TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
EMRULLAH ŞABANFAKI BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2022/72093)
Karar Tarihi: 1/10/2025
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Basri BAĞCI
Üyeler : Engin YILDIRIM
Rıdvan GÜLEÇ
Ömer ÇINAR
Metin KIRATLI
Raportör : Alperen KONAK
Başvurucu : Emrullah ŞABANFAKI
Vekili : Av. Sefa Bedirhan BOLAT
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, atandığından haberdar olmadığı zorunlu müdafiye yapılan tefhim üzerine istinaf talebinin süre yönünden reddedilmesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Çorum Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) başvurucu hakkında bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu işlediği şüphesiyle soruşturma başlatmıştır.
3. Soruşturma neticesinde Başsavcılık, başvurucunun üzerine atılı suç yönünden cezalandırılması talebiyle 4/5/2021 tarihli iddianame düzenlemiştir. İddianamenin kabulü ile açılan dava, Çorum 3. Ağır Ceza Mahkemesince görülmeye başlanmıştır.
4. Çorum 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 15/11/2021 tarihli kararıyla başvurucu; bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan 2 yıl hapis cezasına mahkûm edilmiştir.
5. Başvurucu, anılan karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 19/4/2022 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun süresi içinde yapılmadığından reddine karar verilmiştir.
6. Başvurucu, anılan karara karşı itirazda bulunmuştur. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesi 13/5/2022 tarihli kararıyla itirazın reddine karar vermiştir. Karar 13/5/2022 tarihinde kesinleşmiştir.
7. Başvurucu 1/7/2022 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
8. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
9. Başvurucu; zorunlu olarak atanan müdafiden haberdar olmadığını, zorunlu müdafiye yapılan tefhim nedeniyle kanun yoluna başvuru süresinin başlamayacağını belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
10. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde; başvurunun öncelikle kabul edilebilirlik kriterleri yönünden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiş, ayrıca somut olay ele alınırken mevzuat hükümleri ile konuya ilişkin yer verilen Anayasa Mahkemesi kararlarının dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmamıştır.
11. Başvurucunun iddiaları adil yargılanma hakkı çerçevesinde incelenmiştir.
12. Bireysel başvuruların 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine doğrudan veya diğer mahkemeler yahut yurt dışı temsilcilikler vasıtasıyla yapılması gerekir.
13. Anayasa Mahkemesince, olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan Birnur Doğan ([GK], B. No: 2020/34420, 31/1/2024) kararında uygulanacak anayasal ilkeler belirlenmiştir. Kararda, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) evrak işlem kütüğü üzerinde yapılan inceleme neticesinde başvurucu ya da (seçilmiş veya atanmış) müdafiinin nihai kararı açarak okuduğu tespit edilen tarih, nihai kararın sonucunu öğrendiği tarih kabul edilerek bireysel başvuru süresi bu tarihten başlatılmış ve başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
14. Somut olayda başvurucu, hakkındaki nihai kararı UYAP üzerinden 17/5/2022 tarihinde bizzat okumuştur. Buna rağmen başvurucu 1/7/2022 tarihinde otuz günlük bireysel başvuru süresi geçtikten sonra başvuru yapmıştır.
15. Açıklanan gerekçelerle başvuru yollarının tüketildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmayan başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 1/10/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.