TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ÖNDER AYTAÇ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2016/79321)
Karar Tarihi: 18/6/2020
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Burhan ÜSTÜN
Hicabi DURSUN
Muammer TOPAL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör : Elif ÇELİKDEMİR ANKITCI
Başvurucu : Önder AYTAÇ
Vekili : Av. Ayşe Nur GÜRGİL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, ceza infaz kurumunda tek kişilik odada tutulma nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 7/12/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kötü muamele yasağına ilişkin kısmının kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmiştir.
7. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucu, silahlı terör örgütüne üye olduğu gerekçesiyle 20/7/2016 tarihinde tutuklanmış ve Sincan 1 No.lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna konulmuştur.
10. Başvurucu, diğer bazı mahpusların da kaldığı odada (koğuş) tutulmakta iken9/9/2016 tarihinde tek kişilik odaya alınmış olup inceleme tarihi itibarıyla burada tutulmaktadır.
11. Başvurucu, tek kişilik odaya alınmasının hukuka aykırı ve gerekçesiz olduğunu belirterek Ankara Batı İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hakimliği) uygulamayı şikâyet etmiştir. İnfaz Hâkimliği 28/9/2016 tarihli kararı ile başvurucunun talebini reddetmiştir. İnfaz Hâkimliği gerekçesinde, tutuklu hakkındaki uygulamanın ceza infaz kurumu kurallarına ve mevzuata uygun olduğu açıklanmıştır.
12. Başvurucunun anılan karara karşı yaptığı itiraz 18/10/2016 tarihinde Ankara Batı 2. Ağır Ceza Mahkemesince reddedilmiştir. Nihai karar, başvurucuya 4/11/2016 tarihinde tebliğ edilmiştir.
13. Başvurucu 7/12/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 18/6/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
15. Başvurucu; tutuklanarak konulduğu ceza infaz kurumunda diğer mahpuslar ile birlikte koğuşta barındırılmakta iken talebi olmamasına rağmen, gerekçesi bildirilmeden ve buna ilişkin herhangi bir karar tebliğ yapılmadan ilgili mevzuata aykırı şekilde tek kişilik odaya alındığını, söz konusu işlemin fiilen hücre cezası olduğunu, havalandırma hakkından kısıtlı olarak ve diğer hükümlüler olmaksızın yararlandığını, dış dünyadan tecrit edildiğini, ayrıca uygulamanın din ve vicdan özgürlüğünü ihlal edecek şekilde Kurban Bayramı tatilinin hemen öncesinde gerçekleştiğini belirterek Anayasa'nın 10. ve 17. maddelerinde güvence altına alınan haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
16. Bakanlık görüşünde, başvurucunun yasal süresi içinde bireysel başvuruda bulunmadığı, tek kişilik odada barındırılmasının kötü muamele kapsamında olmadığı, başvurucunun herhangi bir şekilde duyusal veya sosyal tecride maruz kalmadığından başvurusunun açıkça dayanaktan yoksun olduğu bildirilmiştir.
17. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında ilk beyanlarını tekrar etmiş; ayrıca 6/2/2019 tarihinde ameliyat olması nedeniyle tek kişilik odada kalmaması gerektiğini ifade etmiştir.
B. Değerlendirme
18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereği bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.
19. Somut olayda, Ankara Batı 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 18/10/2016 tarihli itirazı reddi nihai kararıyla başvuru yolları tüketilmiştir. Anılan nihai kararın tebliğ edildiği 4/11/2016 tarihinden itibaren otuz günlük başvuru süresi geçtikten sonra 7/12/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır. Başvurucu her ne kadar 6/12/2016 tarihinde nihai karardan haberdar olduğunu başvuru formunda belirtmiş ise de başvurucuya tebliğin 4/11/2016 tarihinde yapılmış olduğu anlaşılmaktadır.
20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddianın süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 18/6/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.