TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
EMİN CİHAN YILDIRIM BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/17745)
Karar Tarihi: 13/4/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Serdar
  ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Muammer
  TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör Yrd. : Derya ATAKUL
Başvurucu : Emin Cihan
  YILDIRIM
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 6/11/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu adına velayeten annesi
tarafından 13/7/2001 tarihinde vasiyetnamenin iptali ve tenkis davası açılmış,
dava Burhaniye Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2001/343 sayılı dosyasına
kaydedilmiştir. Mahkemece 23/10/2001 tarihli karar ile E. 2001/343 sayılı dava
dosyası Mahkemenin E.2001/93 sayılı dava dosyası ile birleştirilmiş,
yargılamaya E.2001/93 sayılı dosya üzerinden devam edilmiştir. Mahkemece
24/12/2002 tarihli karar ile asıl dava yönünden davanın reddine karar verilmiş,
birleşen dava yönünden herhangi bir karar verilmemiştir. Temyiz üzerine karar,
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 22/09/2003 tarihli ilamı ile bozulmuştur.
9. Gömeç ilçesinde adli teşkilat kurulması üzerine Mahkemece
dava dosyası 13/4/2004 tarihli yetkisizlik kararı ile Gömeç Asliye Hukuk
Mahkemesine gönderilmiştir. Gömeç Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2004/309 sayılı
dosyasına kaydedilen dava, 7/12/2004 tarihli karar ile Mahkemenin E.2004/241
sayılı dava dosyası ile birleştirilmiş, yargılamaya E.2004/241 sayılı dava
dosyası üzerinden devam edilmiştir. Mahkemece 27/12/2007 tarihli celsede
birleşen dava dosyasındaki vasiyetnamenin iptali talebinin E.2004/241 sayılı
dosyadan ayrılarak ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmiştir. Mahkemenin
E.2008/1 sayılı dosyasına kaydedilen davada Mahkemece 30/4/2008 tarihli karar
ile vasiyetnamenin iptali talebinin reddine karar verilmiş, karar 8/8/2008
tarihinde kesinleşmiştir.
10. Gömeç Adliyesinin kapatılması üzerine E.2004/241 sayılı dava dosyasıBurhaniye Asliye Hukuk Mahkemesine devredilmiş
ve Mahkemenin E.2012/308 sayılı dosyasına kaydedilmiştir. Burhaniye Asliye
Hukuk Mahkemesi 15/4/2014 tarihli kararı ile tenkis davasının kabulüne karar
vermiştir. Karar, başvurucuya 14/10/2014 tarihinde tebliğ edilmiş olup temyiz
talebinde bulunulmamıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 13/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
12. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüştür.
A. Kabul Edilebilirlik
Yönünden
13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine
karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul
sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir
olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın
ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra
aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam
eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının
ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , B. No: 2012/13,
2/7/2013, §§ 50, 52).
15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın
karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama
sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki
menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , §§ 41-45).
16. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer
başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda 12 yıl 9 aylık
yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi
gerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un
50. Maddesi Yönünden
18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un50. maddesinin (1) numaralı
fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının
ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi
hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere
hükmedilir…”
19. Başvurucu, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
sonucuna varılmıştır.
21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları
karşılığında dava konusu hukuki menfaat de dikkate alınarak başvurucuya net
13.400 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
22. Başvurucu tarafından maddi tazminat talebinde bulunulmuş
olmakla beraber tespit edilen ihlal ile iddia edilen maddi zarar arasında
illiyet bağı bulunmadığı anlaşıldığından başvurucunun maddi tazminat talebinin
reddine karar verilmesi gerekir.
23. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşan
yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede
yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 13.400 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,
tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin başvurucuya
ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye
Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede
gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar
geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Burhaniye 1. Asliye Hukuk Mahkemesine
(E.2012/308, K.2014/113) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE
13/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.