TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ÜNAL YİĞİT BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/1075)
Karar Tarihi: 30/6/2014
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Serruh KALELİ
Üyeler : Zehra Ayla PERKTAŞ
Burhan ÜSTÜN
Erdal TERCAN
Zühtü ARSLAN
Raportör : Yunus HEPER
Başvurucu : Ünal YİĞİT
Vekili : Av. Nezahat Esin AYDIN
I. BAŞVURUNUN
KONUSU
1. Başvurucu, CNN TÜRK adlı yayın kuruluşunun haber
bültenlerinde hakkında çıkan haberlerin kişilik haklarına müdahale niteliğinde
olduğunu ileri sürmüş ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
II. BAŞVURU
SÜRECİ
2. Başvuru, 4/2/2013 tarihinde
Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden
yapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı
tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 25/2/2014 tarihinde kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına,
dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VE
OLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle
olaylar özetle şöyledir:
5. Ankara ilinde esnaflık yapan başvurucu, yanında çalışan
bir işçinin bulduğu tarihi eserleri satmak üzereyken yakalanmış ve bu sebeple
yargılanarak beraat etmiştir.
6. Başvuru dilekçesine göre CNN TÜRK televizyonunda “ polis ekiplerince yapılan Ergenekon kazılarını fırsat
bilen 3 defineci nasıl olsa her yer kazılıyor, kimse şüphelenmez diyerek
Altındağ’da hazine aradı ” şeklinde haber yapılmıştır.
7. Başvurucu, 30/3/2011 tarihinde, www.hürriyet.com.tr internet sitesinde kendisi hakkında alaycı bir ifade ile gerçeğe aykırı haber
yapıldığı iddiasıyla yayıncı kuruluş ve sorumlular aleyhine tazminat davası
açmıştır.
8. Ankara 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28/9/2011 tarihli kararı ile dava reddedilmiştir.
9. Anılan kararın temyizi üzerine Yargıtay 4. Hukuk
Dairesinin 14/11/2012 tarihli ilamı ile ilk derece
mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.
B. İlgili Hukuk
10. 11/1/2011 tarih ve 6098 sayılı Türk Borçlar
Kanunu’nun “ Kişilik hakkının zedelenmesi” kenar başlıklı 58.
maddesi şöyledir:
“Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören,
uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para
ödenmesini isteyebilir.
Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer
bir giderim biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir; özellikle
saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına
hükmedebilir.”
IV. İNCELEME VE
GEREKÇE
11. Mahkemenin 30/6/2014 tarihinde
yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 4/2/2013 tarih ve 2013/1075 numaralı
bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu, CNN TÜRK adlı yayın kuruluşunun haber
bültenlerinde hakkında çıkan haberlerin sorumlu yayıncılık ilkelerini aşarak
kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğunu, www.hürriyet.com.tr internet sitesinde yayınlanan haber nedeniyle sorumlular hakkında açmış olduğu
tazminat davasının reddedilmesinin kişilik haklarına müdahale oluşturduğunu
ileri sürmüş ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
13. 30/11/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un, “ Bireysel başvuru usulü ” kenar başlıklı 47.
maddesinin (3) ve (6) numaralı fıkraları şöyledir:
“(3) Başvuru dilekçesinde başvurucunun ve varsa temsilcisinin
kimlik ve adres bilgilerinin, işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle ihlal edildiği
ileri sürülen hak ve özgürlüğün ve dayanılan Anayasa hükümlerinin, ihlal
gerekçelerinin, başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin aşamaların, başvuru
yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarih
ile varsa uğranılan zararın belirtilmesi gerekir. Başvuru dilekçesine, dayanılan deliller ile
ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğinin ve
harcın ödendiğine dair belgenin eklenmesi şarttır.
…
(6) Başvuru evrakında herhangi bir eksiklik bulunması
hâlinde, Mahkeme yazı işleri tarafından eksikliğin giderilmesi için başvurucu
veya varsa vekiline onbeş günü geçmemek üzere bir
süre verilir ve geçerli bir mazereti olmaksızın bu sürede eksikliğin
tamamlanmaması durumunda başvurunun reddine karar verileceği bildirilir.”
14. 6216 sayılı Kanun’un, “ Bireysel
başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi ” kenar
başlıklı 48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:
“ (1) Bireysel başvuru hakkında kabul edilebilirlik
kararı verilebilmesi için 45 ila 47 nci maddelerde
öngörülen şartların taşınması gerekir.
(2) Mahkeme, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya
temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi açısından önem taşımayan
ve başvurucunun önemli bir zarara uğramadığı başvurular ile açıkça dayanaktan
yoksun başvuruların kabul edilemezliğine karar verebilir. ”
15. Anayasa
Mahkemesi İçtüzüğü’nün bireysel başvuruların
içeriğini düzenleyen “ Bireysel başvuru formu
ve ekleri ” başlıklı 59. maddesinin ilgili bölümü şöyledir:
“…
(2) Başvuru formunda aşağıdaki hususlar yer alır:
…
ç) Kamu gücünün ihlale neden olduğu iddia edilen işlem,
eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özeti.
d) Bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi
nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve delillere ait özlü
açıklamalar.
e) Başvurucunun güncel ve kişisel bir temel hakkının
doğrudan zedelendiği iddiasının dayanakları.
…
h) Başvurucunun talepleri.
…
(3) Başvuru formuna aşağıdaki belgeler ya da onaylı
örnekleri eklenir:
…
e) Dayanılan belgelerin asılları ya da onaylı örnekleri.
…
(4) Başvurucu ihlal iddiasına dayanak gösterdiği üçüncü
fıkradaki belgelere herhangi bir nedenle erişememesi hâlinde bunun
gerekçelerini belirtir. Mahkeme gerekli gördüğü takdirde bu bilgi ve belgeleri
resen toplar.
…”
16. İçtüzüğün “ Formun ve eklerinin hazırlanmasına ilişkin ilkeler ”
başlıklı 60. maddesi şöyledir:
“(1) Başvuru formu, İçtüzüğün 59 uncu maddesine uygun olarak
düzenlenir ve aynı maddede belirtilen belgeler ya da onaylı örnekleri başvuru
formuna eklenir.
(2) Başvuru formu okunaklı ve başvurunun esasına yönelik
özlü bilgileri içerir şekilde hazırlanır. Başvuru formunun ekler hariç on
sayfayı geçmesi hâlinde başvurucunun ayrıca başvuru formuna olayların özetini
eklemesi gerekir.
(3) Başvurucu, başvuru formunun ekinde sunduğu belgeleri,
tarih sırasına göre numaralandırarak her bir belgeyi tanımlayıcı başlıklar
hâlinde dizi pusulasına bağlar.
17. İçtüzüğün “ Form ve eklerinin ön incelemesi ve eksiklikler ”
başlıklı 66. maddesi şöyledir:
(1)Bireysel Başvuru Bürosu gelen başvuruları şeklî
eksiklikler bulunup bulunmadığı yönünden inceler. Başvuru formunda veya
eklerinde herhangi bir eksiklik tespit edilmesi hâlinde, bunların
tamamlattırılması için başvurucuya, varsa avukatına veya kanuni temsilcisine onbeş günü geçmemek üzere bir süre verilir.
(2) Eksikliklerin tamamlattırılmasına dair yazıda
başvurucuya geçerli bir mazereti olmaksızın verilen sürede eksiklikleri
tamamlamadığı takdirde başvurusunun reddine karar verileceği bildirilir.
(3) Başvurunun; süresinde yapılmadığı, 59 uncu ve 60 ıncı maddelerdeki şekil şartlarına uygun olmadığı ve tespit
edilen eksikliklerin verilen kesin sürelerde tamamlanmadığı hâllerde
Komisyonlar Başraportörü tarafından reddine karar
verilir ve başvurucuya tebliğ edilir. Bu karara tebliğ tarihinden itibaren yedi
gün içinde Komisyona itiraz edilebilir. Bu konuda Komisyonların verdiği
kararlar kesindir.”
18. 6216 sayılı
Kanun’un 47. maddesinin (3) numaralı, 48. maddesinin (1) ve (2) numaralı
fıkraları ile İçtüzüğün 59. maddesinin ilgili fıkraları uyarınca Anayasa
Mahkemesine başvuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylar
hakkındaki iddialarını ve dayanılan Anayasa hükmünün kendilerine göre ihlal
edildiğine dair açıklamalarda bulunarak hukuki iddialarını kanıtlamak
başvurucuya düşer (B. No: 2013/276, 9/1/2014 , §
19).
19. Başvurucunun,
kamu gücünün işlem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edildiğini ileri sürdüğü
hak ve özgürlük ile dayanılan Anayasa hükümlerini, ihlal gerekçelerini,
dayanılan deliller ile ihlale neden olduğu
ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğini başvuru dilekçesine
eklemesi şarttır. Başvuru dilekçesinde kamu gücünün ihlale neden olduğu iddia
edilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özeti
yapılmalı; bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi nedenle
ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (B.
No: 2013/276, 9/1/2014 , § 20) .
20. 6216 sayılı
Kanun’un 47. maddesinin (6) numaralı fıkrasına göre başvuru evrakında herhangi
bir eksiklik bulunması hâlinde, Anayasa Mahkemesi başvurucudan, eksikliğin
tamamlanmasını ister. İçtüzüğün 66. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre
Mahkemenin başvurucudan giderilmesini isteyebileceği eksiklikler, “ şekli eksiklikler ”dir . 6216 sayılı Kanun’un
47. ve İçtüzüğün 66. maddesi birlikte değerlendirildiğinde Anayasa Mahkemesi
başvurucudan ilk olarak, usulünce doldurulmamış olan başvuru formunun usulüne
uygun olarak doldurulmasını isteyebilir. İkinci olarak ise başvurucunun “ ihlal iddiasına dayanak gösterdiği ” bilgi,
belge ve deliller başvuru dilekçesine eklenmemiş ise dayanılan bu belgelerin
tamamlanması istenebilir (B. No: 2013/276, 9/1/2014 ,
§ 21). Başka bir deyişle Anayasa Mahkemesi
başvurucudan, dilekçesinde dayandığı ancak Mahkemeye ibraz etmediği delillerini
tamamlamasını isteyebilir.
21. Öte yandan
İçtüzüğün 59. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca, başvurucunun iddialarını
dayandırdığı belgelerden bir bölümü başvurucunun elinde olmaması nedeniyle
sunulamamışsa bu durum ayrıca başvuru formunda açıklanmalıdır. Başvurucunun,
ilgililerin elinde olan belgeleri Anayasa Mahkemesinin yardımı olmadan
alamayacağını ikna edici şekilde açıklaması ve gerekli diğer bilgi ve belgeleri
de sunmasına bağlı olarak Anayasa Mahkemesi, gerekli gördüğü bilgi, belge ve
delilleri ilgililerden isteyebilir (B. No: 2013/276, 9/1/2014 ,
§ 22).
22. Yukarıda
belirtilen koşullar yerine getirilmediği takdirde Anayasa Mahkemesi başvuruyu
açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez bulabilir.
İddiaların dayanaktan yoksun olmadığı konusunda Anayasa Mahkemesinin ikna
edilmesi, başvurucu tarafından ileri sürülen iddiaların niteliğine bağlıdır.
Başvurucunun başlangıçta, başvuru hakkında kabul edilemezlik kararı verilmesini
önlemek için başvuru formu ve eklerinde iddialarını destekleyici belgeleri
sunması ve gerekli açıklamaları yapması zorunludur (B. No: 2013/276, 9/1/2014 , § 23).
23. Somut başvuruda başvurucu, başvuru
dilekçesinde, CNN TÜRK televizyonunda kendisi hakkında yapılan bazı haberlerden
dolayı kişilik haklarının zarar gördüğünü ileri sürmüştür. Buna karşın
başvurucunun Anayasa Mahkemesine ibraz ettiği tek belge olan Ankara 5. Asliye
Hukuk Mahkemesinin 28/9/2011 tarihli kararında ise
başvurucu hakkında “ hurriyet.com.tr ”
internet sitesinde yapılan haberlerin dava konusu edildiği ve başvurucunun bu
karar nedeniyle anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri sürdüğü
anlaşılmaktadır.
24. Başvurucu, kendisi hakkında yapılan haberlerin neler
olduğunu, basın ve yayın araçlarından hangilerinde yayınlandığını, yapılan bu
haberler ile hangi hak ve özgürlüklerine müdahale edildiğini başvuru
dilekçesinde göstermemiştir. Öte yandan başvurucu, CNN TÜRK televizyon
kanalında veya hürriyet.com.tr internet sitesinde yapılan yayınlar nedeniyle
bireysel başvuruda ileri sürdüğü hususları ilk derece mahkemesinde ve temyiz
aşamasında ileri sürdüğünü ancak bu taleplerinin dikkate alınmadığını gösterir
duruşma zabıtları ve mahkeme kararları gibi iddiasının dayanaklarını da Anayasa
Mahkemesine ibraz etmemiştir. Başvuru dilekçesinde, ihlale neden olduğu iddia
edilen olaylar tarih sırasına göre özetlenmemiş; bireysel başvuru kapsamındaki
haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve
delillere ait açıklamalar yapılmamıştır. Öte yandan başvuru dilekçesinde
iddianın dayanağı belgeler açıkça belirtilmediği gibi başvurucu, herhangi bir
bilgi ve belgenin ilgililerden istenmesi için Mahkemeden bir talepte de
bulunmamıştır.
25. Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurularda
başvurucuların başvurularını titizlikle hazırlama ve takip etme yükümlülükleri
vardır. Bu yükümlülüğün bir gereği olarak başvurucu, ihlal edildiğini iddia
ettiği Anayasa hükmünün nasıl ihlal edildiğine ilişkin açıklamalarda bulunmak
suretiyle hukuki iddialarını kanıtlamak zorundadır. Başvurucu tarafından soyut
şekilde birtakım Anayasa hükümlerine atıfta bulunulmuş olması iddiaların
ispatlandığı anlamına gelmez. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu,
Anayasa’ya aykırılığının soyut biçimde ileri sürülmesini sağlayan bir yol
olarak düzenlenmemiştir.
26. Bundan başka başvuru formu özenle doldurulmalı, ihlal
iddiasının dayanağı olan tüm olaylar gösterilmeli, başvuruyu aydınlatacak ve
hükmün esasını etkileyecek argümanları destekleyici
tüm belgeler başvuru dilekçesine eklenmelidir. Şayet bir belge elde
edilememişse, bunun da nedenleri açıklanmalıdır. Somut başvuruda başvurucu bu
koşulları yerine getirmeyerek iddialarını temellendirmediğinden başvurusunun
esasının incelenmesi imkânı bulunmamaktadır (B. No: 2013/276, 9/1/2014 , § 26).
27. Açıklanan
nedenlerle, başvurucu tarafından ileri sürülen ihlal iddialarının başvurucu
tarafından kanıtlanamamış olması nedeniyle, başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin
“ açıkça dayanaktan yoksun olması ”
nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun, “ açıkça
dayanaktan yoksun olması ” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde
bırakılmasına, 30/6/2014 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar
verildi.