TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
NASHAAT ALALLOUSH BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/9386)
Karar Tarihi: 24/10/2019
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin
  GÖKCAN
Üyeler : Serdar
  ÖZGÜLDÜR
Burhan ÜSTÜN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ
Raportör : Sinan
  ARMAĞAN
Başvurucu : Nashaat ALALLOUSH
Vekili : Av. Nebil ŞAHİN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski
bulunan ülkeye sınır dışı edilme kararı verilmesi ve geri gönderme merkezindeki
tutulma koşulları nedenleriyle kötü muamele yasağının, idari gözetim altında
tutmanın hukuki olmaması nedeniyle de kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının
ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 26/3/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı etme ve idari gözetim altına alma
işlemlerinin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına
karar verilmesini talep etmiştir.
4. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 27/3/2019 tarihinde tedbir
talebinin ve başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından
yapılmasına karar verilmiştir.
5. Birinci Bölüm tarafından 27/3/2019 tarihinde başvurucunun
ülkesine sınır dışı edilmesine ilişkin işlemin geçici olarak ( tedbiren ) durdurulmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ilgili
Kurumlardan gelen belgelere göre olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu, Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşıdır.
8. İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından
20/3/2019 tarihinde başvurucunun sınır dışı edilmek üzere idari gözetim altına
alınmasına karar verilmiştir. Başvurucu söz konusu karar gereğince Kırklareli
Geri Gönderme Merkezinde (GGM) idari gözetim altına tutulmaya başlanmıştır.
9. Başvurucu tarafından 26/3/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.
10. Başvurucu 27/6/2019 tarihli dilekçesiyle bireysel
başvurusundan feragat ettiğini ve gönüllü olarak ülkesine dönmek istediğini
belirtmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 24/10/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu; sınır dışı edilmesi hâlinde yaşamı ile maddi ve
manevi varlığının ülkesinde tehlikeye düşebileceğini, idari gözetim altında
tutmanın hukuki olmadığını ve GGM'deki koşulların
insan haysiyetiyle bağdaşmadığını belirterek eğitim, aile hayatına saygı, adil
yargılanma, kişi hürriyeti ve güvenliği ile yaşam hakkının yanında kötü muamele
yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
1. Adli Yardım Talebi Yönünden
13. Anayasa Mahkemesinin Mehmet
Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler
dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini
ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun
olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
2. Diğer İddialar Yönünden
14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “ Kararlar ” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası
şöyledir:
“ Davadan
feragat hâlinde, düşme kararı verilir. ”
15. İçtüzük'ün “ Düşme kararı ” kenar başlıklı 80.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısımları ve (2) numaralı fıkrası
şöyledir:
“ (1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her
aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:
a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi
…
(2) Bölümler
ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu,
Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve
sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı
hâllerde incelemeye devam edebilir. ”
16. Başvurucu, Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvurudan
feragat ettiğini ve kendi isteğiyle ülkesine dönmek istediğini belirtmiştir.
Somut olayda başvurudan feragat edilmesine rağmen başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir neden de bulunmamaktadır.
17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kabul edilebilirlik
şartları yönünden incelenmeksizin feragat nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Başvurunun feragat nedeniyle
DÜŞMESİNE,
C. Sınır dışı edilme işlemine ilişkin verilen tedbir kararının
SONLANDIRILMASINA,
D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun
339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine
neden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF
TUTULMASINA,
E. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel
Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 24/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.