TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
İNANÇ MEÇUL BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/15205)
Karar Tarihi: 5/1/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Serruh KALELİ
Nuri
  NECİPOĞLU
Hasan Tahsin
  GÖKCAN
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd. : Gökçe
  GÜLTEKİN
Başvurucu : İnanç MEÇUL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 5/9/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine
ilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararı
verilerek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia
yönünden başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından
yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar
özetle şöyledir:
8. Başvurucu 26/6/2006 tarihinde gözaltına alınmış, İzmir
Cumhuriyet Başsavcılığının (CMK mülga 250. madde ile görevli) 31/7/2006 tarihli
iddianamesiyle birden fazla kişi tarafından silahla yağma, cebir, tehdit veya
hile kullanarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, birden fazla kişi tarafından
birlikte yağma,10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile
Diğer Aletler Hakkında Kanun'a muhalefet suçlarını işlediği iddiasıyla hakkında
kamu davası açılmıştır. (Kapatılan) İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK mülga
250. madde ile görevli) 19/3/2010 tarihli tarihli kararıyla başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Temyiz üzerine karar, Yargıtay 6. Ceza Dairesince örgüt suçundan dolayı görevsizlik
kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur. Mahkemece 3/11/2011
tarihinde görevsizlik kararı verilmiş dava dosyası İzmir Ağır Ceza Mahkemesine
gönderilmiştir. İzmir 5. Ağır Ceza Mahkemesince 19/9/2012 tarihinde görevsizlik
kararı verilmesi üzerine dosya Yargıtaya gönderilmiştir. Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 24/1/2013 tarihli kararı
ile(kapatılan) İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK mülga 250. madde ile
görevli) 3/11/2011 tarihli görevsizlik kararının kaldırılmasına karar
verilmiştir. (Kapatılan) İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK mülga 250. madde
ile görevli) 24/5/2013 tarihli kararı ile başvurucunun hapis cezasıyla
cezalandırılmasına karar verilmiştir. Yargıtay 6. Ceza Dairesince 25/6/2014
tarihinde İlk Derece Mahkemesi kararı kısmen bozulmuştur. Bozmaya uyularak
yürütülen yargılamada İzmir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22/10/2014 tarihli
kararıyla başvurucunun cezalandırılmasına karar verilmiştir. Karar temyiz
edilmiş olup inceleme devam etmektedir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
9. Mahkemenin 5/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
10. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüştür.
A. Kabul Edilebilirlik
Yönünden
11. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine
karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul
sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir
olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
12. Ceza yargılaması süresinin tespitinde, kişiye suç işlediği
iddiasının yetkili makamlar tarafından bildirildiği veya isnattan ilk olarak
etkilendiği arama ve gözaltı gibi tedbirlerin uygulandığı tarih ile suç
isnadına ilişkin nihai karar tarihi (bireysel başvuruya konu devam eden
yargılamalar yönünden Anayasa Mahkemesinin inceleme tarihi) arasında geçen süre
esas alınır ( B.E. , B. No:
2012/625, 9/1/2014, § 34).
13. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığı
değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların
ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın
süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate
alınır ( B.E. , § 29).
14. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda
verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 10 yıl 7 aylık süren yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak
gerekir.
15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi
gerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un
50. Maddesi Yönünden
16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı
fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının
ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi
hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere
hükmedilir…”
17. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmamıştır.
18. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
sonucuna varılmıştır.
19. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşan
yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede
yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCUYA
ÖDENMESİNE,
D. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye
Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede
gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar
geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
E. Kararın bir örneğinin Yargıtay 6. Ceza Dairesine
(E.2015/5402) GÖNDERİLMESİNE,
F. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE
5/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.