TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ALİ MURAT İLERİTÜRK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/18939)
Karar Tarihi: 18/1/2022
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Hicabi DURSUN
Muammer TOPAL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
İrfan FİDAN
Raportör : Murat GÜVEN
Başvurucu : Ali Murat İLERİTÜRK
Vekili : Av. Mehmet YILDIRIM
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru karar sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı bir iddianın karşılanmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 23/5/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu, İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinde içki satışının da yapıldığı bir büfe işletmektedir.
8. Zeytinburnu İlçe Emniyet Müdürlüğü kolluk görevlilerince 13/10/2018 tarihinde saat 22.45 civarında M.K. adlı kişinin başvurucunun işlettiği büfeden bira satın aldığı tespit edilmiş, bunun üzerine tutanak düzenlenmiştir. Tutanakta M.K.nın elinde lacivert bir çanta ile büfeden çıktığının görüldüğü, çantanın kontrol edilmesi üzerine çantada üç bira olduğu belirtilmiştir. Tutanak kolluk görevlileri ve M.K. tarafından imzalanmıştır. Başvurucu, tutanağın imza bölümüne " İmtina ediyorum. " şeklinde şerh düşmüştür.
9. Zeytinburnu İlçe Emniyet Müdürlüğü bu tutanağı Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Daire Başkanlığına (Daire Başkanlığı) göndermiştir. Daire Başkanlığı 4/2/2019 tarihinde başvurucunun saat 22.00'den sonra içki satışı yaptığı gerekçesiyle 42.076 TL tutarında idari para cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir.
10. Başvurucu idari para cezasının iptal edilmesi talebiyle 25/2/2019 tarihinde Bakırköy 4. Sulh Ceza Hâkimliği (Hâkimlik) nezdinde başvuruda bulunmuştur. Başvurucu iptal başvurusunda özetle M.K.nın saat 21.30'da gelerek bira aldığını ancak bir yere uğraması gerektiği için biraları dönüşte almak üzere büfeye bıraktığını, saat 22.30 sıralarında geri gelerek biraları aldığını, açıklanan nedenle saat 22.00'den sonra bir satış olmadığını belirtmiştir. Başvurucu ayrıca biraları satın alan M.K.nın da aynı ifadeleri içeren imzalı tutanağını Hâkimliğe sunmuştur.
11. Hâkimlik 16/4/2019 tarihinde başvuruyu reddetmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Her ne kadar verilen idari para ceza tutanağına itiraz edilmiş ise de; Tarım ve Orman Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye verilen cevabi yazı ile; Zeytinburnu İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlilerince 13/10/2018 tarihinde işyerinde saat 22:00 den sonra alkollü içki satıldığı yönünde tutanak tanzim edilerek kuruma gönderildiğinin, tutanağın tetkik edilmesinde işyerinde saat 22:00 den sonra alkollü içki satıldığının tespit edilmesi üzerine bahse konu iş yeri hakkında idari para cezasının uygulandığının bildirildiği, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 2014/22963 Esas sayılı kararında ayrıntıları belirtildiği üzere idari para cezası tutanaklarının aksi ispat edilinceye kadar geçerli olduğu, tutanağın aksinin itiraz eden tarafından ispat edilmesi gerektiği, itiraz edenin dilekçesinde tutanağın aksini ispatlayacak hiçbir delil ibraz etmediği ve sadece soyut ifadelerle itirazda bulunduğu görülmekle verilen idari para cezasında herhangi bir usulsüzlük görülmediğinden, Hakimliğimizce itiraz edenin itirazının kabulü gerektirir bir delil de bulunmadığı anlaşılmıştır."
12. İlgili karara yapılan itiraz, Bakırköy 5. Sulh Ceza Hâkimliğince söz konusu kararda bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle 24/4/2019 tarihinde reddedilmiştir.
13. Başvurucu 23/5/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Anayasa Mahkemesinin 18/1/2022 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
15. Başvurucu, işletmekte olduğu büfeden saat 22.00'den sonra içki satın alındığına dair delil bulunmaması ve tanık M.K.nın aksi yöndeki açıklamalarına rağmen kolluk tarafından tutulan tutanağa itibar edilerek başvurusunun reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
16. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya açık keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda değildir ( Ahmet Sağlam , B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).
17. Başvuru konusu olayda Hâkimlik; kolluk görevlilerince yapılan denetim kapsamında 13/10/2018 tarihinde başvurucunun işletmekte olduğu büfeden saat 22.00'den sonra içki satışının yapıldığının tespit edilerek bunun tutanakla kayıt altına alındığı ve soyut ifadelerle itirazda bulunulduğu gerekçesiyle başvurucunun idari para cezasının iptal edilmesi talebiyle yaptığı başvuruyu reddetmiştir (bkz. § 11). Hâkimlik tarafından dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda saat 22.45 sıralarında büfeden çıkan M.K.nın büfeden çıktığı saatte alkol satın aldığının değerlendirilerek karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkemeye göre başvurucu, alkol satışını saat 21.30'da yaptığına dair somut bir bilgi ya da belge sunmamıştır (bkz. § 10).
18. Başvurucu tarafından ileri sürülen iddialar, derece mahkemesince delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasına ilişkin olup derece mahkemesi kararlarında bariz takdir hatası veya açık keyfîlik oluşturan bir durum da olmadığı dikkate alındığında ihlal iddialarının kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
19. Başvurucu tarafından ileri sürülen ihlal iddialarının yukarıda belirtilen içtihat kapsamında kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu sonucuna varıldığından başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 18/1/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.