TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ANKARA BAROSU BAŞKANLIĞI BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/17941)
Karar Tarihi: 7/3/2018
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Recep
  KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz
  AKINCI
Muammer
  TOPAL
Recai AKYEL
Raportör Yrd. : Derya ATAKUL
Başvurucu : Ankara
  Barosu Başkanlığı
Vekili : Av. Fatma
  Zeynep BİRKAN ŞAKIR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, ulusal ölçekte yayın yapan bir gazetede yayımlanan
habere karşı cevap ve düzeltme (tekzip) metninin yayımlanması talebinin
mahkemece usulden reddedilmesi nedeniyle hak arama hürriyetinin ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 23/11/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilemezliği hususunda oybirliği
sağlanamadığından kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından
yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar
özetle şöyledir:
7. Ulusal ölçekte yayın yapan Milat gazetesinin (gazete)
7/9/2015 tarihli nüshasında başvurucu hakkında "Ankara
Barosu'ndan şaşırtan dava" başlıklı bir haber yayımlanmıştır.
8. Başvurucu, Ankara 36. Noterliğinin 8/9/2015 tarihli
ihtarnamesi ile gazeteye cevap ve düzeltme metni göndermiştir.
9. Başvurucu, noter aracılığıyla gönderilen tekzip metninin
gazetede yayımlanmadığını, bahsi geçen haber nedeniyle şeref ve itibarının
zedelendiğini ileri sürerek 29/9/2015 tarihinde Ankara 2. Sulh Ceza
Hâkimliğinden tekzip talebinde bulunmuştur.
10. Hâkimlik 30/9/2015 tarihinde talep dilekçesinin ekine
eklenmesi gereken evrakların eklenmediği gerekçesiyle talebi usulden
reddetmiştir.
11. Başvurucunun itirazı Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin
15/10/2015 tarihli kararı ile reddedilmiştir.
12. Ret kararı başvurucuya 2/11/2015 tarihinde tebliğ
edilmiştir. Başvurucu 23/11/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
13. Mahkemenin 7/3/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
14. Başvurucu; ulusal ölçekte yayın yapan bir gazetede
yayımlanan habere karşı tekzip metninin yayımlanması talebinin Mahkemece
reddedildiğini ifade etmiştir. Başvurucu,noter aracılığıyla gönderilen tekzip metninin gazetede yayımlanıp yayımlanmadığının
ispatı için gerekli gazete nüshalarının dilekçe ekine eklenmediği gerekçesiyle
talebinin usulden reddedildiğini belirterek hak arama hürriyetinin ihlal
edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
15. Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü, 30/3/2011 tarihli ve
6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun'un 45. maddesinin (1) numaralı fıkraları uyarınca, Anayasa'da güvence
altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki haklardan herhangi
birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini iddia eden herkese Anayasa
Mahkemesine bireysel başvuru yapma hakkı tanınmıştır.
16. 6216 sayılı Kanun'un 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasında
bireysel başvurunun ancak ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem, eylem ya da
ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafından
yapılabileceği kurala bağlanmış, buna karşılık aynı maddenin (2) numaralı
fıkrasının birinci cümlesinde kamu tüzel kişilerinin bireysel başvuru yapamayacakları
belirtilmiştir (Örnek kararlar için bkz. Ballıdere Belediye Başkanlığı , B. No: 2012/1327, 12/2/2013, §§ 16-19; Büğdüz Köyü Muhtarlığı , B. No: 2012/22,
25/12/2012, §§ 26-29; Doğubayazıt Ticaret ve
Sanayi Odası , B. No: 2012/743, 5/3/2013, §§ 15-17; İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi , B.
No: 2012/1430, 21/11/2013, §§ 20-28 ).
17. Anılan fıkrada belirtilen "kamu tüzel kişisi"
kavramı içine merkezî idare birimleri ve yerinden yönetim kuruluşlarının
yanında kanunla kurulan meslek kuruluşları da girmektedir.
18. Anayasa'nın 135. maddesinin birinci fıkrasının ilgili kısmı
şöyledir:
"Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları
... kamu
tüzelkişilikleridir ."
19. 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 76.
maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
"Barolar ... kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır."
20. Anayasa'nın 135. maddesinin birinci fıkrası ve 1136 sayılı
Kanun'un 76. maddesinin birinci fıkrasına göre karar organları seçimle işbaşına
gelen ve kamu tüzel kişiliğini haiz meslek kuruluşu olan başvurucuya, kamu
tüzel kişilerinin bireysel başvuru yapamayacaklarını hükme bağlayan 6216 sayılı
Kanun'un 46. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca bireysel başvuru yapma
hakkı tanınmamıştır.
21. Açıklanan gerekçelerle kamu tüzel kişiliğine sahip olan
başvurucu Ankara Barosunun bireysel başvuru ehliyetinin bulunmadığı
anlaşıldığından başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden
incelenmeksizin kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun kişi bakımından
yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
7/3/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.