atepeq/tico19 huggingface dataset:
በመጋቢት 20፣ 70% በለይ በዓለም ላይ የሚማሩ ሰዎች በዝግ አዋጅ ምክኒያት ተጎድተዋል ይህ ማላት በ124 ሀገራት ዉስጥ በታወጀዉ የዝግ አዋጅ ምክኒያት ማለት ነዉ።
እስካብ ማርች 20፡ ካብ 70% ንላእሊ ዝኾኑ ናይ ዓለም ተምሃሮ ብ ምዕጻዋት ተጸልዮም እዮም ፡ 124 ሃገራት ብ ብሄራዊ ደረጃ ቤት ትምህርቲታት ምዕጻወን ተተሓሒዙ።
መጋቢት 23 ላይ ሁሉም የናይጄሪያ ትምህርት ቤቶች፣ ገበያዎችና ኩባንያዎች በመንግስት እንዲዘጉ ተደርገዋል፤ ቦተሰቦችም ልጆቻቻዉ ከቤት ዉጪ እንዳይወጡ ነዉ ያደረጉት።
ኣብ ማርች 23፣ ኩሎም ናይ ናይጀሪያ ቤት ትምህሪታት ብ ናይ ናይጀሪያ መንግስቲ ተዓጽዮም፣ ብ ተውሳኺ ድማ ዕዳጋታትን ትካላትን እውን እንከዕጸዉ ከለዉ፣ ቆልዑ ድማ ብወለዲ ካብ ገዛኦም ንኸይወጹ ተኽልኪሎም ይርከቡ።
እ.ኤ.አ በመጋቢት 26፣ ሁሉም የኒውዚላንድ ትምህርት ቤቶች እና ዩኒቨርሲቲዎች በመላው ሃገር ተዘግተዋል።
አብ ማርች 26፣ ኩለን ናይ ኒውዚላንድ ኣብያተ ትምህርትን ዩኒቨርስታትን አብ መላእ ሃገር ተዓጽየን ይርከባ።
በተቻለው ፍጥነት ትምህርት ቤቶች ወደ እርቀት የማስተማር ስልት እንዲቀየሩ በመፍቀድ፣ መንግስት አስገዳጅ የሁለት-ሳምንት የእረፍት ቀን አዟል።
መንግስቲ ቤት ትምህርቲታት ብዝተኽኣለ መጠን ናብ ናይ ርሕቐት መማህሪ ንኽቕየሩ ንምግባር ብዝብል ናይ ክልተ ሰሙን ባዓል ኣቐሚጡ ኣሎ።
ዩኒቨርስቲዎች ለ አንድ ሳምንት ተዘግተዋል፣ ነገር ግን ከዛ በኋላ በ ኦንላይን ማስተማራቸውን ቀጥለዋል።
ዩኒቨርሲታት ካብ ዝዕጽዋ ሓደ ሰሙን ዋላ እንተገበራ፡ ብኢንተርነት ብምምሃር ስርሐን ብድሕሪኡ ቀጺለን’የን።
ሌሎች የተምህርት ቤቶች አገልግሎቶች ክፍት ቢሆኑም መማር እና ማስተማር በርቀት አንንዲሆን ተደጓዋል።
ካልኦት ናይ ትምህርቲ ኣገልግሎታት ተኸፊተን ይጸንሓ፣ ምምሃር ግን ብናይ ርሕቀት ክወሃብ ጥራይ ተገዲቡ።
በ 27 ማርች፣ ወደ 90 ከመቶው የሚሆነው የአለም የተማሪ ህዝብ ከክፍል ውጪ ሆነው ነበር።
ብ27 መጋቢት፣ ኣስታት 90 ምኢታዊት ናይ ዓለም ተምሃሮ ካብ ትምህርቲ ወጻኢ ኮይኖም።
ትምህርት ቤታቸው ክፍት መሆኑ የቀጠሉ ክልሎች ታይዋን፣ ሲንጋፖር፣ አውስትራሊያ፣ ስዊድን፣ እና አንዳንድ የአሜሪካ ግዛቶችን ያጠቃልላል።
ኣብያተ ትምህርቲ ክፉታት ዝኾኑለን ከባቢታት ከም ታይዋን፣ ሲንጋፖር፣ኣኡስትራሊያ፣ ስዊድን፣ ከምኡ ውን ገለ ናይ ኣሜሪካ ስተታት ይርከብአን።
ማርች 29 ላይ በመላው ሃገረቱ ውስጥ በሚደረግ የትምህርት ቤት መዘጋት ምክንያት 1.5 ቢሊዮን ልጆችና ሌሎች ተማሪዎች ተጽእኖ ውስጥ ገብተዋል።
ኣብ 29 ማርች፣ ልዕሊ 1.5 ሚሊዮን ህጻናትን ካልኦት ተማሃሮን ብናይ ሃገራዊ ምዕጻው ትምህርቲ ተጸሊዮም ኣለዉ።
ሌሎች ደግሞ በሀገር ዉስጥ ተስተጓጉላዋል።
ካልኦት ድማ ብ ክባቢያዊ ምዕጻዋት ዝተቖራረጹ እዮም።
የቱርክሜኒስታን ሁሉም ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ውስጥ በዓላት እስከ ሚያዝያ 6 ድረስ ተራዝመዋል።
ክሳብ ሚያዝያ 6፡ ኣብ ቱርከሚስታን ኩለን ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርትታት በዓላት ንቅድሚት ኣናዊሐንኦ።
የትምህርት ሚኒስቴር እንደ ቅድመ ጥንቃቄ እርምጃ ያስተላለፈዉ ትእዛዝ ዓለማ አ. ጤ. ዲ ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያየዘ የመተንፈሻ አካለት ስርጭትን መከላካ ነዉ።
ብ ናይ ትምህርቲ ሚኒስቴር ዝተፈረመ ናይ ምክልኻል ትእዛዝ ምስ ናይ ወድብ ጥዕና ዓለም ናይ ኮረና ቫይረስ ልበዳ ዝተትሓሓዙ ናይ መተንፈሲ ሕማማት ኣብ ምክልኻል ዝዓለመ እዩ።
10 አገራት የት/ቤት መዘጋት እንዳላቸው፣ UNESCO 473,933,356 ተማሪዎች ተጋላጭ ሊሆኑ ይችላሉ (ከቅድመ መደበኛ እስከ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት) እና 77,938,904 ተማሪዎች ለከፍተኛ ትምህርት ተጋላጭ ሊሆኑ ይችላሉ ብሎ ገምቷል።
ዞባዊ ዕጽዋ ቤት-ትምህርትታት ኣብ 10 ሃገራት ተገይሩ። 473,933,356 ካብ መባእታዊ ክሳብ ካልኣይ ደረጃ ዘለዉ ተምሃሮን 77,938,904 ተምሃሮ ላዕለዋይ ትካላትን ኣብ ሓደጋ ከምዘለዉ UNESCO ይትንትን።
ማስታወሻ፡ ዘይቤዎች በቅድመ-መደበኛ፣ የመጀመሪያ፣ ዝቅተኛ-ሁለተኛ እና በሁለተኛ ደረጃ ትምህርት የደረጃ ትምህርት [ISCED ደረጃዎች ከ 0 እስከ 3] እንዲሁም በሦስተኛ ደረጃ \[ISCED ደረጃዎች ከ 5 እስከ 8] ትምህርት ደረጃ ከተመዘገቡ አጠቃላይ የተማሪዎች ብዛት ጋር ይዛመዳሉ። ሊጎዳ የሚችለው የማን መዘጋት በመላው አገሪቱ መሆን አለበት።
ሓበሬታ፡ እዚ ሰንጠረዥ ብዕጽዋ ቤት-ትምህርትታት ዝተጸልዉ ጠቕላላ ቁጽሪ ተምሃሮ መዋእለ ህጻናት፡ ቀዳማይ ደረጃን ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ [ISCED 0-3 ደረጃ] ከምኡ’ውን ተምሃሮ ላዕለዋይ ትካላት [ISCED 5-8 ደረጃ] ዘጠቃልል እዩ።
የቅርብ ጊዜ የዩኔስኮ የስታትስቲክስ መረጃ ተቋም ላይ የተመሠረተ የምዝገባ ቁጥሮች።
ኣብ ናይ UNESCO ናይ ስታስቲክ ጭብጥታት ትካል መሰረት ብምግባር ናይ ተመዝገብቲ ቁጽርታት።
ለCOVID-19 ምላሽ መስጠት በተመለከተ የትምህርት ቤቶች መዘጋቶች ትምህርት ላይ ተፅዕኖ የሚያሰድሩ በርካታ ጉዳዮች፣ እንዲሁም ደግሞ የድንበር ማህበረ-ኢኮኖሚያዊ ጉዳዮችን አጋልጧል።
ን ናይ COVID-19 ለበዳ መልሲ ኣብ ምሃብ ዝተኻየዱ ናይ ቤት ትምህርቲታት ምዕጻው፣ ኣብ ብዙሓት ኣብ ናይ ትምህርቲ ዕድል ምርካብ ጽልዋ ዘሕድሩ ጉዳያትን ካልኦት ሰፋሕቲ ማሕበራዊን ቁጠባዊን ጉዳያት ብ ንጹር ንኽረኣዩ ገይሩ እዩ።
እ.አ.አ እስከ ማርች 12 ድረስ ባለው፣ የ COVID-19 ስርጭትን ፍጥነት ለመቀነስ በሚደረገው ጥረት መንግስታት ላልተወሰነ ጊዜ በሀገር አቀፍ ደረጃ ትምህርት ቤቶች እንዲዘጉ በማድረጋቸው ምክንያት ከ 370 ሚሊየን በላይ የሆኑ ልጆች እና ወጣቶች ትምህርት ላይ እየተሳተፉ አይደለም።
ካብ ማርች 12 ጀሚሩ፣ ካብ 370 ሚልዮን ላዕሊ ዝኹኑ ቆልዑ ን መናእሰያትን ብሰንኪ መንግስታት ን COVID-19 ምዝማት ንምቕናስ ብዝብል ቤት ትምህርቲታት ኣብ መላእ ሃገር ብግዜያዊነት ወይድማ ቀጻሊ ብዝኾን ምዕጻው ምኽኒያት ትምህርቲ ይከታተሉ ኣይለዉን።
እስከ ማርች 29 ድረስ፣ ከዓለም ተማሪዎች መካከል ወደ 90% የሚሆኑት በመዘጋት ተጽዕኖ ደርሶባቸዋል። ምንም እንኳን የት/ቤት መዘጋት ጊዜያዊ ቢሆንም ከፍተኛ ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ወጪዎችን ያስከትላል።
ካብ ማርች 29 ጀሚሩ፣ ከባቢ 90% ዝኾኑ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ተምሃሮ ዝተኻየዱ ምዕጻዋት ጽልዋ ኣሕዲሩሎም ኣሎ። እቶም ናይ ቤት ትምህርቲ ምዕጻዋት ጊዜያዊ እኳ እንትኾኑ ዘሕድሩዎ ማሕበራዊን ቀጠባዊን ጸቕጢ ዓብዪ እዩ።
የፈጠሩት ነውጦች በማህበረሰቦች ውስጥ ያሉ ሰዎች ላይ ተጽዕኖ ፈጥሮባቸውል፣ ነገር ግን የትምህርት መቋረጥን፣ የተመጣጠነ ምግብ መቅረትን፣ የልጆች እንክብካቤ ችግሮችን እና መስራት ለማይችሉ ቤተሰቦች የተከተለን የኢኮኖሚክ ወጪን ጨምሮ መገለል ለደረሰባቸው ልጆች እና ቤተሰቦቻቸው ላይ ያስከተለው ጫና የበለጠ የከፋ ነው።
እቲ ዘኸተልዎ ምምዝባላት ኣብ ማሕበረ ሰባት ጽልዋ ኣሕዲሩ፣ እንተኾነ እቲ ናቶም ጽልዋ ኣብ ህጻውንትን ኣብ ስድራቤቶምን ኣዝዩ ልዑል ነይሩ፣ እዚ ነቶም ክሰርሑ ዘይክእሉ ስድራቤታት ናይ ምምሃር ምቁራጽ፣ ዘይተማልአ ኣመጋግባ፣ ናይ ክንክን ህጻናት ጸገማት ከምኡ ውን ተኸታታሊ ናይ ቁጠባ ቅልውላው የጠቓልል።
በስራ ላይ ያሉ ወላጆች ትምህርት ቤቶች በሚዘጉበት ወቅት ልጆቻቸውንን መንከባከብ ስለሚኖርባቸው ስራቸውን መስራት የማይችሉባቸው እድሎች ትልቅ ሲሆኑ፣ ይህም የደሞዝ ማጣት እና ምርታማነትን የመቀነስ ውጤትን ሊያስከትል ይችላል።
ስራሕ ዝሰርሑ ወለዲ ብሰንኪ ምዕጻው ቤት ትምህርቲ ን ደቆም ክንከባኸቡ ክብሉ ካብ ስራሕ ናይ ምትራፍ ተኽእሎ ኣለዎም፣ እዚ ድማ ኣብ ኣታዊን ኣፍራይነትን ኣሉታዊ ጽልዋ ዘሕድር እዩ።
ሎካላይዝድ ሆኑ ትምህርት ቤቶች መዘጋታቸዉ ቤተሰቦች እና ሰራተኞች ልጆቻቸዉን ወዳ ተከፈቱ ትምህርት ቤቶች ስያደርሱ ጫና ፈጥሮባቸዋል።
ስድራቤታትን ሓለፍትን ንደቆም ኣብ ዘይተዓጽዋ ትምህርትታት የመዝግብዎም ኣለዉ። ብሰንኪ’ዚ ኸፊላዊ ምዕጻው ትምህርትታት ኣብ ልዕሊ ቤት-ትምህርትታት ሸኸም ኣውሪዱ።
ሴቶች ብዙውን ጊዜ ትልቁን የጤና ጥበቃን ሰራተኞች ድርሻ ይወክላሉ እናም በትምህርት ቤት መዘጋት ምክንያት በሚከሰቱ የህጻናት እንክብካቤ ግዴታዎች ምክንያር ብዙውን ጊዜ ወደስራ መሄድ አይችሉም።
ዝበዝሐ ኣዋን ደቀንስትዮ ዝዓበየ ክፋል ሰራሕተኛታት ሕክምና ይውክላ። ብምኽንያት ምዕጻው ትምህርትታት ክንክን ደቀን ከጸግመን ስል ዝኽእል ከኣ ካብ ስራሕ ከብኩራ ይግደዳ።
ይህ ማለት አብዛኞቹ የህክምና ባለሞያዎች በጤናው ቀውስ ወቅት በጣም በሚፈለጉበት ቦታዎች አልነበሩም ማለት ነው።
እዚ ማለት ከኣ ብዙሓት ሰራሕተኛታት ሕክምና ኣብቲ ቀንዲ ዝድለዩሉ ግዜ ማለት ኣብ ግዜ ጥዕናዊ ቅልውላው ኣብ ሕክምናታት የለዉን ማለት’ዩ።
የቴክኖሎጂ ዕድል ወይም ፈጣን እና ተደራሽ እንተርኔት ጋር የመገናኛት ዕድል አላማግኛት ገጠር ያሉ ተማሪዎች እና የተጎዱ ቤተሰቦች ተጠቃሚ እንዳይሆኑ ያደርጋቻዉ።
ሕጽረት ናይ ቴክኖሎጂ ወይ ድማ ፈጣን፣ ዘተኣማምን ናይ ኢንተርኔት ኣገልግሎት ነቶም ኣብ ገጠር ዝርከቡ ተማሃሮን ኣነቶም ዝተጎድኡ ስድራቤታትን ከጸግም ይኽእል።
የቴክኖሎጂ አለማግኘት ወይም ጥሩ የኢንተርኔት ግንኙነት አለመኖር ለቀጠለ የትምህርት ማግኘት እንቅፋት ነው፣ በተለይም ከጥቅም ከተገለሉ ቤተሰቦች ለመጡ ተማሪዎች።
ቴክኖሎጂ ወይ’ውን ስሉጥ ኢንተርኔት ዘይምርካብ ሓደ ዕንቅፋት ናይ ቀጻልነት ትምህርቲ እዩ፡ብፍላይ ድማ ነቶም ካብ ውጹኣት ስድራቤት ዝመጹ ተመሃሮ።
በ COVID-19 የተነሳ የትምህርት ቤቶች መዘጋት ምላሽ በተመለከተ፣ ዩኔስኮ ትምህርት ቤቶች እና አስተማሪዎች ተማሪዎቻቸውን በርቀት ለማግኘት እና የትምህርት መስተጓጎልን ለመገደብ መጠቀም የሚችሉትን የርቀት ትምህርት መርሃግብሮችን እና ክፍት የትምህርታዊ መተግበሪያዎችን እና ፕላትፎርሞችን መጠቀምን ይመክራል። የ COVID-19 ስርጭትን ለመቀነስ፣ በመቶዎች የሚቆጠሩ ቤተ-መፅሃፎቶች ለጊዜው ተዘግተዋል።
ብ COVID-19 ስዒቡ ብዝተወሃበ መልሲ ዝተበገሱ ናይ ቤት ትምህርቲታ ምዕጻዋት ስዒቡ UNESCO ናይ ርሐቐት ትምህርቲ ኣብ ጥቕሚ ንኽውዕልን ቤት ትምህርቲታትን መማህራንን ን ተምሃሮ ንምምሃር ክጥቀሙሎም ዝኸእሉ መተግበሪታትን ፕላትፎርማትን ኣብ ጥቕሚ ንኽውዕሉ ምኽሪ ሂቡ። ናይ COVID-19 ዝርጋሐ ኣብ ምዝሕሓል፣ ብ ኣማኢት ዝቑጸሩ ላይብረሪታት ተዓጽዮም እዮም።
በዩናይትድ ስቴትስ ዉስጥ የሚገኙ ብዙ ትልልቅ ከተሞች ሎሳነጀለስ፣ ሳነፊራንስስኮ፣ ሲያትል፣ ኒዉዮርክ ሲቲን ጨሚሮ የህዝብ ቤታ መፃፍትን እንዲዘጋ አሳዉቋል። ይህ ማለት 221 የህዝብ ቤታ መፃፍትን የሚጎደ ነዉ።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ፣ ን ሎስ ኣንጀለስ፣ ሳን ፍራንሲስኮ፣ ሲኣትል ን ኒውዮርክ ሲቲን ሓዊሱ፣ብዙሓት ዋና ኸተማታት ናይ ህዝባዊ ላይብረሪታት ከዕጸዉ ኣዊጀን እየን፣ እዚ ድማ 221 ላይብረሪታት ዝጸለወ እዩ።
ቤታቸው ውስጥ ኢንቴርኔት ለሌላቸው ተማሪዎች፣ በርቀት መማር ያለው ጫና ከፍ ያለ ነው።
ኢንተርነት ኣብ ገዛ ዘይብሎም ተምሃሮ ብርሕቀት ትምህርቶም ንምቅጻል የኽብደሎም ኣሎ።
ትምህርት ቤቶች በመዘጋታቸዉ ምክንያት ቤተሰቦች እና የቤት ሰራተኞች ለልጆች እንክብካቤ ለመስጠት እና የሪቀት ተምህርንትን ለመቆጣጠር ይቸግራቸዋል።
ናይ ቤት ትምህቲታት ምዕጻው ኣብ ወለዲ ን ሓብሓብቲን እቶም ቆልዑ ካብ ቤት ትምህርቲ ወጻኢ ኣብ ዝኾኑሉ ሰዓት ነቲ ናይ ርሕቕት ትምህርቲ ብ ኣግባቡ ኣብ ምክያድን ነቶም ህጻናት ድማ ኣብምሕብሓብ ወጥሪ ክፈጥር ይኽእል እዩ ።
ሌላ አማራጮች በማይኖርበት ወቅት፣ ትምህርት ቤቶች ሲዘጉ ሰራተኛ ወላጆች አንዳንድ ጊዜ ልጆቻቸውን ብቻቸውን ትተው ይሄዳሉ እና ይሄ ለአቻ ግፊት እና ንጥረ-ነገርን ከልክ በላይ መጠቀም አይነት ለአስጊ ባህሪዎች ያመራል።
ካልእ ኣማራጺ ኣብዘይህልወሉ እዋን፣ ስራሕ ዘለዎም ወለዲ መብዛሕትኡ ጊዜ ትምህርቲ ኣብ ዝተዓጸወሉ እዋን ንደቆም ንበይኖም ገዲፎምዎም ይኸዱ፣ እዚ ድማ ኣስጋኢ ጸባይ ንኽህልዎም ይገብሮም፣ ከም ናይ ብጻይ ጸቕጥን ጎዳኢ ሓሽሻት ምጥቃምን ዝኣመሰሉ የጠቓልል።
በአለም ዙሪያ በትምህርት ቤቶች ውስጥ በሚገኙ ነፃ ወይም ቅናሽ ምግቦች ላይ በርካታ ልጆች ጥገኛ የሆኑ ናቸው።
ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ብዙሓት ቆልዑ ኣብ ቤት ትምህርቲታት ዝወሃቡ ናጻ ውይድማ ብ ትሑት ዋጋ ኣብ ዝቐርቡ ናይ ምግብና መደባት ዝሙርኮሱ እዮም።
ትምህርት ቤቶች ሲዘጉ፣ የአመጋገብ ሁኔታ ለአደጋ ይጋለጣል። የተመጣጠነ ምግብ በልጆች የእውቀት ልማት እና በትምህርት አፈጻጸም ወሳኝ ሚና ይጫወታል። በዋሺንግተን ግዛት፣ ከግዛቱ 45 በመቶ የሚሆኑት 1.1 ሚሊየን ተማሪዎች በባህላዊ የህዝባዊ እና ቻርተር ትምህርትቤቶች ተመዝግበው ለድጎማ ትምህርት ቤት ምግብ ብቁ የሆኑ ናቸው።
ምስ ምዕጻዋት ቤት-ትምህርትታት፡ ኣመጋግባ ኣብ ሓደጋ ይኣቱ። ኣመጋግባ ኣብ ምዕባለ ኣእምሮን ትምህርታዊ ንጥፈትነት ህጻናት ኣገዳሲ ተራ ይጻወት። ኣብ ዋሺንግተን ስቴት፡ኣስታት 45% ካብ 1.1ሚልዮን ኣብ መንግስታዊ ቤት-ትምህርትታት ዝተመዝገቡ ተምሃሮኡ ብቤት-ትምህርቲ ዝተዋጽአ መግቢ ክካፈሉ ዝበቕዑ’ዮም።
በትምህት ቤቱ መዘጋት ምክንያት ቢያንስ 520,000 ተማሪዎችና ቤተሰቦቻቸው በምግብ እጦት ሳይጠቁ አይቀሩም። ከምግብ ማህተም (food stamps) ቀጥሎ የትምህርት ቤት የምሳ መርሃ ግብሮች በአሜሪካ ሁለተኛው ትልቁ የጸረ-ረሃብ ተነሳሾች ናቸው።
ብ ስንኪ ናይ ቤት ትምህርቲታት ምዕጻው 520000 ተምሃሮን ስድራቤቶምን ናይ ምግቢ ሕጽረት ከጋጥሞም ይኽእል እዩ። ናይ ቤት ትምህርቲታት ናይ ምሳሕ መዳባት ኣብ ሕቡራት መንግስቲታት ኣሜሪካ ካብ ናይ ምግቢ ስታምፕ ቀጺሉ እቲ ካልኣይ ጸረ-ጥምየት መደብ እዩ።
በየአመቱ፣ ወደ 30 ሚሊየን የሚጠጉ ህጻናት ቁርስ፣ ምሳ፣ መክሰስ፣ እና ሌላው ቀርቶ እራትን ጨምሮ ነጻ ወይም አነስተኛ ዋጋ ያላቸውን ምግቦች ለማቅረብ በትምህርት ቤቶች ይተማመናሉ። በአላባማ፣ እስከ 18 ማርች ድረስ በመንግስት ትምህርት ቤቶች መዘጋት ከ 720,000 በላይ ተማሪዎች ላይ ጉዳት አድርሷል። የትምህርት ቤቱ የበላይ ተቆጣጣሪ በበኩላቸው የድህነት ተጎጂዎች ባሉባቸው ትምህርት ቤቶች ውስጥ ያሉ ሰራተኞች በትምህርት ቤት ምሳዎች ላይ ለሚመኩ ተማሪዎች ምግብ ለማቅረብ የምግብ ማከፋፈያ መረቦችን ይፈጥራሉ።
በቢዓመቱ፣ ካባቢ 30 ሚልዮን ዝኾኑ ቆልዑ ቁርሲ፣ምሳሕ፣ ስናክን ድራርን ዘጠቓላለ ናጻ ወይድማ ናይ ትሑት ዋጋ ምግቢ ንምርካብ ኣብ ቤት ትምህሪቲታት ዝምርኮሱ እዮም። ኣብ ኣላባማ፣ ኣብ መላእ ሀገራት ዝተትግበሩ ናይ ቤት ትምህርቲታት እስካብ ማርች 18 ዘሎ ካባቢ 720,000 ዝኾኑ ተምሃሮ ጽልዋ ኣሕዲሮም እዮም፡ ናይ እቲ ስቴት ሓላፊ ነቶም ብ ድኽነት ዝተጎድኡን ኣብ ቤት ትምህርቲ ዝምርኮሱን ተምሃሮ ናይ ምግቢ ምብጻሕ መዳባት ከምዘበግሱ ኣፍሊጦም።
የትምህርት ቤቶች መዘጋት የተማሪዎችን መማር ላይ በአሉታዊ መልኩ ተፅዖኖ አሳድሯል።
ናይ ቤት ትምህርቲታት ምዕጻው ኣብ ናይ ተምሃሮ ናይ ምምሃር ውጽኢት ኣሉታዊ ጽልዋ ዘሕድር እዩ።
ትምህርት ማስተማር አስፈላጊ ትምህርት ይሰጣል እናም ትምህርት ቤቶች ሲዘጉ፣ ልጆች እና ወጣቶች ለእድገትና ለልማት ዕድሎች ይከለከላሉ።
ቤት ትምህርቲ መሰረታዊ ትምህርቲ ዝቐርበሉ እዩ፣ ቤት ትምህርቲታት ኣብ ዝዕጸዉሉ ሰዓት ህጻናትን መንእሰያትን ካብ ናይ ዕብየትን ምዕባለን ዕድላት ይጉነፉ ኣለዉ ማለት እዩ።
ጉዳቱ የበለጠ የሚሆነው ድጎማ የማያገኙ ተማሪዎች እና ከትምህርት ቤት ዉጭ ጥቂት የትምህርት ዕድል ላለቸዉ ነዉ። ትምህርት ቤቶች ተዘግተው የሚቆዩበት ጊዜ ካበቃ በኋላ ሁሉም ተማሪዎች ወደ ት∕ቤት መመለሳቸውን ማረጋገጥ ተገዳሮት ስለሚሆን ትምህርት የሚያቋሪጡ ተማሪዎች ቁጥር ይጨምረል።
ኣብ ልዕሊ ውጹዓት ተመሃሮ ዘሎ ሃስያታት ዘይተመጣጠነ’ዩ። ብሰንኪ ምዕጻው ቤት-ትምህርትታት ኩሎም ተመሃሮ ድሕሪ ምኽፋቶም ትምህርቶም ንምቅጻል ብድሆታት ክገጥሞም ስለዝክል፡ ቁጽሪ ትምህርቲ ዘቋርጹ ተመሃሮ እናበዝሐ’ዩ ዝመጽእ።
በተለይ መዝጋቱ ለረጅም ግዜ የሚቆይ ከሆና እዉናት ነዉ። አዋቂዎች ለሰዉ ግንኙነት እና መህበራዊ ስረዎች እንደ መዕካል ነዉ የሚያገለግሉ።
እዚ ኣብ ግዜ ዝተናውሐ ዕጻዋ ፍሉይ ሓቅነት ኣለዎ። እዚ ድማ ቤት-ትምህርትታት ማእከል ናይ ማሕበራዊ ንጥፈታትን ሰብኣዊ ርክባትን ስለዝኾና’ዩ።
ትምህርት ቤቶች ሲዘጉ ብዙ ልጆች እና ወጣቶች ለትመህርት ና እድገት የሚጠቅማቸዉን ማህበራዊ ግኑኝነትን ያጣሉ። ትምህርት ቤቶች ሲዘጉ ብዙ ገዜ ቤተሰቦች ቤት ውስጥ ለልጆቻቸዉ ትምህርትን እንዲያገኙ ሁኔታን እንዲያመቻቹ እና ይሄንን ድርጊት እንዲፈፅሙ ይጠየቃሉ።
ቤት ትምህሪቲታት ኣብ ዝዕጸዉሉ እዋን፡ ብዙሓት ቆልዑ ን መናእሰያትን ካበቲ ንምምሃርን ንዕብየትን ኣገዳሲ ዝኾነ ማሕበራዊ ርክባት ይርሕቑ።ቤት ትምህሪቲታት ኣብ ዝዕጸዉሉ እዋን፡ ወለዲ ነቲ ኣብ ገዛ ዝካየድ ናይ ቆልዑ ምምሃር ተግባር ንክዋጽኡ ዝሕተቱ ብምዃኖም ንሳቶም ድማ እዚ ንምፍጻም ይጽዕሩ ን ይጽገሙን።
ይህም በተለይ የተገደበ ትምህርት እና ግብዓቶች ላሏቸው ወላጆች ትክክል የሆነ ነው።
እዚ ብፍላይ ውሱን ዝኾነ ናይ ትምህርትን ሃብትታትን ንዘለዎም ወለዲ ሓቂ እዩ።
የትምህርት ቤት መዘጋት እና የእርቀት ትምህርት ላይ ጥገኝነት ሊኖሩ የሚችሉ ተጽእኖዎች በፌደራል የህግ እርምጃዎች አልተጠቀሰም።
ናይ ቤት ትምህርቲ ምዕጻው ከብጽሖ ዝኽእል ጽልዋ፣ ከምኡ ውን ኣብ ናይ ርሕቀት ትምህርቲ ምትእምማን ዝብሉ ጉዳያት ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብቲ ናይ ፌደራል ሕጊ ምውጻእ መግለጺ ኣይተዋህቦምን።
መደበኛ ትምህርት ከኢ-መደበኛ ትምህርት ወይም መደበኛ-ያልሆነ ትምህርት በተቃራኒ ትምህርት ቤቶችን፣ ኮሌጆችን፣ ዩኒቨርስቲዎችን እና የስልጠና ተቋማትን ለመጠቆም የታሰበ ነው።
ስሩዕ ትምህርቲ ምስ ዘይስሩዕ ትምህርቲ ክነጻጸር ከሎ ተምሃሮኡ ናብ ላዕለዋይ ትካላት ትምህርትን ኮሌጃትን ዩንቨርሲታትን ናይ ምስግጋር ዝያዳ ዕድላት ይሕብ።
በአለም ባንክ የወጣው እ.ኤ.አ የ 1974 ሪፖርት መደበኛ ትምህርትን እንደሚከተለው ተርጉሟል፡ ከመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት እስከ ዩኒቨርስቲ ድርስ የሚዘልቅ በሚገባ የተዋቀረ፣ በቅደም-ተከተል ክፍል የሚሰሰጥ የትምህርት ስርዓት እናም ከአጠቃላይ የአካዳሚክ ጥናቶች በተጨማሪ፣ ለሙሉ-ጊዜ ቴክኒካል እና ሙያዊ ስልጠና የተለያዩ ፕሮግራሞችን እና ተቋማትን የሚያካትት ነው። በCOVID-19 የተነሳ ተፅዕኖ የደረሰባቸው ተማሪዎች እና መምህራን ቁጥር አስመልክቶ የተሰበሰበው አብዛኛው የሚሆነው ዳታ በመደበኛ የትምህርት ስርዓቶች በመዘጋታቸው የተነሳ የተቆጠረ ነው።
ናይ 1974 ናይ ዓለም ባንኪ ጸብጻብ ስሩዕ ትምህርቲ ክምዚ ዝስዕብ ገይሩ ይገልጾ፡ ቅደም ሰዓቡ ዝሓለወ መሓውር፣ ብ ጊዜ ቅደም ሰዓብ ዝተሰርዐ "ስርዓት ትምህርቲ"፣ካብ መባእታዊ ቤት ትምህርቲ ጀሚሩ እስካብ ዩኒቨርሲቲን ፣ ካብ ኣጠቓላሊ ትምህርቲታት ሓዊሱ ካልኦት ዝተፈላለዩ ስፔሻላይዝ ዝግበሩ መድባትን ናይ ሙሉእ ግዜ ቴክኒካዊን ሞያዊን ምምሃሪ ትካላት ዘጠቓልል እዩ። እቲ ብ ሰንኪ COVID-19 ጽልዋ ዝተጸለዉ ትምሃሮን መምህራንን ኣመልኪቱ ዝተኣከበ ኣብዝሓ ዳታ ናይ ብመሰረት ናይ ስሩዕ ትምህርቲ ምዕጻው እዩ ተሰሪሑ።
የ UNESCO ስታትስቲክስ ተቋሚ ቅደመ አንደኛ ደረጃ፣ አንደኛ ደረጃ፣ ዝቅተኛ ሁለተኛ ደረጃ እና ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ \[ISCED ደረጃዎች ከ 0 እስከ 3] ትምህርትን በሚመለከት እንዲሁም ከፍተኛ ደረጃ ትምህርት \[ISCED ደረጃዎች ከ 5 እስከ 8] በሚመለከት በ COVID-19 ተጽእኖ የደረሰባቸው ተማሪዎችን ቁጥር ያስቀምጣል።
UNESCO ትካል ስታትስቲክስ ብዛዕባ ብ COVID-19 ዝተጸልዉ ተምሃሮ ምስ ኣብ ቅድሚ መባእታዊ፣መባእታዊ ፣ ታሕተዋይ ካልኣይ ደረጃ፣ ላዕለዋይ ካልኣይ ደረጃ[ISCED levels 0 to 3]፣ ክምኡውን ሳልሳይ ደረጃ ናይ ትምህርቲ ደረጃታት[ISCED levels 5 to 8] ዝተሓሓዙ ቁጽሪታት ዘቕርቡ እዮም።
የመጀመሪያ የልጅነት ትምህርት ፕሮግራሞች ብዙ ግዜ የተዘጋጁት ከ 3 ዐመት በፊት ላሉ ልጆች ሲሆኑ ነርሰሪ ትምህርት ቤቶች፣ መዋለ ህፃናት እና የህፃናት መንከባከቢያ ቦታዎች ነዉ።
ናይ ህጻናት ትምህርቲ መደባት ብፍላይ ንትሕቲ 3 ዝዕድሚኦም ህጻናት ዘገልግሉ ኮይኖም መዋእለ ህጻናት፡ ደይ ኬርን ካልኦትን የጠቓልሉ።
በአሁኑ ጊዜ በአለም ላይ አንደኛ እና ሁለተኛ ደረጀ ት/ቤቶች በ COVID-19 ምክንያት ተዘግተዉ በሉበት ጊዜ የአጸደ ህጻናት ትምህርትን በተመለከተ ምንም አይነት እርምጃን በተመለከተ የተለለየየ ናው።
ዋላኳ ብሰንኪ COVID-19 ብዙሓት መባእታዊን ካልኣይ ደረጃን ቤት ትምህርቲታት ኣብ መላእ ዓለም ተዓጽዮም ዝርከቡ እንትኾኑ፣ ኣብ ናይ ህጻናት ናይ ትምህርቲ መደባት ዝጸልዉ ስጉምቲታት ዝተፈላለዩ እዮም።
በአንዳንድ ሃገራት እና ክልሎች ውስጥ መዋእለ ህጻናት እና የህጻናት ማቆያዎች የግድ የሚያስፈልጉ አገልግሎቶች እንደሆኑ ስለሚታሰብ ልክ እንደ ትምህርት ቤት እንዳይዘጉ የሚያደርግ ግምት ተሰጥቷቸዋል። በአሜሪካን ሃገር ውስጥ የዋሸንግተን ግዛት የልጆች፣ ወጣቶች እና ቤተሰቦች መምሪያ የልጆች ማቆያዎች እና ቅድመ ትምህርት ማዕከላት እንዳይዘጉ አበረታቷል።
ኣብ ገለ ሃገራትን ግዝኣታትን መዋእለ ህጻናት ከም ኣገደስቲ ትካላት ስለዝሕሰባ ከም ካልኦት ቤት-ትምህርታት ከይተዓጸዋ ጸኒሐን። ኣብ ሕብረት መንግስታት ናይ ዋሺንግተን ስቴት ክፍሊ ህጻናት፡መንእሰያትን ስድራቤታትን፡ መዋእለ ህጻናት ተኸፊተን ንኽጸንሓ ኣተባቢኡ።
አንዳንድ የትምህርት ቤት ቀጠናዎች አማራጭ የልጅ እንክብካቤ ምርጫዎችን ሊያቀርቡ ይችላሉ፣ የመጀመሪያ መላሾ እና የጤና እንክብካቤ አቅራቢ ልጆችን በማስቀደም።
ገሊአን ቤት-ትምህርታት ንሰራሕተኛታት ሕክምናን ህጹጽ ረድኤትን ቀዳምነት ብምሃብ ንናይ ህጻናት መዕቆቢ ካልኦት ኣማራጺታት ከተኣታትዋ ይኽእላ’የን።
የ ሜሪላንድ ገዥ የተወሰነ የልጅ እንክብካቤ አገልግሎቶች ለድንገተኛ ሰዎች ልጆች ክፍት መሆንን እንደ ግዴታ ሲያደርጉት፣ የዋሺንግተን እና ካሊፎርኒያ ግዛቶች ግን ለእንክብካቤ አቅራቢዎች ምርጫውን ትተዋል።
ጋቨርነር ናይ ሜሪላንድ መዋእለ ህጻናት ንደቂ ህጹጽ ሰራሕተኛታት ክፉት ክኾና ኣዊጁ። ዋሺንግተን ስቴትን ካሊፎርንያን ከኣ እዚ ውሳነ ንአን ይምልከት ኢለን።
የካሊፎረኒያ ገዥ የሆኑት ጌቪን የክልላቸዉን አቋም እንድህ በማለት ገልፀዋል “እኛ ህፃናት እንክብካቤን፣የመዋለ ህፃናት ማዕከላት ክፍት ሆኖ ትምህርት ቤቶች ተዘግቶ የደረሰዉን ጉዳት እንዲሸፍኑ እንፈልጋለን።”
ጋቨርነር ካሊፎርንያ ጋቨን ኒውሰም መርገጺ ናይታ ሃገር “መዋእለ ህጻናት ብሰንኪ ምዕጻው ቤት-ትምርትታት ክመጽእ ዝኽእል ሸኸም ንምቅባል ድልዋት ክኾና ንደልየን ኣለን” ክብል ተዛሪቡ።
ኮሎራዶ ልጆች ቀደም ባሉት የመማር መርሃግብሮቻቸው ያገኙዋቸውን ትምህርቶች ለማስቀጠል ወላጆች በቤት ውስጥ እንዲጠቀሙባቸው “የመሳሪያ ኪቲዎች” እድገትን ያበረታታ ነበር። በጃፓን ጠቅላይ ሚኒስትር ሺንዞ አቤ እስከ አፕሪል 8 ድረስ በመላ አገሪቱ የሚገኙትን ትምህርት ቤቶች በሙሉ ዘግተዋል ሆኖም የልጆች መዋእለ ሕጻናት መንከባከቢያ ተቋማት አልተካተቱም።
ኮሎራዶ ወለዲ ቆልዑ ኣብ ቤት ትምህርቲ ክመሃሩዎ ዝኽ እሉዎ ዝነበሩ ነግራት ኣብ ገዛ ንኽፍጥሩ ዘኽእሉ ናይ "ቱል ኪት( tool kits)" ምምዕባላት ድጋፍ ሂባ ኣላ። ናይ ጃፓን ቀዳማይ ሚኒስተር ሺንዞ ኣቤ ኣብታ ሃገር ዝርከባ ኩለን ቤት ትምህርቲታት እስካብ ኣፕሪል 8 ንኸዕጸዉ እንትእዝዙ ናይ ቆልዑ መጽንሒ ግን ኣብቲ እገዳ ኣየጠቓለሉዎን።
ማርች ሲጀምር፣ አምስት ከአረጋውያን መንከባከብ ጋር ግንኙነት ያለውን ስራ የሚሰሩ ኮቤ ውስጥ የሚገኙ ሰዎች ኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል።
ኣብ ምጅማር ወርሒ ማርች፡ ሓሙሽተ ምስ ናይ ኣብ ኮቤ ዝረከብ ናይ ህጻናት መውዓሊ ነርስ ማእኸላት ዝተሓሓዙ ናይ ኮረና ቫይረስ ተረኺቡዎም እዩ።
በተቋሙ ውስጥ የሚገኙትን አንድ መቶ የሚሆኑ ልጆችን ከተመረመሩ በኋላ አንድ የቅድመ መደበኛ ተማሪ የቫይረሱ ተሸካሚ እንደሆነ ታውቋል።
ሚቲ ህጻናት ድሕሪ ምምርማር፡ ሓደ ተመሃራይ መዋእለ ህጻናት ተሸካሚ ናይቲ ቫይረስ ኮይኑ ጸኒሑ።
ቀዳሚ ወይም አንደኛ ደረጃ ትምህርት በተለምዶ የሚያካትተው የመጀመሪያዎቹን ከአራት እስከ ሰባት ዓመታት ያለን መደበኛ ትምህርትን ነው።
ቀዳማይ ወይ ኤለመንታሪ ትምህርቲ ብሓፈሻ ነቶም ናይ ፈላማይ ካብ ኣርባዕተ ክሳብ ሸዏተ ዓመታት ምዱብ ትምህርቲ ይሽፍን።
የ International Baccalaureate Organization (IBO) የዲፕሎማ መርሃ ግብሩን እና ከስራ ጋር ተያያዥነት ያላቸው እጩዎች መርሃ ግብር ቀጠሮ ከ ኤፕሪል 30 እና ሜይ 22∕2020 መካከል ሰርዟል፣ በአለም ዙሪያ ከ 200,000 በላይ ተማሪዎች ላይ ተጽእኖ ያሳድራል ተብሎ ተዘግቧል።
እቲ ዓለምለኸ ናይ ባችለር ውድብ(IBO) ነቲ ኣብ መንጎ ኣፕሪል 30 ሜይ 22 2020 መደብ ዝተትሓዘሉ ናይ ዲፕሎማ ፕሮግራምን ስራሕን-ዝምልከት ፕሮግራም ፈተናታት ሰሪዝዎ፣ እዚ ኣብ ዓለም ንዝርከቡ 200,000 ተማሃሮ ጽልዋ ኣሕዲሩ።
IBO እንደ ገለፀዉ "በኮረስ ስራቸዉ" እና "በባለሞያዎች የተደረገ ጥናት፣ በጥልቀቱ፣ መጀመራዉኑ በፕሮግራም ዉስጥ በተካተተዉ የጥራት ማቆጣጠሪያ" መሰረት ለእጩዎቹ ዲፕሎማ ወይም ሰርትፊኬትን እንደሚሸልማቸዉ አስታዉቋል።
IBO ሕጹያት ተመረቕቲ ብመስረት "ናይ ኮርስ ስራሕቶም( coursework)" ን "ኣብቲ መድብ ኣቐዲሞም ዝተምሰረቱ ናይ ሞያዊ ግምገማ(assessment expertise)፣ ከቢድን፣ ናይ ጽርየት ቁጽጽርን "መሰረት ብምግባር ዲፕሎማ ውይድማ ሰርቲፊኬት ክምዝህብ ገሊጹ።
የሦስተኛ ደረጃ ትምህርት፣ የከፍተኛ ደረጃ ትምህርት በመባልም የሚታወቅ ሲሆን ከሁለተኛ ወይም ከፍተኛ ትምህረት ካጠናቀቁ በኋላ የሚቀጥለውን ያልተጠቃለለ የትምህርት ደረጃን ያመላክታል።
ሳልሳይ ደረጃ ትምህርቲ፣ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ተባሂሉ ውን ዝጽዋዕ፣ ናይ ግዴታ-ዘይኮኑ ናይ ትምህርቲ ደረጃታት ኮይኖም ናይ ካልኣይ ደረጃ ወይ ሃይስኩል ምፍጻም ዝኽተሉ እዮም።
የከፍተኛ ደረጃ ትምህርት የቅድመ ምረቃ እና የድህረ ሁለተኛ ድግሪ ትምህርት እንዲሁም የሙያ ትምህርት እና ስልጠናን ለማካተት ይወሰዳል።
ላዕለዋይ ትምህርቲ ቅድመ-ምረቓን ድሕረ-ምረቓን ከምኡ’ውን ሞያዊ ስልጠናን ትምህርትን ዘጠቃለለ’ዩ።
ሶስተኛ ደረጃ ትምህርት ያጠናቀቁ ግለሰቦች በአጠቃላይ ሰርተፍኬቶችን፣ ዲፕሎማዎችን ወይም የአካዴሚክ ዲግሪዎችን ይቀበላሉ።
ሳልሳይ ደረጃ ትምህርቲ ዝወድኡ ብ ኣጠቓላሊ ሰርቲፊኬታት፣ ዲፕሎማታትን ወይድማ ትምህርታዊ ዲግሪታት ይቕበሉ።
የቅድመ-ምረቃ ትምህርት ከሁለተኛ ደረጃ ትምህርት በኋላ አና ከድህረ-ምረቃ ትምህርት በፊት የሚሰጥ ሲሆን ተማሪዎች የባችለር ድግሪ ያገኙበታል።
ናይ ቅድመ ምረቓ ትምህርቲ( Undergraduate) ማለት ካብ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ቀጺሉ ቅድሚ ድሕረ ምረቓ ዝካየድ ትምህርቲ ኮይኑ እቲ ተምሃራይ ድሕሪ ትምህርቱ ምውዳኡ ናይ ባችለር ዲግሪ ዝዋሃበሉ እዩ።
በከፊተኛ ትምህርት ተቋማት፡ በኮሌጆች፣ ዩኒቨርሲቲዎቸ እና መህበረሰ ብኮሌጆች ወስጥ ለመማር የተመዘገቡ ብዙ ግዜ ወደ ዩናይትድ ስቴትስ እንዲሄዱ የሚደረጉ ተማሪዎች "የኮሌጅ ተማሪዎች" ተብሎ ይጠራሉ። የኮሌጆች እና ዩኒቨርሲቲዎች መዘጋት በተማሪዎች፣ ፋካልቲ፣ አስተዳደሮች፣ ኢኒስቲቱሽኖችና ራሰቸዉ ዘንድ የተፅኖ ስሜትን ፈጥሯል።
ኣብ ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ፕሮግራማት፣ ኮሌጃት፣ ዩኒቨርሲታት፣ ከምኡውን ናይ ኮሚኒቲ ኮሌጃት ዝተመዝገቡ ተማሃሮ ኣብ መብዛሕትኦም ሃገራት ከም አሜሪካ ዝኣመሰሉ "ናይ ኮሌጅ ተማሃሮ" ተባሂሎም ይጽውዑ። ናይ ኮሌጃትን ናይ ዩኒቨርሲታትን ምዕጻው ንተማሃሮ፣ መሳለጢ፣ ምምሕዳራት፣ ከምኡውን ትካላት ንባዕለን ሰፊሕ ዝኾነ ጽልዋ ኣሕዲሩ።
በመላው ዩናይትድ ስቴትስ የሚገኙ ኮሌጆችና ዩኒቨርስቲዎች ለትምህርት፣ ለክፍል እና ለመኝታ ወጪ ለተማሪዎች ተመላሽ ገንዘብ እንዲሰጡ ጥሪ ቀርቦላቸዋል።
ኣብ መላእ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ዝርከባ ኮሌጃትን ዩኒቨርስቲታትን ንተምሃሮ ናይ ትምህርቲ ክፍሊት ናይ መደቀሲ ክፍሊ ክፍሊታትን ተመላሲ ንኸገብሩ ጻውዒት ቀሪቡ።
በዩናይትድ ስቴትስ ኦፍ አሜርካ ውስጥ ኮሌጆች እና ዩኒቨርሲቲዎች ለከተሞች፣ ግዛቶችና ክልሎች ከፍተኛ ገቢ የሚያስገኙ "ትናንሽ ከተሞች" ናቸው።
ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ፣ ብዘመጩዋኦ ኣታዊ ኮሌጃት ን ዩኒቨርሲቲታት ን ልከዕ ክም "ኣንእሽተይ ከተማታት" እየን ዝስርሓ፣ ን ከተማታት፣ ስቴታትን ክልላትን ር ኡይ ኣታዊ ዘርክባ ድማ እየን።
ለምሳሌ፣ ፕሪንስተን ዩኒቨርሲቲ ለኒው ጀርሲ ኢኮኖሚ $1.58 ቢሊዮን ዩኤስ ዶላር በማበርከት እና ተማሪዎች ከካምፓሱ ውጭ $60 ሚሊዮን ዶላር ያህል ወጪ ያደርጋሉ።
ንምሳሌ፣ ናይ ፕሪንስቶን ዩኒቨርስቲ( Princeton University) $1.58 ቢልዮን USD ናይ ኒው ጀርሲ ኢኮኖሚ ኣበርክቶ ገይሩ ተምሃሮ ድማ ካብ ካምፓስ ወጻኢ ክባቢ $60 ሚልዮን ወጻኢ ገይሮም ኦዮም።
የኮሌጆች እና ዩኒቨርሲቲዎች መዘጋት በብዙ መልከ የሚታይ የኢኮኖሚ ጫና አለዉ። ሐርቫርድ ኬኔዲ ትምህርት ቤቶች የሆነች እንደ ሊንዳ በልምስ ገለፃ "የሀገር ዉስጥ ሆቴሎች፣ ሬስቶራንቶች፣ ካፌዎች፣ ሱቆች፣ የመኪና አከራይ ወኪሎች እና ሌሎች ቢዝነሶች ከምርቃት ሳምንትና ኮሌጅ ሪዩኒየን የዓመታዊ ጋቢ ጥሩ ድርሻ ያገኛሉ...
rchኮሌጃትን ዩኒቨርሲታትን ብምዕጻዎም ኣብ ቁጠባ ከቢድ ጽልዋ ኣለዎ። ሊንዳ ቢልምስ ካብ ሃርቫርድ ኬኔዲ ስኩል ብዝበለቶ፡”ሆቴላት፡ ቤት-መግብን ሻሂን፡ ድኳናት፡ መኪና ዘካርዩ ትካላትን ካልኦት ቢዝነሳትን ዝበዝሐ ክፋል ናይ ዓመታዊ እቶቶም ካብ መመረቅታትን ኣኼባታት ኮልጃትን ስለዝኾነ...
በዚያ ጊዜ ኮሌጆች ተዘግተው ከቆዩ እነዚህ ማህበረሰቦች በርካታ የኢኮኖሚ ጉዳት ይደርስባቸዋል። "የአካባቢውን ኢኮኖሚ ለመደገፍ እና ለአካባቢው ንግዶች የሰው ሃይል ማቅረብን ለመደገፍ በኮሌጅ ተማሪዎች ላይ የሚደገፉ አነስተኛ መንደሮች በተለይም በትምህርት ቤቶች መዘጋቶች እና ከካምፓስ የተማሪዎች መውጣት የተነሳ ተፅዕኖ ይደርስባቸዋል።
እዞም ማሕበረሰባት እዚኦም እንድሕር ደኣ እቶም ኮሌጃት ኣብቲ እዋን እቲ ዝዕጸዉ ኮይኖም ብዙሕ ኢኮኖሚያዊ ጉድኣት ከተኣናግዱ ይኽእሉ እዮም። "ኣናእሽተይ ከተማታት" ናይ ካባቢአን ቁጠባ ንምድጋፍን ን ነተን ናይ እቲ ከባቢ ናይ ቢዝነስ ትካላት ናይ ጉልበት ሰራሕተኛታት ንምቕራብን ኣብ ናይ ኮሌጅ ተምሃሮ ዝድረኻ ሰለዝኮና እዚአን ካብቶም ብ ናይ ቤት ትምህርቲታት ምዕጻውን ናይ ተምሃሮ ነቲ ካባቢ ገዲፎም ምኻድን ብፍላይ ኣዝየን ካብ ዝህሰያ እየን።
በኢታካ ኒዉዮርክ የኮርኔል ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች በቶምኪንስ ግዛት ዉስጥ ቢያንስ $4 ሚሊዬን አዉጥቷል።
ኣብ ኢታካ፣ኒው ዮርክ፣ ናይ ኮርነል ዩኒቨርስቲ ተምሃሮ ኣብ ውሺጢ ሓደ ሰሙን ብውሑዱ $4 ሚልዮን ኣብ ቶምፕኪንስ ካውንቲ ወጻኢ ገይሮም እዮም።
የበልግ ወረርሽን ተከትሎ ኮርኔልስ ተማሪዎች ቤት እንዲቆዩ መወሰኑ እና ወደ ቨርቹዋል መመሪያ መሸጋገሩ ተከትሎ የኢታኮ ከንቲባ "የፌዴራል መንግስት አፋጣኝ እና ጠንካራ እርምጃ – እንዲወስድ ጥሪ አቅርበዋል። የኮርኔል ዪኒቨርሲቲ በመዘጋቱ ምክንያት አስከፊ የኢኮኖሚ ጫናን እናያለን።
ናይ ኮርኔል ተምሃሮ ድሕሪ ናይ ስፕሪንግ ዕረፍቲ ኣብ ገዛኦም ንክጸንሑ ብምግባር ናብ ቨርቹዋል መምርሒታት ምውሳኑ ስዒቡ ፡ናይ ኢታክ ክንቲባ ን "ህጹጽን ኣገዳድን ናይ ፌደራል መንግስቲ ስጉምቲን-ብ ሰንኪ ናይ ኮርኔል ዩኒቨርስቲ ምዕጻው ኣዝዩ ሕማቕ ቁጠባዊ ጽልዋ ክንርኢ ኢና" ብምባል ጻውዒቶም ኣቕሪቦም።
ዩኔስኮ በዚህ ጊዜ ወቅት 10 ምክረ-ሃሳቦችን እያጋራ ይገኛል:
ኣብዚ ግዜ ዝጠቅሙ 10 ምኽርትታት ብUNESCO ተዘርጊሑ፡
ዝግጁነቱን በማየት አስፈላጊ የሆኑ እቃዎችን ምረጡ፡ በአከባቢዉ በሚጋኝ የሀይል አቅርቦት፣ እንተርኔት ኮኔከሽን እና የተማሪዎች እና አስተማሪዎች ስላ ድጅታል የላቸዉ ክህሎት መሰራት በማድረግ ከፊተኛ ወይም ዝቅተኛ ቴከኖሎጂ መጠቀምን ወስኑ።
ድልውነቱ ብምግምጋም ኣዝዮም ዝተሓሓዙ መሳርሒታት ተጠቐም፡ ኣብ እቲ ከባቢ ዘሎ ናይ ሓይሊ ኣቕርቦት ኣተኣማማኒነት፣ ናይ ኢንተርኔት ርክብ ፍጥነት፣ ናይ ተምሃሮን ናይ መማህራንን ናይ ዲጂታል ክእለት ዝተደረኸ ትሑት ቴክኖሎጂ ወይድማ ላዕለዋይ ቴክኖሎጂ ኣማራጺታት ንምጥቃም ወሳነ ግበር።
በቲቪ እና ሬዲዮ ለማስተላለፍ የተቀናጀ የድጂታል ትምህርት መድረክ፣ የቪዲዮ ትምህርቶችና MOOCsን ማቀናጀት ያስፈልጋል።
እዚ ምስ ዲጂታላዊ መምሃሪ ፕላትፎርማት፣ ናይ ቪድዮ ትምህርቲታት፣ MOOCs ፣ብ መንገዲ ራድዮ ን ቲቪን ዘጠቓልል እዩ።
የርቀት ትምህርት ፕሮግራም እንደተካተ ማረጋገጥ። ጥቂቶች ብቻ የዲጀታል መሳሪያን የሚጠቀሙ ከሆነ አካል ጉዳተኛ እና ዘዝቅተኛ ገቢ ከሚያገኙ ቤተሰቦች የመጡ ተማሪዎችን በሪቀት ትምህርት ፕሮግራም ዉስጥ መካተታቸዉን የሚገልጽ አሰራር ስራ ላይ መዋሉን አረጋግጡ።
ናይ ርሕቀት ትምህርቲ ፕሮግራም ንኩሉ ዘጠቓለለ ምዃኑ ምርግጋጽ፡ ተምሃሮ፡ ስንክልና ዘለዎምን ካብ ትሑት መነባብሮ ዝመጹን ብምጥቕላል፡ ናይ ርሕቐት ትምህርቲ ፕሮግራም ብቀሊሉ ክረኽቡን ክጥቀሙን ዘኽእሉ ስጉምትታት ምትግባር፡ ዋላ’ውን ኮምፒተር ክረኽቡ ዝኽእሉ ውሱናት እንትኾኑ ።
እንደነዚህ ያሉ መሳሪያዎችን ከኮምፒዩተር ቤተ-ሙከራዎች እስከ ቤተሰቦች ድረስ ለጊዜው ማስተላለፍ ያስቡ እና በበይነመረብ ግንኙነት ይደግፏቸው።
ከምዚኦም ዛመሰሉ መሳርሒታት ካብ ኮምፒተር ላብ ክሳብ ስድራቤታት ግዚያዊ ምክፍፋላት ሕሰበሉ ከምኡ ውን ብናይ ኢንተርኔት ኮኔክሽን ሓገዝ ግበረሎም።
የውሂብ ግላዊነት እና ውሂብ ደህንነት መጠበቅ፡ ውሂብ ወይም ትምህርታዊ ግብቶች ወደ ድረገፅ ቦታዎች በማስገባ ወቅት እንዲሁም ደግሞ ከሌላ ድርጅቶች ወይም ግለሰቦች ጋር በማጋራት ወቅት የውሂብ ደህንነትን መዳሰስ።
ብሕታውነት ን ድሕንነት ናይ ዳታ ምሕላው፡ ዳታ ወይድማ ናይ ትምህርታዊ ናውቲታት ናብ ናይ ኢንተርኔት መርበብ ቦታት ኣብ እንጸዕነሉ ሰዓት ን ምስ ካልኦት ትካላት ወይድማ ውልቀሰባት ኣብ እነካፍለሉ ሰዓት ናይ ዳታ ድሕንነት ክንግምግም ኣለና።
የመተግበሪያዎች እና ፕላትፎርሞች አጠቃቀም የተማሪዎችን ውሂብ ግላዊነትን አለመጣሱን ያረጋግጡ።
እቲ ናይ መተግበሪታትን ናይ ፕላትፎርም ኣጥቓቕማታትን ናይ ተምሃሮ ናይ ዳታ ፖሊሲ ዝጻረር ከይኸውን ኣረጋግጽ።
የሳይኮሶሻል ተግዳሮቶችን ለመፍታት ማስተማር ከመጀመር በፊት መፍትሄዎችን ቅደም ተከተል ማስያዝ: ትምህርት ቤቶች፣ ወላጆች፣ አስተማሪዎች እና ተማሪዎች እርስ በእርስ ለማገናኘት ያሉትን መገልገያዎች ማንቀሳቀስ።
ቅድሚ ትምህርቲ ንማሕበራውን ኣእምሮኣውን ዕንቕፋታት ቀዳምነት ምሃብ፡ ምስ ቤት-ትምህርትታት፡ ስድራቤታት፡ መምሃራንን ትምሃሮን ንምርኻብ ዘለና ዓቕሚ ምጥቃም።
መደበኛ የሰዎች ግንኙነቶችን ለማረጋገጥ፣ የማህበራዊ እንክብካቤ እርምጃዎችን ለመፍቀድ፣ እና ተማሪዎች በሚነጠሉበት ወቅት ሊያጋጥማቸው የሚችለውን የየስነ-ልቦና ትግዳሮቶችን ለመፍታት ማህበረሰቦችን መፍጠር።
ልሙድ ናይ ደቂ ሰባት ርክባት ንምርግጋጽ፣ ተምሃሮ ተነጺሎም ኣብዝጸንሑሉ ሰዓት ከጋጥሙዎም ዝኽእሉ ስነ-ኣዕምሮኣዊ ፈተናታት ኣብ ምፍታሕ ዝነጥፉ ማሕበረሰባት ምፍጣር።
የጥናቱ ዕቅድ በርቀት ትምህርት እንዲሆን ማቀድ ያስፈልጋል። ከባለድርሻዎቹ ጋር ለመወያየት መድረክ ማዘጋጃት እና ትምህርት መቸ መዘጋት እንዳለበት፤ እንዲሁም፣ የርቀት ትምህርቱ አዲስ እዉቀት ማካበት ወይም ተማሪዎች መጀመሪያ የተማሩትን እውቀት ማጎልበት ማተኮር እንዳለበት፣ የትኛዉ ትኩረት ማግኛት እንዳለበት መወያየት ያስፈልጋል።
ናይ ርሑቀት ትምህርቲ ፕሮግራማት ናይ ምህሮ መደባት ምውጣን፥ ብዛዕባ ትምህርታት ተዓጽየን ክጸንሓሉ ዝኽእላ ግዜን፡ እቲ ናይ ርሑቀት ትምህርቲ ፕሮግራማት ሓድሽ ትምህርቲ ምምሃርዶ ዋላስ ነቲ ዝጸንሆም ክብ ኣብ ምባል ይሕይሽዶ ኣብ ዝብላ ጉዳያት፡ ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ኣኼባታት ምስራዕ።
በቫይረሱ በተጠቁት ዞኖች፣ በጥናቱ ደረጃ፣ በተማሪዎች ፍላጎት እና በቤተሰብ መገኛት ሁኔታ ላይ ተንተርሰዉ ዕቅድ ማዉጣት ያስፈልጋል።
ኣብ ኩነታት ዝተጸልዉ ዞባታት፡ደረጃ ትምህርት፡ድሌት ተምሃሮን ናይ ስድራ ትርፍ-ግዜን ብምሙርኳስ መደባት ምስራዕ።
ትምህርት ቤት እንዴት እንደተዘጋ እና ቤት ዉስጥ ተለይቶ የመቆየት ሁኔታን መሰራት በማድረግ ትክክለኛ የሆነዉን የመማር ዘዴዎችን ይምረጡ።
ኩነታት ናይ ቤት ትምህሪትታት ምዕጻውን ናይ ግዛ ኳራንታይናትን ተምስሪትካ ግቡኣት ዝኮኑ ናይ መምሃሪ መንገዲታት ምረጽ።
የአካል ግንኙነት የሚጠይቁ የመማሪያ ዘዴዎችን ማስወገድ።
ናይ ገጽ ንገጽ ርክብ ዝሓቱ ናይ ምምሃር መንገዲታት ካብ ምጥቃም ተዓቀብ።
በዲጂታል መሳሪያዎች አጠቃቀም ላይ ለአስተማሪዎች እና ለቤተሰቦች ድጋፍ ማቅረብ። ክትትል እና ማመቻቸት ከተፈለገ፣ ለአስተማሪዎች እና ለወላጆችም አጠር ያለ ስልጠና ወይም የኦረንቴሽ ወቅቶችን ማቀናጀት።
ናይ ዲጂታል መሳርሒታት ኣጠቓቕማ ዝምልከት ንመምህራንን ወለድን ድጋፍ ምቕራብ፥ ሓጺር ስልጠና ምድላው ወይ ናይ መብርሂ ክፍለ-ጊዜ ንመምህራንን ወለድን ከምኡውን፣ ቁጽጽርን ምስላጥን ኣድላይ እንተኾይኑ።
አስተማሪዎች በቀጥታ እንዲያስተምሩ ከተጠየቁ እና መሰረታዊ ሁኔታዎች የሆኑት እንደነ የእንተርኔት ዳታን መጠቀም ላይ እንዲሰሩ ድጋፍ አድርጋለች።
መማህራን ብቐጥታ ናይ ቭድዮ ትምህርቲታት ክገብሩ እንተደኣ ህሊዩዎም እቶም ክም ናይ ኢንትረኔት ዳታ ዝርኽቡሎም መፍትሒታት ዝበሉ መስረታውያን ምድላዋት ንኽገብሩ ሓገዝ ግበሩ።
ተገቢ አከሔዶችን አንድ ላይ በማድረግ የምገባ እና ማድረኮችን ቁጥር ጋደብ አርጉበት፡ ለብዙ ተማሪዎች ተደራሽ የሆኑ አና ለሳኪሮኖስ ተግባቦት እና ትምህርቶች እንድሁም ለሳኪሮኖስ መማር የሚያገለግሉ መሳሪያዎች እና ሚድያዎችን አንድ ላይ አድርጉ።
ውሕሉል መስርሒታት ምቅንባርን ብዝሒ ምዝገባን ምቁጽጻርን፥ ዝበዝሑ ተምሃሮ ብጉጅለ ንምዝርራብን ምጽናዕን ከምኡ’ውን ብውልቆም ንምጽናዕ ዝጠቕሞም ዝተፈላልዩ መሳርሒታትን መርበባትን ኣለዎም።
በርካታ መተግበሪያዎችን ወይም ፕላትፎርሞችን እንዲጭኑ እና እንዲሞክሩ በመጠየቅ ተማሪዎችን እና ወላጆችን ከማጨናነቅ ይቆጠቡ።
ንተማሃሮን ወለድን ብዙሓት ዓይነት መመልከታታትን መደባትን ዳውንሎድ ክገብሩን ብምሕታት ካብ መጠን ንላዕሊ ካብ ምጭንናቕ ተቖጠቡ።
የርቀት ትምህርት መመሪያዎችን በመቅረፅ የተማሪዎችን የመማር ሒደት መከታተል፡ የርቀት ትምህርት መመሪያዎችን ከቤተሰቦች እና ተማሪዎች ጋር በመሆን ተርጉሙ።
ርሕቐት ናይ ምሕላው ሕግታት ምምዕባልን ናይ ተምሃሮ ፍልጠት ምክትታልን፡ ምስ ስድራን ተምሃሮን ብምስራሕ ርሕቐት ናይ ምሕላው ሕግታት ምውጣን።
የተማሪዎችን የመማር ህደት ለመከታተል አስቀድሞ የሚወስኑ ጥያቄዎችን፣ ፋተናዎች ወይም መልመጀዎችን ቅረፁ።
ሕቶታትን ፈተናታትን ብምድላው ናይ ተምሃሮ ኣፍልጦ ብቀረባ ክትከታተሎ የኽእል።
አንዳንድ መሳሪያዎችን በመጠቀም የተማሪዎች ግብረ-መልስን ለማስረከብ ለመርዳት ይሞክሩ – ግብረ-መልስ እና ወላጆች ልጆቻቸውን ቃኝተው መልሰው እንዲልኳቸው ጫና መፍጠር ያስወግዱ
ናይ ተመሃሮ ርእይቶ ንምእካብ ዝድግፉ መሳርሒታት ብምጥቃም፡ ርእይቶታት ቀዲሕካ ንምስዳድ ኣብቶም ስድራ ዝወርድ ጸቅጢ ንምውጋድ ፈትን።
የተማሪዎች ራስንመቆጣጠር ክህሎቶችን እንደ መሰራት በመጠቀም የርቀት ትምህርት ቆይታን ትርጉም ስጡበት፡ እንደ ተማተማሪዎች ረስን ያመቆጣጠር እና የማስተዋል ችሎታ ዳረጃ መሰረት ይባልጥ በቀጥታ የሚያሰራጩ ክፍሎች ሰዓቱ እነድመጣጣን አድርጉ።
ን ናይ ርሕቀት ትምህርቲ ምዕራፋት ብመሰረት ናይ ተምሃራይ ዓርሰ ምትዕርራይ ተክእሎታት ምግላጽ፣ ብመሰረት ናይ እቲ ተመሃራይ ናይ ዓርሰ ምትዕርራይን ናይ ሜታኮግኒቲቭ ደረጃን በተለይ ኣብ እዋን ናይ ቀጥታዊ ፈነወ ክፍለ ግዜታት፣ ዝተዋደደ ናይ ግዜ ኣጠቓቕማ ሓሊኻ ኺድ።
ቢቻል፣ የአንደኛ ደረጃ ተማሪዎች ክፍለ ጊዜ ከ 20 ደቂቃ መብለጥ የሌለበት ሲሆን ለሁለተኛ ደረጃ ተማሪዎች ደግሞ ከ 40 ደቂቃዎች መብለጥ የለበትም።
ን መባእታዊ ቤት ትምህርቲታት ዩኒት 20 ደቒቓ፣ ን ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህቲታት ድማ ካብ 40 ደቒቃ ንላዕሊ እንተ ዘይኸዉን ይምረጽ።
መህበረሰቦችን መፍጠር እና ግንኙነት ማዳበር፡ የብቸኝነት ስሜትን፣ ድጋፍ ማጣት እንዳይከሰት ለማድረግ እንድሁም የልምድ ልዉዉጥ እና ችግር ስገጥም በምን መልኩ አንደሚወጡ የሚወያዩበት ማድረክ ለማመቻቸት የአስተማሪዎች፣ ቤተሰቦች አና የትምህርት ቤቶች አስተዳደሮች መህበረሰብን ፈጠሩ።
ማሕበረስብ ምፍጣር ን ርክባት ምዝያድ ፡ ናይ መምህራን፡ ወለዲ ፡ናይ ቤት ትምህሪ ኣመራርሓታት፡ ማሕበረሰባት ብምፍጣር ናይ ጸምዋን ዝረድኣካ ምስኣን ስምዒታት ንምፍታሕ ን ናይ ተመኩሮ ምክፋላትን ምይይጣትን ብምስላጥ ናይ ምምህሃር ጸገማት ን ምፍትሕ ዘኽእሉ ስትራቲጂታት ምቕራጽ እዩ።
በ COVID-19 ምክንያት 290 ሚሊዮን ተማሪዎች ትምህርት ገበታ ላይ አይገኙም: ዩኔስኮ የመጀመሪ የአለም ቁጥርን በመዘገብ ምላሽ መስጠት ተነስተዋል፣ ዩኔስኮ።
290 ሚልዮን ተማሃሮ ብሰንኪ ኮቪድ-19 ካብ ትምህርቲ ወጻኢ ኮይኖም፥ UNESCO ናይ ፈለማ ዓለምለኻዊ ቁጽርን ምምዝባል ን መልሲ ፈንዩ፣ UNESCO።
የስራ ቦታ አደጋ ቁጥጥር ለ COVID-19
ናይ ስራሕ ቦታ ሓደጋ ቁጽጽር ናይ ኮቪድ-19
ለ COVID-19 የሚሆኑ የሰራ ቦታ አደጋ ቁጥጥሮች የስራ ቦታ ደህንነት ዘዴዎችን ለኮሮና ቫይረስ በሽታ 2019 (COVID-19) ቁጥጥር መከላከል ማድረግ የሚያስችሉ ናቸው።
ኣብ ስራሕ ቦታ ዝግበሩ ናይ COVID-19 ሓደጋታት ቁጽጽራት ናይ ስራሕ ቦታ ድሕንነታትን ን ናይ ሓደጋ ቁጽጽር መንገዲታት ን ምክልኻል ሕማም ኮረና ቫይረስ 2019(COVID-19) ምውዓል ማለት እዩ።
በስራ ቦታ ላይ የሚደረገው ትክክለኛው የአደጋ ቁጥጥር በስራ ቦታው እና በስራው አይነት ላይ የሚሰረት ሲሆን፣ በስጋት ምንጮችን ተጋላጭነት ምርመራ፣ በማህበረሰቡ ውስጥ ያለ ስርጭት እና የግለሰቡ COVID-19 ን የማመንጨት የስጋት ሁኔታዎች መሰረት የሚወሰን ይሆናል።
ኣግባባዊ ናይ ስራሕ ቦታ ናይ ሓደጋ ቁጽጽራት ኣብቲ ናይ ስራሕ ቦታን ዓይነት ስራሕን፣ ብመሰረት ናይ ምቅላዕ ሓደጋ ምንጪ ምርመራ፣ ናይቲ ከባቢ ናይቲ ሕማም ከቢድነት፣ ከምኡውን ናይ ንኮቪድ-19 ናይ ምቅላዕ ዕድሎም ሰፊሕ ዝኾኑ ሰባት ክቃልዑሎም ዝኽእሉ ምኽንያትን ዝተመርኮሰ እዩ።
U.S. Occupational Safety and Health Administration (OSHA) እንደሚለው፣ ዝቅተኛ የተጋላጭነት ስጋት ስራዎች ከማህበረሰቡ እና ከስራ ባልደረባዎች ጋር ዝቅተኛ የሆነ የስራ ግንኙነት ያላቸው ስራዎች ሲሆኑ፣ ለዚህም የሚሆን መሰረታዊ የኢንፌክሽን መከላከል እርምጃዎች ማለትም እንደ እጅ መታጠብ፣ ታመው ከሆነ ሰራተኞች ቤታቸው እንዲቆዩ ማድረግ፣ የአተነፋፈስ ሂደት እና የተለመደውን የጽዳት እና ኢንፌክሽንን የማስወገድ ስራ መቀጠል ያስፈልጋል።
ናይ U.S. ስራሕ ደሕንነትን ጥዕናን ምምሕዳር (OSHA) ብዝበሎ መሰረት፣ ትሑትናይ ምቅላዕ ዕድል ዘለዎም ስራሕቲ ምስቲ ህዝቢ ወይ መሳርሕቲ ትሑት ምንኽኻእ ዘለዎም ኮይኖም፣ መሰረታዊ ናይቲ ረኽሲ ምክልኻል ስጉምቲታት ዝውሰድዎ፣ ከም ኢድ ምሕጻብ፣ ሰራሕተኛታት ክሓሙ ከለዉ ኣብ ገዛ ክጸንሑ ምግባር፣ ናይ መተንፈሲ ስነ ስርዓት፣ በቢ ግዚኡ ናይ ስራሕ ቦታ ምጽራይን ዲስኢንፌክት ምግባርን ዘካተቱ እዮም።
መካከለኛ የተጋላጭነት ስጋት ያላቸው ስራዎች COVID-19 እንዳለባቸው ከማይታወቅ ወይም ከሚጠረጠር ሰዎች ጋር ቀጥታ ግንኙነት ያላቸው ነገር ግን ቀጣይነት ባለው የመተላለፍ ወይም አለም አቀፍ ጉዞ ምክንያት ሊበከሉ የሚችሉ ሰዎች ጋር የሚሰሩ ሰዎች ናቸው።
ማእኸላይ ተቓላዒነት ሓደጋ ዘለዎም ስራሕቲ ምስ ብኮቪድ-19 ዝተጠርጠሩ ወይ ብዝተረጋገጸ ዝተተሓዙ ሰባት ብቐጥታ ብተደጋጋሚ ምንኽኻእ ክሰርሑ ዝገብሩ ስራሕቲ ዘካትቱ እዮም፣ በዚ ቀጻላይ ናይ ማሕበረ ሰባዊ ለበዳ ምኽንያት ወይ ናይ ዓለም ለኻዊ ምጉዕዓዝ ግን ክልከፉ ይኽእሉ።
ይህም ከማህበረሰቡ ማለትም እንደ ትምህርት ቤተ፣ ከፍተኛ የህዝብ ብዛት ባለባቸው አካባቢዎች የሚሄዱ እና ከፍተኛ ችርቻሮ ስፍራዎች ውስጥ የሚሄዱ ሰዎችን የሚያካትት ነው።
እዚ ድማ ምስ ሓፈሻዊ በዝሒ ህዝቢ ከም ቤት ትምህርቲታት፣ ልዑል በዝሒ ህዝቢ ዝጽዕቖም ናይ ስራሕ ቦታታት፣ ከምኡውን ገለ ልዑል በዝሒ ዘለዎም ናይ መሸጣ መሰንድኦታት ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት እውን የካትት።
ለዚህ ቡድን የአደጋ መቆጣጠሪያ፣ ከመሰረታዊ የኢንፌኤሽን መከላከል እርምጃ ጋር በተያያዘ፣ ከፍተኛ የማጣራት አቅም ያለውን የአየር ማጣሪያ የሚጠቀም ማስተንፈሻ እና የግል ደህንነት መጠበቂያ መሳሪያ ያለው ሊሆን የሚገባ ሲሆን COVID-19 ያለበት ሰው የሚያጋጥመው ከሆነ ነው።
ናይ ሓደጋ ቁጽጽር ጉጅለ፣ ንናይ መሰረታዊ ናይዚ ረኽሲ ምክልኻል ስጉምቲታት ብተወሳኺ፣ ዝኾነ ሰብ ብኮቪድ-19 እንተታሒዙ ናይ ቬንትሌሽን ተጠቃሚነት ልዑል ናይ ኣየር መጻረይታት፣ ናይ ምህንጣስ መሸፈኒን ናይ ውልቃዊ መከላኸሊ ናውቲን ምጥቃም ይከኣል።
OSHA ለ “የታወቀ” ወይም ለተጠረጠረ ሰው ለ COVID-19 የተጋለጡ ወይም ለተጠረጠሩ ሰዎች የተጋለጡ የከባድ አደጋ ተጋላጭነቶች በከፍተኛ ተጋላጭነት ላይ እንደሆነ አድርጎ ይቆጥረዋል፣ ሰራተኞች በአየር ላይ የማመንጨት ሂደቶችን ሲያከናውን COVID-19 እንዳለባቸው ከሚታወቁ ወይም ከተጠረጠሩ ሰዎች ናሙናዎችን የሚሰበስቡ ከሆነ በጣም ከፍተኛ ተጋላጭነትን ይጨምራል።
OSHA ንዝተረጋገጸ ወይ ዝተጠርጠረ ናይ ኮቪድ-19 ሕሙም ዝጋለጹ ናይ ጥዕና ክንክንን ናይ ቀብሪ ስነስርዓት ሰራሕተኛታትን ልዑል ናይ ምቅላዕ ዕድል ከምዘለዎም ሓበሩ፣ እዞም ሰራሕተኛታት ናይ ኤሮሶል ዘምርቱ ምርመራታት ዘካይዱ እንተኾይኖም፣ ወይ ናይ ዝተረጋገጸ ወይ ዝተጠርጠረ ናይ ኮቪድ-19 ሕሙም ናሙናታት ዝእክቡ እንተኾይኖም ድማ ተቓላዕነቶም ይውስኾ።
ለእነዚህ ሰራተⶉች ትክክል የሆኑ የአደጋ ቁጥጥሮች የምህንድስና ቁጥጥርን ማለትም እንደ አሉታዊ ግፊት መተንፈሻ ኤፍል እና የግል ለስራው የሚመጥኑ መከላከያ መሳሪያዎችን የሚያካትት ነው።
ናይዞም ሰራሕተኛታት ናይ ሓደጋ ምቁጽጻር ከም ኣሉታዊ ጸቕጢ ቨንትሌሽን ክፍሊታት፣ ከምኡውን ነቲ ስራሕ ኣግባባዊ ዝኾነ ውልቃዊ መከላኸሊ ናውቲ ዝኣመሰሉ ዝሓዘ ናይ ምህንድስና ቁጽጽር እውን ዘካተተ እዩ።
የ COVID-19 ወረርሽኝ በስራ ቦታ ላይ ብዙ ተጽእኖዎችን ሊያሳድር ይችላል።
ናይ COVID-19 ለበዳ ኣብ ናይ ስራሕ ቦታ ብዙሕ ጽልዋታት ክህልዎ ይኽእል እዩ።
በህመም፣ ለሌሎች አንክብካቤ በማድረግ እና ተጋላጭነትን በመፍራት ምክንያት ሰራተኞች ከስራ ሊቀሩ ይችላሉ።
ሰራሕተኛታት ሓሚሞም፣ ንካልኦት ሰባት ክከናኸኑ ኢሎም፣ ወይ ንከይቃልዑ ፈሪሖም ካብ ስራሕ ክተርፉ ይኽእሉ እዮም።
የንግድ አካሄዶች ሊቀየሩ ይችላሉ፣ ይህም ምን ምርቶች ይፈለጋሉ እንዲሁም እነዚህ ምርቶች የሚገዙት እንዴት ነው የሚለውን የሚያካትት ነው (ይህም ወረፋ በማይበዛበት ሰዓት ወይም በሚያደርስ ሰው አማካይነት ወይም በመኪና እየነዱ በማለፍ አገልግሎት በኩል ሊሆን ይችላል)።
ናይ ንግዲ ከይዲታት ብክልተ መልክእ ክቕየሩ ይኽእሉ`ዮም፣ እንደልዮም ነገራት ዘሎ ኣቐርቦትን ነዞም እንደልዮም ነገራት ድማ እረኽበሉ መገዲን ብዝምልከት (ከም ኣብ ናይ ዘይተለመዱ ሰዓታት ምዕዳግ ወይ ኣብ መኪናኻ ኮይንካ ኣገልግሎት ምርካብ)።
በስተመጨረሻም፣ በከፍተኛ ደረጃ የ COVID-19 ተጠቂነት ባለባቸው ስፍራዎች ላይ እቃዎችን መላክ ሊስተጓጎል ይችላል። የወረርሽኝ በሽታ ዝግጁነት አና ምላሽ እቅድ ጥበቃ የሚያደርግ እርምጃዎችን ለመውሰድ ጥቅም ላይ ሊውል ይችላል።
ኣብ መወዳእታ፣ ካብ ብኮቪድ-19 ብኸቢዱ ዝተጎድኣ ሃገራት ዝግበሩ መጎዓዓዘዝያታት ክቋረጹ ክግበር ይኽእል እዩ።ናይ ተላባዒ ሕማም ምድላዋትን ናይ ምላሽ ትልሚታትን ናይ ምክልኻል ተግባራት ንምክያድ ክሕግዙ ይኽእሉ።
ከብዙ የስራ ቦታዎች እና የስራ ዓይነቶች ጋር ግንኙነት ያላቸው እቅዶች ያሉ ሲሆን፣ ይህም የምንጭ ተጋላጭነት፣ ከቤት እና ማህበረሰብ የሚነሱ የስጋት ምንጮች እንዲሁም የእያንዳንዱ ሰራተኛ ስጋት ምንጭ እድሜያቸው ትልቅ ለሆነ እና ከባድ የሆነ የጤና ችግር ያለባቸው ናቸው።
ትልሚታት፡ ምስ ናይ ስራሕ ቦታታት ን ዕዮታትን፡ ናይ ተጋላጽነት መበገሲታት ሓዊሱ፡ ምስ ገዛን ናይ ማሕበረሰብ ኣቀማምጣን ዝተተሓሓዙ ናይ ሓደጋ መለዐሊታት፡ ከም በዕድመ ምድፋእ ወይድማ ሕዱር ሕክምናዊ ጸገማት ዝበሉ ምስ ሕድሕድ ሰራሕተኛታትን ዝተሓሓዙ ናይ ሓደጋ መልዐሊታት ደረጃ የርእዩ።
እንዲሁም እነዚያን አደጋዎች ለማስወገድ አስፈላጊ የሆኑ መቆጣጠሪያዎችን እና የበሽታው ወረርሽኞች ሊከሰቱ የሚችሉ ሁኔታዎችን በተመለከተ እቅዶችን ያብራራሉ።
ኣብ እዋን ምልዕዓል ለበዳ ክፍጠሩ ንዝኽእሉ ኩነታት ንምቁጽጽር፡ ነቶም ናይ ሓደጋን ወዝባዊ ውጥናት ንምፍላጥ ዘኽእሉ ቀጽጽራት ኣቐሚጦም ኣለው።
አንፌክሽን ያላቸው በሽታዎች ዝግጁነት እና የምላሽ እቅዶች ለብሄራዊ ወይም ክልላዊ ጥቆማዎች የሚሆን ሊሆን ይችላል።
ናይ ተላባዕቲ ሕማማት ድልውነትን ምላሽ ትልሚን ንናይ ብሄራውን ክፋል ብሄራውን ምኽሪታት ተገዛኢ እዩ።
ለተከሰተው ወረርሽኝ ምላሽ ዓላማዎች በሠራተኞች መካከል የሚደረግ ስርጭትን መቀነስ፣ ለአደጋ ተጋላጭ የጤና ችግሮች ተጋላጭ የሆኑ ሰዎችን መከላከልን፣ የንግድ ሥራዎችን የመጠበቅ እና በአቅርቦት ሰንሰለቱ ውስጥ በሌሎች አካላት ላይ አሉታዊ ተጽእኖን ለመቀነስ የሚረዱ ናቸው።
ንለበዳ ምላሽ ናይ ምሃብ ዕላማታት ኣብ መንጎ ስታፍ ምልባዕ ምቕናስ፣ ንዝኸፈአ ጎድናዊ ናይ ጥዕና ሕልኽለኻት ተቓላዕቲ ዝኾኑ ሰባት ምክንኻን፣ ናይ ንግዲ ኦፕሬሽናት ምሕላው፣ ከምኡውን ኣብቲ ናይቲ ኣቕርቦት ሰንሰለት ዘለዉ ከጋጥሞም ዝኽእል ጎድናዊ ጽልዋታት ምቕናስ ዘካተተ እዩ።
የንግድ ስፍራው ባለበት ቦታ ላይ ያለው የበሽታው ከባድነት የሚሰጠውን ምላሽ ይወስነዋል።
እቲ ንግዲ ናይ ዝርከበሉ ቦታ ናይ ሕማም ከቢድነት ነቲ ዝውስድ ምላሽ ይጸልዎ።
የአደጋዎች መቆጣጠሪያ ቅደም ተከተል ማዕቀፍ በስራ ደህንነት እና ለቡድን ስጋት በሚሆኑ አደጋዎች ቁጥጥር ላይ በውጤታማነት መሰረት ጥቅም ላይ የሚውል ነው።
መቆጻጸሪ ቅድመ-ተኸተል ሓደጋ መብዛሕቲኡ ጊዜ፡ ኣብ ውሕስነት ስራሓት ጥዕናን ዝተሓሓዝ ኮይኑ ክሳዕ ዕቱብ ናይ ጉጅለ ሓደጋታት መቆጻጸሪ ስርሓት ዘለዎ ባይታ እዩ።
የ COVID-19 አደጋዎች ሊወገዱ በማይችሉበት ቦታዎች ላይ፣ ውጤታማ የሆኑት የቁጥጥር ዘዴዎች የምህንድስና ቁጥጥሮች ሲሆን እነዚህ ደግሞ በአስተዳደራዊ ቁጥጥር በስተመጨረሻም በግል የመከላከያ መሳሪያዎች የሚታገዙ ናቸው።
ናይ ኮቪድ -19 ሓደጋታት ክውገዱ ኣብ ዘይክእሉሉ፣ ብሉጻት ዝበሃሉ ቁጽጽራት ምህንድስናዊ ቁጽጽራት፣ ብምቅጻል ናይ ምምሕዳራዊ ቁጽጽራት፣ ኣብ መወዳእታ ድማ ውልቃዊ መከላኸሊ ናውቲታት እዮም።
የምህንድስና ቁጥጥሮች ከስራ ጋር ግንኙነት ካላቸው አደጋዎች ሰራተኞችን መለየት ይህም የሚሆነው በሰራተኛው ባህሪ ላይ ባለመመስረት ሲሆን፣ ይህም መተግበር የሚቻል ወጪ ቆጣቢ ዘዴ ሊሆን ይችላል።
ናይ ኢንጅነሪንግ ቁጽጽራት ኣብ ናይ ሰራሕተኛ ውልቃዊ ባህሪ ከይተደረኽካ ን ሰራሕተኛታት ካብቶም ምስ ስራሕ ዝተትሓዙ ሓደጋታት ምንጻል እንትኾን፡ ብ ደረጃ ዋጋ እቲ ኣዝዩ መዋጽኢ ክትግበር ዝኽእል መፍትሒ እዩ።
አስተዳደራዊ ቁጥጥሮች በስራ ፖሊሲ ወይም ሂደቶች ላይ የሚደረጉ ለውጦች ሲሆኑ፣ በሰራተኛው ወይም በአሰሪው እርምጃዎች ይወሰዱ ዘንድ የሚያደርጉ ናቸው።
ምምሕዳራዊ ቁጽጽራት ኣብ ናይ ስራሕ ወይ ናይ ምህርቲ ዝግበሩ ናይ ፖሊሲ ለውጢታት እንትኾቡ ናይ ሰራሕተኛ ወይ ሓላፊ ስጉምቲ ዝደልዩ እዮም።
የግል ራስን መጠበቂያ መሳሪያ ያለው ውጤታማነት ከምህንድስና እና አስተዳደራዊ ቁጥጥር ይልቅ የሚያንስ ቢሆንም አንዳንድ ተጋላጭነቶችን ለመቀነስ ይረዳል።
ውልቃዊ መከላኸሊ ናውቲ (PPE) ምስ ናይ ምህንድስናን ምምሕዳራዊን ቁጽጽራት ክነጻጸር ከሎ ትሑት እዩ፣ ገለ ምቅላዓት ግን ንምክልኻል ክጠቅም ይኽእል።
ሁሉም የግል መከላከያ ቁሳ ቁሶች ዓይነቶች በሠራተኛው ላይ መሰረት፣ እንደ አስፈላጊነቱ በተገቢ ሁኔታ የሚለጠፉ የሆኑት መመረጥ (ለምሳሌ፡- ማጣሪያዎች)፣ በወጥነት እና በተገቢው ሁኔታ፣ በመደበኛነት መመርመር፣ መጠግኑ እና መተካት እንዲሁም በተገቢው መወገዳሉ፣ መፅዳት እና መከማቸት ወይም ብክለትን ለማስወገድ የሚረዱ መሆን አለባቸው።
ኩሎም ናይ ውልቀ መሐለዊ መሳርሒታት በመሰረት እቲ ሰራሕተኛ ክበጽሖ ዝኽእል ሓደጋ፣ ብዝግባእ ዝገጥሙ ከከም ኣገባብራ(ንምስሌ፣ ናይ መተንፍሲ መሳርሒ), ከይተቋረጸ ብዝግባእ ኣብ ዝግበር፣ ብ ስሩዕ ኣብ ዝምርመር፣ ዝጸገን፣ ቅያር ኣብ ዝግበረሉ፣ክም ኣድላይነቱ ብዝግባእ እንትውገድ፣ ጽርየቱ ኣብ ዝሕለወሉ፣ ምንኽኻኣት ንምውጋድ ብግቡኡ እንተ ተቐሚጡ፣ እንተወጊዱን እዩ።
የ U.S. Occupational Safety and Health Administration (OSHA፣ የአሜሪካ የስራ ቦታ ደህንነት እና ጤና አስተዳደር) እንደሚለው ከሆነ፣ ዝቅተኛ የተጋላጭነት መጠን ያላቸው ስራዎች ዝቅተኛ የሆነ ማህበረሰብ እና ሌሎች ባልደረቦች ጋር ንክኪ ያላቸው ናቸው።
ናይ U.S. ናይ ስራሕ ደሕንነትን ጥዕናን ምምሕዳር (OSHA)፣ ትሑት ናይ ተቓላዒነት ዕድል ዘለዎም ስራሕቲ ምስ ህዝቢን ምስ መሳርሕቲን ትሑት ናይ ምንኽኻእ ዕድል ዘለዎም እዮም።
ለሁሉም የስራ ቦታዎች የሚመከሩ መሰረታዊ የሆኑ ኢንፌክሽን መከላከያ እርምጃዎች ተደጋጋሚ እና ጥልቀት ያለው እጅ አስተጣጠብ፣ ታመው ከሆነ ሰዎች ቤት እንዲቆዩ መምከር፣ ከመተንፈስ ጋር ግንኙነት ያላቸው እንደ ሳል እና ማስነጠስን መሸፈን ያሉ እርምጃዎች፣ ሶፍት እና ቆሻሻ መጣያዎችን ማዘጋጀት፣ በስልክ ለመስራት እና ሺፍቶችን ለማራራቅ ዝግጁ መሆን፣ ሰራተኞች የሌሎችን ሰዎች መሳሪያዎችን እንዳይጠቀሙ ማበረታታት እና ተከታታይ የሆነ የስራ ቦታን ማጽዳት ስራ መስራት ናቸው።
ንኹሎም ናይ ሰራሕ ቦታታት ዝምከር መሰረታዊ ናይ ረኽሲ ምክልኻል ስጉምቲታት፡ ብተደጋጋሚ ኢድ ብ ማይን ሳሙናን ምሕጻብ፡ ሰራሕተኛታት እንተ ደኣ ሓሚሞም ኣብ ገዛ ንኽጸንሑ ምብርትታዕ፡ ናይ መተንፈሲ ኣካላት ሕግታት ክም ሸፊንካ ምስዓል ን ምህንጣንስን ዝበሉ፡ ሶፍትን ናይ ጎሓፍ መጠራቐሚን ምሃብ፡ ኣድላዪ ኣብዝኾነሉ ናይ ቴሌኮም መራኸቢታት ውይድማ ናይ ሺፍት ስርዓት ምዝርጋሕ፡ ሰራሕተኛታት ናይ ካልኦት ሰባት ኣቑሑን መሳርሒታትን ንኽይጥቀሙ ምግባር፡ እብቲ ናይ ስራሕ ቦታ መዓልታዊ ጽርየት ምሕላውን ጸረ-ታህዋስያን ምግባርን ምቕጻል።
ፈጣን የሆነ መለየት እና ተበክለው ሊሆን የሚችሉ ግለሰቦችን ለይቶ ማስቀመጥ ሰራተኞችን፣ ደንበኞችን እና ሌሎች በስራ ስፍራ ላይ ያሉ ሰዎችን ለመጠበቅ ወሳኝ የሆነ እርምጃ ነው።
ኣላባዕቲ ውልቀሰባት ብቅልጡፍ ምልላይን ምፍላይን ንሰራሕተኛታት፣ ዓማዊል፣ በጻሕቲን ካልኦት ኣብቲ ናይ ስራሕ ቦታ ዘለዉን ሰባት ካብቲ ሕማም ኣብ ምክልኻል ወሳኒ ስጉምቲ እዩ።
U.S. Centers for Disease Control and Prevention (CDC፣ የአሜሪካ የበሽታ ቁጥጥር እና መከላከል ማዕከላት) ከባድ የሆነ የመተንፈሻ አካል ችግር ያለባቸው ሰዎች ያለባቸው ትኩሳት፣ የትኩሳት ምልክታቸው ወይም ሌሎች ያለባቸው ምልክት ለ 24 ሰአት እስከሚለቃቸው ድረስ እቤታቸው ውስጥ መቆየት ያስፈልጋቸዋል፣ ነገር ግን ምንም አይነት ትኩሳት የሚቀንስ ወይም ሌላ ምልክት የሚቀይር ምንም አይነት መድሀኒት መጠቀም የሌለባቸው ሲሆን የህመም ጊዜ የእረፍት ጊዜ ፖሊሲ በቀላሉ የሚለወጥ፣ ሰራተኞች እቤት ውስጥ እንዲሆኑ የሚፈቅድ ሊሆን የሚገባ ሲሆን ሰራተኞች ደግሞ እነዚህን ማወቅ አለባቸው።
ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ( U.S.) ማእኸል ቁጽጽር ሕማም ን ምክልኻልን( CDC) ክቢድ ናይ መተንፈሲ ኣካላት ጸገም ዘለዎም ሰራሕተኛታት ፡ እስካብ ን ኣስታት 24 ሰዓታት ካብ ረስኒ፣ ምልክታት ረስኒ፣ ካብ ዝኾኑ ዓይነት ምልክታት ን ብዘይ ዝኾነ ይኹን ናይ ረስኒ መቐነሲ መድሓኒት ውይድማ ምልክታት ዝቕንሱ መድሓኒታት ክይተጠቐሙ ነጻ ዝኾኑ ኣብ ገዛ ንኽጸንሑ ይላቦ፡ ካሊእ ድማ፡ ናይ ሕማም ፍቓድ ፖሊሲታት ድማ ስራሕተኛታት ኣብ ገዛ ንዘሎ ኣባል ስድራ ቤት ንኸተሓምሙ ብዘኽእል መልክዑ ክተዓጻጸፉ እዮም፣ ሰራሕተኛታት ድማ ነዞም ፖሊሲታት ክፈልጡዎም ይግባእ።
እንደ OSHA ከሆነ፣ መካከለኛ የተጋላጭነት ስጋት ስራዎች ተደጋጋሚ የሆነ የቅርብ ማለትም እስከ ስድስት ጫማ (1.8 ሜ) ድረስ COVID-19 የተጠረጠረባቸው ወይም የሌባቸው እንደሆነ የሚታወቅ ሰዎች ቅርበት የሚያስፈልግበት ስራ፣ ሆኖም SARS-CoV-2 ቀጣይነት ባለው የማህበረሰብ መተላለፍ ምክንያት ሊኖርባቸው የሚችል ሰዎች ወይም ከፍተኛ የ COVID-19 ስርጭት ባለባው ሀገራት የቅርብ ጊዜ ጉዞ ያደረጉ ሰዎች ከሆኑ ነው።
ብመሰረት OSHA፣ ተቓላዕነት ዕድል ዘለዎም ስራሕቲታት ምስ ዘይተፈለጡ ወይ ዝተጠርጠሩ ናይ ኮቪድ-19 ሕሙማት፣ እሞ ግን ብ SARS-CoV-2 በቲ ኣብ ናይ ንግዲ ቦታታት ዘጋጥም ዘሎ ማሕበረ ሰባዊ ምልባዕ፣ ወይ ናብ ናይ ኮቪድ-19 ሰፊሕ ምልባዕ ዘለዎም ሃገራት ብምጉዓዞም ዝተለኸፉ ክኾኑ ምስ ዝኽእሉ ሰባት ብተደጋጋሚ ወይ ብቐረባ ንኽክእ ኣብ ውሽጢ ሽድሽተ ጫማ (1.8 m) ርሕቐት ክኾኑ ዘገድድ ስራሕ ዘለዎም ሰባት እዮም።
ይህም እንደ ትምህርት ቤት፣ ከፍተኛ የህዝብ ቁጥር አካባቢዎች፣ እና ሌሎች ከፍተኛ የችርቻሮ ሱቆች ውስጥ ግንኙነት ያላቸው ሰራተኞችን ያካትታል። ለዚህ እና ለከፍተኛ ስጋት ቡድኖች የምህንድስና ቁጥጥሮች ከፍተኛ ውጤት ያለውን የአየር ማጣሪያ፣ የማስተንፈስ መጠንን መጨመር፣ አካላዊ ማገጃዎችን ማለትም እንደ ፕላስቲክ ማስነጠስ መከላከያ መግጠም እንዲሁም መኪና በመንዳት ማለፍ መስኮት ለደንበኞች አገልግሎት ማድረግን የሚያካትት ነው። አስተዳደራዊ ቁጥጥሮች ለዚህ እና ከፍተኛ ስጋት ያላቸው ቡድኖች የታመሙ ስራተኞችን ቤት ውስጥ እንዲቆዩ ማበረታታት፣ የፊት ለፊት ስብሰባዎችን በ ቨርቹዋል ስብሰባ መቀየር፣ ቋሚ የሆነ ሺፍትን መወሰን፣ የግድ የማያስፈልግ ጉዞዎችን ቀጣይነት ባለው ሁኔታ COVID-19 ከሚፈጠርባቸውን ቦታዎች ማስቆም፣ የድንገተኛ ጊዜ ግንኙነት እቅዶችን ማለትም ከስራ ጋር ግንኙነት ያላቸውን ስጋቶች መልስ የሚያሰጥ ፎረም እና በ COVID-19 ሰጋቶች ላይ እና ጥበቃ የሚያደርጉ ባህሪዎች ላይ ስልጠናዎች፣ ጥበቃ የሚያደርግ ልብስ እና እቃዎችን ማድረግ እና እንዴት ጥቅም ላይ ማዋል እንዳለባቸው ማሳወቅ፣ ግብአቶችን እና የግል ንጽህናን የሚያበረታታ የስራ ስፍራን ማዘጋጀት፣ ተደጋጋሚ የሆነ የእጅ መታጠብን የሚጠይቅ፣ እንዲሁም ስለ እጅ መታጠብ እና ሌሎች ስለ COVID-19 ጥበቃ የሚያደርጉ እርምጃዎችን የሚያሳውቅ ምልክቶችን ማድረግ። በስራው ሁኔታ ላይ፣ መካከለኛ የሆነ የተጋላጭነት ስጋት ያላቸው ሰዎች ይህም የእጅ ጓንት፣ ጋዋን እና የፊት መከላከያ ወይም የፊት ማስክ ወይም የአይን መከላከያዎችን የሚያካትት ልባስ ድብልቅ ያስፈልጋቸዋል።
እዚ ድማ ምስ ሓፈሻ ሀዝቢ ንኽክእ ዘለዎም ሰራሕተኛታት ዘካትት እዩ ንኣብነት ቤት ትምህርቲታት፣ ልዑል በዝሒ ህዝቢ ጻዕቒ ዘለዎም ናይ ስራሕ ቦታታት፣ ገለ ልዑል በዝሒ ናይ መሸጣ መሰንድኦ ዘለዎም ቦታታት እውን ዘካትት እዩ።ነዚን ካብዚ ዝልዕል ናይ ተቓላዒነት ኣጋጣሚ ዘለዎም ጉጅለታትን ናይ ምህንድስና ቁጽጽር ልዑል ብቕዓት ዘለዎም ናይ ኣየር መጻረዪታት ምግጣም፣ ናይ ቬንትሌሽን ሬት ምውሳኽ ኣካላዊ ገደባት ከም ንጹር ፕላስቲክ ናይ ምህንጣስ መከላኸሊ ምግጣምን፣ ንዓማዊል ድማ ኣብ መኪንኦም ኮይኖም ኣገልግሎት ዝረኽቡሌ መስኮት ምኽፋትን ዘካትት እዩ።ነዚን ካብዚ ዝልዕል ናይ ተቓላዒነት ኣጋጣሚ ዘለዎም ጉጅለታትን ምምሕዳራዊ ቁጽጽራት ድማ ዝሓመሙ ሰራሕተኛታት ኣብ ገዝኦም ክጸንሑ ምብርትታዕ፣ ብኣካል ዝግበሩ ኣኼባታት ብቨርችዋል ምቕያር፣ ዘይተለመዱ ሽፍቲታት ምፍጣር፣ ናይ ኮቪድ-19 በሰፊሑ ናብ ዘለወን ቦታታት ዝግበሩ ወሰንቲ ዘይኮኑ ጉዕዞታት ምቕናስ፣ ከም ናይ ሰራሕተናታት ጭንቀት መመለሲ ፎረም ዘካተተ ናይ ኢመርጀንሲ ርክባት ምምዕባል፣ ንሰራሕተኛታት ብዛዕባ ናይ ኮቪድ-19 መቃለዕቲን መከላኸሊ ባህርያትን ብዝምልከት ሓደሽቲ ዝኾኑ ትምህርቲታትን ስልጠናታትን ምሃብ፣ መከላኸሊ ክዳውንቲን መሳርሒታትን ክጥቀሙ ንዘለዎምሰራሕተኛታት ኣጠቓቕምኡ ምስልጣን፣ ውልቃዊ ንጽህና ዘበረታትዑ ሓገዛትን ናይ ስራሕ ቦታታትን ምፍጣር፣ ተደጋጋሚ ናይ ኢድ ምሕጻብ ምብርትታዕ፣ ናይ ዓማዊልን በዝሒ ህዝቢን ናይ ስራሐ ቦታ ተጠቓሚነት ምግዳብ፣ ብዛዕባ ኢድ ምሕጻብን ካልኦት ናይ ኮቪድ -19 መከላኸሊ መገዲታትን ዘርእዩ ምልክታት ምልጣፍ ዝኣመሰሉ የካትት።ኣብ ናይ ስራሕ ዓይነት መሰረት ብምግባር፣ ሰፊሕ ናይ ምቅላዕ ዕድል ዘለዎም ሰራሕተኛታት ውልቃዊ መከላኸሊ ናውቲታት ከም ጓንቲ፣ ጋውን፣ ናይ ገጽ መሸፈኒ ወይ ማስክ፣ መነጽር ክገብሩ ኣለዎም።
በዚህ የስጋት ቡድን ውስጥ ያሉ ሰራተኞች መተንፈሻዎችን ጥቅም ላይ የሚያውሉት ከስንት አንዴ ነው።
እዞም ንሓደጋ ተቓላዕቲ ሰራሕተኛታት ጉጅለ መተንፈሲ ምጥቃም ክንድቲ ኣየድልዮምን።
አንድ ሰው በአውሮፕላን ውስጥ ከታመመ ሠራተኞቹን እና ሌሎች ተሳፋሪዎችን ለመጠበቅ ተገቢው ቁጥጥር የታመመውን ሰው ከ 6 ጫማ ርቀት ጋር መለየት፣ የታመመውን ሰው ለማገልገል እና የፊት ለፊተኛው የፊት ጭንብል መስጠትን ያጠቃልላል። ወይም በሚታመሙበት ወይም በሚያስነጥሱበት ጊዜ አፋቸውን እና አፍንጫቸውን በቲሹዎች እንዲሸፍኑ መጠየቅ።
ሓደ ሰብ ኣብ ኣውሮፕላን እንተደኣ ሓሚሙ፡ ን ሰራሕተኛታትን ን ተሳፈርቲን ኣብ ምሕላው ኣግባብ ዘለዎም ቁጽጽራት ፡ ነቲ ዝሓመመ ሰብ ካብ ካልኦት ብ 6 ጫማ ምንጻል፡ ነቲ ዝሓመመ ሰብ ድማ ናይ ገጽን ኣፍንጫኝ መሸፈኒ (mask) ምሃብ ውይድማ ኣብ ዘስዕለሉ ውይድማ ኣብ ዝህንጥሰሉ ሰዓት ኣፉን ኣፍንጫኡን ብ ሶፍት ን ኽሽፍን ምግባር ዘጠቓለለ እዩ።
የበረራ ሰራተኞች የታመመ ተጓዥን ሲያስተናግዱ ወይም ከሰውነት የሚወጡ ፈሳሾችን ወይም ሊበከሉ የሚችሉ አካላትን ሲነኩ ለአንድ ጊዜ ሊያገለግሉ የሚችሉ ጓንቶችን ማጥለቅ ያለባቸው ሲሆን፣ የታመመው መንገደኛ ትኩሳት፣ የማያቋርጥ ሳል ወይም የመተንፈስ ችግር ካለበት ደግሞ ተጨማሪ የግል ደህንነት መጠበቂያ መሳሪያ መጠቀም አለባቸው።
ናይ ካቢን ጉጅለታት ዝሓመመ ተጎዓዚ ኣብ ዝከናኸኑሉ ወይ ናይ ሰብነት ፈሳሲ ወየ ተበኪሉ ክኸውን ዝኽእል ቦታ ኣብ ዝነኽኡሉ እዋን ተተጠቒሞም ክድርብይዎም ዝኽእሉ ናይ ሕክምና ጓንቲታት ክጥቀሙ ኣለዎም፣ እቲ ዝሓመመ ተጎዓዚ ረስኒ፣ ቀጻላይ ዝኾነ ሰዓል፣ ወይ ናይ ምትንፋስ ጸገም እንተልይዎ ናይ ውልቃዊ መከላኸሊ ናውቲ እውን ክጥቀሙ ኣለዎም።
ጓንት እና ሌሎች ሊወገዱ የሚችሉ ነገሮች በባዮሃዛርድ ቦርሳ ውስጥ መጣል አለባቸው እና ከዚያ በኋላ የተበከሉ ነገሮች ማጽዳትና መበከል አለባቸው። የመርከብ መርከቦችን እና ሌሎች ተሳፋሪ መርከቦችን ጨምሮ ለንግድ ማጓጓዣዎች የአደገኛ ቁጥጥር መቆጣጠሪያዎች በሚታመሙበት ጊዜ ጉዞን ለሌላ ጊዜ ማስተላለፍን እንዲሁም ራስን ማግለል እና ማሳወቅን ያካትታሉ። በመርከቡ ላይ አንድ ትኩሳት ወይም ሌሎች ምልክቶች ከታዩ ወዲያውኑ በመርከቡ ላይ ላለው የሕክምና ማዕከል ማሳወቅ።
ጓንቲታትን ካልኦት ተጠቒምካ ምድርባይ ዝከኣሉ ኣቑሑትን ኣብ ባዮሃዛርድ ሳንጣ ክድርበዩ ኣለዎም፣ ዝተበከሉ ቦታታት ድማ ክጸርዩን ዲስኢንፌክት ክግበሩን ኣለዎም።ንናይ ንግዲ መጎዓዓዝያ፣ ናይ መዘናግዒ ጉዕዞ መርከባትን ካልኦት ናይ ተጎዓዓዝቲ ጀልባታትን፣ ናይ ሓደጋ ቁጽጽር ክትሓም ከለኻ ጉዕዞኻ ምንዋሕ፣ ዓርስኻ ምፍላይን ኣብቲ መርከብ እንከሎ ዝኾነ ሰብ ረስኒ ወይ ካልኦት ምልክታት እንተተርእዩ ድማ ንኣብኡ ዘለዉ ናይ ሕክምናኣባላት ምፍላጥ ዝኣመሰሉ ዘካትት እዩ።
የሚሻለው መንገድ፣ የጤና ክትትል ለይቶ በተቀመጠው ሰው ክፍል ውስጥ ቢደረግ ነው። ለትምህርት ቤቶች እና ለልጆች እንክብካቤ ማዕከላት፣ CDC የአጭር ጊዜ መዘጋትን እና ጽዳት ወይም ከኢንፌክሽን ማጽዳትን ይመክራል ይህም የተበከለ ሰው በትምህርት ቤት ህንጻ ላይ ገብቶ ከነበረ እና የማህበረሰብ ስርጭት ምንም ቢሆን ማለት ነው።
ብሓሳብ ደረጃ፣ ሕክምናዊ ክትታላት ኣብቲ ናይቲ ዓርሱ ፈልዩ ዘሎ ሰብ ካቢን ክካየዱ ኣለዎም።ንቤት ትምህርቲታትን ናይ ህጻናት ክንክን ትካላትን፣ እቲ ዝሓመመ ሰብ ኣብ ቤት ትመህርቲ ህንጻ እንተነይሩ ናይ ማሕበረ ሰብ ምስርጫው ብዘየገድስ CDC ነቲ ህጻን ክሳብ ዘጸሪን ዲስ ዲስኢንፌክት ዝግበርን ንክዕጾ ይመክር።
ከዝቅተኛ እስከ መካከለኛ የማህበረሰብ ስርጭት በሚኖርበት ጊዜ፣ እንደ የጉዞ ፕሮግራሞችን መሰረዝ፣ ስብሰባዎችን መበተን እና ሌሎች እንደ ትምህርት ቤት በመገኛት መማር፣ የኳየር ክፍሎች ወይም ካፍቴሪያ ውስጥ የሚደረጉ ትልልቅ ስብሰባዎችን ማስቆም፣ በወንበሮች መካከል ያለውን ርቀት ማስፋት፣ የመድረስ እና የመውጣት ሰአቶችን ማለያየት፣ የግድ ያልሆኑ ጎብኚዎችን መከልከል እና ምልክቱን ለሚያሳዩ ልጆች ምርመራ የሚደረግባቸውን ለብቻቸው ያሉ ቢሮዎች እንደ መለየት ያሉ የማህበራዊ መራራቅ ስልቶችን ተግባራዊ ማድረግ ይቻላል።
ትሑት ወይ ማእኸላይ ናይ ማሕበረ ሰብ ስርጭት እንተልዩ፣ ናይ ኣካላዊ ርሕቐት ሜላታት ኣብ ስራሕ ክውዕሉ ኣለዎም ከም ናይ ሜዳ ጉዕዞታት፣ ኣኼባታትን ካልኦት ዓበይቲ ምትእኽኻባትን ንኣብነት ኣካላዊ ብቕዓት ትምህርቲታት ወይ ናይ ኳየር ክላሳት ወይ ኣብ ካፍቴርያ ምግቢ ምምጋብ፣ ኣብ መንጎ ጠረቤዛታት ዘሎ ክፍተት ብምስፋሕ፣ ናይ መእተዊን መውጽኢን ሰዓታት ብምውሳነን፣ ወሰንቲ ዘይኮኑ በጻሕቲ ብምቕናስ፣ ንከም ናይ ጉንፋዕ ዝበለ ምልክት ዘለዎም ህጻናት ፍሉይ ናይ ሕክምና ቦታ ምጥቃም።
በማህበረሰቡ ውስጥ ከፍተኛ የሆነ ስርጭት ሲኖር፣ ከማህበራዊ መራራቅ ስልት በተጨማሪ፣ የተራዘመ የትምህርት ቤት መዘጋት እንደ አማራጭ ሊታይ ይችላል። እለታዊ ስራቸውን ለሚሰሩ የህግ ማስከበር ሰራተኞች ወዲያው ሊፈጠር የሚችለው የጤና ስጋት ዝቅተኛ እንደሆነ CDC ይገምታል።
ኣብ ከባቢያዊ ማሕበረሰባት ምልባዕ እንተልዩ፣ ንናይ ማሕበራዊ ርሕቐት ሜላታት ብተወሳኺ፣ ንነዊሐ ግዘ ቤት ትምህርቲታት ተዓጽዮም ክጸንሑ ክግበር ይኽእል እዩ።ሕጊ ኣስፈጸምቲ መዓልታዊ ንጥፈታት እንዳካየዱ፣ ቀጥታዊ ናይ ጥዕና ሓደጋ ድማ ብ CDC ትሑት እዩ ተባሂሉ ይሕሰብ።
በ COVID-19 የተያዙ ወይም ከተጠረጠሩ ግለሰቦች ጋር መገናኘት ያለባቸው የሕግ አስከባሪ ባለሥልጣኖች ተገቢውን የግል መከላከያ ቁሳ ቁሶችን ጨምሮ እንደ የአስቸኳይ ጊዜ የሕክምና ቴክኒሻኖች ተመሳሳይ መመሪያዎችን እንዲከተሉ ይመከራሉ።
እቶም ምስ COVID-19 ክይህልዎም ዝተጠርጠሩ ውይድማ ክምዘልዎም ዝተረጋገጸ ሰባት ንኽከእ ክህልዎም ዝኽእል ናይ ሕጊ መኽበርቲ ኣካላት ፡ ናይ ወልቀ መሐለዊ መሳርሒ ሓዊሱ፡ ልከዕ ክም ናይ ሰብ ሞያ ሕክምና ተመሳሳሊ ደንቢታት ክስዕቡ ይግባእ።
በሚያስጨንቅ ሰዓት ላይ የቅርብ ግንኙነት የሚፈጠር ከሆነ፣ እንደገና ወይም የቤት እቃዎችን ከመጠቀማቸው በፊት ሰራተኞች የስራ ቀበቷቸውን እና መሳሪያዎቻቸውን በ ስፕሬይ ወይም ዋይፕ ከኢንፌክሽ ማጽዳት ያለባቸው ሲሆን የተቀመጠላቸውን የስራ ሂደት በመጠቀም ጥቅም ላይ የዋሉ PPEዎችን እና የመያዣ እና ላውንደሪ ልብሶችን ማስቀመጥ እና ማስወገድ አለባቸው።
ብድንጋጸ ናይ ቀረባ ምንኽኻእ እንተተፈጢሩ፣ ሰራሕተኛታት ናይ ግዳጅ ቀበትኦምን መሳርሒታቶምን ደጊሞም ቅድሚ ምጥቃሞም ናይ ገዛ መጽረዪ ስፐረይ ወይ ዋይፕ ተጠቒሞም ከጽርዩን ዲስኢንፌክት ክገብሩን ኣለዎም፣ ዝተጠቐሙሎም PPE ታት ኣቀማምጣን ኣጎሓሕፋን ከምኡውን ክዳውንቲ ላውደሪ ብዛዕባ ምእታው ብዝምልከት ድማ ስታንዳርድ መምርሒታት ይጠቐሙ።
OSHA አንዳንድ የጤና እንክብካቤ እና የአስከሬን ማቆያ ሰራተኞችን ከፍተኛ ወይም በጣም ከፍተኛ የተጋላጭነት ስጋት ያላቸው እንደሆኑ አድርጎ ያሳያል።
OSHA ገለ ናይ ጥዕና ክንክንን ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓትን ሰራሕተኛታት ንምቅላዕ ኣብ ዝለዓለ ሓደጋ ከምዘለዉ ሓቢሩ።
ለከፍተኛ ተጋላጭነት አደጋ የተጋለጡ ስራዎች የጤና እንክብካቤ አሰጣጥ፣ ድጋፍ፣ ላቦራቶሪ እና ለሚታወቁ ወይም ለተጠረጠሩ ለ COVID-19 ህመምተኞች የተጋለጡ ናቸው።
ልዑል ናይ ምቅላዕ ዕድል ዘለዎም ስራሕቲ ምስ ዝተጠርጠሩ ወይ ዝተረጋገጹ ናይ ኮቪድ-19 ሕሙማት ተቓላዒነት ዘለዎም ናይ ጥዕና ክንክን ኣቕርቦት፣ ሓገዝ፣ ቤተ ፈተነን ናይ ሕክምና መጎዓዓዝያ ሰራሕተኛታትን ዘካትቱ እዮም።
ይህም ከባድ ተጋላጭነት ያለው ስጋት ሲሆን ሰራተኞች የኤሮሶል አመንጪ ሂደቶች ላይ የሚሰሩ ሰራተኞች ወይም ናሙናዎችን ከሚጠረጠሩ COVID-19 ታካሚዎች ጋር የሚሰሩ ከሆነ ነው።
እቶም ሰራሕተኛታት ኤሮሶል ዘምርቱ ምርመራታት ዘካይዱ እንተኾይኖም፣ ወይ ካብ ዝተጠርጠሩ ወይ ዝፍለጡ ናይ ኮቪድ-19 ሕሙማት ናሙናታት ዝወስዱ እንተኾይኖም ኣዚዮም ተቓላዕቲ እዮም።
የአየር ላይ ቅንጣቢዎችን የሚያመነጩ ሂደቶች፣ ቱቦ ወደ መተንፈሻ አካል ማስገባት፣ ሳልን የሚያስጀምሩ ሂደቶች፣ ብሮንኮስኮፒ አንዳንድ የጥርስ ሂደቶች እና ምርመራዎች ወይም መከላከያ የናሙና ስብሰባ።
ኤሮሶል ዘምርቱ ከይዲታት ኢንቱቤሽን፣ ሰዓል ዘጀምሩ ከይዲታት፣ ብሮንኮስኮፒ፣ ገለ ናይ ስኒ ሕክምናታትን ምርመራታትን፣ ወይ ኢንቫሲቭ ናይ ናሙና ምእካብ ዘካተቱ እዮም።
ከፍተኛ ተጋላጭነት ያላቸው የሬሳ ክፍል ውሰጥ ያሉ ስራዎች በሞታቸው ሰአት በ COVID-19 የሚጠረጠሩ ሰዎችን አስከሬን የሚያዘጋጁ ሰዎችን ስራ የሚያካትት ሲሆን፣ አውቶፕሲ የሚሰሩ ከሀኖ እነዚህ ሰዎች ከፍተኛ ተጋላጭነት ያላቸው ሰዎች ይሆናሉ ማለት ነው። ተጨማሪ የምህንድስና ቁጥጥሮች ለእነዚህ ስራዎች የሚጠረጠር ወይም የሚታወቅ የ COVID-19 ያላበቸው ሰዎች በለይቶ ማቆያ ክፍል ውስጥ ማስገባት ሲሆን ይህም የአየር ላይ ጥቃቅን ቅንጣቶችን የሚያወጡ ስራዎች የሚሰሩ ከሆነ ነው።
ልዑል ናይ ተቓላዒነት ሓደጋ ዘለዎም ናይ ቀብሪ ስራሕቲ ንናይ ብኮቪድ-19 ከምዝተተሓዙ ዝተጠርጠሩ ወይ ዝተረጋገጹ መወትቲ ሬሳ ዘዳልዉ ሰባት; እዚኦም ናይ ሬሳ ምርመራ እንተካይዶም ናይ ምቅላዕ ዕድሎም ሰፊሕ እዩ።ተወሳኺ ናይቶም ብኮቪድ-19 ከም ዝተተሓዙ ዝተረጋገጹ ወይ ዝተጠርጠሩ ዝፍለዩሉ ክፍሊ ዘካትት ናይ ምህንድስና ቁጽጽራት፣ ናይ ኤሮሶል ዘምርት ከይዲታት ዘካይዱ እውን ዘካተቱ እዮም።
ልዩ የሆነ አሉታዊ የግፊት መተንፈሻ አጋዥ ለአንዳንድ የጤና እንከብካቤ ወይም ሬሳ ማስቀመጫ ሊያስፈልግ ይችላል።
ስፔሻላይዝ ዝተገበሩ ኣሉታዊ ቬንትሌሽን ኣብ ገለ ናይ ጥዕና ክንክንን ናይ ቀብሪ መሰንድኦታትን ኣግባባዊ ክኾን ይኽእል።
ናሙናዎች በባዮ ደህንነት ደረጃ 3 ጥንቃቄዎች ሊያዙ ያስፈልጋል።
ናሙናታት ብ Biosafety ደረጃ 3 ጥንቃቐታት ክተሓዙ ኣለዎም።
አለም አቀፉ የጤና ድርጅት (WHO) የሚመጡ ታካሚዎች በ COVID-19 በመጠርጠራቸው መሰረት ውስን በሆነ የማቆያ ስፍራ ውስጥ ይቆዩ ዘንድ ይመክራል። ከ PPE በተጨማሪ፣ በ 6 ጫማ ርቀት ላይ ሆነው ስራቸውን ከተጠረጠሩ እና በ SARS-CoV-2 ከተጠቁ ሰዎች ጋር እና የአየር ላይ ቅንጣት በሚፈጥር ስራ ላይ ለሚሰሩ ሰዎች OSHA መተንፈሻዎችን ይጠቀሙ ዘንድ ይጠቁማል።
ናይ ዓለም ጥዕና ድርጅት (WHO) ናብ ሕክምና ዝመጹ ተሓከምቲ ናይ ኮቪድ-19 ተጠርጠርቲ ድዮም ኣይኮኑን ብምፍላይ ኣብ ፍሉይ መጸበዪ ቦታ ክጸነንሑ ምግባር ይመክር።ን ካልእ PPE ብተወሳኺ፣ OSHA ምስ ብ SARS-CoV-2 ተታሒዞም ከምዝኾኑ ዝፍለጡ፣ ዝተጠርጠሩ ሰባት ኣብ ውሽጢ 6 ፊት ንዝሰርሑ ሰባት መተንፈሲታት ይመክር፣ ነቶም ኣብ ናይ ኤሮሶል መምረቲ ምርመራ ዝሰርሑ ሰባት እውን።
አሜሪካ ውስጥ፣ NIOSH የ N95 የፊት ጭምብል መተንፈሻን የፈቀደ ሲሆን ወይም ሁሉን አቀፍ በሆነ ሁኔታ ውሰጥ ጥቅም ላይ ሊውል ይገባል፣ የተጻፈ የመተንፈሻ አካል ጥበቃ ፕሮግራም ይህም የብቃት ምርመራን፣ ስልጠናን እና የጤና ምርመራዎችን የሚያካትት ነው።
ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ፣ ብ NIOSH-ፈቓድ ዝተወሃቦ N95 ፊልተር ዝገብር ናይ ገጽ መሸፈኒ መተንፈሲ ወይ ዝሐሸ ኣብ ሓፈሻዊ፣ ጽሑፋዊ ናይ ምትንፋስ መከላኸሊ ፕሮግራም እኹል ፈተነ፣ ስልጠናን ናይ ሕክምና ፈተናታትን እውን ሓዊሱ ኣብ ጥቕሚ ይውዕል።
ሌሎች አይነት የመተንፈሻ መሳሪያዎች ትልቅ የሆነ ጥበቃን የሚያደርጉ ሲሆን የስራ ምቾትን ከፍ ያደርጋል። WHO ሙሉ በሙሉ መሸፈንን የማይደግፍ ሲሆን፣ COVID-19 የመተንፈሻ አካል በሽታ ስለሆነ በሰውነት ፈሳሾች አማካይነት የሚተላለፍ ነው።
ካልኦት ናይ መተንፈሲ ዓይነታት ዝበለጸ ምክልኻልን ዝሓሸ ናይ ሰራሕተኛ ምቾትን ይህቡ።WHO ሙሉሽ መሸፈኒታት ኣይመክርን፣ ኮቪድ-19 ብናይ ሰውነት ፈሳሲ ዝመሓላለፍ እንተይኮነስ ናይ ስርዓተ ምትንፋስ ሕማም ብምዃኑ።
WHO በመግቢያ በሮች ላይ ምርመራ የሚያደርጉ ሰራተኞች ብቻ የቀዶ ጥገና ጭምብል እንዲያደርጉ ይመክራል።
WHO ንመርመርቲ ሰባት ናይ ሰርጂካል ማስክ ምጥቃም ጥራሕ እዩ ዝመክር።
ለ COVID-19 ታካሚዎች እንክብካቤ ከማድረግ ወይም የአየር ላይ ቅንጣቢዎችን ከማያወጡ ታካሚዎችን ከማመላለስ ተግባር ላይ ለተሰማሩ ሰዎች፣ WHO ሰርጂካል ማስክን፣ የአይን ጭምብል ወይም የፊት መከለያ እና ጓንቶችን ጥቅም ላይ ያውሉ ዘንድ ይመክራል።
ብዘይ ኤሮሶል ዘምርቱ ምርመራታት ካብ ኮቪድ-19 ሕሙማት ናይ ምትንፋስ ናሙናታት ዝወስዱ፣ ዝሕብሕቡ፣ ወይ ዘጎዓዕዙ ሰባት፣ WHO ሰርጂካል ማስክ፣ መነጸራት፣ ወይ ናይ ገጽ መሸፈኒ፣ ጋውንን ጓንቲን ክጥቀሙ ይመክር።
የአየር ማቀነባበሪያ ሂደት ከተከናወነ የቀዶ ጥገና ጭምብሉ በ N95 ወይም በ FFP2 የመተንፈሻ መተካት ይተካል።
ኤሮሶል ዘምርቲ ምርመራታት ክካየዱ እንተኾይኖም፣ እቲ ሰርጂካል ማስክ ብ N95 ወይ FFP2 መተንፈሲ ክቕየር ኣለዎ።
በአለም አቀፍ ደረጃ ያለው የ PPE አቅርቦት በቂ ካለመሆኑ ጋር በተያያዘ፣ WHO የ PPE ፍላጎትን መቀነስን በቴሌሜዲስን፣ አካላዊ ገደብ ማለትም በንጹህ መስኮቶች አማካይነት የግድ ቀጥታ እንክብካቤ ማድረግ ያለባቸው ሰዎች ብቻ ይገቡ ዘንድ፣ ለአንድ ውስን ሰራ ብቻ የግላዊ መከላከያ ቁሳ ቁሶችን እንዲጠቀሙ፣ አንድን መተንፈሻ መሳሪያ ሳያወጡት ለብዙ ሰዎች እንክብካቤ በማድረግ፣ የግላዊ መከላከያ ቁሳ ቁሶች አቅርቦት ሰንሰለትን መቆጣጠር እና ምልክት ለማያሳዩ ሰዎች በማስተባበር አማካይነት ይጠቁማል።
ዓለም ለኻዊ ናይ PPE ኣቕርቦት እኹል ብዘይ ምዃኑ፣ WHO ናይ PPE ኣድላይነት ብቴሌሜዲሲን ንምቕናስ፣ ኣካላዊ መፈላለዪታት ከም ንጹር መስትያት ክጥቀሙ፣ ናይ ቀጥታ ክንክን ዝገብሩ ሰባት ጥራሕ ናቲ ኮቪድ-19 ዝሓመሙ ሰባት ክኣትዉ፣ ነቲ PPE ንንጹር ስራሕ ኣድላዪ ኣብ ዝኾነሉ ጥራሕ ብምጥቃም፣ ንተመሳሳሊ ሕማም ዘለዎም ዝተፈላለዩ ሕሙማት ክንክን ኣብ ዝህቡሉ ግዘ ከየውጽእዎ ምጥቃም ክቕጽሉ፣ ነቲ ናይ PPE ኣቕርቦት ሰንሰለት ክቆጻጸርዎን ከተሓባብሩን፣ ንናይ ሕማም ምልክት ዘየርእዩ ሰባት ማስክ ዘይ ምጥቃም ብምብርትታዕ ንክሰርሑ ይመክር።
በማርች 4፣ 2020፣ በካሊፎርንያ ከተማ ውስጥ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ያወጅኩ ሲሆን ይህም ያደረኩት በ COVID-19 ስጋት ምክንያት ነው፤
ብመጋቢት 4, 2020፡ ብምኽንያት ስግዓት ኮቪድ-19 ኣብ ካሊፎርኒያ ህጹጽ ኩነት ክህሉ ኣዊጀ።
በተቃራኒ በጥቅት ግዜ ዉስጥ COVID-19 በመላዉ ካሊፎርኒያ ተሰራጭቷል። ይህም የፌዴራልና የክልል መንግስት እንዲሁም የክልል ሕብረተሰብ ጤና ባለስልጣናት ወቅታዊና ቀጥተኛ ፍኖተ ካርታ እንዲያዘጋጁ አስገድዷቸዋል።
እሞድማ ኣብ ዝሓጸረ እዋን፡ ኮቪድ-19 ኣብ መላእ ካሊፎርኒያ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ክዛመት ኪሉ እዩ፡ ካብ ፌደራል ፡ ክልላትን ካብ ከባቢያዊ ሰበ ስልጣን ህዝባዊ ጥዕና ጊዜኡ ዝሓለውን ዝሓሸ ጥቡቕነት ዘለዎም መምርሒታት ንክወሃቡ ኣግዳሲ ክኸውን ገይሩ እዩ።
ነግር ግን በካሊፎረኒያ ሁሉም ቦታዎች የህብረተሰብን ጤና እና ደንነትን ለመጠበቅ ሁሉም ካሊፎረኒያ ነዋሪዎች ከህብረተሰብ ጤና ዲፓርትመንት የሚወጣዉን የህክምና አቅጣጫዎች ትኩረት ሊሰጡበት ይገባል።
ኣብ መላእ ካሊፎርኒያ ስቴት ዘሎ ድሕንነትን ናይ ፐብሊክ ጥዕና ምሕላው ክበሃል፣ ኩሎም ካሊፎርኒያውያን ብ ክፍሊ ፐብሊክ ጥዕና ዝወጽኡ ናይ ፐብሊክ ስቴት ጥዕና መምርሒታት ምሕላው ኣድላይ ኮይኑ ረኸበዮ ኣለኹ።
አሁን በዚህ ምክንያት፣ እኔ GAVIN NEWSOM የካሊፎርኒያ ግዛት ገዥ፣ በሀገሪቱ ህገመንግስት እና በካሊፎርኒያ ግዛት መመሪያዎች በተሰጠኝ ስልጣን መሰረት በተለይም በመንግስት ህግ ክፍሎች 8567፣ 8627፣ እና 8665 የሚከተለውን ከወጣ ጀምሮ ወዲያው ተግባራዊ የሚሆን ህግ አውጥቻለሁ:
ኣኔ ጋቪን ኒውሶም፡ ናይ ካሊፎርኒያ ኣማሓዳሪ፡ ብ ናይ ስቴት ሕገመንግስቲን ብ ናይ ካሊፎርኒያ ሕጊን ፡ ብፍላይ ከዓ ብ መንግስታዊ ኮዳት 8567, 8627 ን 8665 ኣቢሉ ብዝተውሃበኒ ስልጣን መሰረት፡ ነዚ ዝሰዕብ ትእዛዝ ብምውጻእ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ተግባራዊ ንኽግበር ይእዝዝ።
በዚህም የታዘዙት ነገሮች የሚከተሉት ናቸው:
እቲ ትእዛዝ ከምዚ ዝስዕብ ዝቐርብ ይኸውን፡
1) የህብረተሰብ ጤናን እና ደንነትን መጠበቅ እና የጤና አገልግሎት አሰጣጥን እዉን ማድራግ ማላት ሁሉንም ማገልገል መቻል ማለት ነዉ እንድሁም በከፊተኘ ሁኔታ ተጋላጭ ለሆኑት ቅድምያ መስጠት፣ ሁሉም ነዋሪዎች አዉን ሀገሪቷ የህብራተሰብ ጤናን አስመልክተ ያሰቀመጠችዉን አቅጣቻዎች ላይ ትኩራት እንዲያድርጉ ማድራግ፣ የሀገሪቷ ህብራተሰብ የጤና ዲፓርትመንት በአሁኑ ግዜ COVID-19 በመላ ሀገሪቷ ምን ደረጃ ላይ እንዳለ እንዲያዘጋጁ ያዘዝኩት ማለት ነዉ።
1) ጥዕናን ድሕነትን ሓፋሽ ንምሕላውን ማእከል ሕክምናታት ንኩሉ ክሕግዙን ነቶም ተነቀፍትን ኣብ ልዑል ሓደጋ ዝርከቡ ቀዳምነት መታን ክህቡን፡ ኩሎም ተቀማጦ መጀመርያ ነዘን ንጥዕና ህዝቢ ዝምልከቱ እዋናዊ መምርሒታት ክሰምኡ ይግብኦም። እዘን መምርሒታት ብሃገር ደረጃ እዋናዊ ኩነታት ኮቪድ-19 ተራእዩ ብክፍሊ ህዝባዊ ጥዕና ዝተዳለዋ መምርሒታት እየን።
አነዚህ መመሪያዎች ከማርች 19፣ 2020 በ COVID-19 መከላከያ እርምጃ ምላሽ ወቅት የግድ አስፈላጊ የሆኑ የመሰረተ ልማት ሰራተኞችን መለየት https://covid19.ca.gov/ ማሳወቂያ ላይ ከሚገኘው መግለጫ ጋር የሚጣጣሙ ናቸው።
እዞም ትዕዛዛት ምስ ናት መጋቢት 19 2020 ዝሰማምዑ’ዮም፡ ኣብ https://covid19.ca.gov/ ትሕቲ Memorandum on Identification of Essential Critical Infrastructure Workers During COVID-19 Response ዝብል ኣርእስቲ ይርከቡ።
የመንግስት ጤና መኮንን ትእዛዝ
ናይ ሃገራዊ ፕብሊክ ጥዕና ኦፊሰር ትእዛዝ
የህዝብ ጤናን ለመጠበቅ እኔ እንደ የመንግስት የህዝብ ጤና መኮንን እና የካሊፎርኒያ የህዝብ ጤና መምሪያ ዲሬክተር በፌዴራል መንግስት ወሳኝ ተግባራት ቀጣይነት እንዲጠበቅ አስፈላጊ ካልሆነ በስተቀር በካሊፎርኒያ ግዛት የሚኖሩ ሁሉም ግለሰቦች ቤት ወይም በመኖሪያቸው እንዲቆዩ አዝዣለሁ። በ https://www.cisa.gov/critical-inamb መሠረተ ልማት-ሴክተሮች እንደተገለፀው የመሰረተ ልማት ዘርፎች።
ናይ ህዝቢ ጥ ዕና ንምሕላው ክበሃል፣ ኣነ፣ ካም ናይ ስቴት ጥዕና ኦፊሰር፣ከም ናይ ካሊፎርኒያ ክፍሊ ፐብሊክ ጥዕና ዳይሬክተርን፣ ኩሎም ነበርቲ ካሊፎርኒያ፣ ብመሰረት ኣብ https://www.cisa.gov/critical-infrastructure-sectors ዝተቐመጦ ኣገደስቲ ናይ ፌደራል ናይ ኣዝዮም ኣድለይቲ ናይ መሓውር ሴክተራት ስራሕቲ ንምቕጻል እንተዝይኮይኑ፣ ኣብ ገዛኦም ውይድማ ኣብ መንበሪኦም ንኽጸንሑን ት እዛዝ የምሓላልፍ ኣለኹ።
በተጨማሪም፣ እና የሃገረ ገዥው ቢሮ ድንገተኛ አገልግሎቶች ጽ∕ቤት ዳይሬክተር ጋር በመወያየት፣ እንደ አንገብጋቢነቱ መጠን የካሊፎርኒያውያ ነዋሪዎችን ደህንነት እና ጤንነት ለመጠበቅ ሲባል ተጨማሪ ክፍሎችን ልሾም እችላለሁ።
በተውሳኺ፣ ምስ ናይ ኣምሓዳሪ ቢሮ ናይ ሕጹጽ ግላጋሎት ዳሬክተር ብዝግበር ዘተ፣ ናይ ካሊፎርኒያውያን ጥዕናን ደሕነንትን ንምሓላው ክበሃል፣ ተውሳኽቲ ሰክተራት ከም ኣሳጋ እቲ ኢሉ ክፈሊ ይኽ እል እየ።
በጤና እና ደህንነት ኮድ ስራ ካለ ህግ ጋር ስምምነት 120125፣ 120140፣ 131080፣ 120130(c)፣ 120135፣ 120145፣ 120175 እና 120150፣ ይህ ህግ ወዲያውኑ በስራ ላይ እንዲውል እና ሌላ ማስታወቂያ እስካልተነገረ ድረስ ስራ ላይ መዋሉን ይቀጥላል።
ብመሰረት ኣብ ትሕቲ ጥዕናን ደሕንነትን ዘለዉ ሰብ ስልጣናት፣ ኮድ 120125, 120140, 131080, 120130(c), 120135, 120145, 120175 and 120150, እዚ ቅደም ሰዓብ እዚ ብቕልጡፍ ናብ ስራሕ ክ ኣቱን እስካብ ቀጻሊ መግለጺ ድማ ኣብ ስራሕ ክጸንሕን እዩ።
የፌዴራል መንግስት ሐብታቸው፣ ስርዓታቸውና ኔትወርካቸው ለዩናይትድ ስቴትስ በጣም ወሳኝ በመሆናቸው ምክንያት የእነርሱ ከጥቅም ውጭ መሆን ወይም መውደም በደህንነት፣ ኢኮኖሚያዊ ደህንነት፣ የሕዝብ ጤና ወይም ደህንነት ወይም ሌሎች ድምር ውጤቶች የሚያስከትሉ 16 ቁልፍ መሰረተ ልማቶችን ለይቷል።
ፈደራላዊ መንግስቲ ሕብረት መንግስታት ብኣቕመን ኣድለይቲ ዝትበሃላ 16 ኣገደስቲ ክፍልታት ኣለልዩ። ምድስካል ናይዘን ክፍልታት ኣብ ልዕሊ ድሕነት፡ ቁጠባዊ ውሕስነት፡ ጥዕናን ድሕነትን ሓፋሽ፡ ወይ`ውን ዝሆነ ጽንባረ ናይዘን ዝተጠቅሳ ከቢድ ሓስያታት ከውርድ ይኽእል’ዩ።
በእነዚህ 16 ወሳኝ መሰረተ-ልማት ዘርፎች ውስጥ የሚሰሩ ካሊፎኒናውያን እነዚህ ዘርፎች ለካሊፎርናውያን ጤንነት እና ደህንነት ጠቀሜታ ስላላቸው ስራቸውን ሊቀጥሉ እንደሚችሉ ትዕዛዝ እሰጣለሁ።
ኣብዘን 16 ኣገደስቲ ክፍሊ ትካላት ዝሰርሑ ካሊፎርኒያውያን ብምኽንያት ናይዞም ትካላት ኣገዳስነት ንናይ ካሊፎርኒያውያን ጥዕናን ውሕስነትን ስርሖም ክቕጽሉ ከምዝኽእሉ ትእዛዝ ይህብ።
ይህ ትዕዛዝ ስራ ላይ እየዋላ የሚገኛዉ የካሊፎረኒያን ነዋሪዎች ጤናን ለመጠበቅ ነዉ።
እዚ ትእዛዝ ጥዕና ህዝቢ ካሊፎርኒያ ንምሕላው ዝተዋህበ እዩ።
የካሊፎኒያ የማህበረሰብ ጤና መምሪያ የ COVID-19 ጫናን መቀነስ መቻላችንን ለማረጋገጥ ይችል ዘንድ በመላው ግዛት ወጥነትን ፈጥሯል።
ናይ ካሊፎርንያ ክፍሊ ህዝባዊ ጥዕና ጽልዋ ኮቪድ-19 ከነጉድል ስሩዕ መስርሕ ክኽተል ይሓስብ።
ግባችን ቀላል ነው፣ ኩርባውን አጥፈን፣ እና የቫይረሱን ስርጭት ማቋረጥ ነው።
ሽቶና ቀሊል እዩ፣ ነቲ ከርቭ ክን ዓጽፎ እሞ ናይ እቲ ቫይረስ ናይ ምግፋሕ ተኽእሎ ድማ ንምቁራጽ እዩ።
የአቅርቦቱ ሰንሰለት መቀጠል አለበት፣ እና ካሊፎርኒያዎች እንደ ምግብ፣ መድሃኒት ማዘዣዎች፣ እና የጤና እንክብካቤ አይነት አስፈላጊ ነገሮችን መድረስ መቻል አለባቸው።
ናይ ቀረብ ሰንሰለት ክቅጽል ኣለዎ። ነበርቲ ካሊፎርንያ ከኣ ናይ መግቢ፡ መድሃኒትን ሕክምናን ኣገልግሎት ክረኽቡ ኣለዎም።
ከላይ የሰፈሩትን ተግባራት ለማግኘት ወይም ለማከናወን ወይም አሊያም ደግሞ የተፈቀዱ አስፈላጊ ተግባራትን ለማመቻቸት ከቤት ወይም ከመኖሪያ ቤት ስፍራቸው መውጣት ሲያስፈልጋቸው፣ በቆይታቸው ሁሉ የማህበራዊ ርቀት መጠበቅ ይኖርባቸዋል።
ሰባት ወይ ነዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ስራሓት ከሰላስሉ ወይ’ውን ኣድላይን ሕጋውን ንጥፈታት ከካይዱ፡ ካብ ገዝኦም ወይ መንበሪ ቦትኦም ምስዝወጹ ኣብ ኩሉ እዋናት ማሕበራዊ ርሕቀት ክሕልዉ ይግብኦም።
2) የጤና አገልግሎት ትከረት ማድራግ የለባት ለታማሚዎች ድጋፍ የሚሰጡ እና ራስን ለመከላከል የሚያገለግሉ መሳሪያዎች እንዲሁም ለአቅራቢዎች ቀትኛ ድጋፍ መስጠት ነዉ።
2) እቲ ናይ ጥዕና ክንክን መብጽሒ ስርዓት. ነቶም ኣዝዮም ዝሓመሙ ቅድሚያ ክህብ ይግባ፣ ነቶም ብ ቐጥታ ዝክናኸንዎም ድማ ከም ናይ ዓርስ መሐለዊ ዓቑሑት ዝበሉ ሓፍቲታት ቕድሚያ ክወሃቡ ኣለዎም።
3) የድንገተኛ አገልግሎት ቢሮ ይህንን ትእዛዝ ለማስከበር ይሆን ዘንድ የሚያስፈልጉትን እርምጃዎች ሁሉ እንዲወስድ ትእዛዝ ተሰጥቶታል።
3)ክፍሊ ህጹጽ ረድኤት ምስዚ ትእዛዝ ንምቅያድ ኣድለይቲ ስጉምትታት ክወስድ’ዩ።
4) ይህ ትዕዛዝ ከካሊፎርኒያ ህግ ጋር በመጣጣም ተፈፃሚ የሚሆን ሲሆን፣ የመንግስት ሕግ ክፍል 8665 ያካትታል ግን በዚህ ብቻ አይገደብም።
4) እዚ ትእዛዝ እዚ ምስ ናይ ካሊፎርኒያ ሕጊ መሰረት ዝኸይድ ኮይኑ፣ ን ናይ መንግስታዊ ኮድ ክፍሊ 8665 ዘጠቓለለ ግን ኣብኡ ዘይውሰን እዩ።
ከዚህ በኋላ በተቻለ ፍጥነት የበለጠ እንዲታዘዝ ሲሆን ይህ ትእዛዝ በአገር ውስጥ የጸሀፊ ቢሮ ውስጥ ሊሞላ እና የሰፋ እውቅና እና ማስታወቂያ ለዚህ ህግ ሊሰጠው ይገባል።
ብዝተኽኣለ መጠን ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ድማ እዚ ትእዛዝ እዚ ኣብ ቢሮ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ( Secretary of State) ፋይል ንኽግበርን ገፊሕ ህዝባዊ ምፍላጣት ተግይሩሉ ትእዛዝ ድማ ንክወሃቦ ቀጻሊ ትእዛዝ ተዋሂቡ ኣሎ።
ይህ ትዕዛዝ ከፍተኛ ወይም ሂደታዊ፣ በህግ ተፈፃሚ ወይም ኢ-ፍትሃዊ፣ የካሊፎርኒያ ግዛት፣ ኤጀንሲዎቹን፣ መምሪያዎቹን፣ ተቋሟቱን፣ ኦፊሰሮቹን፣ ሰራተኞቹን ወይም ሌላ ማንኛውንም ግለሰብ ማናቸውም መብቶች ወይም ጥቅሞች ለመፍጠር የታሰበምነ የሚያደርግ አይደለም።
እዚ ትእዛዝ እዚ ኮነ ኢልካ ኣብ ሓቅነት ዝተደረኹ ይኹን ኣብ ኣካይዳታት፣ካብ ናይ ካሊፎርኒያ ስቲት፣ ተወከልቲታ፣ክፍሊታት፣ ኣካላት፣ ኦፊሰራት፣ሰራሕተኛ ውይድማ ዝኾነ ሰብ ተጻራሪ ብዝኾነ መልክዑ፣ኣብ ሕጊ ወይድማ ማዕርነት ክትግበሩ ዝኽእሉ ዝኾኑ ዓይነንታትን ምሰላታትን፣ ጥቕሚታትን ንምፍጣር ዝዓለመ ኣይኮነን።
ለዚህም ምስክር ይሆን ዘንድ፣ በዛሬው ዕለት ማርች 19፣ 2020 ፊርማዬንና የካሊፎርኒያ ግዛት ታላቁ ማኅተም አሳርፌበታለሁ።
ስለዚ ነዚ ክቡር ማሕተም ሃገረ ካሊፎርንያ በዚ ዕለት 19 መጋቢት 2020 ብኢደይ ይልጥፍ።
ከ፡ Katherine Maher፣ የ Wikimedia Foundation ዋና ስራ አስፈጻሚ
ካብ: ካተሪነ ማሀር፣ Wikimedia Foundation CEO
ለ፡ ሁሉም የ Wikimedia Foundation ሰራተኞች
ን: ኩሎም ናይ Wikimedia Foundation staff (ዊኪሚድያ ፋውንዴሽነን ስታፍ)
ጉዳዩ፡ [Covid-19] ጫናውን ማቅለል እና ለወደፊት ዝግጅት ማድረግ
ዋኒን መስመር: [ኮቪድ-19] እቲ ጽዕንቶ ብምብራህ ንመጻኢ ምድላው
መላኪያ ቀን/ሰዓት፡ ማርች 14/2020፣ 00:24 UTC
መስደዲ ዕለት/ሰዓት: 14 ማርች፣ 2020, 00:24 UTC
ፈቃድ ሰጪ: CC0: በሕግ የተጠበቀ መብት የለም
ፈቓድ ምሃብ: CC0: ዝተዓቀበ መሰል የለን
በዚህ ወር ውስጥ ራሳችንን ለየት ባለ ሁኔታ ውስጥ አግኝተነዋል።
ኣብዚ ወርሒ እዚ ንባዕልና ኣብ ከቢድ ኩነታት ኢና ረኺብናዮ ዘለና።
የ COVID-19 ወረርሺኝ አለምአቀፍ የሰብአዊ ግንኙነታችን ግልጽ ያደረገ ሲሆን አንዳችን ለሌላችን ያለንን ሃላፊነትም የሚገልጽ ነው።
እዚ ናይ ኮቪድ-19 ለበዳ ነኒባዕልና ዘለና ዓለምለኻዊ ምትሕሓዛትናን ሓላፍነታትናን ግልጺ ገይሩ ዘርኢ ነገር እዩ።
ለተግዳሮቶቹ የሚሆን ምሳሌ የሌለን ቢሆንም፣ ምርጥ የሆነው ምላሻችን የሚገኘው በአለም አቀፋዊ መተዛዘን፣ ትብብር እና በዚህ ድርጀት ማእከላዊ ስፍራ ላይ የሚቀመጥ ማህበረሰባዊ ግንባታ ነው።
ንማሕለኻታቱ ኣብነት የብልናን።እንተኾነ ግን ዋና ምላሽና ኣብ ናይ ዓለም ሓዘኔታ፣ ምትሕብባርን ማሕበረ ሰብ ምህናጽን ኣብ ናይዚ ድርጅት ልቢ ምፍጣር ከምዝኾነ ንፈልጥ ኢና።
በሰራተኞቻችን መካከል በኢሜይል፣ ስልክ እና ቻቶች ላይ ያየነው ጓደኝነት እና ግድ መሰጣጠት ትልቅ የሆነ እንዴት ካሉ ድንቅ የሆኑ ሰዎች ጋር ለመስራት መታደላችንን የሚያሳይ ማረጋገጫ ነው።
ብኢመይል፣ ምድውዋልን ቻትን ዝረኣናዮ ኣብ መንጎ መሳርሕቲታትና ዘሎ ምሕዝነትን ምትሕልላይን ምስኦም ክንሰርሕ ዕድል ዝረኸብና ዘደንቑ ሰባት ከምዝኾኑ ዘረጋግጽ እዩ።
ሁላችሁንም አንደ ስራ ባልደረባ ለማወቅ በመቻሌ እድለኛ እንደሆንኩኝ ራሴን እቆጥራለሁ።
ንኩልኹም ከም ሰራሕተኛታተይ ጌረ ክቖጽረኩም ብምኽኣለይ ኣዝየ ሕጉስ እየ።
ባለፈው ሳምንት አንድ ሰው ስለስራችን ያለውን አድናቆት ነግሮኛል።
ዝሓለፈ ሰሙን፣ ዝኾነ ሰብ ኣብ ስራሕና ዘለዎ ምስጋና ኣካፊሉኒ።
አለማችን ወደ Wikipedia መመለሷ ምን ያክል ትርጉም ያለው እንደሆነ እና ይህ ወሳኝ የሆነ ግብአት ኦንላይን እና ለሁሉም ሰው የሚሆን እንዲሆን መሆኑ ትልቅ የሆነ ምልክት ነው።
ኣብዚ ግዜ እዚ ዓለም ናብ Wikipedia ገጻ ክትጥምዝዝ ምኽኣላ ክንደይ ትርጉም ከምዘለዎ ኣዘኻኺሮምኒ፣ እዚ ወሳኒ ሓገዝ ኦንላይን ኮይኑ ንኩሉ ሰብ ቅሩብ ኮይኑ ምጽንሑ ሓያል ምልክት እዩ።
የእርስዎ ስራ ይህ እንዲሆን ያስችላል፣ እርስዎ ቦታውን ቢይዙ፣ የእኛ ስራ ባልደረባዎች ክፍያ ቢያገኝ ወይም ማህበረሰባችን ደህንነቱ አስተማማኝ ቢሆን።
ስራሕኩም እዚ ንክሳኻዕ ይገብር፣ እዞም ሳይታት ንክጸንሑ ወይ መሳርሕቲና ክኽፈሉ ክትገብሩ እንተኽኢልኩም ወይ ማሕበረ ሰብና ደሕንነቱ ሓልዩ ንክጸንሕ ይገብር።
አለማችን አሁን ከመቼውም ይልቅ Wikipedia የሚያቀርበውን መረጃ ትፈልጋለች።
ዓለም Wikipedia ዘቕርቦ ሓበሬታ የድልያ እዩ፣ ብፍላይ ካብ ካልእ ግዜ ንላዕሊ።
ይህ እኛ የምናደርገው ብቻ ሳይሆን እንዴት እንደምናደርግ በአለም ላይ ትርጉም ያለው ተጽዕኖ የሚያሳድርበት በዚህ ወቅት ነው።
እዚ ግዜ እዚ እንገብሮ ነገር ጥራይ ዘይኮነስ፣ ነቲ ነገር ከመይ ንገብሮ ዝብል ነገር፣ ኣብ ዓለም ትርጉም ዘለዎ ጽልዋ ዘሕድረሉ ግዜ እዩ።
ይህ ተልእኮ እና የእርስዎ ሚና እጅግ አስፈላጊ ከመሆኑ የተነሳ፣ አንድ ላይ እንዴት እንደምንሰራ አንዳንድ ከፍተኛ ማስተካከያዎችን ከሚመጣው ሳምንት ጀምረን የምናደርግ ይሆናል።
ብምኽኒያት ናይ'ዚ ተልእኾ እዚ ኣድላይነት ን ዝህልወኩም ኣብርክቶን ፡ ካብ'ዚ ዝመጽእ ዘሎ ሰሙን ጀሚሩ ሓቢርና ኣብን ስርሐሉ መንገዲ ዝተወሰኑ ርኡያት ለውጢታት ክንገብር ኢና።
በስራችን እና መርሃ ግብራችን ላይ የሚደረግ ማስተካከያ
ናይ ስራሕ መደባትና ምትዕርራያት
Robyn ቀደም ሲል እንደገለፀው፣ ሲ-ቡድኑ ለመጪው ቀናት እና ወራት የሚከናወነው አካሄዳችንን እና ፕሮግራማችንን ለመወያየት ትናንት ማታ ተገናኝቷል።
Robyn ቅድም ክብል ከምዝበሎ፣ እዚ ናይ c-team ብዛዕባ ኣሰራርሓና ንክመያየጡን ንዝመጹ ዝተወሰኑ መዓቲታትን ኣዋርሕን መደብ ከውጽኡን ተራኺቦም ነይሮም።