atepeq/tico19 huggingface dataset:
እነዚህ ምልክቶች ለምን ያህል ጊዜ ቆይተዋል?
Mallattooleen kun yeroo hammamiif mul’achaa jira?
እና ሁሉም የደረት ህመሞች መታከም ያለባቸው በዚህ መንገድ ነው በተለይም በእርስዎ እድሜ
Dhukkubbiin laphee hunduu kara kana yaalamuu qabu; keessumaa umuriikee waliin
እና ትኩሳትም አለው
Ho’ina qaamaa waliin
የኮሌስትሮልዎ የደም ግፊትም ሊመረመር ይገባል
Fi cholesterol kee ilaalamuu si barbaachisa
እና አሁን በዚህ ጊዜ ትኩሳት አለዎት?
Amma ho’ina qaamaa qabdaa?
እና ቀጥለው ያሉት ማናቸውንም ዓይነት ምልክቶች ከደረት ህመምዎ ጋር እየተሰማዎት ነው
Laphee dhukkubbiitti aanee kan dhufe mallattoolee kan biraa qabdaa?
እና ፈሳሽ ያለው አፍንጫ አለዎት?
Furrii qal’aan funyaan keessaan si ba’aa?
አሁን ይሄን የደረት ህመም አለዎት?
Dhukkubbiin laphee kun amma sitti in dhaga’amaa?
እና በተጨማሪስ የመተንፈስ ችግር አለብዎት
Kana malees, dhibee hargansuu jabaa qabdaa?
እና ከዚህ ጋር በተያያዘ ሌላ ምን ዓይነት ምልክቶች እንዳለዎት ሊነግሩኝ ይችላሉ?
Mallattoowwan gara biroo kana waliin qabaachaa jirtus natti himuu dandeessa.
እና ይሄ ህመም ከደረትዎ ይንቀሳቀሳል?
Fi dhibee lapheekee gara biraatti ce’eeraa?
እና ብዙ ፈሳሾች ይጠጡ
Fi waantota dhangalaa’aa baayy’isii dhugi
እና ትኩሳትዎ ምን ያህል ከፍ ብሎ ነበር
Fi ho’inni qaamaaketii hagam ol ka’e
እና ሳልም አለኝ
Akkasumas qufaa qaba
እና መጠነኛ ጉንፋን እና ሳል አለኝ
Kana malees, ani qorra xiqqoo fi qufaan qaba.
እና ዛሬ የእውነት መጥፎ የሆነ የደረት ህመም እያጋጠመኝ ነው
Har’a dhukkubbii qomaa cimaatu natti dhaga’amaa jira.
እና ለእርስዎ ከፍተኛ ትኩሳት ትክክለኛው ጊዜ አሁን ነው
Kunimmoo ho’ina qaamakee sanaaf yeroo sirriidhaa?
እና የደረት ህመሙን ያገኛል
Ergasii laphee dhukkubbiin na jalqabe
እና ትንሽ ትኩሳት እንዳለብኝ ይሰማኛል
ho’ina qaamaa xiqqoo nan qaba jedheen yaada.
እና የደረቱ ህመም የቱ ጋር እንደሆነ እንዲያስረዱኝ እፈልጋለሁ
Fi ani dhukkubbiin laphee sun eessa akka ta’e akka ati naaf ibsitun barbaade
እና ተመሳሳይ ዓይነት ምልክቶች አሉዎት
Isheenis mallattoolee kan warra kaanii wajjin wal-fakkaatutu irratti argame
እና በአሁኑ ሰዓት ምን አይነት ምልክቶች እንዳሉዎት ይንገሩኝ?
Fi mallattoolee amma sitti dhaga’amaa jiran natti himi?
እና እነሱም የተወሰነ ትኩሳት አለባቸው
fi akkasumas isaan ho’ina qaamaa hamma ta’e qabu
እና እርስዎ የስኳር በሽታ ታሪክ ስላለዎት
Fi seenaa dhibee waa’ee sukkaaraakee waliin
እና ያውቃሉ ደረቴ እንደሚደቅ ዓይነት ስሜት ነው የሚሰማኝ
Beektaa, Akka Waan lapheenkoo caccabaa jiruutti natti dhaga’amaam
እና ሰዎች ሁልጊዜ እኔ ላይ እንደሚያስሉ ያውቃሉ
Akka namni yeroo hundaa natti qufa’ammoo beekta.
እና በዚህ ሰዓት የደረት ህመም እየተሰማዎት ነው
Fi laphee dhukkubbiis qabaachaa jirta
እና ምልክቶችዎ በአምስት ቀናት ውስጥ አይጠፉም
Fi mallattooleenkee kun guyyaa shan keessatti sin hin badu
እና ይሄ ደረትዎ ውስጥ ያለ ግፊት እንደሆነ ተናግረዋል
Akka ati jettetti kuni dhiibbaa lapheekee keessaati.
በቤተሰብዎ ውስጥ የልብ ችግር፣ የልብ በሽታ፣ የልብ ድካም፣ ከፍተኛ ኮሌስትሮል እና ከፍተኛ የደም ግፊት ያለበት ማንኛውም ሰው አለ
Matiikee keessaa dhibee onnee, koolestroolii olka’aa fi dhiibbaa dhiigaa namni qabu jiraa?
ከጡንቻ ህመም ጋር በተያያዘ ያስተዋሉት ሌላ ማንኛውም ምልክቶች ወይም ችግሮች አሉ?
Mallattoo ykn rakkinni biroon ati dhibee maashaa waliin dubbattu jiraa?
በግራ ደረትዎ በኩል ማንኛውም ዓይነት ኃይለኛ የደረት ህመም አለ?
Lapheekee karaa bitaa irra dhukkubbii cimaa sitti dhaga’amu jiraa?
እንደእርስዎ ተመሳሳይ ምልክቶች ያላቸው የታመሙ ሰዎች በቤት ውስጥ አሉ?
Mallattoo walfakkaataadhaan mana keessatti akkakee kan dhukkubsatan jiruu?
አሁን ማንኛውም ዓይነት የአተነፋፈስ ችግር እያጋጠመዎት ነው
Rakkina afuura baafachuu kamiyyuu amma qabdaa?
ሌላ ማንኛውም አይነት ምልክቶች አሉብዎት?
Mallattoo kan biraa qabdaa?
ማንኛውም ዓይነት የትንፋሽ ማጠር አለብዎት?
Hafuurrikee ciccitaa jiraa?
አሁንም የደረት ህመም አልዎት
ha’a lapheekoorraa nawaraanaa jira
ምክንያቱም ይሄ የጉንፋን ወቅት ነው
Sababni isaa yeroon kun wayita (flu)ti.
ከስኳር በሽታ ጎን ለጎን ሌሎች ችግሮች ወይም ዋና በሽታዎች አሉዎት?
Dhibee sukkaaraa malee rakkina kan bira yookiin dhibee baramaa qabdaa?
ነገር ግን የልብ መነሻን የደረት ህመምንም ወደ ጎን ማድረግ አይገባንም
Garuu Dhibee onnee irraa kan ka’u dhukkubbii laphee waliin walbira kaa’uu hin qabnu.
ነገር ግን አሁን የበለጠው ዋናው ችግር የደረት ህመም ነው
Garuu wanti amma caalaa fayyadu dhukkuba qomaa kanadha.
ነገር ግን ሳል ካለዎት
Garuu qufaa yoo qabaatte
ነገር ግን የመተንፈስ ችግር አለብኝ
Garuu an dhibee hargansuu cimaan qaba
ነገር ግን ብዙ ሰዎች እንደሚያስሉብኝ አውቃለው
Garuu an namoota baay’ee natti jedhanii qufa’an nan beeka
ነገር ግን እያንዳንዱን የደረት ህመም በከፍተኛ ትኩረት ማከም ይኖርብናል
Garuu namoota dhibee laphee qaban kamiyyuu xiyyeeffannoodhaan yaaluu qabna.
ነገር ግን በአሁኑ ሰአት በጥሩ ሁኔታ እየተነፈሱ ነው አይደል?
Garuu yeroo ammaa haala gaariin afuura baafachaa jirtaa?
በዚህ የደረት ህመም ምክንያት በአጠቃላይ ረስቼዋለሁ
Sababa dhukkubbii lapheef jedhee nan irraanfadhe
ምክንያቱም ሳል ስላላቸው ነው
Sababni isaas qufaa qabaachaa jiru
የሆነ ሰው ደረትዎን እየጨመቅዎት ያለ አይነት ስሜት ነው የሚሰማዎት
Akka waan namni qomakee qubaan tuttuquutti sitti dhaga’amaa?
አሁንም የትንፋሽ ማጠር ይሰማዎታል
Ammayyuu miirri afuura si kutuu sitti dhaga’amaa?
ተመሳሳይ የሕመም ምልክቶች እንዳሉባቸው ይገልጻሉ?
Malllattoo walfakkaataan dhibamuu isanii himataniiruu?
እስከሚያውቁት ድረስ ማንኛውም አይነት የደም ግፊት ችግሮች አሉዎት?
Hamma beektutti dhukkuba dhiibbaa dhiigaa ni qabdaa?
ከፍተኛ የደም ግፊት ወይም ተመሳሳይ የሆነ ማንኛውም ዓይነት ስር የሰደደ በሽታ አለብዎት?
Dhibeewwan ciccimoo biroo kan akka dhiibbaa dhiigaafi kana fakkaatan qabdaa?
እንደ ስኳር በሽታ ያለ ሌላ ስር የሰደደ የጤና ችግር አለብዎት?
Dhibee biroo kan akka sukkaaraa irraa hin fayyamne qabdaa?
ከደረት ህመም ጋር ማንኛውም ዓይነት የትንፋሽ ማጠር አለብዎት?
Dhukkubbii laphee sana duukaa mallattoo afuura kutuu kamuu qabdaa?
ከፍተኛ የደም ግፊት አለዎት?
Dhiibbaa dhiigaa qabdaa?
ከዚያ ጋር አብሮ የሚሄድ የትንፋሽ ማጠር አለዎት?
Sanaa wajjin kan wal-qabatu afuura si kutaa?
ምን ዓይነት ምልክቶች እንደነበራት ያውቃሉ?
Mallattoowwan akkamii agarsiisaa akka isheen jirtu beektaa?
ዘመዶዎችዎ ተመሳሳይ ምልክቶች አላቸው
Namoota itti siqtu keessaa mallattoo wal-fakkaataa kan qaban jiruu?
ምስሉን እያዩት ነው?
Suuricha ilaalteettaa?
ዛሬ የበዛ ፈሳሽ ይጠጡ
Har’a dhangala’aa sirriitti dhugi
ደረቅ ሳል፣ ቀዝቃዛ እና ፈሳሽ ያለው አፍንጫ፣ ትውከትና ተቅማጥ አለብኝ
Qufaa gogaa, furrii qal’aa fi qorra, ol-deebisuu, garaa kaasaa qabdaa?
ሆኖም ግን ለስኳር በሽታ ምርመራ አድርጌያለሁ
ta’ullee dhibee sukkaaraatif qoranoowwan taasiseera.
ሆኖም ግን ከእኔ ጋር የሚመሳሰል ምልክቶች አሉቧት
Haata’u malee isheen mallattoo kankoo waliin wal fakkaatu qabdi.
የትኩሳትዎ መጠን ስንት ነው?
Ho’inni qaamaakee hangam ol ka’aadha?
የደም ግፊትዎ እንዴት ነው?
Dhiibbaan dhiigaakee akkam?
ከፍተኛ የደም ግፊት እንዳለብኝ አላስብም
Dhiibbaa dhiigaa qaba jedhee hin yaadu
ደረቴ ላይ ህመም ይሰማኛል እዚህ የፊት ለፊተኛው ደረቴ ላይ
Lapheekoo irra dhukkubbiin natti dhaga’ama, as qomakoo bira
ከፍ ያለ ትኩሳትዎ ከቀጠለ
Yoo ol ka’iinsi Ho’ina qaamakee itti fufa ta’e
ከአንድ መቶ ሁለት ወይም ከዛ በላይ የሆነ ትኩሳት ካለዎት
Yoo ati hoo’ina qaamaa dhibba fi lama yookaan immoo isaa ol qabda ta’e
ምልክቶችዎ እና ችግሮችዎ ለመታየት የበለጠ ዋስትና እንደሚያስፈልጋቸው ካሰቡ
Mallattoowwaniifi rakkoowwankee fooyya’aa jira jettee yaadda yoo ta’e
ትናንት ትኩሳት ነበረብኝ
Kaleessa ho’inni qaamaa na qabe
ትንሽ ትኩሳትም አለኝ
Ho’ina qaamaa xiqqoon qaba
ትናንት ትኩሳት ነበረኝ
Ho’inni qaamaa kaleessa na qabate
አጭር ሃይለኛ የደረት ህመም ነበረብኝ
Lapheekoo na waraana
የጠነከረ ህመም እዚህ ደረቴ ላይ አለብኝ
Waraansa lapheen qaba
አለርጂ ያለው ትኩሳትም አለኝ
Akkasumas ho’ina qaamaa guddaan qaba
በደረት አካባቢ ሰውነት ላይ ሰርቻለሁ?
Qaama keessaa Nannoo laphee irrattin hojjedhe
የመተንፈስ ችግርም አለኝ
Rakkina afuura baafachuu xinnoo qaba
ምስል እልክልዎታለሁ
Suuraa sifan erga.
ዛሬ የተወሰነ የደረት ህመም አለኝ
waraansi laphee sun amallee sitti dhagahamaa
ዛሬ የተወሰኑ ራስ ምታቶች እና ትኩሳት አለኝ
Har’a sirriitti mataa bowuu fi ho’ina qaamaatu natti dhaga’amaa jira.
በእኔ አስተያየት ጉንፋን ነው
Akkan yaadutti fludha.
በእኔ አመለካከት ይሄ መጠነኛ ጉንፋን ነው
Akkan yaadutti kun flu xinnoodha
ከደረትዎ መካከል ወደ አንገትዎ ሲሄድ እመለከታለሁ
Utuunni qomakee irraa gara mormakeetti deemuu nan arga.
ከባድ የሆነ ሰው ደረትዎ ላይ እንደተቀመጠ ዓይነት ነው?
Akka waan namni baay’ee ulfaataan qomakeerra taa’aa jiruu sitti fakkaataa?
ሁሉም የጀመረው ራስ ምታት እና ትኩሳት በአንድ ጊዜ ነው
Kun hundi mataa bowuu fi ho’ina qaamaa waliin yeroo wal fakkaataa jalqabe
ደረቴ ውስጥ ሕመም አለ
Laphee keessa na huba
በደረቴ መካከል ላይ ህመም አለው
Wiirtuu lapheekootii baayyee na hubeera
ልክ እንደ ደረት ህመም ያለ ግፊት ነው
Dhukkubbii laphee dhiibbaa fakkaatuudha
ደረቴ ውስጥ ነው
Lapheekoo keessadha
በደረቴ መካከል ላይ ነው
Wiirtuu lapheekotii keessa jira
በደረት መካከል ላይ ነው
Inni wiirtuu laphee keessa
እየተፈጠረ ያለው ቀጥታ በደረቴ መካከል ላይ ነው
Wiirtuu lapheekoo keessatti ta’aa jira
ቀጥታ በደረቴ መካከል ነው
Keessa wiirtuu lapheekootiiti
ምናልባት የጋርደን ቫራይቲ ኮልድ ወይም ጉንፋን የያዘዎት ይመስላል
waan ati qabaana gordubaa garagaraa yookiin qufa qabaachuu waan dandeechu fakkaata.
ደረቴ ውስጥ ህመም አለኝ
Lapheekoo keessatti dhukkubbiitu natti dhaga’ame
በጣም የሚያሰጋ ይሄ የደረት ህመም አለኝ
Dhukkubbii lapheekoo kanatu baayyee na miidhaa jira.
ይህ የደረት ህመም አብራርተው እንዲነግሩኝ እፈልጋለሁ
Ibsa dhibee laphee kanaa akkati natti himtun barbaada.
ምስል እልክልዎታለው
Suuraa siifan erga
በማሳያዎት ላይ ምስልን እልክልዎታለው
Bilbilakee irratti suuraa siifan erga
እንደ ከፍተኛ የደም ግፊት ወይም የስኳር በሽታዎች
Waan akka dhiibbaa dhiigaa yookaan dhibee sukkaaraa
ልክ ቀጥታ በደረቴ መሃከል
Wiirtuu lapheekoo natti fakkaata
በአብዛኛው ጊዜ ይህንን ዓይነት የደረት ህመም ነው
Yeroo baayyee gosa dhibee lapheeti.
እህቴ ተመሳሳይ ምልክቶች አሏት
Obboleettiinkoos mallattoo wal fakkaataa qabdi
አሁን ለትኩሳትዎ የታቺፒሪና ጣፋጭን መውሰድ ይችላሉ
Amma ho’ina qaamaaf mi’ooftuuwwan akka tachipirina fudhachuu dandeessa
አሁን ምስል እየላኩልዎት ነው
Amma suuraa siifan erga
አሁን ሜሪ እነዚህን ምልክቶች ማየት ከጀመሩ ስንት ቀናት ሆነዎት
Mary erga mallattooleen sirratti mul’achuutti jalqabee guyyaa meeqa ta’eera?
አሁን የደረት ህመም እንዳለዎት ተናግረዋል
Amma lapheekootu na dhukkuba jette
አንዳንዴ የተወሰነ የደረት ህመም አለኝ
Darbe darbee dhukkubbii laphee hamma ta’e qaba
እሺ ከህመሙ በስተቀር ከዚህ ጋር ጎን ለጎን የሚሄድ ማንኛውም አይነት ምልክቶች አሉብዎት
Tole dhukkubbii malee Mallattooleen biraa waanti sitti dhaga’amaa jiru jiraa?
ወይም ከፍ ያለ የደም ግፊት ካለዎት
Ykn yoo dhiibbaa dhiigaa guddaa qabaatte
ወይም የሆነ ሰው ደረትዎ ላይ እንደ ተቀመጠ አይነት ስሜት?
Ykn namni biroon qomakeerra waan taa’aa jiru sitti fakkaataa?
ከትኩሳት እና ከሳል ራስ ምታት እና ከጡንቻ ህመሞች ጋር አንድ ዓይነት ነው
Baayyee ho’ina qaamaa, qufaa, mataa dhukkubbii fi dhukkubbii maashaalee waliin wal fakkaata.
ቀጥታ በደረቴ መካከል
Wiirtuu lapheekootii keessa jira
የቱ ጋር ህመም እንደሚሰማዎት እዚህ ምስል ላይ ያሳዩኝ
Suuraa kanarratti dhukkubichi eessatti akka sitti hammaate natti agarsiisi.
ትኩሳት ስላለዎት
Yeroo ho’ina qaamaa qabaachaa turte
ስለዚህ ከእነዚህ ውስጥ አንዳንዶቹ ምልክቶች እርጉዝ ከመሆን ጋር የሚገናኙ ይመስልዎታል?
Kanaafuu mallattooleen kun ulfaa’uu waliin wal-qabata jettee yaaddaa?
ስለዚህ የደረትዎ ህመም የጀመረው ዛሬ ጠዋት ነው
Kanaaf dhukkubbiin qomaakee ganama kana jalqabee?
ስለዚህ፣ ልጆችዎም ከዚህ ጋር ተመሳሳይ የሆኑ ምልክቶች እያሳዩ ነው?
Kaanaafuu, ijoolleenkees mallattoo wal-fakkaataa qabachaa jiruu?
ስለ ደረት ህመምዎ ይንገሩኝ
Waa’ee dhukkubbii lapheekee natti himi.
ማታ ላይ ትኩሳቱ ይጨምራል
Ho’inni qaamaa galgala galgalaa dabala
ላለፉት ሁለት ቀናት የነበረኝ ትኩሳት
Hoi’inni qaamaa Guyyaa lamaan darban kaasee narra ture
ትኩሳቱ ትናንት ማታ መጨመር ጀምሯል
Ho’inni qaamaa galgala darbe ol ka’uu jalqabe
ትኩሳቱ ከሁለት ቀን በፊት ነው የጀመረው
Ho’inni qaamaa guyyaa lama dura jalqabe
የጡንቻ ህመሞች ንፍጥ ከሚያበዛ ትኩሳት ጋር
Dhukkubbii maashaa olka’iinsaa qaamaa waliin
ይሄ በትሪያጅ ማዕከል ድንገተኛ ክፍል የሚገኝ ፖርተር የሚባል ሃኪም ነው
Kun doctor Porter kan kutaa yaalii ariifachiisaa keessa hojjetuudha
ጥሩ ስለ ደረትዎ ህመም ትንሽ የበለጠ ሊነግሩኝ ይችላሉ?
Gaariidha. Xinnoo waa’ee dhukkubbii laphee keetii kana caalmatti natti himuu ni dandeessaa?
እንግዲህ በእኔ ምልከታ መጠነኛ ጉንፋን ነው
Gaariidha, akkan ilaalutti flu xinnoodha
እንግዲህ በፊት ለፊተኛው ሰውነቴ ላይ እዚህ ደረቴ ውስጥ ህመም ይሰማኛል
As qaamakoo fuulduraa keessatti lapheekoo keessaa dhikkubbiin natti dhaga’ama
እንግዲህ ደረቴ ላይ ጠንካራ ህመም ነበረብኝ
Gaariiidha, anaan qomakoorra baay’ee na dhukkubaa jira.
እንግዲህ እመቤት ምልክቶችዎን ከመስማት በመነሳት አንዱን የጉንፋን ቫይረስ አይነት ያለብዎት ይመስላል
Tole maadaam akkan mallattooleekee dhaggeeffadhetti gosoota vayirasii flu keessaa tokko waan si qabe fakkaata.
እንግዲህ ያህመም ደረቴ ውስጥ ሲኖረኝ
Gaariidha,yeroo dkukkubii laphee sana qabuudha
ምን አይነት ህመም ነው ደረትዎ ላይ ያለው?
Laphee kee keessaa dhukkubbii gosa akkamiitu sitti dhaga’ama?
ይሄ የደረት ህመም መቼ ነው የጀመረው?
Dhukkubbiin laphee kun yoom si jalqabe?
ደረትዎ ላይ የትኛው ቦታ ላይ ነው ህመም ያለዎት?
Qomakee keessaa garam si dhukkuba?
ይህ የደረት ህመም የሚሰማዎት የቱ ጋር ነው
Miirri dhukkubbii qomakeetii garamiin sitti dhaga’ama?
ምናልባትም የደረት ህመም ነው ያለዎት
Ati dhibee laphee qabaachaa jirta fakkaata
ደረትዎ ላይ የጥብቅነት ዓይነት ስሜት ይሰማዎታል
Miirri dhippachuu lapheekee irraa sitti dhaga’amaa
የስኳር በሽታ እና እንደዛ ነገር እንዳለኝ ያውቃሉ አይደል
Dhukkubni sukkaaraa akka na qabe beekta
ይህን የደረት ህመም እንዳለብዎት ተናግረዋል
Dhukkubbii laphee kana qaba naan jetteetta.
ከጃንዋሪ 1-ማርች 15፣ 2020 ባለው ጊዜ ውስጥ የኮሮናቫይረስ በሽታ (COVID-19) በአጠቃላይ የክስተት መጠን አውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ውስጥ በፍጥነት እያደገ ነበር።
Gamtaa Awurooppaa/ Naannoo Diinagdee Awurooppaa fi yuunaayitid kiingidam keessatti ida’amni vaayirasii koroonaa (COVID-19) saffisaan dabaluun amajjii 1 hanga Bitootessa 15, 2020tti.
የኮሮናቫይረስ በሽታ (COVID-19) ኬዞች አጠቃላይ ክስተት መጠን በአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራት እና በዩናይትድ ኪንግደም ውስጥ ተመሳሳይ ዝንባሌዎችን እያሳየ ሲሆን፣ ይህም የሚያረጋግጠው እንደየሃገሩ በተለያየ ደረጃ ላይ ቢገኝም የ COVID-19 ዓለም አቀፍ ወረርሽኝ በሁሉም ሃገራት ውስጥ በፍጥነት እየተስፋፋ መሆኑን ነው።
Taateen waliigala dhukkuba vaayirasii koroonaa (COVID-19) biyyoota Gamtaa Awurooppaa/ Naannawa Diinagdee Awurooppaa fi Yuunaayitid Kiingidam adeemsa walfakkaataa agarsiisaa jiru, sadarkaa garagaraatti biyyoota irratti kan hundaa’u ta’us, COVID-19 biyyoota hundatti saffisaan dabalaa jira.
ከጣሊያን በተገኘው ልምድ መሰረት፣ ሃገራት፣ ሆስፒታሎችና የከፍተኛ ክትትል መስጫ ክፍሎች የጤና እንክብካቤና በተለይም ከፍተኛ ክትትል የሚያስፈልጋቸው የ COVID-19 ታማሚዎች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚያሻቅብ በመጠበቅ ዝግጁነታቸውን መጨመር አለባቸው።
Muuxannoo Itaalii irraa argame irratti hundaa’uun, biyyoonnii, hospitaalonnii fi jiddugalli yaala fayyaa addaa qophaa’ummaa isaanii ol guddisuun dhukkubsattoota COVID-19 yaala barbaadaniif, fi addatti kanneen yaala addaa barbaadaniif ooluu qabu.
ዲሴምበር 31/2019፣ መንስኤያቸው የማይታወቅ የሳምባ ምች ኬዞች በውሃን፣ ሁቤይ ግዛት፣ ቻይና ውስጥ ሪፖርት ተደርገዋል።
Muddee 31, 2019 irratti, dhukkubsataa gosa niimooniyaa qorannoon hin beekamne Wuhaan, kutaa Hubei, Chaayinaa irraa gabaafame.
ጃንዋሪ 9/2020፣ የቻይና የበሽታ ቁጥጥርና መከላከያ ማዕከል መንስኤው ኤጄንት ኖቭል ኮሮናቫይረስ መሆኑን ሪፖርት ያደረገ ሲሆን፣ ይህም ከባድ የመተንሸሻ አካል ሲንድረም ኮሮናቫይረስ 2 (ሳርስ-ኮቭ-2) ተብሎ የሚጠራው ነው።
Amajjii 9, 2020, Giddugalli Ittisaa fi Too’annoo Fayyaa Chaayinaa akka gabaasetti qaamni vaayirasii haaraa koroonaa fidu amma akka severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2)’tti ibsama.
ከዚያ ጊዜ ጀምሮ፣ በ ሳርስ-CoV-2 ኢንፌክሽን ምክንያት የሚከሰተው ሕመም የኮሮናቫይረስ በሽታ (COVID-19) የሚል ስያሜ ተሰጠው።
Ergasii, dhukkubni SARS-CoV-2’n hubamuu irraa dhufu dhukkuba vaayirasii koroonaa (COVID-19) jedhamee moggaafame.
እስካሁን ያሉት ማስረጃዎች የሚያሳዩት COVID-19 ካለባቸው ታማሚዎች መካከል 80% የሚሆኑት መጠነኛ በሽታ፣ ማለትም የመተንፈሻ አካለ ኢንፌክሽን ከሳምባ ምች ጋር ወይም ከሳምባ ምች ውጭ አለባቸው፤ አብዛኞቹ ደግሞ ያገግማሉ።
Akka ragaan yerootti qaamota COVID-19 qabaman keessaa 80% dhibee salphaa qabaatu, kana jechuun, dhukkubsachuun qaama hargansuu niimooniyaa qabaatus dhabaatus,hedduun isaanii ni dandamatu.
ካንሰር ባለባቸው 14% ኬዞች ውስጥ COVID-19 ይበልጥ ከባድ ወደሆነ ደረጃ በማደግ ሆስፒታል ውስጥ ተኝቶ መታከም የሚያስፈልገው ሲሆን ቀሪዎቹ 6% ኬዞች ደግሞ ከፍተኛ የሕክምና ክትትል የሚያስፈልጋቸው ከባድ ሕመም ያጋጥማቸዋል።
Dhimmoota ca 14% keessatti, COVID-19 gara dhukkuba daran hammaataa kan hospitaala seensisuu barbaadutti dagaaga dhimmooti 6% hafan immoo dhukkuba jabaa kunuunsa cimaa barbaadan keessummeessu.
በ COVID-19 ምክንያት ሆስፒታል ውስጥ ተኝተው ከሚታከሙ ታማሚዎች መካከለ የሞቱት 4% የሚሆኑት ናቸው።
Hammi du’aa dhukkubsattoota sababa COVID-19 hospitaala galanii ca 4% dha.
በዚህ ጥናት፣ COVID-19 በእያንዳነዱ የአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራት እና ዩናይትድ ኪንግደም (ዩኬ) ውስጥ ያለውን አጠቃላይ ክስተት አዝማሚያ በመመዘን ከቻይናዋ የሁቤይ ግዛት ጋር እናነጻጽራለን።
Qorannoo kana keessatti, taatee waliigala COVID-19 kan biyyoota (EU/EEA) fi (UK) qoranneeti kan Chaayinaa, kutaa Hubii wajjiin walmadaalchifne.
በአሁኑ ጊዜ በአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራትና በዩኬ ውስጥ ያሉትን የ COVID-19 ኬዞች ብዛት ከጃንዋሪ 31–ማርች 15፣ 2020 ድረስ ጣሊያን ውስጥ ካለው ኬዝ ጋር አነጻጽረናል።
Ammas dhukkubsattoota COVID-19 EU/EEA fi UK isa Itaalii gaafa amajjii 31- bitootessa 15, 2020 wajjiin wal madaalchifna.
የአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራትና ዩኬ ውስጥ ያሉ የ COVID-19 ኬዞች
Dhimmoota COVID-19 biyyoota EU/EEA fi UK keessatti
COVID-19 ከቻይና በመቀጠል ወደ ተጨማሪ መልክዓ ምድራዊ ክልሎች የተሰራጨ ሲሆን የ COVID-19 ወረርሽኝ በአሁኑ ጊዜ በዓለም ላይ የሚያሳየው ሃገሪቱን የተከተለ ነው።
Chaayinaatti aanee, COVID-19 faffaca’insa ji’oogiraafikaawaa caalaa adeemsiseera akkasumas humni cimaa weerara COVID-19 biyyoota addunyaa hafanii yeroo ammaa kan biyya kanaa hordofa.
ማርች 11፣ 2020 ላይ፣ የዓለም ጤና ድርጅት (WHO) ዋና ዳይሬክተር COVID-19 አለም አቀፍ ወረርሽኝ መሆኑን አወጁ።
Bitootessa 11, 2020tti hogganaa olaanaan dhaabbata fayyaa addunyaa (WHO) COVID-19’n weerara addunyaa ta’uu labse.
ማርች 5 በታተመው Eurosurveillance 2020 ላይ የጻፉት Spiteri et al. በ WHO የኬዝ ፍቺ መሰረት የመጀመሪያዎቹን የአውሮፓ የተረጋገጡ የ COVID-19 ኬዞች ሪፖርት አደረጉ።
Bitootessa 5 keessa dhimmi yuuroosarveelaansii 2020, ispiiter iit aal. Akkaataa hiikaa dhukkubsataa Dhaabbata Fayyaa Addunyaatti dhukkubsataan COVID-19 jalqabaa Awurooppaa gabaafame.
የአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ውስጥ፣ የመጀመሪያዎቹ ሶስት የተረጋገጡ ኬዞችን ጃንዋሪ 24/2020 ሪፖርት ያደረገችው ፈረንሳይ ስትሆን ሰዎቹም ከውሃን፣ ሁቤይ ክፍለ ሃገር፣ ቻይና የመጡ ነበሩ።
EU/EEA keessatti, dhimmoonni mirkanaa’an sadan jalqabaa Amajji 24, 2020 tti namoota Wuhaan, Konyaawwan Hubei, Chaayinaatii deebi’an keessatti Faransaayiin gabaafaman.
እስከ ማርች 15፣ 2020 ድረስ በሁሉም 30 የአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራት እና በዩናይትድ ኪንግደም ውስጥ የ COVID-19 ኬዞች የተገኙ ሲሆን፣ ከዲሴምበር 31/2020 እስከዚያ ቀን ድረስ ባለው ጊዜ ውስጥ 39,768 ኬዞችና 1,727 ሞት የተመዘገበ ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ 17,750 ኬዞች እና 1,441 ሞት ከጣሊያን ብቻ የተመዘገበ ነው።
Akka Bitootessa 15, 2020 tti, dhimmootni COVID-19 biyyoota EU/EEA 30’n hundumaa fi UK keessatti adda baafamaniiru, Mudde 31, 2019 fi guyyaa sana dabalatee gidduu, dhimmoota 39,768 fi du’a 1,727 gabaafamaniiru, Xaaliyaan qofaa irraa dhimmoota 17,750 fi du’a 1,441 waliin.
የ COVID-19 ኬዞችን አጠቃላይ ቁጥርና አጠቃላይ ክስተት ማወቅ
Ida’ama lakkoofsaa fi ida’ama taatee dhukkubsattoota COVID-19 fudhataa jira
በአውሮፓ የበሽታ መከላከልና ቁጥጥር ማዕከል (ECDC) ውስጥ የተገለጹት የ COVID-19 ኬዝ ቁጥሮች በእያንዳንዱ የዓለም ሃገር ውስጥ ያለው መረጃ ከሃገራቱ የጤና ሚኒስቴር መ/ቤቶች፣ ብሄራዊና ክልላዊ የጤና ባለስልጣናትና WHO ከመሳሰሉ ኦፊሴላዊ ምንጮች ብቻ የተገኘ ሲሆን ይህም በየቀኑ 8:00 ጠዋት ይሻሻላል።
Jiddugala Ittisaa fi Too’annoo Dhibee Awurooppaa (ECDC)’tti, dhukkubsattoonni COVID-19 guutuu addunyaatti lakkaa’aman, kan madda seera qabeessa kanneen akka ‘ Ministeera Fayyaa, abbootii taayitaa fayyaa naannoo fi biyyaa akkasumas Dhaabbata Fayyaa Addunyaa (WHO), guyyaa hunda sa’aatii 8:00 a.m’tti ibsama.
እነዚህ መረጃዎች COVID-19 በአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራት እና በዩኬ ውስጥ ያሉትን አዝማሚያዎች ለመመዘንና ከጣሊያን ጋር ለማነጻጸር አገልግለዋል።
Odeeffannoo kun adeemsa COVID-19 EU/EEA fi UK tilmaamuuf oole, fi sanas Itaalii wajjiin walmadaalchisuuf.
የአክቲቭ COVID-19 ኬዞች መገኘት ወኪል በመሆኑ፣ የ COVID-19 ኬዞችን የ14 ቀናት አጠቃላይ ክስተት አስልተናል፤ በዚህም መሰረት ከጃንዋሪ 1-ማርች 15፣ 2020 ድረስ በእያንዳንዱ አውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራት እና በዩኬ ውስጥ COVID-19 የነበረውን ተፈጥሯዊ አካሄድ ከግምት ውስጥ አስገብተናል።
Walfakkeenya dhukkubsattoota COVID-19’tti, waliigala dhukkubsattoota COVID-19 guyyaa-14 gabaabbate herreegne, kanaafuu madda uumamaa COVID-19 yaada keessa galchuun, tokkoo tokkoo biyyoota EU/EEA fi UK, yerooo amajjii 1–bitootessa 15, 2020 .
በተጨማሪም፣ እስከ ማርች 15፣ 2020 8:00 ጠዋት ድረስ በእያንዳንዱ ሃገር ውስጥ የተገለጹ ኬዞችን ብዛት ከጃንዋሪ 31-ማርች 15፣ 2020 ድረስ ጣሊያን ውስጥ ከነበረው ሁኔታ ጋር አነጻጽረን አቅርበናል።
Akka bitootessa 15, 2020 8:00 a.m. itti ida’ama lakkoofsa dhukkubsattoota adda bahanii kan Itaalii yeroo amajjii 31- bitootessa 15, 2020tiin wal bira qabuun dhiheessine.
COVID-19 በአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራት እና በዩኬ ውስጥ ያሉት አዝማሚያዎች
Kallattiiwwan waliigalaa COVID-19 biyyoota EU/EEA fi UK keessatti
COVID-19 ኬዞች በ 14 ቀናት አጠቃላይ የክስተት ጊዜ ውስጥ በአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራት እና በዩኬ ውስጥ ያሳዩት አዝማሚያ ባጠቃላይ የሁቤይ ግዛት (ቻይና) የተከተለ ነበር (ምስል 1)።
Adeemsi guyyaa 14 taatee waliigala dhukkubsattoota COVID-19 biyyoota EU/EEA fi UK gabaabse waliigalatti kan (Chaayinaa) kutaa Hubei hordofeeti (fakkii 1).
ለአውሮፓ ሕብረት/ኢኢኤ እና ባጠቃላይ ለዩኬ፣ የ COVID-19 አጠቃላይ ክስተት መጨመር የጀመረው ፌብሩዋሪ 21 አካባቢ ሲሆን ከዚያም ወደ ፌብሩዋሪ 28/2020 አካባቢ ከፍተኛ ጭማሪ አሳይቷል (አጋዥ ማቴሪያል)።
EU/EEA fi UK waliigalaatiif, ida’amni taatee COVID-19 Gurraandhala 21 dabaluu eegale fi Gurraandhala 28, 2020 hedduu dabale (meeshaa dabalataa).
ይህም በአብዛኛው የተከሰተው ከጣሊያን ሪፖርት በተደረጉ ኬዞች ላይ በታየው ፈጣን ጭማሪ ነበር፤ ነገር ግን፣ ሌሎች የአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራትና ዩኬ የ COVID-19 ድምር ክስተት ላይ ተመሳሳይ የጭማሪ አዝማሚያዎችን አሳይተዋል (አጋዥ ማቴሪያል)።
Kun hundi baay’ina dhukkubsataa Itaaliitti saffisaan dabalaa jiruutiin oofama, garuu biyyoonni EU/EEA fi UK dabalatee taateewwan COVID-19 bifa walfakkaataan dabalaa jiru (Meeshaa dabalataa).
ምስል 2 የ COVID-19 ኬዞች በአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራት እና በዩናይትድ ኪንግደም ውስጥ ያላቸውን አጠቃላይ ቁጥር ጣሊያን ውስጥ ከጃንዋሪ 31-ማርች 15፣ 2020 ከነበረው ቁጥር ጋር በማነጻጸር የሚያሳይ ነው።
Fakkiin 2 ida’ama lakkoofsa dhukkubsattoota COVID-19 kan biyyoota EU/EEA fi UK isa Itaalii wajjiin wal bira qabame kan yeroo amajjii 31 - bitootessa 15, 2020 agarsiisa.
እስከ ማርች 15 8:00 ጠዋት፣ ድረስ 15 ሌሎች የአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራትና ዩኬ ከ 3 ሳምንት በፊት ወይም ከዚያ ባነሰ ጊዜ ከጣሊያን ጋር የሚነጻጸር አጠቃላይ የኬዞችን ቁጥር አስመዝግበዋል።
Akka ibsa bitootessa 15 8:00 a.m. itti, biyyoonni biro EU/EEA 15 fi UK baay’ina dhukkubsattoota Itaalidhaan walmadaalu yeroo torban 3 hin hanqanne keessatti gabaase.
ውጤቶቻችን እንደሚያሳዩት ሪፖርት የተደረጉት የ COVID-19 ኬዞች ብዛት አውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና እና ዩኬ ውስጥ በፍጥነት ጨምረዋል።
Akka ragaan keenya agarsiisutti baay’inni dhukkubsattoota COVID-19 EU/EEA fi UK’tti saffisaan dabalaa jira.
በ COVID-19 አጠቃላይ ክስተት ላይ የታዩት አዝማሚያዎች የሚጠቁሙት ዓለም አቀፍ ወረርሽኙ በሁሉም ሃገራት ተቀራራቢ በሆነ ፍጥነት እየጨመረ ነው።
Kallattiiwwan waliigalaa mudannoo COVID-19 suuta dabalaa adeemu keessatti ilaalaman weerarri addunyaawaa saffisa walfakkaataan biyyoota hunda keessatti itti fufaa jiraachuu isaa yaada dhiyeesse.
ይህ እየሆነ ያለው ሃገራት በተለያዩ ደረጃዎች ላይ እያሉ፣ በሃገር አቀፍ የማህበረሰብ ጤና ምላሾች ላይ መለያየቶች እያሉና ምናልባትም የ COVID-19 መኖሩን ለማረገጋጥ መመርመር ያለባቸውን ታማሚዎች ለመምረጥ በተለያዩ ሃገራት ውስጥ የተለያዩ የኬዝ ፍቺዎችና የተለያዩ ፕሮቶኮሎች እያሉ ነው።
Kun biyyoonni sadarkaa garaagaraa irra jiratanis, garaagarummaan deebii fayyaa hawaasaa biyyaalessaa, fi dhukkubsataadhaaf hiika garaagaraa kennu akkasumas dhukkubsataa COVID-19’f qoratame adda baasuuf adeemsa garagaraa, qorannaa irra keessoos dabalata.
ማርች 2020 መጀመሪያ ላይ፣ በቫይረሱ የተጠቁት የጣሊያን ግዛቶች ውስጥ የነበሩ ዶክተሮች 10% የሚሆኑ የCOVID-19 ታማሚዎች ከፍተኛ የሕክምና ክትትል ያስፈለጋቸውን ሁኔታ ያስረዱ ሲሆን፣ የሚድያ ምንጮች እንደዘገቡት ደግሞ በእነዚህ ግዛቶች ውስጥ ያሉ ሆስፒታሎችና የከፍተኛ ክትትል ክፍሎች ማስተናገድ የሚችሉት መጠን ላይ ደርሰው ነበር።
Jalqaba bitootessa 2020, doktoroonni Itaalii naannawa faalametti argaman haalicha akka ibsanitti dhukkubsattoota COVID-19 keessaa ca 10% yaala fayyaa addaa barbaadu akkasumas hospitaalonnii fi tajaajiloonni fayyaa addaa akka guutaman maddeen miidiyaa gabaasee jira.
በሆስፒታል እና/ወይም በከፍተኛ ሕክምና ክትትል ክፍል ውስጥ የሚታከሙ የ COVID-19 ኬዞችን የሚመለከት መረጃ ያለው በአሁኑ ጊዜ የአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ደረጃ እንደ ቅደም ተከተሉ ለ 6% እና 1% ኬዞች ብቻ ነው (መረጃው አይታይም)።
Odeeffannoon hospitaala keessatti argamuu dhukkubsataa COVID-19 fi/yookaan yaalli addaa yeroo ammaa kana sadarkaa EU/EEA dhukkubsattoota 6% fi 1% qofa, wal duraa duubaan argama (odeeffannoon hin agarsiifamne).
ይሁን እንጂ፣ ሪፖርት በተደረጉዞችና የሟቾች ቁጥር ላይ የሚያተኩረውን ወቅታዊ የክትትል መረጃ ለማጠናከር ሲባል ስልታዊ በሆነ መንገድ መሰብሰብ አለባቸው።
Isaan, ta’us, karaa sirnaawaa ta’een to’annoo deetaa yeroo ammaa kan lakkoofsa dhimmoota gabaafamaniifi lakkoofsa du’aa irratti xiyyeeffatu hawwataa gochuuf sassabamuu qabu.
በ 2010–11 የተደረገ ጥናት እንደሚያሳየው፣ አውሮፓ ውስጥ ዝግጁ በሆኑ የከፍተኛ ክትትል መስጫ አልጋዎችና መደበኛ አልጋዎች መካከል ሰፊ ልዩነት ነበር፤ ለ 100,000 ሰው ጀርመን ውስጥ ካለው 29.2 አንስቶ ፖርቹጋል ውስጥ እስካለው 4.2 አልጋዎች ድረስ።
Qorannoon bara 2010–11 gaggeeffame kan mul’ise dhiheessi yaala fayyaa addaa fi yaala fayyaa saffisaa Awurooppaatti garaagarummaa qabaachuu, Jarmanitti namoota 100,000 siree 29.2 hanga 4.2 gidduutti argama.
ይህ ማለት፣ ሃገራት ከጣሊያን የበለጠ ወይም ያነሰ ሐብት ሊኖራቸው ይችላል ማለት ነው (12.5 የከፍተኛ ክትትል እና የመከካለኛ ደረጃ እንክብካቤ አልጋዎች ለ 100,000 ሰው፣ በ 2010–11)።
Kana jechuun biyyoonni Itaalii caalaa qabeenya (yaala fayyaa addaa 12.5 fi iddoo ciisicha hatattamaa baay’ina ummataa 100,000’f bara 2010-11) qabaachuu danda’u jechuudha.
ከጤና ድጋፍ አቅም ውህድ ጋር ተዛማጅ የሆኑ የሞዴሊን ሁኔታዎች በፅኑ ህሙማን አልጋ የሚያስተኛ 90 በላይ ስጋት ለእያንዳንዱ EU/EEA ሃገር እና የዩኬ የተስፋፋ በሆስታል የተገኙ የኮቪድ ኬዞች ስርጭት ግምት ቁጥር፣ በስድስተኛው ECDC ዝማኔ የፈጣን በኮቪድ-19 ምዘና ላይ ቀርቧል።
Barreeffama fakkeenyummaa tasgabbii humna yaala fayyaa wajjiin walitti dhihaatu, tilmaama tokkoo tokkoo biyyoota EU/EEA fi UK’tiif walfakkeenya dhukkubsattoota COVID-19 umrii wajjiin walitti hidhata qaban hospitaala tursiifamaniif; balaan humna siree yaala addaa irra darbuu &gt;90%, kan dhihaate sirreeffama ji’a jahaa ittisa balaa saffisaa COVID-19 irrattii ECDC keessatti.
የአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራት እና ዩኬ ውስጥም የቡድን ኬዞች በመገኘታቸውና ሆስፒታሎችና ከፍተኛ ክትትል መስጫ ክፍሎችም አብዛኛውን ጊዜ ለተወሰነ የህብረተሰብ ክፍል አገልግሎት የሚሰጡ በመሆናቸው፣ ኬዞችና ለከፍተኛ የሕክምና ክትትል የሚውሉ አልጋዎችን የሚመለከት መረጃ ይፋ መደረግ የሚኖርበት በስታስቲከስ 2 (NUTS-2) ደረጃ ነው።
Erga yerooo darbe dhukkubsattoonni biyyoota EU/EEA fi UK’tti naannoo ta’etti walitti qabamanii, akkasumas hospitaalaa fi yaalli fayyaa addaa yeroo hunda ummata naannichaa tajaajila, odeeffannoon waa’ee dhukkubsataa fi yaala addaa qaama daangaarratti istaatiksii 2 (NUTS-2)’tiif moggaafametti argama.
ከጣሊያን የተገኘው ልምድና በሌሎች ሃገራት ውስጥ ያሉት ሌሎች አዝማሚያዎች እንደሚያሳዩት የ COVID-19 ዓለም አቀፍ ወረርሽኝ የአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና እና በዩኬ ውስጥ በፍጥነት እየተዛመተ ነው።
Muuxannoon Itaalii irraa argamee fi wanti amma biyyoota biraatti deemaa jiru akka mul’isutti COVID-19 EU/EEA fi UK keessatti saffisaan dabalaa jira.
ስለሆነም፣ ሃገራት፣ ሆስፒታሎችና የከፍተኛ ሕክምና ክትትል ክፍሎች ሳርስ-ኮቭ-2 ቀጣይነት ባለው መልኩ በማህበረሰቡ ውስጥ እንደሚሰራጭና የጤና እንክብካቤ፣ በተለይም ከፍትኛ የሕክምና ክትትል የሚያስፈልጋቸው የ COVID-19 ታማሚዎች ቁጥር እንደሚጨምር አውቀው መዘጋጀት አለባቸው፤ በቫይረሱ በተጠቁት የጣሊያን ክልሎች ውስጥ የተከሰተው ሁኔታ ምሳሌ ይሆናል።
Biyyoonni, hospitaalonni fi iddoon yaala fayyaa addaa dhukkuba SARS-CoV-2 saffisaan daddarbaa jiruuf of qopheessuu qabu akkasumas lakkoofsi namoota COVID-19 dhukkubsatanii dabaluun, fi addatti yaalli addaa, kan akka isa kutaalee Itaalii naannolee Itaaliitti ta’aa jiruu.
በቅርቡ በተደረገ የ ECDC ፈጣን የስጋት ምዘና ላይ እንደተጠቆመው፣ የ ሳርስ-COV-2 ስርጭትን ለማዘግየት ፈጣንና አጠቃላይ የሆነ አቀራረብ መከተል ወሳኝ ነው፤ በሽታውን ባለበት ከማቆየት ወደ መቀነስ አቀራረብ መቀየር ይገባል፤ ምክንያቱም ከጊዜ በፊት ካልተተገበረ የኬዞች ቁጥር ላይ ይከሰታል ተብሎ የሚጠበቀው ፈጣን ጭማሪ ለውሳኔ ሰጪዎችና ሆስፒታሎች ምላሻቸውን ለመረዳት፣ ለመቀበልና ከሁኔታው ጋር ለማላመድ በቂ ጊዜ ስለማይሰጣቸው ነው።
Akka xiinxala dhiyeenyaa balaa saffisaa ECDC’n agarsiifameetti, itti dhiyeenyi saffisaa, waantonni akka ta’aniif dafee kakaasu akkasumas hunda galeessa ta’e faffaca’insa SARS-COV-2 duubatti hambisuuf barbaachisaadha, gocha waanta hamaa to’achuu irraa gara itti dhiyeenya fooyyessuutti jijjiiruu waliin, akka daballiin saffisaa lakkoofsa dhimmootaa eegamu murtee kennitootaafi hospitaalotaaf akka isaan sirriitti qalbifataniif, fudhataniif akkasumas deebii isaanii haala Kanaan madaqsuuf yoo dursee hojiirra hin oolle ta’e yeroo gahaa kennuu dhiisuu mala.
ፈጣን የስጋት ምዘና የማሕበረሰብ ጤና እርምጃዎችን የሚገድብ ሲሆን ይህም የአለም አቀፍ ወረርሽኙን ተጽእኖ ለመቀነስ የታሰበ ነው።
Saffisaan balaa too’achuun miidhaa weerarichaa hir’isuuf madaala fayyaa hawaasaas tartiibessa.
ሃገራት የ ሳርስ-ኮቭ-2 ስርጭትን በማዘግየት በጤና እንክብካቤ ላይ የሚያሳድረውን ጫና ለመቀነስ የቁጥጥር ጥረቶቻቸውን ይበልጥ ለመጨመር የሚችሉበት ዕድል መስኮት አጭር ነው።
Yeroo biyyoonni tatamsa’iinsa SARS-CoV-2 hir’isuudhaaf tattaaffii humna ittisaa isaanii dabalanii fi dhiibbaa yaala fayyaa hir’isanitti fooddaa carraa gabaabduutu jira.
ካለበለዚያ፣ የሌሎች የአውሮፓ ሕብረት/የአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ቀጠና ሃገራት የጤና እንክብካቤ ስርዓቶች በቀጣዮቹ ቀናት ወይም ሳምንታት ውስጥ ከፍተና የሕክምና ክትትል በሚፈልጉ ታማሚዎች ይጥለቀለቃሉ።
Kun kufuun, sirni fayyaa biyyoota EU/EEA dhukkubsattoota yaala addaa barbaadan hedduu guyyoota yookaan torbanoota as deeman keessatti ni keessummeessu.
የኮሮናቫይረስ በሽታ 2019 (COVID-19) በወረርሽኝ መልክ መቀስቀስ በከባድ የመተንፈሻ አካል ሲንድረም (ሳርስ) ኮሮናቫይረስ 2 (ሳርስ-ኮቭ-2) ምክንያት የተከሰተ ነው፤ እስካሁንም ቻይና ውስጥና በቀሪው የዓለም ክፍል ከ80,000 በላይ ሰዎችን አጥቅቶ ከ3,000 የሚበልጡትን ለሞት በመዳረግ ለሰው ልጅ መቅሰፍት ለመሆን ችሏል።
Weerarri Coronavirus disease 2019 (COVID-19), severe acute respiratory syndrome (SARS) coronavirus 2 (SARS-CoV-2)’dhaan dhufu, kana dura namoota 3,000 ajjeese fi Chaayinaatti namoota 80,000 qabee akkasumas addunyaa iddoo hundatti, dhala namaatti balaa cimaa fidaa jira
በ2003 ላይ በሺህ የሚቆጠሩ ሰዎች ላይ ሳርስ ካስከተለው ተመሳሳዩ ቫይረስ ሳርስ-ኮቭ በሚመሳሰል ሁኔታ፣ ሳርስ-ኮቭ-2 ከሌሊት ወፎች ሊተላለፍና በተመሳሳይ አካሄድ ተመሳሳይ ምልክቶችን ሊያስከትል ይችላል።
Vaayirasii walfakkaataa isaatiin kan walfakkaatu, SARS-CoV, kan bara 2003 namoota kumaatamaan SARS qabsiise, SARS-CoV-2 simbira halkanii irraa daddarbuu kan danda’uu fi karaa walfakkaataan mallattoo walfakkaataa mul’isuu kan danda’uudha.
ይሁን እንጂ፣ COVID-19 ከ ሳርስ ያነሰ ክብደትና የሞት መጠን ቢኖረውም የተላላፊነት መጠኑ የበለጠና ከወጣቶች ይልቅ አረጋውያን እና ከሴቶች ይልቅ ወንዶችን ያጠቃል።
Ta’us, COVID-19 hammeenyaafi hamma du’aa SARS irra gadi aanaa qaba garuu baay’ee kan daddarbuufi dargaggoo irra maanguddoo akkasumas dubartoota caalaa dhiirota irra dhiibbaa geessisa.
አዲስ ክስተት በሆነው በሽታ ላይ እየታተሙ ያሉት ጽሁፎች በፍጥነት እየጨመሩ በመሆናቸው፣ ይህ ጽሁፍ በፍጥነት እያደገ ስለመጣው የምርምር ፕሮጄክት ወቅታዊና አጠቃላይ ቅኝት ለማድረግ ይሞክራል።
Dhukkuba mul’ataa jiru irratti maxxansoota saffisaan lakkoofsaan dabalaa jiraniif deebii kennuuf, barreeffamni kun keeddeebii gosa barnootaa saffisaan dagaagaa jiru yeroonfi hunda galeessa ta’e dhiyeessuuf yaala.
ስለ በሽታው ኤፒዲሚሎጂ፣ ኤቲዮሎጂ፣ ቫይሮሎጂ፣ ልየታ፣ ሕክምና እና መከላከል መሰረታዊ ጉዳዮችን እንሸፍናለን።
Nuti waa’ee epidoomolojii, itiyoolojii, vaayiroolojii, qorannaa mallattoo, yaala, qorannaa dhibee, fi ittisa dhibee irratti wantoota jalqabaa ni haguugna.
ምንም እንኳን በርካታ ጥያቄዎች አሁንም ድረስ መልስ ቢያስፈልጋቸውም፣ ይህ ቅኝት ጉዳት ለማድረስ የሚያስፈራውን በሽታ ለመረዳትና ለማስወገድ እገዛ ያደርጋል የሚል ተስፋ አለን።
Gaaffiiwwan baay’een ammayyuu deebiiwwan kan barbaadan ta’anis, keeddeebiin kun hubannaafi dhabamsiisa dhukkuba sodaachisaa hubachuuf ni gargaara jennee abdanna.
ጃንዋሪ 25፣ 2020 የተከበረው የፀደይ ፌስቲቫል ለሁሉም ቻይናውያን ከዚህ በፊት ያልታየና የማይረስ ትዝታ ትቶ ያለፈ ነበር፤ ምክንያቱ በአዲስ የቫይረስ ወለድ በሽታ የተነሳ ቻይናውያን በበዓሉ ወቅትና ከበዓሉ በኋላ ከቤታቸው እንዳይወጡ ማሳሰቢያ ስለተሰጣቸው ነው።
Feestivaalli arfaasaa amajjii 25, 2020 Chaayinootaaf guyyaa ayyaanaa hunda torbanoota hedduu sababa weerara dhibee vaayirasii haaraatiif manatti dabarsan ayyaana yaadannoo jalqabaa fi hin dagatamne ta’eefi.
ቫይረሱ በ 2003 ከባድ የመተንፈሻ አካል ሲንድረም ካስከተለው ኮሮናቫይረስ (ኮቭ) ጋር በጣም ተመሳሳይ ነው፤ ስለሆነም፣ ፌብሩዋሪ 11/2020 ላይ የዓለም ጤና ድርጅት (WHO) ሳርስ-ኮቭ-2 የሚል ስያሜ የሰጠው ሲሆን ተዘማጅ በሽታው ደግሞ ኮቭ በሽታ-19 (COVID-19) የሚል ስም ተሰጥቶታል።
Vaayirasichi weerrara vaayirasii koroonaa (CoV) kan bara 2003 severe acute respiratory syndrome (SARS) geessise; kanaafuu, SARS-CoV-2 jedhamee dhaabbata fayyaa addunyaatiin gurraandhala 11, 2020 moggaafame, akkasumas dhukkuboonni kanatti dhihaatan CoV Disease-19 (COVID-19) jedhamanii moggaafaman.
ወረርሽኙ የጀመረው ውሃን፣ ቻይና ውስጥ ሲሆን በፍጥነት በመላው ሃገሪቱ ውስጥ ተስፋፍቶ ወደ 50 የሚጠጉ የዓለም ሃገራትን አዳርሷል።
Weerarichi kan eegale Chaayinaa Wuhaanitti, fi saffisaan guutuu biyyaatti tatamsa’e akkasumas biyyoota addunyaa 50tti dhihaatan keessatti babal’ate.
እስከ ማርች 2፣ 2020 ድረስ፣ በ COVID-19 ቫይረስ የተጠቀሱ ሰዎች ቁጥር 80,000 የበለጠ ሲሆን፣ ከ 40,000 የሚበልጡ ታማሚዎች ከሆስፒታል ሲወጡ፣ ከ 3,000 የሚበልጡት ደግሞ ሞተዋል።
Akka Bitootessa 2, 2020 tti, vaayirasichi dhimmoota COVID-19 mirkanaa’an 80,000 ol keessatti argameera, dhukkubsattoota 40,000 ol kan hospitaalaa fayyanii ba’aniifi dhukkubsattoota 3,000 kan du’an waliin.
WHO እንደሚያስጠነቅቀው፣ COVID-19 is “ቁጥር 1 የሕዝብ ጠላት” እና ከሽብርተኝነት የበለጠም የመጉዳት አቅም ያለው ነው።
COVID-19’n “diina ummataa lakk 1” fi shororkeessummaa caala humna qabeessaa akka ta’e Dhaabbanni Fayyaa Addunyaa (WHO) akeekkachiise.
በ PubMed (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/) መሰረት፣ የመጀመሪያው ሪፖርት ጃንዋሪ 7፣ 2020 ከወጣ ጀምሮ ባሉት ከሁለት ወራት ባነሰ ጊዜ ውስጥ ቫይሮሎጂ፣ ኤፒዲሞሎጂ፣ ኤቲዮሎጂ፣ የበሽታ ልዬታ እና ሕክምናን ጨምሮ ስለ COVID-19 ከ 200 በላይ ጽሁፎች የታተሙ ሲሆን እነርሱም ከተለያዩ ታማሚዎች የተነጠሉ ቫይረሶችን ቅደም ተከተል የወሰኑ ናቸው።
Akka PubMed’tti (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/)’tti, yeroo ji’oota lama hin caalletti, waraqaawwan 200 ol COVID-19 irratti hojjatame qo’annaa vaayirasii, qo’annaa weeraraa, qorannaa madda dhibee, yaala, fi waldhaansas of keeessatti qabu guyyaa gabaasa jalqabaa amajjii 7, 2020 vaayirasichi dhukkubsattoota heddu irraa adda bahetti irraa eegale gaggeeffame.
ይህ ቅኝት በአዲስና በፍጥነት ተለዋዋጭ በሆነ የጥናት ርዕስ ላይ የምርምሩን እመርታ ለማጠቃለል ይሞክራል።
Keeddeebiin kun waan qorannichi irra ga’e gosa barnootaa haaraafi ariitin dagaagaa jiruun goolabuuf yaala.
በተቻለ መጠን ሁሉ፣ COVID-19 ከሳርስ እና ሌላ ኮቭ-ወለድ በሽታ፣ የመካከለኛው ምስራቅ የመተንፈሻ አካል ሲንድረም (ሜርስ፣ በ2012 የተከሰተ ወረርሽኝ) ጋር ለማነጻጸር እንሞክራለን።
Yeroo danda’ametti, COVID-19 SARS fi dhukkuboota CoV’n dhufan, Middle East respiratory syndrome (weerara MERS bara 2012 keessa ture) wajjiin walmadaalchisuuf ni yaalla
በሽታውን መከላከልና የበሽታውን ታሪክ ማወቅን በተመለከተ እስካሁን ምን እንደተማርን እንደዚሁም አንዳንድ ቀሪ ግን አጣዳፊ ጥያቄዎች ላይ ውይይት እናደርጋለን።
Nuyi wantoota hamma ammaatti waan ittisaafi adeemsa dhukkubichaa ilaalchisee baranne akkasumas gaaffiiwwan hafan muraasa garuu barbaachisoo ta’an irratti ni mari’anna.
CoVs በተለምዶ በሰው ልጅ ላይ ሞትን የማያስከትሉ ፓቶጂንስ ተደርገው የሚቆጠሩ ሲሆን፣ ወደ 15% ለሚሆነው ጉንፋን 4 ዋነኛ መንስኤ ናቸው።
CoVs’n akka aadaatti kan nama ajjeesu akka hin taanetti fudhatama, caalmaatti qufaa 4 kan 15% dhihaatu fida.
ይሁን እንጂ፣ በዚህ ክፍለ ዘመን በሽታን የሚያስከትሉ ግዙፍ CoVs ሁለት ጊዜ አጋጥመውናል (ሳርስ-ኮቭ እና ሜርስ-ኮቭ)፤ እነዚሀ ቫይረሶች እንደቅደምተከተላቸው በመጀመሪያ በ 2003 በቻይና እና በ 2012 ሳኡዲ አረቢያ ውስጥ ተከስተው የነበረ ሲሆን፣ ከዚያም በፍጥነት ወደሌሎች በርካታ ሃገራት በመሰራጨት አስፈሪ የሕመምና የሞት መጠን አስመዝግበዋል።
Ta’us, jaarraa kana keessatti, si’a lama waantoonni dhukkuba fidan CoVwwan kan ilmaan namaa nu quunnamaniiru, sunis, SARS-CoV fi MERS-CoV, kan jalqabbii weeraraa jalqaba Chaayinaa keessa 2003 tti fi Saawud Arabiyaa keessa 2012 tti geessise, walduraa duubaan, akkasumas battaluma biyyoota baay’ee kan biroo keessatti dhukkubaafi du’a rifachiisaa waliin faffaca’e.
ስለዚህ፣ ወቅታዊው COVID-19 በሰው ልጅ ታሪክ የተመዘገበ ሶስተኛው የ CoV ወረርሽኝ ነው።
Kanaafuu, COVID-19’n ammaa kun weerara CoV isa sadaffaa ta’ee seenaa dhala namaa keessatti galmaa’e.
በምስል 1 ላይ እንደሚታየው፣ መነሻቸው ያልታወቁ የሳምባ ምች ኬዞች ለመጀመሪያ ጊዜ ከውሃን ወደ ቻይና ብሄራዊ የጤና ኮሚሽን ሪፖርት የተደረጉት ዲሴምበር 31/2019 ነበር።
Akka Fakkii. Fakkii.1,1keessatti agarsiifameetti, gujjiiwwan michii sombaa madda hin beekamne qaban jalqaba Wuhaan irraa Mudde 31, 2019 tti gara Koomishinii Fayyaa Biyyoolessaa Chaayiinaatti (China National Health Commission) gabaafaman.
ከሰባት ቀናት በኋላ የኮቭ ተከታይ ተለቀቀ።
Turtii guyyaa torbaa booda adeemsi CoV gad lakkifame.
ጃንዋሪ 15፣ 2020፣ የመጀመሪያው ሞት ውሃን ውስጥ ተመዘገበ።
Amajjii 15, 2020 namni jalqaba Wuhaan irraa du’e gabaafame.
ይህ በእንዲህ እያለ፣ ወረርሽኙ ወደ አጎራባች ከተሞች፣ ክፍላተ ሃገራትና ሃገራት በፍጥነት ተሰራጨ።
Hangasitti, weerarichi saffisaan magaalota, konyaawwwaniifi biyyoota ollaatti faffaca’e.
ጃንዋሪ 20 ላይ የጤና እንክብካቤ ሰጪዎች በቫይረሱ መጠቃት ሪፖርት የተደረገ ሲሆን፣ ይህም ቫይረሱ ከሰው ወደ ሰው ለመተላለፉ ጠቋሚ ነበር።
Amajji 20 tti, hubamuun dhiyeessitoota kunuunsa fayyaa, daddarbiinsi namaa gara namaatti danda’amuusaa yaada dhiyeessuun gabaafameera.
ጃንዋሪ 23 ላይ፣ የውሃን ከተማ ሁሉም የሕዝብ ትራንስፖርት ቆሞ የከተማው ሙሉ እንቅስቃሴ ተዘግቶ ነበር።
Amajjii 23tti, magaalaan Wuhaan geejjiba ummataas dabalatee cufamte.
ጃንዋሪ 24 በበሽታው ላይ የተደረገው የመጀመሪያ ክሊኒካዊ ጥናት እንዳሳየው የተረጋገጠ ኬዝ ካለባቸው 41 ታማሚዎች ውስጥ ካልታወቀ የእንስሳ ምንጭ የኢንፌክሽኑ የመነሻ ቦታ እንደሆነ የታሰበው የውሃን የባህር ምግብ ገበያ ጋር ቀጥተኛ ንክኪ የነበራቸው 21 ብቻ ነበሩ።
Amajji 24 tti qu’annoon kilinikaawaa jalqabaa dhukkubicha irrattii, dhukkubsattoota dhimmoota mirkanaa’an waliinii 41 keessaa, 21 qofaatu gabaa qurxummii galaanaa wuhaan kan iddoo jalqabbii dhukkubichaa bineensa maddi isaa hin beekamne irraa jedhamee yaadamu waliin quunnamtii kallattii qabu jechuun gabaase.
ጃንዋሪ 30 ላይ WHO ወረርሽኙ አጣዳፊ ዓለም አቀፍ የጤና ስጋት መሆኑን አስታወቀ።
Amajjii 30tti, dhaabbanni fayyaa addunyaa weeraricha muddama fayyaa addunyaa jedhee labse.
ይህ ሪፖርት በተዘጋጀበት ወቅት፣ በሽታው በቻይና እና ወደ 50 የሚጠጉ ሌሎች ሃገራት ውስጥ ተሰራጭቶ ነበር (ምስል (ምስል2).2)።
Yeroo gabaasa kanaatti, dhukkubichi Chaayinaa fi biyyoota addunyaa 50’tti siqan keessa tatamsa’ee jira (gabatee. ​(gabatee.2).2).
ሁኔታው በፍጥነት እየተቀያየረ በመሆኑ፣ የወረርሽኙ የመጨረሻ መጠንና ክብደት ገና ወደፊት የሚወሰን ይሆናል።
Akkuma haalichi saffisaan mul’achaa deemeen, bal’inni xumuraa fi hammeenyi dhibee rifaasisaa kan tilmaamamu ta’a.
ፌብሩዋሪ 11፣ 2020 ላይ ባለብዙ ማዕከል ጥናት 8,866 ታማሚዎች ላይ የተደረገ ሲሆን ከእነርሱም ውስጥ 4,021 የተረጋገጠ የ COVID-19 ታካሚዎች የወረርሽኙን የቅርብ ጊዜ ሁኔታ የሚያሳዩ ነበሩ (https://mp.weixin.qq.com/s/UlBi-HX_rHPXa1qHA2bhdA)።
Gurraandhala 11, 2020 tti, qu’annoon waan-wiirtuu-baay’ee dhukkubsattoota 8,866 irratti dhukkubsattoota COVID-19 mirkanaa’an 4,021 dabalatee ibsa weerarichaa haareffame akka armaan gadiitti dhiyeesseera (https://mp.weixin.qq.com/s/UlBi-HX_rHPXa1qHA2bhdA).
ሳርስ-ኮቭ-2 በሁሉም ዕድሜ ላይ የሚገኙ ሰዎችን ቢያጠቃም፣ በዋነኛነት ግን 30-65 ዓመት ዕድሜ ላይ ያሉትን ያጠቃል።
SARS-CoV-2 namoota umrii kamuu kan miidhu ta’us, garuu caalaatti kanneen umrii 30-65 jidduutti argaman huba.
በቫይረሱ ከተጠቁት ግለሰቦች መካከል ግማሽ የሚሆኑት (47.7%) ዕድሜያቸው ከ 50 ዓመት በላይ ሲሆን፣ በጣም ጥቂቶች ከ 20 በታች ናቸው፤ 14 የሚሆኑ የተጠቁ ሰዎች ብቻ ዕድሜያቸው ከ10 ዓመት በታች ነው።
Namoota dhukkubichaan qabaman keessaa hanga walakkaa (47.7%) kan ta’an waggaa 50 oli, baay’ee muraasni 20 gadi, akkasumas namoota dhukkubsatan 14 qofatu umrii 10 gadi.
ሳርስ-ኮቭ-2 ያጠቃቸው ወንዶች ቁጥር (0.31/100,000) ከሴቶች (0.27/100,000) የበለጠ ነው።
SARS-CoV-2 dhiirota (0.31/100,000) dubartoota (0.27/100,000) caala qabe.
COVID-19 በዋነኛነት በሁቤይ ውስጥና አካባቢው ተስፋፍቶ ነበር።
COVID-19 caalmaan garee fi naannoo Hubiitti kan tatamsa’eedha.
COVID-19 ከያዘበት ቀን ጀምሮ በምርመራ ለመታወቅ በአማካይ 5 (2-9) ቀናት ይፈጃል።
COVID-19 erga qoratamuu eegalee booda jiddugaleessaan guyyaa 5 (2-9) fudhate.
በቫይረሱ የተጠቃ ሰው ምልክት ማሳየት የሚጀምረው በአማካይ 4.8 (3.0-7.2) ቀናት ውስጥ ነው።
Yeroon cal’isaa jiddugaleessaa guyyoota 4.8 (3.0-7.2) ti.
በሽታው ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ እስከ ሞት ያለው አማካይ ጊዜ 9.5 (4.8-13) ቀናተ ነበር።
Yeroon jiddugaleessaa qabamuurraa hanga du’aatti jru guyyoota 9.5 (4.8-13) ture.
መሰረታዊ የመራባት ቁጥር (R0) 3.77 (95% CI: 3.51-4.05) ነበር፣ የተስተካከለው R0 ደግሞ 2.23-4.82 ነበር።
Lakkoofsi hormaataa (R0) bu’uraa ture 3.77 (95% CI: 3.51-4.05), fi R0n sirreeffame immoo 2.23-4.82 ture.
ከጃንዋሪ 23/2020 በፊት በቫይረሱ የተያዙት ሰዎች ቁጥር በከፍተኛ መጠን የጨመረ ሲሆን ይህ ደግሞ ቻይና ውስጥ ከሚከበረው የፀደይ ፌስቲቫል ጋር በተያያዘ የሚካሄደው የትራንስፖርት ጊዜ ነው።
Lakkoofsi namoota dhukkubaan qabamanii amajjii 23, 2020 duraa, yeroo imala guddaa ayyaana arfaasaa Chaayinaa wajjiin kan wal simate.
የተረጋገጠ ኬዝ ኖሮባቸው የሞቱ ታካሚዎች ቁጥር 1.44% (95% CI: 1.10-1.86%) ሲሆን፣ የሁሉም ታማሚዎች የተስተካከለ የሞት መጠን ደግሞ 3.06% (95% CI: 2.02-4.59%) ነበር።
Namoota dhukkubsatanii adda baafaman keessaa kanneen du’an 1.44% (95% CI: 1.10-1.86%), fi dhukkubsattoota hunda keessaa kan du’an 3.06% (95% CI: 2.02-4.59%) turan.
የ COVID-19 ሶስቱ ዋነኛ የስጋት ጉዳዮች ፆታ (ወንድ)፣ ዕድሜ (≥60)፣ እና ከባድ የሳምባ ምች ነበሩ።
COVID-19’f haal-dureewwan balaa gurguddoon sadan saala (dhiira), umurii (≥60), akkasumas michii sombaa hammaataadha.
CoVs አንድ የ RNA መደብ የያዙ ሰፋፊና ጥቅል ቫይረሶች ንኡስ ቤተሰቦች ናቸው።
CoVwwan damee maatii vaayirasoota gurguddoofi haguuggii qaban kan kajiisa baaqqee kan RNA adda baastuu of keessatti qabataniiti.
በአራት አጠቃላይ ክፍሎች ሊከፈሉ ይችላሉ፤ አልፋ፣ ቤታ፣ ጋማ እና ዴልታ፤ ከእነዚህ ውስጥም አልፋ እና ቤታ CoVs ሰዎችን እንደሚያጠቁ ይታወቃል።
Isaan jeneeraa afuritti qoodamuu danda’u, sunis, alfaa, beettaa, gaammaa, fi deeltaa, isaan keessaa alfaa- fi beettaa- CoVwwan tu namoota hubuun isaanii beekame.
ኤንቨሎፕ ስፓይክ (S) ግላይኮፕሮቲን ከሕዋሳዊ ተቀባይ አንጊቴንሲን ቀያሪ ኢንዛይም 2 (ACE2) እና ዲፔፕቲዲል ፔፕቲዴዝ 4 (DPP4) የ ሳርስ-CoV እና ሜርስ-CoV ጋር ስለሚቆራኝ ከዚያም የሕብረ ሕዋስ መቀላቀል ይፈጠራል።
Envelope spike (S) gilaaykoopirootiniin siribduuwwan seelii isaa angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) fi dipeptidyl peptidase 4 (DPP4), SARS-CoV’f fi MERS-CoV’f, walduraa duubaan, waliin walitti hidhata fi isa booda walitti maxxanuun meembireenii uumama.
ቫይራል RNA ጄኖም ወደ ሳይቶፕላዝም ይለቀቃል፤ የቫይራል ጄኖም ከተራባ በኋላ፣ ጄኖሚክ RNA እና ኤንቨሎፕ ግላኮፕሮቲንስ እና ኒውክሎካፕሲድ ፕሮቲንስ ቫይረስ ያለበት ከሕዋስ ውስጥ ወይም ውጭ ያለ አካል ይፈጥራሉ፣ ይህም ከፕላዝማ ሕብረ ሕዋስ ጋር በመጣመር ቫይረስ ይለቅቃል።
Jiiniin vaayirasii RNA saayitoopilaazimii keessatti kan gadi lakkifamu; jiiniin vaayirasii erga wal baay’ise booda, RNA’n jiinii gilaaykoopirotiinii haguugamaa wajjiin deema akkasumas pirotiiniin niwuukilookaapsiid afuuffee tuuta vaayirasii hamate uumata, booda membireenii pilaazmaa wajjiin walitti baquun vayyirasicha gadi dhiisa.
የ ሳርስ-ኮቭ-2 የመጀመሪያው ቅድም ተከተል አወሳሰን ሪፖርት የተደረገው ጃንዋሪ 10፣ 2020 ነበር።
Tartiibni jiinoomii SARS-CoV-2 jalqabaa amajjii 10, 2020 gabaafame.
ሳርስ-ኮቭ-2 አዲስ ዓይነት beta-CoV መሆኑ ሲታወቅ ወረርሽኙ በመጀመሪያ ከተከሰተበት ውሃን ውስጥ ከሚገኘው ሁናን የባሕር ምግብ ገበያ የተወሰዱ 10 ናሙናዎች መካከል ከ 99.98% በላይ የዘረ መል ተመሳሳይነት ተገኝቷል።
Sumuudota bakka argamaa irraa fudhataman 10 keessaa SARS-CoV-2 adda bahiinsa jeenetikiitii 99.98%’tiin beta-CoV haaraa ta’ee argame. Gabaa Nyaata Galaanaa Huunan Wuhaan keessaa.
ሳርስ-ኮቭ-2 የዘር ግንድ ተመሳሳይነት ያለው ከ ሜርስ-CoV ይልቅ ከ ሳርስ-CoV ጋር ነው።
SARS-CoV-2 SARS-CoV caalaa MERS-CoV’n wal fakkaata.
በትራንስሚሽን ኤሌክትሮን ማይክሮስኮፒ አማካይነት፣ የ ሳርስ-ኮቭ-2 ደቃቅ ነገሮች በሰው ልጅ የመተንፈሻ መስመር በጣም ቀጫጭን ክፍሎች ውስጥ ተገኝተዋል።
Karaa maaykirooskooppii dabarsa elektirookiitiin qaamonni xixiqqoon SARS-CoV-2 ipiteeliyeemii daandii qilleensa namaa xixiqqoo ta’an keessatti argame.
የሰው ልጅ ACE2 ለ ሳርስ-ኮቭ-2 እና ለ ሳርስ-CoV ተቀባይ ሆኖ ተገኝቷል።
ACE2’n namaa SARS-CoV-2’f akkasumas SARS-CoV’f siribduu ta’uun isaa argameera.
ይሁን እንጂ፣ በ ሳርስ-ኮቭ-2 ውስጥ ያለው S ፕሮቲን ከሰዎች ACE2 ጋር ያለው ቁርኝት ከ ሳርስ-CoV የደከመ ሲሆን ይህም ሳርስ-ኮቭ-2 በታማሚዎች ላይ የሚያስከትለው ከባድ ኢንፌክሽን ከ ሳርስ-CoV ያነሰ መሆኑም ከዚህ ጋር የተያያዘ ነው።
Ta’us, pirootiniin S kan SARS-CoV-2 kan SARS-CoV caalaatti haala dadhabaan ACE2 namaa waliin walitti hidhata, kan dhugaa SARS-CoV-2’n SARS-CoV irra dhukkubsattoota keessatti hubamuu hamaa xiqqaa fiduu waliin kan tokko ta’e.
ሳርስ-ኮቭ-2 በኖቭል አጭር ፕሮቲን በ orf3b ተመስጥሮ ሊዘጋጅና በ orf8 ፕሮቲን ተመስጠሮ የሚለቀቅ ነው።
SARS-CoV-2 dabalataan pirootinii haaraa gabaabaa orf3b’n haguugame fi pirootinii oomishame orf8’n kan uwwifame hojjechuu danda’a.
የ ሳርስ-ኮቭ-2 orf3b ቫይረሱ በሽታ የማስከተል አቅሙ ላይ ሚና ሊኖረውና የ IFNβ መገለጥን ሊያደናቅድ ይችላል፤ ይሁን እንጂ፣ orf8 ምንም ዓይነት የሚታወቅ ተግባራዊ ዶሜይን ወይም አነሳሽ ምክንያት የለውም።
orf3b SARS-CoV-2 dhukkubbii vaayirasiin dhufuuf ga’ee taphachuu fi mallattoo IFNβ mul’isuu mala; garuu, orf8’n mandhee tajaajilaa beekamu hin qabaatu.
ፌብሩዋሪ 18/2020 ላይ ዙ እና ጓዶቹ የሰብአዊ ACE2 ሙሉ ርዝመት የክሪዮ EM መዋቅር 2.9 Å ሪዞሉሽን መሆኑን ሪፖርት አድርገዋል፣ ይህም ከአሚኖ አሲድ አጓጓዥ B0AT1 ኮምፕሌክስ ነው።
Gurraandhala 18, 2020, Zhuu, eet aal., boca cryo-EM ACE2 2.9 Å’tti kan dhala namaa guutuu baattuu amiinoo asidii B0AT1wajjiin walxaxe gabaase.
ክፍትና ዝግ ማረጋገጫዎች ያሉት ኮምፕሌክስ እንደ ዳይመር መልሶ የተሰባሰበ መሆኑንና የ ACE2-B0AT1 ኮምፕሌክስ ደግሞ ሁለት S ፕሮቲኖችን ማስተሳሰር እንደሚችል አረጋግጠዋል፣ ይህም ለ CoV እውቅና እና ኢንፌክሽን ማስረጃ የሚሆን ነው።
Isaan walxaxichi, caasaalee banamoofi cufamoo kan qabu, akka dimer tti qindaa’ee ture akkasumas walxaxaan ACE2-B0AT1’n pirootinoota S lama walitti hidhuu danda’a, CoV’n adda baasuu fi dhukkubaan hubamuuf kan ragaa dhiyeessu ta’ee argatan.
B0AT1 የ ሳርስ-ኮቭ-2 ኢንፌክሽንን ለመግታት ለሚደረግ የመድሃኒት ማጣሪያ ፈዋሽ ኢላማ ሊሆን ይችላል።
B0AT1 dhukkuba SARS-CoV-2 dhaabuuf kan oolu qoricha calaluuf galma teeraaputiikii ta’uu danda’a.
መነሻና አከፋፋይ አስተናጋጅ
Baattoo bu’uuraa fi giddu-deemaa
ሳርስ-CoV እና ሜርስ-CoV መነሻቸው የሌሊት ወፎች መሆናቸውና ወደሰዎችም የተላለፉት እንደቅደም ተከተላቸው በጥርኝና በግመሎች አማካይነት መሆኑ ታውቋል።
SARS-CoV fi MERS-CoV simbiroota halkanii irraa kan dhufuu fi karaa wal duraa fi duubaan adurree fi gaalaan gara namaatti kan darbu ta’uun beekamaadha.
ሳርስ-ኮቭ-2 ከሌሎች CoVs ጋር በተደረገለት የዝርያ አመጣጥ ንጽጽር አማካይነት፣ የሌሊት ወፎች የ ሳርስ-ኮቭ-2 የመጀመሪያ አስተናጋጆች እንደሆኑ ታስቦ ነበር፤ ምክንያቱም፣ አዲሱ ቫይረስ bat-SL-CoVZX45 እና bat-SL-CoVZX21 ከተባሉ ከሌሊት ወፍ የተነሱ ሁለት ሳርስ መሰል CoVs ጋር 96% ተመሳሳይነት ስለነበረው ነው።
Walbira qaba faayiloojeenik SARS-CoV-2 CoVs biraa wajjiin, simbirri halkanii akka baattoo SARS-CoV-2 hangafaatti akka vaayirasii haaraa 96% CoVs SARS fakkaatuu fi simbira halkanii bat-SL-CoVZX45 fi bat-SL-CoVZX21 jedhamtu irraa fudhatama.
ይሁን እንጂ፣ ቫይረሱ የዝርያ ድንበሮችን ተሻግሮ ሰዎችን እንዲያጠቃ ያስቻለው መካከለኛ ተሸካሚ እስካሁን አልታወቀም፣ የመተላለፊያ መንገዱም ገና የሚብራራ ነው።
Haa ta’u malee, mandheen yeroo akkamii vaayirasiin sanyii garagaraa keessa jiru akkamitti nama akka qabu isa gargaare osoo hin beekamin hafe, akkasumas karaan daddarba isaa ammas ibsamuu qaba.
ጂ እና ጓዶቹ እንደጠቆሙት፣ ቫይረሱን ከሌሊት ወፎች ወደ ሰዎች ያስተላለፈው እባብ ነው፤ ይህም ከ S ፕሮቲን ጋር ዳግም ማዋህድን የሚጠይቅ ነው።
Ji, et al., bofoota simbirroota halkanii irraa gara namaatti kan S pirootinii keessatti adeemsa kutaaleen DNA cabuun deebia’anii makaawwan alelootaa (alleles) haaraa oomishuuf deebi’anii walitti makaman walfakkaataa ta’e hirmaachise akka baattoo vaayirasichaatti dhiyeesse.
በአንድ ጥናት መሰረት፣ በጉዋንዡ፣ ቻይና ውስጥ ያሉ ተመራማሪዎች እንደገለጹት፣ ረዥም አፍንጫ ያላቸውና ጉንዳን የሚመገቡ ፓንጎሊንስ የተባሉ አብዛኛውን ጊዜ ለቻይና ባህላዊ ሕክምና አገልግሎት ላይ የሚውሉ አጥቢ እንስሳት የ ሳርስ-ኮቭ-2 መካከለኛ አስተናጋጆች ናቸው፤ ይህም በፓንጎሊንስ ላይ በተገኘ CoV እና በ ሳርስ-ኮቭ-2 መካከል በተገኘ 99% የዘረ መል መመሳሰል ላይ የተመሰረተ ነው።
Akka qu’annoo tokkootti, qorattoonni Guangzhou, Chaayinaa keessaa, pangoliinonni – huuruu dheeraa, hoosiftoota goondaa-nyaatan kan yeroo baay’ee qoricha aadaa Chaayinootaa keessatti faayidaarra oolan baattoo humna dhokataa giddu galeessaa SARS-CoV-2 akka ta’an homolojii sanyii 99% CoV keessatti Pangoliinotaafi SARS-CoV-2 keessatti argame irratti hundaa’uun yaada dhiyeessan.
ይሁን እንጂ፣ በሁለቱም ጄኖምስ ውስጥ የ 1% ልዩነት ስርጭት ራሱ ትልቅ ልዩነት ነው፤ በመሆኑም፣ ለተጨባጭ ማስረጃ የሚሆኑ ተጨባጭ ውጤቶች እየተጠበቁ ነው (ምስ. (ምስ.33)።
Haaa ta’u malee, garaagarummaan jiiniiwwan lama jidduutti tatamsa’uu 1% ammas garaagarummaa guddaadha; kanaafuu, bu’aa raga irratti hundaa’etu eeggamaa jira (Fakkii. ​(Fakkii.33).
የ ሳርስ-ኮቭ-2 አካላዊና ኬሚካላዊ ባህርያት እስካሁን በስፋት አይታወቁም።
Amaloonni fiizikaalaaf keemikaalaa SARS-CoV-2 ammallee baldhinaan hin beekamin jiru.
ሳርስ-CoV እና ሜርስ-CoV በደረቅ አካባቢ ላይ እስከ 48 ሰዓት እንደዚሁም ከ 20 °C በታች እና 40%-50% እርጥበት ላይ ደግሞ እስከ 5 ቀናት ድረስ ይቆያል።
SARS-CoV fi MERS-CoV’n veetroo keessa sa’aatii 48tiif naannoo gogaa turuu danda’a akkasumas iddoo jiidhinsa 20 °C fi 40%-50% qabu jalatti hanga guyyaa 5 tura.
ሳርስ-ኮቭ-2 ተመሳሳይ ባህርያት ሊኖሩት ይችላሉ።
SARS-CoV-2 amaloota walfakkaataa agarsiisuu malu.
ሳርስ-ኮቭ-2 ለአልትራቫዮሌት ጨረር እና ሙቀት በ 56 °C ለ 30 ስሱ መሆኑ ሪፖርት ተደርጓል፤ ኤተር፣ 75% ኢታኖል፣ ክሎሪን ያለው ጸረ ባክቴሪያ፣ ፔራሴቲክ አሲድ፣ ክሎሮፎርምና ሌሎች ቅባታማ አሟሚዎችኘ ክሎሬክሲዲን ሳይጨምር፣ ቫይረሱን በሚገባ ማዳከም ይችላሉ።
SARS-CoV-2 xiyya altiraavaayoleetiitiif miirawaa akka ta’e gabaafame akkasumas daqiiqaa 30f hoo’a 56 °C’tti; iiter itaanolii 75%, keemikaala ilbiisa balleessu kan kilooriinii qabu, asiidii peraseetik, kilooroofoormi, fi bulbultootaa coomaa, garuu kiloorooheeksidiinii miti, vaayirasicha laaffisuu danda’a.
አጠቃላይ ሕዝቡ ሳርስ-ኮቭ-2 የመቋቋም አቅሙ ደካማ በመሆኑ ለአዲሱ ቫይረስ ተጋላጭ ነው።
Dhalli namaa waliigalatti hanqina madiinummaa SARS-CoV-2 ittisuu waan qabuuf salphaatti vaayirasii haaraaf saaxilama.
በአሁኑ ጊዜ፣ ለ ሳርስ-ኮቭ-2 ያለውን የውጭ ወራሪ ቫይረስ የሚከላከል ምላሽ በተመለከተ ሪፖርት የተደረገ ዝርዝር ጥናት የለም።
Yeroo kana, qorannoon gadi fagoon waa’ee deebii madiinummaa SARS-CoV-2 irratti gabaafame hin jiru.
በመሆኑም፣ ከዚህ በፊት በሌሎች ኮቮች ላይ በተለይም ሳርስ-ኮቭ እና ሜርስ-ኮቭ ላይ የተደረጉ ጥናቶችን ማጣቀስ ብቻ ነው የምንችለው (ምስል (ምስል 4).4)።
Kanaafuu, CoVs biraa irratti odeeffannoo duraanii qofa ilaalla, keessattuu SARS-CoV fi MERS-CoV (Fakkii. ​(Fakkii.4).4).
ባጠቃላይ፣ አንድ ቫይረስ አስተናጋጁን ከወረረ በኋላ በመጀመሪያ የሚታወቀው በአስተናጋጁ የበሽታ መከላከያ ስርዓት ላይ በሚካሄዱ የፓተርን መለያ ተቀባዮች (PRRs) በኩል ነው፤ እነዚህም፣ C-ዓይነት ሌክቲን መሰል ተቀባዮች፣ Toll መሰል ተቀባይ (TLR)፣ NOD መሰል ተቀባይ (NLR)፣ እና RIG-I- መሰል ተቀባይ (RLR) ይጨምራሉ።
Walumaagalatti, erga vayirasiin baattoo faaleen booda, yeroo calqabaaf dandeettii dhukkuba ittisuu uumamaa nama sanaan karaa patern riilogniishin riisepter (PRR) beekamtiin ni kennamaaf, kan akka C-taayip leektin-laayik riisepter, Tool-laayik riisepter (TLR), NOD-laayik riisepter (NLR), fi RIG-I- laayik riisepter (RLR) dabalatee.
ቫይረሱ የተለያዩ መስመሮችን በመጠቀም የሰውነት አካላት እብጠት፣ አንቲጂን አቃፊ ሕዋሳት እንዲበስሉ፣ ዓይነት I ኢንተርፌሮንስ (IFNs) ሲንተሲስ ስለሚያስከትል የቫይረሱን ስርጭት በመገደብ የቫይራል አንቲጂንስ ማክሮፋጅ ፋጎሳይቶሲስን ያፋጥናል።
Karaawwan garaagaraa keessatti, vaayirasichi haal-dureewwan dhiita qaama irratti ba’uu, seelota farra qaamaa (dendritic cells) bilcheessuu, akkasumas oomisha interferons (IFNs) gosa I kan faffaca’insa vaayirasichaa daangessuufi farroota qaamaa vaayirasii macrophage phagocytosis saffisiisu kakaasa.
ይሁን እንጂ፣ የ ሳርስ-CoV N ፕሮቲን ቫይረሱ ከበሽታ መከላከያ ስርዓት እንዲያመልጥ ሊያግዘው ይችላል።
Haa ta’u malee, N pirotiiniin SARS-CoV vaayirasiin akka deebii madiinummaa jalaa miliqu gargaaru danda’a.
በቅርቡ፣ ተላማጅ የበሽታ መከላከያ ምላሽ ቫይረሱን የመዋጋት ሒደትን ይቀላቀላል።
Dhihootti, deebiin madiinummaa madaqaan lola vaayirasicha ittisuuf godhamutti makame.
የ CD4+ እና CD8+ T ሕዋሳትን ጨምሮ T ሊምፎሳይትስ በሽታውን በመከላከል ረገድ ወሳኘ ሚና ይጫወታሉ።
T lymphocytes CD4+ fi CD8+ dabalatee seelonni T (T cells) ittisa keessatti gahee barbaachisaa taphatu.
CD4+ T ሕዋሳት የ B ሕዋሳትን በማነቃቃት ቫይረስ ተኮር አንቲቦዲስ እንዲያመርቱ ሲያደርጉ፣ CD8+ T ሕዋሳት ደግሞ በቫይረስ የተጠቁትን ሕዋሳት በቀጥታ ይገድላሉ።
CD4+ T cells seelota B (B cells) akka isaan farroota qaama alagaa vaayirasii adda ba’e irratti hundaa’e oomishaniif si’eessu, CD8+ T cells immoo seelota vaayirasiin hubaman kallattiimaan ajjeesu.
T ረዳት ሕዋሳት ተከላካይ ሕዋሳትን ለማገዝ ፕሮኢንፍላማቶሪ ሳይቶኪንስ ያመርታሉ።
Seeliin T helper saayikootinii ittisa madaa’iinsaa oomishuun ittisa seeliitiif gargaara.
ይሁን እንጂ፣ CoV የ T ሕዋሳትን ሞት በማፋጠን የ T ሕዋሳትን ተግባር ሊያደናቅፍ ይችላል።
Ta’us, CoV dalagaawwan seelii T (T cell) of-ajjeesuu seelii T kakaasuun ittisuu danda’a.
እንደ C3a እና C5a እና አንቲቦዲስ የመሳሰሉ ከፈሳሽ የሚመነጩ መከላከያዎችም የቫይረስ ኢንፌክሽንን ለመከላከል ወሳኝ ናቸው።
Madiinummaan qaama keessaa maddu mirkaneessituu kanneen akka C3a fi C5a akkasumas antiibodii fa’a of keessatti hammatuu dhukkuba vaayirasii ittisuuf murteessadha.
ለምሳሌ፣ ካገገመ ታካሚ የተለዩ አንቲቦዲስ ሜርስ-CoV ከጥቅም ውጭ እንዲሆን አድርገውታል።
Fakkeenyaaf, antiiboodiin dhukkubsataa fayye irraa fudhatame MERS-CoV ni himbaabsa.
በሌላ በኩል፣ የበሽታ መከላከያ ስርዓት ከመጠን ያለፈ ምላሽ ሲሰጥ ከፍተኛ መጠን ያላቸው ነጻ ራዲካልስ ስለሚያመነጭ በሳምባ እና ሌሎች የሰውነት ክፍሎች ላይ ከባድ ጉዳት ያደርሳል፣ ሁኔታው ከባሰ ደግሞ የተለያዩ የሰውነት ክፍሎችን ከስራ ውጭ በማድረግ ሞትንም ሊያስከትል ይችላል።
Gama biraatiin, garmalee wal nyaachuun madiinummaa lakkoofsa raadikaalaa olaanaa maddisiisuun sombaa fi qaama biraa garmalee hubuu danda’a, akkasumas, yoo cime, miidhamuu qaamota hedduu fi du’a hordofsiisuu kan danda’uudha.
የ ሳርስ-ኮቭ-2 ኢንፌክሽን የተለያዩ በሽታዎች ያሉባቸውን አረጋውያን እና ነፍሰ ጡር ሴቶች የማጥቃት ዕድሉ የበለጠ ነው።
Dhukkubni SARS-CoV-2, walitti qabamee jalqabuun kan amaleeffatame, caalaatti namoota maanguddoo dhibeewwan dabalataa qabaniifi dubartoota ulfa keessatti dhibbaa geessisuu malu.
ከፍተኛ ቁጥር ላላቸው ቫይረሶች ለተጋለጠ ወይም በሽታ የመከላከል አቅማቸው ለተዳከመ ሰዎች ከሌሎች በበለጠ በቫይረሱ የመያዝ ዕድል ያላቸው መሆኑ የተለመደ ነው።
Namoonni vaayirasii garaagaraatiif saaxilaman yookaan rakkina madiinummaa qaban dhukkubsattoota kanneen biro caala carraa qabamuu olaanaa kan qaban akka ta’e beekamaadha.
የ ሳርስ-ኮቭ-2 ግምታዊ አማካይ የመራቢያ ጊዜ 1-14 ቀናት ሲሆን፣ ውሃን ውስጥ በነበሩት የመጀመሪያዎቹ 425 ኬዞች ላይ በተደረገ ጥናት መሰረት አብዛሻውን ጊዜ 3-7 ቀናት ነው።
Yeroon mallattoon SARS-CoV-2 itti muldhatu guyyoota 1-14ti, keessattuu guyyoota 3-7 qorannoo Wuhaanitti namoota 425 irratti gaggeeffame irratti hundaa’uun.
ይሁን እንጂ፣ በ 1,099 ኬዞች ላይ የተደረገ ጥናት ያሳየው የመፈልፈያ ጊዜው በአማካይ 3 ቀናት መሆኑንና ከ 0 እስከ 24 ቀናት እንደሚደርስ ነው።
Ta’us, qu’annoon dhimmoota 1,099 yeroon utuu mallattoon hin mul’atin turu giddugaleessaan guyyoota 3 fi guyyoota 0 hanga 24 ta’uu akka danda’u agarsiisa.
ከላይ እንደተገለጸው፣ በጣም የቅርብ ጊዜ ጥናት ያሳየው ደግሞ በ 8,866 ኬዞች ስነ ሕዝባዊ መረጃ ላይ በመመስረት የቫይረሱ የመራቢያ ጊዜ 4.8 (3.0-7.2) ቀናት ናቸው።
Qorannoon yeroo dhihootiin, akkuma armaan olitti dhihaatetti, yeroon walhoruu guyyoota 4.8 (3.0-7.2) akka ta’e baay’ina dhukkubsattootaa 8,866 irratti hundaa’uun agarsiifame.
የጤና ባለስልጣናት በጣም ትክክለኛ የመራቢያ ጊዜ ላይ በመመስረት ውጤታማ የለይቶ ማቆያ ጊዜን ማስተካከላቸው በጣም አስፈላጊ ይሆናል፤ ይህን ሲያደርጉም በቫይረሱ ቢያዙም ምልክት የማያሳዩ ሰዎች ቫይረሱን ወደ ሌሎች እንዳያስተላልፉ ይከላከላል።
Yeroo marsaa cal’isa dhibee sirriitti yeroo adda bahiinsaa qindeessuun hoggantoota fayyaatiif baay’ee barbaachisaadha, haaluma kanaan namoota vaayirasichaan qabamanii garuu mallattoo hin agarsiifne irraa gara nama biraatti akka hin dabarre ittisa.
የተለመደ አሰራር በመሆኑ፣ ለቫይረስ የተጋለጡ ወይም የተያዙ ግለሰቦች አብዛኛውን ጊዜ ለ 14 ቀናት ያህል ለይቶ ማቆያ ውስጥ መቆየት ይጠበቅባቸዋል።
Akka bartee baramaatti, namoonni vaayirasichaaf saaxilaman yookaan vaayirasichaan hubaman yeroo baay’ee guyyoota 14’f qofaatti baafamuu qabu.
ሰዎችን ለይቶ የማቆያ ጊዜ ወደ 24 ቀናት መራዘም አለበት?
Yeroon qofaatti baafamuu guyyoota 24’f dheerachuu qabaa?