TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
NEZİYE DEMİROĞLU BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/20287)
Karar Tarihi: 28/11/2018
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Celal Mümtaz
  AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Recai AKYEL
Raportör : Özgür DUMAN
Başvurucu : Neziye DEMİROĞLU
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, yargı kararının uygulanmaması nedeniyle mülkiyet ve
adil yargılanma haklarının; davanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma
hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 29/12/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucu, Yalova'nın Çiftlik köyü Kuruçeşme mevkiinde bulunan
3058 parsel sayılı A Blok 3. kat 23 numaralı bağımsız bölümün malikidir. Bu
konut 17/8/1999 tarihinde yaşanan deprem nedeniyle hasar görmüştür.
7. Başvurucu, hizmet kusuruna dayalı olarak konutunda meydana
gelen maddi zararın tazmini istemiyle Yalova Belediyesi (Belediye) ile Çevre ve
Şehircilik Bakanlığı aleyhlerine Bursa 1. İdare Mahkemesinde 15/8/2000
tarihinde tam yargı davası açmıştır. Dava dilekçesinde 5.000 TL maddi tazminat
talebinde bulunulmuştur.
8. Mahkeme 21/1/2001 tarihinde davayı süre aşımı yönünden
reddetmiştir. Bu karar Danıştay Altıncı Dairesince bozulmuş, Mahkeme 5/10/2005
tarihinde ısrar kararı vermiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu
24/7/2007 tarihinde ısrar kararını bozmuştur.
9. Mahkeme 19/12/2012 tarihinde davanın kabulüne ve 5.000 TL
tutarındaki maddi tazminatın davanın açıldığı tarihten itibaren kanuni faiziyle
birlikte davalı idarelerce başvurucuya ödenmesine karar vermiştir.
10. Temyiz edilen karar Danıştay Altıncı Dairesi tarafından
4/2/2014 tarihinde onanmış, davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının karar
düzeltme talebi ise aynı Dairenin 10/11/2014 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
11. Başvurucu, kararın uygulanması ve zararının giderilmesi
talebiyle 30/9/2013 tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına başvurmuş; talebine
cevap verilmeyince Belediye ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı aleyhlerine
5/2/2014 tarihinde İstanbul 13. İcra Müdürlüğünde icra takibi başlatmıştır.
İcra takibinde, 5.000 TL maddi tazminat ve 16.461,64 TL işlemiş faiz
tutarlarına yargılama giderleri ile faizleri de eklenmekle birlikte toplam
23.799,19 TL talep edilmiştir.
12. Başvurucu 29/12/2014 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
13. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 26/9/2014 tarihinde icra
dosyasına 5.559,38 TL ödeme yapıldığını bildirmiştir. Belediye de 29/4/2014
tarihinde icra dosyasına 11.889,60 TL tutarında bir ödeme yapmıştır.
IV. İLGİLİ HUKUK
14. Konu ile ilgili hukuk için bkz. Ferat Yüksel , B. No: 2014/13828, 12/9/2018, §§ 11-14.
V. İNCELEME VE GEREKÇE
15. Mahkemenin 28/11/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
16. Başvurucu, alacağına ilişkin yargı kararının icra edilmemesi
nedeniyle mülkiyet ve adil yargılanma haklarının; ayrıca söz konusu davanın
uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
17. Bireysel başvurular sonrasında, 31/7/2018 tarihli ve 30495
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren
25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve
6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların
Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmiştir.
18. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre yargılamaların
uzun sürmesi ve yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra
edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel
başvuruların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul
edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat
üzerine Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (Tazminat
Komisyonu) tarafından incelenmesi öngörülmüştür.
19. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede
sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği yahut
icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel
başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine
ilişkin mevzuata önceki içtihadında yer vermiştir ( Ferat Yüksel , §§ 11-14).
20. Ferat Yüksel kararında Anayasa Mahkemesi;
yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç
veya eksik icra edildiği yahut icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden
önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna
başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir olma, başarı şansı
sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden
inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır ( Ferat Yüksel , § 26).
21. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru
yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması
nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına
makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı, tazminat
ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi
olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama
imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur ( Ferat Yüksel , §§ 27-34). Bu gerekçeler
doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal
iddialarıyla ilgilibaşarı şansı sunma ve yeterli
giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu
tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı
sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul
edilemezlik kararı vermiştir ( Ferat Yüksel ,
§§ 35, 36).
22. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren
bir durum bulunmamaktadır.
23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik
koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru
yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar
verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mülkiyet ve adil yargılanma haklarının ihlal edildiğine
ilişkin iddiaların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL
EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
28/11/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.