TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
MEHMET YAVUZ GÜRSEL BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2016/35860)
Karar Tarihi: 17/7/2019
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Celal Mümtaz
  AKINCI
Muammer
  TOPAL
M. Emin KUZ
Yıldız
  SEFERİNOĞLU
Raportör Yrd. : Zehra
  GAYRETLİ
Başvurucu : Mehmet Yavuz
  GÜRSEL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, ceza davasının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede
yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 16/12/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
7. 1954 doğumlu olan başvurucu olayların geçtiği tarihte EGS
Bank A.Ş. isimli Bankada Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yapmaktadır.
8. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) 9/7/2001
tarihli kararı ile adı geçen Banka, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF)
devredilmiştir.
9. Devir işlemlerinin tamamlanmasından sonra BDDK murakıpları
tarafından yapılan denetim sonucu düzenlenen 9/10/2001 tarihli raporda bazı
banka görevlilerince usulsüz kredi kullandırıldığı tespit edilmiş ve sorumlular
hakkında suç duyurusunda bulunulmuştur.
10. Şişli Cumhuriyet Başsavcılığının muhtelif tarihli
iddianameleri ile başvurucunun da aralarında yer aldığı şüpheliler hakkında
4389 sayılı mülga Bankalar Kanunu'na muhalefet, hizmet nedeniyle emniyeti suistimal , özel banka parasını zimmete geçirme ve gerçeğe
aykırı muhasebeleştirme yapma suçlarından kamu davası açılmıştır.
11. İstanbul 8. Ağır Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) 23/12/2013
tarihli kararı ile bir kısım kredi ile ilgili olarak başvurucunun zimmet
suçundan mahkȗmiyetine hükmedilmiştir.
12. Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 30/12/2015 tarihli kararı ile mahkȗmiyet hükmünün bozulmasına ve kamu davasının
zamanaşımı nedeniyle düşürülmesine karar verilmiştir. Kararda, başvurucu
tarafından kullandırılan bazı krediler ile ilgili olarak herhangi bir hüküm
verilmediği tespit edilerek zamanaşımı süresi içinde mahkemesince bir karar
verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
13. Mahkemenin 26/4/2016 tarihli kararı ile bahsi geçen
kredilerle ilgili olarak başvurucuya isnat edilen suça ilişkin zamanaşımı süresinin
gerçekleştiği gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına
karar verilmiştir.
14. Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 1/11/2016 tarihli kararı ile
hüküm onanmıştır.
15. Başvurucu 5/12/2016 tarihinde onama kararından haberdar
olduğunu beyan ederek 16/12/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
16. Mahkemenin 17/7/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
17. Başvurucu, bireysel başvuru konusu yargılamanın uzun sürmesi
nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
18. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)
kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya
da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği
iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara
ilişkin olarak Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığına
(Tazminat Komisyonu) başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir
olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup
bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır ( Ferat Yüksel, § 26).
19. Anılan kararda özetle anılan başvuru yolunun kişileri mali
külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyle
ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına makul bir
başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat ödenmesine imkân
tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi olanakları sunması
nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama imkânına sahip olduğu
hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur ( Ferat Yüksel , §§ 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa
Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı
şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat
Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin
bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak
başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı
vermiştir ( Ferat Yüksel, §§ 35, 36).
20. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren
bir durum bulunmamaktadır.
21. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle
kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle
KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
17/7/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.