TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
AHMET ÖZÇELİK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2018/29129)
Karar Tarihi:29/6/2021
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Kadir ÖZKAYA
Üyeler : Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Yıldız SEFERİNOĞLU
Basri BAĞCI
Raportör : Mahmut ALTIN
Başvurucu : Ahmet ÖZÇELİK
Vekili : Av. Mustafa TOKÖZ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, uzun yargılama neticesinde kamulaştırma bedelinin düşük belirlenmesi nedeniyle makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 25/9/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu, Erzurum'un Tortum ilçesi Aksu Mahallesi'nde bulunan 132 ada 109 parsel sayılı 74,91 m² yüz ölçümündeki taşınmazın malikidir.
9. Karayolları Genel Müdürlüğü (İdare) tarafından söz konusu taşınmazın yol, inşaat ve emniyet sahası olarak kullanılmak üzere kamulaştırılmasına karar verilmiştir. Bu kapsamda İdare, başvurucu aleyhine 19/12/2014 tarihinde kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili istemiyle Tortum Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) dava açmıştır.
10. Mahkeme 8/5/2015 tarihinde davanın kabulüne, taşınmazın yol olarak terkinine, kamulaştırma bedelinin 2.858,59 TL olarak belirlenmesine ve tespit edilen bedelin taşınmaz malikine ödenmesine karar vermiştir.
11. Taraflarca temyiz edilen karar, Yargıtay 5. Hukuk Dairesince (Daire) 6/4/2016 tarihinde bozulmuştur. Bozma kararında; başvuru konusu taşınmazın konumu, yüz ölçümü ve niteliği gözetildiğinde objektif değer artırıcı unsur olmaması gerektiği belirtilmiştir.
12. Mahkemece bozma kararına uyularak 13/6/2017 tarihinde bu kez 1.230,87 TL kamulaştırma bedeline hükmedilmiş ve kararın kesin nitelikte olduğu belirtilmiştir. Bunun yanında davacı İdare lehine davalı başvurucudan alınmak üzere 1.980 TL ve başvurucu lehine davacı idareden alınmak üzere yine 1.980 TL vekâlet ücreti ödenmesine kesin olmak üzere karar verilmiştir. Başvuru formu ve ekleriyle Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kayıtlarından kararın başvurucu veya vekiline tebliğ tarihi tespit edilememiştir.
13. Yine başvuru formu ve ekleriyle UYAP kayıtlarından tespit edilemeyen bir tarihte başvurucu tarafından 13/6/2017 tarihli Mahkeme kararına karşı temyiz talebinde bulunulmuştur. Mahkemece 15/1/2018 tarihli ek kararla, 13/6/2017 tarihli kararın kesin nitelikte olduğu belirtilerek temyiz talebinin reddine karar verilmiştir. Bu ek karar, başvurucu vekiline 18/1/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.
14. Başvurucu bu kez 25/1/2018 tarihinde ek karara karşı, temyiz kanun yoluna başvurmuştur. Ek kararın temyiz incelemesini yapan Dairece 5/7/2018 tarihinde kararın onanmasına karar verilmiştir.
15. Temyiz isteminin reddine dair nihai karar, başvurucu vekiline 27/8/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.
16. Başvurucu 25/9/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
17. Mahkemenin 29/6/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
18. Başvurucu, başvuru konusu taşınmazla aynı adada veya bitişik ya da komşu adalarda bulunan taşınmazlara ilişkin kamulaştırma bedeli hesabında %10 ile %35 arasında değişen objektif değer artırıcı unsur oranı uygulanmasına rağmen derece mahkemelerince başvuru konusu taşınmaz için objektif değer artırıcı unsurun kabul edilememesiyle gerçek kamulaştırma bedeline hükmedilmediğinden yakınmaktadır. Başvurucu ayrıca aleyhe hükmedilen vekâlet ücreti nedeniyle hükmedilen düşük kamulaştırma bedelinden de mahrum kaldığını öne sürmüştür. Sonuç olarak yargılamanın uzun olduğunu da belirten başvurucu eşitlik ilkesiyle adil yargılanma, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğini iddia etmiştir.
B. Değerlendirme
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereği bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.
20. Kesin nitelikteki kararların öğrenilmesinden itibaren bireysel başvuru süresi başlar. Bu nitelikteki kararlara karşı kanun yoluna başvurulmasının bireysel başvuru süresine bir etkisi bulunmamaktadır ( Nesin Kayserilioğlu , B. No: 2012/613, 13/6/2013, § 17).
21. Mahkemenin başvuru konusu 13/6/2017 tarihli kesin nitelikteki nihai kararının tebliğ tarihiyle, bu karara karşı yapılan temyiz talep tarihi tespit edilememiş ise de en geç temyiz talebinin reddine dair ek kararın tebliğ edildiği 18/1/2018 tarihinde, kesin nitelikteki nihai kararın öğrenildiği kabul edilmiştir. Başvurucu kesin nitelikteki karara karşı temyiz talebinde bulunmuş ve temyiz talebinin reddine dair kararın Daire tarafından 5/7/2018 tarihinde onanmasından sonra 25/9/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Buna göre nihai kararın öğrenildiği kabul edilen 18/1/2018 tarihinden itibaren otuz günlük başvuru süresi geçtikten sonra 25/9/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır (bkz. §§ 12-16).
22. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin s üre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 29/6/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.