TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
BÜLENT UĞURLU VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/13364)
Karar Tarihi: 5/1/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Serruh KALELİ
Nuri
  NECİPOĞLU
Hasan Tahsin
  GÖKCAN
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd. : Derya ATAKUL
Başvurucular : 1. Bülent
  UĞURLU
2. Zeki
  ÖZKAN
3. Hülya
  ŞENGÖZ
4. Kemal
  Ogün EVCİL
5. Melek
  SÖNMEZ
6. Ayşe
  ÇINKI
7. Cemil
  Türker BAYAV
8.
  Sabahaddin BABACAN
9. Arzu
  TAŞDEMİR
10. Bayram
  AYDIN
11. Nihat
  AKIN
12. Güven
  HACIHALİLOĞLU
13. İlyas
  HACIMEMİŞOĞLU
14. Bilge
  ÜNALAN
15. Yavuz
  GÜLER
16. Erhan
  ÇETİN
17. Ayşe
  DOĞRU
18. Ali
  BOSTAN
19. Nurkan AKBULUT
20. Hülya
  SAY
21. Nadire
  BATU
22. Özgür
  DÖLARSLAN
23. Ali
  DAVARCI
24. Ural
  SERT
25. Mehmet
  Davut TOKLU
26. Mehmet
  KARAKIŞLAK
Vekili : Av. Burak
  ALP
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 11/8/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esas
incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine
karar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucular, satın aldıkları dairelerde mevcut ayıpların giderilmesi
ya da ayıpların giderilmesi için gereken masrafların tazmini talebiyle
31/3/2006 tarihinde dava açmışlardır. Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
1/12/2006 tarihli kararı ile Mahkemenin görevsizliğine, dava dosyasının görevli
İstanbul Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. İstanbul 2.
Tüketici Mahkemesinin E.2007/203 sayılı dosyasına kaydedilen davada Mahkemece
14/4/2010 tarihli karar ile bazı davacılar yönünden sıfat yokluğundan,
diğerleri yönünden ise esastan davanın reddine karar verilmiştir.
Başvurucuların temyizi üzerine karar, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 10/3/2011
tarihli ilamı ile bozulmuştur. Davalının karar düzeltme talebi, aynı Dairenin
12/10/2011 tarihli ilamı ile reddedilmiştir. Bozma ilamına uyularak yapılan
yargılamada Mahkemece 21/12/2012 tarihli karar ile davanın kabulüne karar
verilmiştir. Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 27/1/2014 tarihli ilamı ile
başvurucuların temyiz itirazlarının reddine, asli müdahil yönünden hükmün
bozulmasına karar verilmiştir. Davalının karar düzeltme talebine ilişkin
dilekçesi aynı Dairenin 22/9/2014 tarihli ilamı ile reddedilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
8. Mahkemenin 5/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
9. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlal
edildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Esas Yönünden
10. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın
ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra
aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam
eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının
ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , B. No: 2012/13,
2/7/2013, §§ 50, 52).
11. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın
karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama
sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki
menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , §§ 41-45).
12. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer
başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut başvuruda 8 yıl 5 aylık
yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
13. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi
gerekir.
B. 6216 Sayılı Kanun'un
50. Maddesi Yönünden
14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı
fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının
ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi
hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere
hükmedilir…”
15. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
16. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
sonucuna varılmıştır.
17. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları
karşılığında dava dosyasındaki taraf sayısı da dikkate alınarak başvuruculara
ayrı ayrı net 5.250 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
18. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800
TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin
başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede
yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvuruculara ayrı ayrı net 5.250 TL manevi tazminat
ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam
2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye
Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede
gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar
geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin İstanbul
2. Tüketici Mahkemesine (E.2012/10, K.2012/1068) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE
5/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.