TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ERENKUM İNŞ. TAAH. NAK. GIDA TUR. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/6462)
Karar Tarihi: 27/2/2020
R.G. Tarih ve Sayı: 10/4/2020-31095
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Selahaddin MENTEŞ
Raportör : Tuğba TUNA IŞIK
Başvurucu : Erenkum İnş. Taah. Nak. Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Vekili : Av. Necati ŞEKERCİOĞLU
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, trafik para cezası kararına karşı yapılan itiraz başvurusunun süre aşımından reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 6/3/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş bildirmeyeceğini beyan etmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu adına düzenlenen 1.278 TL trafik idari para cezasına ilişkin karar tutanağı 3/10/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
8. Başvurucu, trafik para cezasına karşı 21/10/2013 tarihinde Ankara 2. Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz etmiştir. Ankara 2. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından itirazın yetkisiz mahkemede yapılmış olduğu gerekçesiyle dosyanın Kahramankazan Sulh Ceza Hâkimliğine (Sulh Ceza Hâkimliği) gönderilmesi kararı verilmiştir.
9. Sulh Ceza Hâkimliği 23/1/2017 tarihli kararıyla itiraz başvurusunu süre aşımı nedeniyle reddetmiştir. Kararın gerekçesinde; idari para cezasının başvurucuya 3/10/2013 tarihinde tebliğ edildiği, kanunda belirtilen on beş günlük sürenin geçirilmesi suretiyle 21/10/2013 tarihinde yapılan itiraz başvurusunun süresinde olmadığı belirtilmiştir.
10. Nihai karar 20/2/2017 tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiştir.
11. Başvurucu 6/3/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
12. Mahkemenin 27/2/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
13. Başvurucu; trafik para cezası karar tutanağının kendisine dört ay sonra tebliğ edildiğini, itirazının reddedilmesine ilişkin karara karşı adli veya idari bir yol bulunmadığını belirtmektedir. Başvurucuya göre itiraz süresinin bitimi olan 17/10/2013 tarihi resmî tatildir, başvuruda bulunduğu 21/10/2013 tarihi ise resmî tatilin bitimini takip eden ilk mesai günü olduğundan itirazın süre yönünden reddedilmesi hukuka aykırıdır. Başvurucu; yukarıda belirttiği nedenlerle adil yargılanma, savunma ve etkili başvuru haklarının ihlal edildiğini ileri sürmektedir.
B. Değerlendirme
14. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun yukarıda yer verilen şikâyetlerinin özü, trafik para cezasına yapmış olduğu itiraz başvurusunun süre aşımından reddedilmesi nedeniyle davanın esasının incelenmemesidir. Bu itibarla belirtilen ihlal iddiaları, adil yargılanma hakkının güvencelerinden biri olan mahkemeye erişim hakkı kapsamında incelenmiştir.
15. Başvurucunun 1.278 TL trafik idari para cezasına yapmış olduğu itirazın süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddedilmesinin mahkemeye erişim hakkını engellediği yönündeki iddialarını içerir başvurunun kabul edilebilirlik kriterlerinden olan anayasal ve kişisel önemden yoksun olma kriteri yönünden incelenmesi gerekir.
16. Anayasal ve kişisel önemden yoksun olma kriterine ilişkin genel ilkeler Anayasa Mahkemesince daha önce incelenmiş ve bu konuda karar verilmiştir (K.V. [GK], B. No: 2014/2293, 1/12/2016, §§ 47-68).
17. Anayasa Mahkemesi, önüne gelen iddialara ilişkin birçok başvuruda mahkemeye erişim hakkının kapsam ve içeriğini belirlemiştir ( Mürsel Malkoç [GK], B. No: 2013/9466, 27/10/2015, § 27; Özkan Şen , B. No: 2012/791, 7/11/2013, § 52; Serkan Acar , B. No: 2013/1613, 2/10/2013, §§ 38, 39).
18. Buna göre Anayasa Mahkemesinin sıklıkla uygulanmış açık bir içtihadının bulunduğu mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin başvurunun genel bir soruna işaret etmediği gibi Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi açısından da önem taşıdığının ortaya konulamadığı sonucuna varılmıştır.
19. Somut olayda başvurucu tarafından 1.278 TL trafik idari para cezasına karşı yapılan itirazın Sulh Ceza Hâkimliği tarafından süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir. 1.278 TL trafik idari para cezasına karşı yapılan itirazın reddedilmiş olmasının -başvurucunun şirket olduğu gözönünde bulundurulduğunda- başvurucuya ciddi anlamda nasıl bir zarar verdiği ve kendisi için ne denli önemli olduğu hususunda başvurucunun herhangi bir açıklamasının da olmadığı gözetildiğinde önemli bir zararı olduğu kanaatine ulaşılamamıştır.
20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun Anayasa'nın yorumlanması ve uygulanması açısından önem taşımadığı gibi başvurucunun da önemli bir zarara uğramadığı sonucuna varıldığından anayasal ve kişisel önemden yoksun olduğu anlaşılan başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun anayasal ve kişisel önemden yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 27/2/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.