atepeq/tico19 huggingface dataset:
ቁጥሩ እየጨመረ የሚሄደው የምርምር መጠን የሚያመላክተው የወረቀት ፎጣዎች በብዙ የመታጠቢያ ቤቶች ውስጥ ከሚገኙት የኤሌክትሪክ እጅ ማድረቂያዎች የበለጠ ንፁህ መሆናቸውን ናቸው።
Qorannoowwan hedduun kutaa dhiqannaa hedduu keessatti kan argamu gogsituu harkaa kan elektirikaa caalaa qulqulleessitu lallaafoo harka goggogfachuuf oolan ajaja.
በ 2008፣ በለንደን በዌስትሚኒስተር ዩኒቨርስቲ ውስጥ ጥናት የተካሄደ ሲሆን በወረቀት ፎጣዎች፣ በሙቅ አየር በእጅ ማድረቂያ እና በጣም ዘመናዊ የጄት-አየር የሚሰጡትን የንፅህና ደረጃዎች ደረጃ ለማነፃፀር በወረቀት ፎጣ ኢንዱስትሪ የተደገፈ በአውሮፓ ታሲስ ሲምፖዚየም የአየር እጅ ማድረቂያ ነው።
Bara 2008tti qorannoon yuunivarsiitii Westiministeeri, Landanitti godhame fi industirii uffata goggogsittuu harkaatii European Tissue Symposium’n ispoonsara godhame, sadarkaa qulqullinaa uffata goggogsituu harkaa fi gogsituu hoo’a qilleensaa ammayyaawaa waliin madaaluuf.
እጆችን ከታጠቡ እና በሞቃት-አየር ማድረቂያው ካደረቁ በኋላ የተገኘው ጠቅላላ የባክቴሪያ ብዛት በጣቶች ላይ በአማካይ በ 194% እና በእጆች ላይ ደግሞ 254% ጨምሯል።
Harka dhiqatanii harka qoorsituu qilleensa ho’aan qoorsuun erga qoorfatanii booda, lakkoofsi baakteeriyaa waliigalaa quba irraa giddugaleessaan %194 dabalee argame, barruu irratti immoo %254n dabalee argame.
በጄት-አየር ማድረቂያው ማድረቅ ከጠቅላላው የባክቴሪያ ብዛት በአማካይ በጥፍር ፓዶች ላይ በ 42% እና በመዳፍ ደግሞ 15% ጭማሪ አሳይቷል።
Jeet – air’dhaan harka gogfachuun waliigala baakteeriyaa qubbeen irratti argamanii 42%’n yoo dabalu kan ganaa harkaa keessatti argaman 15%’n dabala.
እጆችን ከታጠቡ እና በወረቀት ፎጣ ካደረቁ በኋላ፣ አጠቃላይ የባክቴሪያ ቁጥር እስከ 76% በአማካይ በጣት ጣቶች ወደሚቆጠር ቀንሷል እና በእጆች መዳፍ ላይ እስከ 77% ቀንሷል። በእያንዳንዱ ዓይነት የማድረቂያ ዘዴ ምክንያት የሌሎች የመታጠቢያ ቤት ተጠቃሚዎች እና የመታጠቢያ ክፍል አከባቢን የመበከል ዕድል መኖር አለመኖሩን ለማጣራት በሚል ሳይንቲስቶች ምርመራዎችን አድርገው ነበር።
Erga harka keenya dhiqannee uffata lallaafaan gogfanneen booda baacteeriyaan quba keenya irraa 76% fi keessoo harka keenyaa irraa 77% hir’ate jechuudha. Akkaataa mana dhiqannaa faalame irraa gara nama fayyadamaatti darbuu ni darbaa kan jedhu irratti saayintistoonni qorannoo gaggeessanii jiru.
በአየር የሚሰራው ማድረቂያ፣ አየርን የሚተፋበት ፍጥነት 180 ሜ/ሰ (650 ኪ.ሜ/400 ማይል በሰዓት) ከእጆች እና ከመሣሪያው ውስጥ ረቂቅ ተሕዋስያንን የመፍታት እና ሌሎች የመታጠቢያ ክፍል ተጠቃሚዎችን እና የመታጠቢያ ክፍል አከባቢን እስከ 2 ሜትር ርቆ የመበከል አቅም ነበረው።
Gogsituu qilleensaa kan qilleensa saffisa murteessaa 180 m/s (650 km/h; 400mph) meeshaa irraa dhabamsiisu, maaykiroo-orgaanizimii harkaa fi meeshaa irraas balleessuu danda’a, akkasumas kudhaa dhiqannaa fi fayyadamtoota kutaa dhiqannaa hanga fageenya meetira 2 irratti faaluu danda’a.
የሞቃት አየር ማድረቂያን መጠቀም ከማድረቂያው እስከ 0.25 ሜትር ድረስ ጥቃቅንተህዋሲያን ያሰራጫል።
Meeshaa qilleensa hoo’aan harka goggogsutti fayyadamuun maaykiroo orgaanizimichi meetira 0.25 akka meeshicha irraa akka deemu taasisa.
የወረቀት ማድረቂያዎች ምንም አይተት የጥቃቅን-ተሕዋስያን መስፋፋት አላሳዩም። እ.ኤ.አ. በ 2005 በ TÃœV Produkt und Umwelt በተካሄደው ጥናት የተለያዩ የእጅ ማድረቂያ ዘዴዎች ተገምግመዋል።
Haxooftuuwwan waraqaa tatamsa’uu maayikiroo orgaanizimootaa cimaa ta’e hin mul’isine. Bara 2005 keessa, qo’annoo ‘TÜV Produkt und Umwelt’n adeemsifame keessatti akkaataa harka dhiqannaa garaa garaatu gamaaggamame.
እጆች ከደረቁ በኋላ በባክቴሪያ ቆጠራ ውስጥ የሚከተሉት ለውጦች ተስተውለዋል።
Harka qoorfachuun booda jijjiiramoota lakkoofsa baakteeriyaa armaan gadiitu hubatame:
ብዙ የተለያዩ የእጅ ማድረቂያ አምራቾች ያሉ ሲሆን የእጅ ማድረቂያዎች በወረቀት ፎጣዎች ከማድረቅ ጋር ሲነፃፀሩ ነበር።
Oomishtoonni gogsituu harkaa hedduun cufaman. Gogsituu uffataatu caalaatti fudhatama argate.
ሳሙና እና ውሃ በማይኖርበት ወቅት በሚጓዙበት ጊዜ የእጅ ማጽጃዎችን በእጅ ማጠብ ሌላኛው አማራጭ ይሆናል።
Yeroo imalaa bakka saamuunaa fi bishaan hinjirreetti akka filannootti huccuu harkaa keemikaala cuuphame fayyadamuun harka qulqulleeffachuun ni danda’ama.
አልኮል ነክ የእጅ ማፅጃ ቢያንስ 60% አልኮል መያዝ አለበት።
Qulqulleessituun harkaa kan alkoolii irratti hundaa’e yoo xiqqaate alkoolii 60% of keessaa qabaachuu qaba.
ሐንጋሪያዊው ሃኪም ኢግናዝ ሴሜልዌስ በሆስፒታል አካባቢ በሽታን የመከላከል ውጤታማነቱን (በ1846) ካገኘ ከረዥም ጊዜ በኋላ የህክምና እጅ ትጥበት ግዴታ ሆኗል።
Erga doktoriin biyya Hangarii Ignaatsi Semelvaayis bu’aa inni naannoo hospitaalaa keessatti dhukkuba ittisuudhaan qabu hubatee (bara 1846 keessa) booda harka dhiqannaan mana yaalaa keessatti dirqama ta’e.
የሆስፒታል ሠራተኞች እጃቸውን መታጠብ ሲረሱ እንዲታጠቡ ግብረ መልስ በመስጠት የሚያስታውሷቸው የኤሌክትሮክ መሣሪያዎች አሉ።
Hojjettoonni fayyaa harka isaanii dhiqachuu yeroo irraanfatan akka yaadatanii dhiqataniif meeshaaleen elektiroonikii duubdeebii dhiyeessuudhaan isaan yaadachiisan jiru.
አንድ ጥናት ካጠቃቀማቸው ጋር በተያያዘ በበሽታው የመያዝ መጠን እንደቀነስ አግኝቷል።
Fayyadama isaaniitiin hammi dhibee saaxilamu gadi bu’uu qo’annoon tokko argate.
የሕክምና እጅ-መታጠብ የሚከናወነው በትንሹ ለ 15 ሰከንዶች ያህል ሲሆን የእጆችን እያንዳንዱን ክፍል ለማዳረስና ለማሸት ሳሙና እና ውሃ ወይም ጄል በመጠቀም ይከናወናል።
Harka dhiqachuun ogeeyyota fayyaa yoo xiqqaate sekondii 15f bishaanii fi saamunaa yookaan haguuggii harkaatiif jeelii fayyadamuun kutaa harka keenyaa hunda sukkuumnee dhiqachuudha.
ጣቶችን በማጣመር እጆች መታሸት አለባቸው።
Harki keenya sirrii walkeessa naqamee rigamuu qaba.
በጣት ጥፍሮች ውስጥ ቆሻሻ ካለ፥ ለማስወገድ በብሩሽ መጠቀም ይቻላል።
Qeensa qubaa jala xuriin yoo jiraate, burushiin rifeensaa xuricha ittii baasuuf ni fayyada.
ጀርሞች በውሃ ውስጥ በእጆች ላይ ሊቆዩ ስለሚችሉ በጥሩ ሁኔታ መጥረግ እና በንጹህ ፎጣ ማድረቅ አስፈላጊ ነው።
Jarmiin bishaan harka keenya irratti argamu keessatti hafuu danda’a waa ta’eef sirriitti bishaaniin dhiqachuu fi uffata qulqulluun gogsuun barbaachisaadha.
ከደረቀ በኋላ የወረቀት ፎጣ በመጠቀም ውሃውን ይዝጉት (እና እንዳስፈላጊነቱ ማንኛውንም መውጫ በር ክፍት ያድርጉ)።
Harka qoorfachuu booda, boombaa cufuudhaaf (fi yoo barbaachisaa ta’es balbala ittiin baanu banuudhaaf) fooxaa waraqaa fayyadamuu qabna.
ይህ እጆችን ከነዚያ ገጽታዎች እንደገና ከመበከል ይከላከላል።
Kun harki wantoota irraa irra deebi’ee akka hin faalamneef fayyada.
በጤና እንክብካቤ አከባቢው ውስጥ የእጅ መታጠብ ዓላማ በተዛማጅ ተህዋሲያን ረቂቅ ተሕዋስያንን ("ጀርሞች") ለማስወገድ እና እንዳይተላልፉ ማድረግ ነው።
Haala kunuunsa fayyaa keessatti kaayyoon harka dhiqannaa maayikiroo oorgaanizimoota dhukkuba fidan (“jarmiiwwan”) ofirraa baasuu fi daddarbuu isaanii hambisuudha.
የ New England Journal of Medicine መጽሔት እንደዘገበው በአብዛኛዎቹ የህክምና አካባቢዎች እጅን መታጠብ ተቀባይነት በሌለው ደረጃ ላይ ሆኖ አእእደመሚቀቆየይ ሲሆን በዚህም ምክንያት ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ሐኪሞች እና ነርሶች ታካሚዎቻቸውን ከመንካታቸው በፊት እጆቻቸውን መታጠብ ይረሳሉ፣ ስለሆነም ጥቃቅን ህዋሳትን ያሰራጫሉ።
Maxxansi haarofni fayyaa kan Ingilaand gabaasa baaseen hanqinni harka dhiqachuu naannawa fayyaatti sadarkaa fudhatama hin qabne irratti hafe. Haaluma kanaan doktoroonnii fi narsoonni lakkoofsaan hedduu dhukkubsata tuttuquun duratti harka dhiqachuu akka qaban guutumatti dagataa jiru, kanaafis maaykiroorgaanizimii daddabarsaa jiru.
አንድ ጥናት እንዳመለከተው ትክክለኛው የእጅ መታጠብ እና ሌሎች ቀላል የአሠራር ሂደቶች ከካቲተር ጋር የተዛመዱ የደም ስርጭቶችን መጠን በ 66 በመቶ እንደሚቀንስ አሳይቷል። የዓለም ጤና ድርጅት በጤና ጥበቃ ዘርፎች ውስጥ መደበኛ የእጅ መታጠብ እና የእጅ አስተሻሸትን የሚያሳይ አንድ ጽሑፍ አሳትሟል።
Qorannoon tokko akka agarsiisetti harka dhiqannaa fi btartiibni sasalphaa biroon hamma dhibee kaateeterii yaa’iinsa dhiigaa waliin wal qabate dhibbantaa 66n hir’isuu danda’a. dhaabbati fayyaa addunyaa karaa sektera fayyaan akkaataa dhiqachuu fi sukkuumuu harkaa ibsituuwwan agarsiisan baayiseera.
የድርጅቱ የእጅ ንጽህና ረቂቅ መመሪያ ለሕዝብ አስተያየት በድረ-ገፁ ላይም ሊገኝ ይችላል።
Unki kallatteessaa qulqullina harkaa dhaabbatichaan qophaa’e yaada ummataatiif weebsaayitii isaanii irratti argama.
አስፈላጊ የሆነ ግምገማ የተደረገው በዊትቢ ኢት አል ነው።
Qorannoon murteessaan Whitby fi kan biroodhaan godhamee ture.
የቁጥጥር ደንብ ተገዢነት መግለጫ የሚያስፈልግ ከሆነ፣ የንግድ መሣሪያዎች የእጅ ንጽሕናን መለካት እና ማረጋገጥ ይችላሉ።
Meeshaaleen gurgurtaa agarsiisi seeratti buluu ni barbaachisa yoo ta’e, qulqullina harkaa safaruufi mirkaneessuu ni danda’u.
የዓለም ጤና ድርጅት እጅን የመታጠቢያ "አምስት ወቅቶች" አሉት፤
Dhaabbati Fayyaa Addunyaa dhiqannaa harkaatiif “Yeroowwan Shan” qaba:
ለደም/ከሰውነት ለሚወጡ ፈሳሾች ከተጋለጡ በኋላ
Erga dhiigaaf/dhangala’aa qaama keessaa bahuuf saaxilamnee
ከብክለት ነፃ ተግባር በፊት፣ እና
hojii baakteeriyaa dhibamsiisuutiin dura, fi
ከታካሚ እንክብካቤ በኋላ። ፀረ-ባክቴሪያ ኬሚካሎች ወደ ሳሙና (“የታመሙ” ወይም “ፀረ-ተሕዋስያን” ሳሙናዎች) መጨመር የእጅ ማጠቢያ ኤጄንት ያሳያል።
Yaala dhukkubsataan booda. Keemikaala qulqullina saamunaatti dabaluun (saamunaa "waldhaaname" yookaan "jarmii ajjeesu") nama harka dhiquufitti waa’ee gocha ajjeessuu haasa’a.
አንቲ ባዮቲክን የሚቋቋሙ ተህዋሲያን በጣም እየተስፋፉ የሆኑበት ከቀዶ ጥገና ስራ ወይም ከውስጥ ቅንብሮች በፊት እንዲህ አይነቱ የማስወገድ ተግባር ሊያስፈልግ ይችላል። የቀዶ ጥገና ስራን ለማከናወን እጆችዎን 'ለማሸት'፣ በእጅ ሳይነካ የሚከፈት እና የሚዘጋ መታጠቢያ ቧንቧ ያስፈልጋል፣ እጆችዎን ከታጠቡ በኋላ ለማድረቅ ደረቅ ፎጣዎች፣ በአንዳንድ chlorhexidine ወይም አዮዲን መታጠብ፣ እና የደረቀ ብሩሽ ለማሸት፣ እና ለጣት ጥፍር ስር ማጽጃ ሌሎች ከባክቴሪያ የጸዱ መሳሪያዎች ያስፈልጋሉ።
Wantoonni ajjeesoon akkasiin baqaqsanii yaaluudhaan yookaan orgaanizimii ittisa antiibaayootikiitiin beekamoodha. Tajaajila baqaqsanii yaaluutiif harka nama tokkoo dhiquuf meeshaa osoo harkaan hin tuqin ofiin banuu fi cufami barbaachisa, qeensa jala sirriitti dhiqachuuf kiloorheksidiin yookaan ayodiin, uffata erga harka dhiqanneen booda ittiin gogsinu fi qulqulleessituu biroos fayyadamuu qabna.
ሁሉም ጌጣጌጥ መውለቅ አለባቸው።
Faayaa hunda ofirraa yaasuu qabdu.
ይህ አካሄድ አብዛኛውን ጊዜ 2 “6 ደቂቃ ያህል እጆችንና ክርን እስከ ክንድ ድረስ መታጠብ ይጠይቃል።
Adeemsi kun kan gaafatu harkaa keenya ganaadhaa hamma ciqileetti daqiiqaa 2-6 dhiqachuudha.
ረዥም የመፈተግ-ጊዜ (10 ደቂቃዎች) አስፈላጊ አይደሉም።
Yeroo dheeraan hanga (daqiiqaa 10) barbaachisaa miti.
በሚታጠብበት ጊዜ በክርን ላይ ያለው ውሃ ወደ እጆቹ እንዳይመለስ መከላከል አለበት።
Yeroo bishaaniin dhiqannu, bishaa ciqilee irraa gara harkaatti akka gadi hin deebine ittifamuu qaba.
የእጅ መታጠቡ ከተጠናቀቀ በኋላ እጆቹ በቆሸሸ ጨርቅ ደርቀው የቀዶ ጥገና ቀሚስ ተሰጥቷል።
Erga harka dhiqannaan xumuramee booda, harki huccuu faalama irraa bilisa ta’een qulqulleeffamee gaawoniin kutaa baqaqasanii hodhuu uffatama.
የጀርም ስርጭትን ለመቀነስ፣ እጆችን መታጠብ ወይም የታመመ ሰው ጋር ከመሄድዎ በፊት እና በኋላ የእጅ ማጽጃ መጠቀም የተሻለ ነው።
Tatamsa’ina jarmiiwwanii hir’isuuf, dhukkubsataa wal’aanuun duraa fi booda harka dhiqachuu yookaan farra baakteeriyaa harkaa fayyadamuu wayya.
በሆስፒታሎች ውስጥ ስቴፊሎኮኮካል ኢንፌክሽኖችን ለመቆጣጠር ፣ ከመጀመሪያው የ 20% መታጠብ እጅ በእጅ ማፅዳት ትልቁ ጠቀሜታ ተገኝቷል ፣ እና የእጅ ማጽዳት ድግግሞሽ ከ 35% በላይ ሲጨምር በጣም ትንሽ ተጨማሪ ጥቅም ተገኝቷል።
Hospitaala keessatti faalama istaafilookokaal too’achuu keessatti harka qulqulleeffachuun dhiqannaa 20% hammata, akkasumas caalaatti kan bu’aa qabeessa ta’u harka qulqulleeffachuun kun gara 35%tti yoo olguddateedha.
በንጹህ ሳሙና መታጠብ ከፀረ-ባክቴሪያ ሳሙና ጋር ከመታጠብ ጋር ሲነፃፀር በምግብ ላይ የሚተላለፍ የባክቴሪያ ተላላፊ በሽታ መጠን ከሶስት እጥፍ በላይ ያስከትላል። እጅን በአልኮል ነክ ውህድ እጅን ማሸት ጸረ ባክቴሪያ ሳሙና ጋር በአማካይ ሳሙና ለ 30 ሰከንዶች ያህል መታጠብ በአልኮል እጅን ማሸት ከፀረ ባክቴሪያ ሳሙና ይልቅ 26% የባክቴሪያ ብክለትን እንደሚቀንስ አሳይቷል።
Saamuna salphaan dhiqachuun saamunaa farra baakteeriyaatiin dhiqachuu caalaa dhukkuboonni baakteeriyaan daddarban gara nyaataatti akka darban taasisa. Saamuna farra baakteeriyaa qabuu immoo yoo saanitaayizarii alkooliitiin wal bira qabne saamunichaa sekondii 30 dhiqachuu irra alkoolicha fayyadamuutu 26% fayyada.
ነገር ግን የሳሙና እና የውሃ H1N1 ኢንፍሉዌንዛን ለመቀነስ በአልኮል ላይ ከተመረቱ የእጅ ማጽጃዎች ቫይረስ እና ክሎስትዲየም እፅዋትን ከእጅዎች በመለየት የበለጠ ውጤታማ ናቸው። በጤና አጠባበቅ ተቋማት ውስጥ የእጅን ንጽሕናን ለማሻሻል የሚደረጉ ጣልቃ-ገብነቶች በእጅ መታጠብ ላይ ላሉት ሰራተኞች ትምህርትን፣ በአልኮል ላይ የተመሠረተ የእጅ መታጠቢያን መገኘትን፣ እንዲሁም የጽሑፍ እና የቃል ማስታወሻዎች ለሠራተኞቹ ሊያካትት ይችላል።
Vaayirasii Infiluuweenzaa A H1N1 fi Clostridium difficile harkarraa hir’isuu irratti garuu saamunaa fi bishaan alkoolii qulqulleessituu harkaa caalaa bu’a buusa. Eegumsa fayyaa keessatti dhiibbaa qulqullina harkaa eeggachuuf godhamuuf hojjattootaaf barnoonni harka dhiqachuu, alkoolii qulqulleessituu harkaa fayyadamuu fi yaadachiiftuuwwan barreeffamaa fi sagalee barbaachisoodha.
ከእነዚህ የሕክምና ጣልቃ ገብነቶች ውስጥ በየትኛው የሕክምና እንክብካቤ ተቋማት ውስጥ በጣም ውጤታማ እንደሆኑ የበለጠ ምርምር ያስፈልጋል ።
Dhiibbaaleen kunneen sirna kunuunsa fayyaa keessatti hanga faayida qabeessa akka ta’an qorannoon dabalataa barbaachisaadha.
በማደግ ላይ ባሉ ሀገሮች እጅን በሳሙና መታጠብ ወጪ ቆጣቢ ፣ ጥሩ ጤናን ለማሳደግ አልፎ ተርፎም ጥሩ አመጋገብ ተብሎ ይታወቃል።
Biyyoota guddachaa jiran keessatti, saamunaan harka dhiqachuun akka gatii guddaa baasisutti tilmaame, meeshaa gaarii fayyummaa eegu, akkasuma nyaata madaalamaa illee.
ሆኖም በሰዎች ቤት፣ በትምህርት ቤቶች እና በሥራ ቦታ አስተማማኝ የውሃ አቅርቦት፣ ሳሙና ወይም የእጅ ማጠቢያ መገልገያ እጥረት አለመኖር ዓለም አቀፍ የእጅ መታጠብ ተግባራት ላይ ፈታኝ ያደርገዋል።
Garuu, hanqinni dhiheessa bishaanii, samunaa yookaan wantoota harka dhiqachuuf manatti, mana barnootaatti fi iddoo hojii amala harka dhiqannaa addunyawaa horachuu irratti dhiibbaa uuma.
ለምሳሌ የእጅ ማጠቢያ ጣቢያዎችን ለመገንባት ርካሽ አማራጮች ቢኖሩም በአብዛኛዎቹ የገጠር አፍሪካ የእጅ መታጠቢያዎች ወደ እያንዳንዱ የግል ወይም የህዝብ መጸዳጃ ቤት ቅርብ ናቸው።
Fakkeenyaaf, baadiyyaa Afriikaa harka caalaa isaa keessatti ujummoon bishaan harka dhiqannaa mana fincaanii dhuunfaatti yookaan uummataatti dhiyoo ta’e muraasa, buufataalee harka dhiqannaa ijaaruuf filannoowwan rakasa ta’an yooma jiraatan illee.
ይሁን እንጂ፣ በሳሙና ወይም በውሃ እጥረት ምክንያት እጅን በእጅ የመታጠብ መጠኖች እንዲሁ የተቀረጹ ልማዶች ውጤት ሊሆኑ ይችላሉ ።
Haa ta’u malee, reetiin harka dhiqannaa kan gadi bu’u hanqina saamunaa fi bishaaniitiin osoo hin taane amala dhiqannaa laafaa qabaachuuni.
ሳሙና ውስጥ እጅን መታጠቡ ማስተዋወቅ እና ማሳወቅ በፖሊሲ ውሳኔዎች ላይ ተጽእኖ ያሳድራል፣ የእጅ መታጠብ ስለሚያስገኛቸው ጥቅሞች ግንዛቤን ከፍ ሊያደርግ እና ወደ ህዝቡ የረጅም ጊዜ የባህሪ ለውጥ ሊመራ ይችላል።
Beeksisiifi deeggarsi saamuunaadhaan harka dhiqannaa murtoowwan imaammataa irraan dhiibbaa ga’uu, bu’aa harka dhiqachuurratti hubannoo uumuu, akkasumas uummati gara jijjiirama amalaa yeroo dheeraa fiduutti geessuu danda’a.
ይህ ውጤታማ ሆኖ እንዲሠራ ቁጥጥር እና ግምገማ አስፈላጊ ናቸው።
Hojii kana milkeessuuf, too’achuu fi calaluun barbaachisaadha.
በ 70 ጥናቶች የተደገፈ ስልታዊ ግምገማ በማህበረሰብ-ተኮር አቀራረቦች በLMIC ውስጥ የእጅ መታጠብን በመጨመር ረገድ ውጤታማ መሆናቸውን ሲገነዘቡ ማህበራዊ ግብይት ዘመቻዎች ግን ውጤታማ አይደሉም። በት/ቤቶች ውስጥ እጅን ለመታጠብ ማስተዋወቅ አንዱ ምሳሌ ትምህርት ቤቶችን በቀላሉ እንዲወስዱ የሚያበረታታ በ UNICEF “ሶስት ኮከብ አቀራረብ” ነው። ከሌሎች የንጽህና መስፈርቶች መካከል ተማሪዎች እጆቻቸውን በሳሙና እንዲታጠቡ ርካሽ መንገዶች ናቸው።
Malaan qeequun qo’annoowwan 70 akka bira ga’etti, harka dhiqannaa Biyyoota Galii Gad aanaafi Giddugaleessaa qaban keessaa guddisuurratti bu’a-qabeessummaan duula gurgurtaa hawaasummaa gad aanaa yoo ta’u, malawwan hawaasa bu’ureeffatan garuu bu’a qabeessa. Beeksisa harka dhiqannaa mana barumsaa keessaatiif fakkeenyi tokko “Mala Urjii Sadii” Yuuniiseef (UNICEF) isa manneen barnootaa tarkaanfiiwwan salphaafi gatiin isaanii qaalii hintaaneen barattoonni ulaagaalee qulqullinaa biroo keessaa saamuunaadhaan akka harka dhiqataniif jajjabeessudha.
አነስተኛ መመዘኛዎች ሲሟሉ ትምህርት ቤቶች ከአንድ እስከ በመጨረሻም ሶስት ኮከቦች ሊንቀሳቀሱ ይችላሉ።
Ulaagaa inni gadaanaan yemmuu guutamu, manneen barnootaa urjii tokkoo irraa dhuma irratti gara sadiitti ce’uu danda’u.
የእጅ መታጠቢያ ጣቢያዎችን መገንባት በሽታዎችን እና የሕፃናትን ሞት ለመቀነስ የሚከናወኑ የእጅ መታጠቢያ ማስተዋወቅ ዘመቻዎች አካል ሊሆን ይችላል ።
Iddoo dhiqannaa harkaa mijeessuu fi beeksisa dhiqannaa harkaa hojjachuun dhukkuba hir’isuu fi du’a daa’immanii hir’isuuf fayyada.
ዓለም አቀፉ የእጅ መታጠብ የባህሪ ለውጥ ለማምጣት እየሞከረ ያለው የግንዛቤ ማስጨበጫ ዘመቻ ሌላው ምሳሌ ነው። ከ 2019-2020 ባለው የ ቫይረስ ወረርሽኝ ውጤት ምክንያት ዩኒሴፍ የእጅ መታጠቢያ ኢሞጂ እንዲስፋፋ ያበረታታል።
Guyyaan Harka Dhiqannaa Addunyaa fakkeenya isa biraa duula beekumsa namni qabu guddisuu uumuu, isa jijjiirraa amalaa fichisiisuuf yaala jirudha. Weerara vaayirasii koroonaa bara 2019-20 irraa kan ka’e, Yuuniiseef (UNISEF) mallattoo harka dhiqannaa agarsiistu fudhachuu isaa ifa taasise.
ጥቂቶች ጥናቶች ከ DALYs ጋር በተዛመደ በታዳጊ ሀገራት እጅን መታጠብ አጠቃላይ ዋጋን ይመለከታሉ።
Akka tilmaama qorannoowwan muraasaatti bu’a qabeessummaan harka dhiqannaa biyyoota guddachaaa jiran keessatti hariiroo DALYs haqe.
ሆኖም አንድ ጥናት እንዳመለከተው ከሳሙና ጋር እጅን መታጠብን ማበረታታት ከሌሎች የውሃ እና የንፅህና አጠባበቅ እርምጃዎች የበለጠ ውጤታማ ነው።
Haa ta’u malee, gamaggamni tokko akka jedhutti baasiin beeksisa saamunaan harka dhiqachuu giddugaleessaan kan bishaanii fi saanitaayizerii biro ni caala.
የእጅ መታጠብ ለሰው ልጅ ጤና ያለው አስፈላጊነት በተለይም እንደ አራስ እናቶች ወይም ሆስፒታል ውስጥ በመታከም ላይ እንዳሉ ቁስለኛ ወታደሮች ጨምሮ በተጋላጭ ሁኔታዎች ላይ ለሚገኙ ሰዎች በመጀመሪያ የታወቀው በ19ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ በሁለት የእጅ ንጽሕና ፈር ቀዳጆች ነው፡ ቪዬና፣ ሐንጋሪ ውስጥ ይሰራ የነበረው ሐንጋሪያዊ ሐኪም Ignaz Semmelweis እና “የዘመናዊ የነርሲንግ መስራች” የሆኑት እንግሊዛዊ Florence Nightingale ናቸው።
Bu’aan harka dhiqachuun fayyaa namootaatiif—keessumaa namoota haala saaxilamaa keessa jiran, kanneen akka deessuutii fi loltuu madaa’aa hospitaala keessaatiif qabu yeroo jalqabaatiif jaarraa 19ffaa giddugaleessa keessa angafoota qulqullina qaamaa lamaan qalbeeffatame: ogeessa fayyaa lammii biyya Hangarii Ignaatsi Semelvaayis, isa Viyeenaa, Oostiriyaa keessaa hojjetaa turee fi Filoorensi Naayitiingeel, isa lammii Ingilizii “hundeessaa narsii hammayyummaa” ta’edha.
በዚያን ጊዜ ብዙ ሰዎች ኢንፌክሽኖች የተከሰቱት ሽታዎች በተባሉት መጥፎ መዓዛዎች ምክንያት እንደሆነ ያምኑ ነበር።
Yeroo sanatti namoonni hedduun amma iyyuu dhukkuboonni fooliiwwan badaa ‘miasma’wwan jedhamaniin dhufu jedhanii amanu turan.
በ 1980ዎቹ ውስጥ የምግብ ወለድ ወረርሽኝ እና ከጤና አያያዝ ጋር የተዛመዱ ኢንፌክሽኖች የዩናይትድ ስቴትስ የበሽታ መቆጣጠሪያ እና መከላከያ ማዕከላት በበሽታው እንዳይሰራጭ ለመከላከል እንደ አንድ ወሳኝ መንገድ የእጅ ንፅህናን ይበልጥ በንቃት እንዲያስተዋውቁ አድርጓቸዋል።
1980moota keessa, dhibeewwan nyaatarraa ka’anii fi faalamoonni kunuunsa fayyaa waliin walqabatan Wiirtuuwwan To’annaa fi Ittisa Dhibee Yuunaayitid Isteetsi akka mala ittisa babal’ina faalamaa barbaachisaatti akka isaan caalaatti dammaqinaan qulqullina qaamaa babal’isan taasise.
እ.ኤ.አ. በ 2009 ስዋይን ጉንፋን ወረርሽኝ እና በ 2020 እ.ኤ.አ. የ COVID-19 ወረርሽኝ ከእንደዚህ ዓይነቶቹ ተላላፊ በሽታዎች እራስን ለመጠበቅ በሳሙና መታጠብ አስፈላጊ መሆኑን በብዙ አገሮች ውስጥ ግንዛቤ እንዲጨምር አድርጓል ።
Qakkeen booyyee bara 2009 keessa ka’eefi weerarri COVID-19 bara 2020 namoonni biyyoota hedduu keessaa bu’aa harka saamuunaadhaan dhiqachuun dhukkuboota daddarboo akkanaa irraa of eeggachuuf qabu irratti hubannoon isaan qaban akka dabalu taasise.
ለምሳሌ በጀርመን፣ “ትክክለኛ የእጅ መታጠብ ቴክኒኮች” ያላቸው ፖስተሮች በሕዝብ መጸዳጃ ቤቶች እና ሕንፃዎች እና አየር ማረፊያዎች ውስጥ በመፀዳጃ ቤቶች አጠገብ በሚገኘው የእጅ መታጠቢያዎች አጠገብ ተሰቅለዋል።
Fakkeenyaaf, akeekkachiifni “tooftaalee harka sirriitti dhiqachuu” jedhu Jarmanitti iddoowwan harka dhiqannaa mana fincaanii ummataa fi mana fincaanii gamoo waajjiraa akkasumas buufata xiyyaara keessa ka’amee jira.
አንድን ነገር “በአንድ ሰው እጅ ማጠብ” የሚለው ሐረግ ማለት አንድ ነገር ለዚያ ነገር ኃላፊነቱን ለመውሰድ ፈቃደኛ አለመሆኑን መግለፅ ወይም በውስጡ ያለውን ውስብስብነት መጋራት ማለት ነው።
Gaaleen wayittii “harka ofii dhiqachuu” jedhu, itti gaafatamummaa waan sanii fudhachuu dhiisuu yookaan itti hirmaachuutti walii galuu dhiisuu ofii beeksisuu jechuudha.
እሱ ከመጽሐፍ ቅዱሱ ምንባብ በማቴዎስ ወንጌል ውስጥ ኢየሱስ ክርስቶስን ለመስቀል ውሳኔውን እጆቹን ያጠበበት፣ ግን በአንዳንድ የእንግሊዝኛ ማህበረሰብ ውስጥ ሰፋ ያለ አገላለጽ ሆኗል።
Kun kutaa Macaafa Qulqulluu wangeela Maatiwoos keessaa, isa Phoonxoos Philaaxoos murtoo Yesuus Kiristoosiin ajjeesuu irraa harka isaa dhiqate irraa madde; haa ta’u malee, hawaasota Ingilizii tokko tokko keessatti gaalee itti fayyadama kana caalaa bal’aa qabu ta’ee jira.
በ Shakespeare Macbeth ውስጥ እመቤት Macbeth የፈጸመችውን የወንጀል ህሊና በመወከል ባሏ እንዲሠራ ያነሳሳው የታሰበውን እንባ ለማፅዳት በግዴታ እጆቿን መታጠብ ይጀምራል።
Maakbees Sheekispiir keessatti, Aadde Maakbees xurii sammuu keessatti yaadde, isa yakka isheen ofii raawwattee abbaan manaa ishees akka inni raawwatu taasiste ilaalchisee sammuu ishee ceepha’u qulqulleessuuf yaaluutti akka dha’ichaatti harka ishii dhiqachuu eegalti.
በተጨማሪም ሰዎች ሥነ-ምግባር የጎደለው ድርጊቶችን በማስታወስ ወይም ካሰላሰሉ በኋላ ከሌሎች ይልቅ ብዙውን ጊዜ እጆቻቸውን ለመታጠብና የእጅ ማጠቢያ መሳሪያዎችን የበለጠ ዋጋ እንደሚሰጡ ተገንዝቧል።
Namoonni, gochawwan duudhaadhaan ala ta’an erga yaadatanii yookaan yaadanii booda, harka isaanii warra kaan caalaa irra deddeebi’anii dhiqachuu fi meeshaalee harka dhiqannaatiif caalaatti gatii kennuu malu.
በተጨማሪም፣ ከእንደዚህ ዓይነት ማሰላሰል በኋላ እጃቸውን እንዲታጠቡ የተፈቀደላቸው እንደ በጎ ፈቃደኝነት ባሉ ሌሎች “የመንፃት” የማካካሻ እርምጃዎች ውስጥ የመሳተፍ ዕድላቸው አነስተኛ ነው።
Dabalataan, warreen hordoffii akkasii booda harka isaanii akka dhiqatan hayyamameef gochoota qulqullina kanneen akka tola ooltummaa keessatti hedduu hin hirmaatan.
ሀይማኖቶች ለንፅህና እና ለምስታዊ ዓላማዎች የእጅ መታጠብን ያዛሉ። ይሁዲነት ፣ ላቫቦ በክርስትና እና በዋውድ በእስልምና ውስጥ ናቸው ። በተለይም የተወሰኑ ተግባራት ከተከናወኑ በኋላ የንፅህና አጠባበቅ የእጅ መታጠብን ያዛሉ ።
Adeemsi harka dhiqannaa amantiin ajajamu qulqullinaafis fakkeenyummafis fayyada. Harka saamunaa malee dhiqachuun amantiiwwan hedduu kanneen akka Bahaa’ii Feeyiz, Hinduu’izim, Teevilaa fi Netilat yadayim Judiizim, Kiristaana keessatti Lavabo, fi Islaama keessatti Wudhu, beekamaadha. Amantiileenis harka akka dhiqannu, keessattu erga waan tokko hojjannen booda harka keenya akka dhiqannu ajaju.
ሂንዱይዝም፣ ይሁዲነት እና እስልምና መጸዳጃ ቤት ከተጠቀሙ በኋላ እጅን መታጠብን ያዛሉ።
Hinduyiizimii, Juudaayizimii fi Islaamummaa keessatti mana fincaanii dhaquun booda harka dhiqachuun dirqama.
እና፣ ሂንዱይዝም፣ ቡድሂዝም፣ ሲኪዝም፣ ጁዳይዝም እና እስልምና ከእያንዳንዱ ማዕድ በፊት እና በኋላ እጅ መታጠብን ግዴታ አድርገውታል።
Hinduuyiizimii, Budiizimii, Siikiizimii, Juudaayizimii fi Islaamummaa keessatti nyaata duraa fi booda harka dhiqachuun dirqama.
የ 2019–20 ኮሮና ቫይረስ በትምህርት ላይ የሚያሳደርው ተፅዕኖ
Dhiibbaa weerarri koronaavaayiresii addunyaa 2019-20 barnoota irratti qabu
የ 2019–20 የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በአለም አቀፍ ደረጃ የትምህርት ስርአት ላይ ተጽዕኖ በመፍጠር፣ በርካታ የትምህርት ቤቶች እና ዩኒቨርስቲዎች ወደ መዘጋት አመርቷል።
Bara 2019–20 itti weerarri vaayirasiin sirna barnootaa guutuu addunyaa hube, kunis gara cufamuu manneen barnootaa fi yuunivarsiitiileetti ce’e.
እስከ ሚያዝያ 8፣ 2020 ድረስ ባለው፣ ለ COVID-19 ምላሽ ለመስጠት ሲባል ትምህርት ቤት በመዘጋቱ ወደ 1.716 ቢሊዮን ተማሪዎች ትምህርታቸው ተስተጓጉላል።
Akka Ebla 8, 2020 tti, tilmaamaan barattoonni biiliyoona 1.716 COVID-19 ilaalchisee cufamuu mana barnootaatiin dhiibbaan irra gaheera.
በ UNESCO ክትትል መሰረት፣ 188 ሀገራት የሀገር አቀፍ መዘጋትን ተግባራዊ አድርገዋል እንዲሁም 5ቱ አካባቢያዊ መዘጋት ተግባራዊ ያደረጉ ሲሆን ከአለም የተማሪ ቁጥር ወደ 99.4% ያህል ተጽእኖ አሳድሯል።
Akka hordoffii UNESCO’tti, biyyoonnoo 188 cufiinsa guutuu addunyaa hojiirra oolchan akkasumas 5 cufama naannoo hojiirra oolchan, baay’inna barattoota addunyaa %99.4 hube.
እ.አ.አ መጋቢት 23፣ 2020፣ የካምብሪጅ አለምአቀፍ ፈተናዎች (CIE) በግንቦት/ሰኔ 2020 ተከታታይ ሊሰጡ የነበሩ የካምብሪጅ IGCSE፣ ካምብሪጅ O ደረጃ፣ የካምብሪጅ አለምአቀፍ AS &amp፤ ኤ ደረጃ፣ ካምብሪጅ AICE ዲፕሎማ እና ካምብሪጅ Pre-U ፈተናዎች በመላ ሀገራቱ መሰረዛቸውን የሚገልፅ መግለጫ ለቋል።
Bitootessa gaafa 23 2020, Qormaatawwan Addunyaalessaa Cambridge (CIE) ibsa haqamuu Cambridge IGCSE, Cambridge Sadarkaa O, Sadarkaalee A fi AS Addunyaalessaa Cambridge, Dippiloomaa AICE Cambridge, fi Qormaatawwan Yuuniversiitiin duraa Cambridge kan Caamsaa/Waxabajjii 2020 biyyoota hunda keessattii ibsu baaseera.
አለም አቀፋዊ የባካላውሬት ፈተናዎችም ተሰርዘዋል። የትምህርት ቤት መዘጋቶች ተማሪዎች፣ መምህራን፣ እና ቤተሰቦች ብቻ ላይ አይደለም ተጽእኖ የሚፈጥረው፣ ነገር ግን እጅግ በጣም የከፋ የኢኮኖሚክ እና ማኅበራዊ ውጤቶች አሉት።
Qorumsi namoota digirii jalqabaa fudhataniif kennamus haqame. Manneen barnootaa cufamuun barattoota, barsiisotaa, fi maatii barattootaa qofa miti kan miidhe, garuu miidhaa diinagdee fi hawaasummaas qaba.
ለCOVID-19 ምላሽ የትምህርት ቤቶች መዘጋት የተማሪ እዳ፣ ዲጂታል ትምህርት፣ የምግብ እጥረት፣ ቤት አልባነት፣ እንዲሁም ደግሞ ለህፃን እንክብካቤ መዳረሻ፣ ጤና እንክብካቤ፣ የመኖሪያ ቤት፣ ኢንተርኔት እና የጉዳተኛ አገልግሎቶችን ጨምሮ በርካታ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ጉዳዮችን ግልፅ አድርጓል።
COVID-19 ilaalchisee cufamuun mana barumsaa dhimmoota hawaasaafi diinagdee hedduu ifaa godheera, liqaa barataa, barnoota dijitaalaa, hanqina wabii nyaataa fi iddo jireenyaa dhabuu, akkasumas kunuunsa daa’imaa, kunuunsa fayyaa, mana, intarneetii, fi tajaajiloota hanqina qaamaa argachuu dabalatee.
የተቆራረጠ ትምህርት፣ በቂ ያልሆና ምግብ፣ ህፃናት እንክብካቤ ችግርን እና ስራ ለማይሰሩ ቤተሰቦች ተደጋገሚ የኢኮኖሚ እዳን ስለሚያስከትል ጉዳቱ ድጎማ ለማያገኙ ልጆች እና ቤተሰቦቻቸዉ ነዉ። ትምህርት ቤቶች በመዘጋተቸዉ ምክንይት ተማሪዎች እና ትምህርት ቤቶች በርቃ ተገናኝቶ የትምርት ክፍተትን እንዲሞሉ የሪቀት ትምህርት ፕሮግራሞች፣ ናፃ የትምህርት ዕድሎች እና መድረኮች መመቻቸት እንደላባቸዉ ዩኔስኮ የመፍትሄ ሀሳብን አቅርቧል።
Dhiibbichi ijoollee miidhamaniifi maatiiwwan isaaniif caalaatti hamaa ture, barnoota addaan cite, nyaata madaalamaa dhabuu, rakkoowwan kunuunsa daa’imaa akkasumas maatiiwwan hojjechuu hin dandeenyeef baasii diinagdee walitti aane geessisuun. Cufamuu mana barumsaa ilaalchisee, UNESCO’n faayidaa sagantaawwan barnoota fagoo akkasumas fayyadamoota barnootaa banoo fi hujeeffannoowwan kan manneen barnootaa fi barsiisonni barattoota fageenya irratti qaqqabuuf akkasumas goolamuu barnootaa daangessuuf fayyadaman yaada kenneera.
በመድኃኒት-ባልሆኑ ጣልቃ-ገብነቶች እና ማህበራዊ-ርቀትንና ራስን ማግለልን በመሳሰሉ የመከላከያ ሽፋኖች (COVID-19) ስርጭትን ለማስቀጠል የተደረጉ ጥረቶች ከ 100 በላይ ሀገሮች ውስጥ የመጀመሪያ ደረጃ፣ ሁለተኛ ደረጃ እና ሶስተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት በሰፊው እንዲዘጋ ምክንያት ሆነዋል። በዓለም ዙሪያ ሰፊ የትምህርት ቤት መዘጋት እንዲከሰት ምክንያት ሆኗል፣ የተለያዩ የብቃት ደረጃዎች ጋር።
Carraaqqiiwwan tatamsa’ina COVID-19 hundeen buqqisuuf giddu seentummaa qorichaan alattii fi maloota ittisaa kanneen akka gargar fageenya hawaasaa fi adda of baasuu cufamuu manneen barnoota sadarkaa jalqabaa, lammaffaa fi sadaffaaf biyyoota 100 olii keessattiif sababa ta’eera. Weerarri dhukkuboota daddarboo asiin duraallee, sadarkaa hojiirra oolmaa adda addaatiin cufaatii manneen barnoota addunyaarra jiraniif sababa ta’aniiru.
የሂሳብ ሞዴሊንግ የበሽታው መተላለፍ ስርጭት በትምህርት ቤቶች መዘጋት ሳቢያ መዘግየቱን አመላክቷል።
Fakkeenyi herregaa akka agarsiisetti tatamsa’inni weerarichaa cufamuu manneen barnootaatiin hir’achuu mala.
ይሁን እንጂ፣ ዉጤታማነት የሚወሰነዉ ልጆች ከቤት ዉጪ የሚኖራቸው ንክኪ ላይ ነዉ።
Haa ta’u malee, bu’a qabeessummaan isaa tuttuqqaa ijoolleen mana barnootaatiin alatti gootu irratti hundaa’a.
የትምህርት ቤቶች መዘጋት እዉን የሚሆነዉ ቶሎ ሲፀድቅ ነዉ።
Cufaatiin manneen barnootaa ajajaan gaafa raawwatamu bu’a qabeessa ta’uu malu.
ወረርሽኙ ከተከሰተበት ጊዜ አንጸር ትምህርት ቤቶች ዘግይተው ቢዘጉ ኖሮ ብዙም ውጤታማ አይሆኑም ነበር።
Utuu cufaatiin mana barumsaa weerarichaan walqabatu barfateera ta’ee, bu’aa gadaanaa kan qabaatuu fi walumaa galatti dhiibbaa homaatuu qabaachuu dhiisuu mala.
በተጨማሪም በአንድ አንድ ኬዞች ዉስጥ ትምህርት ቤቶች ከተዘጉ በኋለ ሲከፈቱ የእንፌክሽን መጠን ጨምሮ ተገኘ።
Dabalataan, keezota muraasa keessatti, manneen barnootaa erga cufamanii booda banamuun hamma dhibeef saaxilamuu dabale.
መዘጋቶች ከሌሎች እንደ ህዝባዊ ስብሰባ እገዳ ያሉ ጣልቃ ገብነቶች ጋር የመፈጠር አዝማሚያ ሲኖር፣ የትምህርት ቤት መዘጋቶችን ልዩ ተጽዕኖ ለመለካት አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል። በ 1918-1919 በአሜሪካ ውስጥ የኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኝ፣ የትምህርት ቤት መዘጋቶች፣ እና የህዝብ ስብሰባ እገዳ ከዝቅተኛ የሞት ተመን ጋር ተያይዞ ነበር።
Akkuma cufaatileen giddu seentummaa akka uggura walitti qabama hawaasaa waliin walfaana ta’uu malu, miidhaa cufaatii manneen barnootaa adda baasanii safaruun cimuu danda’a. wayita weerara addunyaa infiluweenzaa 1918-1919 Yuunaayitid Isteetsi keessattii, cufaatiin manneen barumsaa fi uggurri walitti qabama hawaasaa hamma du’aatii gadi buusuu keessatti qooda qabaatee ture.
እንደነዚህ አይነት ጣልቃ ገብነቶች ከዚህ ቀደም ከፍተኛው የህልፈት መጠን ላይ ከመድረስ ከፍተኛ መዘግየት እንዲኖር አድርገዋል።
Magaalotni giddu seentummaa kanneen dafanii fudhatan hamma du’aa olaanaa galmeessisuuf barfatanii turan.
በ 43 የአሜሪካ ከተሞች ለስፓኒሽ ፍሉ (Spanish Flu) ለሰጡት ምላሽ በተደረገ ጥናት መሰረት ትምህርት ቤቶች ለ 4 ሳምንቶች የአማካይ ቆይታ ተዘግተዋል።
Manneen barnootaa turmaata giddu-galeessaa akkaataa qorannoo deebii magaalaawwan US 43 Spanish Flu’f torbanoota 4’f cufaman.
የትምህርት ቤት መዘጋቶች በ 1957–58 ወረርሽኝ ወቅት በ ኤዢያን ጉንፋን በሽተኛ መሆንን በ 90% መቀነሱን አሳይቷል፣ አሜሪካ ውስጥ በ 2004–2008 ኢንፍሉዌንዛን እስከ 50% ድረስ እንዲቆጣጠር አስችሏል። ብዙ ሀገሮች ትምህርት ቤቶችን በመዘጋት የ 2009 H1N1 ጉንፋን ወረርሽኝን በተሳካ ሁኔታ ስርጭቱን ቀንሰዋል።
Cufaatiin manneen barnootaa fayya-maleessuummaa sababa ‘Asian flu’ wayita weera 1957-58, 90%n fi US keessatti 2004-2008 tti infiluweenzaa to’achuuf 50% akka hir’atu taasiseera. Wayita weerara addunyaa ‘H1N1 Flu ‘ 2009 biyyoonni baayyeen manneen barnootaa cufuudhaan tatamsa’ina dhibechaa milkaa’inaan hir’isaniiru.
ጀፓን ዉስጥ በሚትኛዉ ኦይታ በሚትባል ከታማ ዉስጥ የትምህርት ቤት መዘጋቱ እነፌከሽኑ ከፍ ባለበት ግዜ የተጠቁ ተማሪዎች ቂጥር እነድቀንስ ረድተዋል። ነገር ግን የትምህርት ቤቶችን መዝጋት አጣቃላይ የተጠቁ ተማሪዎች ቂጥርን ቃንሶ አልነበም።
Cufamuun mana barumsaa magaalaa Oita, Jaappaan lakkoofsa barattoota hubamanii sadarkaa hubamuu olaanaarra jiran milkaa’inaan xiqqeessuun isaa argameera; ta’us manneen barnootaa cufuun guutummaa lakkoofsa barattoota hubamanii haalaan xiqqeessuu hin dandeenye.
የኢንፍሉዌንዛ መተላለፍ መጠኖችን ከ 29% እስከ 37% መቀነስ ጋር የተገናኙ የግዳጅ የትምህርት ቤቶች መዘጋቶች እና ሌላ የማህበራዊ መራራቅ እርምጃዎች።
Dirqamni cufamuu manneen barnootaa fi adda fageenyi hawaasaa 29% hanga 37%’tiin hir’achuu hamma tatamsa’ina infuluweenzaa wajjiin wal qabata.
በአሜሪካ የትምህርት ቤቶች በጊዜ መዘጋት የ 2009 H1N1 Flu ወረርሽኝን ጫፍ መውጣቱን አዘግይቶታል።
Yeroon cufamuun mana barnootaa Yunaayitid Isteets keessatti olka’iinsi weerara addunyaawaa infiluweenzaa 2009 H1N1 akka turu godheera.
ት/ቤቶችን የመዝጋት አጠቃላይ ስኬት ቢኖርም በሚሺገን የትምህርት ቤቶች መዘጋት ላይ የተደረገው ጥናት እንዳመለከተው “የቅርንጫፍ ደረጃ ምላሽ ሰጭ ትምህርት ቤቶች መዘጋት ውጤታማ አልነበሩም።" በ 2009 በዩናይትድ ኪንግደም ውስጥ የኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኝ ወቅት፣ በላንሴት ተላላፊ በሽታዎች ለይ የታተመው“ የኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኝ ወቅት ትምህርት ቤቶች መዘጋት ”በሚል ርዕስ የታተመ የኢንፍሉዌንዛ ተመራማሪዎች ቡድን የኢንፍሉዌንዛ ስርጭትን ለማስቆም የትቤቶችን መዘጋት ደግፈዋል፣ ተጨማሪ መስፋፋትን ማዘግየትና ክትባት ለማምረት ጊዜ ይሰጣል።
Milkaa’ina cufamuu barnootaatiin cinaatti, qorannoon cufamuu mana barnootaa Michigaan akka argatetti, “cufamuun manneen barnootaa gara aanaa jiranii bu’a qabeessaa miti.” Yeroo weerara infuluweenzaa bara 2009 UK’ttii barreeffama “cufamuu manneen barnootaa yeroo weerara infuluweenzaa” jedhu kan dhukkuba daddarbaa keessa maxxanfame, gareen Eppideemolojii dhibee ittisuuf, tatamsa’ina caalmaa hir’isuuf akkasumas qorannoo gaggeessuu fi talaallii oomishuuf yeroo argatan cufamuu manneen barnootaa deeggaran.
የቀድሞውን የኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኝ ያጠኑ የ 1918 የጉንፋን ወረርሺኝን አካትቶ፣ የ 1957 የኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኝ እና የ 1968 ጉንፋን ወረርሽኝ፣ የትምህርት ቤት መዘጋት ኢኮኖሚያዊ እና የስራ ሀይል ውጤት እንዳለው ሪፖርት አድርገዋል፣ በተለይም ብዙ ቁጥር ያላቸው ሃኪሞች እና ነርሶች ሴቶች መሆናቸው፣ ከእነዚህም መካከል ግማሽ የሚሆኑት እድሜያቸው ከ 16 አመት በታች የሆኑ ልጆች ነበሯቸው።
Weerara infuluweenzaa duraaa weerara infuluweenzaa bara 1918 dabalatee, weerara infuluweenzaa bara 1957 fi weerara infuluweenzaa bara 1968 qorachuun, dhiibbaa diinagdee fi humna hojii cufamuun manneen barnootaa qabaachuu malu, keessattuu parsantiin guddaan doktorootaa fi narsootaa dubartoota ta’uun, kanneen ijoollee umrii 16 gadii qaban.
እንዲሁም ፈረንሳይ ዉስጥ በፈረንሳይ ትምህርት ቤቶች በዓላት ኢንፍሉዌንዘዉ እንዴት እንደተስፋፋ የተመለከቱ ስሆን፣ ትምህርት ቤቶች ሲዘጉ የጉንፋን መጠን መቀነሱንና ደግሞ ሲከፈቱ እንደገና ማገርሸተት እንደጀመረ አስተውለዋል።
Wayita kabaja ayyaanota mana barumsaa Fireench akkaataa uumama baballina infiluweenzaa kan ilaalanii fi ta’iileen ‘flu’ yemmuu manneen barnootaa cufamanitti kan gadi bu’anii fi gaafa deebi’anii banaman immoo deebi’ee mullate.
እስራኤል ውስጥ ያሉ አስተማሪዎች በ 1999–2000 ባለው የጉንፋን ወረርሽኝ ምክንያት አድማ ሲመቱ፣ ወደ ዶክተሮች የሚሄዱ ታካሚዎችና በትንፋሽ የሚተላለፍ በሽታ ብዛት እንደ ቅደም ተከተሉ ከአንድ አምስተኛ እና ሁለት አምስተኛ በላይ ወርዷል።
Barsiisonni Israa’el kan hubaman yeroo waqtii infuluweenzaa bara 1999–2000 akka ta’e hubatan, doktoroota daawwachuunii akkasumas lakkoofsi dhibee qaama hargansuu shanaffaa oliin gadi bu’ee fi walduraa duubaan lama shanaffaa caala.
የዩኤስ የበሽታ መከላከያና መቆጣጠሪያ ማዕከል እንደመከረዉ ትምህርት ቤቶች እና የህፃናት ማቆያ ለጥቅት ግዜ ብቻ መዘጋት አለባቸዉ። ይህም በበሽተዉ የተጠቃ ሰዉ ትምህርት ቤቶች ዉስጥ ካለ ግቢዉን እንዳይበክል ላማድረግ ነዉ።
Meeshaalee manneen barnootaa fi kunuunsa daa’imaaf, Wiirtuuwwan U.S To’annoof Ittisa Dhukkubaaf (U.S. Centers for Disease Control and Prevention) cufamuu yeroo gabaabaa qulqulleessuuf yookaan namni hubame faffaca’insa hawaasaa malee yoo gamoo mana barumsaa keessa tureera ta’e baakteeriyaa dhukkuba fidan ajjeesuun qulqulleessuuf.
ከአነስተኛ እስከ መካከለኛ የማህበረሰብ ስርጭት ሲኖር፣ እንደ የመስክ ጉዞዎች፣ ገጠማዎች እና ልክ እንደ የአካል ብቃት ትምህርት ወይም የመዘምራን ክፍሎች ወይም በካፍቴሪያ ውስጥ መዓዶች አይነት ሌላ ሰፊ ስብስቦች መሰረዝ፣ በወንበሮች መካከል ያለውን ክፍተት መጨመር፣ የመዳረሻ እና የመውጫ ሰዓቶችን ማለያየት፣ አስፈላጊ ያልሆኑ ጉብኝቶችን መገደብ፣ እና ጉንፋን-መሰል የበሽታ ምልክቶች ላሉባቸው ልጆች የተናጠል የጤና ቢሮ መጠቀም ጨምሮ የማህበራዊ መራራቅ ስልቶች ተግባራዊ ሊሆኑ ይችላሉ።
Yemmuu daddarbiinsi hawaasa keessaa xinnoodhaa haga giddu galeessaattii jiraatutti, tooftaaleen gargar fageenya hawaasaa warreen akka imalawwan dirreetti taasifaman, walga’iilee haquu fi walitti qabamawwan gurguddoo akka barnoota jabeenya qaamaa ykn barnoota gareenii ykn sooratawwan kaafteeriyaa keessatti, fageenya taa’umsawwan gidduu dabaluu, yeroo galumsaa fi ba’umsaa sirnaan mijeessuun, daawwattoota hin barbaachifne daangessuu, fi daa’imman mallattoolee flu fakkaatan qabaniif bakka waajjira fayyaa adda ba’e fayyadamuun hojiirra oolchuun ni danda’ama.
በማህበረሰቡ ውስጥ ከፍተኛ የሆነ ስርጭት በሚኖርበት ጊዜ፣ ከማህበራዊ መራራቅ ስልቶች በተጨማሪ፣ የተራዘሙ የትምህርት ቤት መዘጋቶችም ከግምት ውስጥ ሊገቡ ይችላሉ።
Gaafa daddarbiinsi hammaan guddaa ta’e hawaasa naannoo keessa jiraatu, tarsiimoowwan walirraa fageenyaa hawaasummaatti dabalataan, haqamuun mana barnootaa yeroon isaa dheerate tilmaama keessa galuu mala.
እ.ኤ.አ በጥር 26፣ የCOVID-19 ስርጭትን ለመቆጣጠር ቻይና እርምጃዎችን ወስዳለች፣ ይህም የፀደይ ክብረ-በዓል ማራዘምን ያካትታል።
Amajjii 26, Chaayinaan tarkaanfilee weerara COVID-19 ittisan kan vaayirasicha too’achuuf dheerachuu ayyaana Bonaa dabalatu qopheessan.
በመላ አገሪቱ ያሉ ዩኒቨርሲቲዎች እና ትምህርት ቤቶች ተዘግተዋል።
Yuuniversiitiileen fi manneen barnootaa biyyattii ni cufaman.
ፌብሩዋሪ 23 ላይ፣ የኢራን የጤና ሚኒስቴር በብዙ ክልሎች እና ከተሞች ውስጥ ያሉ የዩኒቨርሲቲዎች፣ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት እና የትምህርት ቤቶች መዘጋትን አውጀዋል።
Gurraandhala 23 tti, Ministeerri Fayyaa Iraan cufamuu yunivarsiitiiwwanii, dhaabbilee barnootaa olaanoo akkasumas manneen barnootaa magaalotaa fi koonyaawwan baay’ee beeksiseera.
መጋቢት 3 ላይ በትምህርት ቤቶች መዘጋት እና የተገፐዱ ተማሪዎችን እስመልክቶ ዩኔስኮ ዓለም ዓቀፍ አሃዝን ለቆዋል።
Bitootessa 3, UNESCO’n lakkoofsa manneen barnootaa cufamanii fi barattoota miidhamanii yeroo jalqabaatiif gadi dhiise.
የትምህርት ቤት እና ዩኒቨርስቲዎች በጊዜዊነትን መዘጋት ጨምሮ የመከላከያ እርምጃዎችን 13 ሀገራት እንደወሰዱ ሪፖርት ተደርጓል፣ በዚህም በአለም ዙሪያ 290.5 ሚሊዮን ተማሪዎች ላይ ተፅዕኖ አሳድሯል።
Cufaatii yeroo manneen barnootaa fi Yuuniversiitilee, addunyaarratti barattoota miiliyoona 290.5 miidhe dabalatee, biyyoonni 13 tarkaanfilee ittisaa akka jalqaba gabaafameera.
ሀገራት የተጠቁ ተማሪዎችን እና ቤተሰቦች እንድሁም አሳታፊ እና ትልቅ የሆነ የርቀት ትምህርት ፕሮግራሞችን ለማዘጋጀት ድጋፍ እንዲያድርጉ ጥሪ አቅርበዋል።
Akka deebiitti, UNESCO’n barattootaa fi maatiiwwan miidhaman akka gargaaranii fi sagantaalee barnoota fageenyaa hunda galeessa ta’an ariifachiisuuf biyyootaaf waamicha taasiseera.
በመጋቢት 4፣ በጣልያን ያለው 100 ሞት ሲደርስ የጣልያን መንግስት በሃገር አቀፍ ደረጃ ሁሉም ትምህርት ቤቶች እና ዩኒቨርሲቲዎች ሙሉ በሙሉ እንዲዘጉ አዝዟል።
Bitootessa 4, akkumas Xaaliyaanitti namoonni du’an 100 gahaniin mootummaan Xaaliyaanii guutuu biyyaatti cufamuu manneen barnootaa fi yuunivarsiitiilee hundaa ajaje.
ይህን በማድረግ፣ በሶስት አህጉራት የትምህርት መዘጋቶችን ካሳወቁ ወይም ከተገበሩ 22 ሃገራት ውስጥ አንዷ ጣልያን ሆናለች።
Kana gochuudhaan, Xaaliyaaniin biyyoota 22 ardiilee sadi keessaa cufama manneen barnootaa hojiirra oolchan keessaa tokko taate.
መጋቢት 5 ለይ ብዙ ተማሪዎች በ COVID-19 አስቸኳይ እርምጀ የተጎዱት ቻይና ዉስጥ 233 ሚሊዮን ተማሪዎች ተጎድተዋል። ጃፓን እና ኢራን በ 16.5 እና በ 14.5 ሚሊዮን ይከተላሉ።
Bitootessa 5, barattoonni tarkaanfii muddamaa COVID-19 qabaman hedduun Chaayinaa keessatti argamu, barattoonni miiliyoonni 233 qabaman, itti aansuun Jaappaan miiliyoona 16.5 fi Iraan miiliyoona 14.5.
እ.ኤ.አ በመጋቢት 10፣ በአለም ላይ ከአምስቱ ተማሪዎች ውስጥ አንዱ "በCOVID-19 ቀውስ የተነሳ በትምህርት ገበታቸው ላይ መገኘት አልቻሉም" ሌሎቹ ከአራቱ ውስጥ ደግሞ አንዱ ከከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ታግዶ ነበር።
Bitootessa 10, barattoonni guutuu addunyaa “sababa qaala’iinsa COVID-19’tiin mana barnotaa irraa fagaataa jiru” yeroo afur keessaa tokko immoo dhabbilee barnoota olaanoo irraa daangeffaman.
በመጋቢት 13፣ የ 49 ሀገራት መንግስታት ትምህርተ ቤተ ዘግተዋል ወይም ለመዝጋት ተዛጋጅቶዋል። ከእነዚህ ዉስጥ 39 ሀገራት ሁሉንም ትምህርት ቤቶች ሲዘጉ 22 ሀገራት በከፊል የዘጉ ናቸዉ።
Bitootessa 13 tti, mootummoonni biyyoota 49 keessaa cufamuu mana barnootaa beeksisaniiru yookaan hojiirra oolchaniiru, biyyoota 39 kanneen akka biyyaatti manneen barnootaa cufaniifi biyyoota 22 iddoowwan xiqqootti mana barumsaa cufan dabalatee.
በዩኔስኮ መሰረት በመጋቢት 16፣ ይህ ቁጥር ከ 49 ወደ 73 ሃገራት ጨምሯል።
Akka UNESCO tti Bitootessa 16tti, ragaan kun biyyoota 49 irraa gara 73 tti guddateera.
እ.ኤ.አ በመጋቢት 19፣ በአለም ዙሪያ ካሉ ተማሪዎች 50% የሚህሉት በትምህርት ቤቶች መዘጋት ተፅዕኖ ደርሶባቸዋል፣ ይህ መዘጋት በሃር አቀፍ ደረጃ በ 102 ሃገሮች እና በአካባቢ ደረጃ በ 11 ሃገሮች የተደረገ ሲሆን 850 ሚሊዮን ልጆችን እና ወጣቶችን ተጭኗል።
Bitootessa gaafa 19, cufaatii guutuu biyyaattii biyyoota 102 keessattii fi cufaatii naannoomattii biyyoota 11 keesatti daa’immanii fi dargaggoota miiliyoona 850 miidhuusaatiin, 50% n baratttootaa addunyaa cufaatii manneen barnootaatiin miidhamaniiru.
በመጋቢት 20፣ 70% በለይ በዓለም ላይ የሚማሩ ሰዎች በዝግ አዋጅ ምክኒያት ተጎድተዋል ይህ ማላት በ124 ሀገራት ዉስጥ በታወጀዉ የዝግ አዋጅ ምክኒያት ማለት ነዉ።
Bitootessa 20’tti, barattoonni addunyaa 70% ol ta’an cufamaan walqabatee hubaman, cufamuu manneen barnoota 124 guutuu biyyaa wajjiin.
መጋቢት 23 ላይ ሁሉም የናይጄሪያ ትምህርት ቤቶች፣ ገበያዎችና ኩባንያዎች በመንግስት እንዲዘጉ ተደርገዋል፤ ቦተሰቦችም ልጆቻቻዉ ከቤት ዉጪ እንዳይወጡ ነዉ ያደረጉት።
Bitootessa gaafa 23, manneen barnootaa Naayijeeriyaa hundi Mootummaa Naayijeeriyaatiin cufamanii, iddoowwan gabaa akkasumas kaampaanonnis kan cufamanii fi daa’imman mana isaaniitii akka hin baane maatiiwwan isaaniitiin ittifamaniiru.
እ.ኤ.አ በመጋቢት 26፣ ሁሉም የኒውዚላንድ ትምህርት ቤቶች እና ዩኒቨርሲቲዎች በመላው ሃገር ተዘግተዋል።
Bitootessa 26, Niwuuziilaanditti manneen barnootaa fi yuunivarsiitiileen guutuu biyyaatti cufaman.
በተቻለው ፍጥነት ትምህርት ቤቶች ወደ እርቀት የማስተማር ስልት እንዲቀየሩ በመፍቀድ፣ መንግስት አስገዳጅ የሁለት-ሳምንት የእረፍት ቀን አዟል።
Mootummaan ayyaana torban lamaa dirqisiise, manneen barnootaa hanga danda’ameen barnoota fagoo akka kennan dandeessisuuf.
ዩኒቨርስቲዎች ለ አንድ ሳምንት ተዘግተዋል፣ ነገር ግን ከዛ በኋላ በ ኦንላይን ማስተማራቸውን ቀጥለዋል።
Yuuniversiitileen torbee tokkoof cufamanii turan, garuu isaan booda barsiisa toora internaataan itti fufaniiru.
ሌሎች የተምህርት ቤቶች አገልግሎቶች ክፍት ቢሆኑም መማር እና ማስተማር በርቀት አንንዲሆን ተደጓዋል።
Tajaajiloonni mana barumsaa biroon banamanii turu, garuu barsiisni barnoota fageenyaatti kan daanga’edha.
በ 27 ማርች፣ ወደ 90 ከመቶው የሚሆነው የአለም የተማሪ ህዝብ ከክፍል ውጪ ሆነው ነበር።
Bitootessa gaafa 27, baayyinaan barattoota addunyaa dhibbeentaa 90 tti kan siqan dareedhaa ala ta’aniiru.
ትምህርት ቤታቸው ክፍት መሆኑ የቀጠሉ ክልሎች ታይዋን፣ ሲንጋፖር፣ አውስትራሊያ፣ ስዊድን፣ እና አንዳንድ የአሜሪካ ግዛቶችን ያጠቃልላል።
Naannoleen manneen barnoota banamanii hafan kaninni dabalatu Taayiwaan, Singaapoor, Awsutraaliyaa, Iswiidin fi Bulchiinsota U.S. muraasa.
ማርች 29 ላይ በመላው ሃገረቱ ውስጥ በሚደረግ የትምህርት ቤት መዘጋት ምክንያት 1.5 ቢሊዮን ልጆችና ሌሎች ተማሪዎች ተጽእኖ ውስጥ ገብተዋል።
Bitootesa gaafa 29, daa’imman biiliyoona 1.5 olii fi barattoonni biroon cufaatii manneen barnootaa guutuu biyyaatiin miidhamanii turan.
ሌሎች ደግሞ በሀገር ዉስጥ ተስተጓጉላዋል።
Kanneen biroo cufamuu naannootiin jeeqaman.
የቱርክሜኒስታን ሁሉም ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ውስጥ በዓላት እስከ ሚያዝያ 6 ድረስ ተራዝመዋል።
Hanga Ebla 6’tti, manneen barnoota Turkimeenistaan hundattu ayyaanonni itti fufanii turan.
የትምህርት ሚኒስቴር እንደ ቅድመ ጥንቃቄ እርምጃ ያስተላለፈዉ ትእዛዝ ዓለማ አ. ጤ. ዲ ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያየዘ የመተንፈሻ አካለት ስርጭትን መከላካ ነዉ።
Ajajni Ministeera Barnootaatiin akka tarkaanfii ittisaatti mallattaa’e weerara vaayirasii koroonaa Dhaabbata Fayyaa Addunyaa (WHO) wajjiin ta’uun tatamsa’ina dhukkuboota qaama hargansuu ittisuuf kan kaayyefateedha.
10 አገራት የት/ቤት መዘጋት እንዳላቸው፣ UNESCO 473,933,356 ተማሪዎች ተጋላጭ ሊሆኑ ይችላሉ (ከቅድመ መደበኛ እስከ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት) እና 77,938,904 ተማሪዎች ለከፍተኛ ትምህርት ተጋላጭ ሊሆኑ ይችላሉ ብሎ ገምቷል።
Biyyoonni 10 cufamuu manneen barnootaa fudhatan, Barattoonni 473,933,356 ta’an rakkoo guddaa irra akka jiran (barnoota gadaanaa hanga olaanaatti) UNESCO tilmaame akkasumas barattoonni barnoota olaanoo 77,938,904 rakkoo keessa jiru.
ማስታወሻ፡ ዘይቤዎች በቅድመ-መደበኛ፣ የመጀመሪያ፣ ዝቅተኛ-ሁለተኛ እና በሁለተኛ ደረጃ ትምህርት የደረጃ ትምህርት [ISCED ደረጃዎች ከ 0 እስከ 3] እንዲሁም በሦስተኛ ደረጃ \[ISCED ደረጃዎች ከ 5 እስከ 8] ትምህርት ደረጃ ከተመዘገቡ አጠቃላይ የተማሪዎች ብዛት ጋር ይዛመዳሉ። ሊጎዳ የሚችለው የማን መዘጋት በመላው አገሪቱ መሆን አለበት።
Yaada: Fakkiiwwan ida’ama lakkoofsa barattoota barnoota sadarkaa gadaanaa, giddugaleessa, sadarkaa lammaffaa, fi olaanaatti hirmaatan [ISCED sadarkaa 0 hanga 3], akkasumas sadarkaa barnoota olaanoo [ISCED sadarkaa 5 hanga 8] hubaman cufamuu guutuu biyyaa gara naannoo isaaniitti fiduu qabu.
የቅርብ ጊዜ የዩኔስኮ የስታትስቲክስ መረጃ ተቋም ላይ የተመሠረተ የምዝገባ ቁጥሮች።
Lakkoofsonni galmee odeeffannoo Dhaabbata Istaatistiksii UNESCO haaraa irratti hundaa’u.
ለCOVID-19 ምላሽ መስጠት በተመለከተ የትምህርት ቤቶች መዘጋቶች ትምህርት ላይ ተፅዕኖ የሚያሰድሩ በርካታ ጉዳዮች፣ እንዲሁም ደግሞ የድንበር ማህበረ-ኢኮኖሚያዊ ጉዳዮችን አጋልጧል።
Weerara COVID-19 f akka deebiitti manneen barnootaa cufamuun dhimmoota hedduu argannaa barumsaa miidhanii fi akkasumas dhimmoota hawaas-diinagdee ballaaf ifa kan ta’edha.
እ.አ.አ እስከ ማርች 12 ድረስ ባለው፣ የ COVID-19 ስርጭትን ፍጥነት ለመቀነስ በሚደረገው ጥረት መንግስታት ላልተወሰነ ጊዜ በሀገር አቀፍ ደረጃ ትምህርት ቤቶች እንዲዘጉ በማድረጋቸው ምክንያት ከ 370 ሚሊየን በላይ የሆኑ ልጆች እና ወጣቶች ትምህርት ላይ እየተሳተፉ አይደለም።
Akka Bitootessa 12’tti, sababa tatamsa’ina COVID-19 hir’isuuf mootummoonni manneen barnootaa yeroof yookaan guutumatti cufaniif daa’immanii fi dargaggoonni miiliyoona 370 caalan ta’an barnoota hordofaa hin jiran.
እስከ ማርች 29 ድረስ፣ ከዓለም ተማሪዎች መካከል ወደ 90% የሚሆኑት በመዘጋት ተጽዕኖ ደርሶባቸዋል። ምንም እንኳን የት/ቤት መዘጋት ጊዜያዊ ቢሆንም ከፍተኛ ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ወጪዎችን ያስከትላል።
Hanga Bitootessa 29tti, barattoonni addunyaa 90% jedhamuun hamma danda’amuun cufaatiidhaan dhiibbaan irra gaheera. Yeroo cufamuun mana barumsaa yeroodhaaf ta’ettillee, inni baasiiwwan hawaasummaafi diinagdee olaanaa baata.
የፈጠሩት ነውጦች በማህበረሰቦች ውስጥ ያሉ ሰዎች ላይ ተጽዕኖ ፈጥሮባቸውል፣ ነገር ግን የትምህርት መቋረጥን፣ የተመጣጠነ ምግብ መቅረትን፣ የልጆች እንክብካቤ ችግሮችን እና መስራት ለማይችሉ ቤተሰቦች የተከተለን የኢኮኖሚክ ወጪን ጨምሮ መገለል ለደረሰባቸው ልጆች እና ቤተሰቦቻቸው ላይ ያስከተለው ጫና የበለጠ የከፋ ነው።
Tasgabbii dhabiinsi isaan sababa ta’aniif kun namoota hawaasa keessaa irraan dhiibbaa kan geessisudha, garuu daa’imman hanqinaalee qabanii fi maatiiwwan isaaniif barnoota jejjeeqame, hir’ina soorataa, rakkoolee oolmaa daa’immanii fi gatiiwwan diinagdee maatiiwwan hojjechuu hin dandeenyetti dhufu dabalatee dhiibbaa jabaa geessisuu mala.
በስራ ላይ ያሉ ወላጆች ትምህርት ቤቶች በሚዘጉበት ወቅት ልጆቻቸውንን መንከባከብ ስለሚኖርባቸው ስራቸውን መስራት የማይችሉባቸው እድሎች ትልቅ ሲሆኑ፣ ይህም የደሞዝ ማጣት እና ምርታማነትን የመቀነስ ውጤትን ሊያስከትል ይችላል።
Maatiiwwan hojjetan wayita manneen barnootaa cufamanitti daa’immaan isaanii kunuunsuuf jecha hojii hafuun wantoota baayyeen galii akka dhaban fi oomishtummaa isaaniirratti dhiibbaa hin taane qabaata.
ሎካላይዝድ ሆኑ ትምህርት ቤቶች መዘጋታቸዉ ቤተሰቦች እና ሰራተኞች ልጆቻቸዉን ወዳ ተከፈቱ ትምህርት ቤቶች ስያደርሱ ጫና ፈጥሮባቸዋል።
Cufaatiin manneen barnootaa naannawaan sababa maatiiwwan fi qondaaltonni barattoota gara manneen barnootaa banamootti erganiif manneen barnootaatti ba’aa ta’eera.
ሴቶች ብዙውን ጊዜ ትልቁን የጤና ጥበቃን ሰራተኞች ድርሻ ይወክላሉ እናም በትምህርት ቤት መዘጋት ምክንያት በሚከሰቱ የህጻናት እንክብካቤ ግዴታዎች ምክንያር ብዙውን ጊዜ ወደስራ መሄድ አይችሉም።
Dubartoonni yeroo hunda hojjattoota tajajila fayyaa harka caalmaa qooddatu akkasumas yeroo hunda sababa cufamuu mana barnootaatiin daa’imman isaanii kunuunsuuf hojiirratti hin argaman.
ይህ ማለት አብዛኞቹ የህክምና ባለሞያዎች በጤናው ቀውስ ወቅት በጣም በሚፈለጉበት ቦታዎች አልነበሩም ማለት ነው።
Kana jechuun ogeeyyonni fayyaa hedduun yeroo balaa kanatti meeshaa caalaatti barbaadan kan argan miti.
የቴክኖሎጂ ዕድል ወይም ፈጣን እና ተደራሽ እንተርኔት ጋር የመገናኛት ዕድል አላማግኛት ገጠር ያሉ ተማሪዎች እና የተጎዱ ቤተሰቦች ተጠቃሚ እንዳይሆኑ ያደርጋቻዉ።
Hanqinni gahiinsa teknolojii yookaan gahiinsa interneetii saffisaa, amansiisaa barattoota iddoowwan baadiyyaa fi maatiiwwan humna hin qabne keessaa dhorkuu danda’a.
የቴክኖሎጂ አለማግኘት ወይም ጥሩ የኢንተርኔት ግንኙነት አለመኖር ለቀጠለ የትምህርት ማግኘት እንቅፋት ነው፣ በተለይም ከጥቅም ከተገለሉ ቤተሰቦች ለመጡ ተማሪዎች።
Hanqinni argannaa teknoloojii fi quunnamtii interneetaa gaarii, keessattuu barattoota maatii rakkatoo irraa ta’aniif barnoota itti fufuuf gufuu ta’eera,
በ COVID-19 የተነሳ የትምህርት ቤቶች መዘጋት ምላሽ በተመለከተ፣ ዩኔስኮ ትምህርት ቤቶች እና አስተማሪዎች ተማሪዎቻቸውን በርቀት ለማግኘት እና የትምህርት መስተጓጎልን ለመገደብ መጠቀም የሚችሉትን የርቀት ትምህርት መርሃግብሮችን እና ክፍት የትምህርታዊ መተግበሪያዎችን እና ፕላትፎርሞችን መጠቀምን ይመክራል። የ COVID-19 ስርጭትን ለመቀነስ፣ በመቶዎች የሚቆጠሩ ቤተ-መፅሃፎቶች ለጊዜው ተዘግተዋል።
Cufamuu mana barumsaa COVID-19’n gahe ilaalchisee, UNESCO’n faayidaa sagantaawwan barnoota fagoo akkasumas fayyadamoota barnootaa banoo fi hujeeffannoowwan kan manneen barnootaa fi barsiisonni barattoota fageenya irratti qaqqabuuf fi goolamuu barnootaa daangessuuf fayyadaman yaada kenneera. Faffaca’insa COVID-19 hir’isuu gargaaruuf, manneen kitaabaa dhibbaan lakkaa’aman yeroodhaaf cufamaniiru.
በዩናይትድ ስቴትስ ዉስጥ የሚገኙ ብዙ ትልልቅ ከተሞች ሎሳነጀለስ፣ ሳነፊራንስስኮ፣ ሲያትል፣ ኒዉዮርክ ሲቲን ጨሚሮ የህዝብ ቤታ መፃፍትን እንዲዘጋ አሳዉቋል። ይህ ማለት 221 የህዝብ ቤታ መፃፍትን የሚጎደ ነዉ።
Yuunaayitis Isteetitti, magaalonni gurguddoon hedduun manneen kitaaba ummataa cufan, Loos Anjeles, Saan Firaansiiskoo, Siyaatil, fi Niwuu Yoorki dabalatee manneen kitaabaa 221 cufaan.
ቤታቸው ውስጥ ኢንቴርኔት ለሌላቸው ተማሪዎች፣ በርቀት መማር ያለው ጫና ከፍ ያለ ነው።
Barattoota intarneetii manatti hin qabneef, kun rakkina barnoota fagoo wajjiin deemuu ol guddisa.
ትምህርት ቤቶች በመዘጋታቸዉ ምክንያት ቤተሰቦች እና የቤት ሰራተኞች ለልጆች እንክብካቤ ለመስጠት እና የሪቀት ተምህርንትን ለመቆጣጠር ይቸግራቸዋል።
Manneen barnootaa cufamuun maatii fi kunuunsitoota oolmaa daa’immanii dhiheessan fi yeroo ijoolleen mana barnootaatiin ala ta’an barnoota fagoo hogganan nuffisiisee jira.
ሌላ አማራጮች በማይኖርበት ወቅት፣ ትምህርት ቤቶች ሲዘጉ ሰራተኛ ወላጆች አንዳንድ ጊዜ ልጆቻቸውን ብቻቸውን ትተው ይሄዳሉ እና ይሄ ለአቻ ግፊት እና ንጥረ-ነገርን ከልክ በላይ መጠቀም አይነት ለአስጊ ባህሪዎች ያመራል።
Filannoowwan biroon dhibuu isaaniitiin, maatiiwwan hojjetanii bulan wayita manni barumsaa cufamanitti daa’imman qophaatti kan dhiisanii fi kunimmoo dhiibbaa hiriyaa fi wantoota hin malleefiitti fayyadamuu dabalatee, amaloota rakkisoo hordofsiisuu danda’a.
በአለም ዙሪያ በትምህርት ቤቶች ውስጥ በሚገኙ ነፃ ወይም ቅናሽ ምግቦች ላይ በርካታ ልጆች ጥገኛ የሆኑ ናቸው።
Ijoolleen guutuu addunyaa hedduun nyaata mana barnootaa kan bilisaa yookaan gatiin hir’ate irratti hirkatu.
ትምህርት ቤቶች ሲዘጉ፣ የአመጋገብ ሁኔታ ለአደጋ ይጋለጣል። የተመጣጠነ ምግብ በልጆች የእውቀት ልማት እና በትምህርት አፈጻጸም ወሳኝ ሚና ይጫወታል። በዋሺንግተን ግዛት፣ ከግዛቱ 45 በመቶ የሚሆኑት 1.1 ሚሊየን ተማሪዎች በባህላዊ የህዝባዊ እና ቻርተር ትምህርትቤቶች ተመዝግበው ለድጎማ ትምህርት ቤት ምግብ ብቁ የሆኑ ናቸው።
Yeroo manneen barnootaa cufaman, sooranni addaan cite. Sooranni guddina sammuu fi barnootaa daa’immanii keessatti gahee olaanaa qaba. Kutaa Waashingitan keessatti barattoota miliyoona 1.1 keessaa %45 dhiheessa nyaata mana barnootaa fi kan aadaa hawaasaa keessatti hirmaatan.
በትምህት ቤቱ መዘጋት ምክንያት ቢያንስ 520,000 ተማሪዎችና ቤተሰቦቻቸው በምግብ እጦት ሳይጠቁ አይቀሩም። ከምግብ ማህተም (food stamps) ቀጥሎ የትምህርት ቤት የምሳ መርሃ ግብሮች በአሜሪካ ሁለተኛው ትልቁ የጸረ-ረሃብ ተነሳሾች ናቸው።
Sababa cufamuu manneen barnootaatiif yoo xiqqaate barattootaa fi maatiin 520,000 hanqinni nyaataa muudate. Yuunaayitid Isteetitti sagantaa irbaata mana baruumsaa warraaqsa farra-beelaa guddicha lammaffaadha.
በየአመቱ፣ ወደ 30 ሚሊየን የሚጠጉ ህጻናት ቁርስ፣ ምሳ፣ መክሰስ፣ እና ሌላው ቀርቶ እራትን ጨምሮ ነጻ ወይም አነስተኛ ዋጋ ያላቸውን ምግቦች ለማቅረብ በትምህርት ቤቶች ይተማመናሉ። በአላባማ፣ እስከ 18 ማርች ድረስ በመንግስት ትምህርት ቤቶች መዘጋት ከ 720,000 በላይ ተማሪዎች ላይ ጉዳት አድርሷል። የትምህርት ቤቱ የበላይ ተቆጣጣሪ በበኩላቸው የድህነት ተጎጂዎች ባሉባቸው ትምህርት ቤቶች ውስጥ ያሉ ሰራተኞች በትምህርት ቤት ምሳዎች ላይ ለሚመኩ ተማሪዎች ምግብ ለማቅረብ የምግብ ማከፋፈያ መረቦችን ይፈጥራሉ።
Waggaa waggaan, daa’imoonni miiliyoona 30 jechuun hamma danda’amuun manneen barnootaa nyaata bilisaa yookaan gatii gadi aanaa ciree, laaqana, qacanii, fi irbaatallee dabalachuun dhiyeessan irratti hirkatu. Alaabaamaa keessatti, iddoo cufamuun mana barnootaa akka guutummaa biyyaa Bitootessa 18 tii barattoota 720,000 irra dhiibbaa geessiseen, to’ataa olaanaan mootummichaa hojjetaan manneen barnootaa haala madaalamaa hin taaneen hiyyummaan dhiibbaan irra gahe keessaa mantagoowwan raabsa nyaataa barattoota laaqanoota mana barumsaa irratti hirkataniif nyaata dhiyeessuuf uumuu danda’uu beeksise.
የትምህርት ቤቶች መዘጋት የተማሪዎችን መማር ላይ በአሉታዊ መልኩ ተፅዖኖ አሳድሯል።
Cufaatiin mana barumsaa faayidaalee barachuu barattootaa irratti miidhaa hin taane ni qabaata.
ትምህርት ማስተማር አስፈላጊ ትምህርት ይሰጣል እናም ትምህርት ቤቶች ሲዘጉ፣ ልጆች እና ወጣቶች ለእድገትና ለልማት ዕድሎች ይከለከላሉ።
Manneen barnootaa keessa ta’uun barnoota barbaachisoo kan kennuu fi manneen barnootaa wayita cufaman, daa’immanii fi dargaggootni caraa guddinaa fi misoomaa ni dhabu.
ጉዳቱ የበለጠ የሚሆነው ድጎማ የማያገኙ ተማሪዎች እና ከትምህርት ቤት ዉጭ ጥቂት የትምህርት ዕድል ላለቸዉ ነዉ። ትምህርት ቤቶች ተዘግተው የሚቆዩበት ጊዜ ካበቃ በኋላ ሁሉም ተማሪዎች ወደ ት∕ቤት መመለሳቸውን ማረጋገጥ ተገዳሮት ስለሚሆን ትምህርት የሚያቋሪጡ ተማሪዎች ቁጥር ይጨምረል።
Miidhaawwan barattoota carraa xiqqaa qaban kanneen carraawwan barnootaa xiqqaa qabaniif mana barnootaan alatti kan wal hin madaalle. Hammi barattoonni mana barumsaa gadhiisanii ba’an akka miidhaa cufamuu mana barumsaa sababa rakkoo yeroo cufamuun mana barumsaa xumuramutti barattoonni hundi mana barnootaatti deebi’uu isaanii mirkaneessuutiin dabaluu jalqabeera.
በተለይ መዝጋቱ ለረጅም ግዜ የሚቆይ ከሆና እዉናት ነዉ። አዋቂዎች ለሰዉ ግንኙነት እና መህበራዊ ስረዎች እንደ መዕካል ነዉ የሚያገለግሉ።
Kuni immoo cufaatiilee yeroo dheeraatiif dhugaadha. Manneen barnoota sochiilee hawaasummaa fi walitti dhufeenya namaaf giddu galadha.
ትምህርት ቤቶች ሲዘጉ ብዙ ልጆች እና ወጣቶች ለትመህርት ና እድገት የሚጠቅማቸዉን ማህበራዊ ግኑኝነትን ያጣሉ። ትምህርት ቤቶች ሲዘጉ ብዙ ገዜ ቤተሰቦች ቤት ውስጥ ለልጆቻቸዉ ትምህርትን እንዲያገኙ ሁኔታን እንዲያመቻቹ እና ይሄንን ድርጊት እንዲፈፅሙ ይጠየቃሉ።
Yeroo manneen barnootaa cufaman, hedduun daa’immanii fi dargaggootaa walqunnamtii hawaasaatiin ala waan ta’aniif barnootaa fi guddinaaf murteessaadha. Yeroo manneen barnootaa cufaman maatiin barnoota ijoollee manattii akka mijeessanii fi akka hojjatan qabsaa’uu gaafatamu.
ይህም በተለይ የተገደበ ትምህርት እና ግብዓቶች ላሏቸው ወላጆች ትክክል የሆነ ነው።
Kun keessattuu maatii barnootaa fi qabeenya muraasa qabaniif dhuugaadha.
የትምህርት ቤት መዘጋት እና የእርቀት ትምህርት ላይ ጥገኝነት ሊኖሩ የሚችሉ ተጽእኖዎች በፌደራል የህግ እርምጃዎች አልተጠቀሰም።
Dhiibbaaleen jajjaboon cufaatii manneen barnootaa fi hirkannaan barnoota fagoorrattii yeroo kanatti tumaalee seera federaalaatiin hin furamne.
መደበኛ ትምህርት ከኢ-መደበኛ ትምህርት ወይም መደበኛ-ያልሆነ ትምህርት በተቃራኒ ትምህርት ቤቶችን፣ ኮሌጆችን፣ ዩኒቨርስቲዎችን እና የስልጠና ተቋማትን ለመጠቆም የታሰበ ነው።
Barnooti sirnaawaa — fallaa barnoota seeraan alaa yookaan sirnaawaa hin taaneen — manneen barnootaa, koolleejjota, yunivarsiitiiwwan fi dhaabbilee leenjii agarsiisa.
በአለም ባንክ የወጣው እ.ኤ.አ የ 1974 ሪፖርት መደበኛ ትምህርትን እንደሚከተለው ተርጉሟል፡ ከመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት እስከ ዩኒቨርስቲ ድርስ የሚዘልቅ በሚገባ የተዋቀረ፣ በቅደም-ተከተል ክፍል የሚሰሰጥ የትምህርት ስርዓት እናም ከአጠቃላይ የአካዳሚክ ጥናቶች በተጨማሪ፣ ለሙሉ-ጊዜ ቴክኒካል እና ሙያዊ ስልጠና የተለያዩ ፕሮግራሞችን እና ተቋማትን የሚያካትት ነው። በCOVID-19 የተነሳ ተፅዕኖ የደረሰባቸው ተማሪዎች እና መምህራን ቁጥር አስመልክቶ የተሰበሰበው አብዛኛው የሚሆነው ዳታ በመደበኛ የትምህርት ስርዓቶች በመዘጋታቸው የተነሳ የተቆጠረ ነው።
Gabaasi Baankii Addunyaatiin (World Bank) 1974 barnoota sirnaawaa akka armaan gadiitti hiike: Barnoota sirnaawaa: gulantaan kan caaseffame, ‘sirna barnootaa’ akka duraaf aanteetti sadarkeeffamu, barumsa mana barnootaa sadarkaa tokkoffaa hanga yuunivarsiitiitti adeemsifamu akkasumas dabalachuun, qu’annoo barnoota waliigalaatti dabalataan, sagantaawwan ogummaa addaa garaagaraa fi jaarmayaalee leenjii tekinikaa yeroo-guutuuf fi ogummaan ta’e. Harki caalaan deetaa baay’ina barattootaafi warra baratan irratti sassaabamee COVID-19’n dhiibbaan irra gahu cufamuu sirnoota barnoota sirnaawaa irratti hundaa’uun shallagame.
የ UNESCO ስታትስቲክስ ተቋሚ ቅደመ አንደኛ ደረጃ፣ አንደኛ ደረጃ፣ ዝቅተኛ ሁለተኛ ደረጃ እና ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ \[ISCED ደረጃዎች ከ 0 እስከ 3] ትምህርትን በሚመለከት እንዲሁም ከፍተኛ ደረጃ ትምህርት \[ISCED ደረጃዎች ከ 5 እስከ 8] በሚመለከት በ COVID-19 ተጽእኖ የደረሰባቸው ተማሪዎችን ቁጥር ያስቀምጣል።
Dhabbanni UNESCO Istaatistiksii gabatee barattoota COVID-19’n miidhamanii kanneen sadarkaa barnoota gadi aannaa, giddu galeessaa, sadarkaa lammaffaa fi sadarkaa olaanoo keessatti hirmaatan [sadarkaa ISCED 0 to 3], akkasumas kanneen akka sadarkaa barnoota sadaffaa [sadarkaa ISCED 5 to 8].
የመጀመሪያ የልጅነት ትምህርት ፕሮግራሞች ብዙ ግዜ የተዘጋጁት ከ 3 ዐመት በፊት ላሉ ልጆች ሲሆኑ ነርሰሪ ትምህርት ቤቶች፣ መዋለ ህፃናት እና የህፃናት መንከባከቢያ ቦታዎች ነዉ።
Sagantaaleen barnoota daa’immanii duraa yeroo baayyee daa’imman umrii 3 gadiitiif kan qophaa’uu fi barnoota idileen duraa, mana barumsaa daa’imman xixinnoo, oolmaawwan daa’immanii fi sagantaalee eegumsa guyyaa muraasa kan ibsudha.
በአሁኑ ጊዜ በአለም ላይ አንደኛ እና ሁለተኛ ደረጀ ት/ቤቶች በ COVID-19 ምክንያት ተዘግተዉ በሉበት ጊዜ የአጸደ ህጻናት ትምህርትን በተመለከተ ምንም አይነት እርምጃን በተመለከተ የተለለየየ ናው።
Yeroo manneen barnootaa sadarkaa tokkoffaa fi lammaffaa sababa COVID-19’tiif guutuu addunyaatti cufamanitti, tarkaanfileen sagantaa barnoota daa’immanii huban garaagarummaa qabu.
በአንዳንድ ሃገራት እና ክልሎች ውስጥ መዋእለ ህጻናት እና የህጻናት ማቆያዎች የግድ የሚያስፈልጉ አገልግሎቶች እንደሆኑ ስለሚታሰብ ልክ እንደ ትምህርት ቤት እንዳይዘጉ የሚያደርግ ግምት ተሰጥቷቸዋል። በአሜሪካን ሃገር ውስጥ የዋሸንግተን ግዛት የልጆች፣ ወጣቶች እና ቤተሰቦች መምሪያ የልጆች ማቆያዎች እና ቅድመ ትምህርት ማዕከላት እንዳይዘጉ አበረታቷል።
Biyyootaafi daangaawwan muraasa keessatti, oolmaawwan daa’immanii fi iddoowwan kunuunsa daa’imaa akka tajaajiloota barbaachisootti ilaalamu akkasumas tarkaanfiiwwan cufamuu mana barumsaa bal’aa waliin walduraa duubaan hin cufamne. Yunaayitid Isteetis keessatti, Muummeen Ijoollee, Dargaggootaafi Maatiiwwanii Mootummaa Waashingtan wiirtuuwwan kunuunsa daa’imaafi barnoota duraa akka isaan banamanii turan jajjabeesse.