TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDULKADİR AKYÜZ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/12895)
Karar Tarihi: 22/11/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör : Mehmet Sadık YAMLI
Başvurucu : Abdulkadir AKYÜZ
Vekili : Av. Ersin ERPOLAT
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, pamuk destekleme priminin geri istenmesi üzerine
açılan davanın reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 18/7/2014 tarihinde
yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca başvurunun kabul
edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu, Mardin ilinde 1998 yılında kiraladığı arazide
ürettiği pamukları sattığı fabrikadan aldığı müstahsil makbuzu ile Ziraat
Bankası Nusaybin Şubesine başvurarak pamuk destekleme primi almıştır.
8. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı (Gıda Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı, Bakanlık) müfettişleri tarafından yapılan denetim sonucunda düzenlenen 31/3/2000 tarihli raporla söz konusu primin hukuka
aykırı bir şekilde alındığının tespiti üzerine Mardin Vergi Dairesi
Müdürlüğünün 11/5/2012 tarihli işlemi ile primin iadesi talep edilmiştir.
9. Başvurucu; bu işlemin hukuka aykırı olduğu, hukuka uygun olsa
bile borcun zamanaşımına uğradığı gerekçeleriyle dava açmıştır. Mardin İdare
Mahkemesi 30/5/2013 tarihli kararıyla ilk olarak
13/09/1998 tarihli ve 23462 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Pamuk Üreticilerinin Desteklenmesine İlişkin Kararın Yürülüğe Konulmasına Dair 98/11637 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı uyarınca haksız yere destekleme priminden yararlanıldığının belirlenmesi
hâlinde, ödenen destekleme priminin 21/7/1953 tarihli ve6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde geri
alınacağını tespit etmiştir. Mahkeme, başvurucunun 17/12/1998 tarihli pamuk üretici belgesi uyarınca 8.500 USD pamuk destekleme priminden
faydalanmasına karşın 22/11/1999 tarihinde düzenlenen arazi tespit tutanağıyla
pamuk ekmediğinin teknik ve mahallî bilirkişilerce tespit edildiğini
belirlemiştir. 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca uyuşmazlık konusu kamu
alacağı için tahsil zamanaşımının 31/12/2017 tarihinde
dolacağını belirleyen Mahkeme, 1998 yılında herhangi bir pamuk ekimi yapmadığı
hâlde haksız yere 8.500 USD pamuk destekleme priminden yararlanan başvurucudan
söz konusu tutarın tahsili amacıyla tesis edilen işlemde hukuka aykırılık
bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir.
10. Başvurucu tarafından itiraz edilen karar, Diyarbakır Bölge
İdare Mahkemesinin 7/1/2014 tarihli ilamıyla
onanmıştır.
11. Başvurucunun karar düzeltme talebi, aynı Mahkemenin 5/6/2014 tarihli ilamıyla reddedilmiştir. Bu karar 25/6/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 18/7/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
12. Mahkemenin 22/11/2017 tarihinde
yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
13. Başvurucu; resmî belgelerle aldığı
pamuk destekleme priminin on iki yıl geçtikten sonra haksız bir şekilde
kendisinden istendiğini, prim alınmasına ilişkin bütün işlemlerin hukuka uygun
olduğunu, buna karşın Bakanlık müfettişlerinin hukuka aykırı tespitlerine
dayanılarak pirimin iadesi için kendisine 2005 yılında ödeme emri gönderildiğini,
borcun ödenmemesi üzerine 2012 yılında tekrar ödeme emri gönderildiğini, bu
durumda borcun zamanaşımına uğramış olması gerektiğini, Mahkemece bu hususun
dikkate alınmadığını, yargılamanın her aşamasında bağımsız ve tarafsız bir
bilirkişi heyetinden rapor alınması talebinde bulunduğunu, bu talebinin kabul
edilmediğini, Mahkemenin davalı kurum olan Bakanlığın sunmuş olduğu soyut
bilirkişi raporunu dikkate alarak hukuka aykırı karar verdiğini belirterek adil
yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş, yeniden yargılama yapılması
talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
14. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun
yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda
incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava
konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin
değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile uyuşmazlıkla
ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvurukonusu olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil
eden, bariz takdir hatası veya açık keyfîlik içeren
tespit ve sonuçlar bu kapsamda değildir ( Ahmet
Sağlam , B. No: 2013/3351, 18/9/2013 , § 42).
15. Başvurucu tarafından ileri sürülen iddialar, derece
mahkemesince delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasına
ilişkin olup Mahkeme kararında bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik oluşturan bir durumun da bulunmadığı dikkate
alındığında ihlal iddialarının kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu
anlaşılmaktadır.
16. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik
koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça
dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar
verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun açıkça
dayanaktan yoksun olması, nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 22/11/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.