TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDULKERİM KAVAK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (2)
(Başvuru Numarası: 2014/12431)
Karar Tarihi: 12/4/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör Yrd. : Ceren Sedef EREN
Başvurucular : 1. Abdulkerim KAVAK
2. Turgut Güven KAVAK
3. Hadice DEMİR
Vekili : Av. Ali AYDEMİR
Başvurucular : 4. Emine TAŞKIN
5. Selda KAVAK
6. Bekir KAVAK
7. Zafer Uğur KAVAK
8. Remziye KAVAK
9. Semira KAVAK
10. Mehmet Ensari KAVAK
Vekili : Av. Kenan CEYLAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 31/7/2014 tarihi ve
devamında yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurucular Abdulkerim Kavak, Hadice Demir ve Turgut Güven Kavak yönünden başvurunun kabul
edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, diğer başvurucular
yönünden ise başvurunun kabul edilebilir olduğunakarar verilmiştir.
5. 2015/1693 sayılı bireysel başvuru dosyası, konu yönünden
hukuki irtibat nedeniyle 2014/12431 sayılı dosya üzerinde birleştirilmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurucular Abdulkerim Kavak, Hadice Demir ve Turgut Güven Kavak yönünden başvurunun kabul
edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucular, Abdulkerim Kavak ve
Hadice Demir aleyhine doğrudan, başvurucu Turgut Güven Kavak'ın babası olan
murisi ile başvurucu Remziye Kavak'ın eşi ve diğer başvurucuların babaları olan
murisi aleyhine 31/8/1989 tarihinde Savur Kadastro
Mahkemesinde açılan kadastro tespitine itiraz davasında yerel Mahkemece verilen kararınYargıtayca bozulması üzerine dava yerel
Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 12/4/2017 tarihinde
yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede
yargılanma haklarının; başvurucular Abdulkerim Kavak,
Hadice Demir ve Turgut Güven Kavak ise ayrıca mülkiyet haklarının ihlal
edildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Kabul Edilebilirlik
Yönünden
12. Başvurucular Abdulkerim Kavak,
Hadice Demir ve Turgut Güven Kavak yönünden açıkça dayanaktan yoksun olmadığı
ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de
bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın
ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra
aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam
eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının
ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013 , §§ 50, 52).
14. Başvuruya konu dava, bir kısım başvurucuların murislerinden
intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre
değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının
yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye
esas alınan sürenin başlangıç anıdır ( Gülseren
Gürdal ve diğerleri , B. No: 2013/1115, 5/12/2013 ,
§ 51).
15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın
karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama
sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki
menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , §§ 41-45).
16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda
verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 27 yıllık yargılama
süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi
gerekir.
18. Başvurucular Abdulkerim Kavak, Hadice Demir ve Turgut Güven Kavak uzun süren yargılama nedeniyle
taşınmazlarını kullanamadıklarınıbelirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyet haklarının da ihlal edildiğini
iddia etmişlerse de başvurucuların makul sürede yargılanma haklarının ihlal
edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler ışığında, mülkiyet haklarının
ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıca değerlendirilmesine gerek
görülmemiştir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un
50. Maddesi Yönünden
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50.
maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının
ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi
hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere
hükmedilir…”
20. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
21. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
sonucuna varılmıştır.
22. İhlal tespitiyle giderilemeyecek
olan manevi zararları karşılığında başvurucular Abdulkerim Kavak ve Hadice Demir'e ayrı ayrı net 31.200 TL; şikâyet konusu davayı mirasçı
sıfatıyla takip eden başvurucular yönünden murislerinin tüm mirasçılarının
sayısı da dikkate alındığında başvurucu Turgut Güven Kavak'a net 7.800 TL;
diğer başvurucular Bekir Kavak, Remziye Kavak, Semira Kavak, Selda Kavak, Emine Taşkın, Mehmet Ensari Kavak ve Zafer Uğur Kavak'a ise
ayrı ayrı net 4.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen
206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL
yargılama giderinin başvurucular Abdulkerim Kavak,
Hadice Demir ve Turgut Güven Kavak'amüştereken ;
226,90 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.026,90 TL
yargılama giderinin ise diğer başvurucular Bekir Kavak, Remziye Kavak, Semira Kavak, Selda Kavak, Emine Taşkın, Mehmet Ensari
Kavak ve Zafer Uğur Kavak'a müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurucular Abdulkerim Kavak,
Hadice Demir ve Turgut Güven Kavak yönünden makul sürede yargılanma hakkının
ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede
yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucular Abdulkerim Kavak ve Hadice Demir'e ayrı ayrı net 31.200 TL; başvurucu Turgut Güven Kavak'a
net 7.800 TL; diğer başvurucular Bekir Kavak, Remziye Kavak, Semira Kavak, Selda Kavak, Emine Taşkın, Mehmet Ensari
Kavak ve Zafer Uğur Kavak'a ise ayrı ayrı net 4.500 TL manevi tazminat
ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet
ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucular Abdulkerim Kavak, Hadice Demir ve Turgut Güven Kavak'a MÜŞTEREKEN
ÖDENMESİNE; 226,90 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam
2.026,90 TL yargılama giderinin ise diğer başvurucular Bekir Kavak, Remziye
Kavak, Semira Kavak, Selda Kavak, Emine Taşkın,
Mehmet Ensari Kavak ve Zafer Uğur Kavak'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye
Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme
olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre
için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Savur Kadastro Mahkemesine (E.2012/20)
GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 12/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.