TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MESUT TEMİZKAN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/4764)
Karar Tarihi: 15/1/2020
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR
Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör : Cafiye Ece YALIM
Başvurucu : Mesut TEMİZKAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, uyarlama yargılamasında gerekçesiz olarak hüküm
kurulması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına
ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 22/8/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal
Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelere göre
ilgili olaylar özetle şöyledir:
6. Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) 22/10/2013
tarihli kararıyla başvurucunun 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza
Kanunu'nun 103. maddesinin (2) numaralı fıkrasında çocuğun nitelikli cinsel
istismarı suçundan 13 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar
verilmiştir. Yargıtay 14. Ceza Dairesinin 9/3/2015 tarihli kararı ile hüküm
onanmıştır.
7. Başvurucunun cezasının infazı devam ederken 18/6/2014 tarihli
ve 6545 sayılı Kanun'un 59. maddesiyle değiştirilen 5237 sayılı Kanun’un 103.
maddesinin (2) numaralı fıkrası Anayasa Mahkemesinin 12/11/2015 tarihli
kararıyla iptal edilerek iptal kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından
itibaren bir yıl sonra yürürlüğe gireceği düzenlenmiştir.
8. Başvurucu,Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda
Mahkemeden uyarlama talebinde bulunmuştur. Mahkeme 11/7/2016 tarihli ek
kararıyla başvurucunun talebini, mahkûmiyet kararına konu olan Kanun maddesinin
6545 sayılı Kanun ile değiştirilmeden önceki hâlinin başvurucunun lehine
olduğu, Anayasa Mahkemesince iptal edilen ve hâlen yürürlükte olan 5237 sayılı
Kanun'un 103. maddesinin (2) numaralı fıkrasının aleyhe olduğu gerekçesiyle
reddetmiştir.
9. Bu karara yapılan itiraz Sakarya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin
19/7/2016 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
10. Başvurucu anılan karardan 18/8/2016 tarihinde haberdar
olmuştur.
11. Başvurucu 22/8/2016 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
12. Mahkemenin 15/1/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
13. Başvurucu; uyarlama yargılaması sonucunda gerekçesiz olarak
talebinin reddedildiğini, aynı durumda bulunan hükümlülerin infazlarının
durdurulması üzerine uyarlama yargılaması ve infazın durdurulmasını talep
ettiğini belirterek eşitlik ilkesi ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
14. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan
hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini
kendisi takdir eder ( Tahir Canan ,
B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun ihlal iddialarının adil
yargılanma hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
15. Kesinleşmiş mahkûmiyet hükmünde değişiklik (uyarlama)
yargılaması; asıl ceza yargılamasının bütünüyle sonuçlanıp hükmün
kesinleşmesinden sonra ancak infazın tamamlanmasından önce yürürlüğe giren bir
ceza yasasının kesinleşmiş mahkûmiyet hükmüne, dolayısıyla infaza etkisi
bulunup bulunmadığının saptanmasına ilişkin ve esas itibarıyla infazı ilgilendiren
ve etkileyen bir yargılama faaliyetidir. Bu tali yargılamada, asli ceza
yargılaması sürecinde kesinleşmiş bulunan önceki kararın dışına çıkılamayacak;
oradaki suça konu sabit eyleme uygulanması olanağı bulunan yeni yasadaki
hükümler bütünüyle tatbik olunduktan sonra yeni yasanın lehe sonuç doğurduğunun
saptanması hâlinde hükümlünün bu sonuçtan faydalanması için infaza konu
olabilecek nitelikte bir hüküm kurulmasıyla yetinilecektir (Yargıtay Ceza Genel
Kurulu, E.2013/8-604, K.2015/204, 9/6/2015).
16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı
fıkrasına göre bireysel başvurunun incelenebilmesi için kamu gücü tarafından
ihlal edildiği iddia edilen hakkın Anayasa’da güvence altına alınmış olmasının
yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve Türkiye’nin taraf
olduğu Sözleşme'ye ek protokoller kapsamına da girmesi gerekir. Anayasa ve
Sözleşme’nin ortak koruma alanı dışında kalan hak ihlali iddiasını içeren
başvurular bireysel başvurunun kapsamında değildir ( Onurhan Solmaz , B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).
17. Sözleşme’nin 6. maddesinde, adil yargılanmaya ilişkin hak ve
ilkelerin medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların ve bir suç
isnadının esasının karara bağlanması esnasında geçerli olduğu belirtilerek
hakkın kapsamı bu konularla sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla bahsedilen hâller
dışında kalan adil yargılanma hakkının ihlali iddiasına dayanan başvurular,
Anayasa ve Sözleşme kapsamı dışında kalacağından bireysel başvuruya konu olamaz
(Onurhan Solmaz, § 23).
18. Somut olayda başvurucu, hakkında verilen mahkûmiyet
kararının kesinleşip infazının yapıldığı bir aşamada, kesinleşmiş mahkûmiyet
hükmüne esas alınan kuralın Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi üzerine yapılan
kanun maddesi değişikliği nedeniyle uyarlama yapılarak infazın durdurulması
talebinde bulunmuştur. Başvurucu anılan talebinin reddedilmesi kararına karşı
bireysel başvuru yoluna başvurmuştur. Bir başka deyişle uyarlama yargılamasıyla
ilgili olarak şikâyetlerini dile getirmektedir. Başvurucunun bu kapsamda dile
getirdiği ihlal iddiasının suç isnadı
altında olduğu bir aşamaya ilişkin olmadığı, dolayısıyla başvurunun
adil yargılanma hakkı kapsamına girmediği anlaşılmaktadır (benzer yöndeki bir
karar için bkz. İnan Çoban , B.
No: 2014/15208, 19/12/2017).
19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik
koşulları yönünden incelenmeksizin konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul
edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın konu bakımından yetkisizlik nedeniyle
KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
15/1/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.