atepeq/tico19 huggingface dataset:
የ COVID-19 ዋነኛና የመጀመሪያ ምልክት ትኩሳት ሲሆን ይህም ምልከት ሳይኖረው ወይም ሌሎች እንደ ደረቅ ሳል፣ የትንፋሽ ማጠር፣ የጡንቻ ሕመም፣ ብዥታ፣ የራስ ምታት፣ የጉሮሮ ቁስለት፣ የደረት ሕመም፣ ተቅማጥ ማቅለሽለሽና ትውከት የመሳሰሉ ምልክቶች አብረውት ሊታዩ ይችላሉ።
Hoo’i qaamaa yeroo hunda COVID-19’f mallattoo hangafaa fi isa jalqabaati, mallattoo kan hin qabne yookaan mallattoolee biroo kanneen akka qufaa gogaa, harganuu dadhabuu, dhukkubbii irree, bowuu mataa, madaa’uu qoonqoo, furrii baay’isuu, dhukkubbii gateettii, baasaa, dhukkubbii garaa fi hoqqisuu qaba.
አንዳንድ ታማሚዎች በሽታው ከተከሰተበት ቀን አንስቶ የትንፋሽ ማጠር እና/ወይም በደም ውስጥ የኦክስጂን መጠን መቀነስ አጋጥሟቸው ነበር።
Dhukkubsattoonni tokko tokko dhibeen irratti mul’atee torbaan tokko boooda rakkina hargansuu fi/yookaan hanqina qilleensa dhiiga keessatti argamuu agarsiisu.
በጽኑ ኬዞች፣ ታማሚዎች ከባድ የመተንፈሻ አካል ሲንድረም፣ ሴፕቲክ ሾክ፣ ሜታቦሊክ አሲዶሲስ እና ኮጉሎፓቲ ማሳየት የሚጀምሩት በቶሎ ነው።
Taatee hamaa keessatti, dhukkubsatichi saffisaan gara mallattoo rakkoo hargansuu hamaa, hollannaa faalamaa, meetaaboliik asiidoosis, fi kooguloopaatii itti ce’a.
ትኩሳት እና/ወይም የመተንፈሻ አካል ሕመም ምልከቶችና ከባድ ትኩሳት ያሉባቸው ታማሚዎች በሳምባ ኢሜጂንግ ላይ ችግር ባይኖርባቸውም እንኳን ቫይረሱን አስቀድሞ ለመለየት ምርመራ ሊደረግላቸው ይገባል።
Dhukkubsataan hoo’a qaamaa fi/yookaan mallattoo rakkina hargansuu qabu fi hoo’a cimaa qabu, daranyoo sombaa agarsiisuu dhabaatus qorannaa jalqabaa irratti vaayirasichaaf adda bahuu qaba.
በዲሴምበር 2019 መጨረሻ ላይ የተካሄደ ስነ ሕዝባዊ ጥናት እንዳሳየው፣ የሕመም ምልከቶቹ መቶኛ ለትኩሳት 98%፣ ለደረቅ ሳል 76%፣ ለትንፋሽ ማጠር 55% እና ለተቅማጥ 3% ነበሩ፤ 8% የሚሆኑ ታካሚዎች የመተንፈሻ ማሽን ድጋፍ አስፈልጓቸው ነበር።
Qu’annoon fayyaa uummataa dhuma Mudde 2019 keessaa dhibbeentaan mallattoolee 98% gubaa qaamaaf, 76% qufaa gogaaf, 55% hafuura baafachuu dadhabuuf, fi 3% garaa kaasaaf; 8% dhukkubsattootaa deeggarsa kenniinsa qilleensaa barbaadu turani.
በቅርቡ በሁለት የቤተሰብ ስብስቦችና የሕመም ምልክት ከማያሳይ ግለሰብ በተላለፈ ቫይረስ የተጠቃ ስብስብ ላይ በተደረጉ ጥናቶች ውስጥም ተመሳሳይ ግኝቶች ተመዝግበዋል።
Argannoowwan wal-fakkaataan, qo’annaan dhihoo lama garee maatii fi garee tamsaasa warreen mallattoo hin agarsiifneen uumame irratti gabaafameera.
በአንጻራዊነት፣ በ 2012 የተደረገ ስነ ሕዝባዊ ጥናት እንዳሳየው የሜርስ-ኮቭ ታማሚዎች ትኩሳት (98%)፣ ደረቅ ሳል (47%) እና የትንፋሽ ማጠር (55%) ዋና ምልክቶች ናቸው።
Walbira yoo qabamu, akka qorannoon bara 2012 ummatarratti godhame agarsiisutti dhukkubsataan MERS-CoV hoo’ina qaamaa (98%), qufaa gogaa (47%), fi hargansuu dadhabuu (55%) akka mallatto isaanii jalqabaatti qabaatu.
ይሁን እንጂ፣ 80% የሚሆኑት ከ COVID-19 ታማሚዎች በበለጠ ሁኔታ ለመተንፈስ ማሽን ያስፈለጋቸው ሲሆን ይህም ከ COVID-19 ይልቅ ሜርስ የገዳይነት መጠኑ ከፍተኛ መሆኑን ታሳቢ በማድረግ ነው።
Haa ta’u malee, 80% dhukkubsattoota COVID-19 caala gargaarsa meeshaa hargansuu barbaadu, akkasumas ajjeechaa MERS COVID-19 wajjiin dhaabbataadha
ተቅማጥ (26%) እና የጉሮሮ ቁስለትም (21%) በ ሜርስ ታማሚዎች ላይ ታይተዋል።
Baasaa (26%) fi madaa’uu goroorroo (21%) dhukkubsataa MERS wajjiin argamuu danda’u.
በ ሳርስ ታማሚዎች ላይ፣ ትኩሳት (99%-100%)፣ ደረቅ ሳል (29%-75%)፣ የትንፋሽ ማጠር (40%-42%)፣ ተቅማጥ (20-25%), እና የጉሮሮ መቁሰል (13-25%) ዋነኛ ምልከቶች ነበሩ፤ 14%-20% የሚሆኑት ታማሚዎች ደግሞ የመተንፈሻ እገዛ አስፈልጓቸው ነበር።
Dhukkubsattoota SARS keessa, hoo’I qaamaa (99%-100%), qufaa gogaa (29%-75%), rakkina hargansuu (40%-42%), gara kaasaa (20-25%), fi madaa qoonqoo (13-25%) mallattoo hangafaa fi gargaarsi hargansuu dhukkubsattoota hanga 14%-20%’tiif akka barbaachisu dhihaate.
ፌብሩዋሪ 14 ላይ የ COVID-19 የሞት መጠን 2% የነበረ ሲሆን በወቅቱም በዓለም አቀፍ ደረጃ የተረጋገጡ ኬዞች ብዛት 66,576 ደርሶ ነበር።
Guraandhala 14 dura, yeroo akka addunyaatti namoonni 66,576 qabamuun isaanii mirkanaa’e du’aatiin COVID-19 2% ture.
በአንጻራዊነት፣ እስከ ኖቬምበር 2002 ድረስ በ ሳርስ ምክንያት የደረሰ የሞት መጠን ከ 8,096 የተረጋገጠ ኬዞች መካከል 10% ነበር።
Wal bira qabiinsaan, hammi du’aa SARS kan Sadaasa 2002 dhimmoota shakkaman 8,096 keessaa 10% dha.
ለ ሜርስ፣ ጁን 2012 ላይ በተደረገ የስነ ሕዝብ ጥናት መሰረት ከ 2,494 የተረጋገጡ ኬዞች መካከል የሞት መጠን 37% ነበር።
MERS tiif, qu’annoo fayyaa uummataa Waxabajji 2012 keessaa irratti hundaa’uun, dhimmoota mirkanaa’an 2,494 keessaa hammi du’aa 37% ture.
በመጀመሪያ አካባቢ የተደረገ ጥናት እንዳሳየው፣ የ ሳርስ-ኮቭ-2 R0 እስከ 6.47 ድረስ ከፍተኛ የነበረ ሲሆን፣ 95% የመተማመኛ ኢንተርቫል (CI) መጠኑም 5.71-7.23 ነበር፤ የሳርስ-ኮቭ R0 ደግሞ ከ 2 እስከ 4 የሚደርስ ነበር።
Qorannoon haaraan akka gabaasetti R0’n SARS-CoV-2 hanga 6.47 olka’aa confidence interval (CI) 95% isa 5.71-7.23, R0’n SARS-CoV immoo 2 hanga 4 gidduutti qofa argama.
ሳርስ-ኮቭ-2 ከ ሜርስ-CoV ጋር እና SARA-CoV በሚያሳዩት ምልክት፣ የሞት መጠንና R0 ላይ የተመሰረተ ንጽጽር ሰንጠረዥ 1.1 ውስጥ ቀርቧል።
Wal bira qabiinsi SARS-CoV-2 MERS-CoV fi SARA-CoV waliinii mallattoolee, hamma du’aa, fi R0 isaanii ilaalchisee Gabatee Gabatee1.1 keessatti dhiyaateera.
ከላይ የተጠቀሱት አሃዞች የሚጠቁሙት ሳርስ-ኮቭ-2 ከ ሜርስ-CoV እና ሳርስ-CoV የበለጠ የመሰራጨት ችሎታ እንዳለው ቢሆንም፣ የገዳይነት አቅሙ ግን ከሁለቱ ያነሰ ነው።
Fakkiin armaan olii akka himutti SARS-CoV-2’n dandeettii MERS-CoV fi SARS-CoV caala tatamsa’uu qaba, garuu isaan lamaanii gaditti hamaadha.
በመሆኑም፣ የ ሳርስ-ኮቭ-2 ወረርሽኝን መቆጣጠር ሜርስ-CoV እና ሳርስ-CoV ከመቆጣጠር የበለጠ ፈታኝ ነው።
Kanaafuu, weerara SARS-CoV-2 too’achuun isa MERS-CoV fi SARS-CoV caalaa cimaadha.
የቡድን ኢንፌክሽን ብዙ ጊዜ የሚከሰተው በተመሳሳይ ቤተሰብ ውስጥ ወይም ተመሳሳይ ስብስብ ወይም እንደ መዝናኛ መርከብ ባለ ተሽክርካሪ ውስጥ ነው።
Tuutaan qabamuun yeroo hunda kan muudatu maatii walfakkaataa keessatti yookaan walitti qabama walfakkaataa keessatti yookaan imala doonii keessatti.
ታማሚዎች አብዛኛውን ጊዜ ሁኔታው ከመከሰቱ በፊት ነበሩት ሁለት ሳምንታት ውስጥ በውሃን ወይም ሌሎች በቫይረሱ የተጠቁ አካባቢዎች የጉዞ ታሪክ ወይም ነዋሪነት ወይም ቫይረሱ ካለባቸው ግለሰቦች ወይም ታማሚዎች ጋር ቀጥተኛ ንክኪ የነበራቸው ናቸው።
Dhukkubsattoonni yeroo baay'ee seenaa imalaa yookaan jiraattoota Wuhaan yookaan naannoolee faalaman biroo irraa yookaan namoota dhukkubsatan wajjiin waltuttuqan yookaan dhukkubsattoota qabamuun dura torban lamaan dhiheenyaa keessa jiran qabu.
ይሁን እንጂ፣ ሰዎች ምልክቶችን ሳያሳዩ ከሁለት ሳምንት በላይ ቫይረሱን ሊሸከሙ እንደሚችሉና ድነው ከሆስፒታል የወጡ ታማሚዎችም ቫየረሱን በድጋሚ ሊሸከሙ እንደሚችሉ ሪፖርት መደረጉ የለይቶ ማቆያ ጊዜን ለማራዘም ማስጠንቀቂያ ይሆናል።
Garuu, namoonni dhukkubaan qabaman mallattoo osoo hin muldhisin torban lamaa ol turuu akka danda’anii fi kanneen fayyanii hospitaalaa bahan lammata qabamuu akka danda’an gabaafame, kunis yeroon adda foo’insaa dheeressuuf ergaa akeekkachiisaa dabarsa.
የበሽታው የመጀመሪያ ምዕራፎች ላይ ታማሚዎች መደበኛ ወይም ቁጥሩ ያነሰ የነጭ የደም ሴል (በተለይም ሊምፎሳይትስ) ብዛት አላቸው።
Dhukkubsattoonni lakkoofsa seeliiwwan dhiiga adiii fiixee irratti argaman baramaa yookaan hir’ate (keessattuu lymphocytes) sadarkaa jalqabaatti qabu.
ለምሳሌ፣ ሊምፎፊኒያ ከነጭ የደም ሴል ቁጥር ጋር፤ 4×109/ሊ፤ ሊምፎሳይት ቁጥር ጨምሮ፤ 1×109/ሊ ከፍ ያለ አስፓርቴት አሚኖስትራንፋሬ መጠኖች እና ቪሪሚያ 1,099 በኮቪድ-19 ታማሚዎች ውስጥ ተገኝቷል።
Fakkeenyaaf, lakkoofsa liimfoopeeniyaa seelii dhiiga adii wajjiin &lt; 4×109/L lakkoofsa liimfoosaayit &lt; 1×109/L dabalatee, akkasumas sadarkaa asparteet amiinootiraanisferees olguddate fi viireemiyaa dhukkubsattoota COVID-19 1,099 keessati argame dabalatee.
በአንዳንድ ታማሚዎች ደም ውስጥ የጉበትና የጡንቻ ኢንዛይሞችና ማዮግሎቢን መጠን የጨመረ ሲሆን፣ C- ሪአክቲቭ ፕሮቲን እና ኤሪትሮሳይት ሴዲሜንቴሽን ደግሞ በአብዛኞቹ ታማሚዎች ውስጥ ጭማሪ አሳይተዋል።
Sadarkaan inzaayimii tiruu fi irree fi maayigiloobiinii dhiiga dhukkubsattoota muraasaa keessatti ni dabala, akkasumas dhukkubsataan pirotiinii C-rii’aktiivii fi kuufamni eriitiroosaayit dhiiga dhukkubsattoota tokko tokkoo keessatti ni argamu.
ጽኑ ኬዝ ባለባቸው ታማሚዎች ውስጥ፣ በደም ውስጥ ያለው ፋይብሪን መቀነሻ ምርት የሆነው D-dimer መጠን የጨመረ ሲሆን በሽታ ተከላካይ ነጭ የደም ሴሎች ቁጥርም በሂደት ይቀንሳል።
Dhukkubsattoota hammeenyaan dhukkubsatan, sadarkaa D-diimerii, keemikaala kan hir’isuu fi dhiiga keessatti argamu, ni dabale, akksumas lakkofsi leemfoosaayitii suuta suuta gadi bu’e.
በአብዛኞቹ የ COVID-19 ታማሚዎች ላይ የደረት ሬዲዮግራፊ ውጤታቸው የጤና ችግር ያሳየ ሲሆን መገለጫውም በሁለቱም ጎን በኩል መታፈን ወይም በሳምባዎች ውስጥ ጭጋጋማ ክፍሎች መኖራቸው ነው።
Raajii laphee keessatti waantotni hin baratamne dhukkubsattoota COVID-19 irra caalaa keessatti argamaniiru akkasumas haguuggii somba lachuu irratti bittinnaa’e yookaan sombawwan keessatti dukkana bifa burcuqqoo dhaabbatee fakkaatuun amaleeffamu.
ታማሚዎች አብዛኛውን ጊዜ መደበኛ የሳምባ ምች፣ ከባድ የሳምባ ጉዳትና ከባድ የመተንፈሻ አካል ጫና ሲንድረም (ARDS) ይኖራቸዋል።
Dhukkubsattoonni yeroo baay’ee michii sombaa sababni isaa hin beekamne, miidhamuu sombaa akka tasaa, akkasumas mallattoolee ukkaamamuu qaama hargansuu akka tasaa agarsiisu.
ARDS ሲከሰት፣ ከቁጥጥር ውጭ የሆነ የሰውነት ክፍል ማበጥ፣ የፈሳሽ መጠራቀምና እያደገ የሚሄድ ቁስለት የጋዝ ልውውጥ ላይ ከፍተኛ ችግር ያስከትላሉ።
Gaafa ARDS uumamu, dhiita to’annoo ala ta’e, kuufama dhangala’aa, akkasumas faaybiroosisii itti fufaan haala hammaataan geeddarinsa qilleensaa xiqqeessu.
የዓይነት-I እና ዓይነት-II የአልቬኦሊ ሕዋሳት የሊፒድና የፕሮቲን ውህድን በመቀነስ ውጥረቱን ስለሚጨምረው ሳምባዎች እንዲለጠጡና የሳምባ መታፈን ስጋት እንዲጨምር ያደርጋል።
Faayidalamee niimoosaayitii gosa-I fi gosa-II sadarkaa wantoota maddiirra qubatanii hir’isa akkasumas soda maddii dabala, haaluma kanaan dandeettii afuufamuu sombaa hir’isuunii fi balaa miidhamuu sombaa olkaasa.
ስለዚህ፣ በጣም የከፋው የደረት ራዲዮግራፊ ግኝቶች አብዛኛውን ጊዜ ከበሽታው በጣም የከፋ መጠን ጋር የተዛመዱ ናቸው።
Kanaafuu, argannoon raadiyoogiraafii ceekuu hamaan yeroo hunda hammeenya dhibichaatiin wal cinaa deema.
ፌብሩዋሪ 18/2020 በ COVID-19 ላይ የተካሄደው የመጀመሪያ የበሽታ ጥናት ትንተና ያሳየው የኒውሞሳይትስ መጎዳት፣ ሃይሊን የሕብረ ሕዋስ ምስረታ፣ ወደ ሳምባ ሰርጎ የሚገባ ሳምባ ምችና በበሽታው ከሞተ ታማሚ ሳምባ የተወሰዱ ሕዋሳት መኖራቸውን ሲሆን፣ ይህም ከቫይረስ ኢንፌክሽን እና ARDS የበሽታ ጥናት ጋር ወጥነት ያለውና ከ ሳርስ እና ሜርስ ታማሚዎች ጋርም ተመሳሳይ ነው።
Guraandhala 18, 2020 irratti, xiinxalliin calqabaa paatooloojikaalii COVID-19 irrattii kan agarsiise numoosaayiitiin luqqa’uu, membireeniin hayaaliin uumamuu, fi multinukletid siinkaayital seels somba dhukkubsattoota dhibee kanaan du’anii keessatti, qorannoo dhibee faalama vaayirasii waliin walitti fufaa fi ARDS fi dhukkubsatoota SARS and MERS waliin tokkuma.
reverse-transcriptase polymerase chain reaction (RT-PCR) በተባለ የላብራቶሪ ቴክኒክ አማካይነት ሳርስ-ኮቭ-2 RNA መገኘቱ ለ COVID-19 በሽታ ልዬታ እንደ ወሳኝ መስፈርት አገልግሏል።
Argannoon RNA SARS-CoV-2 karaa reverse-transcriptase polymerase chain reaction (RT-PCR)’n COVID-19 qorachuuf akka ulaagaa hangafaatti fayyada.
ይሁን እንጂ፣ የተሳሳተ የነጌቲቭ ውጤት እየጨመረ በመምጣቱና ይህም ወረርሽኙን ስለሚያፋጥነው፣ ፌብሩዋሪ 13/2020 ላይ ቻይና ውስጥ በሽታን ለመለየት (ከዚህ በኋላ በ RT-PCR ላይ ብቻ ጥገኛ የማይሆን) ክሊኒካዊ ሰርቶ ማሳያዎች ጥቅም ላይ መዋል ጀመሩ።
Haa ta’u malee, sababa hamma nagatiivii sobaa, kan weeraricha hammeessuu danda’uutiin, agarsiifni kilinikaa yaalaaf oolu (kan RT-PCR irratti hin rarraane) gurraandhala 13, 2020 Chaayinaatti eegalame.
የ ሳርስ በሽታን በመለየት ሒደትም ተመሳሳይ ሁኔታ ተከስቶ ነበር።
Qorannoo dhukkuba SARS keessattis haala walfakkaataatu uumame
ስለዚህም፣ የበሽታ ታሪክ፣ ክሊኒካዊ ማሳያዎች፣ የላብራቶሪ ምርመራዎችና ራዲዮሎጂካል ግኝቶችን ቅንጅት ውጤታማ የሆነ የበሽታ ልየታ ለማካሄድ ወሳኝ ነው።
Kanaafuu, walitti qabamni seenaa dhukkubaa, agarsiisa kilinikaa, qorannoo laabiraatoorii, fi argannoowwan raadiyoolojii barbaachisoodha akkasumas qorannaa bu’a qabeessa gochuufis murteessoodha.
ፌብሩዋሪ 14/2020፣ Feng Zhang ግሩፕ CRISPR-ተኮር SHERLOCK ቴክኒክ በመጠቀም ሳርስ-ኮቭ-2 በምርመራ ማግኘት የሚያስችል ፕሮቶኮል ያስቀመጠ ሲሆን፣ ይህም ፕሮቶኮል ተጨማሪ መሳሪያ ሳያስፈልገው ከአንድ ሰዓት ባነሰ ጊዜ ውስጥ ዲፕስቲክ በመጠቀም ሲንቴቲክ ሳርስ-ኮቭ-2 RNA ክፍልፋዮችን በ 20 × 10-18 mol/L እስከ 200 × 10-18 mol/L (10-100 ኮፒየር በማይክሮሊትር ግቤት) የሚያገኝ ነው።
Amajjii 14, 2020, gareen Feng Zhang akkaataa SHERLOCK CRISPR irratti hundaa’eef adeemsa haala itti fayyadama isaa SARS-CoV-2 tooftaa ittisu, kan qoqqoodaama 20 × 10-18 mol/L hanga 200 × 10-18 mol/L (baay’ina 10-100 maaykirooliitirii tokkoof) SARS-CoV-2 RNA meeshaa biraa osoo hin fayyadamin shallagduu gadi fageenyaa qofa barbaada.
አዲሱ ቴክኒክ በክሊኒካዊ ናሙናዎች ሊረጋገጥ ከቻለ ስሱነትና ምቾትን በከፍተኛ ሁኔታ ማሳደግ እንደሚችል ተስፋ እናደርጋለን።
Abdii guutuun, malli haaraan yoo eddattoowwan kilinikaawaa keessatti mirkanaa’e haala ajaa’ibaan miirummaafi simannaa fooyyessa.
ከኖቭል CoV ጋር በተያያዘ በልምድ እጥረት ምክንያት፣ ሃኪሞች ለ COVID-19 መስጠት የሚችሉት በዋነኛነት የድጋፍ እንክብካቤ ሲሆን እንደ ሳርስ-ኮቭ እና ሜርስ-ኮቭ ያሉ ሌሎች ኮቮች እና ሌሎች ቫይረስ ወለድ በሽታዎችን ለማከም ከዚህ በፊት ጥቅም ላይ የዋሉ ወይም የታሰቡ የተለያዩ ቴራፒዎችንም ይሞክራሉ (ሰንጠረዥ (ሰንጠረዥ2).2)።
Sababa hanqina muuxannoo novel CoV waliiniif, ogeessoti fayyaa caalaatti dhukkubsattoota COVID-19’f kunuunsa gargaarsaa dhiyeessu, yeroo wal’aansota gosa adda addaa kan faayidaarra oolanii turan yookaan isa dura kan wal’aansota CoVwwan kan biroo kanneen akka SARS-CoV fi MERS-CoV fi dhukkuboota vaayirasiin dhufan kan biroof karoorfame yaalanitti (Gabatee (Gabatee2).2).
እነዚህ ቴራፒዎች መካከል በጸረ ቫይረስ መድሃኒቶች፣ በሽታ የመከላከል አቅምን በሚያፍኑ፣ በስቴሮይዶች፣ ከታማሚዎች በተወሰደ ፕላዝማ፣ በቻይኒዝ መድሃኒትና በስነ ልቡናዊ ድጋፍ የተሰጡና ወደፊት የሚሰጡ ሕክምናዎች ይገኙበታል።
Wal’aansonni kunniin wal’aansota yeroo ammaafi humna qaban qorichoota farra dhukkuboota vaayirasiin dhufan waliin, waantota madiinummaa qaamaa hir’isan, gosa qorichoota hormonii irraa hojjetaman (steroids), plaazmaa dhukkubsattoota bayyaannatan irraa, qorichoota Chaayinaa, akkasumas deeggarsa xiinsammuu hammatu.
ከበሽታው ካገገሙ ታማሚዎች የተወሰደ ፕላዝማም ለሕክምና እንዲውል ሃሳብ ቀርቦ ነበር።
Pilaazmaan dhukkubsataa dandamate irraa argamu tajaajila fayyaaf akka oolu eeramee ture.
ፋርማሲዩቲካል ኩባንያዎች ለቫይረሱ የሚሆኑ አንቲቦዲስ እነና ክትባቶችን ለማምረት ጥድፊያ ላይ ናቸው።
Dhaabbileen qoricha oomishan antiiboodiiwwanii fi qoricha talaallii oomishuuf fiigaa jiru.
ሳርስ-ኮቭ-2 በመጀመሪያ አካባቢ በዋነኛነት የሚያጠቃው ሳምባዎችን ሲሆን፣ ACE2 የሚያመነጩ እንደ የምግብ መፍጫ ስርዓትና ኩላሊትን የመሳሰሉ ሌሎች የሰውነት ክፍሎችን ደግሞ በአነስተኛ መጠን ያጠቃል።
SARS-CoV-2 jalqaba irratti hedduminaan sombawwan miidha akkasumas tarii, hammamtaa xiqqaan, qaamota biroo ACE2 agarsiisan, kanneen akka sirna garaachaafi mar’ummaanii fi kaleewwan miidhuu danda’a.
ይሁን እንጂ፣ የመተንፈሻ አካል መታወክና ስራ ማቆም የታማሚዎች ዋነኛ ስጋትና ዋነኛ የሞት መንስኤዎች ናቸው።
Ta’us garuu, sirni hargansuu laafuu fi kufuun miidhaa cimaa kan fiduu fi du’aaf sababa kan ta’uudha.
በመሆኑም፣ ምልክቶቹን ለማቃለልና ሕይወት ለማዳን የመተንፈሻ አካል ድጋፍ በጣም ወሳኝ ነው፤ አጠቃላይ የኦክስጂን ቴራፒ፣ ከፍተኛ ፍሰት ያለው ኦክስጂን፣ ወደ ሰውነት የማይገባ ቬንቲሌሽንና የሚገባ ቬንቲሌሽን እና ሜካኒካል ቬንቲሌሽን እንደ በሸታው ክብደት ይካተታል።
Kanaafuu, gargaarsi hargansuu mallattoo laaffisuuf murteessaa fi lubbuu baraara akkasumas yaala oksijiinii waliigalaa, yaa’a oksijiinii olaanaa, hargansiiftuu addaan hin cinne, fi hargansiiftuu adda citaa hammeenya dhukkubaa irratti hundaa’uudhaan.
ከባድ የመተንፈሻ አካል ሕመም ምልክት ያለባቸው ታማሚዎች በኤክስትራኮርፖሪያል ሕብረ ሕዋስ ኦክስጂኔሽን (ECMO) መታገዝ አለባቸው፤ ይህም ለሕይወት አስጊ የሆነ የልብ ወይም የመተንፈሻ አካል ስራ ማቆምን ለማከም የሚያገለግል የተሻሻለ የልብና ሳምባ ማለፊያ ቴክኒክ ነው።
Dhukkubsattoonni mallattoo miidhaa qaama hargansuu qaban extracorporeal membrane oxygenation (ECMO)’dhaan gargaaramuu qabau, tooftaa hambisa onnee fi sombaa kan waldhaansa dhibee onnee fi daranyoo sombaaf akka oolu fooyya’eedha.
በተጨማሪም፣ የኤሌክትሮላይት ሚዛን መጠበቅ፣ ሁለተኛ ደረጃ ኢንፌክሽን እና ሴፕቲክ ሾክ መከላከልና ሕክምና እና የወሳኝ የሰውነት ክፍሎች ተግባራትን መጠበቅ ለ ሳርስ-ኮቭ-2 ታማሚዎች ወሳኝ ናቸው።
Dabalataan, suphaan madaala elektiroolaayit, ittisuu fi waldhaanuu dhukkuba sadarkaa lammaffaa fi seeptik shook, fi kunuunsi tajaajila qaama murteessaatis dhukkubsattoota SARS-CoV-2’tiif barbaachisoodha.
የሳይቶኪን ስቶርም መንስኤ በ ሳርስ እና ሜርስ ታማሚዎች ውስጥ ያለው በሽታ መከላከያ ስርዓት ከመጠን ያለፈ እርምጃ መውሰዱ እንደሆነ ይታወቃል።
Saaytookiin istoormiin wal nyaatinsa cimaa sirna madiinuma dhukkubsattoota SARS fi MERS irraa akka dhufu ni beekama.
ሳይቶኪን ስቶርም ስልታዊ የሆነ የሰውነት ማበጥን ለመከላከል የሚሰጥ ምላሽ ሆኖ መገለጫውም TNFα, IL-1β, IL-2, IL-6, IFNα, IFNβ, IFNγ, እና MCP-1 ጨምሮ ተከታታይ ሳይቶኪንስ መልቀቅ ነው።
Saayitookiin istoormiin adeemsa deebii madaa walitti aansa saayikotiiniitiin dabaalame TNFα, IL-1β, IL-2, IL-6, IFNα, IFNβ, IFNγ, fi MCP-1 fa’a hammatuudha.
እነዚህ ሳይቶክሲንስ በሽታ ተካላካይ ሕዋሳት ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ነጻ ራዲካልስ እንዲለቅቁ ያደርጋሉ፤ እነዚህም የ ARDS እና የተለያዩ የሰውነት ክፍሎች ስራ ማቆምን የሚያስከትሉ ናቸው።
Cytokine nonni kunniin seelota dandeettii dhukkuba ittisuu qaban akka isaan raadikaala bilisaa lakkoofsaan guddaa ta’an kanneen sababa guddaa ARDS fi hojii dhaabuu qaamota baay’ee ta’an akka gadhiisaniif kakaasu.
ኢሚዩኖሰፕሬሽን ሳይቶኪን ስቶርምስ በተለይም ለጽኑ ሕሙማን ሕክምና ወሳኝ ነው።
Madiimummaa qaamaa humni isaa hir’ate wal’aansa baay’atee faca’uu cytokine keessatti barbaachisaadha, keessattuu dhukkubsattoota dhibeen itti hammaate keessatti.
ጸረIL6 ሞኖክሎናል አንቲቦዲ የሆኑት ኮርቲስቴሮይድስ እና ቶሲሊዙማብ የሳይቶን ስቶርምን ለማከም ጥቅም ላይ ውለዋል።
Kortiikosterooyid fi tosilizumaab, antiiboodii moonookilonaal farra-IL6, saaytookiin istoormi fayyisuuf oolu.
ለሳይቶኪን ስቶርም ከሚሰጡ ሌሎች ሕክምናዎች መካከል ወደ T ሕዋስ ያነጣጠረ የበሽታ መከላከያ ምላሽ ማነሳሳት፤ የ IFN-γ፣ IL-1፣ እና TNF መታገድ፤ የ JAK መደናቀፍ፤ ብላይናቱሞማብ፤ የሳይቶኪን ምልክት አጋጅ 4፤ እና የ HDAC አደናቃፊዎች ይገኙበታል።
Waldhaansonni madiinumma hir’isan saayitoosiiniitiif oolan kaneen biroo deebii madiinummaa T seeliin hogganamu; ittisa IFN-γ, IL-1, fi TNF; ittisa JAK; bilinaatumoomab; ittisa mallattoo saayitookiin siignaaliing 4; fi ittistoota HDAC.
ስቴሮይድስ የሰዎችን በሽታ የመከላከል አቅም የሚጫኑ የሚደርስ ጉዳትን ለመቀነስ ሲባል ለሳርስ ሕክምና በስፋት ጥቅም ላይ ይውላሉ።
Istirooyidii, akka hir’isa madiinummaatti, waldhaansa SARS keessatti hammeenya madaa’uun fiduu danda’uuf baldhinaan hojiirra oola.
ይሁን እንጂ፣ በከፍተኛ መጠን የሚሰጡ ስቴሮይዶች በ ሳርስ እና COVID-19 ታማሚዎች ውስጥ ከባድ የሳምባ ጉዳትን ለማቃለል እምብዛም እገዛ የላቸውም።
Haa ta’u malee, istirooyidiin garmalee fudhatame dhukkubsattoota SARS fi COVID-19 miidhamaniif faayidaa hin qabu.
ከዚህ ይልቅ፣ ከባድ የሆኑ ተጓዳኝ ውጤቶችን በተለይም የአጥንት ሕብረ ሕዋሳት ሞትን በማስከተል የበሽታው ዕድገት ትንበያ ላይ ከባድ ተጽእኖ ሊያሳድር ይችላል።
Bakka sana, miidhaa cimaa geessuu malu, keessattuu avaaskular ostoneekroosis, bifa ajaa’ibsiisaa ta’een qorannoo dhibee irratti dhiibbaa fida.
ይሁን እንጂ፣ ከዝቅተኛ እስከ መካከለኛ መጠን ለአጭር ጊዜ የሚሰጥ ኮርቲኮስቴሮይድ ለ COVID-19 ጽኑ ሕሙማን በአግባቡ እንዲሰጡ ምክረ ሃሳብ ተሰጥቷል።
Ta’us, kallattii gabaabaan kostikosterooyid hammi fudhannaa-xiqqaa-hanga-giddugaleessaatti jiru namoota COVID-19 ‘iin ciminaan dhukkubsatan fayyaduuf ajajama.
ይህ ጽሑፍ በሚጻፍበት ወቅት ውጤታማ የሆነ ጸረ ቫይረስ ቴራፒ መኖሩ ገና አልተረጋገጠም።
Yeroo barreeffamutti, wal’aansi farra dhukkuba vaayirasiin dhufuu bu’a qabeessi hin mirkanoofne.
ይሁን እንጂ፣ ኒውክሎታይድ አናሎግ የሆነው ሬምዴሲቪር በደም ስር አማካይነት የተሰጠው አንድ አሜሪካዊ የ COVID-19 ታማሚ ላይ ውጤት አሳይቷል።
Haa ta’u malee, hoggansa seelii dhiiga keessaa reemdesiviir wajjiin, tartiiba niwuuklootaayid, dhukkubsataa COVID-19 lammii Ameerikaa keessatti murteessaa ta’uun isaa mirkanaa’e.
ሬምዴሲቪር በ Gilead የተዘጋጀ አዲስ ጸረ ቫይረስ መድሃኒት ሲሆን፣ በመጀመሪያ በኢቦላና ማርበርግ ቫይረሶች የተከሰቱ በሽታዎችን ለማከም የታሰበ ነበር።
Reemdesiivir qoricha farra vaayirasii haaraa jalqaba waldhaansa Iiboolaa fi vaayirasii Maarlibargiitiif Gilead’dhaan hojjatameedha.
በኋላ ላይ፣ ሬምዴሲቪር የ ሜርስ እና ሳርስ ቫይረሶችን ጨምሮ ባለነጠላ RNA ቫይረሶችን እንቅስቃሴ ማደናቀፉን አሳይቷል።
Booda, remdesivir dabalataan ittisa ta’uu danda’u kan vaayirasoota RNA kajiisa baaqqee ta’an kan biroo MERS fi SARS dabalatee agarsiiseera.
በዚህ መሰረት፣ Gilead ውህድ ንጥረ ነገሩን ለቻይና ያስረከበ ሲሆን በ ሳርስ-ኮቭ-2 የተጠቁ ግለሰቦች ላይ ጥምር ሙከራዎችን ለማድረግ እንድትችል ነበር፤ ውጤቶቹም በከፍተኛ ጉጉት ይጠበቃሉ።
Kunniin irratti hundaa’uun, Gilead yaaliiwwan cimdii namoota SARS-CoV-2’n hubaman irratti gaggeessuuf kompaawundicha Chaayinaatti dhiyeesseera, akkasumas firiiwwan haala ol’aanaan eegamu.
በተጨማሪም፣ ባሪሲቲንብ፣ ኢንተርፌሮን-α፣ ሎፒናቪር/ሪቶናቪር እና ሪባቪሪን ከባድ የመተንፈሻ አካል ሕመም ምልክት ላለባቸው ታማሚዎች በቴራፒነት እንዲያገለግሉ ሃሳበ ቀርቦ ነበር።
Dabalataan, baarisitiimbi, interfiiroon-α, loopinaavir/ritonaavir, fi riibaaviriindhukkubsattoota sirna hargansuutiin qabamaniif akka waldhaansa cimaa ajajame.
ተቅማጥ፣ ማቅለሽለሽ፣ ትውከት፣ የጉበት መጎዳትና ሌሎች አሉታዊ አጸፋዊ ምላሾች በሎፒናቪር/ሪቶናቪር ጥምር ቴራፒ ምክንያት ሊከሰቱ ይችላሉ።
Wal’aansa lopinavir/ritonavir hordofuu waliin garaa kaasaan, locaan, balaqqamsiisaan, miidhamuun tiruu, akkasumas walnyaatinsoonni faallaa uumamuu danda’u.
በእነዚህ ሕክምናዎችና በታካሚዎች ላይ ጥቅም ላይ በሚውሉ ሌሎች መድሃኒቶች መካከል ያለው ትስስር በጥንቃቄ ክትትል ሊደረግበት ይገባል።
Walqunnamtiin waldhaansa kanneenii fi qorichoota biroo dhukkubsataan fayyadamu wajjiin godhamu ofeeggannoodhaan ta’uu qaba.
ካገገሙ ታካሚዎች የተወሰደ ፕላዝማ እና አንቲቦዲ ማመንጨት
Pilaasmaa dhukkubsataa dandamatee fi maddiinsa antiibodii irraa.
በተመሳሳይ በሽታ የተያዙ ሰዎችን ለማከም ወይም ጤናማ ግለሰቦች በበሽታው እንዳይያዙ ለመከላከል ሲባል ከተላላፊ በሽታ ካገገሙ ሰዎች ደም የመውሰድ ልምድ ረዥም ታሪክ አለው።
Namoota dhukkubsatanii fayyan irraa dhiignii fuudhamee namoota dhukkuba walfakkaataan qabamaniif oolu yookaan namoonni fayyaan akka hin qabamne kunuunsuuf oolu seenaa dheeraa qaba.
እርግጥ ነው፣ ከበሽታው ያገገሙ ታማሚዎች በደማቸው ውስጥ ካለው ፓቶጂን አንጻር ከፍተኛ የሆነ የአንቲቦዲስ መጠን አላቸው።
Dhugaatti, namoonni dhukkuba irraa dandamatan yeroo hunda wantoota dhibee fidan dhiiga isaanii keessa jiruuf farra qaama alaagaa olaanaa qabu.
አንቦዲስ በ B ሊምፎሳይትስ የሚመረቱ ኢሚዩኖግሎቡሊን (Ig) ሲሆኑ ፓቶጂንስ እና ሌሎች ባዕድ ነገሮችን የሚዋጉ፣ እንደዚሁም በፓቶጂንስ ውስጥ ያሉ ለየት ያሉ ሞለኪዩሎችን በመለየት በቀጥታ ከጥቅም ውጭ ያደርጋሉ።
Farroonni qaama alagaa immunoglobulin (Ig) kan B lymphocytes dhaan waanta dhukkuba fiduufi waantota alaa kan biroo loluuf oomishamanidha akkasumas isaan waantota dhukkuba fidan keessatti molakiyuloota addaa adda baafatu akkasumas kallattiimaan miidhaa maleessa isaan taasisu.
በዚህ መሰረት፣ ከ COVID-19 ካገገሙ ታማሚዎች ደም ላይ ፕላዝማ ተወስዶ በጠና ለታመሙ 10 ታማሚዎች በመርፌ ተሰጣቸው።
Kanarratti hundaa’uun, pilaazmaan dhiiga garee dhikkubsattoota COVID-19 irraa dandamatan irraa kan walitti qabamee namoota 10 garmalee dhukkubsataniif kenname.
የሕመም ምልከቶቻቸው በ 24 ሰዓት ውስጥ የተሻሻሉ ሲሆን፣ የእብጠትና የቫይረስ ጫና መቀነስ እንደዚሁም በደም ውስጥ የኦክስጂን መብላላት ተሻሽሎ ነበር።
Mallattoon isaanii sa’aatii 24 keessatti fooyya’a, hir’achuu dhukkubaa fi hamma vaayirasiifi fi oksijiiniin dhiiga keessatti itituu wajjiin wal qabata.
ይሁን እንጂ፣ የተወሰኑ ቴራፒዎች እስከሚዘጋጁ ድረስ መጠነ ሰፊ ለሆነ አገልግሎት የሚሆን ዘዴ ለመጠቆም ማረጋገጫና ማበራሪያ አስፈላጊ ናቸው።
Haa ta’u malee, mirkaneessuu fi ifa taasisuun hanga waldhaansi addaa hanga ammaatti hin guddatinitti tooftichi baldhinaan hojii irra oolchuun barbaachisaadha.
በተጨማሪም፣ የሕመም ማቃለያ ውጤቶቹን ታሳቢ በማድረግ፣ ከፕላዝማ ጋር የተያያዙ አንዳንድ ጉዳቶች በጥንቃቄ መታየት አለባቸው።
Dabalataan, miidhaa qorichi yaalaa fidurratti hundaa’uun, miidhaawwan pilaazmaa wajjiin walqabatan muraasni of eeggannoon ilaalamuu qabu.
ለምሳሌ፣ አንቲቦዲስ የበሽታ መከላከያ ምላሽን አግዝፎ በማየት ለሕይወት አስጊ የሆነውን መርዛማነት ያዘለ የሳይቶኪን ለቃቂ ሲንድረም ሊያስከትል ይችላል።
Fakkeenyaaf, aniiboodiin deebii madiinummaa hammaa olii fi mallattoo qoqqoodama seelii ,kan humnaan asiidummaa lubbuuf balaa qaban caalaatti kakaasuu ni danda’a.
በደም ውስጥ ያለው የአንቲቦዲስ ክምችት ብዙውን ጊዜ ዝቅተኛ ሲሆን፣ ጽኑ ታማሚዎችን ለማከም የፕላዝማ ፍላጎት ደግሞ ከፍተኛ ነው።
Hammamtaan farroota qaama alagaa dhiiga keessaa yeroo baay’ee gadi aanaadha, akkasumas dhukkubsattoota baay’ee isaan dhukkubu wal’aanuuf barbaachisummaan plaazmaa guddaadha.
ዓለም አቀፍ ወረርሽኝን ለመዋጋት አቅም ያላቸው የተወሰኑ አንቲቦዲስ በፍጥነት ማዘጋጀትና ማምረት አስቸጋሪ ነው።
Weerara addunyaa balleessuuf antibaayotikii gahaa saffisaan hojjachuu fi oomishuun baay’ee cimaadha.
በመሆኑም፣ ካገገሙ ታማሚዎች ላይ የቢ ሕዋሳትን መነጠልና ውጤታማ አንቲቦዲስ ለማምረት የሚያስፈልጉ የዘረ መል ኮዶችን መለየት ወይም ወሳኝ የሆኑ የቫይረሱን ፕሮቲኖች ለውጤታማ አንቲቦዲስ እንዲሆኑ ማጣራት ያስፈልጋል።
Kanaafuu, inni dhukkubsataa dandamate irraa seelii B adda baasuuf murteessaa fi hojiirra kan ooluu danda’uudha akkasumas jeeneetik koodii antiibaayotikii bu’a qabeessa jijjiiruuf yookaan antiibodii pirotiinii murteessaa vaayirasii faallaa jiru calala.
በዚህ መንገድ፣ የአንቲቦዲስ ምርትን በቀላሉ ማሳደግ እንችላለን።
Karaa kanaan, oomisha farra qaama alaagaa dabaluu dandeenya.
TCM ቻይና ውስጥ የተለያዩ ዓይነት በሽታዎችን ለማከም በሺህ ለሚቆጠሩ ዓመታት ጥቅም ላይ ውሏል።
TCM biyya Chaayinaatti dhukkuboota garagaraa waldhaanuuf waggota kumaatamaaf itti fayyadamamaa ture.
ይሁን እንጂ፣ የሚያስከትላቸው ውጤቶች በዋነኛነት የሚመሰረቱት በአንድ ቀመር ውስጥ ባሉ የተለያዩ ክፍሎች ውህደት ነው፤ ይህም ቀመር TCM ሕልዮት መሰረት እንደ በሽታው ልዬታ የሚለያይ ነው።
Haa ta’u malee, miidhaan isaa caalmaatti walitti qabama qaama foormullaa keessaa kan qorannoo dhibee yaadrimee TCM irratti hundaa’u irratti hirkata.
አብዛኞቹን ውጤታማ ክፍሎች የማይታወቁ ወይም አሻሚ መሆናቸው የቀጠለ ነበር፣ ምክንያቱም እንደዚህ ዓይነት ክፍሎችን ወይም ውህደታቸውን ለይቶ ለማውጣትና ለማረጋገጥ አስቸጋሪ ስለነበረ ነው።
Qaamonni murteessaan hedduun osoo hin beekamin hafan yookaan adda baasuuf waan cimuuf ni ulfaatu akkasumas qaama yookaan walitti qabama sana mirkaneessu.
በአሁኑ ጊዜ፣ ለ COVID-19 የሚሆን ውጤታማ እና የተወሰነ ቴራፒ ባለመኖሩ ምክንያት ከቀላል እስከ መካከለኛ ደረጃ የሕመም ምልክት ላላቸው ወይም ከሕመሙ የጸና ደረጃ ላገገሙ ታማሚዎች ካሉ ዋነኛ አማራጭ ሕክምናዎች መካከል አንዱ TCM ሆኗል።
Yeroo ammaa kana, hanqinni yaala addaa COVID-19 jiraachuun, dhukkkubsattoota mallattoo salphaa hanga jiddugaleessaa qabanii fi ciminaan dhukkusatanii dandamataniif TCM waldhaansa murteessaa ta’aa dhufe.
ለምሳሌ፣ የ Shu Feng Jie Du ክኒኖችና Lian Hua Qing Wen ክኒኖች ለ COVID-19 ሕክምና ውጤታማ ሆነው ተገኝተዋል።
Fakkeenyaaf, qorichi Shu Feng Jie Du fi qorichi Lian Hua Qing Wen waldhaansa COVID-19’tiif kan fayyadan ta’anii argaman.
ቻይና ውስጥ በሚገኙና 87% በሚሆኑት ታማሚዎቻቸው ላይ TCM የተጠቀሙ በርካታ ግዛቶች ውስጥ የ COVID-19 ታማሚዎች ላይ የተሰጠው ሕክምና የማዳን መጠኑ ከፍተኛ ነበር፤ ከእነዚህ ግዛቶች መካከል፣ ጋንሱ (63.7%)፣ ኒንዚያ (50%)፣ እና ሁናን (50%) ይገኙበታል። ወደ 30% በሚሆኑት የ COVID-19 ታማሚዎቹ ላይ ብቻ TCM የተጠቀመው የሁቤይ ግዛት ደግሞ ዝቅተኛ የማዳን መጠን (13%) አስመዝግቧል።
Hammi yaala dhukkubsattoota COVID-19 kutaalee Chaayinaa hedduu keessatti maatii isaanii 87% keessatti TCM fayyadaman, (63.7%) Gaansuu, (50%) Ninjiyaa, fi (50%) Huunaan dabalatee, akkasumas kutaa Hubii, kanneen dhukkubsattoota COVID-19 isaatiif TCM 30%’tti dhihaatu qofa fayyadaman hamma yaalaa gadi aanaa (13%) qaba.
ይሁን እንጂ፣ የታማሚዎች ብዛትና የሕመም ደረጃን የመሳሰሉ ሌሎች በርካታ ተጽእኖ ፈጣሪ ጉዳዮች በምዘናው ውስጥ መካከት ስላለባቸው ይህ ንጽጽር ጥልቀት የለሽ ነው።
Haa ta’u malee, kun dhiibbaawwan biroo kanneen akka lakkoofsaa fi hammeenya dhukkubsataa qoratamuu wajjiin yoo wal bira qabamu irra keessoo dha.
ፌብሩዋሪ 18/2020 ላይ፣ Boli Zhang እና የስራ ባለደረቦቹ የምዕራባውያን መድሃኒት (WM) ሕክምና ብቻውን ከ WM እና TCM ጥምር ሕክምና ጋር የሚያነጻጽር ጥናት አሳትመዋል።
Gurraandhala 18, 2020, Boli Zhang fi namoonni inni wajjiin hojjatu western medicine (WM) fi TCM qorannoon walmadaalchisu maxxanfamee ture.
የሰውነት ሙቀት መጠን ለማገገም የሚፈልገው ጊዜ፣ ምልክቱ የሚጠፋበት ጊዜና በሆስፒታል ተኝቶ የመታከሚያ ጊዜ በ WM ብቻ ከነበረው ቡድን ይልቅ በ WM+TCM ቡድን ውስጥ ከፍተኛ መቀነስ እንደነበረባቸው አረጋግጠዋል።
Isaan yeroowwan fooyya’uu ho’ina qaamaaf, dhabamuu mallattoof, akkasumas wal’aansaaf gara hospitaalaatti erguuf barbaachisan haala ajaa’ibaan garee WM qofaa irra garee WM+TCM keessatti xiqqoo ta’uu argatan.
በጣም አስገራሚው ነገር፣ የሕመም ምልከቶች የመባባስ መጠን (ከቀላል ወደ ከባድ) ከ WM ብቻ ቡድን ይልቅ በ WM+TCM ቡድን ላይ ከፍተኛ መቀነስ አሳይቶ ነበር (7.4% ከ 46.2% አንጻር)፤ የሞት መጠንም ከ WM ብቻ ቡድን በበለጠ የቀነሰው በ WM+TCM ቡድን ላይ ነው (8.8% ከ 39% አንጻር)።
Haala baay’ee dinqisiisaa ta’een, saffisni hammaachuu mallattoo qabaachuu (salphaa irraa gara hamaatti) haala ajaa’ibsiisaa ta’een garee WM qofaa irra garee WM+TCM tiif gadi aanaa dha (7.4% birqaba 46.2%) akkasumas hammi du’aa garee WM qofaa irra garee WM+TCM keessatti gadi aanaa dha (8.8% birqaba 39%).
ነገር ግን፣ TCM ውጤታማነትና ደህንነት ሰፋፊ በሆነ መጠንና በብዙ ማዕከላት ይበልጥ ቁጥጥር የሚደረግባቸው ሙከራዎችን ውጤት የሚጠባበቅ ይሆናል።
Ta’us garuu, nageenyummaa fi fayyadamummaan TCM ammas shaakala bal’aa giddugala bal’aatti ta’u eeggata.
የእርምጃዎችን አወሳሰድ መግለጽና የ TCM ሕክምናዎችን ውጤታማ ክፍሎች ወይም ከተቻለ ውህደታቸውን ማብራራትም ከፍተኛ ትኩረት ሳቢ ሊሆን ይችላል።
Tooftaawwan gochaalee amaleessuun akkasumas qaamota bu’a qabeessa wal’aansota TCM yookaan walitti makama isaanii yoo danda’ame ifa gochuun silaa dabalataan gammachiisaa ta’uu danda’a.
ተጠርጣሪ ወይም የተረጋገጠ COVID-19 ያለባቸው ታማሚዎች እጅግ ተላላፊና ምናልባትም ገዳይ የሆነው በሽታ እጅግ ያስፈራቸዋል፤ ለይቶ ማቆያ ውስጥ ያሉ ሰዎችም የመሰላቸት፣ የብቸኝነትና የቁጣ ስሜት ይሰማቸዋል።
Dhukkubsattoonni COVID-19’n qabamuun shakkaman yookiin beekaman irra caalaatti sodaa dhukkubba daddarbaa fi ajjeesaa qabu, akkasumas namoonni adda baafamanis miira nuffuu, kophummaa, fi aarii horatu.
በተጨማሪም፣ እንደ ትኩሳት፣ የትንፋሽ ማጠርና ሳል የመሳሰሉ የኢንፌክሽን ምልከቶችና ሕክምናዎች የሚያስከትሉት አሉታዊ ውጤት ለምሳሌ በካርቲኮስቴሮይዶች ምክንያት የሚከሰት የእንቅልፍ ማጣት ችግር ለበለጠ የአእምሮ መረበሽና የአእምሮ ጭንቀት ሊዳርጉ ይችላሉ።
Dabalataan, mallattooleen dhukkubichaa kan akka gubaa qaamaa, hanqina oksiijiniifi qufaa akkasumas bu’aaleen fallaa wal’aansotaa kan akka hirriba dhabuu corticosteroids dhaan dhufu yaaddoo danuufi cinqii sammuutti geessuu danda’u.
የ ሳርስ ወረርሽኝ በተከሰተበት የመጀመሪያዎቹ ደረጃዎች ላይ፣ ቀጣይነት ያለው ድብታ፣ መረበሽ፣ የድንጋጤ ጥቃቶች፣ የአእምሮ ፍንጠዛ፣ የስነ አእምሮ ሕመም ምልክቶች፣ መቅበዝበዝና ራስን የማጥፋት ሃሳብ የመሳሰሉት ጨምሮ የተለያዩ የስነ አእምሮ ጤና መቃወሶች ሪፖርት ተደርገው ነበር።
Sadarkaa jalqabaa jalqabbii SARS tti, hammamtaa dhukkuboota sammuu, walitti fufiinsaan cinqamuu, yaaddoo, sodaan miidhamuu, gammachuu sochiiwwan gochaa sammuu irraa maddan, mallattoolee dhibee sammuu, jeequmsa sammuu, akkasumas of-ajjeesunillee gabaafamaniiru.
የ COVID-19 ወረርሽኝን ከመከላከል አንጻር ከሚወሰዱ የማሕበረሰብ ጤና ምላሾች አንዱ የሆነው አስገዳጅ የንክኪ ክትትልና ለይቶ ማቆያ ሰዎች የወረርሽኙ፣ የለይቶ ማቆያው ውጤቶችና በቤተሰባቸውና ጓደኞቻቸው ላየ የሚደርስ ማግለል የመረበሽና የጥፋተኝነት ስሜት ሊፈጥርባቸው ይችላል።
Dirqamni tuttuqqaa barbaaduu fi addatti baasuu, akka qaama deebii fayyaa hawaasaa tatamsa’ina COVID-19’tiif godhamuutti, waa’ee miidhaa tatamsa’ina dhibee, adda foo’amuu, fi akkasumas maatii fi hiriyyoota biratti balaaleffatamuun ummata soda fi miira adabbii keessa galchuu danda’a.
በመሆኑም፣ ለ COVID-19 ታማሚዎች፣ ለተጠርጣሪ ግለሰቦችና ከእነርሱ ጋር ንክኪ ላላቸውና ባጠቃላይ ለሚፈልጉ ሰዎች የአእምሮ ጤና እንክብካቤ መሰጠት አለበት።
Kanaafuu, tajaajilli fayyaa sammuu dhukkubsattoota COVID-19’tiif kennamuu qaba, namoota shakkaman, fi namoota isaan wajjiin walqunnaman akkasumas ummata barbaachisaa ta’eef kennamuu qaba.
የሚሰጠው ስነ-ልቡናዊ ድጋፍ ማካተት ያለበት ዘርፈ ብዙ የአእምሮ ጤና ቡድኖችን ማቋቋም፣ ስለ ሳርስ-CoV-2 ወረርሽኝ እና ስለ ሕክምና ዕቅዶች መደበኛና ትክክለኛ ወቅታዊ መረጃዎችን በግልጽ ማስተላለፍና እርስ በርስ የሚፈጠር ንክኪን ለማስቀረት ፕሮፌሽናል ኤሌክትሮኒክ መሳሪያዎችና መተግበሪያዎችን መጠቀም ናቸው።
Deeggarsi xinsammuu hundeeffama gareewwan fayyummaa sammuu ogummaa garaagaraa, quunnamtiiwwan ifoo haareffama waa’ee jalqabbii SARS-CoV-2 yeroo maraafi sirrii ta’e akkasumas karoorota wal’aansaa fi ogummaan fayyadamiinsa meeshaawwan elektiroonikii fi fayyadamoota quunnamtii dhiyoo walii wajjinii dhorkan hammachuu qaba.
ከእንስሳት ማጠራቀሚያዎችና ከተያዙ ሰዎች ወደ ተጋላጭ አስተናጋጆች የሚኖርን የስርጭት ሰንሰለት ለማቋረጥ ውጤታማ ክትባቶች ወሳኝ ከመሆናቸው በተጨማሪ፣ በአዳዲስ ቫይረሶች ምክንያት የሚከሰቱ ወረርሽኞችን ለመቆጣጠር የሚሰጥ የፀረ ቫይረስ ሕክምና አጋዥ ናቸው።
Talaalliin bu’a qabeessi funca tatamsa’iinsaa madda bineensaa irraa fi nama dhukkubichaan qabame irraa gara baattoo saaxilamoottii fi yeroo hunda too’annoo weerara vaayirasiiwwan lafaa dhufoo dhufaniitiif yaala farra vaayirasiitiif barbaachisaadha.
ከ ሳርስ-CoV አንጻር አንቲቦዲስ እና/ወይም በሽታ ተከላካይ ክፍልን ዘላቂ በሆነ መንገድ ለማጠናከር የሚያስችሉ S ፕሮቲን ተኮር ክትባቶችን ለማምረት ጥረቶች ተደርገዋል።
Talaalliiwwan pirootinii S irratti hundaa’an dagaagsuuf farroota qaama alagaa cimoo giddu galeessa gochuu danda’an yeroo dheeraa fi/yookaan SARS-CoV irratti madiinummaa eeguu danda’an maddisiisuuf carraaqqiiwwan taasifamaniiru.
ከበሽታ አመንጪ ቫይረሶች የሚመረቱ ክትባቶች ለ ሳርስ በእንስሳት ሞዴሎች ውስጥ ተሞክረዋል።
Talaalliiwwan vaayirasii lubbuun keessa jiru irraa hojjetaman SARS’f moodelota bineensaa irratti gamaaggamamaniiru.
ይሁን እንጂ፣ እነዚህ እጩ ክትባቶች በአረጋውያን ላይ ያላቸው ውጤትና ገዳይነትን የሚቀንሱ ሞዴሎችና በእንስሳ የሚተላለፍ ቫይረስን ከመካለከለ አንጻር ያላችው ብቃተ ክሊኒካዊ ጥናት ከመጀመሩ በፊት መወሰን አለበት።
Haa ta’u malee, yaaliin talaallii nama jaarsa irratti waan gaarii agarsiisee fi moodelii dhiibbaa-ajjeesaa fi ittisni isaan vaayirasii zoonootikiif godhan qorannoo kilinikaa dura murtaa’uu qaba.
የዚህ ምክንያት ሊሆን የሚችለው ሳርስ ከ 17 ዓመት በፊት መጠኑ የቀነሰ በመሆኑና ከዚያ ጊዜ ጀምሮ አዲስ ኬዝ አልተመዘገበም።
Kun sababa SARS waggoota 17 dura kan bade fi sana booda dhikkubsataan biraa hin argaminiifiidha.
በተቃራኒው፣ በመካከለኛው ምስራቅ አካባቢ ሜርስ ኬዝና ስርጭት መጠን በከፍተኛ ሁኔታ መስፋፋቱን የቀጠለ ሲሆን፣ በነባር አካባቢዎች ከእንስሳት ወደ ሰዎች የሚተላለፍ በመሆኑም ወደ ሌሎች ክልሎች ተሰራጭቷል።
Walbira qabuun, taateewwan baratamoo hin taanee fi gurmuun MERS Giddugala Bahaatti mul’achuu itti fufe fi naannoo biraatti tatamsa’e zoonoozikii naannawa sana irraa maddu irraa ka’uun.
እንቅስቃሴ አልባ ቫይረሶች፣ DNA ፕላዝሚድስ፣ ቫይራል ቬክተርስ፣ ናኖፓርቲክልስ፣ ቫይረስ መሰል ነገሮችና ላብራቶሪ ወለድ የፕሮቲን ንኡስ ክፍሎችን በመጠቀም ለሜርስ የክትባት ስትራቴጂዎች የተዘጋጁ ሲሆን አንዳንዶቹም በእንስሳ ሞዴሎች ላይ ተሞክረዋል።
Tooftaan talaallii MERS’f kan qophaa’e vaayirasii hin si’aayin, pilaasmidii DNA, baattota vaayirasii, naanoopaartikilii, wantoota vaayirasii fakkaatan fi galma kutaa pirotiinii fi muraasni moodela bineensotaa keessatti kan qorataman fayyadamuudhaan.
የበሽታ መከላከያ አቅም ለሌላቸው ግለሰቦች ለ ሳርስ-ኮቭ-2 መከላከያ የሚሆን አስተማማኝና ውጤታማ ክትባት ማዘጋጀት በሂደት ላይ ያለውን ወረርሽኝ ለመቆጣጠር አጣዳፊና ወሳኝ ተግባር ነው።
Namoota SARS-CoV-2 dhukkubsatanii madiinummaa gadi aanaa qabaniif talaalliin hojjatamu ariifachiisaa ta’uu qaba, fi hojiiwwan weerara deema jiru dhaabanis akkasuma.
ይሁን እንጂ፣ ክትባት ለማምረት በሚያስፈልገው ረዥም ጊዜ (በአማካይ 18 ወራት) እና በ CoVs ተለዋዋጭነ ባህርይ ምክንያት ችግሩን መቋቋም ፈታኝ ነው።
Haa ta’u malee, sababa dawaa talaallii uumuuf yeroo dheeraa (giddugaleessaan ji’a 18) fudhatuu fi jijijjiiramuu CoVs’tiin rakkina kana dhabamsiisuun cimaadha.
COVID-19 አዲስ በሽታ በመሆኑ፣ በሺህ በሚቆጠሩ ታማሚዎች ላይ ሙሉ ክሊኒካዊ ሂደቱን ማሳየት ገና መጀመሩ ነው።
Akka dhibee haaraatti, COVID-19 qorannoowwan isaa kan kilinikaa guutuu karaa dhukkubsattoota kumaatamaatiin qulqullaa’uu eegale.
በአብዛኛዎቹ ሁኔታዎች፣ ታማሚዎች የጤና ሁኔታቸው ሳይጎዳ ቀስ በቀስ ማገገም ይችላሉ።
Dhimmoota baay’ee keessatti, dhukkubsattoonni mudannoo dhibee biroo malee dhawaataan bayyaannachuu danda’u.
ይሁን እንጂ፣ እንደ ሳርስ እና ሜርስ ሁሉ፣ COVID-19 በጠና የታመሙ ሰዎች ላይ ከፍተኛ የሕመም እና የሞት ጉዳቶችን ያስከትላል።
Garuu, akkuma SARS fi MERS, akkasumas COVID-19 dhukkubsattoota haala hamaa keessa jiran keessatti dhukkubbii fi duuti isaa ni guddata.
ስለዚህ፣ የጤና እንክብካቤ ሰጪ ኤጄንሲዎች በተለይ የሐብት እጥረት ባለባቸው አካባቢዎች አገልግሎታቸውን ቅደም ተከተል ለማስቀመጥ እንዲችሉ ለዚህ በሽታ የዕድገት ትንበያ ሞዴል መገንባት ወሳኝ ነው።
Kanaafuu, moodeelii maalummaa dhukkubaa raaju dhukkubichaaf ijaaruun ejensoota kunuunsa fayyaatiif tajaajiloota isaaniif akka dursa kennaniif, keessattuu iddoowwan hanqina qabeenyaatti barbaachisaadha.
እስካሁን ሪፖርት በተደረጉ ክሊኒካዊ ጥናቶች መሰረት፣ የሚከተሉተ ጉዳዮች የ COVID-19 ታማሚዎችን የሕመም ታሪክ የሚነኩ ወይም የተያያዙ ሊሆኑ ይችላሉ (ሰንጠረዥ (ሰንጠረዥ33):
Gabaasa qorannoo kilinikaa darbe irratti hundaa’uun, dhiibbaaleen armaan gadii qorannaa mallattoo dhukkubsattoota COVID-19’tiif godhamuun hubamuu malu yookaan wajjiin walitti makamuu malu (Gabatee ​(Gabatee33):
ዕድሜ፡ ሳርስ የበሽታ ታሪክን በማወቅ ረገድ ዕድሜ በጣም ወሳኝ የነበረ ሲሆን ይህ ነገር ለ COVID-19 እንደዚሁ ይሰራል።
Umrii: Umriin qorannaa SARS keessatti dhiibbaa guddaa kan qabuufi, COVID-19’fis akkasuma.
ከላይ እንደተገለው፣ በ 8,866 ኬዞች ላይ በተደረገ ጥናት መሰረት ዕድሜያቸው ከ 50 ዓመት በላይ ከሆኑት ታማሚዎች መካከል 47.7% የሚሆኑት ላይ COVID-19 በዋነኛነት የተከሰተው ከ 30-65 ዓመት ባለው ዕድሜ ውስጥ ነው።
COVID-19 hedduminaan umurii 30-65 tti uumame isaan keessaa qu’annoo dhimmoota 8,866 akka armaan oliitti addeeffamee keessatti 47.7% dhukkubsattoota umurii 50 oliiti.
ከፍተኛ የሕክምና ክትትል የሚያስፈልጋቸው ታማሚዎች ነባር በሽታዎችና የጤና ችግሮች የነበሩባቸውና ነባር የጤና ችግር ከሌለባቸው ሰዎች የበለጠ ዕድሜ ያላቸው (አማካይ የዕድሜ መጠን 66 ከ 51 አንጻር) መሆኑ ዕድሜ ለ COVID-19 ታማሚዎች ከበሽታው የማገገም ዕድላቸውን ለመገመት የሚያስችል ባህርይ መሆኑን ይጠቁማል።
Dhukkubsattoonni yaala fayyaa addaa barbaadan wantoota walxaxaa qabaachuu danda’u akkasumas umriidhaan kanneen biro umriin caalu (jiddugalaan umrii 66 fi 51), umriiwwan jedhaman dhukkubsattoota COVID-19 irratti miidhaa fidu tilmaama keessa galchuuni.
ጾታ፡ ከላይ እንደተገለው፣ ሳርስ-CoV-2 ከሴቶች ይበልጥ ያጠቃው ወንዶችን ነው (0.31/100,000 ወንዶች፣ 0.27/100,000 ሴቶች)።
Saala: SARS-CoV-2 dubartoota caalaa dhiirota hube (0.31/100,000 birqaba 0.27/100,000), akka armaan olitti ibsametti.
ተደጋጋፊ የጤና ችግሮችና ሕመሞች፡ ከፍተኛ የሕክምና ክትትል የሚያስፈልጋቸው የ COVID-19 ታማሚዎች በከባድ የልብ በሽታና የአተነፋፈስ ችግር የመጠቃት ዕድላቸው የበለጠ ነው።
Dhukkubootaafi dhibeewwan dabalataa dhukkubaan booda dhufan: Dhukkubsattoonni COVID-19 waliinii kan kunuunsa cimaa barbaadan miidhamuu onnee akka tasaatiifi toora rukuttaa onnee gadhiisuutiin caalaatti dararamuu danda’u.
ከልብ ህመም ጋር የተያያዙ ችግሮች በ ሳርስ ታካሚዎች ላይ ለተከሰተው ሞት ዋነኛ መንስኤዎች ናቸው።
Taateewwan dhukkuba onnee waliin walqabatanis dhukkubsattoota SARS keessatti sababa du’aa ijoo turani.
ሳርስ-CoV-2 ከ ACE2-ፖዘቲቭ ኮላንጂዮሳይትስ ጋር የተሳሰረ እንደሚሆን ሪፖርት በመደረጉ በ COVID-19 ታማሚዎች ላይ የጉበት ጤና ችግሮችን ሊያስከትል ይችላል።
SARS-CoV-2 koolanjoosaayitii pozatiivii ACE2 duuba akka jiru gabaafame, kunis dhukkubsattoota COVID-19 irratti miidhamuu tiruu fiduu danda’a.
ዕድሜ እና ነባር በሽታ ከፍተኛ ቁርኝት እንዳላቸውና አንዱ በሌላው ላይ ጣልቃ ሊገባ እንደሚችል ማስተዋል ያስፈልጋል።
Umrii fi dhibeewwan jalaan jiran biroo ciminaan akka walqabatanii fi walitti bu’uu akka danda’an hubannoo gaafata.
ጤናማ ያልሆኑ የላብራቶሪ ግኝቶች፡ በደም ውስጥ የሚታየው የ C-ሪአክቲቭ ፕሮቲን (CRP) መጠን የእብጠት ወይም የስስ ሕዋስ ጉዳትን መጠን የሚያንጸባርቅ ሲሆን፣ የበሽታን ተፈጥሯዊ ታሪክ ለማወቅ፣ ለቴራፒ ምላሽ እና ለመጨረሻ ማገገም ሂደት እንዲውል ሃሳብ ቀርቦ ነበር።
Qorannaa laabiraatoorii hin mirkanoofne: Sadarkaa C-reactive protein (CRP) dhiiga keessaa kan agarsiisu hammaachuun dhibee yookaan miidhamuun tishuu wantoota dhibee fiduu danda’an, kan waldhaansa deebisu, fi dandamachuu akka ta’an dhihaatee.
በ CRP መጠን እና በ COVID-19 ክብደትና የዕድገት ሁኔታ ትንበያ መካከል ያለው የእርስ በርስ ግንኙነትም እንደ ሃሳብ ቀርቧል።
Walitti dhufeenyi CRP’n hammeenyaa fi qorannaa COVID-19 wajjiin qabus dhihaate.
በተጨማሪም፣ elevated lactate dehydrogenase (LDH), aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), እና creatine kinase (CK) ውጤቱን ለመተንበይ ሊያግዙ ይችላሉ።
Dabalataan, elevated lactate dehydrogenase (LDH), aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), fi creatine kinase (CK) dabalataan bu’aa raaguuf gargaaruu malu.
እነዚህ ኢንዛይሞች በተለያዩ የሰውነት ክፍሎች ውስጥ በተለይም በልብና በጉበት ውስጥ በከፍተኛ ሁኔታ የሚታዩ ሲሆን የሕብረ ሕዋስ ጉዳት ሲኖር ይለቀቃሉ።
Inzaayimoonni kunniin humnaan qaamota hedduu keessatti ibsamu, keessattuu onneefi tiruu, akkasumas yeroo miidhaa tishuutti gadhiifamu.
በመሆኑም፣ የልብ ወይም የጉበት ጤና መታወኮች ልማዳዊ አመላካቾች ናቸው።
Kanaafuu, miidhamuu onnee fi tiruutiif isaan agarsiiftuu aadaati.
ዋናዎቹ ክሊኒካዊ የሕመም ምልክቶች፡ የደረት ራዲዮግራፊ እና የክሊኒካዊ ምልክቶች የጊዜ መራዘም ከሌሎች ጉዳዮች ጋር አብሮ ታይቶ የ COVID-19 ውጤቶችና የጤና ችግሮችን ለመተንበይ መዋል አለበት።
Mallattoolee kilinikaawaa gurguddoo: Raajiin laphee fi mallattooleen kilinikaawaa qabatamaan itti fufaa deeman dhimmoota kan biroo tilmaammii bu’aatiif akkasumas dhibeewwan dabalataa COVID-19’n uumaman wajjin tilmaama keessa galuu qabu.
የስቴሮይድስ አጠቃቀም፡ ከላይ እንደተገለጸው፣ ስቴሮይድስ የሰዎችን በሽታ የመከላከል አቅም የሚጫኑና በመተንፈሻ አካል ላይ የሚደርስ ጉዳትን ለመቀነስ ሲባል በተላላፊ በሽታዎች ላይ በተለምዶ እንደ አጋዥ ቴራፒ የሚሰጡ ናቸው።
Faayidaa istirooyidii: akka olitti ibsametti, istirooyidiin madiinummaa too’achuuf kan gargaaru yeroo hunda yaala dhibee daddarbaatiif fayyadu miidhaan madaan fidu hir’isa.
በጠና የታመሙ ሳርስ በሽተኞች ላይ ከፍተኛ መጠን ያለው ኮርቲኮስቴሮይድ በሰፊው ጥቅም ላይ በመዋሉ፣ በርካታ ከሕመሙ የዳኑ ሰዎች የአጥንት ሕዋስ መሞትና ዘላቂ የአካል ጉዳትና ዝቅተኛ የኑሮ ደረጃ አጋጥሟቸው ነበር።
Erga hammi fudhannaa olaanaa corticosteroids bal’inaan dhukkubsattoota SARS itti hammaate keessatti fayyadaa irra oolee, namoonni bayyaannatan baay’een dhukkuba goggoguu ujummoolee dhiigaa hanqina qaamaa umurii guutuufi haala jireenyaa gadi bu’aa waliin dararamani.
በመሆኑም፣ አስፈላጊ ከሆነ ስቴርይዶች በአነስተኛ መጠንና ለአጭር ጊዜ በ COVID-19 ታማሚዎች ላይ ጥቅም ላይ መዋል አለባቸው።
Kanaafuu, yoo barbaachise, astirooyidiin bifa xiqqaa ta’eenii fi dhukkubsattoota COVID-19’tiinis yeroo gabaabaaf fudhatamuu qaba.
የአእምሮ ጭንቀት፡ ከላይ እንደተገለጸው፣ በ COVID-19 ወረርሽኝ ወቅት በርካታ ታካሚዎች ረዥም ጊዜ ለይቶ ማቆያ ውስጥ በመሆናቸው ምክንያት፣ የቅርብ ቤተሰባቸውን አባልና ሌሎች ታማሚዎች ሲሞቱ በማየታቸው ምክንያት ከፍተኛ የጭንቀትና እርግጠኛ ያለመሆን ችግር ያጋጥማቸዋል።
Dhiphina sammuu: Akka armaan olitti ibsametti, yeroo jalqabbii COVID-19 tti dhukkubsattoonni baay’een dhiphina addaatiin dararamaniiru isaan waan yeroo dheeraaf qofaatti baafamaniif akkasumas haala hin beekamne ol’aanaa keessa turaniif fi waan du’a miseensota maatii dhiyoofi dhukkubsattoota hiriyaa ta’an dhugaa ba’aniifi.
እነዚህ ታማሚዎች ከጭንቀት አገግመው ወደ መደበኛ ሕይወት እንዲመለሱ ለማገዝ ስነ-ልቡናዊ ምክርና ዘላቂ ድጋፍ መስጠት ወሳኝ ነው።
Gorsa xiinsammuu fi deeggarsa yeroo dheeraa dhukkubsattooti kunniin akka isaan dhiphina isaanii irraa bayyaannataniifi jireenya idileetti akka deebi’aniif gargaaruuf dhiyeessuun baay’ee barbaachisaadha.
እስካሁነ በተደረጉ ስነ ህዝባዊ ጥናቶች መሰረት፣ COVID-19 ከ ሳርስ የተለየ የስርጭት ሁኔታ ባህርያት አሉት።
Akka qorannaa qubsuma ummataa si’a darbeetti, COVID-19 amala qorannaa weeraraa irratti hundaa’uun SARS irraa garaagarummaa qaba..
በታችኛው የመተንፈሻ መስመር ላይ ራሱን ለማባዛቱም በተጨማሪ፣ ሳርስ-CoV-2 በላይኛው የመተንፈሻ መስመር ላይም ራሱን በማባዛት በኢንፌክሽኑ የመጀመሪያ ምዕራፍ ላይ ቀለል ወይም ምንም ምልክት አያሳይም፤ ይህም ጉንፋን ከሚያስከትሉ ሌሎች CoVs ጋር ተመሳሳይ ነው።
SARS-CoV-2 akkuma CoVs utaalloo nama qabsiisuu sana qaama hargansuu gadi aanaa keessatti wal horuun dabalatatti, qaama hargansuu olaanoo keessattis wal horu akkasumas sadarkaa jalqabaa irratti mallattoo salphaa yookaan agarsiisuus dhabuus danda’a.
ስለዚህ፣ በቫይረሱ የተያዙ ሰዎች በመጀመሪያው ምዕራፍ ወይም በመፈልፈያ ወቅት ላይ በዕለት ተዕለት ስራቸው ምክንያት ከፍተኛ መጠን ያለው ቫይረስ ሊያመነጩ ስለሚችሉ ወረርሽኙን ለመቆጣጠር እጅግ አስቸጋሪ ያደርገዋል።
Kanaafuu, dhukkubsattoonni sadarkaa jalqabaatti yookaan yeroo hamma mallattoon mul’atuutti hubaman, to’annaa weerarichaaf rakkina guddaa uumuun yeroo sochiiwwan guyyaa guyyaatti vaayirasii hamma guddaa oomishuu danda’u.
ይሁን እንጂ፣ ሳርስ-CoV የሚተላለፈው ታማሚዎች በከፋ ሁኔታ ሲታመሙ እንደሆነ እና በበሽታው የመጀመሪያ ደረጃዎች ላይ አብዛኛው ስርጭት እንዳልተከሰተ ታይቷል።
Ta’us, daddarbuun SARS-CoV yeroo dhukkubsattoonni haala hamaan isaan dhukkubu akka uumamu xiinxalamee ture, yeroo daddarbaan harki caalaa sadarkaa jalqabaatti hin uumaminitti.
በመሆኑም፣ አሁን ያለው የ COVID-19 ወረርሽኝ ከ ሳርስ ወረርሽኝ የበለጠ ከባድና ለመቆጣጠርም አስቸጋሪ ነው።
Kanaafuu, weerarri COVID-19 kan yeroo ammaa SARS caalaa hamaa kan ta’ee fi too’achuuf ulfaataa kan ta’eedha.
በውሃን እና በዙሪያዋ ባሉ ከተሞች እንቅስቃሴን ሙሉ በሙሉ መገደብና አጠቃላይ ሕዝቡን በለይቶ ማቆየት ሁኔታ ውስጥ ማስገባትን ጨምሮ፣ ቻይና ውስጥ የ ሳርስ-CoV-2 ስርጭትን ለማስቆም የታሰቡ አበይት ጥረቶች እየተደረጉ ነው።
Chaayinaatti Wuhaanii fi magaalota naannoo Sanaa cufuu dabalatee akkasumas walitti aansuudhaan hanga guutuu ummataatti adda foo’uudhaan tatamsa’ina SARS-CoV-2 hanqisuuf yeroo ammaatti tattaaffii guddaatu godhamaa jira.
እነዚህ እርምጃዎች ኢኮኖሚውንና ሌሎች የሃገሪቱን ዘርፎች በከፍተኛ ሁኔታ እየጎዱ ቢሆኑም፣ የአዳዲስ ታማሚዎች ቁጥር እየቀነሰ መሆኑ የወረርሽኙን መቀዛቀዝ የሚያመለክት ነው።
Gochi kunneen diinagdee barbadeessaa kan jiran ta’us, lakkoofsi namoota haarawa qabamanii hir’ataa jira, kunis weerarichi hir’achaa jiraachuu mul’isa.
በጣም ተስፈኛ የሆነው ግምት፣ ወረርሽኙ በማርች ወር ላይ እንደሚያበቃና የስርጭት መጠኑም ከ 3-4 ወራት ውስጥ እንደሚቀንስ ነው።
Tilmaammiin fuulduratti baay’ee waanta gaarii abdatu jalqabbichi Bitootessatti akka xumuramuufi sadarkaan haalli isaa itti hir’atu ji’oota 3-4’f akka turu ture.
ይሁን እንጂ፣ አንዳንድ ሌሎች ኤክስፐርቶች ይህን ያህል ተስፈኞች አይደሉም።
Haa ta’u malee, ogeeyyonni tokko tokko kanarratti ilaalcha gaarii hin qabna..
በእነ ፖል ሃንተር ግምት መሰረት፣ ከሳርስ በበለጠ ሁኔታ ተላላፊ የሚመስለው COVID-19 በ 2020 አያበቃም።
Paawul Haaanter, et al., COVID-19 akka tilmaametti, SARS caala dhukkubsa, bara 2020tti hin badu.
እና አይራ ሎንጊኒ የወረርሽኙን ውጤት ለመተንበይ የሚያስችል ሞዴል ያዘጋጁ ሲሆን፣ ሳርስ-ኮቭ-2 ከዓለም ሕዝብ መካከል ሁለት ሶስተኛ የሚሆነውን ሊያጠቃ እንደሚችል ጠቁመዋል።
Iraa Longiinii, eet aal., moodelii miidhaa weerarichaa raaguuf hundaa’ee fi SARS-CoV-2 ummata addunyaa lama-sadaffaa ni qaba yaanni jedhu dhihaate.
አንድ ካናዳዊ ቡድን ሪፖርት እንዳደረገው፣ ከ 2 ሳምንታት በፊት አገግመው ከሆስፒታል በወጡ ታማሚዎች የአፍንጫ ቀዳዳ እና ጉሮሮ ላይ የተወሰዱ ናሙናዎች ላይ ሳርስ-ኮቭ-2 ተገኝቷል፤ ይህ የሚያመለክተው ደግሞ በቅርቡ የታወቀው ቫይረስ ልክ እንደ ኢንፍሉዌንዛ በተደጋጋሚ ሊከሰት እንደሚችል ነው።
Gareen Kaanaadotaa SARS-CoV-2 furrii walakkeessa funyaanii fi qoonqoo dhukkubsattoota bayyannataniifi hospitaalicha torban 2 dura gadhiisan keessaatti argamuu gabaasan, kan vaayirasiin haaraa adda ba’e akkuma infiluweenzaa marsaan kan deddeebi’u ta’uu isaa agarsiisuun.
ይሁን እንጂ፣ የአዳዲስ ኬዞች ቁጥር እየቀነሰ በመምጣቱ ምክንያት ቻይና ውስጥ ተስፋ ሰጪ ምልክቶች የታዩ ሲሆን፣ ይህም የሚያሳየው አሁን ያሉት ስትራቴጂዎች ውጤታማ ሳይሆኑ እንዳልቀሩ ነው።
Ta’us, lakkoofsaan gadi bu’uu dhimmoota haaraa irratti hundaa’uun mallattooleen abdachiisan Chaayinaa keessatti uumamaniiru, tarsiimoowwan yeroo ammaa tarii hojjechaa jiraachuu isaanii agarsiisuun.
ኢቦላ በመጀመሪያ እስከ አንድ ሚሊዮን የሚደርሱ ኬዞችን በማስመዝገብ ግማሽ ሚሊዮነ ሞት እንደሚያስከትል ተገምቶ ነበር።
Iboolaan jalqabatti dhimmoota miiliyoonaan lakka’amaniifi du’a miiliyoona walakkaa akka geessisutu raagame.
ይሁን እንጂ፣ ጥብቅ በሆነ ውሸባ እና አግልሎ ማቆየት ምክንያት በሽታው በሂደት በቁጥጥር ስር ውሏል።
Garuu, adda foo’insa murtaa’aa ta’een, dhukkubichi suuta suutaan too’annaa jala oolee jira.
ልክ እንደ ሳርስ-CoV ሁሉ፣ ሳርስ-CoV-2 ጥንካሬው ሊዳከምና በሂደትም ሊሞት ወይም ከሰዎች ጋር አብሮ የሚኖርና በሽታ የማስከተል አቅሙ ደካማ ቫይረስ ሊሆን ይችላል።
Akkuma SARS-CoV, SARS-CoV-2’nis vaayirasoota waliin qaama namaa keessatti argaman laafaa dhufanii yookaan vaayirasii dhibee fiduu hin dandeenye nama wajjiin jiraatan ta’aa dhufanii jiru.
በ COVID-19 ወረርሽኝ እና ሳርስ እና ሜርስ መካከል የተደረገ ንጽጽር ከታች ቀርቧል (ምስል (ምስል.55)።
Wal bira qabiinsi weerara COVID-19 SARS fi MERS waliinii jalatti dhiyaateera (Fakkii. (Fakkii.55)
ሳርስ-CoV-2 በሳል ወይም በማስነጠስ አማካይነት፣ እንደዚሁም በቫይረሱ የተበከሉ ቁሳቁሶች ጋር ቀጥተኛ ንክኪ በማድረግ በማድረግም በከፍተኛ ሁኔታ ይተላለፋል።
SARS-CoV-2 haala ol’aanaan karaa qufaa yookaan haxxissoo, akkasumas tarii karaa quunnamtii kallattii meeshaawwan vaayirasichaan faalaman waliin daddarba.
ቫይረሱ በሰገራ ላይም የተገኘ በመሆኑ ከሰገራ ወደ አፍ የመተላለፍ ዕድል እንዳለው የሚጠቁም ሆኗል።
Vaayirasichi akkasumas bobbaawwan keessatti argameera, kan carraa haaraa daddarbuu bobbaawwanii-gara-afaanii kakaasu.
በ 138 ኬዞች ላይ በቅርቡ የተደረገ ጥናት እንዳሳየው፣ 41% የሚሆኑ ኬዞች ምናልባትም በአንድ ቦታ በነበረ ኢንፌክሽን ምክንያተ የተከሰቱ ናቸው፤ ነባር በሽታ ያለባቸው 17 ታማሚዎችና 40 የጤና እንክብካቤ ሰጪዎችም በዚህ ውስጥ ይካተታሉ።
Akka qorannoon dhiheenya kana dhukkubsattoota 138 irratti godhame gabaasetti 41% kan qabaman faalama noosokomiyaatiin, dhukkubsattoota 17 dhibee biraas qabanii fi hojjattoota yaala fayyaa 40 dabalatee.
በመሆኑም፣ ሰዎችን በተለይም የጤና እንክብካቤ ሰጪዎች፣ የማህበራዊ አገልግሎት ሰራተኞች፣ የቤተሰብ አባላት፣ የስራ ባልደረቦችና ከታማሚዎች ወይም በበሽታው ከተጠቁ ሰዎች ጋር ንክኪ ያላቸውን ሰዎችን መጠበቅ እንዲቻል ከፍተኛ ቅድመ ጥንቃቄ መወሰድ አለበት።
Kanaaf, of-eeggannoon guddaa nama eeguuf fayyadamamuu qaba, keessumattuu dhiheessitoota kunuunsa fayyaatiif, hojjettoota hawaasaaf, miseensota maatiif, hiriyootaa, fi eegdota dhukkubsatoota yookan namoota faalaman waliin quunnamtii qabaniifiyyuu.
በኢንፌክሽን የመጠቃት ስጋትን ለመቀነስ ልንጠቀመው የምንችል የመጀመሪያው የመከላከያ መስመር የፊት ማስኮችን ማድረግ ነው፤ የቀዶ ጥገና ማስኮችና የ N95 ሪስፓይሬተር ማስኮች (የምርት ቁጥር 1860s) ማድረግ የቫይረሱን ስርጭት ለመቆጣጠር ያግዛል።
Sararri ittisa jalqabaa balaa dhukkubaan hubamuu xiqqeessuun ittiin danda’amu karaa golgaawwan fuulaa uffachuu; fayyadaminsa golgaawwan kutaa baqaqsanii hodhuu fi golgaawwan N95 ittiin harganuun danda’amu lachuu (series # 1860s) faffaca’insa vaayirasootaatiif to’achuuf gargaaru.
የቀዶ ጥገና የፊት ማስኮች በቫይረሱ ከተያዘ ሰው የሚወጡ ጠብታዎች በአየር እንዳይጓዙ ወይም የቁሳቁስ ወለል ላይ ተጣብቀው በመቆየት ወደ ሌሎች ሰዎች እንዳይተላለፉ ይከላከላሉ።
Golgaawwan fuulaa kutaa baqaqsanii hodhuu cophoota dhangala’oo ta’an nama haala cimaan hubame irraa qilleensa keessa deemuu yookaan dirrawwan meeshaalee irra qabachuu irraa, iddoo isaan kanneen biraatti darbuu danda’an ni ittisu.
ይሁን እንጂ፣ መጠናቸው ከ 10 እስከ 80 nm የሚደርሱ ቫይረሶችን ወደ ውስጥ ላለመሳብ የሚያስችሉት የ N95 (መለያ ቁጥር 1860s) ማስኮች ብቻ ናቸው፤ ሙሉ በሙሉ በትንፋሽ ወደ ውስጥ መግባት የሚችሉት 5% of የሚሆኑት ጥቃቅን ቫይረሶች ብቻ ናቸው፤ ሳርስ-CoV-2 በመጠኑ ከ ሳርስ-CoV ጋር ተመሳሳይ ሲሆን፣ ሁለቱም በግምት 85 nm ይሆናሉ።
Ta’us, golgaawwan N95 (series # 1860s) qofaatu yeroo qilleensi gara keessaatti fudhatamu qabiyyee vaayirasii waliigalaa hamma 10 gara 80 nm tti xiqqaatan irraa eegumsa gochuu danda’a, qabiyyee vaayirasii waliigalaa 5% guutummaatti uranii lixan waliin; SARS-CoV-2’n SARS-CoV waliin hammamtaan walfakkaatoodha akkasumas lachuu tilmaamaan 85nm dha.
አምስት የቀዶ ጥገና ማስኮች ተደራርበው ቢጠለቁም ጥቃቅን ነገሮች ሰርገው መግባት ስለሚችሉ፣ ከታማሚዎች ጋር ቀጥተኛ ንክኪ ያላቸው የጤና እንክብካቤ ሰጪዎች N95 (የምርት ቁጥር 1860s) እና የቀዶ ጥገና ማስኮችን ማድረግ የለባቸውም።
Wantoonni xixiqqoon haguugduu fuulaa kan yeroo baqaqsanii yaaluu walitti qabatan shan keessa darbuu waan danda’uuf, hojjattoonni yaala fayyaa kallattiidhaan dhukkubsataa wajjiin walqunnaman haguugduu baqaqsanii yaaluu osoo hin taane isa N95 (walqabataa # 1860s) kaawwachuu qabu.
የጤና እንክብካቤ ሰጪዎች ከማስኮች በተጨማሪ ከቫይረሱ ጋር የሚኖር ንክኪን ለመቀነስ እንዲችሉ ራሱን ችሎ የተዘጋጀ ጋዎን መልበስ አለባቸው።
Golgaawwanitti dabalataan, dhiyeessitoonni kunuunsa fayyaa wandaboo dheeraa qofaatti baasu kan gitu caalaatti quunnamtiii vaayirasootaa hir’isu uffachuu qabu.
ቫይረሶች በዓይን በኩልም አንድን ሰው መበከል ይችላሉ።
Vaayirasichii namoota karaa ijaatiinis qabuu handa’a.
ጃንዋሪ 22፣ 2020፣ አንድ ዶክተር N95 ማስክ አድርጎም በ ሳርስ-CoV-2 ተጠቅቶ ነበር፤ ቫይረሱ ባበጠው ዓይኑ በኩል ወደ ሰውነቱ ውስጥ ገብቶ ሊሆን ይችላል።
Amajji 22, 2020 tti, doktarri tokko golgaa N95 uffatee jiraates SARS-CoV-2 hubameera; vaayirasichi gara qaama isaa keessaatti tarii dhiita ija isaa keessaan galee ta’uu danda’a.
ስለሆነም፣ የጤና እንክብካቤ ሰጪዎች ታካሚዎች ጋር በሚሰሩበት ወቅት በግልጽ የሚያሳዩ የፊት መሸፈኛዎች ወይም ጭንብሎችን ማድረግ አለባቸው።
Kanaafuu, hojjattoonni yaala fayyaa yeroo dhukkubsataa wajjiin hojjatan haguugduu ijaa fi fuulaa agarsiisaa ta’e uffachuu qabu.
በተጠቁ ወይም ሊጠቁ በሚችሉ አካባቢዎች ለሚኖረው አጠቃላዩ ሕዝብ፣ ሁሉም ሰው ከተለመደው ጊዜ በላይ እጆቹን በሳሙና እንዲታጠብ፣ ራስን አግልሎ ቤት ውስጥ እንዲቆይና በቫይረሱ የመጠቃተ ዕድል ካላቸው ሰዎች ጋር የሚኖር ንክኪን እንዲገድቡ ይመከራል።
Uummata waliigalaa iddoowwan dhiibbaan irra gahe yookaan haala jabaan dhiibbaan irra gaheef, namni hundumtuu harkoota isaanii saamunaa farra orgaanizimoota xixiqqootiin isa barame caalaa yeroo baay’ee dhiqachuu, qofaatti of-baasuu dhuunfaatiif mana turuu yaaluu akkasumas namoota haala jabaan hubaman waliin quunnamtii daangessuun haala ol’aanaan gorfamu.
ሰዎች ከአንድ ታማሚ ሊኖራቸው የሚገባ ርቀት ሶስት ጫማ ነው።
Faanni sadi namoonni dhukkubsattoota irraa hiiquuf sirrii akka ta’etti fudhatama.
እነዚህ እርምጃዎች የኢንፌክሽን ስጋትን ለመቀነስና የቫይረሱን ስርጭት ለመከላከል ውጤታማ ዘዴዎች ናቸው።
Gochi kun tooftaa dhibee hir’isuu fi tatamsa’ina vaayirasiis ittisuuf ni fayyada.
ምንም እንኳን ሳርስ-CoV-2 ለሰው ልጅ ዓለም እንደ አዲስ ቫይረስ የተከሰተ ቢሆንም፣ ጃንዋሪ 7፣ 2020 ላይ ሪፖርት እንደተደረገው ከ ሳርስ-ኮቭ ጋር ያለው ከፍተኛ ተመሳሳይነት ቻይና በ 2003 ባጋጠማት የሳርስ ወረርሽኝ ከባድ ትውስታ ምክንያት ከፍተኛ የማንቂያ ደወል ሊሆናት በተገባ ነበር።
SARS-CoV-2 addunyaa dhala namaatti akka vaayirasii haaraatti dhufus akka gabaasa amajjii 7, 2020’tti SARS-CoV wajjiin kan wal fakkaatuu fi yaadannoo gadi fagoo SARS bara 2003 Chaayinaatti akeekkachiisa cimaa uumee ture.
ይሁን እንጂ፣ የውሃን የበሽታ ቁጥጥር ማዕከል ዳይሬክተር አዲሱ ቫይረስ ከሰው ወደ ሰው የመተላለፍ ዕድሉ ዝቅተኛ መሆኑንና የመራባት ዕድሉም የተወሰነ መሆኑንና በሽታውን መከላከልና መቆጣጠር አስቸጋሪ አለመሆኑን በመግለጽ ሕዝቡን ያጽናኑት ጃንዋሪ 19፣ 2020 ድረስ ቆይተው ነበር።
Haa ta’u malee, hanga ammajjii 19, 2020’tti hoogganaan Giddugala Too’annoo Dhibee Wuhaan vaayirasiin haaraan dhukkubbii gadi bu’aa fi namootarraa namootatti walhoruu murtaa’aa kan qabu fi kun immoo ittisuu fi too’achuuf rakkina akka hin taane lammiileetti himuudhaan kan jajjabeessan hin turre.
በተለይም ደግሞ መላው ሃገሪቱ ለፀደይ ፌስቲቫል እየተዘጋጀች በነበረችበት ወቅት ይህ መልዕክት የሕዝቡን የማንቂያ ደረጃ በከፍተኛ መጠን አለዝቦታል፣ በሽታውም ውሃን ውስጥ ገና በዝቅተኛ ደረጃ ላይ እያለ ለመቆጣጠር የሚያስችል ወሳኝ ጊዜም ባከነ።
Ergaan kun haala ajaa’ibsiisaan akeekkachiisa uummataa qabbaneesseera, keessattuu yeroo biyyi guutummaan Ayyaana Birraaf (Spring Festival) qophaa’aa turetti, akkasumas yerichi murteessaan Wuhaan keessatti dhukkuba hamma xiqqaan qabaachuu isaatiin darbeera.
ቻይና ውስጥ ያሉ የበሽታ ቁጥጥር ድርጅቶች ይህን ከባድ ትምህርት በመውሰድ ለወደፊቱ ጠንከር ያሉ የማሻሻያ ስራዎችን ሊሰሩ ይችላሉ።
Ejensiiwwan to’annoo dhukkubaa Chaayinaa keessaa barumsa cimaa kana fudhachuufi fuulduraaf fooyya’insawwan murteessoo tolchuu malu.
ለምሳሌ፣ እነዚህ ኤጄንሲዎች (1) ዜጎች ለእያንዳንዱ ቃል ክብደት ስለሚሰጡና አመለካከታውንና ውሳኔዎቻቸውን ሊቀይሩ ስለሚችሉ ይፋዊ መግለጫዎችን በሚሰጡበት ወቅት የበለጠ ጥንቃቄ ማድረግ አለባቸው፤ (2) ከዶክተሮች ወይም ሃላፊዎች መደበኛ ሪፖርቶችን ከመጠባበቅ ይልቅ ከክሊኖክ ለሚወጡ ያልተለመዱ መረጃዎች ይበልጥ ስሱ እና ምላሽ ሰጪ መሆን አለባቸው፤ (3) ሕዝቡን ለማጽናናት ከመሞከር ይልቅ አንድ ወረርሽኝ እንደተከሰተ ገና በእንጭጩ ለማስቀረት ይበልጥ ገዳቢ መሆን አለባቸው፤ እና (4) ሕዝቡ ስለ ወረርሽኝ በሽታዎች ያለውን ግንዛቤ ለማሳደግና የማህበረሰቡን ምላሽ መስጫ ስርዓት በተወሰነ ጊዜ ለመፈተሽና ለማሻሻል የሚያስችሉ ዒላማቸውን የጠበቁና ውጤታማ የሆኑ የልምምድ ስራዎችን በበለጠ ጊዜ ማውጣት አለባቸው።
Fakkeenyaaf, ejensiiwwan kunniin (1) labsiiwwan uummataa yommuu labsanitti caalaatti of-eeggachuu qabu jechi hunduu lammiileef gatii qaba akkasumas ilaalcha isaaniifi murtoowwan isaanii jijjiiruu danda’a; (2) gabaasa seera qabeessa doktaroota yookaan qondaaltota irraa eeguu irra odeeffannoo waan baratame irraa adda ta’e kiliniikota irraatti caalaatti miira qabeessa ta’uufi yaada kennuu qabu; (3) uummata jajjabeessuu irra sadarkaa jalqabaa isaatti weerara qabachuuf caalaatti daangeffamuu qabu; akkasumas (4) caalaatti yeroo baay’ee karaa ittiin hubannoon kennamuu danda’u kan kaayyoo qabuufi bu’a qabeessa ta’e hubannoo uummataa waa’ee weerara dhukkubootaa dabaluuf dhiyeessuu akkasumas qorachuufi sirna deebii hawaasaa yeroo yerootti fooyyessuu qabu.
በኖቭል ኮሮና ቫይረስ ሳርስ-CoV-2 ምክንያት የተከሰተው የ COVID-19 ወረርሽኝ የጀመረው በዲሴምበር 2019 መጨረሻ ላይ ነበር።
Weerarri COVID-19 kan muudate sababa SARS-CoV-2 dhuma muddee 2019tti muudateeni.
ከሁለት ወራት ባነሰ ጊዜ ውስጥ፣ በመላው ቻይና የተሰራጨ ሲሆን ይህ ጽሁፍ በሚዘጋጅበት ወቅትም ወደ 50 የሚሆኑ ሃገራት ላይም ለመሰራጨት ችሏል።
Ji’oota lamaa gaditti, yeroo barreeffama kanaatti guutuu Chaayinaattii fi biyyoota biro 50’tti dhihaatan irra tatamsa’e.