TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ALİ OSMAN KÖSE BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2021/13796)
Karar Tarihi: 10/12/2025
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Basri BAĞCI
Üyeler : Engin YILDIRIM
Rıdvan GÜLEÇ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Metin KIRATLI
Raportör : Melek ŞAHAN
Başvurucu : Ali Osman KÖSE
Vekilleri : Av. Fatih GÖKÇE
Av. Nazan Betül VANGÖLÜ KOZAĞAÇLI
Av. Seda ŞARALDI
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru; hastalığa ilişkin teşhis ve tedavi sürecinde yaşanan gecikmeler, ameliyat sonrasında ceza infaz kurumunda tutulma koşullarının yetersiz olması, infazın durdurulması ve tahliye talebinin reddedilmesi nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Beyanına göre başvurucu, terör örgütüne üye olma suçundan mahkûm edilen avukatlarının ceza infaz kurumunda ölüm orucu eylemlerine destek olmak için 2020 yılı Temmuz ayında açlık grevine başlamıştır. Başvurucu, açlık grevinin 7. gününde rahatsızlanmış ve hastaneye kaldırılmıştır.
3. Başvurucu hakkında devlet ve üniversite hastanelerinde yapılan tetkikler neticesinde raporlar hazırlanmıştır. Başvurucunun avukatları başka bir üniversite hastanesine daha başvurarak rapor ve mütalaa almıştır. Başvurucu hakkında düzenlenen sağlık raporları Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş, başvurucu da rapor düzenlenmesi için Adli Tıp Kurumuna götürülerek muayene edilmiştir. Adli Tıp Kurumu tarafından 5/2/2021 tarihinde düzenlenen raporda başvurucunun tedavisi ve önerilen aralıklarla düzenli poliklinik kontrollerinin sağlanarak ceza infaz kurumu şartlarında infazına devam edilebileceği değerlendirilmiştir.
4. Başvurucunun avukatı 17/2/2021 tarihinde Tekirdağ 1. İnfaz Hâkimliğine (İnfaz Hâkimliği) başvurarak başvurucunun sağlık raporlarını sunmuş; başvurucunun 65 yaşında olduğunu, tek başına kalamayacağını, desteksiz yürüyemediğini, böbreklerinde kist tespit edildiğini, bu kistin de kanserli olduğunun ortaya çıktığını, durumun acil ameliyat gerektirdiğini, sağlık sorunları nedeniyle bağışıklık sisteminin düşük olması ve ameliyat sonrası tedavisinin ceza infaz kurumu şartlarında yapılamayacağını belirterek infazın durdurulmasına ve başvurucunun tahliyesine karar verilmesini talep etmiştir.
5. İnfaz Hâkimliği 24/3/2021 tarihinde Adli Tıp Kurumunun 5/2/2021 tarihli raporuna dayanarak şikâyet başvurusunun reddine, başvurucunun bu karara itirazını değerlendiren Tekirdağ 1. Ağır Ceza Mahkemesi (Ağır Ceza Mahkemesi) de 1/4/2021 tarihinde itirazın reddine karar vermiştir.
6. Başvurucu 31/5/2021 tarihinde üniversite hastanesinde ameliyat edilmiştir.
7. Başvurucu, Ağır Ceza Mahkemesi kararı henüz Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine yüklenmemişken somut durumunun ağırlaştığı gerekçesiyle kararı beklemeyeceğini beyan ederek 1/4/2021 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucu, sağlık durumunun ceza infaz kurumunda kötüye gitmesi ve ölüm riski içeren kanser ameliyatını olduktan sonra tedavisi ve sağlığına kavuşması için tahliye edilmesi yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Komisyon tedbire ilişkin ara kararıyla "başvurucunun sağlık hizmetlerine erişim imkânına sahip olduğu, ceza infaz kurumunda tutulması nedeniyle yaşamına ya da maddi veya manevi bütünlüğüne yönelik ciddi bir tehlikenin ortaya çıktığına dair bilgi ya da bulgunun olmadığı" gerekçesiyle 9/6/2021 tarihinde başvurunun Bölüme gönderilmesine yer olmadığına hükmetmiştir.
8. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına 25/10/2022 tarihinde karar verilmiştir.
9. Öte yandan başvurucu 12/4/2021 tarihinde Ağır Ceza Mahkemesinin itirazın reddine ilişkin kararının tebliğ edildiğini belirtmiş; aynı olay, olgular ve iddiaları ileri sürerek yeniden bireysel başvuru yapmıştır. 2021/20571 numaralı bu başvurunun kötü muamele yasağının ihlal edildiği iddiasına ilişkin olduğuna ve açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
10. Ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
11. Başvurucu; kendisine kanser teşhisi konduğunu, teşhise ilişkin raporlardan kendisinin veya avukatlarının çok geç haberdar edildiğini, temmuz ayından sonra yaşanan olaylarda tedavi sürecinin gerektiği gibi ve zamanında yürütülemediğini, tedavi için gittiği hastanede gerekli önlemler alınmadığı için COVID-19 hastalığına yakalandığını ve hastalığı ağır atlattığını, Adli Tıp Kurumunun kanserli kisti dikkate almadan rapor hazırladığını, hastane sevklerinin kelepçeli olarak yapıldığını, bir refakatçi verilmesi dışında ağırlaştırılmış müebbet hapis koşullarının hafifletilmediğini, ölüm riski taşıyan ameliyat için hastaneye sevk edildiğini, ameliyat sonrasında göreceği uzun ve zorlu tedavinin ceza infaz kurumunun koşullarına uygun olmadığını ileri sürmüştür. İnfazın durdurulması talebine yönelik İnfaz Hâkimliği başvurusunda hukuka aykırı iş ve işlemler yapıldığını, gerekçesiz karar verildiğini, makul sürede karar verilmediğini, Cumhuriyet savcısının mütalaasının tebliğ edilmediğini, kanser teşhisine ilişkin raporun dikkate alınmadığını belirterek yaşam hakkının, kötü muamele yasağının ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
12. Başvuru, kötü muamele yasağı kapsamında incelenmiştir.
13. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 49. maddesinin (7) numaralı fıkrası gereğince bireysel başvuruların incelenmesinde 6216 sayılı Kanun'da ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nde hüküm bulunmayan hâllerde ilgili usul kanunlarının bireysel başvurunun niteliğine uygun hükümleri uygulanır. Bireysel başvuruya ilişkin anılan mevzuatta mükerrer başvuru düzenlenmemiştir. Dolayısıyla aynı başvurucunun aynı nedenle birden fazla bireysel başvuruda bulunması durumunda başvurunun 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarına ilişkin hükümleri (Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması ve aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması dava şartlarındandır.) kıyasen uygulanmak suretiyle reddedilmesi gerekir ( Mehmet Murat Dalkuş [1. B.], B. No: 2021/29292, 13/2/2024, § 11).
14. Başvurucu, aynı ihlal iddiasıyla başka bir bireysel başvuru yapmıştır. Anayasa Mahkemesinin söz konusu başvuruda kötü muamele yasağına ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna kesin olarak karar verdiği anlaşılmıştır (bkz. § 9).
15. Açıklanan gerekçelerle başvurunun mükerrer başvuru niteliğinde olması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Başvurunun mükerrer başvuru olması nedeniyle REDDİNE,
C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi mağduriyetine neden olacağından adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 10/12/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.