TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
FEYZULLAH ÖZER BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/17343)
Karar Tarihi: 5/4/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Serruh KALELİ
Nuri
  NECİPOĞLU
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin
  GÖKCAN
Raportör : Murat ŞEN
Başvurucu : Feyzullah
  ÖZER
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, basın açıklamasına yapılan polis müdahalesi
nedeniyle yaralanma meydana gelmesi ve buna ilişkin şikâyetin kovuşturmaya yer
olmadığı kararı ile sonuçsuz kalmasının işkence ve kötü muamele yasağı ile
toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkını ihlal ettiği iddialarına
ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 5/11/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal
Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde
olaylar özetle şöyledir:
7. Gezi Parkı olaylarında yaralanan Berkin Elvan'ın tedavi
gördüğü hastanede vefat etmesi üzerine çeşitli sivil toplum örgütleri, siyasi
parti, dernek, oda, sendika ve öğrenci grupları basın açıklaması yapmak üzere
12/3/2014 tarihinde Ankara Kızılay Güvenpark'ta toplanma çağrısı yapmıştır. Bu
kapsamda 1967 doğumlu olan başvurucu da çağrıya uyarak basın açıklamasına
katılmıştır.
8. Başvurucu çok sakin devam eden protesto gösterisi sürecinde
polisin herhangi bir açıklama yapmadan katılımcılara müdahale ettiğini ileri
sürmüştür. Başvurucu 14.15'te polisin şiddetli müdahalesinin başladığını ve
alanda bulunanların şaşkınlık ve panikle kaçmaya başladığını belirtmiştir. Bu
esnada Kızılay Meydanı'ndan Maltepe'ye doğru kaçmaya çalışan başvurucunun
başına bir gaz fişeği isabet etmesi üzerine başvurucu ambulansla Ankara Numune
Eğitim ve Araştırma Hastanesine kaldırıldırıldığı ifade edilmiştir.
9. Başvurucu 14/3/2014 tarihinde Ankara Cumhuriyet
Başsavcılığına yaralanması ile ilgili olarak şikâyetçi olmuştur. Cumhuriyet
savcısı başvurucunun aynı gün müşteki sıfatıyla beyanını almıştır. Başvurucu
şikâyetinde Berkin Elvan'ın ölümüyle ilgili olarak Kamu Emekçileri Sendikası
Konfederasyonu (KESK) Tüm Belediye ve Yerel Yönetim Hizmetleri Emekçileri
Sendikasının (TÜMBEL-SEN) basın açıklamasına katılmak için Kızılay Güvenpark'a
gittiğini ancak polisin müdahalesi nedeniyle başına isabet eden gaz kapsülüyle
yaralandığını belirtmiştir. Başvurucu, sorumlu polislerin cezalandırılmasını
talep etmiştir.
10. Cumhuriyet Başsavcılığı 7/5/2014 tarihli kararı ile kamu
adına kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar vermiştir.
11. Anılan karara yapılan itiraz, Ankara 4. Sulh Ceza
Mahkemesinin 29/8/2014 tarihli kararı ile reddedilmiştir. Karar, başvurucuya
30/9/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.
12. Başvurucu 5/11/2014 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
IV. İLGİLİ HUKUK
13. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “ Bireysel başvuru usulü ” kenar başlıklı 47. maddesinin (5) ve
(6) numaralı fıkraları şöyledir:
“(5) Bireysel başvurunun, başvuru yollarının
tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlâlin öğrenildiği tarihten
itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Haklı bir mazereti nedeniyle süresi
içinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren onbeş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle
birlikte başvurabilirler. Mahkeme, öncelikle başvurucunun mazeretinin geçerli
görülüp görülmediğini inceleyerek talebi kabul veya reddeder.”
V. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 5/4/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
15. Başvurucu; Gezi Parkı olayları esnasında yaralanan Berkin
Elvan'ın vefatı üzerine 12/3/2014 tarihinde değişik sivil toplum kuruluşlarının
basın açıklaması yapmak üzere Ankara Kızılay'da toplanma çağrısına uyarak
gösteri yürüyüşüne katıldığını, sakin bir şekilde devam eden gösteriye polisin
şiddetli bir şekilde müdahale ettiğini, herkesin panik içinde kaçmaya
başladığını, bu esnada kaçarken başına gaz fişeği isabet ettiğini, ambulansla
hastaneye kaldırıldığını, buna ilişkin şikâyetinin etkili soruşturulmayarak
kovuşturmaya yer olmadığı kararı ile sonuçsuz bırakıldığını belirterek işkence
ve kötü muamele yasağı ile adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri
sürmüş ve soruşturmanın yenilenmesi talebinde bulunmuştur.
16. Öte yandan başvurucu, sağlık raporu ile belgelendirdiği akut
bronşit rahatsızlığı nedeniyle süresinde başvuru yapamadığını belirterek
mazeretinin kabul edilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme
17. 6216 sayılı Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile
Anayasa İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 64. maddesinin (1)
numaralı fıkrası gereği bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği,
başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün
içinde yapılması gerekir. Başvurucu mücbir sebep veya ağır hastalık gibi haklı
bir mazereti nedeniyle süresi içinde başvurusunu yapamadığı takdirde
mazeretinin kalktığı tarihten itibaren on beş gün içinde ve mazeretini
belgeleyen delillerle birlikte bireysel başvuruda bulunabilir.
18. Anayasa Mahkemesi, 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesinin (5)
numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64. maddesinin (2)
numaralı fıkrası uyarınca mücbir sebep veya ağır hastalık gibi “haklı mazeret”
hâllerinin haklı olup olmadığını olayın özelliklerini dikkate alarak
değerlendirmektedir ( Yasin Yaman ,
B. No: 2012/1075, 12/2/2013, § 21).
19. Başvuru konusu olayda başvurucu hakkında düzenlenen sağlık
raporundan başvurucuya akut bronşit hastalığı tanısı konulduğu ve kendisinin on
günlük istirahatinin uygun görüldüğü, hastalığının ağır olup olmadığı hususunda
bir tespit yapılmamakla birlikte hastalığın hastane veya sağlık kuruluşunda
yatarak tedavisinin yapılmasını gerektirmemesi nedeniyle yatış işlemlerinin
uygulanmadığı anlaşılmıştır. Sağlık raporuna konu hastalığın ağır bir hastalık
olmamakla birlikte başvurucunun hastane veya sağlık kuruluşlarında yatarak
tedavisinin yapılması yönünde kendisine bir tanının da konulmadığı görülmekle mazeret
olarak ileri sürülen hastalığın haklı mazeret olarak değerlendirilmesi mümkün
değildir.
20. Bu durumda nihai karar başvurucuya 30/9/2014 tarihinde
tebliğ edilmiş olup bu tarihten itibaren en son 30/10/2014 tarihine kadar
başvuru yapılması gerekirken 5/11/2014 tarihinde yapılan başvuruda süre aşımı
bulunduğu sonucuna varılmaktadır.
21. Açıklanan gerekçelerle bireysel başvurunun diğer kabul
edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi
gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle
KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
5/4/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.