TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
SAMANYOLU HABER YAYINCILIK HİZMETLERİ A.Ş.
  BAŞVURUSU (2)
(Başvuru Numarası: 2015/11533)
Karar Tarihi: 15/1/2020
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR
Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör : Zeynep KARAKOÇ
Başvurucu : Samanyolu Haber Yayıncılık Hizmetleri
  A.Ş.
Temsilcisi : Hidayet KARACA
Vekili : Av. Ahmet Serdar GÜNEŞ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın
süre aşımı yönünden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal
edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 10/7/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmiştir.
7. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
A. Bireysel Başvuru
Yapılmasından Önceki Süreç
9. Başvurucu Şirket " S
HABER " logosuyla yayın yapan televizyon kanalının sahibidir.
Başvurucu Şirkete 24/6/2014 günü yayımlanan " 18:00 Ana Haber Bülteni " isimli haber programında
15/2/2011 tarihli ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın
Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer
alan yayın ilkesinin ihlal edildiğinden bahisle Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
(RTÜK) tarafından 7/8/2014 tarihli kararla 12.353 TL idari para cezası
verilmiştir.
10. Anılan işlemin iptali istemiyle Ankara 14. İdare
Mahkemesinde (Mahkeme) açılan dava, süre aşımı bulunduğu gerekçesiyle
10/10/2014 tarihli kararla reddedilmiştir.
11. Başvurucu Şirket; tebligatın kayıtlı elektronik posta (KEP)
adresine 8/9/2014 tarihinde ulaştığını, ilgili mevzuat uyarınca beş gün sonra
tebliğ edilmiş sayılacağı gözönünde bulundurulduğunda -on beş günlük dava açma
süresi içinde- 26/9/2014 tarihinde açılan davanın süresinde olduğunu belirterek
Ankara Bölge İdare Mahkemesine (Bölge İdare Mahkemesi) itiraz etmiştir.
12. Bölge İdare Mahkemesi 4. Kurulunun 29/4/2015 tarihli
kararıyla itiraz reddedilmiştir. Bunun üzerine başvurucu Şirket 22/6/2015
tarihli dilekçesiyle karar düzeltme isteminde bulunmuştur. Yargılama süreci
karar düzeltme aşamasında devam etmekte iken 10/7/2015 tarihinde de bireysel
başvuruda bulunmuştur.
B. Bireysel Başvuru
Yapılmasından Sonraki Süreç
13. Başvurudan sonraki süreçte 8/11/2016 tarihli ve 6755 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve
Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaştırılan 668 sayılı
Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve
Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin
(KHK) 2. maddesi ile " S HABER "
logosuyla yayın yapan televizyon kanalının kapatılmasına karar verilmiştir.
14. 8/2/2018 tarihli ve 7091 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında
Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine
Dair Kanun ile kanunlaştırılan 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması
Gereken Tedbirler Hakkında KHK ile de kapatılan özel televizyonların bağlı
olduğu şirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticari sicil kayıtlarının resen
terkin edileceği hükme bağlanmıştır.
15. Bölge İdare Mahkemesi 4. Kurulunun 25/2/2016 tarihli
kararıyla karar düzeltme istemi kabul edilmiştir. Kararın gerekçesinde,
başvurucu Şirkete 8/9/2014 tarihinde elektronik yolla tebliğ edildiği,
elektronik posta adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda
tebligatın yapılmış sayılacağı, bu durumda davanın en geç 28/9/2014 tarihine
kadar açılması gerektiği ifade edilmiş; 26/9/2014 tarihinde açılan davada süre
aşımı bulunmadığı belirtilmiştir.
16. Bozma kararı üzerine Mahkeme, dosyayı yeniden ele almış ve
E.2016/2843 sayısına kaydetmiştir. 11/11/2016 tarihli kararıyla tarafların
kişilik veya niteliğinde değişiklik olduğu gerekçesiyle 6/1/1982 tarihli ve
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin birinci fıkrası
uyarınca dava dosyasının işlemden
kaldırılmasına karar verilmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı
şöyledir:
"...İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün
24.08.2016 tarihli işlemiyle, davacı Samanyolu Haber Yayıncılık Hizmetleri
Anonim Şirketi'nin ticari sicil kayıtlarının 670 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname uyarınca resen terkin edildiği ve bu hususun 01.09.2016 tarih ve 9149
sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği, dolayısıyla bakılan
davada; davacı yönünden 2577 sayılı Kanunun 26/1. maddesinde ifade edilen
'tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olması' halinin gerçekleştiği
görüldüğü, açıklanan nedenle, 2577 sayılı Kanunun 26/1. maddesi uyarınca dava
dosyasının işlemden kaldırılmasına..."
IV. İLGİLİ HUKUK
17. 668 sayılı KHK'nın "Alınan
tedbirler" kenar başlıklı 2. maddesinin ilgili kısımları
şöyledir:
"(1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu
tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya
irtibatı olan;
b) Ekli (2) sayılı listede yer alan özel radyo
ve televizyon kuruluşları kapatılmıştır.
...
2 SAYILI LİSTE
TELEVİZYONLAR
...
13 SAMANYOLU TV"
18. 670 sayılı KHK'nın "Devir
işlemlerine ilişkin tedbirler" kenar başlıklı 5. maddesinin (3)
numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:
"Kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve
televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının bağlı oldukları
şirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticari sicil kayıtları resen terkin
edilir."
19. Bireysel başvuru anında tüzel kişiliği haiz olan ancak bireysel
başvurunun incelenmesi aşamasında tüzel kişiliğini yitiren ticaret şirketler
hakkında yapılan değerlendirmelerde kullanılan ulusal hukuk kaynakları için
ayrıca bkz. Gümüşdere İnşaat Ticaret ve
Sanayi A.Ş. ( B. No: 2013/5016, 12/6/2018, §§ 8-23) başvurusuna
ilişkin karar.
V. İNCELEME VE GEREKÇE
20. Mahkemenin 15/1/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
ve Bakanlık Görüşü
21. Başvurucu Şirket; tebligatın KEP adresine 8/9/2014 tarihinde
yapıldıktan sonra beş gün sonra tebliğ edilmiş sayılacağını, on beş günlük dava
açma süresi içinde 26/9/2014 tarihinde açılan davanın süresinde açılmış
olduğunu, esasının incelenmesi gerektiğini, adil yargılanma hakkının, basın
özgürlüğünün ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
22. Bakanlık görüşünde; tüzel kişiliği kalmayan başvurucu
Şirketin medeni haklardan yararlanma ve bu hakları kullanma ehliyetinin de son
bulduğu, bireysel başvuruda bulunma imkanın kalmadığı ve başvurunun kişi bakımından
yetkisizlik nedeniyle başvurunun kabul edilemez olduğuna karar verilmesi
gerektiğinin değerlendirildiği belirtilmiştir.
B. Değerlendirme
23. İlke olarak bireysel başvuruda bulunan başvurucu, tüzel
kişiliği haiz bir şirket ise şirketin bireysel başvuru anında tüzel kişiliği
haiz olması gerektiği gibi bu tüzel kişiliğin bireysel başvuru sürecinin sonuna
kadar korunması şirketler tarafından yapılan başvurunun esasının
incelenebilmesi için zorunlu bir koşuldur ( Gümüşdere
İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., § 36). Şirketin ticaret sicil
kaydının silinmesi ve tüzel kişiliğini yitirmesi olgusu bireysel başvurunun
esasının incelenmesine engel teşkil eder. Anayasa Mahkemesi, başvurunun
incelemesi devam ederken başvuru ehliyetinin yitirilmesi durumunda başvurunun
düşmesine karar vermektedir ( Gümüşdere
İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., §§ 38, 39).
24. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi Samanyolu Yayıncılık
Hizmetleri A.Ş. (B. No: 2015/18554, 25/9/2019) başvurusuna ilişkin kararında
kamu otoritesince bir şirketin tüzel kişiliğine tek taraflı bir işlemle son
verilmesi durumunda bu şirketin taraf olduğu bireysel başvurular hakkında düşme
kararı verilmesi gerektiğinin kabulü hâlinde ortakların öngöremedikleri bir
terkin işlemi nedeniyle menfaatlerinin zedelenmesinin söz konusu olabileceğine
dikkat çekmiştir. Anayasa anılan kararında hukuki varlıkları kamu
otoritelerinin tek taraflı iradesiyle sona erdirilen özel hukuk tüzel
kişiliklerinin tüzel kişilikleri sona ermeden önce yaptıkları bireysel
başvuruların devamında menfaati bulunduğunu iddia eden kişilerin bireysel
başvuruya devam etmek istediklerini makul bir süre içinde Anayasa Mahkemesine
bildirmeleri hâlinde Anayasa Mahkemesince başvurunun incelenmesine devam
edilebileceğine karar vermiştir (Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş., §§ 27,
29).
25. Kuşkusuz ki başvuruya devam etme iradesini Anayasa
Mahkemesine makul bir süre içinde bildirme yükümlülüğü, başvurunun devamında
menfaati bulunduğunu iddia eden kişi veya kişilere ait olacaktır. Tüzel kişinin
yaptığı başvuruyu devam ettirmede menfaati bulunduğunu iddia eden kişilerin bu
isteklerini Anayasa Mahkemesine bildirmeleri gereken makul sürenin tespitinde
bunların tüzel kişiliğinin hukuki varlığının sona erdiğini bilip bilmedikleri
dikkate alınacaktır. Öte yandan başvurunun devamında menfaati bulunduğunu iddia
eden kişilerin bu iddialarını destekleyecek bunu ispata yarayacak bilgi ve
belgeleri Anayasa Mahkemesine iletmeleri gerekir ( Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. , § 30).
26. Bu aşamada kimlerin tüzel kişiye ait başvurunun devamında
menfaat sahibi olduğunun belirlenmesine gerek olmayıp bu hususta her somut
olayın kendine özgü koşullarına göre değerlendirme yapılması uygun görülmüştür.
27. Somut olayda başvurucu Şirketin sicil kaydı, 670 sayılı KHK
ile resen terkin edilmiştir. Dolayısıyla Şirketin hukuki varlığı 17/8/2016
tarihinde sona ermiştir.
28. Somut başvurunun karara bağlandığı tarihe kadar hiç kimse
başvuruyu devam ettirmek istediğini Anayasa Mahkemesine bildirmediğinden ve
dolayısıyla başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığından başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığından DÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
15/1/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.