TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
HASAN CANER BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2016/1773)
Karar Tarihi: 17/7/2019
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin YILDIRIM
Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Raportör Yrd. : Yusuf Enes KAYA
Başvurucu : Hasan CANER
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 18/1/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvurucu, Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 9/7/2009 tarihli
ilamı ile 6 yıl 6 ay hapis ve 294,450 TL adli para cezasına mahkûm edilmiş;
Denizli İnfaz Hâkimliğinin 25/8/2014 tarihli kararıyla cezasının şartla tahliye
tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle
infazına karar verilmesi üzerine ceza infaz kurumundan tahliye edilmiştir.
6. Başvurucu hakkındaki adli para cezası ise süresi içinde
ödenmemesi nedeniyle kamuya yararlı bir işte çalışmak istemesi hâlinde tebliğ
tarihinden itibaren on gün içinde Cumhuriyet Başsavcılığına müracaat etmesi
gerektiğine ilişkin 22/10/2014 tarihli çağrı kağıdı ,
ilamdaki adresine tebliğe çıkarılmıştır. Söz konusu tebligatın başvurucunun
adreste bulanamaması nedeniyle iade edilmesi üzerine bu kez Merkezî Nüfus İdare
Sistemi (MERNİS) adresine tebligat çıkarılmış, tebliğ imkânsızlığı nedeniyle
11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21/2 maddesi uyarınca
8/12/2014 tarihinde tebligat muhtara bırakılmıştır.
7.Bu sürecin tamamlanmasının akabinde başvurucu hakkındaki adli
para cezası, kamuya yararlı bir işte çalışma talebiyle süresi içinde başvuruda
bulunmadığı gerekçesiyle hapis cezasına çevrilmiştir. Başvurucunun denetimli
serbestliğe ayrıldığında yeni adres bildirmiş olmasına rağmen farklı bir adrese
çıkarılan tebligatın usulsüz olduğunu, çağrı kağıdından haberdar olmaması
nedeniyle süresi içinde başvuruda bulunamadığını belirterek hapis cezasının
infazının durdurulması ve tahliyesine karar verilmesi istemiyle yaptığı başvuru
Denizli İnfaz Hâkimliğinin 5/10/2015 tarihli kararıyla, adli para cezasıyla
ilgili infaz dosyasına adres değişikliğini bildirmediği gerekçesiyle
reddedilmiş; karar Denizli 2. Ağır Ceza Mahkemesinin itirazın reddine dair
26/10/2015 tarihli kararıyla kesinleşmiştir.
8. Bu karar 18/12/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
9. Başvurucunun vasisinin (kardeşi) vekâlet verdiği avukat
tarafından 18/1/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur. Vekâletnamede
11/6/2014 tarihinde Acıpayam Sulh Hukuk Mahkemesinin verdiği vasilik görevinin
iki yıl uzatılmasına ilişkin karara atıf yapılarak vasinin yetkili olduğu
belirtilmiştir.
10. Başvurucu 14/5/2019 tarihinde verdiği dilekçede
vekâletnamede dayanak gösterilen sulh hukuk mahkemesi kararından üç ay sonra
25/8/2014 tarihinde denetimli serbestlik tedbiriyle tahliye edildiğini,
dolayısıyla Türk Medeni Kanunu gereğince vasinin görevinin sona erdiğini,
27/8/2015 tarihinde tekrar ceza infaz kurumuna girmesi nedeniyle yeniden vasi
ataması yapılmadığını, ayrıca dava açılması için vesayet makamından da izin
alınmadığını, hükümsüz vasi kararıyla çıkarılan vekaletnameye dayanılarak
bireysel başvuru yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.
Başvurucu ayrıca anılan avukatı 8/10/2018 tarihinde azlettiğini, başvuruya konu
olan hapis cezasının infazının ise 25/8/2018 tarihinde tamamlandığını
belirtmiştir. Başvurucu sonuç olarak usul ve yasalara aykırı olarak adına
açılan davanın usulen reddine karar verilmesi talebinde bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. Başvurucunun İddiaları
11. Başvurucu, ilamdaki adresine yapılan tebligatın usulüne
uygun olduğundan bahisle kamuya yararlı bir işte çalışmak suretiyle cezasının
infazı imkânından yoksun bırakılarak hakkındaki adli para cezasının hürriyeti
bağlayıcı cezaya çevrilmesi nedeniyle kamu makamlarının Kanun'da öngörülen
koşulları somut olaya uygulamada hataya düştüğünü belirterek kişi hürriyeti ve
güvenliği hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
12. Mahkemenin 17/7/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
13.30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “ Kararlar ” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası
şöyledir:
“ Davadan
feragat hâlinde, düşme kararı verilir. ”
14. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün “ Düşme kararı ” kenar başlıklı 80.
maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısımları ve (2) numaralı fıkrası
şöyledir:
“ (1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her
aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:
a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi
…
(2)
Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir
başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların
kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli
kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir."
15. Somut olayda başvuruyu yapan avukatın başvuruyu yapmaya yetkili
olup olmadığının tartışılmasına gerek görülmemiş, başvurucunun başvurunun usul
yönünden reddedilmesi yönündeki talebi bireysel başvurudan feragat olarak
değerlendirilmiştir. Somut olayda başvurudan feragat edilmesine rağmen
başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden de
bulunmamaktadır.
16. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kabul edilebilirlik
şartları yönünden incelenmeksizin feragat nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle,
A. Başvurunun feragat nedeniyle
DÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
17/7/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.