TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
BATUHAN GÖNÜL BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/33744)
Karar Tarihi: 27/7/2022
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Kadir ÖZKAYA
Üyeler : Engin YILDIRIM
Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Kenan YAŞAR
Raportör : Habip OĞUZ
Başvurucu : Batuhan GÖNÜL
Vekili : Av. Baki ÖZYILMAZ
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, idari para cezasının iptali için yapılan başvurunun ilgili hâkimlikçe başvurucunun yüklenen fiili işlemesinin önünde hiçbir engelin olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Başvurucu, hakkında başlatılan adli soruşturma sonunda 29/4/1959 tarihli ve 7258 Sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine muhalefet suçundan iddianame düzenlenmiştir. Ayrıca başvurucunun 7258 Sayılı Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine muhalefet ettiği (spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis veya şans oyunlarını oynadığı) gerekçesiyle Bandırma İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından hakkında 9.000 TL idari para cezası uygulanmıştır.
3. Başvurucunun idari para cezasına itirazı üzerine Bandırma Sulh Ceza Hâkimliğince (Hâkimlik) " ... para kazanma saikiyle birden fazla hesap açmak suretiyle bahis sitelerine banka eliyle paravanlık yapan muterizin, yine para kazanma saikiyle de bahis oynayabileceği, salt birden fazla banka hesabından sadece aracılık suçunu işlediğinden bahsedilemeyeceği gibi, herhangi bir banka hesap numarasından da bahis oynamamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, ... muterizin bahis oynama eylemini işlemediği yönünde Masak [Mali Suçları Araştırma Kurulu] raporunun aksine sadece soyut iddia ve itiraz dışında yeterli delil sunulmadığı, dosyadaki muteriz adına açılmış banka hesap hareketleri, hesap hareketlerindeki miktarlar, muterizin hesaplarında kirli para akışından haberdar olduğunu söylediğine dair [A. Bankası] Müşteri Hizmetlerine verdiği bilgi, banka hesaplarındaki muterizin sorumluluğu ve anılan kanun hükümleri dikkate alındığında, muterizin atılı fiili (bahis oynama) işlememesinin önünde hiç bir engelin olmadığı " gerekçesiyle itirazı ve Balıkesir 2. Sulh Ceza Hâkimliğince itirazın değerlendirilmesi kararına itirazı kesin olarak reddedilmiştir.
4. 11/12/2017 tarihli Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporunda; şahısların mali profili ile tespit edilen bankacılık işlemlerinin MASAK nezdinde yapılan çalışmalarda tecrübe edinilen yasa dışı bahiste bahis parasının toplanmasında kullanılan hesap sahibi/yasa dışı bahse aracılık eden 3. kişi profiline bire bir uyduğu, şahısların hesaplarına illegal bahis suçunda para naklinin özelliğine uygun olarak yüz yüze olmayan işlemler kullanılıp bir çok farklı kişiden çok sayıda para transferi geldiği de gözönüne alındığında başvurucunun yasa dışı bahis suçuna hesaplarını kullandırmak suretiyle aracılık ettiği kanaatinin hasıl olduğu belirtilmiştir.
5. Başvurucu, Hâkimliğin anılan kararını 27/8/2019 tarihinde öğrendikten sonra 26/9/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
6. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
7. Başvurucu, bahis oynama fiilini işlemesinin önünde hiçbir engelin bulunmadığı varsayımı üzerine karar verildiğini ileri sürmüştür.
8. Başvuru, masumiyet karinesi kapsamında incelenmiştir.
9. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan başvuruda, masumiyet karinesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
10. Anayasa Mahkemesi, daha önce idari para cezasının iptali isteminin aksi ispat edilemeyen karinelerden yararlanılarak reddedilmesi nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal edildiğine ilişkin iddiayı masumiyet karinesi yönünden incelemiş ve ihlal sonucuna varmıştır (Gülsüm Kestaneci [GK], B. No: 2018/7477, 27/10/2021, §§ 24-39).
11. Somut olayda bahis veya şans oyunlarının oynanmasına imkân sağladığı gerekçesiyle başvurucu hakkında kamu davası açılmıştır. Anılan dava, esas incelemesi tarihi itibarıyla Bandırma 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/607 Esas sayılı dosyasında derdesttir. MASAK raporunda da başvurucunun hesaplarını kullandırmak suretiyle yasa dışı bahis suçuna aracılık ettiği kanaatinin hasıl olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla başvurucunun bahis veya şans oyunlarını oynadığına ilişkin doğrudan bir delil bulunmamaktadır. Hâkimliğin kararına göre bahis oynanmasına aracılık ettiğine ilişkin olgular karşında, bahis oynama fiilini işlememesinin önünde hiçbir engel bulunmamaktadır. Dolayısıyla anılan karar ile başvurucu, hakkında bahis veya şans oyunlarının oynanmasına imkân sağlama suçundan kamu davası açılmış olması nedeniyle otomatik olarak kabahatli durumuna düşürülmüştür. Başvurucuya savunma imkânı tanınmış olması da masumiyet karinesinin ihlalini telafi etmemiştir.
12. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. ve 38. maddelerinde güvence altına alınan masumiyet karinesinin ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
13. Adil yargılanma hakkı kapsamındaki masumiyet karinesinin ihlal edildiği sonucuna ulaşıldığı için mülkiyet hakkı yönünden ayrıca bir değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir.
III. GİDERİM
14. Başvurucu; ihlalin tespiti ve yeniden yargılama yapılması talebinde bulunmuştur.
15. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır. Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir ( Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60; Aligül Alkaya ve diğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).
16. Ayrıca dosyadaki belgelerden tespit edilen 371 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 4.871 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
IV. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Masumiyet karinesinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. ve 38. maddelerinde güvence altına alınan masumiyet karinesinin İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Kararın bir örneğinin masumiyet karinesinin ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Bandırma Sulh Ceza Hâkimliğine (2019/768 D. İş) GÖNDERİLMESİNE,
D. 364.60 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 4.864,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 27/7/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.