TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
İ.K. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2020/36552)
Karar Tarihi: 13/9/2022
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Kadir ÖZKAYA
Üyeler : M. Emin KUZ
Rıdvan GÜLEÇ
Basri BAĞCI
Kenan YAŞAR
Raportör : Habip OĞUZ
Başvurucu : İ.K.
Vekili : Av. Hasan PİLAVCI
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, delillerin hatalı değerlendirilmesi ve eksik inceleme sonucu mahkûmiyet kararı verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Başvurucu, hakkında başlatılan adli soruşturma sonunda açılan kamu davasında 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na muhalefet suçundan İstanbul 17. Asliye Ceza Mahkemesince (Mahkeme) 9/1/2020 tarihinde hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Verilen bu karar 20/10/2020 tarihinde istinaf isteminin esastan reddi ile kesinleşmiştir.
3. Kesinleşen mahkumiyet kararından sonra 8/4/2022 tarihli ve 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun yürürlüğe girmiş ve anılan kanun ile 213 sayılı Kanunda da bir kısım değişiklikler yapılmıştır.
4. Mahkemenin 9/5/2022 tarihli tensip tutanağında, 7394 sayılı Kanun ile yapılan değişikliklerin hükümlülerin lehine olabilecek nitelikte olduğu, bu nedenle seri şekilde İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 213 sayılı Kanuna muhalefet suçları bakımından Mahkemece verilen kararın infazının durdurulup durdurulmayacağı konusunda karar istendiği, hak kaybına neden olunmaması için ek karar verilmeden infazın durdurulduğu ve bu konuda müzekkere yazıldığı belirtilerek duruşmanın 14/9/2022 tarihinde yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru 23/11/2020 tarihinde yapılmıştır. Komisyon hakkaniyete uygun yargılanma hakkı dışındaki şikâyetlerin kabul edilemez olduğuna, anılan hakka ilişkin şikâyetin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.
II. DEĞERLENDİRME
6. Başvurucu, hatalı değerlendirme ve eksik inceleme ile hakkında mahkumiyet kararı verildiğini ileri sürmüştür.
7. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, iddia edilen hak ihlallerinin derece mahkemelerince düzeltilmemesi hâlinde başvurulabilecek ikincil nitelikte bir hak arama yoludur. Bireysel başvuru yolunun ikincillik niteliği gereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur ( Ayşe Zıraman ve Cennet Yeşilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, §§ 16, 17).
8. Sonradan yürürlüğe giren kanun hükümlerinin değerlendirilmesi için başvuruya konu dosya Mahkemece yeniden ele alınmış ve duruşma için gün tayin edilmiştir. Söz konusu yargılamanın sonunda ilkinden farklı bir sonuca ulaşılması mümkündür. Dolayısıyla anılan yargılamanın -geldiği aşama dikkate alındığında- etkili olarak değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Bu durumda, aynı dava sürecinin farklı düzlemlerde hem Anayasa Mahkemesince hem de Mahkemece yargısal incelemeye tabi tutulması, Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurudaki ikincil nitelikteki rolüne uygun olmayacağından, başvurucunun adil yargılanma hakkının ihlal edildiği yönündeki iddialarının öncelikle derece mahkemelerince incelenmesi gerekmektedir.
9. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 13/9/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.