁርኝት እና በልብ፣ በኩላሊት እና በጉበት ላይ ጉዳትን ያጠቃልላል።
ምስ ኮቪድ-19 ዝተተሓሓዙ ዝኸፍኡ ጽልዋታት ሰፕሲስ፣ ዘይስሩዕ ደም ምርጋእን ናይ ልቢ፣ ኩላሊትን ጉበትን ጉድኣትን የስዕቡ።
ጤናማ ያልሆኑ መርጋቶች፣ በተለይም የፕሮስታይን ጊዜ ጭማሪ፣ ከ COVID-19 ጋር በተያያዘ ወደ ሆስፒታል ከገቡት ሰዎች መካከል 6% ሲሆን ያልተለመደ የኩላሊት ተግባር ደግሞ ከዚህ ቡድን በ 4% ታይቷል።
ናይ ደም ምርጋእ ዘይንቡርነት፣ ብፍላይ ፕሮትሮምቢን ምውሳኽ፣ ኣብቶም ብኮቪድ-19 ምኽንያት ኣብ ሆስፒታል ዝደቀሱ 6% ሰባት ተራእዩ፣ ዘይንቡር ናይ ኩሊት ተግባር እውን 4% ናይዞም ጉጅለ ተራእዩ።
ከ COVID-19 ጋር ከሚቀርቡ ሰዎች መካከል በግምት ከ 20 እስከ 30% የሚሆኑት ከፍ ያለ የጉበት ኢንዛይሞች (ትራንሳሚናስስ) ያሳያሉ።
ዳርጋ 20-30% ብኮቪድ -19 ዝተተሓዙ ሰባት ልዑል ናይ ጉበት ኤንዛይማት የርእዩ (ትራንስኣሚኔዝ)።
በተመሳሳይ ዘገባ መሰረት፣ በበሽታው የመጀመሪያ ምልክቶች እና ሞት መካከል ያለው አማካይ ጊዜ ቀን አስር ቀን ነበር፣ ከዚህም ውስጥ አምስቱ ቀናት ሆስፒታል ተኝተው የሚያሳልፉት ነው።
ገለ ጸብጻባት ከምዝበልዎ፣ ኣብ መንጎ ምልክታት ዝረኣዩሉ መዓልቲን ሞትን ዘሎ ኣፈላላይ ዓሰርተ መዓልቲ እዩ፣ ሓሙሽተ መዓልቲ ኣብ ሆስፒታል ዝኣትዉሉ መዓልቲ እዩ።
ሆኖም ወደ ICU የተዛወሩት ህመምተኞች በሆስፒታል መተኛት እና ሞት መካከል ለሰባት ቀናት መካከለኛ ጊዜ ነበራቸው።
እንተኾነ ግን፣ ናብ ICU ዝተዘዋወሩ ሕሙማት ካብ ኣብ ሆስፒታል ደቂሶም ምሕካ ዝጀመሩሉ ሞትን ማእኸላይ ግዘ ኣለዎም።
ቀደም ባሉት ጉዳዮች ላይ ጥናት የመጀመሪያ ምልክቶችን እስከ ሞት ከማሳየት አጋማሽ ጀምሮ ከስድስት እስከ 41 ቀናት ባለው ሁኔታ ውስጥ 14 ቀናት ያህል ነበሩ ።
ኣብ ናይ መጀመርያታት መጽናዕቲ፣ ናይ መጀመርያ ምልክታት ድሕሪምርኣይ ክሳብ ሞት ዘሎ ግዘ 14 መዓልቲታት እዩ፣ ካብ ሽድሽተ ክሳብ 41 መዓልቲታት ግን ክኾን ይኽእል።
በቻይና ብሄራዊ የጤና ኮሚሽን (NHC) ባካሄደው ጥናት የወንዶቹ ሞት 2.8% ሲጨምር ሴቶች ደግሞ የ 1.7% ሞት አሳይተዋል።
ብናይ ቻይና ብሄራዊ ጥዕና ኮሚሽን (NHC) ዝተገበረ ጽንዓት፣ ሰብኡት ናይ 2.8% ናይ ሞት ሬት እንትህልዎም ኣንስቲ ድማ 1.7% ናይ ሞት ሬት እዩ ዘለወን።
የድህረ-ሞት የሳንባ ናሙናዎች የታሪካዊ ጥናት ምርመራ በሁለቱም ሳንባዎች ውስጥ የሞባይል ፋይብሮክሳይድ ያጋልጣልጋር አልቨሎር ጉዳት ያሳያል።
ናይ ዝሞተ ሰብ ሳንባ ናይ ሂስቶፓቶሎጂካል ምርመራታት ናሙናታት ዲፊዩዝ ኣልቪዮላር ጉድኣት ኣብ ክልቲኦም ሳንባታት ድማ ፋይብሮሜክሶይድ ኤክሱዴታት ሒዞም ይርከቡ።
በኒውሞሳይትስ ላይ የቫይራል ሲቶፓቲክ ለውጦች ታይተዋል።
ቫይራል ሳይቶ ፓቲክ ለውጢታት ኣብ ኒሞሳይታት ተራይኦም።
የሳንባው ምስል አጣዳፊ የመተንፈሻ አካላት ጭንቀት ሲንድሮም (ARDS) ይመስላል።
እዚ ናይ ሳንባ ስእሊ ህጹጽ ናይ ስርዓተ ምትንፋስ ዲስትረስ ሲንድረም (ARDS) ይመስል።
በቻይና ብሔራዊ የጤና ኮሚሽን ከተዘገበው ሞት መካከል በ 11.8% ውስጥ፣ የልብ በሽታ በከፍተኛ ሁኔታ ያለው የሮፖኒን ወይም የልብ ችግር መሆኑ ተገልጿል።
ኣብ 11.8% ብናይ ቻይና ናይ ጥዕና ኮሚሽን ሪፖርት ዝተገበሩ ሞታት፣ ናይ ልቢ ጉድኣት ብናይ ትሮፖኒን ምልዓል ወይ ናይ ልቢ ምዕራፍ ዝመጹ እዮም።
ከዩናይትድ ስቴትስ በመጋቢት ወር መረጃ መሠረት፣ በሆስፒታሉ ከተያዙት ሰዎች መካከል 89 በመቶ የሚሆኑት ቅድመ ሁኔታ ነበራቸው። የህክምና ግብዐቶች መኖር እና የክልሉ ማህበራዊ ኢኮኖሚያዊም እንዲሁም ሞት ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድሩ ይችላሉ።
ካብ ዩናይትድ ስቴትስ ዝወጹ ናይ ማርች ዳታታት ብዝብልዎ መሰረት፣ 89% እቶም ደቂሶም ዝሕከሙ ዘለዉ ሰባት ቅድሚኡ ካልእ ናይ ጥዕና ኩነታት ዝነበሮም እዮም። ናይ ሕክምናዊ ምንጪታትን ሶሽዮኢኮኖሚክ ዓቕሚን ንበዝሒ ሞት ይጸልዉ እዮም።
የሞት ሁኔታ እንደየሁኔታው ይለያያል ምክንያቱም በእነዚህ የክልል ልዩነቶች፣ ይሁን እንጂ በስልታዊ ችግሮች ምክንያት ሊሆንም ይችላል።
በዚ ኩነታትእዚ ናይ ዝሞቱ በዝሒ ሬት ግምታት ዝተፈላለዩ እዮም ብክልላዊ ፍልልያት ምኽንያት፣ ብሜትዶሎጂካል ፍልልይ እውን።
መለስተኛ ጥቃቅን ጉዳዮችን በመቁጠር የሟቾች ቁጥር በጣም እንዲበዛ ሊያደርግ ይችላል።
ናይ ቀለልቲ ኬዛት ብኣግባቡ ዘይምቑጻር ናይቲ ናይ ሞት ሬት ክጋነን ክገብር ይኽእል።
ሆኖም ግን፣ ሞት ከዚህ በፊት በተያዙት ጉዳዮች ምክንያት ስለመጣ አሁን ያለው የሞት መጠን ዝቅ ተደርጎ ተገምቷል ማለት ነው።
ይኹን እምበር ሕጂ ዝረኣዩ ሞት ናይ ዝጸንሑ ሕሙማን ብምዃኖም ናይ ሕጂ መጠን ሞት ሙሉእ ብሙሉእ ኣይግልጹን
አጫሾች ከ COVID-19 ከባድ ምልክቶች የመያዝ ዕድላቸው 1.4 እጥፍ እንዲሁም ከሲጋራ አጫሾች ጋር ሲነፃፀር ከፍተኛ እንክብካቤ የሚያስፈልጋቸው ወይም በግምት 2.4 ጊዜ ያህል ሊሆኑ ይችላሉ። የበሽታው የረጅም ጊዜ ቆይታን በተመለከተ ስጋቶች ተነስተዋል።
ሽጋራ መትከኽቲ 1.4 ግዘ ከቢድ ናይ ኮቪድ-19 ምልክታት ና ምርኣይ ክእለት ኣለዎም ዳርጋ 2.4 ግዘ ጽዑቕ ክትትል ይድልዮም ወይ ድማ ምስ ዘየትክኹ ክነጻጸሩ ከለዉ ክሞቱ ዝኽእሉ እዮም። ብዛዕባ ናይ ነዊሕ ግዘ ናይቲ ሕማም ሳዕቤን ስግኣታት ነይሮም።
የሆንግ ኮንግ ሆስፒታል ባለስልጣን ከበሽታው ባገገሙ አንዳንድ ሰዎች ላይ የሳምባ አቅም ከ 20% እስከ 30% መቀነሱን ያረጋገጠ ሲሆን፣ የሰውነት አካላት መጎዳታቸው ደግሞ በስካን ምርመራ የተገኘ ነበር።
ናይ ሆንግ ኮንግ ሆስፒታላት ምምሕዳር 20% ክሳብ 30% ዝኸውን ናይ ሳንባ ዓቕሚ ምውራድ ኣብ ካብቲ ሕማም ዘገገሙ ሰባት ረኺቡ፣ ናይ ሳንባ ስካናት ድማ ናይ ኦርጋን ዕንወት ኣርእዮም።
ይህ ከመልሶ ማገገም በኋላ ድህረ-ከፍተኛ ክትትል የበሽታ ምልክቶችን ሊያስከትል ይችላል።
እዚ ድማ ናብ ድሕሪ-ጥንኩር ክትትል ሲንድረም የምርሕ ምግጋም ተኸቲሉ።
እ.ኤ.አ. መጋቢት 2020 ድረስ ያለፈው ኢንፌክሽን ከበሽታው በሚድኑ ሰዎች ውጤታማ እና የረጅም ጊዜ የመቋቋም እድልን የሚሰጥ መሆኑ አልታወቀም።
ካብ ማርች 2020 ጀሚሩ፣ ዝሓለፉ ረኽሲታት ንጡፍን ናይ ነዊሕ ግዘን ናይ ሕማም ምክልኻል ዓቕሚ ይፈጥሩ ከምዝኽእሉ ኣይፍለጥን።
በሌሎች ኮሮናቫይረስ ባህሪ ላይ በመመስረት የበሽታው መከሰት የመከሰሱ ሁኔታ ይታያል ፣ ግን በኋላ ላይ ከ COVID-19 ማገገም በኋላ ለኮሮቫቫይረስ አዎንታዊ ምርመራዎች መደረጉ ሪፖርት ተደርጓል።
በዚ ሕማም ዘይምጥቓዕ፣ ብናይ ካልኦት ኮሮናቫይራት ባህርያ መሰረት ዝረአ እዩ፣ ናይ ኮቨድ-19 ምግጋም ዝተረኣየሎም ኬዛት ግን ብፖዘቲቭ ምርመራታት ዝተኸተሉ ናይ ኮሮናቫይረስ ኬዛት ጸኒሖም ሪፖርት ተገይሮም እዮም።
እነዚህ ጉዳዮች እንደገና ከመታከም ይልቅ የበሽታ መዘበራረቅ እየተባባሱ እንደሚሄዱ ይታመናል።
እዞም ኬዛት ናይ ኣብ ውሽጢ ዝጸንሐ ረኽሲ ምግዳድ እምበር ዳግም በቲ ረኽሲ ምትሓት ኣይኮኑን ተባሂሉ ይእመን።
ቫይረሱ በተፈጥሮ በተሰራ እና በተባባሰ ኢንፌክሽን አማካኝነት ተፈጥሮአዊ እና የእንስሳት መነሻ እንደሆነ ይታሰባል።
እዚ ቫይረስ ማእኸላይን ናይ እንስሳ መበቆል ድማ ኣለዎ ታባሂሉ ይሕሰብ፣ ብካብኡ ዝወሓዘ ረኽሲ።
ትክክለኛው አመጣጥ አይታወቅም፣ ነገር ግን እስከ ታህሳስ 2019 ወር ድረስ የኢንፌክሽን መስፋፋት ሙሉ በሙሉ ከሰው-ወደ-ሰው ይተላለፋል።
ትኽክለኛ መበቆሉ ኣይፍለጥን፣ ኣብ ዲሰምበር 2019 ግን ናይቲ ረኽሺ ስርጭት ዳርጋ ሙሉእ ብሙሉእ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ዝተመሓላለፈ እዩ።
እ.ኤ.አ. ጥር 2020 በ Lanet የታተመው የ COVID-19 የመጀመሪያዎቹ 41 የተረጋገጡ ጥናቶች የሕመሙ ምልክቶች የሚጀምርበት ቀን ታህሳስ 1፣ 2019 መሆኑን ያመላክታሉ።
ናይ መጀመርያ ዝተረጋጋጹ 41 ናይ ኮቪድ -19 ኬዛት፣ ኣብ ጃንዋሪ 2020 ኣብ The Lancet ተሓቲሞም፣ ካብ 1 ዲሰምበር 2019 ጀሚሩ ዘሎ ናይ ምልክታት መጀመሪ ዕለት ኣርእዮም።
የዓለም ጤና ድርጅት ከዲሴምበር 8∕ 2019 ጀምሮ የመጀመሪያዎቹ የሕመም ምልክቶች መታየቱን ዘግቧል።
ዕላዊ ሕታማት ካብ WHO ናይ ምልክታት ቀዲሞም ዝረኣዩ ኣጀማምራታት ኣብ 8 ዲሰምበር 2019 ሓቢሮም።
የሞቱን መጠን ለመለካት የተለያዩ እርምጃዎች በጋራ ተወስደዋል።
ናይ ሞት በዝሒ ንምቑጻር ብዙሓት ሜላታት ኣለዉ።
እነዚህ ቁጥሮች በክልል እና በጊዜ ሂደት የሚለያዩ ናቸው እንዲሁም በሙከራው መጠን ፣ በጤና አጠባበቅ ስርዓት ጥራት ፣ በሕክምና አማራጮች ፣ ከመጀመሪያው ወረርሽኝ እና እንደ ዕድሜ ፣ ጾታ እና አጠቃላይ ጤና ያሉ የህብረተሰብ ባህሪዎች ላይ ተጽዕኖ ያሳድራሉ።
እዞም ቁጽሪታት እዚኦም በቢ ክልሉ ይፈላለዩ ድሕሪ ግዘ ድማ ብናይ ምርመራ በዝሒ፣ ናይ ጥዕናክንክን ሲስተም ጽፈት፣ ናይ ሕክምና መማረጺታት፣ ካብቲ መጀመርያ ለበዳ ዘጋጠመሉ ግዘ ዘሎ ግዘን ናይቲ በዝሒ ህዝቢ ባህርያትን ንኣብነት ከም ዕድመ፣ ጾታን ሓፈሻዊ ጥዕናንን ይጽሎ እዩ።
በ 2019 መገባደጃ፣ በላብራቶሪ ለተረጋጠው SARS-CoV-2 በሽታ ለመሚየያያጠጣወው ሞት የአስቸኳይ ICD-10 በሽታ ኮዶችን U07.1 እና ያለ ላቦራቶሪ በተረጋገጠው SARS-CoV-2 በሽታ በክሊኒካዊ ወይም ተዛማጅ በሽታዎችን በሚያጠና የኮቪድ-19 ምርመራ ላይ U07.2 የሚለውን ኮድ ሰጥቷል። የሞት ከኬዝ ጥምርታው በተወሰነው የጊዜ ክፍተት ውስጥ በምርመራ የተያዙ ሰዎች ቁጥር የተከፋፈሉትን የሟቾች ቁጥርን ያንፀባርቃል።
ኣብ 2019 መወዳእታታት፣ WHO ናይ ሃንደበታዊ ICD-10 ሕማም ኮዳት U07.1 ንካብ ብላብ ዝተረጋገጹ ናይ SARS-CoV-2 ረኽሲ ሞት U07.2 ድማ ብዘይ ናይ ላብ ዝተረጋገጸ ናይ SARS-CoV-2 ረኽሲ ብክሊኒካላዊ ወይ ኢፒደሞሎጂያዊ መገዲ ብኮቪድ-19 ንዝሞቱ ሰባት። እዚ ናይ ሞት-ብ-ኬዝ ረሾ ዝሞቱ ሰባት በዝሒ ብዝተረጋገጹ ኬዛት ኣብ ዝተወሃበ ግዘ ክካፈል ከሎ ዝብል እዩ ዘርኢ።
በ Johns Hopkins University ስታቲስቲክስ መሠረት እ.ኤ.አ. ከኤፕሪል 17 ቀን 2020 ጀምሮ በዓለም አቀፍ ደረጃ የተከሰተው ሞት 6.9% (153,822/ 2,240,191) ነው ።
Johns Hopkins ዩኒቨርሲቲ ስታትስቲክስ ከምዘርእዮ‹ ዓለም ለኻዊ ናይ ኬዝ ሞት ሬሾ 6.9% (153,822/2,240,191) እዩ ካብ 17 ኣፕሪል 2020 ጀሚሩ።
ቁጥሩ በክልል ይለያያል። ሌሎች እርምጃዎች በበሽታው ከሞቱ በምርመራው የተገኙ ግለሰቦችን መቶኛ የሚያንፀባርቅ የጉዳይ ሞት ደረጃን (CFR) እንዲሁም የኢንፌክሽን ሞት መጠን (IFR)፣በበሽታው የተጠቁ ግለሰቦችን መቶኛ (የታከሙ እና ያልታከሙ) በበሽታ የሚሞቱትን ያካትታሉ።
እዚ ቁጽሪ በቢ ክልሉ ይፈላለ እዩ። ካልኦት ስጉምቲታት ናይ ኬዝ ሞት ሬት (CFR) የካትት፣ በቲ ሕማም ናይ ዝሞቱ ሰባት ሚእታዊ ዘንጸባርቕ፣ ናይቲ ረኽሲ ናይ ሞት ሬት (IFR) ሓዊሱ፣ ናይ ዝተለኸፉን በቲ ሕማም ናይ ዝሞቱን ሰባት ሚእታዊ የንጸባርቕ (ተመርመሩን ዘይተመርመሩን)።
እናም የተወሰኑ ሰዎችን ከክትባት ጉዳይ እስከሚወስኑ ድረስ እነዚህ አኃዛዊ መረጃዎች በተወሰነ የጊዜ ገደብ የተያዙ አይደሉም።
እዞም ስታትስቲክሳት ብግዘ ዝተገደቡ ኣይኩኑን ብዝሓወየ ኬዝ ገለ በዝሒ ህዝቢ ይኽተል።
ሁሉም በበሽታው የተያዙ ሰዎች ፀረ-እንግዳ ስርዓቶች ባያዳብሩም፣ አፀረ-እንግዳ ስርዓቶች መኖራቸው ምን ያክል ሰዎች በበሽታው እንደተያዙ መረጃ ሊሰጥ ይችላል።
ኩሎም ዝተጠቕዑ ሰባት ሕማም ስለዘየማዕብሉ፣ ናይ ኣንቲቦዲታት ምህላው ብዛዕባ ክንደይ ሰባት ተኣኪቦም ዝብል ሓበሬታ ከቕርብ ይኽእል።
ጣሊያን ውስጥ በተከሰተው ወረርሽኝ ማዕከል በሆነችውና 4600 ሰዎች በሚኖሩባት Castiglione d'Adda የተባለች አነስተኛ መንደር ውስጥ 80 (1.7%) ሰዎች ሞተዋል።
ኣብ ጣልያን ናይ መጀመርታ ማዕከል እዚ ለበዳ ዝኾንት ግዝኣት ካብ 4600 ዝኾኑ ነበርቲ 80 (1.7%) ሞይቶም።
በGangelt ውስጥ በሽታው በካርኔቫል ዝግጅቶች ተሰራጭቷ፣ እናም በአንጻራዊ ሁኔታ አነስተኛ ሞት በማስከተልም ለወጣቶች ተስፋፋ፣ በዚህም ምክንያት ሁሉም የ COVID-19 ሞት በመደበኛ ሁኔታ እንደዚህ ያልተመደቡ ሊሆኑ ይችላል።
ኣብ Gangelt፣ እቲ ሕማም ብናይ ካርኒቫል ፌስቲቫል ምኽንያት አዩ ተላቢዑ፣ ናብ መናእሰይ እዩ ድማ ክላባዕ ክኢሉ በዚ ምኽንያት ድማ ውሑድ ሞት እዩ ኣጋጢሙ፣ ኩሎም ናይ ኮቪድ-19 ሞት ድማ ከምዚ ተባሂሎም ክፍለዩ የብሎምን።
በተጨማሪም የጀርመን የጤና ስርዓት ከአቅሙ በላይ አልሆነበትም ።
ብተወሳኺ፣ ናይ ጀርመን ጥዕና ሲስተም ካብ ዓቕሙ ንላዕሊ ኣይኮኖን።
በደም ለጋሾች እንደተገመተው በኔዘርላንድስ ውስጥ 3% የሚሆኑት አንቲቦዲስ ሊኖሩት ይችላል።
ኣብ ኔዘርላንድስ፣ 3% ዝኾኑ ኣንቲቦዲታት ክህልዎም ይኽእል፣ ካብ ደም ለገስቲ ዝተረኸቡ።
69 (0.004% የሚሆነው ህዝብ) ከ COVID-19 መሞቱን ተረጋግ ጧል።
69 ሰባት (0.004% ናይቲ በዝሒ ህዝቢ) ብኮቪድ-19 ከምዝሞተ ሪፖርት ተገይሩ።
የወረርሽኙ ተፅእኖ እና የሟችነቱ መጠን ለወንዶች እና ለሴቶች የተለያዩ ናቸው።
ናይዚ ለበዳ እዚ ጽልዋን ናይ ሞት ሬቱን ንተባዕትዮን ኣንስትዮን ዝተፈላለየ እዩ።
በቻይና እና ጣሊያን ውስጥ በተደረጉ ጥናቶች ውስጥ የሟቾች ቁጥር ከፍ ያለ ነው።
ናይ ሞት በዝሒ ኣብ ቻይናን ጣልያንን ኣብ ዝተገበረ መጽነናዕቲ ኣብ ሰብኡት ይበዝሕ።
ለወንዶች ትልቁ አደጋ በ 50ዎቹ ዕድሜ ውስጥ ሲሆን በወንዶች እና በሴቶች መካከል ያለው ክፍተት በ 90 ላይ ብቻ ይቀራረባል።
ኣብ 50 ታት ዓመቶም ናይ ዘለዉ ሰብኡት ምግላጽ ሓደጋ፣ ኣብ መንጎ ኣንስቲን ሰብኡትን ዘሎ ኣፈላላይ 90 ጥራሕ እዩ።
በቻይና የወንዶች ሞት 2.8 በመቶ እና የሴቶች ደግሞ 1.7 በመቶ ነበር።
ኣብ ቻይና፣ ናይ ሞት ሬት ንሰብኡት 2.8 ሚእታዊ እንትኸውን ንኣንስቲ ድማ 1.7 ሚእታዊ እዩ።
የዚህ ጾታ ልዩነት ትክክለኛ ምክንያቶች አይታወቅም፣ ነገር ግን የዘር ግንድና እና የባህሪ ጉዳዮች አንድ ምክንያት ሊሆኑ ይችላሉ።
ናይዚ ናይ ጾታ ፍልልይ ትኽክለኛ ምኽንያቱ ኣይተፈለጠን፣ ናይ ዘርኡን ባህሪያውን ምኽንያታት ግን ክኾኑ ይኽእሉ እዮም።
በጾታ-ተኮር የበሽታ ልዩነቶች፣ በሴቶች እና በወንዶች ላይ ሲነፃፀር ሲጋራ ማጨስ እንደ ዝቅተኛ የደም ግፊት መጨመር ያሉ የሞት መጠን ከሴቶች ይልቅ በወንዶች ውስጥ ከፍ እንዲል ምክንያት ሊሆን ይችላል።
ጾታ መሰረት ዝገበረ ኢሙኖሎጂካል ኣፈላላያት፣ ኣብ ኣንስቲ ዘሎ ትሑት ምትካኽ በዝሒ ተደረብቲ ሕማማት ከም በዝሒ ደም ዝኣመሰሉ ኣብ ሰብኡት ምብዝሖም ንናይ ሰብኡት ብበዝሒ ሞት ሬት ኣስተዋጽአኦ ጌሩ ክኸውን ይኽእል።
በአውሮፓ ውስጥ በበሽታው ከተያዙት ሰዎች መካከል 57% የሚሆኑት ወንዶች ሲሆኑ 72% የሚሆኑት በCOVID-19 የሞቱት ወንዶች ናቸው ።
ኣብ ኣውሮፓ፣ 57% ዝተለኸፉ ውልቀ ሰባት ሰብኡት እንትኾኑ 72% ናይ ብኮቪድ-19 ዝሞቱ ሰባት እውን ሰብኡት እዮም።
እስከ ሚያዚያ 2020 ድረስ የአሜሪካ መንግስት ከ COVID-19 ኢንፌክሽኖች ጋር የተዛመዱ የወሲብ-ነክ መረጃዎችን እየተከታተለ አይደለም።
ካብ ኣፕሪል 2020 ጀሚሩ፣ ናይ US መንግስቲ ምስ ጾታ ዝተተሓሓዙ ናይ ኮቪድ-19 ረኽሲ ዳታ ኣይከታተልን ዘሎ።
ጥናቶች እንደሚያሳዩት እንደ ኢቦላ፣ ኤች አይ ቪ፣ ኢንፍሉዌንዛ እና SARS ያሉ ወንዶች እና ሴቶች ላይ በተለየ ሁኔታ እንደሚጠቁሙ ጥናቶች ያሳያሉ።
መጽናዕቲታት ቫይራል ሕማማት ከም ኢቦላ፣ HIV፣ ኢንፍሉዌንዛን SARS ንሰብኡትን ኣንስቲን ብዝተፈላለዩ መገዲ እዮም ዘጥቅዑ።
ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው የጤና ሠራተኞች፣ በተለይም ነርሶች ሴቶች ናቸውዐ ለቫይረሱ የመጋለጥ እድላቸውም ከፍተኛ ነው።
ልዑል ሚእታዊ ናይ ጥዕና ሰራሕተኛታት፣ ብፍላይ ነርስታት፣ ደቂ ኣንስትዮ እየን፣ ነቲ ቫይረስ ናይ ምቅላዕ ድማ ልዑል ዕድል ኣለዎን።
የዓለም ጤና ድርጅት የካቲት 11∕ 2020 የበሽታው ዋና ስም “COVID-19” ይሆናል።
ትካል ዓለም ጥዕና ኣብ ጥሪ 11,2020 ናይዚ ሕማም መጸውዒ ሽም "COVID-19" እዩ ኢሉ ኣዊጁ።
የዓለም ጤና ድርጅት ዋና ዳይሬክተር ቴዎድሮስ አድሃኖም ገብረእግዚአብሄር እንደገለፁት ካርቦን ኮሮና፣ ቫይረሱ ለቫይረሱ፣ ለበሽታ እና ለ 19 ሰዎች የበሽታው ወረራ ለመጀመሪያ ጊዜ ተለይቶ ሲታወቅ፡ ታህሳስ 31/2019።
ናይ WHO ሓላፊ ቴድሮስ ኣድሓኖም CO ኮሮና ዝውክል እንትኸውን ፣ VI ድማ ናይ ቫይረስ፣ D ድማ ሕማም ማለት ከምዝኾነ ኣብራህሪሆም፣ 19 ድማ እቲ ለበዳ መጀመርያ ዝተፈለጠሉ ዓመተ ምህረት የመላኽት: 31 ዲሰምበር 2019።
መድልዎ እንዳይከሰት ለመከላከል ሲባል ከአለም አቀፍ ምክሮች ጋር በሚስማማ መልኩ ስሙ ለአንድ የተወሰነ የጂኦግራፊያዊ አካባቢ (ለምሳሌ ቻይና)፣ የእንስሳት ዝርያዎች ወይም የሰዎች ቡድን ዋቢዎችን ለማስቀረት የተመረጠ ነበር። COVID-19 ን የሚያመጣው ቫይረስ ከባድ አጣዳፊ የመተንፈሻ አካላት ሲንድሮም 2 (SARS-CoV-2) ተብሎ ይጠራል።
እዚ ሽም ንፍሉይ ጂኦግራፊካላዊ ቦታ ከይገልጽ ተባሂሉ እዩ ተዋሂብዎ (ንኣብነት፣ ቻይና)፣ ናይ እንስሳት ዓሌት ወይ ናይ ሰባት ጉጅለ፣ ምስ ዓለም ለኻዊ ምኽሪታት ሽመም እንተውጽኡ ኣብ ኣድልዎ ምክልኻሉ ዝዓለመ ክኸውን እዩ ነይሩ። እቲ ኮቪድ-19 ዘስዕብ ቫይረስ ከቢድ ህጹጽ ናይ ስርዓተ ምትንፋስ ሲንድረም ኮሮናቫይረስ 2 (SARS-CoV-2) ይበሃል።
የዓለም ጤና ድርጅት በተጨማሪ “የ COVID-19 ቫይረስ” እና “ለ COVID-19 መንስኤ የሆነው ቫይረስ” የሚለውን አገላለጽ በይፋዊ መገናኛዎች ይጠቀማል።
WHO ብተወሳኺ ን"ናይ ኮቪድ -19 ቫይረስ" ን "ንኮቪድ-19 ዘምጽእን ቫይረስ" ኣብ ህዝባዊ መግለጺታት ይጠቀመሎም እዩ።
በሽታውና ቫይረሱ በተለምዶ "ኮሮና ቫይረስ" ተብለው ይጠራሉ።
እቲ ሕማምን እቲ ቫይረስን "ኮሮናቫይረስ" ተባሂሎም ይጽውዑ።
ቫይረሱ እና በሽታው በውሃን፣ ቻይና ለመጀመሪያ ጊዜ በተከሰተበት በተለምዶ “ኮሮናቫይረስ” እና “የዉሃን ኮሮናቫይረስ” ተብለው ይጠሩ ነበር።
ኣብ ናይ ውሃን፣ቻይና ናይ መጀመርያ ለበዳ ግዘ፣ እቲ ሕማምን ቫይረስን ብሓባር "ኮሮናቫይረስ" ከምኡውን "ውሃን ኮሮናቫይረስ " ተባሂሎም ይጽውዑ ነይሮም።
በጥር 2020 የዓለም የጤና ድርጅት በ 2020-nCov እና 2019-nCoV አጣዳፊ የመተንፈሻ አካላት በሽታ በቫይረሱ ​​እና በቫይረሱ ​​ስሞች ውስጥ የሚገኙ ቦታዎችን ከመጠቀም ጋር በተያያዘ በ 2015 መመሪያ መሠረት ለቫይረሱ እና ለበሽታው እንደ ጊዜያዊ ስሞች እንዲያገለግሉ ምክረ ሃሳብ ሰጠ።
ኣብ ጃንዋሪ 2020፣ WHO ናይ 2019-nCov ን 2019-nCoV ከቢድ ናይ ስርዓተ ምትንፋስ ሕማም ናይቲ ቫይረስን ሕማም መጸውዒ ሽማት ክኾኑ መኺሩ ብናይ 2015 መምርሒ መሰረት ናይ እቲ ሕማን ቫይረስን ሽም ዘለዎም ቦታታት ምጥቃም።
ስም COVID-19 እና SARS-CoV-2 የተሰየመው የካቲት 11 ቀን 2020 ነበር።
ናይ ኮቪድ-19 ን SARS-CoV-2 ን ዕላዊ ሽማት ኣብ 11 ፌብሩዋሪ 2020 እዮም ዕላዊ ተገይሮም።
በመደበኛ አቅርቦት ሰንሰለቶች ውስጥ ባለው የአቅም ውስንነት ምክንያት አንዳንድ ዲጂታል አምራቾች እንደ የአፍንጫ እብጠቶች እና የአየር ማራገቢያ ክፍሎች ያሉ የጤና እንክብካቤ ቁሳቁሶችን እያተሙ ይገኛሉ።
ብናይ ዓቕሚ ምሕጻር ናይቲ ስታንዳርድ ቸይን፣ ገለ ዲጂታል መምረቲ ናይ ጥዕና ማቴርያላት የምርቱ ኣለዉ ከም ናይ ኣፍንጫ ስዋባትን ቨንትሌተር ኣካላትን።
በአንድ ምሳሌ ፣ አንድ የጣሊያን ሆስፒታል በአስቸኳይ የአየር ማራገቢያ ቫልቭን የሚፈልግ እና አቅራቢው በሚፈለገው የጊዜ መጠን ማቅረብ ሲችል የአከባቢው ጅምር ፈንጂ-ነርስ በአንድ ሌሊት የሚያስፈልጉትን 100 ቫልቮች በአንድ ቀን ታተመ።
ኣብ ሓደ ኣብነት፣ ናይ ጣልያን ሆስፒታል ብህጹጽ ቬንትሌተር ቫልቭ ከድልዮ ከሎ፣ እቲ መቕረባይ ድማ ኣብቲ ዝተበሃሎ ናይ ግዘ ገደብ ከቕርብ ብዘይምኽኣሉ፣ ናይቲ ከባቢ ጀማሪ ብግልባጥ ምህንድስና እቲ ዘድሊ 100 ቫልቭ ኣብ ሓደ ለይቲ ሰሪሑ ኣረኪቡ።
COVID-19 ከተነሳበት ጊዜ አንስቶ፣ የበሽታው አመጣጥ፣ ሚዛን፣ መከላከል፣ ህክምና እና ሌሎች የበሽታው ገጽታዎች እና መረጃ በፍጥነት ኢንተርኔት ላይ ተሰራጭቷል።
ድሕሪ ናይ መጀመርያ ናይ ኮቪድ -19 ለበዳ፣ ብዛዕባ መበቆሉ፣ ስኬሉ፣ ምክልኻል መገዱ፣ መድሓኒትን ካልኦት ናይቲ ሕማም ኣካላትን ናይ ሴራ ቲኦሪታት፣ ጌጋ ሓበሬታታትን ናይ ሓሶት ሓበሬታታትን ብቕልጡፍ ኣብ ኦንላይን ክሰራጨዉ ጸኒሖም።
ሰዎች ቫይረሱን ወደ ሌሎች እንስሳት ለማሰራጨት ችሎታ ያላቸው ይመስላል።
ደቂ ሰባት ነቲ ቫይረስ ናብ እንስሳት ከመሓላልፍዎ ይኽእሉ እዮም።
ጥናቱ በአሳማዎች፣ ዳክዬዎች እና ዶሮዎች ውስጥ ቫይረስን የመባዛት ማስረጃ አላገኘም።
እዚ ቫይረስ ኣብ ሓሰማ፣ ዳክየን ደርሆን ምብዛሕ ንምኽኣሉ እቲ መጽናዕቲ መረዳእታ ክረክብ ኣይከኣለን።
በሽታውን ለማከም መድሃኒት ወይም ክትባት የለም።
ነዚ ሕማም ንምሕካም ዝተፈቐደ መድሃኒት ኮነ ክትባት የለን።
በ COVID-19 ላይ በክትባቶች እና መድሃኒቶች ላይ አለም አቀፍ ምርምር በመንግስት ድርጅቶች፣ በአካዳሚክ ቡድኖች እና በኢንዱስትሪ ተመራማሪዎች እየተካሄደ ነው።
ናይ ክትባታትን መድሓታትን ኮቪድ-19 ዓለምለኻዊ መጽናዕቲ ብመንግስታዊ ድርጅታት፣ ኣካዳሚካዊ ጉጅለታትን ናይ ኢንዳስትሪ መጽናዕቲን እንዳተኻየደ ይርከብ።
መጋቢት ወር የዓለም ጤና ድርጅት እጅግ ውጤታማ በሆነ የተስፋ ቃል አራት የነባር የፀረ-ቫይረስ ኬሚካሎች ህክምና ውጤቶችን ለመገምገም “ሶሊዳሪቲ ሙከራ” ን አቋቋመ ።
ኣብ ማርች፣ ናይ ዓለም ጥዕና ድርጅት ናይ "SOLIDARITY Trial" ናይዞም ዘለዉ ኣርባዕተ ጸረ ቫይረስ ኮምፓውንድታት ልዑል ተስፋ ይህቡ ምስ ምህላዎም ፈተነታት ጀሚሩ ኣሎ።
ምንም ዓይነት ክትባት የለም ነገር ግን የተለያዩ ኤጀንሲዎች የክትባት እጩዎችን በንቃት እያዳበሩ ናቸው።
ክትባተ የብሉን ግን፣ ዝተፈላለዩ ኤጀንሲታት ናይ ክትባት ሕጹያት የቕርቡ ኣለዉ።
SARS-CoV እና SARS-CoV-2 ሁለቱም ወደ ሴሎች ለመግባት የ ACE2 መቀበያ ተቀባይን ስለሚጠቀሙ ቀደም ሲል በ SARS-CoV ከዚህ በፊት ጥቅም ላይ ውሏል።
ኣብ SARS-CoV ዝተገበሩ ቅድም ዝብሉ ስራሕቲ ብሰንኪ SARS-CoV ን SARS-CoV-2 ን ና ናይ ሰብ ዋህዮ ንምንታው ACE2 ተቐባሊ ስለዝጥቀሙ በዚሑ።
በምርመራ ላይ ያሉ ሦስት የክትባት ዘዴዎች አሉ ።
ሰለስተ ናይ ክትባት ሜላታት ኣብ ምርመረ ይርከቡ።
በመጀመሪያ፣ ተመራማሪዎች አጠቃላይ የቫይረስ ክትባት ለመፍጠር ዓላማ አላቸው።
መጀመርያ፣ ኣጽናዕቲ ናይቲ ቫይረስ ሙሉእ ክትባት ክሰርሑ እዮም ዝፍትኑ ዘለዉ።
የዚህ ዓይነቱ ቫይረስ አጠቃቀም፣ ንቁ ወይም የሞተ ቢሆን፣ የሰው አካል በከባድ በሽታ የመከላከል አቅምን በ COVID-19 አዲስ ተጋላጭነት ምላሽ ለመስጠት ነው።
ከምዚ ዓይነት ቫይረስ ምጥቃም፣ ዘይንጡፍ ይኹን ምውት፣ ናይ ደቂ ሰብ ሰውነት ነዚ ሓድሽ ኮቪድ-19 ቫይረስ ናይ ምክልኻል ዓቕሚ ንምምዕባል ዕላማ ዝገበረ እዩ።
ሁለተኛ ስትራቴጂ፣ ንዑስ-ክትባት ሲሆን፣ ዓላማው የተወሰኑ የቫይረሱ ንዑስ ክፍሎች የበሽታ ተከላካይ ስርዓትን የሚከታተል ክትባት ለመፍጠር ነው።
ካልኣይ ሜላ፣ ክፋል ዩኒት ክትባታት፣ ነቲ ናይቲ ቫይረስ ሳብዩኒት እቲ ሰውነት ናይ ሰብ ክከላኸል ኣብ ምግባር ዝዓለመ እዩ።
በ SARS-CoV-2 ጉዳይ ላይ ፣ እንዲህ ዓይነቱ ምርምር የሚያተኩረው ቫይረሱ የ ACE2 ኢንዛይም ተቀባይን እንዲያስተናግድ በሚረዳ የ S-spike ፕሮቲን ላይ ነው ።
ኣብዚ ናይ SARS-CoV-2 ኬዝ፣ ከምዚ ዓይነት መጽናዕቲ ኣብ S-ስፓይክ ፕሮቲን ነቲ ቫይረስ ናብቲ ACE2 ኢንዛይም ተቐባሊ ንክኣቱ ዝሕግዞ ትኹረት ዝገበረ እዩ።
ሦስተኛው ዘዴ የኒውክሊክ አሲድ ክትባቶችን (DNA or RNA ክትባቶች ክትባትን ለመፍጠር አዲስ ዘዴ) ነው።
ሳልሳይ ሜላ ድማ ናይ ኒዩክሊክ ኣሲድ ክትባታት እዮም (DNA ወይ RNA ክትባታት፣ ሓድሽ ናይ ክትባት ምፍጣር ቴክኒክ)።
ከእነዚህ ዘዴዎች ውስጥ የሙከራ ክትባቶች ለደህንነት እና ውጤታማነት መፈተን አለባቸው። እ.ኤ.አ. ማርች 16 ቀን 2020 የመጀመሪያ የክትባት ክሊኒካዊ ሙከራ በሲያትል ውስጥ በአራት በጎ ፈቃደኞች ላይ ተጀመረ።
ካብዞም ዘዴታት ውሽጢ ናይ ሙከራ ኽትባት ንደሕንነትን ሓቅነትን ብፈተነታት ክሓልፉ ኣለዎም። ብኣቆጻጽራ ኣውሮፓ ኣብ መጋቢት 16፣ 2020 እቲ ናይ መጀመርታ ክትባት ብኣርባዕተ ፈቓደኛ ሰባት ኣብ ሲያትል ተጀሚሩ።
ክትባቱ ለበሽታው ከሚያጋልጠው ቫይረስ የተቀዳ ምንም ጉዳት የሌለው የጄኔቲክ ኮድ ይዟል። ለ SARS-COV-2 ለክትባት ዝግጅት እንደ ተጋላጭነት ያለው ፀረ-ሰው ጥገኛ መሻሻል ተደርጎ የቀረበ ቢሆንም ይህ አወዛጋቢ ነው።
እዚ ክትባት ዘይጎድእ ጀኒቲክ ኮድ ኣለዎ ካብቲ ነቲ ሕማ ዘስዕብ ቫይረስ ዝቐድሖ። ብኣንቲቦዲ ዝድገፍ ምምሕያሽ ኣብ ናይ SARS-COV-2 ክትባት ምዕባለ ዝተመኸረ ነገር እዩ፣ እንተኾነ ግን እዚ እውን ኣጨቓጫቂ እዩ።
ከሚያዝያ 2020 ጀምሮ ከ 300 በላይ በስራ ላይ ያሉ የክሊኒካል ሙከራዎች በመካሄድ ላይ ይገኛሉ።
ልዕሊ 300 ንጡፋት ክሊኒካል ፈተነታት ካብ ኣፐሪል 2020 ጀሚሮም ይካየዱ ኣለዉ።
ሰባት የሃይድሮክሎሮኪን ወይም ክሎሮኩዊንን ጨምሮ አራት የፀደቁ ጥናቶችን ጨምሮ የወባ በሽታን አስመልክቶ ቀደም ሲል የፀደቁትን ሕክምናዎች በመገምገም ላይ ነበሩ።
ሸውዓተ ፈተነታት ዓሶ ንምሕካም ፈቓድ ዘለዎም መድሓኒታት ይፍትኑ ነይሮም፣ ኣብ hydroxychloroquine ወይ chloroquine ዝገበሩ መጽናዕቲታት ኣካቲቱ።
በድጋሚ ጥቅም ላይ የዋሉ የፀረ-ቫይረስ መድኃኒቶች አብዛኛዎቹ የቻይንኛ ምርምርን ያካሂዳሉ፣ በሚያዝያ ወር መጨረሻ ላይ ሪፖርት የተደረገው በበርካታ ሀገሮች ላይ ባሉ ዘጠኝ ምዕራፎች III ሙከራዎች ነው።
ዳግም ንካልእ ዐላማ ዝተዳለወ ጸረ ቫይረስ መድሓኒት መብዛሕትኡ ናይ ቻይና መጽናዕቲ ዝሓዘ እዩ፣ ምስ ትሽዓተ ፌዝ III ናይ remdesivir ፈተነታት ኣብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኣብ ናይ ኣፕሪል መወዳእታ ዝወጸ ሪፖርት ከምዘርእዮ።
እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 2020 ድረስ ለ COVID-19 ክትባት እና መድሀኒት እጩዎች ክሊኒካዊ እድገት ተለዋዋጭ ግምገማ ተካሂዷል። ሬፍሎቪር፣ ክሎሮኩዊን እና ሃይድሮክሎሮሮኪን፣ ሎፔቪያ / ሩታናቪር እና ሎፔናቪር / ሩዶናቪር ከ interferon ቤታ ጋር በመጣመር ብዙ ነባር የፀረ-ቫይረስ መድሃኒቶች ለ “COVID-19” ሕክምናን በመገምገም ላይ ናቸው።
ናይ ኮቪድ-19 ክትባት ምዕባለን ዝተመረጹ መድሓታትን ዓብዪገምጋም ተኻይዱ፣ ካብ ኣፕሪል 2020 ጀሚሩ። ዝተፈላለዩ ዘለዉ ጸረ ቫይረስ መድሓኒታት ንናይ ኮቪድ-19 ምርመራ ገምጋም ይግበሮም ኣሎ፣ remdesivir, chloroquine ን hydroxychloroquine ን፣ lopinavir/ritonavir ከምኡውን lopinavir/ritonavir ምስ interferon beta ተሓዊሱ።
እስከ ማርች 2020 ድረስ ባለው የዋጋ ቅናሽ ውጤታማነት ላይ ተጨባጭ ማስረጃ አለ።
ናይ remdesivir ብቕዑነት ዘርኢ ዝተወሰነ መረዳእታ ኣሎ፣ ካብ ማርች 2020 ጀሚሩ።
በርህራሄ-አጠቃቀም ማከሚያ የታከሙ በሽተኞች ላይ ክሊኒካዊ መሻሻል ታየ።
ክሊኒካላዊ ምምሕያሻት ኣብ ቀሊል ናይ remdesivir መድሓኒት ኣብ ዝተፈተነሎም ሰባት ተራእዩ።
በአሜሪካ፣ ቻይና እና ጣሊያን ውስጥ የደረጃ III ክሊኒካዊ ሙከራዎች እየተካሄዱ ናቸው። ቀደም ሲል የወባ በሽታን ለማከም ያገለገለው ክሎሮኪን በመጀመሪያ የካቲት 2020 በቻይና ውስጥ የተጠና ነበር ።
ፌዝ III ክሊኒካል ፈተነታት ኣብ US፣ ቻይናን ጣልያንን ይካየዱ ኣለዉ። Chloroquine፣ ዓሶ ንሕካም ዝጠቅም ዝነበረ መድሓኒት፣ ኣብ ቻይና መጽናዕቲ ተገይሩሉ ኣብ ፌብሩዋሪ 2020፣ ፕሪሊሚናሪ ውጽኢት ድማ ኣርእዩ።
ሆኖም፣ የምርምር አቻ ግምገማ ለማድረግ ለመገምገም ጥሪዎች ተደርገዋል።
እንተኾነ ግን፣ ናይቲ መጽናዕቲ ገምጋም ኣድለይቲ እዮም።
የኮሪያ እና የቻይና የጤና ባለስልጣናት ክሎሮኪንን እንዲጠቀሙ ይመክራሉ።
ናይ ኮርያን ቻይናን ናይ ጥዕና ሓለፍቲ chloroquine ምጠቃም ይመኽሩ።
ሆኖም፣ ዉሃን የቫይሮሎጂ ተቋም በየቀኑ አንድ ግራም መውሰድ የሚመከር ቢሆንም፣ የመጠኑ ሁለት ጊዜ በጣም አደገኛ እና ገዳይ ሊሆን እንደሚችል አመልክቷል።
እንተኾነ ግን፣ ናይ ውሃን ቫይሮሎጂ ትካል፣ ናይ ሓደ ግራም መዓልታዊ ዶዝ ዝመክር እንትኸውን፣ ክልተ እዚ ዶዝ ምውሳድ ግን ኣዝዩ ሓደገኛ ከምዝኾነን ክቐትል እውን ከምዝኽእል ሓቢሩ እዩ።
በመጋቢት 28/2020 በ COVID-19 ላይ ያሉ ሰዎችን የሚይዙ ሐኪሞች ምርጫ ለሃይድሮክሎክሎኪን እና ክሎሮክሳይን የአደጋ ጊዜ አጠቃቀም ፈቃድ አውጥቷል። የቻይንኛ 7ኛ እትም መመሪያዎች በተጨማሪ ኢንተርቪሮን፣ ሪባቫሪን ወይም ኡምፌኖቪረን በ COVID-19 ላይ መጠቀምን ያጠቃልላል።
ኣብ 28 መጋቢት 2020፣ FDA ናይ hydroxychloroquineን chloroquineን ንኮቪድ-19 ንታሓከምቲ ዝሐክሙ ዘለዉ ሓካይም ኣብ እዋን ህጹጽ ረድኤት ክጥቀሙ ኣፍቂዱ። እዚ ናይ ቻይና 7ይ ሕታም መምርሒ interferon, ribavirin ወይ umifenovir እውን ኣንጻር ኮቪድ-19 ምጥቃም እውን ዘካተተ እዩ።
የመጀመሪያ መረጃዎች እንደሚያመለክቱት ከፍተኛ የ ሪባቫሪን መጠን SARS-CoV-2 ን በቪትሮ ውስጥ ለመግታት አስፈላጊ ነው።
ናይ መጀምርታ መረዳእታ ከምዝሕብሮ ልዑል ናይ ribavirin መጠን SARS-CoV-2 ብቪትሮን ንምግታዕ ኣድላዪ እዩ።
ለ SARS-CoV-2 ዝቅተኛ ግፊት ክምችት ን ካሳየ በኋላ Nitazoxanide በቪቮ ጥናት ውስጥ በተጨማሪነት እንዲያገለግል ምክረ ሃሳብ ተሰጥቷል። ጥናቶች እንዳሳዩት፣ የትራንስ ሕብረ ሕዋስ ፕሮቲዝ ሴሪን 2 (TMPRSS2) ከፍተኛ የፕሮቲን ፍጆታ ከ ACE2 ተቀባይ ጋር በሚደረግ ግንኙነት አማካይነት ለ SARS-CoV-2 መግባት አስፈላጊ ነው።
Nitazoxanide ንቀጻላይ ኣብ ህይወት ዘለዎ ነገር ፈተነ ተመኺሮም ትሑት ናይ SARS-CoV-2 ጻዕቒ ስለዘዎም። መጽናዕቲታት ናይ መጀመርያ ስፓይክ ፕሮቲናት ብትራንስመምብሬን ፕሮቴዝ ሲሪን 2 (TMPRSS2) ዝተተሓሓዙ ን SARS-CoV-2 ምስ ACE2 ተቐበልቲ ብምትእትታው ንክኣቱ ወሰንቲ እዮም።
ክሎሮኩይን እና ሃይድሮክሎሮኩሪን ከ አርትሮሚሲን ጋር ወይም ያለሱ ጥናቶች የህክምናው ማህበረሰብ እነዚህን ህክምናዎች ያለ ተጨማሪ ጥናት እንዳያስተናግዱ ያገኛቸው ዋና ገደቦች አሏቸው ። Oseltamivir በቪትሮ ውስጥ SARS-CoV-2 የማይወርስ ሲሆን በ COVID-19 ሕክምና ውስጥም የሚታወቅ ሚና የለውም።
ናይ chloroquine ን hydroxychloroquine ን ምስ azithromycinን ካብኡ ወጻኢ ዝተገበሩ መጽናዕቲታት ብዘይ ተወሳኺ መትናዕቲ ናይ ሕክምና ማሕበረ ሰብ ክጥቀመሎም ዘይከኣለሉ ምኽንያት ዓበይቲ ግድፈታት ኣለውዎ። Oseltamivir ን SARS-CoV-2 ኢን ቪትሮ ኣይግድብን ናይ ኮቪድ-19 መድሓኒት ድማ የብሎምን።
በኋለኞቹ የከባድ COVID-19 ደረጃዎች ላይ ሳይቶኪይን አውሎ ነፋስ ውስብስብ ሊሆን ይችላል።
Cytokine storm ናይ ከቢድ ኮቪድ-19 ናይ መጨረሻ ከባቢ ጎድናዊ ጽልዋ እዩ።
ሀይድሮክሲ ክሎሮኪን የፀረ-ሳይቶኪን ማዕበል ባሕሪዎች ሊኖረው ይችላል የሚል ማስረጃ አለ ። Tocilizumab በትንሽ ጥናት ከተጠናቀቀ በኋላ በቻይና ብሔራዊ የጤና ኮሚሽን በሕክምና መመሪያዎች ውስጥ ተካትቷል።
hydroxychloroquine ጸረ-ሳይቶኪን ስቶርም ነገራት ከምዘለዎ መረጋገጺ ኣሎ።Tocilizumab ኣብ ናይ ቻይና ብሄራዊ ናይ ንእሽተይ መጽናዕቲ ድሕሪ ምክያዱ ኣብ ናይ ሕክምና መምርሒኡ ኣትዩ።
ከባድ በሽታ ባለባቸው ሰዎች ላይ ጥሩ ውጤቶችን ካሳየ በኋላ በጣሊያን በብሔራዊ ደረጃ በደረጃ 2 ያልታሰበ ሙከራ እየተደረገ ነው።
ናይ ፌዝ 2 ኣጋጣሚ ዘይኮነ ፈተነ ብብሄራዊ ደረጃ ኣብ ጣልያ ይካየድ ኣሎ ኣብ ከቢድ ሕማ ዘለዎም ሰባት ፐዚቲቭ ውጽኢታት ድሕሪ ምርኣይ።
የይቶኪን ማዕበልን ለመለየት ከሴም ፍሪቲስቲን የደም ምርመራ ጋር በመጣመር፣ በተጎዱ ሰዎች ላይ የሞት መንስኤ ናቸው ተብሎ የሚታሰቡትን እንደዚህ ያሉ እድገቶችን ለመቃወም የታሰበ ነው ።
ምስ ሴረም ፌሪቲን ናይ ደም ምርመራ ሳይቶካይን ስቶርም ምህላዉ ንምርኣይ፣ ከምዚ ዓይነት ምዕባለታት፣ ኣብ ሓደ ሓደ ሰባት ናይ ሞቶም ምኽንያት እዮም ተባሂሎም ዝእመኑ ክዕብልል እዩ ተሓሲቡ።
interleukin-6 የተቀባዩ ተቃዋሚ በአንፃራዊ ሁኔታ በ CAR T ሴል ቴራፒ ፣ በ 2017 የታተመ የስቴሮይድ ሪቫይራል ኢቶቶክሲን የመልቀቂያ ሲንድሮም ሕክምናን በመመለስ ላይ የተመሠረተ ጥናቶች ላይ በመመርኮዝ በኤፍዲኤ ተቀባይነት አግኝቷል።
interleukin-6 ተቐባሊ ኣንታጎኒስት ብ FDA ብናይሬትሮስፔክቲቭ ኬዝ መሰረት ንናይ ብዘተፈላለዩ ምኽንያታት ዝፍጠሩ ናይ ስቴሮይድ ሬፍራክቶሪ cytokine ዝሰዱ ሲንድረማት መሐከሚ ተፈቒዱ፣ CAR T ናይ ዋህየ ሕክምና፣ ኣብ 2017።
እስከዛሬ ድረስ ቶኪላይዚም ለ CRS ውጤታማ ሕክምና ነው ብሎ የዘፈቀደ፣ ቁጥጥር የሚደረግበት መረጃ የለም።
ክሳብ ሕዚ፣ ናይ ኣጋጣሚ ዝኾነ፣ ቁጽጽር ዝተገበሮመረዳእታ tocilizumab ብቑዕ ናይ CRS ከምዝኾነ ዘርኢ የለን።
ከ COVID-19 ተሽሏቸው ያገገሙ ሰዎች የፈጥሯቸው የበሽታ ተከላካይ ሕዋሳት የተጣሩ እና የተከማቹ ፀረ እንግዳ አካላትን ለሚፈልጉ ሰዎች እንደ ክትባት የመስጠት ዘዴ የሚመከር እንደመሆኑ ምርመራ እየተደረገ ነው።
ዘተጻረዩን ዝሓፈሰን ኣንቲቦዲ ብናይ ካብ ኮቪደ-19 ዘገገሙ ሰባት ናይ ሕማም ምክልኻል ዓቕሚ ዝተመረተ ንዘድልይዎም ሰባት ከም ዘይክትባት ግን ውሽጣዊ ናይ ሕማም ምክልኻል ዓቕሚ ንምጥቃም ምርመራ እንዳተኻየደ እዩ ዝርከብ።
ይህ ስትራቴጂ ለ SARS ተሞክሮ አሳማኝ ያልሆኑ ውጤቶች አስገኝቷል።
እዚ ሜላ እዚ ን SARS ተፈቲኑ ዘየዕግብ ውጽኢት ሂቡ።
የቫይረስ ገለልተኛነት / ቁጥጥር ገለልተኛ የፀረ-ተባይ መድሃኒት በ SARS-CoV-2 ላይ መከላከያውን መካከለኛ ሊያደርገው የሚችል የታሰበ እርምጃ ነው።
ናይ ቫይረስ ኒውትራላይዜሽን ፓሲቭ ኣንቲቦዲ ሕክምና ኣንጻር SARS-CoV-2 ንምክልኻል ንጥቃም ትጽቢት ይግበሮ።
ሆኖም እንደ ፀረ-ጥገኛ ሴሉላር ሳይቶቶክሲካል እና / ወይም ፊንጊኦቶቶሲስ ያሉ ሌሎች ስልቶች ይቻላሉ ።
ካልኦት ሜላታት ግን፣ ከም ኣንቲቦዲ -መሰረት ዝገበሩ ሴሉላር ሳይቶክሲሲቲን/ወይ ፋጎሳይቶሲስ፣ እውን ከጋጥም ይኽእል።
ሌላ ቀጥተኛ የያልሆኑ ፀረ-እንግዳ ስርዓቶች ህክምና አይነቶች፣ ለምሳሌ፣ የተሰሩ የሞኖክሎናል አንቲቦዲስ አካላትን መጠቀም፣ በሒደት ላይ ናቸው።
ካልኦት ድሑራት ናይ ኣንቲቦዲ ሕክምናታት፣ ንኣብነት፣ ዝተመረቱ ሞኖክሎናል ኣንቲቦዲታት ምጥቃም፣ ኣብ ምምዕባል ይርከብ።
ከበሽተኞች ከተመለሱት ህመምተኞች የደም ፈሳሽ ክፍል የሆነውንና ለዚህ ቫይረስ የተለዩ ፀረ እንግዳ አካላትን የያዘው የታመመ ምሰሶ ማምረት በበለጠ ፍጥነት ለማሰማራት ሊጨምር ይችላል።
ኮንቨልሰት ሴረም ምምራት፣ ካብ ካብቲ ሕማም ዝሓወዩ ሰባት ዝተወሰደ ናይ ደም ፈሳሲ ኣካሉ ዝሓዘ እንትኸውን ናይቲ ቫይረስ ኣንቲቦዲ ዝሓዘ እዩ፣ ንቅልጡፍ ኣድማዒነት ክጠቅም ይኽእል ።
የኮሮናቫይረስ በሽታዎች፣ በቅርብ የተዛመዱ ሲንድሮም
ናይ ኮሮናቫይረስ ሕማም፣ ብቐረባ ዝተተሓሓዙ ሲንድሮማት ጉጅለ
በውሃን ማዕከላዊ ሆስፒታል ስለ ቫይረሱ መስፋፋት ግንዛቤን ካሳደገ በኋላ በበ COVID-19 ተይዞ የሞተው ሀኪም Li Wenliang።
Li Wenliang፣ ናይ ውሃን ማእኸላይ ሆስፒታል ዶክተር፣ ቅድሚ በቲ ቫይረስ ተታሒዙ ምሟቱ ብዛዕባ ኮቪድ-19 ግንዛበ ክፈጥር ፈቲኑ እዩ ሞይቱ።