TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDÜLHALIK ERKEK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/4591)
Karar Tarihi: 21/3/2019
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Serdar
  ÖZGÜLDÜR
Serruh KALELİ
Hasan Tahsin
  GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Raportör : Heysem KOCAÇİNAR
Başvurucular : 1. Abdülhalık ERKEK
2. Aynur
  EKİNCİ
3. Aziz
  ERKEK
4. Hasan
  ERKEK
5. Hüseyin
  ERKEK
6. Samiya ERKEK
7. Vehbi
  ERKEK
Vekilleri : 1. Av. Garip
  GÜNDOĞDU
2. Av. Orhan
  AVCI
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, kamulaştırmasız el atmaya dayalı alacak davasında
yargılamanın makul sürede tamamlanmaması ve yargılama devam ederken gerçekleşen
mevzuat değişikliğisonucu maktu vekâlet ücretine
hükmedilmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına
ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 11/3/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvurucu (Davut Erkek) 31/10/2017 tarihinde ölmüştür.
6. Başvurucunun mirasçıları başvuruya devam etmek istediklerine
ilişkin taleplerini Anayasa Mahkemesine iletmişlerdir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
8. Davut Erkek 21/7/2009 tarihli dilekçeyle zilyetliğinde
bulunan taşınmaza davalı idare tarafından el atıldığını belirterek taşınmaz
üzerinde bulunan ağaçların bedelinin ödenmesi için dava açmıştır.
9. Silvan Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme) bireysel başvuru
tarihinden sonra bozma ilamına uyarak verdiği 16/5/2018 tarihli son kararında
109.943,98 TL kamulaştırma bedeli ile 11.545,52 TL nispi vekâlet ücretinin
başvuruculara ödenmesine karar vermiştir. Hüküm, başvurucular murisi tarafından
temyiz edilmekle Yargıtayca 5/11/2018 tarihinde
onanmış ancak henüz kesinleşmemiştir.
10. Başvurucular murisi Davut Erkek 11/3/2015 tarihinde bireysel
başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 21/3/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Makul Sürede
Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
12. Başvurucular, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle adil
yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
13. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018)
kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya
da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği
iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin
olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu
ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin
bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.
14. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru
yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması
nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına
makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı vetazminat ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi
olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama
imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur ( Ferat Yüksel, §§ 27-34) . Bu gerekçeler
doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal
iddialarıyla ilgilibaşarı şansı sunma ve yeterli
giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu
tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil
niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş
olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir ( Ferat Yüksel, §§ 35, 36).
15. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren
bir durum bulunmamaktadır.
16. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul
edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez
olduklarına karar verilmesi gerekir.
B. Lehe Nispi Vekâlet
Ücretine Hükmedilmemesine İlişkin İhlal İddiaları
17. Başvurucular, Mahkemenin ilk kararında nispi vekâlet
ücretine hükmedildiği hâlde 8/7/2013 tarihli kararda maktu vekâlet ücretine
hükmedilmesinin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.
18. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 80.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (c) bendi şöyledir:
"(1) Bölümler ya da Komisyonlarca
yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hâllerde düşme kararı verilebilir:
…
c) İhlalin ve sonuçlarının ortadan kalkmış olması."
…
19. Somut olayda, başvurucular Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi
uyarınca lehe belirlenecek vekâlet ücretinin maktu yerine nispi olarak
belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüşlerdir. Şikâyete konu kararın Yargıtay tarafından bozulduğu ve
sonrasında yapılan yargılama neticesinde nispi vekâlet ücretine hükmedildiği
dikkate alındığında başvurucuların bireysel başvuru aşamasında ileri sürdüğü
şikâyetler bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmıştır.
20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik
koşulları yönünden incelenmeksizin düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle
KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Lehe nispi vekâlet ücretine hükmedilmemesine ilişkin ihlal
iddiasının ihlalin ve sonuçlarının ortadan
kalkmış olması nedeniyle DÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA
21/3/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.