TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
O. K. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/5841)
Karar Tarihi: 11/5/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ
Raportör : M. Serhat
  MAHMUTOĞLU
Başvurucu : O. K.
Vekili : Av. Enes
  KAFADAR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski
bulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele
yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 9/2/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
4. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca tedbir talebinin Bölüm
tarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün 73. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun kabul edilebilirlik
incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm tarafından 10/2/2017 tarihinde sınır dışı etme işlemine
ilişkin bilgi ve belgeler toplanıp yeniden değerlendirme yapılana kadar sınır
dışı işleminin geçici olarak durdurulmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu, 1989 doğumlu olup Tacikistan vatandaşıdır.
8. Başvurucu, 2013 yılında yasal yollardan eşi ve dört çocuğuyla
birlikte Türkiye'ye giriş yapmıştır.
9. İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 2/2/2017
tarihli kararı ile başvurucunun sınır dışı edilmesine karar verilmiştir.
10. Başvurucu, anılan kararın iptali istemiyle açılan davaların
kendiliğinden sınır dışı işleminin yürütmesini durdurmadığını belirterek
9/2/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
11. Başvurucu, İstanbul Göç İdaresi Müdürlüğüne başvuruda
bulunarak ülkesine sınır dışı edilmesine dair işlemlerin yapılmasını talep
etmiştir.
12. İstanbul Göç İdaresi, başvurucunun talebi doğrultusunda
24/2/2017 tarihinde başvurucu ve dört çocuğunun ülkesine çıkışını sağlamıştır.
Başvurucunun eşi N.S. ise DAEŞ terör örgütüne üye olmak suçundan yürütülen
soruşturma kapsamında tutuklanmış olup hâlen Türkiye'de bulunmaktadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
13. Mahkemenin 11/5/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
14. Başvurucu, sınır dışı edilmesi hâlinde dinî inançları
nedeniyle ülkesinde kötü muameleye maruz kalacağını belirterek Anayasa'nın 17.
maddesinde güvence altına alınan haklarının ihlal edileceğini ileri sürmüş;
adli yardım, kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli tutulması ve sınır dışı
işleminin durdurulması taleplerinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
1. Adli Yardım Talebi
15. Anayasa Mahkemesinin Mehmet
Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler
dikkate alınarak, geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama
giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça
dayanaktan yoksun olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi
gerekir.
2. Sınır Dışı İşlemi
16. İçtüzük'ün “ Düşme kararı ” kenar başlıklı 80.
maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:
“ (1) Bölümler ya da
komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı
verilebilir:
...
ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan
herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini
haklı kılan bir neden görülmemesi.
…
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki
fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması
veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan
haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir. ”
17. Başvuru konusu olayda sınır dışı işleminin
gerçekleştirilmesi hâlinde başvurucunun yaşamı ile maddi ve manevi bütünlüğünün
tehlikeye düşeceği ileri sürülmüş, Anayasa Mahkemesi tarafından başvurunun
değerlendirme sürecinde sınır dışı işleminin gerçekleştirilmesi telafisi
imkânsız sonuçlara neden olabileceğinden sınır dışı işleminin geçici olarak durdurulmasına
karar verilmiştir (bkz. § 5).
18. Somut olayda başvurucu, öncelikle ülkesinde kötü muameleye
maruz kalacağını iddia etmiş ancak sonrasında kendi isteğiyle Türkiye'den
ayrılarak ülkesine dönmüştür. Dolayısıyla başvurucunun bireysel başvuruya konu
ettiği iddialarını incelemeyi gerektiren bir durum kalmadığı anlaşılmıştır.
19. Açıklanan nedenlerle başvurunun incelenmesine devam
edilmesini gerektiren bir husus bulunmadığı anlaşıldığından başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle,
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Başvurucunun kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli
tutulması talebinin KABULÜNE,
C. Başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmaması nedeniyle DÜŞMESİNE,
D. 10/2/2017 tarihli kararla uygulanan tedbirin
SONLANDIRILMASINA,
E. Yargılama giderlerinin tahsilinin başvurucunun mağduriyetine
neden olacağı anlaşılmakla 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurucunun yargılama
giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,
F. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel
Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 11/5/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.