TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
YUSUF KARASÜLLÜ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/7195)
Karar Tarihi: 21/12/2016
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep
  KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz
  AKINCI
Recai AKYEL
Raportör Yrd. : İsmail Emrah
  PERDECİOĞLU
Başvurucu : Yusuf
  KARASÜLLÜ
Vekili : Av. Hasan
  Kemal ELBAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 26/5/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5.Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
i. Alanya İş Mahkemesinde Yürütülen Yargılama
8. Başvurucu tarafından 18/7/2001 tarihinde Alanya Asliye Hukuk
Mahkemesinde işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak ve tazminat davası
açılmış; bu davanın davalı tarafınca da başvurucu aleyhine karşı dava açılmıştır.
Her iki dava dosyası da ilerleyen aşamalarda birleştirilmiş ve yargılamaya
Alanya İş Mahkemesinde devam edilmiş, yargılama sonunda Alanya İş Mahkemesinin
20/1/2009 tarihli hükmü ile başvurucunun açtığı davanın kısmen kabulüne, karşı
davanın da kısmen kabulüne karar verilmiş, bu hüküm Yargıtay 9. Hukuk
Dairesinin 29/11/2011 tarihli ilamı ile asıl dava yönünden onanmış, karşı dava
yönünden bozulmuştur. Bozma üzerine yargılama halen Alanya İş Mahkemesinin
E.2012/4 sıra sayısına kayden devam etmektedir.
ii. Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinde Yürütülen
Yargılama
9. Başvurucu yukarıda belirtilen Alanya İş Mahkemesinin
20/1/2009 tarihli kararı ile lehine hükmedilen alacak ve tazminatların tahsili
için Alanya 16. İcra Müdürlüğünde icra takibi başlatmış, bu takibe karşı borçlu
tarafından 1/8/2013 tarihinde Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinde takibin taliki
veya iptali istemli dava açılmış, İlk Derece Mahkemesi 3/10/2013 tarihli kararı
ile takibin iptaline hükmetmiş, bu karar Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 21/1/2014
tarihli ilamı ile bozulmuş, karar düzeltme istemi de 14/5/2014 tarihli ilam ile
reddedilmiştir. Bozma üzerine yargılamaya Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinde
devam edilmiş, 9/2/2016 tarihli karar ile davanın kabulüne ve takibin iptaline
hükmedilmiş, temyiz talebi üzerine dava dosyası Yargıtay 8. Hukuk Dairesine
gönderilmiş, temyiz incelemesi henüz sonuçlanmamıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 21/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucu makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüştür.
A. Kabul Edilebilirlik
Yönünden
12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine
karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul
sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir
olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
i. Alanya İş Mahkemesinin E.2012/4 Sıra
Sayısında Devam Eden Yargılama Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemeleri
nezdinde açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin başlangıç
tarihi olarak uyuşmazlığı karara bağlayacak davanın açıldığı tarih; sürenin
sona erdiği tarih olarak yargılamanın sona erdiği ( Nesrin Kılıç, B. No: 2013/772, 7/11/2013 § 69), yargılaması
devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle
ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Mehmet
Salih Ayyıldız, B. No: 2012/397, 17/11/2014, § 25).
14. İş mahkemeleri nezdinde görülen davalarda yargılama süresinin
makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç
dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu
ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin
niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Nesrin
Kılıç , §§ 57, 58).
15. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda
verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 15 yıl 5 aydır devam
eden yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi
gerekir.
ii. Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinin
E.2015/673 Sıra Sayısında Devam Eden Yargılama Yönünden
17. Medeni hak ve yükümlülüklerle
ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken, sürenin
başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih
olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona
erdiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul
süre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , B. No: 2012/13,
2/7/2013, §§ 50, 52).
18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın
karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama
sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki
menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , §§ 41- 45).
19. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda
verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 3 yıl 4 ay süren
yargılama süresinin makul olduğu sonucuna varmak gerekir.
20. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edilmediğine karar
verilmesi gerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un
50. Maddesi Yönünden
16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı
fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının
ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi
hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere
hükmedilir. …”
17. Başvurucu manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
18. Somut olayda Alanya İş Mahkemesinde görülen yargılama
yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.
19. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları
karşılığında başvurucuya net 26.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar
verilmesi gerekir.
20. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800
TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuya
ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. Maddesinde güvence altına alınan makul süre
yargılanma hakkının Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinde görülen yargılama
yönünden İHLAL EDİLMEDİĞİNE,
C. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süre
yargılanma hakkının Alanya İş Mahkemesinde görülen yargılama yönünden İHLAL
EDİLDİĞİNE,
D. Başvurucuya net 26.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,
tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
E. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam
2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye
Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede
gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar
geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin Alanya İş Mahkemesine (E.2012/4)
GÖNDERİLMESİNE,
H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE
21/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.