TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Y. İ. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/9904)
Karar Tarihi: 10/3/2015
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan : Serruh KALELİ
Üyeler : Burhan ÜSTÜN
Nuri NECİPOĞLU
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Raportör Yrd. : Derya ATAKUL
Başvurucu : Y.İ.
Vekili : Av. İsmail DOĞAN
I. BAŞVURUNUN
KONUSU
1. Başvurucu, "görevli memura direnme ve
hakaret" suçlarını işlediği iddiasıyla yargılandığı davanın
halen devam ettiğini ve makul sürede yargılama yapılmadığını belirterek, adil
yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş, maddi ve manevi tazminat
talebinde bulunmuştur.
II. BAŞVURU
SÜRECİ
2. Başvuru,
23/6/2014 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. İdari yönden
yapılan ön incelemede başvurunun Komisyona sunulmasına engel bir durumun
bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 15/9/2014 tarihinde, kabul
edilebilirlik incelemesi Bölüm tarafından yapılmak üzere, dosyanın Bölüme
gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VE
OLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru formu ve eklerinde
ifade edildiği şekliyle ve UYAP aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler
çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
5. Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma
kapsamında 23/11/2008 tarihinde başvurucunun ifadesi alınmıştır.
6. Başvurucu ve diğer üç şüpheli hakkında, Kızıltepe
Cumhuriyet Başsavcılığının 19/3/2009 tarih ve E.2009/299 sayılı iddianamesi ile "görevli memura direnme ve
hakaret" suçlarını işledikleri iddiasıyla kamu davası
açılmıştır.
7. Kızıltepe 1. Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılama
sonunda, 15/9/2011 tarih ve E.2009/256, K.2011/98 sayılı kararla başvurucunun "görevli memura direnme" suçundan 26/9/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 265. maddesinin
(1) ve (3) numaralı fıkraları uyarınca 6 ay 20 gün hapis cezası ile
cezalandırılmasına, "kamu görevlisine
hakaret" suçundan 5237 sayılı Kanun'un 125. maddesinin (1) ve
(4) numaralı fıkraları uyarınca 11 ay 20 gün hapis cezası ile
cezalandırılmasına ve cezaların ayrı ayrı ertelenmesine karar verilmiştir.
8. Karar, başvurucu dışındaki diğer sanıklar tarafından
temyiz edilmiş olup başvurucu temyiz talebinde bulunmamıştır.
9. Mahkemece, 30/11/2011 tarihinde, kararın başvurucu
yönünden kesinleştiği gerekçeli kararın ekine yazılmıştır.
10. Başvurucu, 23/6/2014 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
B. İlgili
Hukuk
11. 5237 sayılı Kanun'un 265. maddesinin (1) ve (3) numaralı
fıkraları, 125. maddesinin (1) ve (4) numaralı fıkraları.
IV. İNCELEME VE
GEREKÇE
12. Mahkemenin 10/3/2015 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,
başvurucunun 23/6/2014 tarih ve 2014/9904 numaralı bireysel başvurusu incelenip
gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
13. Başvurucu, Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığınca "görevli memura direnme ve hakaret" suçlarından
yürütülen soruşturma kapsamında 23/11/2008 tarihinde ifadesinin alındığını,
Başsavcılıkça 19/3/2009 tarihinde hakkında açılan kamu davasında makul sürede
yargılama yapılmadığını belirterek, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
14. 30/11/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un geçici 1. maddesinin (8)
numaralı fıkrası şöyledir:
“Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonra
kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel başvuruları
inceler.”
15. Anılan Kanun hükmü uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman
bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup, Mahkeme, ancak bu
tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılan bireysel
başvuruları inceleyebilir. Niteliği itibarıyla kamu düzenine ilişkin olan bu
başvuru şartını taşımayan bireysel başvuruların incelenebilmesi mümkün
değildir.
16. Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi için kesin
bir tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin geriye yürür şekilde
uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir (B. No: 2012/51,
25/12/2012, § 18).
17. Başvuru konusu olayda, başvurucu, Kızıltepe Cumhuriyet
Başsavcılığınca "görevli memura direnme
ve hakaret" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında
23/11/2008 tarihinde ifadesinin alındığını, Başsavcılıkça 19/3/2009 tarihinde
hakkında açılan kamu davasında makul sürede yargılama yapılmadığını belirterek,
adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
18. Başvurucu ve diğer üç şüpheli hakkında Kızıltepe Cumhuriyet
Başsavcılığınca açılan kamu davası üzerine, Kızıltepe 1. Asliye Ceza
Mahkemesince 15/9/2011 tarihinde başvurucunun ve diğer sanıkların "görevli memura direnme ve hakaret" suçlarından
cezalandırılmalarına, başvurucu hakkında verilen cezaların ayrı ayrı ertelenmesine
karar verilmiştir. Karar, başvurucu dışındaki diğer iki sanık tarafından temyiz
edilmiş olup, başvurucu tarafından temyiz talebinde bulunulmamıştır. Diğer
sanıkların temyizleri üzerine Yargıtaya gönderilen
dosyada temyiz incelemesi devam etmektedir.
19. Kızıltepe 1. Asliye Ceza Mahkemesince verilen kararın
başvurucu tarafından temyiz edilmediği ve Mahkemece, 30/11/2011 tarihinde,
başvurucu hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının kesinleştiğinin gerekçeli
kararın ekine yazıldığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla başvurucu tarafından temyiz
edilmeyen kararın başvurucu yönünden, karar tarihi olan 15/9/2011 tarihi
itibarıyla kesinleştiği belirlenmiştir. Bu durumda başvuru, zaman bakımından
Anayasa Mahkemesinin yetkisi dışında kalmaktadır.
20. Açıklanan nedenlerle, başvuru konusu kararın 23/9/2012
tarihinden önce başvurucu açısından kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından,
başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin “zaman bakımından yetkisizlik ” nedeniyle
kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan
gerekçelerle;
A. Başvurunun " zaman bakımından yetkisizlik ” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,
10/3/2015 tarihinde OY
BİRLİĞİYLE karar verildi.