TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
AHMET SAVCI VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/7697)
Karar Tarihi: 22/3/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Serruh KALELİ
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin
  GÖKCAN
Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ
Raportör Yrd. : Ceren Sedef
  EREN
Başvurucular : 1. Ahmet
  SAVCI
2. Ayşe
  HAZAR
3. Cemil
  SARIDAĞ
4. Emine
  İLBOĞA
5. Faruk
  SARIDAĞ
6. Hıdır
  SAVCI
7. Hıssa SARIDAĞ
8. İbrahim
  SARIDAĞ
9. İbrahim
  SAVCI
10. Mehmet
  SAVCI
11. Meryem
  KORHAN
12. Mesut
  SARIDAĞ
13. Nücüde SARIDAĞ
14. Şükran
  SARIDAĞ
15. Türkan
  SARIDAĞ
16. Zahra DÜZGÖREN
17. Zeynep
  HAZAR
18. Zübeyde
  YILDIRIM
Vekili : Av. Ali
  AYDEMİR
19. Abdullah
  SARIDAĞ
20. Ayşe
  ÇINAR
21. Emine
  KILIÇ
22. Emine
  SARIDAĞ
23. Hadice
  SARIDAĞ
24. Halil
  SARIDAĞ
25. Halime BALU
26. Mehmet
  SARIDAĞ
27. Mehmet
  SARIDAĞ
28. Meryem
  SARIDAĞ
29. Musa
  SARIDAĞ
30. Sara
  DÖNDER
31. Selman
  SARIDAĞ
32. Yüksel
  SARIDAĞ
33. Zehra
  SARIDAĞ
Vekili : Av. Hakan
  GELERİ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 29/5/2014, 19/8/2014 ve 17/11/2014 tarihlerinde
yapılmıştır.
3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan
ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin
Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. 2014/13505 ve 2014/17983 sayılı bireysel başvuru dosyaları
konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/7697 sayılı dosya üzerinde
birleştirilmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucular İbrahim Savcı, Emine İlboğa , Zahra Düzgören , Ahmet
Savcı, Zeynep Hazar, Hıdır Savcı, Zübeyde Yıldırım, Ayşe Hazar, Meryem Korhan ve
Mehmet Savcı'nın babaları olan muris Halef Savcı ile başvurucular Mesut Sarıdağ,Şükran Sarıdağ , Türkan Sarıdağ , Cemil Sarıdağ , Musa Sarıdağ , Emine Kılıç ve Yüksel Sarıdağ'ın babaları, başvurucu Hıssa Sarıdağ'ın ise eşi olan muris Yusuf Sarıdağ'ın 21/7/1978
tarihinde Kızıltepe Kadastro Mahkemesinde açtıkları kadastro tespitine itiraz
davası, anılan Mahkemenin kapatılmasıyla Mardin Kadastro Mahkemesine
gönderilmiştir. Söz konusu dava, yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 22/3/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının
ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
A. Kabul Edilebilirlik
Yönünden
1. Başvurucular Halil Sarıdağ , İbrahim Sarıdağ , Nücüde Sarıdağ , Faruk Sarıdağ , Halime Balu , Zehra Sarıdağ , Ayşe Çınar, Sara Dönder ,
Hadice Sarıdağ , Mehmet Sarıdağ ,
Abdullah Sarıdağ , Meryem Sarıdağ ,
Mehmet Sarıdağ , Emine Sarıdağ ve Selman Sarıdağ Yönünden
12. 30/3/2011 tarihli ve 6216
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un
47. maddesinin (3),48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları uyarınca
bireysel başvuruda,kamu gücünün neden olduğu iddia edilen ihlale dair olayların tarih sırasına göre
özeti yapılmalı; bireysel başvuru kapsamındaki hakların ne şekilde ihlal
edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır ( Veli Özdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014,
§§ 19, 20).
13.Somut olayda anılan başvurucular bireysel başvuru
formlarında, şikâyet konusu yargılama sürecinde davacı olan Yusuf Sarıdağ ve Ali Sarıdağ'ın mirasçıları olduklarını ileri sürmelerine rağmen anılan şahısların mirasçıları
olmadıkları, ayrıca sunulan belgelerden şikâyet konusu yargılama sürecine taraf
olduklarının teyit edilemediği görüldüğünden söz konusu başvurucuların, ihlal
iddiasına ilişkin delillerini sunma ve temel hak ve özgürlüğünün ihlal
edildiğine ilişkin açıklamalarda bulunma yönündeki yükümlülüklerini yerine
getirmedikleri, dolayısıyla ileri sürülen iddialarının kanıtlanamadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
14. Açıklanan nedenlerle başvurunun başvurucular Halil Sarıdağ , İbrahim Sarıdağ , Nücüde Sarıdağ , Faruk Sarıdağ , Halime Balu , Zehra Sarıdağ , Ayşe Çınar, Sara Dönder ,
Hadice Sarıdağ , Mehmet Sarıdağ ,
Abdullah Sarıdağ , Meryem Sarıdağ ,
Mehmet Sarıdağ , Emine Sarıdağ ve Selman Sarıdağ yönünden diğer kabul edilebilirlik
koşulları bakımından incelenmeksizin açıkça
dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar
verilmesi gerekir.
2. Diğer Başvurucular Yönünden
15. Diğer başvurucular yönünden açıkça dayanaktan yoksun
olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden
de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine
ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
16. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın
ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra
aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam
eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının
ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,
2/7/2013, §§ 50, 52).
17. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalle
takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre
değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının
yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye
esas alınan sürenin başlangıç anıdır ( Gülseren
Gürdal ve diğerleri , B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).
18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın
karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama
sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki
menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , §§ 41-45).
19. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda
verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 39 yıllık yargılama
süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
20. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi
gerekir.
21. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını kullanamadıklarınıbelirterek Anayasa’nın 35. maddesinde
tanımlanan mülkiyet haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de
başvurucuların makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde
yukarıda yer verilen tespitler ışığında mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki
iddialarının ayrıca değerlendirilmesine gerek görülmemiştir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un
50. Maddesi Yönünden
22. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası
şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının
ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi
hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere
hükmedilir…”
23. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
24. Somut olayda, makul sürede yargılanma hakkının ihlal
edildiği sonucuna varılmıştır.
25. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları
karşılığında -şikâyet konusu davadaki taraf sayısı, dava değeri ve başvurucular
murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkate alındığında- başvurucular
İbrahim Savcı, Emine İlboğa , Zahra Düzgören , Ahmet Savcı, Zeynep Hazar, Hıdır Savcı,
Zübeyde Yıldırım, Ayşe Hazar, Meryem Korhan ve Mehmet Savcı'ya ayrı ayrı net
1.450 TL; başvurucular Mesut Sarıdağ,Şükran Sarıdağ , Türkan Sarıdağ , Cemil Sarıdağ , Musa Sarıdağ , Emine
Kılıç, Yüksel Sarıdağ ve Hıssa Sarıdağ'a ise ayrı ayrı net 2.350 TL manevi tazminat
ödenmesine karar verilmesi gerekir.
26. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelinin
başvurucular İbrahim Savcı, Emine İlboğa , Zahra Düzgören , Ahmet Savcı,
Zeynep Hazar, Hıdır Savcı, Zübeyde Yıldırım, Ayşe Hazar, Meryem Korhan ve
Mehmet Savcı'ya müştereken; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Mesut Sarıdağ , Şükran Sarıdağ , Türkan Sarıdağ , Hıssa Sarıdağ ve Cemil Sarıdağ'a müştereken; yine 206,10 TL harç bedelinin Musa Sarıdağ ,
Emine Kılıç ve Yüksel Sarıdağ'a müştereken ödenmesine
karar verilmesi gerekir.
27. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 1.800 TL vekâlet
ücretinin başvurucular İbrahim Savcı, Emine İlboğa , Zahra Düzgören , Ahmet Savcı,
Zeynep Hazar, Hıdır Savcı, Zübeyde Yıldırım, Ayşe Hazar, Meryem Korhan, Mehmet
Savcı, Mesut Sarıdağ , Şükran Sarıdağ ,
Türkan Sarıdağ , Hıssa Sarıdağ ve Cemil Sarıdağ'a müştereken; yine 1.800 TL vekâlet ücretinin başvurucular Musa Sarıdağ , Emine Kılıç ve Yüksel Sarıdağ'a müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Başvurucular Halil Sarıdağ ,
İbrahim Sarıdağ , Nücüde Sarıdağ , Faruk Sarıdağ , Halime Balu , Zehra Sarıdağ , Ayşe Çınar,
Sara Dönder , Hadice Sarıdağ ,
Mehmet Sarıdağ , Abdullah Sarıdağ ,
Meryem Sarıdağ , Mehmet Sarıdağ ,
Emine Sarıdağ ve Selman Sarıdağ yönünden başvurunun, açıkça dayanaktan
yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Diğer başvurucular
yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın
KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Diğer başvurucular yönünden Anayasa’nın 36. maddesinde
güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucular İbrahim Savcı, Emine İlboğa , Zahra Düzgören , Ahmet
Savcı, Zeynep Hazar, Hıdır Savcı, Zübeyde Yıldırım, Ayşe Hazar, Meryem Korhan
ve Mehmet Savcı'ya ayrı ayrı net 1.450 TL; başvurucular Mesut Sarıdağ,Şükran Sarıdağ ,
Türkan Sarıdağ , Cemil Sarıdağ ,
Musa Sarıdağ , Emine Kılıç, Yüksel Sarıdağ ve Hıssa Sarıdağ'a ise ayrı
ayrı net 2.350 TL manevi tazminat manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin
diğer taleplerin REDDİNE,
D. 1. 206,10 TL harç bedelinin başvurucular İbrahim Savcı, Emine İlboğa , Zahra Düzgören , Ahmet Savcı, Zeynep Hazar, Hıdır Savcı, Zübeyde
Yıldırım, Ayşe Hazar, Meryem Korhan ve Mehmet Savcı'ya müştereken; 206,10 TL
harç bedelinin başvurucular Mesut Sarıdağ , Şükran Sarıdağ , Türkan Sarıdağ , Hıssa Sarıdağ ve Cemil Sarıdağ'a MÜŞTEREKEN; yine 206,10 TL harç bedelinin Musa Sarıdağ , Emine Kılıç ve Yüksel Sarıdağ'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
2. 1.800 TL vekâlet
ücretinin başvurucular İbrahim Savcı, Emine İlboğa , Zahra Düzgören , Ahmet Savcı,
Zeynep Hazar, Hıdır Savcı, Zübeyde Yıldırım, Ayşe Hazar, Meryem Korhan, Mehmet
Savcı, Mesut Sarıdağ , Şükran Sarıdağ ,
Türkan Sarıdağ , Hıssa Sarıdağ ve Cemil Sarıdağ'a MÜŞTEREKEN; yine 1.800 TL vekâlet ücretinin başvurucular Musa Sarıdağ , Emine Kılıç ve Yüksel Sarıdağ'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye
Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede
gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen
süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine (E.2013/71)
GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE
22/3/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.