TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
UĞUR GENÇ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/19575)
Karar Tarihi: 2/6/2020
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Kadir ÖZKAYA
Üyeler : Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL
Raportör : Pınar ARMAĞAN YILDIRIM
Başvurucu : Uğur GENÇ
Vekili : Av. Mehmet GENÇ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, işe iade talebiyle açılan davada kanunda belirtilen sürede yargılamanın sonuçlanmaması sebebiyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 7/4/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
7. Koza İpek Basın San. A.Ş.ye ait Bugün gazetesinde çalışmakta iken 3/11/2015 tarihinde başvurucunun iş akdi feshedilmiştir. Başvurucunun işe iade talebiyle 24/11/2015 tarihinde açmış olduğu davada, Ankara 43. İş Mahkemesinin (Mahkeme) 9/3/2017 tarihli kararıyla 3/10/2016 tarihli ve 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (675 sayılı KHK) 6. maddesi ve 15/8/2016 tarihli ve 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (670 sayılı KHK) 5. maddesi uyarınca davanın 17/8/2016 tarihinden önce açıldığı gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeniyle reddine kesin olarak karar verilmiştir.
8. Başvurucu nihai kararı 9/3/2017 tarihinde öğrenmesinin ardından 7/4/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
9. Anayasa Mahkemesinin 2/6/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
10. Başvurucu; dava aşamasında davalı işveren tarafından iş akdinin feshini haklı kılacak bir delil gösterilmediğini, iş akdinin haklı bir sebebe dayanmaksızın feshedildiğini, işe iade davasının kanunda belirtilen sürede sonuçlandırılmaması sebebiyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
11. 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesinde mahkemeler için öngörülen sürelerin hak düşürücü nitelikte olup olmadığını değerlendirmek Anayasa Mahkemesinin görevi değildir. Anayasa Mahkemesince yapılacak inceleme, somut olaydaki yargılamanın makul bir süre içinde sonuçlanıp sonuçlanmadığının tespitiyle sınırlıdır.
12. Olayda 24/11/2015 tarihinde açılan dava Mahkemenin 9/3/2017 tarihli kararıyla dava şartı yokluğu gerekçesiyle reddedilmiştir. İşe iade gibi kanun koyucunun daha hızlı bir şekilde karara bağlanması için özel düzenleme sevk ettiği bir davanın dava şartını taşımadığının yaklaşık 16 ay sonra tespit edilmesinin kabul edilebilir bir durum olmadığının altı çizilmelidir. Bununla birlikte olağanüstü hal ilanı sonrasında iş akdi fesihleriyle ilgili olarak oluşan dava yoğunluğu gözetildiğinde bu sürenin makul olduğu değerlendirilmiştir.
13. 675 sayılı KHK'nın 16. maddesinin (1) ve (4) numaralı fıkraları uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle verilen ret kararında başvurucunun 670 sayılı KHK'nın 5. maddesinde belirtilen usule uygun olarak ilgili idari makama, tebliğ tarihinden itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvurabileceği düzenlemesi getirilmiştir. İdari başvuru üzerine idari merci tarafından verilecek karar aleyhine de idari yargıda dava açılabileceği, uyuşmazlığın adli yargıda dava konusu yapılamayacağına ilişkin bu düzenlemenin yargı yoluna ilişkin olduğu açıktır ( Yıldız Bayraktar , B. No: 2016/65273, 5/4/2018, § 27).
14. Somut olayda, yapılan değişikliğin davanın esasını etkileyen ve hukuki başvuru yollarını kaldıran nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla kapsamında idari ve yargısal sürecin yer aldığı anılan yolun ulaşılabilir olmadığı, ihlal iddiaları yönünden makul bir başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesine sahip bulunmadığı söylenemez ( Yıldız Bayraktar , § 28).
15. Açıklanan gerekçelerle başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 2/6/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.