TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
SAMANYOLU YAYINCILIK HİZMETLERİ A.Ş.
  BAŞVURUSU (2)
(Başvuru Numarası: 2015/18078)
Karar Tarihi: 10/10/2019
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin YILDIRIM
Üyeler : Recep KÖMÜRCÜ
Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL
Yıldız SEFERİNOĞLU
Raportör : Recep KAPLAN
Başvurucu : Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş.
Vekili : Av. Adnan ŞEKER
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, bir yayın kuruluşu olan başvurucuya yayımladığı bir
televizyon dizisi dolayısıyla ceza verilmesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 24/11/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar
özetle şöyledir:
6. Basın kuruluşu olan başvurucuya ait Samanyolu kanalında
12/7/2013 tarihinde yayımlanan bir dizinin ilgili mevzuatı ihlal ettiği
gerekçesiyle başvurucuya Radyo ve Televizyon Üst Kurulunca idari para cezası
verilmiştir.
7. Başvurucunun bu cezaya karşı açtığı dava Ankara 12. İdare
Mahkemesince reddedilmiştir.
8. Başvurucunun ilk derece mahkemesi kararına karşı yaptığı
temyiz ve karar düzeltme başvuruları da reddedilmiştir. Karar düzeltme
talebinin reddine dair karar başvurucuya 2610/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.
9. Başvurucu 24/11/2015 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
10. 8/11/2016 tarihli ve 6755 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında
Alınması Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme
Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine
Dair Kanun ile kanunlaştırılan 668 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması
Gereken Tedbirler ile Bazı Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) 2. maddesi ile Samanyolu TV'nin
kapatılmasına karar verilmiştir.
11. 8/2/2018 tarihli ve 7091 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında
Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul
Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaştırılan 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında
Alınması Gereken Tedbirler Hakkında KHK ile de, kapatılan özel televizyonların
bağlı oldukları şirketlerin faaliyetlerinin sonlandırılarak ticari sicil
kayıtlarının resen terkin edileceği hükme bağlanmıştır.
12. Anayasa Mahkemesine Bahri Ağaoğlu isimli şahıs tarafından
verilen 25/2/2019 kayıt tarihli dilekçede anılan kişinin başvurucu Şirketin
hâkim hissedarı konumunda olduğu belirtilmiş ve başvurunun takibinde hukuki
menfaati olduğu ileri sürülmüştür. Ancak anılan şahsın başvurucu Şirketin hâkim
ortağı olduğu yönündeki iddiasını ispata yarar hiçbir belge Anayasa Mahkemesine
sunulmamıştır.
IV. İLGİLİ HUKUK
13. 668 sayılı KHK'nın "Alınan
tedbirler" kenar başlıklı 2. maddesinin ilgili kısımları
şöyledir:
"(1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu
tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY)
aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olan;
b) Ekli (2) sayılı listede yer alan özel radyo
ve televizyon kuruluşları kapatılmıştır.
...
2 SAYILI LİSTE
TELEVİZYONLAR
...
13 SAMANYOLU TV"
14. 670 sayılı KHK'nın "Devir
işlemlerine ilişkin tedbirler" kenar başlıklı 5. maddesinin (3)
numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:
"Kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve
televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının bağlı oldukları
şirketlerin faaliyetleri sonlandırılarak ticari sicil kayıtları resen terkin
edilir."
15. Bireysel başvuru anında tüzelkişiliği haiz olan ancak
bireysel başvurunun incelenmesi aşamasında tüzelkişiliğini yitiren ticaret
şirketleri hakkında yapılan değerlendirmelerde kullanılan ulusal hukuk
kaynakları için ayrıca bkz. Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., B. No:
2013/5016, 12/6/2018, §§ 8-23.
V. İNCELEME VE GEREKÇE
16. Mahkemenin 10/10/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
17. Başvurucu, bir dizinin ilgili mevzuatı ihlal ettiği
gerekçesiyle verilen idari para cezası nedeniyle basın özgürlüğünün; davayı
karara bağlayan mahkemelerin bağımsız ve tarafsız olmaması nedeniyle de adil
yargılanma hakkının ihlal edildiğini iddia etmektedir.
B. Değerlendirme
18. İlke olarak bireysel başvuruda bulunan başvurucu,
tüzelkişiliği haiz bir şirket ise şirketin bireysel başvuru anında
tüzelkişiliği haiz olması gerektiği gibi bu tüzelkişiliğin bireysel başvuru
sürecinin sonuna kadar korunması şirketler tarafından yapılan başvurunun
esasının incelenebilmesi için zorunlu bir koşuldur ( Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., § 36). Şirketin ticaret
sicil kaydının silinmesi ve tüzelkişiliğini yitirmesi olgusu bireysel
başvurunun esasının incelenmesine engel teşkil eder. Anayasa Mahkemesi,
başvurunun incelemesi devam ederken başvuru ehliyetinin yitirilmesi durumunda
başvurunun düşmesine karar vermektedir ( Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., §§ 38, 39).
19. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. (B. No: 2015/18554,
25/9/2019) başvurusuna ilişkin kararında kamu otoritesince bir şirketin
tüzelkişiliğine tek taraflı bir işlemle son verilmesi durumunda bu şirketin
taraf olduğu bireysel başvurular hakkında düşme kararı verilmesi gerektiğinin
kabulü hâlinde ortakların öngöremedikleri bir terkin işlemi nedeniyle
menfaatlerinin zedelenmesinin söz konusu olabileceğine dikkat çekmiştir.
Anayasa anılan kararında hukuki varlıkları kamu otoritelerinin tek taraflı
iradesiyle sona erdirilen özel hukuk tüzelkişiliklerinin tüzelkişilikleri sona
ermeden önce yaptıkları bireysel başvuruların devamında menfaati bulunduğunu
iddia eden kişilerin bireysel başvuruya devam etmek istediklerini makul bir
süre içinde Anayasa Mahkemesine bildirmeleri hâlinde Anayasa Mahkemesince
başvurunun incelenmesine devam edilebileceğine karar vermiştir ( Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş., §§
27, 29).
20. Kuşkusuz ki başvuruya devam etme iradesini Anayasa
Mahkemesine makul bir süre içinde bildirme yükümlülüğü, başvurunun devamında
menfaati bulunduğunu iddia eden kişi veya kişilere ait olacaktır. Tüzelkişinin
yaptığı başvuruyu devam ettirmede menfaati bulunduğunu iddia eden kişilerin bu
isteklerini Anayasa Mahkemesine bildirmeleri gereken makul sürenin tespitinde
bunların tüzelkişiliğinin hukuki varlığının sona erdiğini bilip bilmedikleri
dikkate alınacaktır. Öte yandan başvurunun devamında menfaati bulunduğunu iddia
eden kişilerin bu iddialarını destekleyecek ve ispata yarayacak bilgi ve
belgeleri Anayasa Mahkemesine iletmeleri gerekir ( Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri A.Ş. , §30).
21. Bu aşamada kimlerin tüzelkişiye ait başvurunun devamında
menfaat sahibi olduğunun belirlenmesine gerek olmayıp bu hususta her somut
olayın kendine özgü koşullarına göre değerlendirme yapılması uygun görülmüştür.
22. Somut olayda başvurucu Şirketin sicil kaydı, 670 sayılı KHK
ile resen terkin edilmiştir. 670 sayılı KHK 17/8/2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Dolayısıyla Şirketin hukuki varlığı 17/8/2016 tarihinde sona ermiştir.
23. Somut başvurunun karara bağlandığı tarihe kadar sadece Bahri
Ağaoğlu başvuruyu takip etmek istediğini bildirmiştir. Bahri Ağaoğlu 25/2/2019
tarihinde Anayasa Mahkemesine verdiği dilekçesinde, başvurucu Şirketin hâkim
hissedarı konumunda olduğunu belirterek başvurunun takibi hususunda hukuki
menfaati olduğunu ileri sürmüştür.
24. 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun
543. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca anonim şirket ortakları tasfiye
payı almaya müstahak olduklarından başvurucu Şirket ortaklarının şirket
tarafından tüzelkişiliğin sona ermesinden önce yapılan bireysel başvuruyu devam
ettirmede menfaatlerinin bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
25. Bununla birlikte somut başvuru bağlamında anılan şahsın
başvurucu Şirketin ortağı olduğu yönündeki iddiasını destekler nitelikte
herhangi bir belge sunmadığı görülmektedir. Bu nedenle Bahri Ağaoğlu'nun
başvuruyu devam ettirmede menfaatinin bulunup bulunmadığı ve makul bir süre
içinde Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunup bulunmadığı hususunda daha ileri
bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.
26. Başka bir kimse de başvuruyu devam ettirmek istediğini
Anayasa Mahkemesine bildirmediğinden başvurunun düşmesine karar verilmesi
gerekir.
27. Bu koşullar çerçevesinde başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan
bir neden kalmadığından başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığından DÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
10/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.