TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
OZANTEKS TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET A.Ş. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2018/33535)
Karar Tarihi: 19/11/2020
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Kadir ÖZKAYA
Üyeler : Engin YILDIRIM
M. Emin KUZ
Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Raportör : Kamber Ozan TUTAL
Başvurucu : Ozanteks Tekstil Sanayi ve
  Ticaret A.Ş.
Vekili : Av. Mehmet Ali DOKUMACI
I. BAŞVURUNUN
KONUSU
1. Başvuru, yargılama aşamasında yürürlüğe giren kanun
hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanması nedeniyle mülkiyet hakkının
ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU
SÜRECİ
2. Başvuru 7/11/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden
yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik
incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE
OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle
olaylar özetle şöyledir:
6. Elektrik abonesi olan başvurucu Şirket, elektrik
faturalarına yansıtılan kayıp kaçak, dağıtım, iletim, sayaç okuma, perakende
hizmet satış bedelleri ile bunlara dayalı olarak alınan katma değer vergisinin
haksız olarak tahsil edildiğini ileri sürerek 9/2/2015 tarihinde alacak davası
açmıştır.
7. Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi (Mahkeme) 5/4/2017
tarihinde davayı reddetmiştir. Mahkeme gerekçesinde, dava tarihinden sonra
yürürlüğe giren 4/6/2016 tarihli ve 6719 sayılı Kanun ile 14/3/2013 tarihli ve
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen geçici 20. madde uyarınca
başvurucudan tahsil edilen dava konu konusu bedellerin Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumunun düzenleyici işlemlerine uygun olduğunu belirtmiştir. Ayrıca
Mahkeme, davanın reddedilmiş olması nedeniyle başvurucu lehine vekâlet ücretine
hükmedilmediğini açıklamıştır.
8. Başvurucu, davanın esasına ve vekâlet ücretine ilişkin
itirazları kapsamında istinaf yoluna başvurmuştur. Antalya Bölge Adliye
Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 14/7/2017 tarihinde istinaf talebini kısmen kabul
etmiş ve Mahkeme kararını kaldırmıştır. İstinaf Mahkemesi 6719 sayılı Kanun
hükümleri uyarınca dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ve
başvurucunun dava tarihi itibarıyla dava açmakta haklı olduğundan 1.980 TL maktu
vekâlet ücretine hükmetmiştir.
9. İstinaf Mahkemesinin kararı başvurucu ve davalı
tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 11/9/2018 tarihinde
kararı onamıştır.
10. Nihai karar 2/11/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ
edilmiştir.
11. Başvurucu 7/11/2018 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
IV. İLGİLİ
HUKUK
12. İlgili hukuk için bkz. Aksaray Tır Nakliyat San.
ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/9/2018, §§ 17-46.
V. İNCELEME VE
GEREKÇE
13. Mahkemenin 19/11/2020 tarihinde yapmış olduğu
toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun
İddiaları
14. Başvurucu 6719 sayılı Kanun hükümlerinin geçmişe
etkili olarak yürürlüğe girdiğini, aleyhe olan kanun değişikliğin derdest
davalara uygulanmasının öngörülebilirlik, belirlilik ve hukuki güvenlik
ilkelerine aykırı olduğunu belirtmiştir. Başvurucu, haksız olarak tahsil edilen
kayıp kaçak bedelinin kanun değişikliği nedeniyle iade edilmediğini iddia
etmiştir. Başvurucu sonuç olarak bu gerekçelerle adil yargılanma ve mülkiyet
haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
15. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından
yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki
tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013,
§ 16). Başvurucunun kayıp kaçak ve diğer bedeller adı altında yapmış olduğu
ödemelerin iadesi istemiyle başlattığı hukuki sürecin kanun değişikliği
nedeniyle sonuçsuz kalmasına ilişkin tüm iddialarının mülkiyet hakkı kapsamında
incelenmesi uygun görülmüştür.
16. Başvuru konusuna ilişkin ilkeler Anayasa Mahkemesince
daha önce Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında ortaya
konulmuştur.
17. Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında
kayıp kaçak bedeli adı altında başvuruculardan tahsil edilen paranın mülk teşkil ettiği, yapılan tahsilat işleminin mülkiyet hakkına yönelik bir müdahale
niteliğinde olduğu ifade edilmiş ve söz konusu müdahalenin niteliği sebebiyle
mülkiyetin kullanımının kontrolüne veya düzenlenmesine ilişkin üçüncü kural
çerçevesinde incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Müdahalenin 6719 sayılı
Kanun'un 26. maddesi ile 6446 sayılı Kanun'a eklenen geçici 20. maddeye
dayandığını, bu düzenleme ile elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük
maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulmasının
amaçlandığını (meşru amaç) vurgulayan Anayasa Mahkemesi ölçülülük incelemesi
yaparak sonuca ulaşmıştır ( Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., §§
52-68).
18. Anılan kararda, idare tarafından tahsil edilen kayıp
kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik
bulunduğu ve farklı yargı kolları arasında açık ve istikrarlı bir uygulama
bulunmadığı tespit edildikten sonra adli yargı yerinde açılan davaların mutlak
surette lehe sonuçlanması yönünde haklı bir beklentiden söz edilemeyeceği
açıklanarak kanun koyucunun amacının yargı kolları arasındaki farklılığı
gidermeye ve dolayısıyla hukuki güvenliği sağlamaya yönelik olduğu ifade
edilmiştir. Başvurucunun tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz olduğu
hususunda da bir açıklama yapmadığını ve herhangi bir sebep de bildirmediğini
dikkate alan Anayasa Mahkemesi, müdahalenin başvurucuya şahsi olarak aşırı bir
külfet yüklemediğini belirtmiştir. Sonuç olarak müdahalenin meşru amacının
dayandığı kamu yararı ile başvurucunun mülkiyet hakkının korunması arasındaki
adil dengenin bozulmadığı kanaatine varılmıştır ( Aksaray Tır Nakliyat San.
ve Tic. Ltd. Şti., §§ 69-76).
19. Başvurucu, yargılama sırasında yürürlüğe giren kanun
hükmünün aleyhe sonuç doğurmuş olmasından yakınmaktadır. Benzer şikâyetin
incelendiği Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında
açıklanan ilkelerden somut olay özelinde ayrılmayı gerektirir bir durum
bulunmadığı anlaşıldığından mülkiyet hakkına yönelik açık bir ihlalin
bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun mülkiyet hakkının
ihlal edildiğine ilişkin kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden
incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez
olduğuna karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça
dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde
BIRAKILMASINA 19/11/2020 OYBİRLİĞİYLE karar verildi.