TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
S.E. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/27839)
Karar Tarihi: 7/3/2018
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
GİZLİLİK TALEBİ KABUL
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Recep
  KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz
  AKINCI
Muammer
  TOPAL
Recai AKYEL
Raportör : Nahit GEZGİN
Başvurucu : S.E.
Vekili : Av. Mehmet
  OKATAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski
bulunan ülkeye sınır dışı etme kararı verilmesi nedeniyle kötü muamele
yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 19/6/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sınır dışı işleminin yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
4. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca tedbir talebinin Bölüm
tarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün 73. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun kabul edilebilirlik
incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm tarafından tedbir talebinin kabulüne ve sınır dışı
işleminin durdurulmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar
özetle şöyledir:
7. Başvurucu, Tacikistan vatandaşıdır.
8. Aydın Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 9/6/2017 tarihli
kararıyla başvurucunun sınır dışı edilmesine karar verilmiştir.
9. Başvurucu tarafından 19/6/2017 tarihinde bireysel başvuruda
bulunulmuştur.
10. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından Anayasa Mahkemesine
sunulan 26/9/2017 tarihli yazıda başvurucunun 21/8/2017 tarihinde kendi
rızasıyla Türkiye'den ayrılarak Moritanya'ya gittiği belirtilmiştir. Anılan
yazı eklerinde ayrıca başvurucunun uçuş ve pasaport bilgilerine de ayrıntılı
olarak yer verilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 7/3/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu, hakkında verilen sınır dışı etme kararının
uygulanması hâlinde Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan haklarının
ihlal edileceğini ileri sürmüş; adli yardım, kamuya açık belgelerde kimliğinin
gizli tutulması ve sınır dışı işleminin durdurulması taleplerinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
1. Adli Yardım Talebi
13. Anayasa Mahkemesinin Mehmet
Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler
dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini
ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun
olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
2. Sınır Dışı İşlemi
14. İçtüzük'ün “ Düşme kararı ” kenar başlıklı 80. maddesinin
(1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:
“ (1) Bölümler ya da
komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı
verilebilir:
...
ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan
herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini
haklı kılan bir neden görülmemesi.
…
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki
fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve
yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da
insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir .”
15. Başvuru konusu olayda sınır dışı etme işleminin
gerçekleştirilmesi hâlinde başvurucunun yaşamı ile maddi ve manevi bütünlüğünün
tehlikeye düşeceği ileri sürülmüş; Anayasa Mahkemesi tarafından başvurunun
değerlendirme sürecinde sınır dışı etme işleminin gerçekleştirilmesi telafisi
imkânsız sonuçlara neden olabileceğinden başvurunun esası hakkında bir karar
verilene kadar sınır dışı etme işleminin tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.
16. Kişinin yaşamının tehlikeye girebileceğine, işkence ya da
kötü muameleye tabi tutulacağına dair risk bulunan bir ülkeye sınır dışı
edilmesine veya geri verilmesine karar verilmiş olan durumlarda bu kapsamdaki
ihlal iddialarının incelenebilmesi için sınır dışı etme kararının uygulanmış
olması ya da uygulanmasının önünde bir engel bulunmaması gerekir. Somut olayda
başvurucunun kendi rızasıyla Türkiye'den ayrılarak Moritanya'ya gittiği
görülmektedir. Dolayısıyla bireysel başvuruya konu edilen sınır dışı kararının
uygulanma ihtimalinin ortadan kalktığı anlaşılmaktadır.
17. Açıklanan nedenlerle başvurucunun kendi isteğiyle
Türkiye'den ayrıldığı, başvurunun incelenmesine devam edilmesini gerektiren bir
hususun da bulunmadığı anlaşıldığından başvurunun düşmesine karar verilmesi
gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Başvurucunun kamuya açık belgelerde kimliğinin gizli
tutulması talebinin KABULÜNE,
C. Başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmamış olması nedeniyle
DÜŞMESİNE,
D. Tedbir kararının SONLANDIRILMASINA,
E. Yargılama giderlerinin tahsilinin başvurucunun mağduriyetine
neden olacağı anlaşılmakla 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurucunun yargılama
giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,
F. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel
Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 7/3/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.