TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ÖMER BAYRAM BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/11788)
Karar Tarihi: 19/12/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Serdar
  ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep
  KÖMÜRCÜ
M. Emin KUZ
Raportör : Volkan
  SEVTEKİN
Başvurucu : Ömer BAYRAM
Vekili : Av. Aşkın
  TEMEL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, yetersiz inceleme sonucu haksız şekilde mahkûmiyet
kararı verilmesi ve tarafsız mahkemece yargılama yapılmaması nedenleriyle adil
yargılanma hakkının ihlâl edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 18/7/2014 tarihinde
yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal
Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler
çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
A. Bireysel Başvuru
Öncesi Süreç
6. Başvurucu, Kütahya İcra Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) 11/2/2014 tarihli kararı uyarınca "borçlunun ödeme
şartını ihlal" suçundan dolayı üç aya kadar tazyik hapsine mahkûm
edilmiştir.
7. Söz konusu karara yapılan itiraz Kütahya 1. Asliye Ceza
Mahkemesinin 30/4/2014 tarihli kararı ile
reddedilmiştir.
8. Mahkûmiyet kararının kesinleşmesi sonrasında başvurucunun
yargılamanın yenilenmesi ve infazın durdurulması talebi de Mahkemenin 24/6/2014 tarihli ek kararıyla reddedilmiştir.
9. Başvurucu mahkûmiyet kararını veren hâkim ile yargılamanın
yenilenmesi talebinin reddine karar veren hâkimin aynı olması nedeniyle 25/6/2014 tarihli itiraz dilekçesiyle ek kararın
kaldırılması talebinde bulunmuştur.
10. İtiraz incelemesi üzerine Kütahya 3. Asliye Ceza Mahkemesi 27/6/2014 tarihli kararıyla itiraz talebinin kabulüne ve
Mahkemenin 24/6/2014 tarihli ek kararının kaldırılmasına karar vermiştir.
11. Başvurucunun tekrardan yargılamanın yenilenmesi ve infazın
durdurulmasına ilişkin talebi bu defa Mahkemenin 3/7/2014 tarihli ek kararı ile reddedilmiştir.
12. Anılan karara yapılan itiraz Kütahya 1. Asliye Ceza
Mahkemesinin 7/7/2014 tarihli kararı ile
reddedilmiştir.
13. Ret kararı sonrasında 18/7/2014 tarihinde süresi içinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.
B. Bireysel Başvuru
Sonrası Süreç
14. UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerden bireysel
başvuru konusu olan yargılama süreci sonrasında Mahkemeye sunulan Kütahya
Cumhuriyet Başsavcılığının 3/5/2016 tarihli yazısıyla
başvurucu hakkındaki mahkûmiyet kararının kesinleşmesinden itibaren ceza
zamanaşımı süresinin dolduğu belirtilerek cezanın ortadan kaldırılması
talebinde bulunulmuştur.
15. Mahkemenin 3/5/2016 tarihli ek
kararıyla cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilmiştir. Kararın gerekçesi
şu şekildedir:
" ...hükümlü Ömer Bayram
hakkında 11/02/2014 tarih 2013/1601 Esas, 2014/92
Karar sayılı ilam ile borçlunun ödeme şartını ihlal suçunu işlediği sabit
görülerek İİK 340 maddesi gereği 3 aya kadar tazyik hapis cezası ile
cezalandırılmasına karar verildiği, kararın infaza verildiği, kesinleşme tarihi
olan 30/04/2014 tarihinden itibaren işlemeye başlayan 2 yıllık zaman aşımı
süresinin 30/04/2016 tarihinde dolduğu ve cezanın infaz kabiliyetinin kalmadığı
anlaşılmakla, İİK 354/2 maddesi gereğince borçlu sanık hakkında ödeme şartını
ihlal suçundan dolayı verilen cezanın ortadan kaldırılmasına... "
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
16. Mahkemenin 19/12/2017 tarihinde
yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
17. Başvurucu, yetersiz inceleme sonucunda "üç aya kadar
tazyik hapsine" mahkûm edildiğini ayrıca asıl mahkûmiyet kararı ile
yargılamanın yenilenmesi talebinin itiraz süreçlerinde aynı hâkim tarafından
inceleme yapılmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek adil yargılanma
hakkının ihlâl edildiğini ileri sürmüş ve mahkûmiyet kararının infazın
durdurularak yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 48.
maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
" Kabul edilebilirlik
şartları ve incelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğer hususlar İçtüzükle
düzenlenir. "
19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 80. maddesi
şöyledir:
" (1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her
aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:
…
ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir başka gerekçeden
ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden
görülmemesi.
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen
nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel
hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının
gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir. "
20. Anılan düzenlemeler uyarınca Anayasa Mahkemesi başvurucunun
davadan açıkça feragat etmesi, davasını takipsiz bıraktığının anlaşılması,
ihlalin ve sonuçlarının ortadan kalkmış olması ya da Anayasa Mahkemesince
saptanan benzer nitelikteki başka bir gerekçeden dolayı başvurunun
incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine
varması hâlinde başvuru hakkında düşme kararı verebilmektedir ( Bayram Şahin , B. No: 2013/463, 16/5/2013 , § 16).
21. Somut olayda başvurucunun temel şikâyeti hukuka aykırı
olarak mahkûmiyet kararı verilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal
edildiği iddiasıdır.
22. Başvurucunun bireysel başvuru konusu olan yargılama süreci
sonrasında Mahkemenin ek kararı ile cezasının ortadan kaldırılmasına karar
verildiği (bkz. § 15), bir başka ifadeyle "borçlunun ödeme şartını
ihlal" suçundan dolayı adil yargılanma hakkının ihlal edildiği şikâyetine
yönelik mahkûmiyet kararı sonuçlarının ortadan kalktığı anlaşılmaktadır.
23. Öte yandan İçtüzük'ün 80. maddesinin
(2) numaralı fıkrasında öngörülen başvurunun incelenmesinin devamında
Anayasa'nın uygulanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının
belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı herhangi bir
durumun da söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
24. Dolayısıyla başvurucunun söz konusu temel şikâyetinin
sonuçlarının bireysel başvuru sonrasındaki süreçte ortadan kalkmış olması
nedeniyle başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden
kalmadığı anlaşıldığından İçtüzük’ün 80. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının (ç) bendi gereğince başvurunun, diğer kabul
edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmamış olması nedeniyle
DÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 19/12/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.