TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
FEYZİ BECEL BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/12392)
Karar Tarihi: 19/7/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin YILDIRIM
Üyeler : Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Recai AKYEL
Raportör Yrd. : Leyla Nur ODUNCU
Başvurucu : Feyzi BECEL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 18/7/2014 tarihinde
yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine
ilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararı
verilerek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia
yönünden başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından
yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle
şöyledir:
8. Emekli emniyet müdür yardımcısı olan başvurucu,görevde olduğu dönemde 1. sınıf emniyet
müdürlüğüne terfi ettirilmemesi nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararlarının
tazmini istemi ile İçişleri Bakanlığı aleyhine 10/11/2005 tarihinde Gaziantep
İdare Mahkemesinde tam yargı davası açmıştır.
9. Gaziantep İdare Mahkemesinin 15/11/2005 tarihli karar ile dava, yetki yönünden reddedilerek Adana İdare Mahkemesine
gönderilmiş; Adana İdare Mahkemesi kararı ile de dava, yetki yönünden reddedilerek
dosya Hatay İdare Mahkemesine göndermiştir.
10. Hatay İdareMahkemesinin 26/6/2008 tarihli ve E.2007/623, K.2008/866 sayılı kararı
ile başvurucunun manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, maddi tazminat
isteminin ise reddine hükmedilmiştir.
11. Davalı idarenin temyizi üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 18/5/2010 tarihli ve E.2008/5214, K.2010/3367 sayılı kararı
ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün onanmasına karar verilmiştir.
12. Davalı idarenin karar düzeltme istemi, aynı Dairenin
30/11/2011 tarihli ve E.2010/6930, K.2011/7067 sayılı kararı ile kabul edilmiş;İlk Derece Mahkemesi
hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.
13. Bozma kararına uyularak yapılan yeniden incelemede Hatay
İdare Mahkemesinin 12/3/2012 tarihli ve E.2012/61,
K.2012/413 sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiştir.
14. Başvurucunun temyizi üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 30/4/2014 tarihli ve E.2012/7434, K.2014/3803 sayılı kararı
ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün onanmasına karar verilmiş, yargılamanın
taraflarından karar düzeltme isteminde bulunan olmamıştır. Bu karar 19/6/2014 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
15. Başvurucu 18/7/2014 tarihinde
bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
16. Mahkemenin 19/7/2017 tarihinde
yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
17. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüştür.
A. Kabul Edilebilirlik
Yönünden
18. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine
karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul
sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir
olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
19. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
idari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak
davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra
aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam
eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının
ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013 , §§ 45, 47).
20. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
idari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın
karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama
sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki
menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Selahattin Akyıl, § 41).
21. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda
verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 8 yıl 5 aylık
yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
22. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi
gerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un
50. Maddesi Yönünden
23. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50.
maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının
ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi
hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere
hükmedilir…”
24. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlali iddiasına
bağlı olarak manevi tazminat talebinde bulunmamış; diğer ihlal iddialarına
özgülenmiş şekilde maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
25. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
sonucuna varılmıştır.
26. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşan
yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede
yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucunun tazminata ilişkin taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCUYA
ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye
Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede
gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar
geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Hatay İdare Mahkemesine (E.2012/61,
K.2012/413) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 19/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.