TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
HASAN ÖZTÜRK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2021/62478)
Karar Tarihi: 16/9/2025
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Selahaddin MENTEŞ
İrfan FİDAN
Muhterem İNCE
Raportör : Burak TOPALOĞLU
Başvurucu : Hasan ÖZTÜRK
Vekili : Av. Cavit ÖZTÜRK
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, şirket adına düzenlenen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın ehliyet yönünden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), başvurucunun geçmiş dönemde kanuni temsilcisi olduğu Suğra Nakliye Gıda İnşaat Otomotiv Turizm Pazarlama İmalat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limitet Şirketi (Şirket) aleyhine bir sigortalının işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin süresinde verilmediği gerekçesiyle idari para cezası uygulamıştır. İşlemin iptali için ilk olarak Şirket, Ankara 5. İdare Mahkemesinde dava açmıştır. Mahkeme, Bolu İdare Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesi ile davanın yetki yönünden reddine karar vermiş; kararın gerekçesinde işlemin Bolu SGK İl Müdürlüğü tarafından tesis edildiğini, bu nedenle Bolu İdare Mahkemesinin yetkili olduğunu belirtmiştir.
3. Yetki yönünden ret kararı sonrası Şirket, Bolu İdare Mahkemesinde dava açmıştır. Mahkeme, davayı başvurucunun kendi adına mı açtığı yoksa şirket yetkilisi olarak şirket adına mı açtığının tam olarak anlaşılamadığı ve bir kısım eksiklikler olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin reddine karar vermiştir.
4. Dilekçe ret kararı sonrası başvurucu, Bolu İdare Mahkemesinde dava açmıştır. Mahkeme, davanın ehliyet yönünden reddine kesin olarak karar vermiş; karar gerekçesinde dava konusu edilen idari para cezasının başvurucu adına değil Şirket adına tesis edildiğini, anılan idari para cezasının ancak Şirketi temsil etmeye yetkili kişiler tarafından ve Şirket adına dava konusu edilebileceğini belirtmiştir. Ayrıca söz konusu cezanın tahsili amacıyla 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. maddesinde yer verilen kamu alacağının limitet şirketlerden tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine şirket ortaklarından tahsili yoluna gidilmesi suretiyle ödeme emri düzenlenmesi gibi yöntemlerle başvurucunun mal varlığına gidilmesinin başvurucu ile idari para cezası işlemi arasında doğrudan menfaat bağı kurmayacağını açıklamıştır.
5. Nihai kararın 26/11/2021 tarihinde elektronik tebligatın açılması suretiyle öğrenildiği görülmüştür. Başvurucu 21/12/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.
II. DEĞERLENDİRME
6. Başvurucu; idari para cezasına ilişkin tebligatın kendisine yapıldığını ve cezanın kendisine ait e-devlet portalında göründüğünü, ret kararı nedeniyle kanuni olarak sorumluluğu olmayan bir borcu ödeme yükümlülüğü altına girdiğini, bu nedenlerle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini öne sürmüştür.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
8. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 46. maddesine göre başvurucunun Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmesi için başvuruya konu ettiği ve ihlale yol açtığını ileri sürdüğü kamusal eylem veya işlemden kişisel olarak ve doğrudan etkilenmiş olması gerekir ( Onur Doğanay, [2. B.] No: 2013/1977, 9/1/2014, §§ 42-45).
9. Somut olayda başvurucu adına düzenlenmiş bir idari para cezası yoktur. Bununla birlikte Şirket adına tesis edilen ve yargılamaya konu olan işlem üzerine doğrudan başvurucu adına tahsilat veya hacze yönelik işlemlerin yapılması da mümkün değildir.Söz konusu borçtan kaynaklı olarak kendi adına tesis edilebilecek herhangi bir işlem (tahsilat, ödeme emri, vb.) üzerine açılacak davada başvurucunun tüm iddialarını ileri sürebileceği hususu da tartışmasızdır. Dolayısıyla başvurucunun ihlale neden olduğunu ileri sürdüğü davada güncel ve kişisel bir hakkının doğrudan etkilenmediği, mağdur sıfatının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
10. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 16/9/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.