TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ALPEREN AK VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/7633)
Karar Tarihi: 26/12/2018
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Celal Mümtaz
  AKINCI
Muammer
  TOPAL
M. Emin KUZ
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör : Recep KAPLAN
Başvurucular : 1. Muammer
  TAŞLI
2. Recep
  Duran YAZAR
3. Üsame Gürhan BABAYİĞİT
4. Alperen
  AK
5. Yusuf Can
  ALSANCAK
Vekili : Av. Mustafa
  KOCADAĞ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, Polis Koleji mezunlarına Polis Akademisi Güvenlik
Bilimleri Fakültesine sınavsız giriş imkânı sağlayan düzenlemelerin
kaldırılması nedeniyle eğitim hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 7/5/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan
ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyon tarafından 2015/7640, 2015/7639, 2015/7638,
2015/7635 numaralı bireysel başvuru dosyalarının aralarında konu yönünden
hukuki irtibat bulunması nedeniyle 2015/7633 numaralı bireysel başvuru dosyası
ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar
özetle şöyledir:
7. Başvurucular, ilköğretim sonunda girdikleri sınavlarda
başarılı olarak Polis Kolejinde eğitim ve öğrenime başlamışlardır.
8. Başvurucuların Polis Kolejine kayıt yaptırdıkları tarihte
yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre Polis Koleji mezunları sınavsız olarak
Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Fakültesine (Fakülte) kayıt yaptırabilmekte
ve buradan mezun olduklarında da polis amiri olarak atanabilmektedir.
A. Bireysel Başvurudan Önceki Gelişmeler
9. Başvurucular son sınıf öğrencisi iken Polis Koleji
mezunlarının sınavsız olarak Fakülteye kayıt yaptırabilmesini öngören
düzenleyici işlem hükümleri, 3/6/2014 tarihli ve 29019 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Akademisi
Başkanlığı Güvenlik Bilimleri Fakültesi Giriş ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değiştirilmiştir. Yeni
düzenlemelerde Polis Koleji mezunlarının sınavsız olarak Fakülteye kayıt
imkânları kaldırılmış ve bu öğrenciler için de sınav koşulu getirilmiştir.
10. Başvurucular, söz konusu düzenleyici işlemin ilgili
maddelerinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Danıştayda dava açmışlardır. Danıştay 8. Dairesi (Daire) 15/10/2014 tarihinde verdiği
kararlarla dava konusu düzenleyici işlemin bazı maddelerinin yürütmesini
durdurmuştur.
11. Yürütmenin durdurulması isteminin kısmen kabulüne dair
kararlar davalı İçişleri Bakanlığına ve başvuruculara tebliğ edilmiştir.
12. Davalı İçişleri Bakanlığının belirtilen dosyalardaki
yürütmenin durdurulması isteminin kısmen kabulüne dair kararlara karşı yaptığı
itiraz, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca (İDDK) Daire kararının
gerekçesi değiştirilmek suretiyle reddedilmiştir. İtirazın reddine dair kararın
gerekçesinde, işlem tarihi itibarıyla Polis Kolejinde öğrenim gören
öğrencilerin mevcut kazanılmış haklarını ve beklentilerini koruyan geçici
maddelere yer verilmesi gerekirken bu yönde bir düzenlemeye yer verilmediği
belirtilmiştir. Ayrıca değişiklik getiren Yönetmelik'te Fakülteye giremeyen
Polis Koleji mezunlarının talep etmeleri hâlinde polis meslek yüksekokullarına
yerleştirilecekleri yolunda bir düzenlemeye yer verilmek suretiyle Polis
Akademisine sınavsız olarak kayıt olabilme beklentisindeki öğrencilerin polis
meslek yüksekokullarına yerleşme veya bu okullardan tamamen ayrılma durumu ile
karşı karşıya kalmalarına sebebiyet verildiği ifade edilmiştir.
13. 4/4/2015 tarihli ve 29316 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 27/3/2015 tarihli ve 6638 sayılı Kanun kapsamında
yapılan değişikliklerle Polis Koleji kapatılmış, Polis Akademisi Güvenlik
Bilimleri Fakültesi ise Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Müdürlüğü (PAEM)
şeklinde farklı bir statü ile yeniden yapılandırılmıştır.
14. Başvurucuların 8/4/2015 tarihinde Polis Kolejinden kayıtları
silinmiş ve tasdiknameleri verilmiştir.
15. Başvurucular 7/5/2015 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuşlardır.
B. Bireysel Başvurudan
Sonraki Gelişmeler
16. Belirtilen yasal düzenlemelerdeki değişikliklerle
uyumlaştırma çalışmaları kapsamında 17/8/2008 tarihli Yönetmelik de 16/7/2015
tarihli ve 29418 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak
yürürlüğe giren Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi Giriş
ve Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin (16/7/2015 tarihli Yönetmelik) 43. maddesi
ile yürürlükten kaldırılmıştır.
17. Tüm bu gelişmelerin akabinde Daire; belirtilen dava
dosyalarında davaya konu Yönetmelik'in yürürlükten kaldırıldığı, dolayısıyla
karar tarihinde yürürlükte bulunmayan Yönetmelik hakkında karar verilmesine
hukuken olanak bulunmadığı gerekçeleriyle dava hakkında karar verilmesine yer
olmadığına karar vermiştir.
IV. İLGİLİ HUKUK
18. İlgili ulusal ve uluslararası hukuk kaynakları için bkz. Mevlüt Huzeyfe Uğur ve diğerleri, B. No:
2015/2924, 19/4/2018, §§ 13-25.
V. İNCELEME VE GEREKÇE
19. Mahkemenin 26/12/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucuların
İddiaları
20. Başvurucular, Polis Koleji giriş sınavını kazandıkları ve
okula kayıt oldukları tarihte yürürlükte bulunan mevzuatta Polis Koleji
mezunlarının sınavsız olarak Fakülteye kayıt yaptırabilmelerinin öngörülmüş
olması nedeniyle bu hususta haklı bir beklenti içine girdiklerini belirtmektedir.
Esasen Polis Kolejini de bu sebeple tercih ettiklerini ancak mezun olmalarına
çok kısa bir süre kala yapılan mevzuat değişikliğiyle kazanılmış haklarının yok
sayıldığını ifade eden başvurucular, Fakülteye sınavsız giriş imkânlarının
ellerinden alınması nedeniyle eğitim haklarının ihlal edildiğini ileri
sürmektedir. Başvurucular ayrıca, kazanılmış haklarını ortadan kaldıran
düzenlemeler içeren düzenleyici işlem hükümlerinin iptali istemiyle açtıkları
davalarda verilen yürütmenin durdurulması kararı gereğince Fakülteye sınavsız
olarak kayıtlarının yapılması gerektiğini, ancak idarenin yargı kararını
uygulamaması nedeniyle mahkemeye erişim haklarının da ihlal edildiğini iddia
etmektedir.
B. Değerlendirme
21. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan
hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini
kendisi takdir eder ( Tahir Canan ,
B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucular her ne kadar yargı kararının
uygulanmaması nedeniyle mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiğini ileri
sürmekte ise de başvurucuların şikâyetlerinin özü, Fakülteye sınavsız olarak
kayıt yaptıramamalarıdır. Bu itibarla başvurucuların belirtilen şikâyetleri
bağlamındaki ihlal iddiaları da eğitim hakkı kapsamında incelenmiştir.
22. Anayasa Mahkemesi mevcut başvurudakiyle aynı mahiyetteki
şikayetleri Mevlüt Huzeyfe Uğur ve diğerleri kararında
incelemiştir. Mahkeme anılan kararında, başvurucuların bir yükseköğretim
kurumuna sınavsız giriş imkânı ortadan kaldırılarak sınav koşuluna tabi
kılınmalarının eğitim hakkına yönelik bir müdahale teşkil ettiği sonucuna
varmıştır. Mahkeme anılan müdahalenin kanuni dayanağının bulunduğu ve kamu
yararının gerçekleştirilmesine yönelik meşru amaçlar taşıdığı yönünde
tespitlerde bulunmuştur. Mahkeme müdahalenin ölçülülüğü bakımından;
i. Başvurucuların Fakültede (ilerleyen süreçte farklı bir hukuki
statüyle yeniden yapılandırılan PAEM'de ) eğitim
alabilme haklarına halel getirilmediği,
ii. Başvurucuların diğer fakülte ve yüksekokullarda eğitim ve
öğrenim görmelerine bir mâni bulunmadığı ve nedenle somut olayda eğitim ve
öğrenim hakkının kullanımını ciddi surette güçleştirip amacına ulaşmasına engel
oluşturan bir durumdan söz edilemeyeceği, başvuruculara aşırı ve katlanılamaz
bir külfet yüklenmediği, başvurucuların eğitim hakkına yapılan müdahalenin
ölçülü olduğu ve başvurucuların eğitim ve öğrenim haklarına yönelik bir ihlal
olmadığının açık olduğu sonucuna varmış ve başvuruyu açıkça dayanaktan yoksun
olması nedeniyle kabul edilemez bulmuştur ( Mevlüt Huzeyfe Uğur ve diğerleri, §§ 44-48) .
23. Mevcut başvuruda anılan karardan ayrılmayı gerektiren bir
yön bulunmamaktadır. Bu nedenle başvurunun açıkça
dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar
verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Eğitim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle
KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA
26/12/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.