TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
F.Y. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/38222)
Karar Tarihi: 28/6/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin
  GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ
Raportör : Nahit GEZGİN
Başvurucu : F.Y.
Vekili : Av. Mevluda Sena YAZIBAĞLI GÜL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski
bulunan ülkeye sınır dışı edilme kararı verilmesi ve geri gönderme merkezindeki
tutulma koşulları nedenleriyle kötü muamele yasağının; idari gözetim altında
tutmanın hukuki olmaması nedeniyle ise kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının
ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 1/12/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
4. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca 4/12/2018 tarihinde
başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar
verilmiştir.
5. Birinci Bölüm tarafından aynı gün başvurucunun ülkesine sınır
dışı edilmesine ilişkin işlemin geçici olarak ( tedbiren )
durdurulmasına talebinin kabulüne karar verilmiştir. Başvurucunun, geri
gönderme merkezindeki tutulma koşulları nedeniyle yaşamı ya da maddi veya
manevi bütünlüğünün tehlike altında bulunduğunu ileri sürerek tedbiren idari gözetim kararının durdurulmasına karar
verilmesi talebi ise 22/12/2017 tarihinde reddedilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar
özetle şöyledir:
7. Başvurucu, Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşıdır.
8. İzmir Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından 16/11/2017
tarihinde başvurucunun sınır dışı edilmek üzere idari gözetim altına alınmasına
karar verilmiştir. Başvurucu söz konusu karar gereğince Harmandalı Geri
Gönderme Merkezinde (GGM) idari gözetim altına tutulmaya başlanmıştır.
9. Başvurucu tarafından 1/12/2017 tarihinde bireysel başvuruda
bulunulmuştur.
10. Başvurucu 13/3/2018 tarihli dilekçesiyle bireysel
başvurusundan feragat ettiğini ve gönüllü olarak ülkesine dönmek istediğini
belirtmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 28/6/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu; sınır dışı edilmesi hâlinde yaşamı ile maddi ve
manevi varlığının ülkesinde tehlikeye düşebileceğini, idari gözetim altında
tutmanın hukuki olmadığını ve GGM'deki koşulların
insan haysiyetiyle bağdaşmadığını belirterek adil yargılanma, kişi hürriyeti ve
güvenliği ile yaşam hakkının yanında kötü muamele yasağının ihlal edildiğini
ileri sürmüş; kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli tutulması, adli yardım ve
sınır dışı işleminin durdurulması taleplerinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
1. Adli Yardım Talebi Yönünden
13. Anayasa Mahkemesinin Mehmet
Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler
dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini
ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun
olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
2. Diğer İddialar Yönünden
14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “ Kararlar ” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası
şöyledir:
“ Davadan
feragat hâlinde, düşme kararı verilir. ”
15. İçtüzük'ün “ Düşme kararı ” kenar başlıklı 80.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısımları ve (2) numaralı fıkrası
şöyledir:
“ (1) Bölümler ya da
komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı
verilebilir:
a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi
…
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki
fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve
yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da
insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir. ”
16. Başvurucu, Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvurudan
feragat ettiğini ve kendi isteğiyle ülkesine dönmek istediğini belirtmiştir.
Somut olayda başvurudan feragat edilmesine rağmen başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir neden de bulunmamaktadır.
17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kabul edilebilirlik
şartları yönünden incelenmeksizin feragat nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Kamuya açık belgelerde kimliğin gizli tutulması talebinin
KABULÜNE,
C. Başvurunun feragat nedeniyle
DÜŞMESİNE,
D. Sınır dışı edilme işlemine ilişkin verilen tedbir kararının
SONLANDIRILMASINA,
E. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi
mağduriyetine neden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten
TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,
F. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel
Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 28/6/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.