TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
AKİF KÖKSAL BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/34051)
Karar Tarihi: 21/9/2023
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Muammer TOPAL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
İrfan FİDAN
Muhterem İNCE
Raportör : Mahmut ALTIN
Başvurucu : Akif KÖKSAL
I. BAŞVURUNUN
ÖZETİ
1. Başvuru, ceza soruşturması kapsamında mal varlığı
hakkında verilen elkoyma tedbiri nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına
ilişkindir.
2. Polatlı Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) anayasal
düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ve Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet
Yapılanmasına (FETÖ/PDY) üye olma suçlarından haklarında soruşturma yürütülen
başvurucu dâhil bazı şüphelilerin mal varlığı hakkında sicillerine şerh
konulmak suretiyle elkoyma tedbiri uygulanmasını talep etmiştir.
3. Polatlı Sulh Ceza Hâkimliği 5/9/2016 tarihinde
şüphelilere ait taşınmazlar ve ulaşım araçlarına yönelik olarak tedbir talebini
kabul etmiştir. Kararda, 15/8/2016 tarihli ve 671 sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Bazı Kurum ve Kuruluşlara İlişkin Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname'nin 31. maddesi ile değişik 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı
Terörle Mücadele Kanunu'nun 20/A maddesi dayanak olarak gösterilmiştir.
4. Başvurucu 30/9/2019 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
5. Başvurucunun tedbirin kaldırılması talebini inceleyen
Ankara 13. Ağır Ceza Mahkemesi 17/8/2021 tarihli ek kararında, 3713 sayılı
Kanun'un 20/A maddesinin birinci fıkrası gereğince hukuk mahkemelerinden
verilmiş tedbir kararı bulunmadığı takdirde başvuru konusu tedbirin
kaldırılmasında sakınca bulunmadığına hükmetmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
6. Ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun adli
yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
7. Başvurucu, tedbirin hukuka aykırılığından ve uzun
sürmesinden yakınmıştır. Bakanlık görüşünde, yapılacak incelemede Anayasa
Mahkemesi içtihadı ve somut olayın kendine özgü koşullarının dikkate alınması
gerektiğini vurgulamıştır.
8. Başvuru, mülkiyet hakkı kapsamında incelenmiştir.
9. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 4/7/2013 tarihli ve
E.2013/8830, K.2013/18335 sayılı, 23/9/2013 tarihli ve E.2013/14435,
K.2013/21106 sayılı ve 14/12/2015 tarihli ve E.2014/19906, K.2015/19237 sayılı
ilamlarından da anlaşıldığı üzere 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza
Muhakemesi Kanunu'nun 141. maddesinde düzenlenen yol, bir yandan başvurucunun
maruz kaldığı elkoyma işleminin hukuka aykırılığının tespitini, diğer yandan da
uğradığı zararın tazmini imkânını sağlamaktadır. Bu nedenle 5271 sayılı
Kanun’un 141. maddesi ile öngörülen hukuk yolu başvurucunun şikâyetleri
açısından erişilebilir ve elverişli bir çözüm olanağı, makul ölçüde bir başarı
imkânı sunmaktadır ( Mehmet Ali Aslan , B. No: 2013/2429, 30/3/2016, §
28).
10. Somut olayda, başvurucu hakkında yürütülen ceza
soruşturması kapsamında verilen elkoyma tedbiri, Mahkemenin 17/8/2021 tarihli
ek kararıyla hukuk mahkemelerinden verilmiş tedbir kararı bulunmadığı takdirde
kaldırılmıştır. 3713 sayılı Kanun'un 20/A maddesine dayanılarak elkoyma
tedbirine ilişkin şerhin konulduğu tarihten itibaren iki yıl içinde şerhin
devamı yönünde hukuk mahkemesinden verilmiş ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir
kararı ibraz edilmediği takdirde şerhin kendiliğinden terkin edileceği
belirtilmiştir. Buna göre başvurucunun bu karara karşı itirazda bulunmadığı ve
tedbirin devam ettiği yönünde ayrıca bilgi ve belge sunmadığı dikkate alınarak
tedbirin devam etmediği değerlendirilmiştir (benzer değerlendirme için bkz. Mustafa
Akay , B. No: 2018/7296, 13/9/2022, § 27).
11. Öte yandan başvurucunun 5271 sayılı Kanun’un 141.
maddesi ile öngörülen hukuk yoluna başvurduğuna ilişkin bilgi ve belge
sunmadığını da vurgulamak gerekir. Bu doğrultuda başvurucunun mülkiyet hakkının
ihlal edildiğine ilişkin iddialarını 5271 sayılı Kanun’un 141. maddesi ile
öngörülen hukuk yolunda ileri sürmeden bireysel başvuruda bulunduğu
anlaşılmıştır.
12. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul
edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının
tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru
yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi
mağduriyete neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun
yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 21/9/2023 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi.