TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ÇAĞDAŞ UN VE İRMİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2018/14580)
Karar Tarihi: 19/11/2020
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Kadir ÖZKAYA
Üyeler : Engin YILDIRIM
M. Emin KUZ
Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Raportör : Kamber Ozan TUTAL
Başvurucu : Çağdaş Un ve İrmik Sanayi ve
  Ticaret A.Ş.
Vekili : Av. Sezai DEMİRKAN
I. BAŞVURUNUN
KONUSU
1. Başvuru, yargılama aşamasında yürürlüğe giren kanun
hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanması nedeniyle adil yargılanma
hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU
SÜRECİ
2. Başvuru 8/5/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden
yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik
incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet
Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.
III. OLAY VE
OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle
olaylar özetle şöyledir:
7. Elektrik abonesi olan başvurucu Şirket, elektrik
faturalarında kayıp kaçak ve diğer bedeller altında haksız olarak tahsilat yapıldığını
ileri sürerek 30/5/2016 tarihinde dağıtıcı şirkete karşı alacak davası
açmıştır.
8. Vezirköprü 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Mahkeme)
10/10/2017 tarihinde davayı reddetmiştir. Mahkeme gerekçesinde; dava tarihinden
sonra yürürlüğe giren 4/6/2016 tarihli ve 6719 sayılı Kanun ile 14/3/2013
tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen geçici 20. madde
uyarınca kanun değişikliğinin derdest davaları uygulanacağı ve dava konusu
bedellerin Eneri Piyasası Düzenleme Kurumu kararlarına dayanılarak alınmış
olduğu belirtilmiştir. Ayrıca Mahkeme, kanun değişikliği nedeniyle davanın
reddedildiğini açıklayarak davalılar lehine vekâlet ücretine hükmetmemiştir.
9. Başvurucu, davanın esasına ve vekâlet ücretine ilişkin
itirazları kapsamında istinaf yoluna başvurmuştur. Samsun Bölge Adliye
Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 30/3/2018 tarihinde istinaf talebini kısmen kabul
ederek Mahkeme kararını kaldırmıştır. İstinaf Mahkemesi, 6719 sayılı Kanun
hükümleri uyarınca dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ve
dava tarihi itibarıyla dava açmakta haklı olduğundan başvurucu lehine 2.180 TL
maktu vekâlet ücretine kesin olmak üzere hükmetmiştir.
10. Nihai karar 25/4/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ
edilmiştir.
11. Başvurucu 8/5/2018 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
IV. İLGİLİ
HUKUK
12. İlgili hukuk için bkz. Aksaray Tır Nakliyat San.
ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/8/2018, §§ 17-46.
V. İNCELEME VE
GEREKÇE
13. Mahkemenin 19/11/2020 tarihinde yapmış olduğu
toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun
İddiaları
14. Başvurucu, 6719 sayılı Kanun hükümlerinin geçmişe
etkili olarak yürürlüğe girmesinin ve aleyhe olan kanun değişikliğin devam eden
davada uygulanmasının hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir.
Başvurucu, kayıp kaçak ve diğer bedellerin haksız olarak tahsil edildiğini
iddia etmiştir. Başvurucu sonuç olarak bu gerekçelerle adil yargılanma hakkının
ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
15. Başvuru konusuna ilişkin ilkeler Anayasa Mahkemesince
daha önce Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında ortaya
konulmuştur.
16. Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında,
kanun değişikliklerinin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla derdest olan
davalara etkisine ilişkin değerlendirmenin derece mahkemelerinin takdirinde
olduğu belirtilmiştir. Bununla birlikte bu husus daha önce norm denetimi
kapsamında incelenmiş ve yargısal kararlar arasındaki çelişkililere dikkat
çekilerek kanuni düzenlemeden önce müktesep hak söz konusu olmadığından yeni
düzenlemenin devam eden uyuşmazlıklara uygulanmasının hukuki güvenlik ilkesini
ve daha geniş anlamıyla hak arama özgürlüğünü zedelemediği sonucuna
varılmıştır. Belirsizliklerin giderilmesine yönelik sonradan kanun koyucu tarafından
birtakım yasal düzenlemeler yapıldığı ifade edilmiştir ( Aksaray Tır Nakliyat
San. ve Tic. Ltd. Şti., §§ 62-67).
17. Anılan kararda, idare tarafından tahsil edilen kayıp
kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik
bulunduğu ve farklı yargı kolları arasında açık ve istikrarlı bir uygulama
bulunmadığı tespit edildikten sonra adli yargı yerinde açılan davaların mutlak
surette lehe sonuçlanması yönünde haklı bir beklentiden söz edilemeyeceği
açıklanarak, kanun koyucunun amacının yargı kolları arasındaki farklılığı
gidermeye ve dolayısıyla hukuki güvenliği sağlamaya yönelik olduğu ifade
edilmiştir. Başvurucunun, tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz olduğu
hususunda da bir açıklama yapmadığını ve herhangi bir sebep de bildirmediğini
dikkate alan Anayasa Mahkemesi müdahalenin başvurucuya şahsi olarak aşırı bir
külfet yüklemediğini belirtmiştir ( Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd.
Şti., §§ 69-76).
18. Başvurucu yargılama sırasında yürürlüğe giren kanun
hükmünün aleyhe sonuç doğurmuş olmasından yakınmaktadır. Benzer şikâyetin
incelendiği Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında
açıklanan ilkelerden somut olay özelinde ayrılmayı gerektirir bir durum
bulunmadığı anlaşıldığından adil yargılanma hakkına yönelik açık bir ihlalin
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
19. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul
edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun
olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ
OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde
BIRAKILMASINA 19/11/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.