TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
BAŞKENT GAZİNO İŞLETMECİLİĞİ TURİZM GIDA TİC. LTD. ŞTİ.
  BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/4991)
Karar Tarihi: 21/7/2020
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Kadir ÖZKAYA
Üyeler : Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Yıldız SEFERİNOĞLU
Basri BAĞCI
Raportör : Cafiye Ece YALIM
Başvurucu : Başkent Gazino
  İşletmeciliği Turizm Gıda Tic. Ltd. Şti.
Vekili : Av. Hikmet SÖNMEZ
I. BAŞVURUNUN
KONUSU
1. Başvuru, karar sonucunu değiştirebilecek nitelikteki
esaslı iddiaların karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal
edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU
SÜRECİ
2. Başvuru 23/1/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden
yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik
incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul
edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet
Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve
Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler
çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu Şirket, Ankara Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık
ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yapılan kontrollerde yetmiş dört
yabancı uyruklu kadının izinsiz ve kaçak olarak çalıştırıldığının tespit
edildiği iddiasıyla 563.288,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmıştır.
9. Başvurucu Şirket; yabancı uyruklu çalışanların Çalışma
Bakanlığından alınan yasal izinle getirildiğini, işyerinde sigortalı işçi
olarak çalıştırıldıklarını, hatalı şekilde tanzim edilmiş İdari Para Cezası
Tutanağı nedeniyle aleyhine idari para cezası uygulandığını belirterek idari
yaptırım kararına karşı itirazda bulunmuştur.
10. Başvurucu Şirketin itirazı Ankara 8. Sulh Ceza
Hâkimliğinin 16/11/2016 tarihli kararıyla reddedilmiştir. İtirazın reddi
kararının ilgili kısmı şöyledir:
"... Kararına itiraz edilen
kurumdan celp edilen evrak ekinde bulunan 21/12/2014 tarih ve 06:45 saatli iş
yeri arama, yakalama ve muhafaza altına alma tutanağı başlıklı tutanak
içeriğinden 74 yabancı uyruklu şahsın hiçbirinin kendilerini tanıtabilecek
kimlik, pasaport ve çalışma izninin olmadığının tespit edilmesi karşısında
itiraz eden şirket adına düzenlenen idari para cezasının usul ve yasaya uygun
olarak düzenlenmiş olduğu, itiraz eden vekilinin itirazının 21/12/2014 tarihli
tutanak içeriği ve kurumdan celp edilen evrakların içeriği çerçevesinde yerinde
olmadığı anlaşılmakla itirazın reddine. .."
11. Başvurucu Şirket Ankara 8. Sulh Ceza Hâkimliğinin
vermiş olduğu itirazın reddi kararına itiraz etmiştir. Başvurucu Şirket
itirazlarının ve delillerinin incelenmeden gerekçesiz şekilde itirazının
reddedildiğini belirtmiştir.
12. Başvurucu Şirketin itirazını değerlendiren Ankara 9.
Sulh Ceza Hâkimliği2/12/2016 tarihli ve 2016/2508 D. İş sayılı kararıyla 8.
Sulh Ceza Hakimliğinin kararında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle itirazı
kesin olarak reddetmiştir.
13. Başvurucu Şirket nihai karar olarak ifade ettiği
Ankara 9. Sulh Ceza Hâkimliğinin 2/12/2016 tarihli ve 2016/2508 D. İş sayılı
kararından 30/12/2016 tarihinde haberdar olduğunu beyan ederek 23/1/2017
tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
14. UYAP kayıtlarının incelenmesinden başvurucu Şirketin
Ankara 9. Sulh Ceza Hâkimliğinin kesin olarak verdiği 2/12/2016 tarihli
kararına 5/12/2016 tarihinde bir kez daha itirazda bulunduğu ve anılan
Hâkimliğin 31/1/2017 tarihli ve 2017/3066 D. İş sayılı kararıyla itiraz kabul
edilerek idari yaptırım kararının kaldırılmasına kesin olarak karar verildiği
anlaşılmaktadır. UYAP kayıtlarında yer alan sözkonusu kararın ilgili kısmı
şöyledir:
"...Ankara 8. Sulh Hakimliğininin 16/11/2016tarih
ve 2015/670 D. İş sayılı idari para cezasına karşı yapılan itirazın reddine
dair karara karşı davacı vekili ... tarafından 05/12/2016 havale tarihli
dilekçe ile itiraz edilmiş olmakla dosya incelendi.
...
Ankara 8. Sulh Ceza Hakimliğince
16/12/2016 tarih ve 2015/670 D. İş sayılı kararının kaldırılmasına , T.C.
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nün
16/01/2015 tarihli 91717869-399-2850 sayılı (253584.06) idari para cezası
konulu tutanakile kesilen 563,288,00 tl idari para cezasının
kaldırılmasına, kararın bir suretinin Ankara 8. Sulh Ceza Hakimliğince
taraflara tebliğine, dosyanın Ankara 8. Sulh Ceza Hakimliğine gönderilmesine,
dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda kesin olarak karar verildi..."
15. Yine UYAP kayıtlarının incelenmesinden Ankara 9. Sulh
Ceza Hâkimliğince 1/2/2017 tarihinde UYAP uygulamaları düzeltme formu
düzenlediği anlaşılmaktadır. Söz konusu formda, Ankara 8. Sulh Ceza Hâkimliği
kararına yapılan itirazı değerlendirmek üzere sehven 2017/3066 D. İş ve
2016/2508 D. İş sayılı olmak üzere iki ayrı kayıt yapıldığı, bu nedenle de
kayıtlarda iki çelişkili karar bulunduğu belirtilmiş ve UYAP'tan sorumlu
birimden 2016/2508 D. İş sayılı kararın silinmesi talep edilmiştir.
16. Anayasa Mahkemesince UYAP kayıtlarındaki bu durumun
tespiti üzerine 24/2/2020 tarihli müzekkereyle başvurucu Şirketten, bireysel
başvuruya konu idari para cezasına itirazın Sulh Ceza Hakimliklerince sehven
iki kere değerlendirildiğinin görüldüğü belirtilerek idari para cezasının iptal
edilip edilmediğinin bildirilmesi, iptal edilmişse buna dair bilgi ve
belgelerin gönderilmesi istenmiştir. Başvurucu Şirket tarafından gönderilen
cevapta idari para cezasının sehven iki kere değerlendirilmediği ve cezanın
iptal edilmediği bildirilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
17. Mahkemenin 21/7/2020 tarihinde yapmış olduğu
toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Başvuru hakkının
kötüye kullanılması" kenar başlıklı 51. maddesi şöyledir:
"Bireysel başvuru hakkını açıkça
kötüye kullandığı tespit edilen başvurucular aleyhine, yargılama giderlerinin
dışında, ayrıca ikibin Türk Lirasından fazla olmamak üzere disiplin para
cezasına hükmedilebilir."
19. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) "Başvuru hakkının kötüye kullanılması" kenar başlıklı 83. maddesi
şöyledir:
"Başvurucunun istismar edici,
yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla bireysel başvuru hakkını
açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde incelemenin her aşamasında
başvuru reddedilir ve yargılama giderleri dışında, ilgilinin ikibin Türk
Lirasından fazla olmamak üzere disiplin para cezasıyla cezalandırılmasına karar
verilebilir."
20. İçtüzük'ün "Bireysel başvuru formu ve
ekleri" kenar başlıklı 59. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
"Başvuru formunda belirtilen
bilgilerde ve başvuruyla ilgili koşullarda herhangi bir değişiklik olduğunda
bunun Mahkemeye bildirilmesi zorunludur."
21. Genel olarak bir hakkın öngörüldüğü amaç dışında ve
başkalarını zarara sokacak şekilde kullanılmasının hukuk düzenince himaye
edilmeyeceğini ifade eden hakkın kötüye kullanılmasının bireysel başvuru
alanında özel olarak ele alındığı açıkça görülmektedir. Bu bağlamda bireysel
başvuru usulünün amacına açıkça aykırı olan ve Anayasa Mahkemesinin başvuruyu
gereği gibi değerlendirmesini engelleyen davranışların başvuru hakkının kötüye
kullanılması olarak değerlendirilmesi mümkündür ( Mehmet Güven Ulusoy [GK],
B. No: 2013/1013, 2/7/2015, § 31; S.Ö. , B. No: 2013/7087, 18/9/2014, §
28).
22. Bu kapsamda özellikle Anayasa Mahkemesini yanıltmak
amacıyla gerçek olmayan maddi vakıalara dayanılması veya Anayasa Mahkemesine bu
nitelikte bilgi ve belge sunulması, başvurunun değerlendirilmesinde esaslı olan
bir unsur hakkında bilgi verilmemesi, başvurunun değerlendirilmesi sürecinde
vuku bulan ve söz konusu değerlendirmeyi etkileyecek nitelikte yeni ve önemli
gelişmeler hakkında Anayasa Mahkemesinin bilgilendirilmemesi suretiyle başvuru
hakkında doğru bir kanaat oluşmasının engellenmesi durumunda başvuru hakkının
kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir ( Mehmet Güven Ulusoy , § 32; S.Ö. ,
§ 29).
23. Başvurucu vekili bireysel başvuru formunda başvuruyla
ilgili koşullarda herhangi bir değişiklik meydana geldiğinde bunu Anayasa
Mahkemesine bildireceğini beyan etmesine rağmen İçtüzük'ün 59. maddesinin (5)
numaralı fıkrasında belirtilen yükümlülüklere aykırı olarak bireysel başvuru
konusu idari para cezasının iptal edildiğine ilişkin herhangi bir bildirimde
bulunmamıştır. İdari para cezasının iptal edilmesi başvurunun
değerlendirilmesini önemli ölçüde etkileyebilecek nitelikte bir husustur.
Dolayısıyla başvurucunun başvurunun sonucunu etkileyecek hususta -dava
kesinleşmese bile- Anayasa Mahkemesini bilgilendirmesi gerekir ( Engin
Çırakoğlu , B. No: 2014/8520, 10/10/2018, § 27; Bayram Türk , B. No:
2014/15613, 18/4/2018, § 29).
24. UYAP kayıtları üzerinde yapılan incelemede başvuruya
konu idari para cezasının başvurucu Şirket vekili tarafından ikinci kez yapılan
itiraz üzerine Ankara 9. Sulh Ceza Hakimliğinin 31/1/2017 tarihli ve 2017/3066
D. İş sayılı kararıyla kaldırıldığının anlaşılması üzerine başvurucudan cezanın
iptal edilip edilmediği sorulmuş, iptal edilmişse buna dair bilgi ve belgeleri
temin ederek gönderilmesi istenmiştir. Ancak başvurucu tarafından herhangi bir
araştırma yapılmaksızın, UYAP'taki mükerrer kayıtların sebebi ilgili
mahkemesinden sorulmaksızın Anayasa Mahkemesine gönderilen cevapta idari para
cezasının iptal edilmediği belirtilmiştir. Şu halde başvurucunun Anayasa
Mahkemesinin müzekkeresine cevap verme hususunda yeterli özeni göstermediği
açıktır.
25. Anayasa Mahkemesinin müzekkeresine özenli bir şekilde
cevap verilmemesi kural olarak başvuru hakkının kötüye kullanımı olarak
yorumlanmamalıdır. Ancak somut olayda UYAP kayıtlarında yer alan Ankara 9. Sulh
Ceza Hakimliğinin 31/1/2017 tarihli ve 2017/3066 D. İş sayılı kararının başvuru
Şirket vekilinin talebi üzerine verildiği gözetildiğinde başvurucunun Anayasa
Mahkemesinin müzekkeresine gerekli araştırmaları yapmadan, eksik olarak cevap
vermiş olması başvuru hakkının kötüye kullanımı olarak kabul edilmiştir. Bu
durumda başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanımı nedeniyle reddine
karar verilmesi gerekmiştir.
26. Başvurucu Şirket aleyhine başvuru hakkının kötüye
kullanılması nedeniyle 6216 sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük’ün 83.
maddesi uyarınca takdiren 2.000 TL disiplin para cezasına hükmedilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle
REDDİNE,
B. Başvurucunun 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa
Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 51. maddesi ve
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 83. maddesi uyarınca 2.000 TL disiplin para
cezası ile CEZALANDIRILMASINA,
C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde
BIRAKILMASINA 21/7/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.