atepeq/tico19 huggingface dataset:
ፌብሩዋሪ 11/2020 ላይ ምርመራው በፌደራል የጤና ምርመራ ተመዝግቦ ነበር። በማርች 12/2020 Mayo ክሊኒክ የ COVID-19 ኢንፌክሽንን የሚለይ ምርመራ አዘጋጅቶ እንደነበር ሪፖርት ተደርጓል። ማርች 13/2020 ላይ Roche Diagnostics ከ FDA በከፍተኛ ቁጥር በ 3.5 ሰአት ውስጥ ውጤትን የሚያሳውቅ ምርመራ ለማድረግ ፈቃድ አግኝቶ የነበረ ሲሆን ይህ ደግሞ በ 24 ሰዓት ጊዜ ውስጥ 4,128 ምርመራዎችን ለማድረግ የሚያስችል ነው።
Gurraandhala 11, 2020 tti qorannichi Tajaajila Federaalaa To’annoo Kunuunsa Fayyaa keessaaf (Federal Service for Surveillance in Healthcare) dhaan galmaa’e. Bitootessa 12, 2020 tti, gaafa Bitootessa 13 2020, Roche Diagnostics qabiyyee ol’aanaan qorannoo COVID-19 sa’aatiiwwan 3.5 gidduutti adeemsifamuu danda’uun Mirkaneessa FDA fudhate, kanaaf maashiniin tokko tilmaamaan qorannoowwan 4,128 dheerina yeroo sa’aatiiwwan 24 akka hojjetu gochuun.
ማርች 19∕2020 ላይ FDA የድንገተኛ ጊዜ ጥቅም (EUA)ን ለ Abbott Laboratories የፈቀደ ሲሆን የሚሞከረውም የአቦት m2000 ሲስተም ነው፤ FDA ተመሳሳይ ፈቃዶችን ለ Hologic፣ LabCorp እና Thermo Fisher Scientific ሰጥቷል።
Bitootessa 19, 2020, Bulchiinsi Nyaataafi Qorichaa (FDA)n qorannoo sistamii m2000 ‘Abbott’iif Laabiraatooriiwwan ‘Abbott’itti ajaja fayyadama attattamaa (EUA) dabarse; FDAn kanaan dura ajajuma walfakkaatu ‘Hologic, LabCorp, fi Thermo Fisher Scientific’ tti dabarsee ture.
ማርች 21/2020 ላይ Cepheid በተመሳሳይ EUAን ከ FDA ያገኘ ሲሆን 45 ደቂቃ የሚፈጅ ነው።
Bitootessa 21, 2020 irratti, haaluma wafakkataan Cepheid FDA irraa EUA fudhate qorannoo naannoo daqiiqaa 45 fudhatuuf.
FDA የ አይሶተርማን ኒውክሌይክ አሲድ ማጉላት ቴክኖሎጂን በ PCR ምትክ ፈቃድ ላይ ይውል ዘንድ ይጠቁማል።
FDA’n PCR irra qorannoo tekinolojii isothermal nucleic acid amplification fayyadamu mirkaneesse.
ይህ የሚቀያየር የሙቀት መጠን ኡደትን የማይፈልግ ስለሆነ እስከ አምስት ደቂቃ በሚሆን ትንሸ ጊዜ ውስጥ ፖዘቲቭ የሆነ ውጤት እስከ 13 ደቂቃ ደግሞ ኔጌቲቭ ውጤትን ያስገኛል።
Erga kun teempireechara jijjiiramaa maroo walitti fufaa hin barbaannee malli kun firii positiivii xiqqeenyaan daqiiqaawwan shan fi firii nagatiivii daqiiqaawwan 13 keessatti kenna.
ዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ በአሁን ሰዓት 18,000 የሚሆኑ ማሽኖች ያሉ ሲሆን Abbott ደግሞ በቀን 50,000 ምርመራዎችን ለማድረግ ይቻል ዘንድ ምርቶችን ያፋጥናል። ሞኖክሎናል አንቲቦዲን ጥቅም ላይ የሚያውል ምርመራ በቀጥታ ከ ኖቭል ኮሮና ቫይረስ ኒውክሎካፕሲድ ፕሮቲን (N ፕሮቲን) የሚተሳሰር ሲሆን ልክ እንደ ፈጣን ኢንፍሉዌንዛ ምርመራ ውጤቱን ከ 15 እስከ 20 ደቂቃዎች ውስጥ ያሳያል ተብሎ ተስፋ የሚደረግ ነው።
Yeroo ammaa U.S. keessa maashinootni kun naannoo 18,000 tu jiru fi Abbott guyyaatti qorannoo 50,000 kennuuf oomisha isaa ol kaasuuf tilmaama. Yaaliin farra qaama alagaa horaa-baaqqee fayyadamu kan addatti pirootiinii nuukle'ookaapsiid (N protein) irratti maxxanu kan vaayirasii koroonaa noovel Taayiwaan keessatti hojjetamaa jira, abdiidhaan akkuma qorannoo saffisaa infiluweenzaa daqiiqaa 15 hanga 20tti firii dhiheessuu danda'a.
ማርች 2020 ላይ የነበረ የሊትሬቸር ሪቪው በመጀመሪያ ደረጃዎች ላይ “የደረት ራዲዮግራፊዎች ያላቸው ዋጋ በጣም ትንሽ እንደሆነ ሆኖም CT \[computed tomography] ውጤቶች በቦታው ላይ ምልክት ከመታየቱም በፊት ቢሆን እንኳን ሊኖሩ እንደሚችሉ ደምድሟል።
Keeddeebiin barreeffama Bitootessa 2020 "raajiin laphee sadarkaawwan duraatti gatii qorannaa xiqqaa qaba, argannoowwan CT immoo [computed tomography] jalqabuu mallattoon dura jiraachuu malu" jechuun guduunfe.
በሲቲ ላይ ዓይነተኛ ገጽታዎች የሁለትዮሽ መልቲሎባር የመሬት-መስታወት ኦፓሲፊቲዎችን ከተጓዳኝ፣ ያልተበሳጠረ እና ከጀርባ ስርጭትን ጋር ያካትታሉ።
CT irratti amallonni addaa kan dabalatan bilateral multilobar ground-glass opacificities raabsa fiixee, danaa walqixxee kan hin qabnee fi duubaan jiru waliin.
ንኡስ ብዝሀዊነት ጫና፣ ትክክል ያልሆን ጠረጋ አና ሁሉን አካታችነት ይህ በሽታ በሚለወጥበት ጊዜ ያድጋል።
Akka dhukkubichi mul’achaa deemeen ‘pilooraa’n guddachuu, sombi cocorree ta’uufi jabaachuutu uumama.
በመነሻው ነጥብ ውሃን ውስጥ PCR ን ከ CT የሚያነጻጽር ጥናት CT ይበልጥ ከ PCR ይልቅ የመቀበል ባህሪ እንዳለው፣ ነገር ግን ዝቅተኛ ውስንነት ኖሮት አብዛኛዎቹ የምስል ባህሪዎቹ ከሳምባ ምች እና የበሽታዎች ሂደት ጋር አንድ አይነት መልክ ያለው ነው።
Qu’annoon Wuhaan keessatti madda tuqaa weerara yeroo ammaatti PCR CT waliin waldorgomsiisu CT’n PCR caalaa baay’ee miira qabeessa akka ta’e dhiyeessa, ta’us adda baasuun isaa gadi anaadha, amala boci isaa michiiwwan sombaa fi adeemsota dhibeewwan kan biroo waliin wal irra bu’uu agarsiisu waliin.
በማርች 2020 የአሜሪካ ራዲዮሎጂ ኮሌጅ “CT እንደመጀመሪያ ደረጃ የ COVID-19 መመርመሪያ ጥቅም ላይ መዋል የለበትም” ይላል። በማርች 2020 CDC ደግሞ ለመጀመሪያ ደረጃ ምርመራ PCR ጥቅም ላይ እንዲውል ይመክራል።
Akka Bitootessa 2020 tti, Koolleejjiin Raadiyooloojii Ameerikaa (American College of Radiology) "calaluuf yookaan qorannoo sarara jalqabaa irratti COVID-19 qorachuuf CT’n fayyadamamuu akka hinqabne" gorsa. Akka Bitootessa 2020 tti, CDC’n calallii jalqabaatiif PCR eera.
የበሽታ መከላከል ምላሽ ለበሽታ መከላከል የአንቲቦዲ ምርት ሲሆን IgM እና IgG የሚያካትት ነው።
Kutaan deebii madiinummaa qaamaa dhukkubaan hubamuu oomisha farra qaama alagaati IgM fi IgG dabalateeti.
እነዚህ ምልክት ማሳየት ከጀመሩ 7 ቀናት ወይም ከዚያ በላይ የሆናቸው ሰዎች ኢንፌክሽንን ለመለየት፣ የመከላከል አቅምን ለመወሰን፣ እና በህዝብ ጥናት ውስጥ ነው። ምርመራዎች በማዕከላዊ ቤተ ሙከራዎች (CLT) ውስጥ ወይም በእንክብካቤ መስጫ ነጥብ (PoCT) ላይ ሊደረጉ ይችላሉ።
Kunniin hubamuu namootaa erga mallattoon mul’achuu jalqabee guyyoota 7 yookaan caalaa irraa kaasee adda baasuuf, madiinummaa murteessuuf, fi to’annoo uummataa keessatti fayyadamamu. Qorannoowwan laaboraatoriiwwan giddu galaatti (CLT) yookaan point-of-care testing (PoCT) ttin adeemsifamuu danda’u.
ሀይ ስሩፑት የሚባሉ አውቶማቲክ ሲስተሞች አብዛኛዎቹ ክሊኒካዊ ቤተሙከራዎች ውስጥ እነዚህን ምርመራዎች ማድረግ የሚችሉ ሲሆን ነገር የመገኘታቸው መጠንም በእያንዳንዱ ሲስተም ውስጥ በምርት መጠን የሚወሰን ይሆናል።
Sirnooti ofumaan qorannoo ol’aanaa gaggeessan laaboraatooriiwwan kilinikaawaa baay’ee keessatti argaman qorannoo kana hojjechuu ni danda'u garuu argami isaanii saffisa oomisha sirna tokkoon tokkoo isaanii irratti hundaa'a.
ለ CLT አንድ የደም ናሙና በተለምዶ ጥቅም ላይ ይውላል፣ ነገር ግን የበሽታ መከላከልን ምላሽ ለማየት ሲሪያል ናሙናዎች ጥቅም ላይ ሊውሉ ይችላሉ።
CLT’f eddattoon baaqqee dhiiga fiixee qaamaa irra jiruu yeroo baay’ee fayyadamama, eddattoowwan karooraan funaanaman deebii madiinummaa qaamaa hordofuuf fayyadamamuu danda’u.
ለ PoCT የደም ናሙና አብዛኛውን ጊዜ የሚገኘው መርፌ በመውጋት ነው።
PoCT dhaaf saamuudni dhiigaa tokkittiin yeroo hedduu gogaa uruudhaan fuudhama.
ከ PCR ዘዴዎች በተቃራኒ ከማውጣቱ በፊት የማስነሻ እርምጃ አስፈላጊ አይደለም። በ ማርች 26፣ 2020 እንደአስፈላጊነቱ ለኤጀንሲው ማስታወቂያ የሰጡ 29 ተቋማትን በመሰየም የፀረ-ሰው ምርመራዎችን አሁን ማሰራጨት ችለዋል።
Adeemsa PCR'tiin addatti madaalliidhaan dura adeemsi sakkatta'iinsaa hin barbaachisu. Bitootessa 26, 2020, FDA’n dhaabbata 29 kan akka barbaadamutti ejensichatti beeksisan adda baaseera akkasumas yaalii farra qaama alagaa isaanii raabsuu danda'anii jiru.
እ.ኤ.አ. በኤፕሪል 7 ቀን 2020፣ በአደጋ ጊዜ አጠቃቀም ፈቃድ መሠረት በኤፍዲኤ የተፈቀደው አንድ ፈተና ብቻ ነው። እ.ኤ.አ. ማርች 2020 መገባደጃ ላይ Euroimmun Medical Laboratory Diagnostics እና Epitope Diagnostics IgG እና IgA በደም ናሙናዎች ውስጥ ፀረ እንግዳ አካላትን ለይቶ ለማወቅ የሚያስችል የአውሮፓ ፈቃድን አገኙ።
Akka Ebla 7, 2020 tti, fayyadama mirgeessuu balaa tasaa jalatti qorannoo tokko qofaatu FDA’n mirkanaa’e. Dhuma Bitootessa 2020 tti, Qorannoon Laaboraatoorii Wal’aansaa Euroimmum (Euroimmun Medical Laboratory Diagnostics) fi Qorannoon Epitope (Epitope Diagnostics) meeshaalee qorannoo isaaniif mirkaneessa warra Awurooppaa argatan, kan eddattoowwan dhiigaa keessatti farra qaama alagaa IgG fi IgA argachuu danda’u.
የምርመራው አቅም በብዙ መቶዎች የሚቆጠሩ ናሙናዎችን በሰዓት መመርመር ሲሆን ከተለመደው የቫይረሱን RNA በ PCR ከመለየት የሚፈጥን ነው።
Dandeettiin qorachuu isaa sa’aatii tokko keessatti eddattoowwan baay’ee dhibbaan lakkaa’amaniidha kanaaf qorannoo PCR vaayirasii RNA barame irra baay’ee saffisaadha.
አንቲቦዲዎች አብዛኛውን ጊዜ በ 14 ቀናት የመበከል ጊዜ ውስጥ ይለያሉ። በአፕሪል መጀመሪያ ላይ ዩኬ ውስጥ የትኛውም የአንቲቦዲ መመርመሪያ የተገዛ መሳሪያ ጠቃሚ አልነበረም።
Farroonni qaama alagaa yeroo baay’ee dhukkubichaan hubamuu guyyoota 14’n booda ni argamu. Jalqaba Eblaatti, UK’n tokkoon meeshaalee qorannoo farra qaama alagaa inni bite kamiyyuu haala quubsaan fayyadamuuf gaarii hin turre.
ሆንግ ኮንግ የሚጠረጠሩ ታካሚዎች ቤት ውስጥ እንዲሆኑ የሚያስችላቸውን እርምጃ ወስዳለች፣ “የድንገተኛ ጊዜ ዲፓርትመንት ለታካሚው የናሙና ቱቦን የሚሰጥ ሲሆን”፣ እነርሱ ይተፉበታል፣ ይመልሱታል እንዲሁም የምርመራ ውጤቶችን ከጊዜ በኋላ ያገኛሉ። የእንግሊዝ NHS የሚጠረጠሩ ጉዳዮችን ቤት ውሰጥ ለመመርመር የሚያሰችል ዝግጅት በማድረግ ላይ የሚገኝ ሲሆን፣ ሆስፒታል ውስጥ ቢሄዱ የሚጠረጡ ሰዎች ሌሎች ሰዎችን እንዳይበክሉ የሚያደርግ ሲሆን አምቡላንስ ጥቅም ላይ ቢውል ከኢንፌክሽን ለማጽዳት ነው። በመኪና በመንዳት ማለፍ COVID-19 መመርመሪያ ለሚጠረጠር ጉዳይ፣ የጤና ባለሞያ ናሙና ትክክለኛውን መሳሪያ በመጠቀም ይወስዳል።
Hoong Koong sirna ittiin dhukkubsattoonni shakkaman ittiin mana oolan qindeessite, "dippartimantiin balaa tasaa ujummoo yaalii ittiin eddattoo fuudhan (specimen tube) dhukkubsatichatti ni kennu", isaan isa keessatti tufu, deebisanii erguun yeroo booda firii qorannoo argatu. Biriteen NHS sirna dhimmoota shakkaman manatti ittiin qorattu yaalaa akka jirtu beeksifte, kan dhukkubsataan yoo hospitaala dhufe namoota biroo faaluu yookaan ambulaansiin fayyadamameera yoo ta’e isa qulqulleessu hambisu. Dhimmoota COVID-19’f shakkamaniif qorannoo konkolaataan utuu darbanii yaalamuu (drive-through testing) keessatti, ogeessi kunuunsa fayyaa of-eeggannoo sirriin eddattoo fuudha.
ከመኪና ሳይወጡ የሚታለፍባቸው ማእከላት ደቡብ ኮርያ ውስጥ በጣም ፈጣን የሆነ፣ እና ሰፊ የሆነ ምርመራ በሀገሪቱ ውስጥ ይደረግ ዘንድ አስችሏል። ጀርመን ውስጥ፣ የህጋዊ ጤና መድን ብሄራዊ ትብብር ሀኪሞች ማርች 2 ላይ እንዳሉት ከሆነ፣ በቀን ውስጥ 12,000 ምርመራዎችን በአምቡላንስ ውስጥ ለማድረግ የሚችል አቅም ያለው ሰሆን ከዚህ በፊት በነበረው ሳምንት 10.700 ምርመራዎች ተደርገው ነበር።
Wiirtuuwwan konkolaataa keessatti yaaluu Kooriyaa Kibbaa qorannoo saffisaa, qorannoo guddaa kana biyya kamiiyyuu caalaa akka gootu dandeessiseera. Jarman keessatti, Ogeessonni Fayyaa Waldaa Inshuraansii Fayyaa akka Biyyoolessaa Seera qabeessa ta’ee (National Association of Statutory Health Insurance Physicians) Bitootessa 2, inni guyyaatti dandeettii qorannoowwan naannoo 12,000 qindaa’ina iddoo dhukkubsataan ofiin keessa deemuu danda’u keessatti akka qabuufi torbee isa duraatti 10.700 qoratamaniiru jedhan.
ሀኪም ምርመራ እንዲደረግ በሚያዝበት ወቅት ወጪዎች የሚሸፈኑት በጤና መድን ነው።
Yeroo qorannichi ogeessa fayyaan ajajamu gatiin isaa inshuraansii fayyaatiin deeggarama.
እንደ Robert Koch Institute ፕሬዝዳንት ከሆነ፣ ጀርመን በሳምንት ውስጥ 160,000 ምርመራዎችን የማድረግ አቅም አላት።
Akka Pireezidaantii Dhaabbata Robert Koch (Robert Koch Institute) tti, Jarman torbanitti qorannoowwan 160,000’f humna waliigalaa qabdi.
እስከ ማርች 19 ባለው ጊዜ በብዙ ትላልቅ ከተማዎች በመኪና እየነዱ የሚታለፍበት ምርመራ ማድረግ ቀርቦ ነበር።
Bitootessa 19 jalqabee magaalota gurguddoo heedduu keessatti qorannoowwan namoota konkolaataan gara biyyaa seenanii dhi'aatanii turan.
ማርች 26 2020 ላይ ጀርመን ውስጥ የተደረገው አጠቃላይ የምርመራዎች ቁጥር የማይታወቅ ሲሆን ምክንያቱ ደግሞ ፖዘቲቭ ውጤቶች ብቻ ሪፖርት ስለሚደረጉ ነው።
Akka Bitootessa 26, 2020 tti lakkoofsi waliigalaa qorannoo Jarmanii keessatti godhame hin beekamu, sababni isaas firiiwwan pozitivii ta'an qofaatu gabaafaman.
የመጀመሪያ ደረጃ ቤተ ሙከራ ጥናት እንደሚያሳየው ከቀን መቁጠርያ ሳምንት 12/2020 ጀምሮ ቢያንስ 483,295 ናሙናዎች እስከ 12/2020 ድረስ ምርመራ የተደረገባቸው እና 33,491 ናሙናዎች (6.9%) የ SARS-CoV-2 የተረጋገጠ መሆናቸውን ደርሰውበታል። በእስራኤል ውስጥ ተመራማሪዎች በ Technion እና Rambam ሆስፒታል በአንድ ጊዜ ከ 64 ታካሚዎች ናሙናዎችን ለመፈተሽ አንድ ዘዴን ፈትነው ሞክረዋል ፣ ናሙናዎችን በማቀላቀል የተቀናጀ ናሙና አዎንታዊ ሆኖ ከተገኘ ብቻ። ሂዩ-ያ "(ቻይንኛ-ç« çœ¼ ፣ ወይም "የእሳት ዐይን" በእንግሊዝኛ) በቀን 10,000 ናሙናዎች ማካሄድ በሚችለው በ የካቲት 5∕2020 በቢጂአይ ተከፈተ።
Kaaleendara torbee 12/2020 irratti akka qorannoon laaboraatoorii isa duraa mul’isetti waliigalatti yoo xinnaate eddattoowwan 483,295 torbee 12/2020 dabalatee qoratamaniiru akkasumas eddattoowwan 33,491 (6.9%) SARS-CoV-2 irraa positivii ta'uu mul’isaniiru. Israa'eel keessatti qorattooni hospitaala Technion fi Rambam haala walfakkaatuun mala eddattoowwan dhukkubsattoota 64 altokkotti ittiin qoratan dagaagsaniiru fi qorataniiru, eddattoowwan walitti makuun fi eddattoowwan walitti makaman yoo positivii ta’an qorannoo dabalataa gaggeessuun. Wuhaan keessatti laaboraatooriin balaa tasaa adda baasu maqaan isaa "Huo-Yan" (Afaan chaayinaatiin 火眼, ykn Ingiliffaan "Fire Eye") iskuuwer meetirii 2000 irratti argamu Gurraandhala 5, 2020 BGI’n baname, kan guyyaatti eddattoowwan 10,000 caalaan gaggeessuu danda'u.
የ BGI መስራች በሆኑት Wang Jian የቅርብ ክትትል ስር ከሚገኘው ግንባታ ጋር እንዲሁም 5 ቀናትን በመውሰድ፣ ሞዴል ስራው በ ሁቤይ ውስጥ በ 47% ከፍ ሊል የሚችል የነበረ ሲሆን ለይቶ መቀመጥ የሚያስወጣው ወጪ ደግሞ የምርመራው ሁኔታ ባይጀመር ኖሮ በእጥፍ ከፍ ይል ነበር።
Ijaarsichi hundeessaa BGI Wang Jian’n to’atamuu fi guyyoota 5 fudhachuu waliin, osoo dandeettiin qorannoo sarara irratti dhufuu baatee dhimmi moodeeliingii Hubei keessaa 47% olaanaa ta'a ture akkasumas gatiin qofaatti bahuu to’annaa jala galchuu dachaa ta'a ture.
የውሃን ላቦራቶሪን ተከትለው በመላው ቻይና ውስጥ የሚገኙ 12 ከተሞች ውስጥ የተከፈቱ ሲሆን ከእነዚህም ውስጥ ሼንዘን፣ ቲይያንጂን፣ ቤጂንግ እና ሻንጋይ ይገኙበታል።
Laaboraatooriiin Wuhaan battalumatti laaboraatooriiwwan Huo-Yan Sheenzheen, Tianjin, Bejiing, fi Shaangaayi, dimshaashan magaalaawwan Chaayinaa 12 keessaan hordofame.
ማርች 4 2020 ላይ እለታዊ የጅምላ ምርመራዎች በቀን 50,000 ነበሩ። ኦፐን ሶርስ መልቲፕሌክስ ዲዛይንስ በ Origami Assays የተለቀቀ ሲሆን 93 ምርመራዎችን ብቻ በመጠቀም 1122 የ COVID19 ታካሚ ናሙናዎችን ለመመርመር የሚያሰችል ነው። አነዚህ ሚዛናዊ የሆኑ ንድፎች በትንንሽ ቤተሙከራዎች ውስጥ ሊደረጉ የሚችሉ ሲሆን ሮቦት የፈሳሽ መያዣዎችን አይፈልጉም።
Bitootessa 4, 2020tti lakkoofsi qorannoowwan guyyaatti geggeeffamanii 50,000 ture. Maddi banamaan, dizaayinii walxaxaa ‘Origami Assays’n gad dhiifame ‘assays’ 93 qofa fayyadamuudhaan saamuuda dhukkubsattoota COVID-19 lakkoofsi isaanii hanga 1122 baay’atu qorachuu danda’a. Dizaayinoonni walmadaaloon kunniin roobootiiwwan dhangala’aa dhiyeessan utuu hinbaarbbaadin laabiraatoorii xiqqoo keessatti hojjechuu danda’u.
ማርች ወር ላይ፣ የምርመራ ንጥረ ነገር እጥረት እና ማነስ አውሮፓ ህብረት፣ ዩኬ እና አሜሪካ ውስጥ ብዙሃኑን በመመርመር ሂደት ላይ ከፍተኛ ማነቆ ሆነ።
Bitootessatti, hanqinnii fi ga’aa ta’aa dhabuun hammamtaa waanta jijjiirama keemikaalaa fiduu qorannoo guddaa EU fi UK fi US keessaatiif haala rakkisaa ta’eera.
ይህም አንዳንድ ጸሀፊዎች አንዳንድ የምርመራ ሂደቶችን ማለትም ናሙናዎችን እስከ 98 °C (208 °F) ለ 5 ደቂቃ በማሞቅ የ RNA ዘረመሎች እንዲለቀቁ እና ተጨማሪ ምርመራ ይደረግ ዘንድ የሚያደርገውን ሂደት እንዲመረምሩ አድርጓል። በማርች 31 ቀን የተባበሩት አረብ ኢምሬቶች ከማንኛውም ሀገር ይልቅ በነፍስ ወከፍ እየመረመረ እንደሆነ ማስታወቂያ ተሰጥቶ የነበረ ሲሆን ብዙሃኑን የህዝብ ክፍል ለማዳረስ መስመር ላይ ነበር።
Kun barreessitoota muraasa aaloowwan qophii eddattoo kan eddattoowwan 98 °C (208 °F) irratti daqiiqaa 5’niif ho'isuun qorannoo dabalataaf jenoomii RNA gadhiisuu akka aloolan godheera. Bitooteessa 31 irratti Yunaayitid Arab Emireet amma biyyoota kanneen biroo kamiyyuu caalaa uummatoota ishee tokkoon tokkoof qorannoo vaayirasii Koroonaa godhaa akka jirtu, fi uummata hunda waliin ga'uuf sadarkaa qorannoo guddisuuf karaarra jiraachuun ishee beeksifameera.
ይህም በመኪና እየነዱ ማለፍ፣ አንዲሁም መላውን ህዝብ የሚያካትት የቤተሙከራ ከ ቡድን 42 እና BGI (ይህም የሚመሰረተው በ "Huo-Yan" ቻይና ውስጥ ባለው ድንገተኛ ቤተ ሙከራ ነው)።
Kun karaa walitti makama dandeettii konkolaataan utuu darbanii yaalamuu, akkasumas garee 42 fi BGI irraa laaboraatoorii guddaa hamma baay’ina uummataa bituun (laaboraatoorii balaa tasaa adda baasu "Huo-Yan" kan chaayinaa keessatti argamurratti hundaa’uun).
በ 14 ቀናት ውስጥ የተሰራው ቤተሙከራ በሺዎች የሚቆጠሩ RT-PCR ምርመራዎችን በቀን ማድረግ የሚችል ሲሆን ከቻይና ውጪ በዚህ መጠን ለመስራት የሚችል በአለማችን የመጀመሪያው ነው።
Guyyoota 14 keessatti ijaarame, laaboraatoorichi guyyaatti qorannoowwan RT-PCR kumaatamaan lakkaa’aman gaggeessuu danda’a akkasumas iskeelii kanaan Chaayinaan alatti tajaajilaaf qophaa’aa kan ta’e akka addunyaatti isa jalqabaati.
የተለያዩ የምርመራ ቅደም ተከተሎች የኮሮና ቫይረስን የተለያየ የዘረመል ክፍሎች ኢላማ ውስጥ የሚያስገባ ሲሆን የተመረተው ደግሞ ቻይና፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመን፣ ሆንግ ኮንግ፣ ጃፓን እና ዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ነው።
Qorannoowwan garagaraa kutaawwan odeeffannoo waa’ee sanyii murtaa’aa vaayirasii koroonaa manii godhatan Chaayinaa, Faransaay, Jarman, Hoong Koong, Jaappaan, fi Yunaayitid Isteets keessatti dagaagfaman.
የአለም ጤና ድርጅት የጀርመንን የመሳሪያዎች ማምረት አዘገጃጀት ቅደም ተከተል ዝቅተኛ ገቢ ላላቸው እና የራሳቸውን መስራት ለማይችሉ ሀገራት ለራሱ አድርጎ ወስዶታል።
Dhaabbati Fayyaa Addunyaa meeshaalee ittisaa biyyoonni galii gadi aanaa qaban ofii isaanitiif dhiyeessuu hin dandeenye oomishee erguufiidhaaf, wixinee (ibsa) Jarmanii fudhate.
የጀርመን የአዘገጃጀት ቅደም ተከተል በ ጃንዋሪ 17፣ 2020 የተዘጋጀ ሲሆን፣ በዩናይትድ ስቴትስ የበሽታ ቁጥጥር ማዕከላት የተዘጋጀው ፕሮቶኮል እስከ ጃንዋሪ 28 ድረስ ዝግጁ አልነበረም፤ ይህም በተባበሩት የቻይና መንግስታት ውስጥ ያሉ ምርመራዎች እንዲዘገዩ ያደረገ ሲሆን ዩናይትድ ስቴትስ ደግሞ በመመርመሪያ መሳሪያዎች አሰተማማኝነት ላይ ወረርሽኙ በጀመረበት ወቅት ችግር አጋጥሟት ነበር፤ እንዲሁም እነዚህ ሀገራት እና አውስትራሊያ ፍላጎትን የሚያሟላ በቂ የሆነ መመርመሪያ መሳሪያን ለማቅረብ እና በጤና ባለሞያዎች ደግሞ ምክሮችን ለማቅረብ ሳይችሉ ቀርተዋል።
Wixineen (Ibsi) Jarmanii Amajji 17, 2020 tti maxxanfame; qajeelfamni Yunaayitid Isteetsiin dagaagfame hamma Amajji 28 tti hin argamne, qorannoowwan U.S.Chaayinaa fi Yunaayitid Isteets keessatti tursiifamaa jiran gara jalqabaa jalqabbichaatti amansiisummaa meeshaawwan qorannoo waliin rakkoo qabu turani, akkasumas biyyoonni kunniiniifi Awustiraaliyaan fedhiifi ogeessota fayyaan yaada kenname guutuuf meeshaalee dhiyeessuu hin dandeenye.
በተቃራኒው፣ ኤክስፐርቶች እንደሚናገሩት፣ ደቡብ ኮሪያ ውስጥ ሰፊ የሆነ ምርመራ የማድረግ አቅም መኖሩ የኖቭል ኮሮና ቫይረስን ስርጭት ለመቀነስ እገዛ አድርጓል።
Faallaa isaan, ogeessonni bal’inaan qorannoof argamuun Kooriyaa Kibbaa tamsa’ina vaayirasii koroonaa nooveel hir’isuuf gargaareera jedhu.
የደቡብ ኮሪያ መንግስት አብዛኛውን ጊዜ በግሉ ሴክተር ላብራቶሪዎቸ ውስጥ የመመርመር አቅምን ለበርካታ ዓመታት ሲገነባ ነበር።
Dandeettiin qorannoo, irra-jireessaan laaboraatoorii damee dhuunfaa keessatti, mootummaa Kooriyaa Kibbaan waggoota dheeraa keessatti ijaaraman.
ማርች 16 ላይ፣ የአለም ጤና ድርጅት የ COVID-19ን ወረርሽኝን ስርጭት ለመቀነስ ምርመራዎችን ማፍጠን እንደሚገባ አሳስቧል። ቫይረሱ በነበረው ከፍተኛ ስርጭት ምክንያት የጨመረው የመመርመሪያ መሳሪያዎች ፍላጎት በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ የቫይረስ መመርመሪያ እጥረትና ኬሚካል ፍላጎት እጥረት እንዲፈጠር አድርጓል።
Bitootessa 16, Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa akka mala isa hunda caaluutti sagantaalee qorannoo guddisuudhaan tatamsa’ina weerara COVID-19 akka xiqqeessaniif waamicha dabarse. Vaayirasichi waan baay’ee tatamsa’eef fedhiin sakatta’amuu baay’ee guddate. Kun immoo qorannoowwan hedduun laabiraatooriiwwan dhuunfaa U.S. keessatti akka walirra tuulaman taasise, dhiyeessiin haxooftuuwwanii fi cheemikaalota qorannoof oolaniis fedhii guddaa godhate.
በማርች 2020 ቻይና በመመርመሪያ መሣሪያዎቻቸው ትክክለኛነት ላይ ችግሮች እንዳሉ አሳወቀች።
Bitootessa 2020 tti Chaayinaan rakkoowwan sirrummaa meeshaawwan qorannaa isaanii keessaa gabaaste.
ዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ በ CDC የተሰሩት መመርመሪያዎች “ችግር” የነበረባቸው ሲሆን መንግስት የግል ምርመራዎችን ለማድረግ ገደብ የሚያደርጉትን ቢሮክራሲዎች አስወግዷል። ስፔን ከቻይናው ድርጅት Shenzhen Bioeasy Biotechnology Co Ltd መመርመሪያዎችን ገዝታ የነበረ ሲሆን ውጤቶች ግን ትክክል አልነበሩም።
Yunaayitid Isteets keessatti, meshaawwan qorannoo CDC’n dagaagfaman “dogoggoroota” qabu turan; mootummichi isa booda danqaa biirokraasii kan qorannoo dhuunfaa dhorkee ture kaaseera. Ispeen meeshaawwan qorannoo faabriikaa Chaayinootaa Shenzhen Bioeasy Biotechnology Co Ltd irraa bitteetti, garuu firiiwwan isaanii sirrii akka hin turre bira geesse.
ድርጅቱ እንዳስረዳው፣ የተሳሳቱ ውጤቶች ሊገኙ የቻሉት ናሙናዎችን ባለመሰብሰብ ወይም መሳሪያዎቹን በትክክል ባለመጠቀም ምክንያት ሊሆን ይችላል።
Faabriikichi sababiin firiiwwan dogongoraa dadhabina sassaabbii eddattoo yookaan dadhabina haala fayyadama meeshaalee ta’uu ibse.
የስፔን ሚኒስቴር እንዳለው፣ የተሳሳቱ ውጤቶችን ያስገኙ መሳሪያዎች ተመላሽ ተደርገው Shenzhen Bioeasy በሚያቀርበው የተለየ የመመርመሪያ መሳሪያ ይተካል። ቼክ ሪፐብሊክከቻይና ከገዛቻቸው የምርመራ መሳሪያዎች መካከል 80% የሚሆኑት የተሳሳቱ ውጤቶችን አስገኝተዋል። ስሎቫኪያ ደግሞ ከቻይና 1.2 ሚሊዮን የመመርመሪያ መሳሪያዎች ገዝታ የነበረ ሲሆን እነርሱም ደግሞ የተሳሳተ መረጃን ሰጥተዋል።
Ministriin Ispaanish meeshaalee firiiwwan sirrii hin taane agarsiisan akka balleessu, fi isaaniin meeshaa qorannoo kan biraa Shenzhen Bioeasy’n dhiyaatuun akka bakka buusu dubbate. Meeshaalee qorannoo 80% Cheek Rippaabilik Chaayinaa irraa bitte firii sirrii hin taane kennami. Siloovaakiyaan meeshaalee qorannoo miiliyoona 1.2 Chaayinaa irraa bitte kan sirrii ta’uu dhiisuun isaanii beekame.
ጠቅላይ ሚኒስትር MatoviÄ እነዚህ በ Danube ውስጥ እንዲጣሉ ሃሳበ አቅርበዋል። የቱርክ ጤና ሚኒስቴር ሰራተኛ የሆኑት AteÅŸ Kara እንደገለጹት፣ ቱርክ ከቻይና የገዛቻቸው የመመርመራሪያ ኪቶች “ከፍተኛ የስህተት መጠን” ያላቸው በመሆኑ “ጥቅም ላይ አላዋሉትምም።’’ “ዩኬ ከቻይና 3.5 ሚሊዮን መመርመሪያ ኪቶችን የገዛች ቢሆንም፣ ኤፕሪል 2020 መጀመሪያ ላይ ግን ጥቅም ላይ ሊውሉ እንደማይችሉ አሳውቃለች።
Muummichi Ministeeraa Matovič kunniin Danube tti akka gataman yaada dhiyeessan. Ateş Kara’n Ministeera Fayyaa Turkii meshaalee qorannoo Turkiiin Chaayinaa irra bitte " hamma dogoggoraa guddaa" akka qabaniifi "isaanitti fayyadamanii akka beekne" dubbatan. UK’n meeshaalee qorannoo miiliyoona 3.5 Chaayinaa irraa bitte garuu jalqaba Ebla 2020 tti kunniin faayidaa kennuu kan hin dandeenye ta’uu beeksisan.
ምርመራ፣ ፖዘቲቭ የሆኑ ሰዎችን ለይቶ በማስቀመጥ እና SARS-CoV-2 ያለባቸውን ሰዎች መከታተል፣ አዎንታዊ የሆነ ውጤት እንዲፈጠር አድርጓል።
Qorannoo, qofaatti baafamuu namoota qoratamanii pozitiivii ta’aniin fi warreen namoonni SARS-CoV-2 waliin pozitiivii ta’an duukaa qunnamtii qaban faana dhahuu hordofame, firii pozitiivii ta’e agarsiisan.
በጣሊያን ከተማ VÃ² ውስጥ የሚሰሩ ተመራማሪዎች፣ ጣሊያን ውስጥ የመጀመሪያው የ COVID-19 ሞት የተመዘገበበት ስፍራ፣ በጠቅላላው 3,400 የሚሆነው ህዝብ ሁሉ ላይ በአስር ቀናት ልዩነት ውስጥ ሁለት ዙር ምርመራ አድርጓል።
Qorattoonni magaalaa Xaaliyaanii Vo, bakka itti yeroo jalqabaa Xaaliyaanii keessaa namni COVID-19 dhaan du’e keessaa hojjetaa jiran uummata magaalichaa 3,400 ta’an guutummaa isaaniitiif guyyoota kudhan wal irraa fageessanii marsaa lamaaf qoratan.
ፖዘቲቭ ከሆኑት ሰዎች ውስጥ ግማሽ የሚሆኑት ምንም አይነት ምልክት የላቸውም ነበር እንዲሁም ሁሉም የታወቁ ክስተቶች ለይቶ ማቆያ ውስጥ ነበሩ።
Namoota vaayirasichi irratti argame keessaa walakkaan isaanii mallattoo hin agarsiisne, kanneen irratti argame hundi immoo adda baafamanii tursiifaman.
ወደ ማህበረሰብ የሚደረግ ጉዞ ላይ ገደብ በመደረጉ ምክንያት አዳዲስ ኢንፌክሽኖችን ለማስቆም ተችሏል።
Daangeffamuu imala gara gartuu namoota waliin jiraatanii waliin, kun guutummaatti dhukkubootaan hubamuu haaraa dhabamsiiseera.
ከፍተኛ የሆነ የንክኪ መስመርን በመፈለግ፣ የጉዞ ገደቦችን በማድረግ እና ለይቶ በማቆየት የ 2020 ኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ሲንጋፖር ውስጥ ከሌሎች ያደጉ ሃገሮች ይልቅ በጣም በዝቅተኛ ፍጥነት የተሰራጨ ሲሆን ነገር ግን በጣም ከባድ የሆነ ሬስቶራንቶችን እና የችርቻሮ ድርጅቶችን በግድ የመዝጋት ያሉ እርምጃዎች አልተወሰዱም።
Faana bu'uu walqunnamtii cimaa, daangeffamoota imala keessoo, qorannoo, fi qofaatti of-baasuu waliin, weerarri vaayirasii koroonaa 2020 Siingaapoor keessatti biyyoota guddatan biroo irra garmalee suuta deeme, garuu daangeffama garmalee kanneen akka dirqiin cufamuu manneen nyaataa fi dhugaatii akkasumas hundeeffama qeenxabootaa malee.
ብዙ ኩነቶች የተሰረዙ ሲሆን፣ ሲንጋፖር ደግሞ ነዋሪዎችን እስከ ማርች 28 ድረስ ቤታቸው እንዲቆዩ ምክር መስጠት ጀመረች፤ ነገር ግን ትምህርት ቤቶች ከእረፍት ጊዜ በኋላ ማርች 23 ላይ ተከፍተዋል።
Taateewwan hedduun haqamaniiru, akkasumas Singaapoor jiraattota akka isaan mana turan Bitootessa 28 tti gorsuu jalqabdeetti, garuu manneen barnootaa boqonnaa ayyaanaa Bitootessa 23’n booda deebi’anii banamaniiru.
ሌሎች ብዙ ሀገሮች ከፍተኛ የሆነ የንክኪ ክትትል፣ የተገደበ ጉዞ፣ ምርመራ፣ ለይቶ ማቆየት በማድረግ ወረርሽኙን ለመቆጣጠር ችለዋል፤ ነገር ግን አነስተኛ የሆነ በአይስላንድ እና ደቡብ ኮርያ ውስጥ እንደተወሰደው መጠነኛ ሀገራዊ እንቅስቃሴ ገደብ በማድረግ ነው።
Biyyoonni baay’ee kan biroon akkasumas weeraricha humnaan namoota faana dhahuu, daangeffama imalaa keessoo, qorannoo, akkasumas qofaatti baasuun to’atan, garuu uggura xiqqoo humna hin qabneen, kan akka Iceland fi Kooriyaa Kibbaa.
በስታቲስቲካዊ ጥናት መሠረት ከሞቱት ቁጥር አንፃር በበለጠ የበለጠ ምርመራ ያደረጉ ሀገሮች ምናልባት የመያዝ እድላቸው ዝቅተኛ ነው፣ ምናልባት እነዚህ አገራት ቀላል ወይም ምንም ምልክት የሌለባቸውን ለመለየት ስለሚችሉ ነው።
Qorannoon istaatistikii biyyoonni baay’ee qoratan, lakkoofsa du’aan gaafa walbira qabamu, hammamtaawwan du’aa baay’ee gadi aanaa akka qaban argate, tarii sababa biyyoonni kunniin sanneen mallattoo salphaa yookaan mallattoo hin qabne caalmaatti adda baasuu danda’aniifi.
WHO የምርመራ አቅም የሌላቸው ሀገራት እና ውስን የሆነ COVID-19 ን የመርመር ልምድ ያላቸው ብሄራዊ ቤተሙከራዎች የመጀመሪያዎቹን የ COVID-19 አምስት ፖዘቲቭ ናሙናዎች እና አስር አሉታዊ የCOVID-19 ናሙናዎች WHO ካሉት 16 የመመርመሪያ ማእከላት ውስጥ ወደ አንዱ በመላክ የማረጋጫ ምርመራ ያደርጉ ዘንድ ይመክራል።
WHO’n biyyoonni humna qorannoo gaggeessuu hin qabneefi laaboraatooriiwwan biyyoolessaa muxannoo COVID-19 murtaa’e qaban eddattoowwan COVID-19 positiivota isaanii jalqabaa shaniifi negatiivii jalqabaa kudhan madda laaboraatoorii WHO 16’n keessaa tokkotti mirkaneessaaf akka ergan eera.
ከ16 የጥቆማ ቤተሙከራዎች፣ 7ቱ እስያ ውስጥ፣ 5 አውሮፓ ውስጥ፣ 2 አፍሪካ ውስጥ 1 ሰሜን አሜሪካ ውስጥ እና 1 ደቡብ አሜሪካ ውስጥ እንዲሁም 1 አውስትራሊያ ውስጥ የሚገኙ ናቸው።
Laabiraatooriiwwan rageeffaman 16 keessaa 7 Eeshiyaa keessatti, 5 Awurooppaa keessatti, 2 afriikaa keessatti, 1 Ameerikaa Kaabaa keessatti, 1 immoo Awustiraaliyaa keessatti argamu.
በሚቀጥለው ገበታ ላይ ከተመረመሩ ሰዎች መቶኛ አንጻር የፖዘቲቨ አምድ በአገሪቱ የምርመራ ፖሊሲ ተጽእኖ ሥር ይገኛል።
Chaartii armaan gadii keessatti, tarjaan “Positive as % of tests” jedhu imaammata qorannoo biyya sanaan murtaa'a.
ሆስፒታል ውስጥ ያሉትን ሰዎች ብቻ የሚመረምር ሀገር ሙሉን ህዝባቸውን ከሚመረምሩ ውስጥ ከፍተኛ የፖዘቲቭ % የሚኖርባቸው ሲሆን ይህም ምልክት ቢኖርባቸውም ባይኖርባቸውም ሌሎች ነገሮች ሳይቀየሩ ማለት ነው።
Biyyi namoota hospitaala ciisan qofaa qorattu biyya lammiiwwan ishee hunda qorattu irra % qorannoowwanii positiivii ol’aanaa qabaatti, mallattoowwan kan agarsiisanis kan hin agarsiifnes yoo ta’e, wantoonni kan biroon walqixa ta’uun.
እጅ መታጠብ (ወይም እጅ ማፅዳት)፣ የእጅ ንፅህና ተብሎም የሚታወቅ ሲሆን አፈርን፣ ቅባቶችን፣ ረቂቅ ተሕዋስያንን ወይም ሌሎች አላስፈላጊ ነገሮችን ለማስወገድ የሚደረግ እጆችን የማፅዳት ተግባር ነው።
Harka dhiqachuun (yookaan dhiqannaan harkaa), kan qulqullina harkaa jedhamuun beekamu, biyyee, dibata, oorgaanizimoota xixiqqoo yookaan wantoota hinbarbaachisne biroo ofirraa baasuuf jecha gocha harka ofii qulqulleessuuti.
በቀን ውስጥ በተወሰኑ “ወሳኝ ወቅቶች” እጅን በሳሙና መታጠብ የብዙ በሽታዎችን ስርጭት ይከላከላል፤ ለምሳሌ ያህል ተቅማጥ እና ኮሌራ ሰሲሀሆነኑ፣ እነዚህም ባልታጠቡ እጆች ወደ አፍ የሚተላለፉ ናቸው።
Harka keenya guyyaatti yeroo murteessaa ta’an hunda dhiqachuun dhukkuboota daddarboo heddu hir’isa. Fakkeenyaaf dhukkuboota xuraawaa qaama keessa bahuun daddarban kanneen akka garaa kaasaa fi koleeraa ittisa.
ለምሳሌ፡- አይኖቻቸውን፣ አፍንጫቸውን ወይም አፋቸውን ከመነካታቸው በፊት እጃቸውን ካልታጠቡ (ማለትም፣ የ mucous ሕብረ ሕዋስ) ሰዎች እንደ ኢንፍሉዌንዛ ወይም በተለመደው ጉንፋን በመሳሰሉት የመተንፈሻ አካላት በሽታ ሊይዙም ይችላሉ፣ ።
Namoonni dhukkuboota hargansuu miidhan kanneen akka infuluweenzaa fa’aan qabamuu danda’u, fakkeenyaaf, ija, funyaanii fi afaan isaanii tuttuquun dura harka isaanii hin dhiqanne taanaan.
በቀኑ ውሎ ወቅት እጅን በሳሙና መታጠብ አስፈላጊ የሚሆንባቸው አምስቱ ወሳኝ አጋጣሚዎች የሚከተሉትን ያጠቃልላሉ፡ ሽንት ቤት ከመጸዳዳት በፊትና በኋላ፣ የህፃኑን የታችኛው ክፍል ካጸዱ በኋላ ወይም ዳይፐር ከቀየሩ በኋላ፣ ህፃኑን ከመመገብዎ በፊት እና ምግብ ከመብላትዎ በፊትና ምግብ ከማዘጋጀት ወይም ጥሬ ሥጋን፣ ዓሳን፣ ወይም የዶሮ ስጋ ከመንካትዎ በፊትና በኋላ።
Yeroon murteessoon guyyaatti harka keenya saamunaan yeroo shan itti dhiqachuu qabnu: xuraawaa baafachuu keenyaan duraa fi booda, erga daa’ima qulqulleessineen booda, daa’imaaf nyaata kennuun dura, yaada qopheessuun duraa fi booda akkasumas nyaachuun dura yookan foon dheedhii, qurxummii fi handaaqqoo erga xuxxuqneen booda.
ውሃ እና ሳሙና ከሌሉ፣ እጆች በአመድ ሊጸዱ ይችላሉ። የዓለም ጤና ድርጅት እጆችን መታጠብን ይመክራል፡
Bishaaniifi saamuunaan hinjiru yoo ta’e, daaraadhaan harka dhiqachuun ni danda’ama. Dhabbati Fayyaa Addunyaa harka dhiqannaa gorsa:
ምግብን ከማዘጋጀት በፊት፣ ሲያዘጋጁ እና ካዘጋጁ በኋላ።
Nyaata qopheessuun dura, yeroo nyaata qopheessinuu fi erga nyaata qopheessineen booda.
የታመመ ሰውን ከመንከባከብ በፊት እና በኋላ።
Dhukkubsataa kunuunsuu keenyaan duraa fi booda.
ዳይፐር ከቀየሩ ወይም መጸዳጃ ቤት ተጠቅሞ የወጣን ልጅ ካፀዱ በኋላ።
Erga daa’ima mana fincaanii fayyadamte dhiqnee yookaan daayiparii jijjiirrefin booda.
አፍንጫዎን ከጠረጉ፣ ካሳሉ ወይም ካስነጠሱ በኋላ።
Erga funyaankee haguugdee, qufa’uu ykn haxxiffachuu.
እንስሳ ከተካ፣ እንስሳን ከመመገብ ወይም የእንስሳ ቆሻሻ ከተነካ በኋላ።
Beelada, nyaata beeladaa, yookaan boolii beeladaa tuttuquudhaan booda.
የሕክምና የእጅ ንጽሕና ከህክምና ሂደቶች ጋር የተዛመዱ የንጽህና አጠባበቅ ልምዶችን ያመለክታል።
Qulqullinni harkaa fayyaa akka qulqullina shaakala tajaajila fayyaa kennuutti fudhatama.
መድሃኒት ከመከታተል ወይም የህክምና እንክብካቤ ከማድረግ በፊት እጅን መታጠብ የበሽታ ስርጭትን ሊከላከል ወይም ሊቀንስ ይችላል።
Daawaa kedduudhaan yookaan kunuunsa fayyaatiin dura harka dhiqachuun tatamsa’ina dhukkubichaa ittisuu yookaan xiqqeessuu danda’a.
እጅን የመታጠብ ዋናው የሕክምና ዓላማ በሽታ አምጪ ተሕዋስያን (ባክቴሪያ፣ ቫይረሶች ወይም በሽታ ሊያስከትሉ የሚችሉ ረቂቅ ተሕዋስያን) እንዲሁም ጉዳት ወይም በሽታ ሊያስከትሉ የሚችሉ ኬሚካሎችን ለማጽዳት ነው።
Faayidaan fayyaa harka dhiqannaa inni guddaan harka wantoota dhibee fidanii (baakteeriyaa, vaayirasii, yookaan orgaanizimiiwwan xixiqqoo biroo warra dhibee fiduu danda’an) fi keemikaalota miidhaa yookaan dhukkuba namatti fidan irraa qulqulleessuudha.
ይህ በተለይ ምግብን ለሚያዘጋጁ ወይም በሕክምና መስክ ለሚሰሩ ሰዎች በጣም አስፈላጊ ቢሆንም ለአጠቃላይ ህዝብም ጠቃሚ የሆነ ልምድ ነው።
Kun namoota iddoo nyaataa yookaan naannawa fayyaa hojjataniif baay’ee murteessadha, hawaasa maraafis akkasuma barbaachisaadha.
እጅ መታጠብ የኢንፍሉዌንዛ ስርጭትን፣ ኮሮና ቫይረስን እና ሌሎች ተላላፊ በሽታዎችን መቀነስ፤ የተቅማጥ ተላላፊ መንስኤዎችን መከላከል፤ የመተንፈሻ አካላት ኢንፌክሽኖች መቀነስ ጨምሮ በርካታ የጤና ጠቀሜታዎች አሉት፤
Harka dhiqachuun bu’aa fayyaa kanneen akka babal’ina infuluweenzaa, vaayirasii koroonaa fi dhukkuboota daddarboo biroo hir’isuu; akkasumas wantoota garaa kaasaa fidan ittisuu fi wantoota dhibee qaamota hargansuu fidan ittisuuf fayyada.
እና የቤት ውስጥ ማዋለድ የጨቅላ ህጻናትን ሞት ይቀንሳል።
Akkasumas tajaajila dahumsaa manatti erguudhaan du’a daa’immanii hir’isuu.
በ 2013 የተደረገ አንድ ጥናት እንዳመለከተው የተሻሻሉ የእጅ መታጠብ ልማዶች ከአምስት ዓመት በታች ለሆኑ ሕፃናት ቁመት መጨመር ጥቃቅን መሻሻሎችን ሊያስገኙ ይችላሉ።
Qo’annoon bara 2013 akka agarsiisutti yeroo yerootti harka dhiqachuun ijoollee waggaa shanii gadii dheerini isaanii akka dabalu gargaarsa xiqqoo ni kenna.
በማደግ ላይ ባሉ አገሮች ከመተንፈሻ አካላት እና ከተቅማጥ በሽታዎች ጋር የተዛመዱ የሕፃናት ሞት መጠንን እጅን በሳሙና እንደመታጠብ ያሉ ቀላል የባህሪ ለውጦችን በማስተዋወቅ መቀነስ ይቻላል።
Biyyoota guddataa jiran keessatti saffisi du’a daa’immanii kan dhukkuba hafuraan darbuufi dhukkuboota garaa kaasaa wajjin walqabatan jijjiirraa amalaa salphaa, kan akka harka saamuunaadhaan dhiqachuu fiduudhaan hir’achuu danda’a.
ይህ ቀላል የሆነ እርምጃ በእነዚህ በሽታዎች ምክንያት የሚከሰተውን የሞት መጠን በ 50% ያህል ሊቀንስ ይችላል።
Gochi salphaan kun dandeettii ajjeesuu dhibeewwan kanaa 50% dhaan gadi buusuu danda’u.
እጅ መታጠብን የሚያስተዋውቁ ጣልቃ ገብነቶች የተቅማጥ ሁኔታዎችን አንድ ሦስተኛ ያህል መቀነስ የሚችሉ ሲሆን ይህ ደግሞ ዝቅተኛ ገቢ ላላቸው አካባቢዎች የንፁህ ውሃ አቅርቦት ከመስጠት ጋር ይነፃፀራል።
Dhiibbaan harka dhiqachuu jajjabeessu dhibee garaa kaasaa harka sadiin hir’isuu danda’a, kun immoo naannoo lafa dakeetti bishaan qulqulluu dhiheessuun kan walmadaaluudha.
የተቅማጥ ድግግሞሾችን 48% ቅነሳ እጅን በሳሙና ከመታጠብ ጋር ሊያያዝ ይችላል። በቤት ውስጥ፣ በት/ቤቶች እና በዓለም ዙሪያ ባሉ ማኅበረሰቦች ውስጥ የተከሰቱትን ተቅማጥ እና አጣዳፊ የመተንፈሻ አካላት ኢንፌክሽኖችን (ARI) ለመከላከል በሳሙና መታጠብ ብቸኛው በጣም ውጤታማ እና ቀላል የሆነ መንገድ ነው።
Marsaan garaa kaasaa %48n hir’isuun harka saamuunaadhaan dhiqachuu waliin hidhata qabaachuu danda’a. Ittisa garaa kaasaatii fi dhukkuba hafuura baafannaa hamaa ta’eef (ARI) malli tokkochi baay’ee bu’a-qabeessaa fi baasii cimaa hingaafanne, akka amala utuu ofirratti hinbeekin manatti, mana barnootaa keessattii, akkasumas hawaasota addunyaa keessatti raawwatamu harka saamuunaadhaan dhiqachuudha.
የሳንባ ምች በሽታ ዋነኛ ARI ሲሆን በዓመት በግምት 1.8 ሚሊዮን የሚሆኑ እድሜያቸው ከአምስት ዓመት በታች የሆኑ ሕፃናትን ህይወት በመቅጠፍ አንደኛው ደረጃ የሞት መንስኤ ነው።
Niimooniyaan, ARI olaanaan, waggaatti tilmaamaan daa’imman miliyoona 1.8 fudhachuun du’a daa’imman waggaa shanii gadiitiif sababa tokkoffaadha.
በተቅማጥ እና የሳምባ ምች ሳቢያ በየዓመቱ ወደ 3.5 ሚሊዮን የሚጠጉ ሕፃናት ይሞታሉ።
Garaa kaasaa fi daranyoon sombaa wal ta’anii waggaatti daa’imman naannoo miliyoona 3.5 ta’an galaafatu.
በዩኒሴፍ መሰረት፣ ከመመገብዎ በፊት እና መጸዳጃውን በተለመደ ልማድ ከተጠቀሙ በኋላ እጅን በሳሙና መታጠብ ከማንኛውም ብቸኛ ክትባት ወይም የህክምና ጣልቃ ገብነት የበለጠ ህይወትን ሊያድን፣ በተቅማጥ ምክንያት የሚሞቱትን ግማሽ ያህሉን ለቀንስ እና በከባድ የመተንፈሻ አካል ኢንፌክሽን ምክንያት የሚከሰተውን ሞት ደግሞ በአንድ አራተኛ ሊቀንስ ይችላል።
Akka UNICEF’tti mana fincaanii boodaa fi nyaata dura harka saamunaan dhiqachuun talaallii fi yaala kamuu caalaa barbaachisaadha. Namoota garaa kaasaan du’an walakkaanii fi namoota rakkoo qaamota hargansuutiin walqabatee du’an tokko afraffaan hir’isa.
እጅ መታጠብ አብዛኛውን ጊዜ እንደ የውሃ፣ የአካባቢ ጽዳትና የግል ንፅህና (WASH) ፕሮግራሞች አካል ሆኖ ከሌሎች የንፅህና አጠባበቅ እርምጃዎች ጋር ይቀናጃል።
Qulqullinni harkaa yeroo hunda qulqullina bishaanii, fi sagantaa qulqullina biro wajjiin walqabata.
በተጨማሪም እጅን መታጠብ በአካላዊ ቀጥተኛ ግንኙነት በኩል ከሚተላለፈው ተላላፊ የቆዳ በሽታ ይከላከላል።
Harka dhiqachuun baakteeriyaa dhukkuba gogaa, isa tuttuqaa kallattiitiin darbu illee ni ittisa.
በእጅ መታጠብ ላይ ያለው አነስተኛ ጉዳት በተደጋጋሚ እጅን መታጠብ በቆዳ መድረቅ ምክንያት ወደቆዳ መጎዳት ሊያመራ ይችላል።
Miidhaan harka dhiqachuu inni xiqqaan, irra deddeebiidhaan harka dhiqachuun gogaa waan gogsuuf gogaan miidhamuu danda’a.
በ 2012 በዴንማርክ የተደረገ ጥናት እንዳመለከተው ከመጠን በላይ እጅ መታጠብ እጅን ማሳከክ ወይም እጅን ማሳከክ ተብሎ የሚጠራ የቆዳ በሽታ ሊያስከትል ይችላልል፣ ይህም ደግሞ በተለይም በጤና እንክብካቤ ሰጪ ሰራተኞች ዘንድ በጣም የተለመደ ነው።
Qorannoon Danish bara 2012 akka argatetti hanga barbaachisuu ol harka dhiqachuun midhaa gogaa (itchy) kan hand eczema yookaan hand dermatitis jedhamuun beekamu nama qabsiisuu, keessattu hojjattoota fayyaa miidhuu danda’a.
እጅን በጣም ደጋግሞ መታጠብ ከልክ በላይ-የመረበሽ በሽታ (OCD) ምልክቶችም ውስጥ አንዱ ነው።
Akka malee ammaa amma harka dhiqachuun akka mallattoo dhibee gar malee waa jaallachuufi wanta san obsuu dadhabuutti (OCD) illee ni lakkaa’ama.
በበሽታ የመያዝን ስርጭትን ለመቀነስ በቀን ወቅት በሳሙና መታጠብ አስፈላጊ የሚሆንበት አምስት ወሳኝ ጊዜያት አሉ፥ የመታጠቢያ ክፍልን (ሽንት፣ ሰገራ) ከተጠቀሙ በኋላ፣ የሕፃኑን የታችኛው ክፍል ካጸዱ (ንጽህና መጠበቅያ መቀየር) በኋላ፣ ህፃኑን ከመመገብዎ በፊት፣ ምግብ ከመመገብዎ በፊት እና ምግብ ከመዘጋጀትዎ ወይም ጥሬ ሥጋ፣ ዓሳ ወይም የዶሮ ስጋ ከመያዝዎ በፊት/በኋላ።
Harka saamunaan dhiqachuu yeroo guyyaa daddarbaa dhukkubaa ittisuuf yeroowwan murteessaa shantu jira: erga kutaa qaama dhiqannaa fayyadamneen booda (erga fincaannee fi xuraawaa baafanneen booda), erga daa’ima qulqulleessineen booda, osoo daa’imaaf nyaata hin kenning dura, nyaachuun duraa fi erga nyaata qopheessuu duraa fi booda yookaan erga foon dheedhii, qurxummii yookaan handaaqqoo tutuqneen booda harka keenya saamunaan dhiqachuu qabna.
በሌላ መልኩ የተቆረጠ አካልን ወይም ቁስልን ከማከም በፊት እና በኋላ፤ ካስነጠሱ፤ ካሳለፉ ወይም አፍንጫዎን ካናፈጡ በኋላ፤ የእንስሳትን ቆሻሻ ከተነኩ ወይም እንስሳትን ከያዙ በኋላ እና ቆሻሻን ከነኩ በኋላ ያለውን ጨምሮ የበሽታ ስርጭትን ለመከላከል ትክክለኛውን የእጅ መታጠብ ዘዴ መለማመድ ያስፈልጋል። ።
Gama biraatiin madaa muruu duraa fi booda; erga haxxifannee, qufaanee fi funyaan keenya tuttuqneen boodas; bobbaa bineensotaa kamuu erga tuqnee booda yookaan bineensota wajjiin wal tuttuqneen booda, iddoo xuraawaan itti gatamu erga tutuqneen booda harka keenya haala gaariin dhiqachuun daddarba dhibee hir’isa.
በብዙ አገራት ውስጥ፥ ዝቅተኛ እጅን በሳሙና የመታጠብ መጠን ነው ያለው።
Biyyoota hedduu keessatti, saamuunaadhaan harka dhiqachuun hammi isaa gad aanaadha.
እ.ኤ.አ. በ 2015 በ 54 አገራት ውስጥ እጅን መታጠብ ላይ የተደረገው ጥናት እንዳመለከተው በአማካይ 38.7% አባወራዎች በቤት ውስጥ እጅ የመታጠብ ልማድ አላቸው። እ.ኤ.አ. በ 2014 የተደረገ ጥናት ሳዑዲ ዓረቢያ ከፍተኛው የ 97 በመቶ ድርሻ እንዳላት ያሳያል። ከመካከለኛው ቅርብ በሆነ መልኩ አሜሪካ በ 77 በመቶ ሲሆን እንዲሁም እና የቻይና ዝቅተኛው 23 በመቶ ነው። በአስቸጋሪ ጊዜያት እጅን በሳሙና መታጠብ ባህሪን ከፍ ለማድረግ በአሁኑ ወቅት በርካታ የባህሪ ለውጥ ዘዴዎች አሉ። በታዳጊ ሃገራት በትምህርት ቤት ውስጥ ለሚገኙ ልጆች የቡድን እጅ መታጠብ በልጆች ባህርያት ውስጥ እጅ መታጠብን ለማስረጽ የሚረዳ አንዱ አማራጭ ነው።
Qo’annoon harka dhiqannaa biyyoota 54 keessatti bara 2015 keessa adeemsifame akka inni bira ga’etti, maatiiwwan keessaa dhibbeentaan 38.7 saamuunaadhaan harka dhiqachuu hojiirra oolchaniiru. Qo’annoon bara 2014 akka agarsiisetti Saawudii Arabiyaan dhibbeentaa 97n hunda caaltee yemmuu argamtu, Yuunaayitid Isteetsi garri giddu galeessatti dhiyaatu dhibbeentaa 77, Chaayinaan ammoo dhibeentaa 23n ishee dhumarratti argamtudha. Amaleeffannaa yeroo murteessaatti saamuunaadhaan harka dhiqachuu namootaa guddisuuf yeroo ammaa malawwan jijjiirraa amalaa hedduutu jiru. Biyyoota guddachaa jiran keessatti amaloota daa’immanii keessatti dhiqannaan harkaa akka hundee godhatu gochuuf guyyaa keessaa yeroo murtaa’etti barattoonni gareedhaan harka dhiqachuun mala tokkodha.
በፊሊፒንስ ውስጥ በትምህርት መምሪያ የተተገረበው “አስፈላጊ የጤና እንክብካቤ ፕሮግራም” የልጆችን ጤና እና ትምህርት ለማሳደግ በድርጊት ደረጃ እንደ አብነት ያህል የሚጠቀስ ነው።
“Sagantaan Kunuunsa Fayyaa Bu’uraa” Qajeelcha Barnootaatiin biyya Filippinsi keessatti hojiirra oole fakkeenya tarkaanfii sadarkaattii fayyaa fi barnoota daa’immanii guddisuuf yaadamedha.
ዘወትር በሳሙና በመታጠብ እጆችን መታጠብ፣ ጥርስዎትን ዘወትር በፍሎራይድ በመቦረሽ ጀርምን ማጥፋት በሚል መፈክር በአመት ሁለት ጊዜ ማሳወቅ የዚህ ብሄራዊ መርሃ-ግብር ዋና አላማ ነው።
Waggaatti aal lama qoricha raammoo fudhachuun, harka ofii saamuunaadhaan dhiqachuu fi ilkaan ofii guyyaa guyyaan filooraayidiidhaan dhiqachuutti dabalamee ijoo sagantaa biyyoolessaa kanaati.
በኢንዶኔዥያም በተሳካ ሁኔታ ተግባር ላይ ውሏል።
Indooneezhiyaattis haala milkaa’aa ta’een hojiirraa oolee jira.
ረቂቅ ተሕዋስያንን ከቆዳ ላይ ማስወገድ ሳሙናዎች ወይም ፈሳሽ ሳሙናዎች ላይ ውሃ በመጨመር ይሻሻላል።
Oorgaanizimoonni baay’ee xixiqqoon saamuunaa yookaan qulqulleessituu bishaanitti dabaluudhaan gogaa irraa baafamu.
የሳሙናዎች እና ፈሳሽ ማጠቢያዎች ዋና ተግባር የመፍትሄ መሰናክሎችን ለመቀነስ እና መሟሟትን መጨመር ነው።
Hojii guddaan saamunaa fi qulqulleessituu rakkoo gara falaatti akka jijjiiruu fi bulbulamummaa akka dabaluuf.
የኦርጋኒክ አፈር አካላት የሆኑት ቅባቶች እና ፕሮቲኖች በቀላሉ በውሃ መወገድ ስለማይችሉ ውሃ ብቻውን በቂ ያልሆነ ቆዳ ማፅጃ ነው።
Sababa coomaa fi pirotiiniin bishaanitti hin bulbulamneef bishaan duwwaan harka dhiqachuun gahaa miti.
ይሁን እንጂ ማፅዳት በተመጣጣኝ የውሃ ፍሰት የሚታገዝ ነው ..
Qulqulleessuun garuu dhangala’uu bishaanii ga’aa ta’een deeggarame.
ደረቅ ሳሙና፣ እንደገና ጥቅም ላይ ሊውል ስለሚችል ከቀድሞው አጠቃቀም የተገኙ ባክቴሪያዎችን ሊይዝ ይችላል።
Saamunaan jajjaboon, uumama irra deebi’anii fayyadamuu waan qabuuf, baakteeriyaa fayyadamaa duraa irraa irratti hafe qabachuu danda’a.
በተበከለ ጠንካራ ሳሙና የባክቴሪያ ዝውውርን የቃኙት ጥቂት ጥናቶች ተህዋሲያንን ከአረፋው ስለሚፀዱ ብዙም ችግር እንደማያመጡ ድምዳሜ ላይ ደርሰዋል።
Saamuunaa faalame irraa baakteeriyaan darbuu irratti qorannoowwan adeemsifaman muraasni baakteeriyaan hoomacha waliin waan dhiqamee baduuf darbuun isaa hinfakkaatu jedhanii jiru.
CDC አሁንም ቢሆን “ከእጅ ንክኪ ነፃ የሆኑ መቆጣጠሪያዎችን ለማሰራጨት ፈሳሽ ሳሙና ተመራጭ ነው” ይላል።
‘CDC’n amma iyyuu “saamuunaa dhangala’aan harkaan utuu itti hinbu’in to’atamu raabsuudhaaf filatamaadha” jedha.
የፀረ-ባክቴሪያ ሳሙናዎች የጤናማ ልማዶችን በሚረዳ ህብረተሰብ ውስጥ በሰፊው እንዲስፋፉ ተደርጓል።
Saamuunaawwan farra baakteeriyaa ta’an uummata fayyaa irratti hubannoo qabutti baay’ee beeksifamanii jiru.
እስከዛሬ ድረስ፣ የሚመከሩ ፀረ-ተሕዋስያን ወይም ፀረ-ተሕዋሲያን መጠቀም በተፈጥሮ ውስጥ አንቲባዮቲክን የመቋቋም ችሎታ ያላቸው ህዋሳትን ይመርጣል የሚል ማስረጃ የለም።
Ammatti qoricha madaa yookaan qoricha farra ilbiisaa ittisa antii baayotikiif filannoon uumamaa fayyadamuuf ragaan hin jiru.
ሆኖም የፀረ-ባክቴሪያ ሳሙናዎች እንደ ትሪኮን ያሉ የተለመዱ የፀረ-ባክቴሪያ ተሸካሚ ይዘዋል፣ ይህም የሕዋሳትን መጠነ ሰፊ ዝርዝር የያዘ ነው።
Haa ta’u malee, saamunaan farra baakteeriyaa wantoota akka tiriikloosan kan orgaanizimii ittisuu irratti dhiibbaa qaba.
ስለዚህ፣ ምንም እንኳን አንቲባዮቲክ ተከላካይ ዓይነቶች በፀረ-ባክቴሪያ ሳሙናዎች ካልተመረጡ እንደታሳቡት ውጤታማ ላይሆኑ ይችላሉ።
Kanaaf, akaakuun farra baakteeriyaa dandamatan saamuunaa farra baakteeriyaatiin filatamuu yoo baatan illee, bu’a qabeessummaan isaanii hamma gabaarratti dubbataman ga’uu dhiisuu mala.
ከቆዳ መከላከል ኤጄንት በተጨማሪ የተራቀቁ ቅጾች እንደ ፒኤች ተቆጣጣሪ፣ ፀረ-ተሕዋስያን ንቁ የቤንዚክ አሲድ እና ተጨማሪ የቆዳ ማቀዝቀዣዎች (አሎእቨራ፣ ቫይታሚኖች፣ መንቶል፣ የእፅዋት ተዋፅ )ዎች) አሲዶች (አሲቲክ አሲድ፣ አስኮርብክ አሲድ፣ ላቲክ አሲድ) ሊኖራቸው ይችላል። ከኦሪገን የህዝብ ጤና ትምህርት ቤት ዩኒቨርስቲ የተገኘ አጠቃላይ ትንታኔ እንዳመለከተው ግልፅ ሳሙናዎች ህመምን ለመከላከል እና ባክቴሪያዎችን ከእሳት በማስወጣት ተሸካሚዎችን እንደያዙ ፀረ-ባክቴሪያ ሳሙናዎች ያህል ውጤታማ ናቸው።
Wantoota gogaa keenyaan kunuunsiu cinaatti, foormulaawwan cicimoon aasidii (asestic aasid, askoorbik aasid, laaktik aasid) akka himbaabsaa pH’tti qabaachuu malu. Beenzooyik aasif fi qulqulleessitoonni gogaa (oolii veeraa, viitaamin, meentol, kanneen biqiltuu irraa argaman). Qorannoon yuunivarsiitii Oorigoon kutaa fayyaa hawaasaa akka agarsiisutti saamunaan duwwaan akkuma sadarkaa fayyadamaatti ni fayyada. Saamunaan farra baakteeriyaa qabu immoo baakteeriya harka keenya irraa balleessuuf fayyada.
እጅን ለመታጠብ ምቹ የሆነ ሙቅ ውሃ ባክቴሪያን ለመግደል በበቂ መጠን ሙቅ አይደለም።
Bishaan hoo’aan dhiqannaa harkaatiif filatamaa ta’e baakteeriyaa ajjeesuuf gahaa mitis
ባክቴሪያ በሰውነት ሙቀት (37 °C) በጣም በፍጥነት ያድጋል።
Baakteeriyaawwan sadarkaa ho’a qaamaa (37 °C) tti caalaatti saffisanii guddatu.
ይሁን እንጂ፣ ሞቃታማ እና ሳሙና ውሃ አፈሩን እና ባክቴሪያዎችን የሚይዙትን የተፈጥሮ ዘይቶች በማስወገድ ረገድ ከቅዝቃዛ፣ የሳሙና ውሃ የበለጠ ውጤታማ ነው።
Haa ta’u malee, bishaan ho’aafi saamuunaa qabu isa diilalla’aafi saamuunaa qabu caalaa zayitiiwwan uumamaa biyyeefi baakteeriyaa qabatan namattii baasa.
ሆኖም፣ ከታዋቂ እምነት በተቃራኒ የሳይንሳዊ ጥናቶች እንደሚያሳዩት ሙቅ ውሃን በእጃችን ላይ የማይክሮባያል ጫና ለመቀነስ ምንም ውጤት የለውም።
Bishaan ho’aa fayyadamuun baay’ina baakteeriyaa harkarraa ni hir’isa jedhamee bal’inaan haa amanamu iyyuu malee qorannoowwan saayisaawaa ta’an garuu bu’aa akka inni hinqabne agarsiisu.
የእጅ ማፅጃ ወይም የእጅ ፀረተባይ በውሃ ላይ ያልተመሠረተ የእጅ ንፅህና ሌላኛው አማራጭ ነው።
Saanitaayizarii fi antiiseeptikiin harkaa qulqulleessituu harkaa bishaan of keessaa hin qabneedha.
በ 1990ዎቹ መገባደጃ እና በ21 ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ አካባቢ የአልኮል እና ውሃ-ነክ ያልሆኑ የእጅ ንጽህና አማራጮች (አልኮል ነክ የእጅ ማበሻዎች፣ አንቲሴፕቲክ የእጅ ማበሻዎች፣ ወይም የእጅ ማፅጃዎች በመባል የሚታወቁ) ታዋቂነት ማግኘት ጀመሩ።
Haxooftuun alkoolii qulqulleessituu harkaa wanta bishaan hinqabnerraa hojjetamu (haxooftuu harkaa alkooliirratti hundaa’e, haxooftuu harkaa farra baakteeriyaa yookaan saanitaayizarii harkaa jechuun kan beekamu) 1990moota gara dhumaa jalaa fi jaarraa 21ffaa jalqabatti beekamtii argachuu eegale.
አብዛኛዎቹ የተመሰረቱት እንደ ካርቦመር (የኦክለሪክ አሲድ ፖሊመር) ካለው ወፍራም ወኪል ጋር ወደ ጄል፣ ወይም እንደ ግሊሰሪን ፈሳሽ፣ ወይም በአቧራ ለመጠቀም እና የአልኮል ማድረቅ አጠቃቀም ለመቀነስ ተፅእኖን ለመቀነስ ነው።
Baay’een isaanii alkoolii isooproopiil yookaan itaanool fi wantoota qal’isuuf fayyadan kan akka kaarboneetii (poolimerii asiitik aasidii) jeeliitti ida’uu, giliisiriin dhangala’ootti dabaluu, yookan akka tajaajilaaf salphatutti ispoonjii itti dabaluu fi akka dhiibbaa goguu alkoolii hir’isuuf fayyadu, irratti hundaa’u.
የተደባለቀ የሃይድሮጂን ፐርኦክሳይድን መጨመር የፀረ-ተህዋሲያን እንቅስቃሴን ይበልጠ ይጨምራል። ቢያንስ ከ 60 እስከ 95% የሚሆነውን አልኮል የያዙ የእጅ ሳኒታይዘሮች ውጤታማ የጀርም ገዳይ ናቸው።
Haadiroojiin-peerooksaayidii bishaaniin makamaa itti dabaluun sochii farra baakteeriyaa daran guddisa. Qulqulleessituun harkaa alkoolii yoo xiqqaate % 60 hanga 95 of keessaa qabu jarmii sirriitti ajjeesa.
የአልኮል ማበሻ ንፅህና መጠበቂያዎች ባክቴሪያዎችን፣ በርካታ መድኃኒቶችን የሚቋቋሙ ባክቴሪያዎችን (MRSA እና VRE)፣ ሳንባ ነቀርሳን እና አንዳንድ ቫይረሶችን (ኤች አይ ቪ፣ ሄርፒስ፣ RSV፣ rhinovirus፣ ክትባት፣ ኢንፍሉዌንዛ እና ሄፓታይተስ) እና ፈንገሶችን ይገድላሉ።
Qulqulleessituuwwan alkoolii harka ittiin haxaawatan baakteeriyaa, baakteeriyaa qoricha hedduu dandamatu (MRSA fi VRE), dhukkuba sombaa, fi vaayiresiiwwan tokko tokkoo (HIV, dhukkuba gogaa namaa horbobbeessu, RSV, raayinoovaayirasii, vaaksiiniyaa, infiluweenzaa, fi dhukkuba tiruu dabalatee) fi fangasiiwwan ajjeesu.
70% አልኮል ያላቸው የአልኮል ማበሻዎች በእጆች ላይ ከተደረጉ ከ 30 ሰከንዶች በኋላ በባክቴሪያን ከእጆች ላይ (3.5 ምዝግብ ቅነሳ፣ ከ 35 ዴሲቤል ጋር በሚመሳሰል መልኩ) 99.97% ስወግዳል እንዲሁም ከ 99.99% እስከ 99.999% (ከ 4 እስከ 5 ምዝግብ መቀነስ) 7ባክቴርያን ከእጆች ላይ በ 1 ደቂቃ ያስወግዳል። የእጅ ማፅጃዎች ባክቴሪያ ለመከላከል በጣም ውጤታማ ሲሆኑ በአንዳንድ ቫይረሶች ላይ ደግሞ አነስተኛ ውጤታማ ናቸው።
Qulqulleessituun haxooftuu alkoolii kan alkoolii %70 qabu erga harkatti dibatanii sekoondii 30 booda baakteeriyaa harka irraa %99.97 ajjeesa (hir’isuu loogii 3.5, hir’isuu dessiibeelii 35 waliin walfakkaataa), akkasumas erga harkatti naqamee daqiiqaa 1 booda %99.99 hanga %99.999 (hir’isuu loogii 4 hanga 5) ajjeesa. Qulqulleessituun harkaa baakteeriyaa ajjeesuutti hunda caalaa bu’a qabeessa, vaayirasiiwwan tokko tokko ajjeesuutti immoo bu’a-qabeessummaan isaa gad aanaadha.
የአልኮል ይዘት ያላቸው የእጅ ማፅጃዎች በተለምዶ በጣም ተላላፊ የሆድ እቃ ህመም መንስኤ የሆነውን የቫይረስ በሽታን (ወይም ኖርዌክክ) ቫይረሶችን ለማስወገድ ሙሉ በሙሉ ውጤታማ አይደሉም። የእጅ አንቲሴፕቲክ ወይም በአልኮል መታጠብ ሁለቱንም እጆች በደንብ ለማድረቅ ወይም ለመሸፈን ጥቅም ላይ መዋል አለበት።
Saanitaayizeroonni harkaa alkoolii irraa qopheeffaman guutummaan guutuutti vaayirasoota akaakuu nooroovaayirasii (yookaan Noorwookii), isa dhukkuba garaachaafi mar’umaanii daddarbaa ta’eef sababa beekamaa ta’e balleessuuf bu’a qabeessa miti jechuun ni danda’ama. Harka lamaan sirriitti jiisuu fi waliin ga’uuf farra baakteeriyaa harkaa yookaan haxooftuu alkoolii ga’aa fayyadamuu qabna.
የሁሉም ጣቶች የፊት እና የኋላ እና የሁሉም ጣቶች መጨረሻ ፈሳሽ፣ አረፋ ወይም ጄል እስኪደርቅ ድረስ ለ 30 ሰከንድ ያህል ይቀባሉ።
Fuulduraa fi duuba harka lamaanii fi gidduu fi dhuma qubbeenii hanga dhangala’oon yookaan hoomachi gogutti tilmaamaan sekondii 30f riguu.
የጣት ጫፎችም ሁለቱምም መዳፎች በመፋተግ በጥሩ ሁኔታ መታጠብ አለባቸው። የአሜሪካ የበሽታ መቆጣጠሪያ እና መከላከል ማዕከል በተለይ እጅ መቆሸሹ ግልጽ በሚሆንበት ጊዜ የእጅ ሳኒታይዘር መፈተጊያ መጠቀምን ይመክራል።
Qarqarri qubbeenii sirriitti dhiqamuu qaba, sirriitti riguu qaba. Giddugalli too’annoo fi ittisa fayyaa US saanitaayizarii fayyadamuu caalaa harka saamunaan dhiqachuu ajaja, keessattuu yeroo harki keenya xuraa’e.
የእነዚህ ወኪሎች አጠቃቀም መጨመረ የመጣው በአጠቃቀም ቀላልነታቸው እና በጥቃቅን ፍጥረታት ላይ ፈጣን የመግደል እንቅስቃሴ ላይ የተመሠረተ ስለሆነ ነው፤ ሆኖም ሳሙና እና ውሃ የማይገኙ እስካልሆኑ ድረስ ለተገቢ እጅ መታጠብ ምትክ ሆነው ማገልገል የለባቸውም።
Fayyadamni tajaajila kanaa dabaluun salphina fayyadama isaa fi gocha maaykiroo orgaanisimii saffisaan ajjeessuu irratti hundaa’a; garuu, bakka qofaa isaatti bakka saamunaa fi bishaanii bu’uu hin danda’u.
በአልኮል ላይ የተመሰረቱ የእጅ ማፅጃዎች አዘውትረው መጠቀም ማለሽለሻ ቅባቶች እና/ወይም የቆዳ ማርጠቢያዎች ወደ ቀመሩ ካልተካተቱ ደረቅ ቆዳን ሊያስከትሉ ይችላሉ።
Qulqulleessituu harkaa alkooliirraa hojjetame irra deddeebiin fayyadamuun laaffistuunii fi/yookaan jiistuun gogaa yoo dibatichatti dabalame malee gogaa namaa gogsuu danda’a.
የአልኮል ማድረቅ የሚያስከትለውን ውጤት ግሊሰሪን እና/ወይም ሌሎች ማለስለሻ ቅባቶች ወደ ቀመሩ በማከል መቀነስ ወይም ማስወገድ ይችላል።
Miidhaan goguu alkoolii kan hir’achuu yookaan guutumatti dhabamuu danda’u glycerin yookaan dibata biraa foormulichatti dabaluudhaan.
በክሊኒካዊ ሙከራዎች ውስጥ አልኮል-ተኮር የእጅ ማፅጃዎች ሳሙናዎችን ወይም ፀረ-ተሕዋስያን ሳሙናዎችን በእጅጉ ያነሰ የቆዳ መቆጣትን እና መድረቅን አስከትለዋል።
Yaaliiwwan dhukkubsattootarratti godhaman keessatti, qaama rifachiisuuniifi gogiinsa fiduun qulqulleessitoota harkaa alkooliirraa qopheeffamaniifi laaffistuu gogaa of keessaa qabanii kan saamuunaafi qulqulleessitooti farra baakteeriyaa geessisanii gadidha.
የአለርጂ ንክኪ የቆዳ በሽታ፣ የአጥንት በሽታ ወይም የአልኮል እጅ አለመጣጣም ወይም በአልኮል እጅ ማበሻያ ውስጥ ያሉ ይዘቶች ሳቢያ ወደ አለርጂነ ብዙም አይከሰትም።
Alkoolii yookaan galtee alkoolii harka ittiin qulqulleeffatan keessaa irraa kan ka’e alerjii tuttuqaatiin gogaan gubuun, mallattoo horbobbaa’uu agarsiisuun, yookaan akka malee ho’ifachuun darbee darbee ni mul’ata.
የሚያሳክኩ የቆዳ በሽታዎችን የመነካካት አዝማሚያ ከሳሙና እና ከውሃ እጅ መታጠብ ጋር ሲወዳደር አብላጫ አለው።
Haala salphaa loluu gogaa geessisu saamunaa si bishaaniin harka dhiqachuu caalaa hawwataa ta’ee jira.
ምንም እንኳን ውጤታማነት ቢኖራቸውም፣ ውሃ የሌለባቸው ኤጄንቶች የኦርጋኒክ ቁሳቁሶችን እጆች አያጸዱም፣ ሆኖም በቀላሉ ያጠፋቸዋል።
Wantoonni bishaan hinta’in bu’a-qabeessa haa ta’an iyyuu malee harka faalama irraa bilisa taasisuun alatti wantoota oorgaanikii ta’an irraa dhiqanii hin qulqulleessan.
የእጅ ሳኒታይዘሮች የበርካታ በሽታ አምጪ ተህዋሲያንን ስርጭት በመከላከሉ ረገድ፣ ሳሙና እና ውሃ ብቁ አይደሉም የሚባለው በዚህ ምክንያት ነው፤ ይህምበሽታ አምጪ ተሃዋስያን አሁንም በእጅ ላይ ሊቆዩ ስለሚችሉ ነው።
Sababa kanaaf saanitaayizariin hanga saamunaa fi bishaanii babaldhachuu baakteeriyaa yookaan vaayirasii ittisuu hin danda’u, baakteeriyaa yookaan vaayirasiin ammas harkarratti hafa waan ta’eef.
ከአልኮል-ነፃ የሆነ የእጅ ሳኒታይዘር ውጤታማነት በግብዓቶችና በቅመማ ላይ በዋነኛነት የሚመሰረት ሲሆን፣ የብቃት ደረጃው-የወረደ አልኮልና የአልኮል መንከሪያዎች ያሉትም ነው።
Bu’a-qabeessummaan qulqulleessituu harkaa alkooliirraa bilisa ta’ee wantoota irraa qophaa’uu fi akkaataa itti qophaa’urratti akka malee kan hundaa’edha, seenaamaan immoo alkooliifi haxooftuu alkoolii baay’uma humna isaan gaditti itti fayyadamame qaba.
በቅርቡ ደግሞ፣ ቤንዛክኒየም ክሎራይድን የሚጠቀሙ ቀመሮች ከተደጋገሙ በኋላ ውጤታማነት እየቀነሰ እየመጣ ከሚታየው አልኮል በተቃራኒ ቤንዛክኒየም ክሎራይድ የሚጠቀሙባቸው ቀመሮች ከቀጠለ በኋላ ውጤታማነት እየቀነሰ እንደመጣ ታይቷል።
Dhiheenyatti, tooftaan beenzaalkoniyem kiloraayid fayyadamu tajaajilaaf dhihaate akka agarsiisetti ittisummaa fi antimaaykiroobiyal olaanaa qaba, akka alkoolii erga irra deddeebiin fayyadamnee booda tajaajilli isa kan gadi bu’uu miti, caalaatti sababa adeemsa keessa walnyaachuu gogaatiin.
ዝቅተኛ-ገቢ ባላቸው ማኅበረሰቦች ውስጥ ያሉ በርካታ ሰዎች ሳሙና መግዛት እና በምትኩ አመድን ወይም አፈርን መጠቀም አይችሉም።
Namoonni hedduun hawaasota galii gadi aanaa qaban keessaa saamuunaa bitachuu waan hindandeenyeef bakka saamuunaa daaraa yookaan biyyee fayyadamu.
አመድ ወይም አፈሩ ከውኃ ብቻ የበለጠ ውጤታማ ሊሆን ይችላል፣ ሆኖም ከሳሙና ያነሰ ውጤታማ ሊሆን ይችላል።
Bishaan qofa fayyadamuu irra, tarii hanga saamuunaa yoo ga’uu baatan illee, daaraa yookaan biyyee fayyadamuutu bu’a-qabeessa.
አንዱ አሳሳቢ ነገር አመዱ እና አፈሩ በማይክሮ ኦርጋኒዝሞች ከተበከለ በሽታውን ከመቀነስ ይልቅ ስርጭቱን ሊጨምር መቻሉ ነው።
Gama tokkoon biyyeen yookaan daaraan maaykiroo orgaanizimiin yoo faalame dhukkubicha hir’isuu caaka ni babal’isa.
እንደ ሳሙና ሁሉ፣ አመድ ደግሞ ከውሃ ጋር በተያያዘ የአልካላይን መፍትሄ ስለሚፈጥር ተባይ ማጥፊያ ወኪል ነው።
Sababa inni bishaan waliin yeroo walitti dhufu walmaka alkalaayinii uumuuf daaraanis akkuma saamuunaa wanta baakteeriyaa balleessudha.
ሳሙና በማይኖርበት ጊዜ የአለም ጤና ድርጅት አመድ ወይም አሸዋ እንደ አማራጭ አሳሙና ይመክራል።
WHO aarri ykn awwaarri gaafa saamunaan dhibu akka saamunaatti tajaajiluu akka danda’an ibse.
የበሽታ ስርጭትን ለመከላከል በአሜሪካ የበሽታ መቆጣጠሪያ ማዕከላት የሚመከረው ትክክለኛው እጅ የመታጠቢያ ዘዴ የሚከተሉትን እርምጃዎች ያካትታል፡
Tooftaaleen harka dhiqannaa giddugalli too’annoo fi qorannoo fayyaa US ittsa daddarba dhibeetiif ajaju tartiibota armaan gadiiti:
እጆችን በሞቀ ወይም በቀዝቃዛ ውሃ ያርሱ።
Bishaan hoo’aan yookaan qorraan harka keenya jiisuu.
የውሃ ገንዳዎች ሊበከሉ ስለሚችሉ ወራጅ ውሃ የሚመከር ሲሆን የይህ በእንዲህ እንዳለ የውሀው የሙቀት መጠን ልዩነት የሚያመጣ አይመስልም።
Bishaan yaa’u kan filatameef bishaanni kuufame faalamuu waan danda’uufidha, ho’i bishaanii immoo garaa garummaa kan fidu hin fakkaatu.
የእጆችን ጀርባ፣ በጣቶች መካከል እና በጥፍሮች ስር ጨምሮ እጆችን በብዛት በሳሙና ይምቱ።
Hamma saamunaa sirrii ta’een harka sukkuumanii dhiqachuu, duuba karaka dabalatee, quba gidduu fi qeensa jelas.
ሳሙና ጀርሞችን ከቆዳ ላይ የሚያነሳ ሲሆን ጥናቶች እንደሚያሳዩት ሰዎች በውሃ ብቻውን ይልቅ ሳሙና በሚኖርበት ጊዜ እጆቻቸውን በደንብ ያጥባሉ።
Saamunaan jarmii harkarraa kaasa. Akka qo’annoon mul’isutti namoonni harka isaanii sirriitti laaffisanii kan dhiqatan bishaan qofaan osoo hin taane yeroo samunaa fayyadamaniidha.
ቢያንስ ለ 20 ሰከንዶች ይሹ።
Yoo xiqqaate sekoondii 20 f sukkuumi.
ማሸት ጀርሞችን ከቆዳ ላይ ለማስወገድ የሚረዳ ፍትጊያን ይፈጥራል እንዲሁም ረዘም ላለ ጊዜ ማሸት ብዙ ጀርሞችን ያስወግዳል።
Sukkuummaan wal riguu, isa jarmiiwwan gogaa irraa baasu uuma; sukkuummaan yeroo dheeraa ammo jarmiiwwan dabalataa baasa.
በወራጅ ውሃ በደንብ ይታጠቡ።
Bishaan bu’u jalatti sirriitti dhiqadhaa.
በገንዳ ውስጥ ማጠብ እጅን እንደገና ሊበክል ይችላል።
Gabatee keessatti dhiqachuun harka keenya irra deebi’ee faaluu danda’a.
በንጹህ ፎጣ ያዳርቁ ወይም በነፋስ እንዲደርቅ ያድርጉ።
Fooxaa qulqulluudhaan qoorsaa yookaan qilleensi akka qoorsu taasisaa.
እርጥብ እና የወረዙ እጆች በበለጠ በቀላሉ በድጋሚ በተወዋህሲ የሚበከሉ ናቸው። በብዛት የሚረሱት አካባቢዎች አውራ ጣት፣ የእጅ አንጓ፣ በጣቶች መካከል ያሉ አከባቢዎች እና ከጣቶች ስር ናቸው።
Harki fuuree fi jiidhe salphaatti faalama. Iddoowwan yeroo hunda dagataman quba abbuudduu, harka ganaa olii, iddoo qubbeen gidduu fi qubbeen jala.
ሰው ሰራሽ ጥፍሮች ና የተሰነጠቁ የጥፍር ቀለሞች ጥቃቅን ነፍሳትን ሊያስከትሉ ይችላሉ።
Qeensi namtolchee kan hin muramin maaykiroorgaanizimii of jalatti qabachuu danda’a.
እጆች እንዳይደርቁ ለመከላከል የማርጠቢያ ሎሽን መጠቀምን ይመከራል፤ ደረቅ ቆዳ ለበሽታ የመተላለፍ እድልን ሊጨምር ወደሚችል የቆዳ ጉዳት ሊያመራ ይችላል።
Dibata gogaa laaffisu fayyadamuun harka gogiinsarraa eeguuf yeroo hedduu gorfama; gogaan jiidha hinqabne gara miidhamuu gogaatti geessuu danda’a, kun immoo carraa dhukkubichaan qabamuu guddisuu danda’a.
የቧንቧ ውሃ እና/ወይም ሳሙና በማይገኝበት ቦታ እጅ መታጠብን ለማመቻቸት የተለያዩ ዝቅተኛ-ወጭ ያላቸው አማራጮች ሊደረጉ ይችላሉ፣ ለምሳሌ፡- ከሚንጠለጠለው ከጄሪካን ወይም ከጉድጓዱ ተስማሚ ቀዳዳዎች ውሃ መቅዳት እና/ወይም በማደግ ላይ ባሉ አገራት አስፈላጊ ከሆነ አመድን መጠቀም። የውሃ አቅርቦት እጥረት ባለበት ሁኔታ (በማደግ ላይ ያሉ ሃገራት ውስጥ ልክ እንደ ትምህርተ ቤቶች ወይም ገጠራማ ቦታዎች)፣ "ቲፒይ-ታፕስ" እና ሌሎች አነስተኛ-ወጭ አማራጮች አይነት ውሃ-መቆጠቢያ አማራጮች አሉ።"
Karaan iddoo saamunaa fi bishaan hin jirretti gatii salphaan harka dhiqachuun akka danda’amu filannoowwan jiru. Fakkeenyaaf meeshaa pilaastikaa bishaan itti qabannu keessaa yeroo waraabnu qaawwa xiqqootti fayyadamuu/ biyyoota guddataa jiranitti daaraa fayyadamuu. Iddoo hanqinni dhiheessa bishanii jirutti (iddoo akka manneen barnootaa fi baadiyyaa biyyoota guddachaa jiraniitti), karaa bishaan ittiin jijjiirru kan akka karaa salphaan cufuu ("tippy-taps") fi gatii salphaa fayyadamuu fa’a.
ቲፒይ-ታፕ በገመድ የተወጠረ መንጠቆን በመጠቀምና ትንሽ ውሃ እና የሳሙና በርሜል በመጠቀም በእጆች የሚሰራ ቀለል ያለ ቴክኖሎጂ ነው።
Boombaa rarraatuun teeknooloojii salphaa jeerikaanii funyoodhaan fannifame, akkasumas buustuu bishaanii miillaan to’atamtu, kan bishaan xixiqqeessee harkatti buusuu fi saamuunaa fayyadamudha.
የእጆችን ውጤታማ ማድረቅ የእጅ ንፅህና ሂደት አስፈላጊ አካል ቢሆንም በሕዝብ መታጠቢያ ቤቶች ውስጥ በጣም ውጤታማ በሆነ መንገድ ማድረቅን በተመለከተ አንዳንድ ክርክር አለ።
Harka sirriitti qoorfachuun qaama adeemsa bu’uraa qulqullina harkaa eeggachuuti, garuu manneen fincaanii uummataa keessatti akkaataan harka qoorfannaa hunda caalaa bu’a-qabeessa ta’e isa kam akka ta’e irratti falmii hanga ta’etu jira.