TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
İBRAHİM SÜMER BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2020/30222)
Karar Tarihi: 6/1/2026
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Recai AKYEL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
İrfan FİDAN
Yılmaz AKÇİL
Raportör : Gökhan SÖNMEZ
Başvurucu : İbrahim SÜMER
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru; alacak davası nedeniyle taşınır ve taşınmazlar üzerine konulan ihtiyati tedbirin uzun süre devam etmesi nedeniyle mülkiyet hakkının, kamu zararından kişi sorumlu tutulurken benzer durumda olanların sorumlu tutulmaması nedeniyle hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
2. Başvurucunun da aralarında olduğu davalılar aleyhine 22/2/2005 tarihinde Bucak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) okulun inşasından kısa bir süre sonra kullanılamaz hâle gelmesinden kaynaklanan kamu zararının tahsili amacıyla alacak davası açılmıştır. Mahkemenin gerekçeli kararından davalıların adına taşınmaz veya araç olması hâlinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiği ve icrası için ilgili kurumlara müzekkere yazıldığı anlaşılmaktadır.
3. Mahkeme 19/2/2013 tarihinde başvurucunun emanet komisyonu üyesi ve inşaat kontrolörü olarak kanundan doğan denetim ve gözetim yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle ortaya çıkan kamu zararından sorumlu olduğundan bahisle davanın kabulü ile 260.000 TL'nin başvurucunun da aralarında olduğu bir kısım davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi (Daire) 17/6/2014 tarihinde kararın bozulmasına karar vermiştir. Mahkeme, bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi tarafından hesaplanan miktardan hakkaniyet indirimi yaparak 210.000 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline 28/11/2018 tarihinde karar vermiştir. Daire 17/12/2019 tarihinde kararın onanmasına karar vermiştir. Daire 6/7/2020 tarihinde başvurucunun karar düzeltme istemini reddetmiştir.
4. Başvurucu, nihai hükmü 28/8/2020 tarihinde öğrendikten sonra 15/9/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvuru, süresi içinde yapılmıştır.
5. Mahkeme, kararın kesinleşmesi sonrasında aralarında başvurucunun da bulunduğu davalıların tapu kayıtlarına konulan ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılması için ilgili tapu müdürlüklerine23/10/2023 tarihinde yazı göndermiştir. Burdur Tapu Müdürlüğü, aralarında başvurucunun olmadığı bir kısım davalının taşınmazları üzerindeki tedbirlerin kaldırıldığı cevabını vermiştir.
6. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
A. Mülkiyet Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
7. Başvurucu, ihtiyati tedbirin uzun sürmesinden yakınmıştır.
8. Başvuru, mülkiyet hakkı kapsamında incelenmiştir.
9. Anayasa Mahkemesi ancak temellendirilebilmiş bir bireysel başvuruyu inceler. Başvurucuların şikâyetlerini hem maddi hem hukuki olarak temellendirme zorunluluğu bulunmaktadır. Maddi dayanaklar yönünden başvurucuların yükümlülüğü şikâyetlerine konu temel olay ve olguları açıklamak, bunlara ilişkin delilleri Anayasa Mahkemesine sunmak, hukuki dayanak yönünden yükümlülüğü ise bireysel başvuruya konu temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildiğini özü itibarıyla açıklamaktır ( Sabah Yıldızı Radyo ve Televizyon Yayın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017, § 19).
10. Anayasa Mahkemesine başvuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylar hakkındaki iddialarını kanıtlamak ve dayanılan Anayasa hükmünün kendilerine göre ihlal edildiğine dair açıklamalarda bulunarak hukuki iddialarını ortaya koymak başvurucuya düşer. Başvurucunun anılan yükümlülüklere uymaması hâlinde şikâyetlerini temellendiremediği için başvurusu açıkça dayanaktan yoksun bulunabilir ( Cemal Günsel [GK], B. No: 2016/12900, 21/1/2021, §§ 24-26).
11. Başvurucu 22/2/2005 tarihinde aleyhine dava açıldığını ve açılan dava nedeniyle taşınır ve taşınmazlarına ihtiyati tedbir konulduğunu ifade etmişse de hangi taşınır ve taşınmazlarına ne zaman tedbir konulduğu hususunda net bir tarih belirtmediği gibi başvuru formu ekinde ihtiyati tedbir kararını sunmamıştır. Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan araştırmada da başvuru konusu davada başvurucunun taşınır ve taşınmazına ihtiyati tedbir konulduğuna dair bir bilgiye rastlanmamıştır.
12. Sonuç olarak başvuru konusu davada verilen ihtiyati tedbir kararının başvurucunun taşınır ve taşınmazlarına uygulandığı ortaya konulamamıştır.
13. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Diğer İhlal İddiaları
14. Başvurucu; zararın meydana gelmesinde sorumluluğunun olmadığını, sorumlu olduğunun kabulü hâlinde dahi hükmedilen tazminattan daha fazla hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini belirterek adil yargılanma hakkı kapsamında hakkaniyete uygun yargılanma hakkının, kendisi ile benzer durumda olan kişilerin olayda sorumlu tutulmaması nedeniyle eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
15. Başvurucunun eşitlik ilkesinin ihlal edildiği iddiasının Cemal Günsel ([GK], B. No: 2016/12900, 21/1/2021) kararı doğrultusunda açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle, adil yargılanma hakkı kapsamında hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasının kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu ve somut olayda bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik oluşturan hususun bulunmadığı gözetilerek Ahmet Sağlam ([2. B.], B. No: 2013/3351, 18/9/2013, §§ 43-46) ve Yasemin Ekşi ([1. B.], B. No: 2013/5486, 4/12/2013, §§ 23-36) kararları doğrultusunda açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Diğer ihlal iddialarının kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamaması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 6/1/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.