TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
RIZA TAŞKIRAN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2022/61506)
Karar Tarihi: 24/12/2025
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Selahaddin MENTEŞ
İrfan FİDAN
Muhterem İNCE
Raportör : Yunus Emre BAĞLAR
Başvurucu : Rıza TAŞKIRAN
Vekili : Av. Halil İbrahim DARICI
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, idari para cezasının iptal edilmesi talebiyle sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuruda karar sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddiaların karşılanmaması nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvuruda ayrıca adil yargılanma hakkının farklı güvencelerinin ihlal edildiği iddiası da bulunmaktadır.
2. Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığınca N.M.A. hakkında 29/4/1959 tarihli ve 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında yürütülen soruşturmada başvurucu ile N.M.A. arasında para transferi gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
3. Başvurucu hakkında Melikgazi Kaymakamlığınca 7258 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (d) bendindeki “Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis veya şans oyunlarını oynayanlar mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından beş bin liradan yirmi bin liraya kadar idari para cezası ile cezalandırılır. ” hükmü uyarınca 30/3/2022 tarihli ve 2022/11714 sıra numaralı idari yaptırım kararı düzenlenerek 8.881 TL idari para cezası ile cezalandırılmıştır. İdari yaptırım kararı başvurucuya 21/4/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir.
4. Başvurucu vekili, idari yaptırım tutanağının iptali amacıyla 26/4/2022 havale tarihli dilekçesiyle Sivas Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliğine (Hâkimlik) başvuruda bulunmuştur. Başvuru dilekçesinde özet olarak; kararın Valilik makamınca olur verilerek oluşturulması sebebiyle usule aykırı olduğunu, savunması alınmadan ve delillere erişim imkânı tanınmadan karar verildiğini, N.M.A. hakkında hâkim kararı olmadan dijital delillerin ve hesap hareketlerinin incelenmesinin özel hayata saygı hakkını ihlal ettiğini, N.M.A. hakkındaki adli süreç tamamlanmadan idari yaptırım uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu, bahis oynandığı iddia edilen sitenin yurt dışı kaynaklı olup olmadığı hususunda yeterli araştırmanın yapılmadığını ileri sürmüştür. Hâkimlik 26/4/2022 tarihinde duruşma hazırlığı işlemleri yapmıştır. Tensip Tutanağı'nda idari yaptırıma konu bilgi ve belgelerin Melikgazi İlçe Emniyet Müdürlüğünden istenilmesine karar verilmiştir.
5. Melikgazi İlçe Emniyet Müdürlüğü, dosyaya sunduğu müzekkere cevabında düzenlenen idari para cezasına yapılan itirazın reddine karar verilmesini talep ederek dayanak belgelerini dosyaya ibraz etmiştir. Bu kapsamda N.M.A. hakkında düzenlenen adli soruşturma evrakı, başvurucu hakkında düzenlenen İdari Yaptırım Karar Tutanağı dosya kapsamına sunulmuştur. Dosya kapsamına sunulan evraklar arasında yer alan yasa dışı bahis oynandığı ileri sürülen internet sitesiyle ilgili Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce 3/9/2020 tarihinde düzenlenen araştırma raporunda ilgili siteye ulaşılamadığı, ilgili site hakkında Ankara 2. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından erişimin engellenmesine karar verildiği, sitenin yurt dışı kaynaklı olarak faaliyet gösterdiği ve ülkemizde temsilciliğinin bulunmadığı belirtilmiştir.
6. Hâkimlik, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde 10/5/2022 tarihinde itirazın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şu şekildedir:
"...Başvuru dilekçesi, Kurumcevap dilekçesi, ekindeki belgeler, idari yaptırım kararının tüm dayanak belgeleri ve dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; her ne kadar itiraz eden vekili itirazında özetle müvekkilinin, [N.M.A.] isimli şahısla arasındaki para transferinin rutin bankacılık faaliyeti dışında yasa dışı bahis oynama amacıyla gerçekleştirildiğinin tespit edilmeden sadece para transferi ve Masak raporu ilgi tutularak idari para cezası uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu ve iptalini talep etmiş ise de, [N.M.A.] isimli şahıs hakkında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığınca 7258 sayılı Yasaya Muhalefetten yapılan soruşturmada [N.M.A.] isimli şahsın Kayseri ilinde bulunan banka şubelerinden açılan banka hesaplarından yasa dışı bahis ve kumar organizasyonlarında para nakline aracılık ettiğinin tespit edildiği, [N.M.A.] isimli şahsın vermiş olduğu ifadede [K...] ve [A...] isimli şahısların kendisinden bir hafta süreyle kullanmaları için 1000 TL karşılığında kendi adına banka hesabı açmalarını istediklerini, kendisinin de açmış olduğu hesapları 1000 TL karşılığında bu şahıslara verdiğini, [K...] ve [A...] 'ya bu hesapları ne yapacaklarını sorduğunda [K...] ve [A...]' nın bu hesapları bahis oyunlarında kullanacaklarını söylediklerini, hesaplarına para gönderenlerin hiçbirisini tanımadığını beyan ettiği, itiraz edenin 02/09/2019 tarihinde [N.M.A.] isimli şahsın banka hesabına 152,75 TL para transfer ettiği… "
7. Başvurucu vekili; karara karşı itiraz dilekçesinde kararın Valilik makamınca olur verilerek oluşturulması sebebiyle usule aykırı olduğunu, savunması alınmadan ve delillere erişim imkânı tanınmadan karar verildiğini, N.M.A. hakkında hâkim kararı olmadan dijital delillerin ve hesap hareketlerinin incelenmesinin özel hayata saygı hakkını ihlal ettiğini, N.M.A. hakkındaki adli süreç tamamlanmadan karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bahis oynandığı iddia edilen sitenin yurt dışı kaynaklı olup olmadığı hususunda yeterli araştırmanın yapılmadığını, idarenin cevabi yazısına itibar edilmemesi gerektiğini, N.M.A. ile arasındaki hesap hareketi yönünden yapılan tespitlere ilişkin olarak hesap hareketinin bahis faaliyetiyle ilgili olup olmadığı hususunda kararda ayrıntıya yer verilmediğini ileri sürmüştür.
8. Sivas 2. Sulh Ceza Hâkimliği 16/5/2022 tarihli kararıyla idari para cezası yönünden yapılan itirazı kesin olarak reddetmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şu şekildedir:
"...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idari para cezasına yönelik başvuru üzerine dosya üzerinde gerekli inceleme ve araştırmanın yapıldığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların itiraz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı anlaşılmakla kararın idari para cezası yönünden yerinde olduğu, ancak aleyhine başvurulan kurum kendisini vekille temsil ettirmediği hâlde lehine sehven vekalet ücretine hükmedildiği anlaşıldığından Sivas 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 10/05/2022 tarih 2022/1227 D. İş sayılı kararına yönelik itirazın bu yönden kabulüne, diğer yönlerden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir…"
9. Başvurucu vekili, nihai hükmü 16/5/2022 tarihinde öğrenmiş ve 7/6/2022 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
10. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.
II. DEĞERLENDİRME
A. Gerekçeli Karar Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
11. Başvurucu, karar sonucuna etki edecek esaslı iddialara gerekçede yer verilmemesi nedeniyle gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
12. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde; yapılacak incelemede Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile somut olayın kendine özgü koşullarının dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.
13. Başvurucunun iddiaları adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı yönünden incelenmiştir.
14. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı, kişilerin hakkaniyete uygun bir şekilde yargılanmalarını sağlamayı ve bu amaca uygunluk yönünden yargılamanın denetlenmesini amaçlamaktadır. Mahkeme kararlarının, davanın temel maddi ve hukuki sorunları ile taraflarca ileri sürülen ve davanın sonucunu etkileyen iddia ve itirazlar hakkında delillerle bağ kurulmak suretiyle yeterli gerekçe içermesi zorunludur. Uyuşmazlığın hukuki ve maddi sorunlarıyla ilgisiz değerlendirmelere kararda yer verilmesi de gerekçeli karar hakkıyla bağdaşmamaktadır. Karar gerekçesinin belirtilen unsurları taşıması, yargılamanın adil yargılanma hakkı güvencelerine uygun şekilde yürütülüp yürütülmediğinin taraflarca öğrenilmesini sağladığı gibi ayrıca demokratik bir toplumda kendi adlarına verilen yargı kararlarının sebeplerini toplumun öğrenmesinin sağlanması için de gereklidir (bazı eklemeler ve farklılıklarla birlikte bkz. Sencer Başat ve diğerleri [GK], B. No: 2013/7800, 18/6/2014, §§ 31, 34).
15. Diğer taraftan kanun yolu incelemesi yapan merciin, yargılamayı yapan mahkemeyle aynı sonuca ulaşması ve bunu aynı gerekçeyi kullanarak veya aynı atıfla kararına yansıtması, kararın gerekçelendirilmiş olması bakımından yeterli görülebilir. Bununla birlikte ilk derece mahkemesince karşılanmayan veya ancak ilk defa kanun yolu merciine ileri sürülebilecek nitelikteki esaslı iddia ve itirazların kanun yolu merciince de değerlendirilmemesi gerekçeli karar hakkının ihlaline yol açabilir (bazı eklemeler ve farklılıklarla birlikte bkz. Mehmet Yavuz [1. B.], B. No: 2013/2995, 20/2/2014, § 51).
16. Somut olayda yasa dışı bahis oynadığı gerekçesiyle başvurucu hakkında idari para cezası düzenlenmiştir. Sulh Ceza Hâkimliği itiraza ilişkin incelemesinde N.M.A. hakkında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığınca 7258 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan yapılan soruşturmadaki beyan ve tespitleri esas almıştır (bkz. § 6). Başvurucu ise N.M.A ile arasındaki hesap hareketi yönünden yapılan tespitlere ilişkin olarak hesap hareketinin bahis faaliyetiyle ilgili olup olmadığı hususunda kararda ayrıntıya yer verilmediğini ileri sürmüştür (bkz. § 7).
17. Başvurucunun aşamalardaki itirazlarına göre ayrı ve açık yanıt verilmesini beklediği esaslı olgu, Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığınca 7258 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan N.M.A. hakkında yürütülen soruşturmadaki adli süreç tamamlanmadan idari yaptırım uygulanmasıdır.
18. Somut olayda başvurucuya ilişkin düzenlenen idari yaptırım kararı hakkında verilen itirazın reddi kararında belirtilen kurum cevap dilekçesi ve ekleri incelendiğinde, yasa dışı bahis oynandığı ileri sürülen internet sitesi yönünden Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce 3/9/2020 tarihli raporun düzenlendiği görülmüştür. Söz konusu raporda yasa dışı bahis oynatıldığı tespit edilen internet sitesine ulaşılamadığı, ilgili site hakkında Ankara 2. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından erişimin engellenmesine karar verildiği, sitenin yurt dışı kaynaklı olarak faaliyet gösterdiği ve ülkemizde temsilciliğinin bulunmadığı belirtilmiştir (bkz. § 5). Hâkimlik kararında atıfta bulunulan N.M.A.nın soruşturma aşamasında alınan ifadesinde de bahis oyunlarında kullanılacağını bilerek banka hesabını [K...] ve [A...] isimli şahıslara verdiği belirtilmektedir (bkz. § 6). Bu anlamda Hâkimlik, başvurucunun para gönderdiği N.M.A.nın hesabının bahis amaçlı kullanıldığı kabulüyle başvurucu hakkındaki idari yaptırım kararının yasaya uygun olduğuna karar vermiştir.
19. Somut olayda Hâkimliğin kararı incelendiğinde başvurucunun para gönderdiği N.M.A.nın hesabının bahis amaçlı kullanıldığı hususunda Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmadaki somut olgu ve tespitler çerçevesinde karar verildiği, yargılamanın sonucuna etkili olabilecek tüm iddia ve savunmaların tartışıldığı ve verilen kararda hükme ulaşılması için yeterli gerekçe bulunduğu görülmektedir. Kanun yolu incelemesi sonucunda verilen kararda değerlendirme konusu hüküm ve gerekçesinin uygun bulunduğu dikkate alındığında gerekçeli karar hakkına yönelik bir ihlal olmadığının açık olduğu anlaşılmaktadır.
20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Diğer İhlal İddiaları
21. Başvurucunun; hakkaniyete uygun yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiasının Şehdavut Demircan ([2. B.], B. No: 2014/12014, 11/12/2018, §§ 13-22) kararı; silahların eşitliği ve çelişmeli yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiasının Yüksel Hançer ([1. B.], B. No: 2013/2116, 23/1/2014, §§ 14-21) kararı; yargılamanın sonucunun adil olmadığına ilişkin iddiasının Ahmet Sağlam ([2. B.], B. No: 2013/3351, 18/9/2013, §§ 43-46) kararı doğrultusunda açıkça dayanaktan yoksun bulunması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Diğer ihlal iddialarının kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamaması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına 24/12/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.