TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MÜZEYYEN MERZİFONLUOĞLU BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2018/3508)
Karar Tarihi: 31/12/2020
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Burhan ÜSTÜN
Hicabi DURSUN
Muammer TOPAL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör : Eşref Uğur ŞENOL
Başvurucu : Müzeyyen MERZİFONLUOĞLU
Vekili : Av. Ali ÖMÜRLÜBAY
I. BAŞVURUNUN
KONUSU
1. Başvuru, imar planında taşınmazın kamu hizmeti alanına
ayrılması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU
SÜRECİ
2. Başvuru 6/2/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden
yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik
incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul
edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE
OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle
ilgili olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucunun maliki olduğu başvuruya konu taşınmaz
16/6/1990 tarihli ve 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planında kamu
hizmeti alanına ayrılmıştır. Başvurucu, bu taşınmazın kamulaştırılması
istemiyle idareye başvurmuş fakat bu yoldan bir sonuç elde edememiştir.
8. Başvurucu, bunun üzerine imar planında kamu hizmeti
alanına ayrılan taşınmazın rayiç bedelinin ödenmesi istemiyle idare aleyhine
tam yargı davası açmıştır.
9. Ankara 7. İdare Mahkemesince (Mahkeme) 31/12/2015
tarihinde başvurucunun maddi tazminat istemi yönünden davanın kabulüne karar
verilmiştir. Danıştay Altıncı Dairesi 9/11/2016 tarihinde kararın bozulmasına
hükmetmiştir. Bozma kararının gerekçesinde 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı
Kamulaştırma Kanunu'na eklenen geçici 11. madde gereğince uygulama imar
planlarında umumi hizmetlere ve resmî kurumlara ayrılan taşınmazların
kamulaştırılması için öngörülen beş yıllık sürenin bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren başlayacağı ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
önce açılan ancak henüz karara bağlanmayan veya kararı kesinleşmeyen davalara
da bu madde hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Başvurucunun karar
düzeltme istemi aynı Dairenin 9/11/2017 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
10. Danıştayın bozma kararı sonrasında yapılan yargılama
sonunda Mahkeme 20/2/2019 tarihinde maddi tazminat talebinin kabulü ile 635.200
TL maddi tazminatın davalı idareden alınarak başvurucuya ödenmesine karar vermiştir.
Manevi tazminat istemi yönünden ise dava reddedilmiştir. Kararın gerekçesinde;
imar planında kamu hizmeti alanına ayrılan taşınmazın uzunca bir süredir
kamulaştırılmadığı, bu durumun mülkiyet hakkının süresi belirsiz bir şekilde
kısıtlanmasına yol açtığı, bu nedenle başvurucunun taşınmazdaki hissesine
isabet eden 635.200 TL maddi tazminatın davalı idarece başvurucuya ödenmesi
gerektiği belirtilmiştir.
11. Bu karar başvurucu ve idare tarafından temyiz edilmiş
olup dosyanın hâlen Danıştay temyiz incelemesinde olduğu anlaşılmıştır.
12. Başvurucu 6/2/2018 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE
GEREKÇE
13. Mahkemenin 31/12/2020 tarihinde yapmış olduğu
toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun
İddiaları
14. Başvurucu; imar planında kamu hizmeti alanına
ayrılmasının mülkiyet hakkına müdahale teşkil ettiğini, bu müdahale sebebiyle
taşınmazını dilediği gibi kullanamadığını, buna rağmen taşınmazın
kamulaştırılmamasının ölçüsüz bir müdahale teşkil ettiğini belirterek adil
yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (2) numaralı
fıkrası uyarınca bireysel başvuru yoluna başvurabilmek için olağan kanun
yollarının tüketilmiş olması gerekir (Ayşe Zıraman ve Cennet Yeşilyurt, B. No:
2012/403, 26/3/2013, § 16).
16. Somut olayda başvurucu, Danıştayın bozma kararı
sonrasında bireysel başvuruda bulunmuştur. Ancak Mahkeme bireysel başvurunun
yapıldığı tarihten sonra bozma kararı üzerine yapılan yargılama sonucunda, imar
planında kamu hizmeti alanına ayrılan taşınmazın uzunca bir süredir
kamulaştırılmaması sonucunda mülkiyet hakkının süresi belirsiz bir şekilde kısıtlandığını
tespit ederek maddi tazminata hükmetmiştir. Bu kararın da hâlen Danıştay temyiz
incelemesinde olduğu görülmüştür. Buna göre başvurucunun iddialarını ileri
sürebileceği temyiz olağan kanun yolunu tüketmeksizin bireysel
başvuruda bulunduğu sonucuna varılmıştır.
17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul
edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının
tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle
KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde
BIRAKILMASINA 31/12/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.