TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
MEHMET TÜRKAY VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/8882)
Karar Tarihi: 29/3/2023
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Kadir ÖZKAYA
Üyeler : Engin YILDIRIM
Rıdvan GÜLEÇ
Basri BAĞCI
Kenan YAŞAR
Raportör : Hilmi Can TURAN
Başvurucular : Mehmet TÜRKAY ve diğerleri
  (bkz. ekli tablo)
Vekilleri : bkz. ekli tablonun (E) sütunu
I. BAŞVURUNUN
ÖZETİ
1. Başvurular, davanın uzun sürmesi nedeniyle makul
sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvurular,
süresi içinde yapılmıştır. Başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir. Ekli tabloda yer alan başvurular bu
başvuru ile birleştirilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
A. Makul Sürede
Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia
2. Anayasa Mahkemesi, hukuk davalarında makul sürede
yargılanma hakkının ihlali iddiasıyla yapılan başvurularda Güher Ergun ve
diğerleri (B. No: 2012/13, 2/7/2013), idari davalar yönünden Selahattin
Akyıl (B. No: 2012/1198, 7/11/2013), ceza davaları yönünden de B.E. (B.
No: 2012/625, 9/1/2014) ve Nevriye Kuruç ([GK], B. No: 2021/58970,
5/7/2022) kararlarında bütün ilkeleri ortaya koymuş; makul sürede yargılanma
hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır. Somut başvuruda, anılan kararlarda
açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum
bulunmamaktadır. Bu doğrultuda başvurucuların Anayasa'nın 36. maddesinde
güvence altına alınan makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiğine karar
verilmesi gerekir.
B. Diğer İhlal
İddiaları
3. Başvurucuların bir kısmı, makul sürede yargılanma
hakkının yanı sıra Anayasa'da güvence altına alınan diğer hak ve
özgürlüklerinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucuların iddiaları
Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru inceleme yetkisine girdiği ölçüde ve
sunulan belgeler çerçevesinde değerlendirildiğinde başvurucuların temel hak ve
özgürlüklerinin ihlal edildiğine ilişkin iddialarının 30/3/2011 tarihli ve 6216
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'da
düzenlenen diğer kabul edilebilirlik kriterlerini karşılamadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan gerekçeyle başvurunun bu kısmının kabul edilebilirlik kriterlerini
karşılamaması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. GİDERİM
4. Başvurucular, ihlalin tespiti ile tazminat talebinde
bulunmuştur. İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için manevi zararları
karşılığında başvuruculara talepleri dikkate alınarak ekli tablonun (H)
sütununda belirtilen net tutarlarda manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi
gerekir. Başvurucuların uğradıklarını iddia ettikleri maddi zarar ile tespit
edilen ihlal arasında illiyet bağı bulunmayıp başvurucular da yeterli bilgi ve
belge sunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.
IV. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinde bulunan başvurucuların adli
yardım taleplerinin KABULÜNE,
B. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine
ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
2. Diğer ihlal iddialarının kabul edilebilirlik
kriterlerini karşılamaması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
C. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul
sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
D. Başvuruculara ekli tablonun (H) sütununda belirtilen
net tutarlarda manevi tazminatın AYRI AYRI ÖDENMESİNE, diğer tazminat
taleplerinin REDDİNE,
E. Vekille temsil edilen başvuruculara ekli tablonun (G)
sütununda belirtilen vekâlet ücretleri ile ekli tablonun (D) sütununda
belirtilen harçların bu tabloda gösterildiği şekilde ÖDENMESİNE,
F. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucuların
Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde
yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten
ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin bilgi için ilgili mahkemelere
GÖNDERİLMESİNE,
H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına
GÖNDERİLMESİNE 29/3/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.