TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
İ.Ç. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/439)
Karar Tarihi: 16/4/2013
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Alparslan ALTAN
Üyeler : Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Raportör : Serhat ALTINKÖK
Başvurucu : İ. Ç.
I. BAŞVURUNUN
KONUSU
1. Başvurucu, yüzbaşı rütbesinde fazladan beklediği 3 yılın
binbaşı rütbesinde tamamlanması gereken bekleme süresinden sayılmamasının
Anayasa’da yer alan temel haklarını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURU
SÜRECİ
2. Başvuru, 7/1/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan
yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde
Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 13/3/2013 tarihinde
başvurunun çözümünün ilke kararını gerektirmesi nedeniyle Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 33. maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca
kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme
gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VE
OLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:
5. Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde astsubay olarak görev
yapmakta olan ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 109.
maddesi gereğince 1993 yılında teğmen rütbesiyle subay olarak naspedilen
başvurucu, 2001 yılında yüzbaşı rütbesine yükseltilmiştir.
6. Başvurucu, yüzbaşı rütbesine mahsus bekleme süresi olan 6
yılı 2007 yılında tamamlamış olmasına rağmen, bu tarih itibariyle yüksek
öğrenimini tamamlamamış olduğundan binbaşı rütbesine yükseltilmemiştir.
7. Başvurucu, 2010 yılında yüksek öğrenimini tamamlamış ve
30/8/2010 tarihi itibariyle binbaşı rütbesine naspedilmiştir.
8. Başvurucu, beyanına göre, binbaşı rütbesine naspının yapılması için yüzbaşı rütbesinde 9 yıl beklemesi
nedeniyle, fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçen süreden
sayılması için 24/8/2011 tarihli dilekçe ile idari müracaatta bulunmuş ancak
talep Kara Kuvvetleri Komutanlığının 10/10/2011 tarihli yazısı ile
reddedilmiştir.
9. Başvurucu, Kara Kuvvetleri Komutanlığının ret kararı
üzerine, yüzbaşı rütbesinde fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde
geçen süreden sayılmaması işleminin iptali için Askeri Yüksek İdare
Mahkemesinde dava açmıştır.
10. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, başvurucunun davasını
27/7/1967 tarih ve 926 sayılı Kanunu’nun ek geçici 80. maddesinin son fıkrasına
göre “ ek geçici 80. maddenin yürürlüğe
girdiği 10/7/2003 tarihi itibariyle davacının yüksek öğrenimini tamamlamadığı ”
gerekçesiyle 29/11/2012 tarih ve E.2012/674, K.2012/1295 sayılı kararı ile
reddetmiştir.
11. Başvurucu, karar düzeltme yoluna başvurmamıştır.
B. İlgili Hukuk
12. 926 sayılı Kanun’un 3/7/2003 tarih ve 4917 sayılı
Kanun’un 6. maddesiyle değiştirilen ek geçici 80. ve 81. maddeleri.
IV. İNCELEME VE
GEREKÇE
13. Mahkemenin 16/4/2013 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,
başvurucunun 7/1/2013 tarih ve 2013/439 numaralı bireysel başvurusu incelenip
gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
14. Başvurucu, 2007 yılında yüzbaşı rütbesine mahsus bekleme
süresini tamamlamasına rağmen binbaşı rütbesine naspının yapılmadığını, 2010 yılında binbaşı rütbesine naspının yapılmasına rağmen fazladan beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçen
süreden sayılmadığını ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi nezdinde açtığı davanın
reddedildiğini belirterek Anayasa’da yer alan temel haklarının ihlal edildiğini
ileri sürmüş ve mali haklarının verilmesi talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
15. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:
“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış
temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki
herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa
Mahkemesine başvurabilir. ….”
16. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “ Bireysel başvuru hakkı ” kenar başlıklı 45. maddesinin (1)
numaralı fıkrası şöyledir:
“Herkes, Anayasada güvence altına alınmış
temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek
Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü
tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.”
17. 6216 sayılı Kanun’un “ Bireysel
başvuru hakkına sahip olanlar ” kenar başlıklı 46. maddesinin (1)
numaralı fıkrası şöyledir:
“Bireysel başvuru ancak ihlale yol açtığı
ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı
doğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir.”
18. Anılan Anayasa ve Kanun hükümlerine göre, Anayasa
Mahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için, kamu
gücü tarafından ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa’da güvence altına
alınmış olmasının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve
Türkiye’nin taraf olduğu ek protokollerinin kapsamına da girmesi gerekir. Bir
başka ifadeyle, Anayasa ve AİHS’nin ortak koruma alanı dışında kalan bir hak
ihlali iddiasını içeren başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi
mümkün değildir (B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).
19. Başvurucu, 2010 yılında binbaşı rütbesine naspının yapılmasına rağmen yüzbaşı rütbesinde fazladan
beklediği 3 senenin binbaşı rütbesinde geçen süreden sayılmamasını bireysel
başvuru konusu yapmıştır.
20. Başvurucunun başvuru dilekçesinde ifade ettiği şekliyle
ihlal edildiğini ileri sürdüğü hak, Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak
ve özgürlüklerden AİHS ve buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokollerden herhangi
birinin kapsamına girmemektedir.
21. Açıklanan nedenlerle, başvuru
konusu ihlal iddialarının Anayasa ve AİHS’nin
ortak koruma alanı dışında kaldığı anlaşıldığından başvurunun , diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin “konu bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi
gerekir.
V. HÜKÜM
Başvurunun, “konu bakımından
yetkisizlik” nedeniyle KABUL
EDİLEMEZ OLDUĞUNA , yargılama
giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına, 16/4/2013 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar
verildi.