TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
BASEL KHALIL BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/18314)
Karar Tarihi: 23/10/2019
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Recep
  KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz
  AKINCI
Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız
  SEFERİNOĞLU
Raportör : Sinan ARMAĞAN
Başvurucu : Basel KHALIL
Vekili : Av. Ilgın
  KARAYEL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, kötü muameleye maruz kalma riski bulunan ülkeye
sınır dışı edilme kararı verilmesi ve idari gözetim altında tutmanın hukuki
olmaması nedeniyle kötü muamele yasağı ile aile hayatına saygı, kişi hürriyeti
ve güvenliği haklarının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 29/5/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı etme işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
4. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca tedbir talebinin ve
başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar
verilmiştir.
5. İkinci Bölüm tarafından 30/5/2019 tarihinde başvurucunun
ülkesine sınır dışı edilmesine ilişkin işlemin geçici olarak ( tedbiren ) durdurulmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ilgili
kurumlardan gelen belgelere göre olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu, Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşıdır.
8. İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından
22/5/2019 tarihinde başvurucunun sınır dışı edilmek üzere idari gözetim altına
alınmasına karar verilmiştir. Başvurucu söz konusu karar gereğince İstanbul
Geri Gönderme Merkezinde (GGM) idari gözetim altına tutulmaya başlanmıştır.
9. Başvurucu 29/5/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
10. Başvurucu 28/5/2019 tarihli dilekçesiyle, gönüllü olarak
ülkesine dönmek istediğini belirtmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 23/10/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu; sınır dışı edilmesi hâlinde yaşamı ile maddi ve
manevi varlığının ülkesinde tehlikeye düşebileceğini, idari gözetim altında
tutmanın hukuki olmadığını belirterek aile hayatına saygı, adil yargılanma,
kişi hürriyeti ve güvenliği ile yaşam hakkının yanında kötü muamele yasağının
ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
1. Adli Yardım Talebi Yönünden
13. Anayasa Mahkemesinin Mehmet
Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler
dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini
ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun
olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
2. Diğer İddialar Yönünden
14.30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “ Kararlar ” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası
şöyledir:
“ Davadan
feragat hâlinde, düşme kararı verilir. ”
15. İçtüzük'ün “ Düşme kararı ” kenar başlıklı 80. maddesinin
(1) numaralı fıkrasının ilgili kısımları ve (2) numaralı fıkrası şöyledir:
“ (1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her
aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:
a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi
…
(2)
Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir
başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların
kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli
kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir. ”
16. Başvurucunun dilekçesinden, kendi isteğiyle ülkesine dönmek
istediği anlaşılmaktadır. Somut olayda başvurudan feragat edilmesine rağmen
başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden de bulunmamaktadır.
17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kabul edilebilirlik
şartları yönünden incelenmeksizin feragat nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Başvurunun feragat nedeniyle
DÜŞMESİNE,
C. Sınır dışı edilme işlemine ilişkin verilen tedbir kararının
SONLANDIRILMASINA,
D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi
mağduriyetine neden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten
TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,
E. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel
Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 23/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.