TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDULKADİR SONGUR
  BAŞVURUSU
(Başvuru
  Numarası: 2014/11404)
Karar
  Tarihi: 21/12/2016
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin YILDIRIM
Üyeler : Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Recai AKYEL
Raportör Yrd. : İsmail Emrah PERDECİOĞLU
Başvurucu : Abdulkadir SONGUR
Vekili : Av. Yazgı ÇİMEN FİDAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru,
makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 2/7/2014 tarihindeyapılmıştır .
3. Başvuru,
başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra
Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca
başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esasının incelenmesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm
Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin
birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru
belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)
gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru
formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu
tarafından 8/3/2010 tarihinde Mardin 1. Asliye Hukuk
Mahkemesinde (İş Mahkemesi Sıfatıyla) Bağ-Kur sigortalılığın tespiti davası açılmış, İlk Derece Mahkemesinin 31/12/2013
tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne hükmedilmiş, bu karar Yargıtay 10.
Hukuk Dairesince 4/6/2015 tarihli ilamla düzeltilerek onanmış ve yargılama
süreci sona ermiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
9. Mahkemenin 21/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru
incelenip gereği düşünüldü:
10. Başvurucu
makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
A. Esas Yönünden
11. Medeni
hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemeleri nezdinde açılan davalarda yargılama
süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın açıldığı tarih;
sürenin sona erdiği tarih olarak yargılamanın sona erdiği ( Nesrin Kılıç, B. No:2013/772, 7/11/2013 § 69), yargılaması devam eden davalar yönünden ise
Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Mehmet Salih Ayyıldız, B. No: 2012/397, 17/11/2014, § 25).
12. İş
mahkemeleri nezdinde görülen davalarda yargılama süresinin makul olup olmadığı
değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların
ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın
süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate
alınır ( Nesrin Kılıç , §57, §58).
13. Anılan
ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda verdiği kararlar dikkate
alındığında somut olayda yaklaşık 5 yıl 3 aylık yargılama süresinin makul
olmadığı sonucuna varmak gerekir.
14. Açıklanan
gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede
yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.
B. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden
15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı
fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da
edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve
sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. …”
16. Başvurucu
manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
17. Somut
olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.
18. İhlal
tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşılığında başvurucuya net
5.200 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
19. Dosyadaki
belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan
toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi
gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan
gerekçelerle;
A. Anayasa’nın
36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL
EDİLDİĞİNE,
B. Başvurucuya
net 5.200 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin
REDDİNE,
C. 206,10
TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama
giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
D. Ödemelerin,
kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden
itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin
sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ
UYGULANMASINA,
E. Kararın
bir örneğinin Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesine (İş Mahkemesi Sıfatıyla)
(E.2010/466,K.2016/618) GÖNDERİLMESİNE,
F. Kararın
bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 21/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.