TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
TANER YALÇINKAYA BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/12152)
Karar Tarihi: 10/10/2019
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Recep
  KÖMÜRCÜ
Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL
Yıldız
  SEFERİNOĞLU
Raportör : Heysem KOCAÇİNAR
Başvurucu : Taner
  YALÇINKAYA
Vekili : Av. Enver
  Erdal ŞİMŞEK
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 13/7/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar
özetle şöyledir:
6. Davalıya ait işyerinde hizmet sözleşmesine bağlı olarak hekim
olarak çalışan başvurucu 5/5/2008 tarihinde işçilikten kaynaklanan bir kısım
alacağının ödenmesi istemiyle dava açmıştır. Başvurucunun aynı nitelikteki
fazlaya ilişkin hakları için açmış olduğu ikinci dava da ilk dava ile birleştirilmiştir.
7. Elazığ İş Mahkemesi (Mahkeme)
12/4/2013 tarihinde davanın fazla mesai ücreti ve ulusal bayram
tatil ücreti yönünden kabulüne, diğer istekler yönünden reddine karar vermiştir.
8. Hüküm başvurucu tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 22.
Hukuk Dairesi iş sözleşmesinin başvurucu tarafından haklı nedene dayalı olarak
feshedildiği tespitinde bulunarak kıdem tazminatına karar verilmek üzere hükmü
19/2/2015 tarihinde bozmuştur.
9. Mahkeme, bozma ilamına uymuş ve 26/5/2015 tarihinde daha önce
kabul edilen isteklerin yanı sıra kıdem tazminatına da karar vermiştir. Karar,
temyiz edilmeden 26/6/2015 tarihinde kesinleşmiştir.
10. Başvurucu 13/7/2015 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 10/10/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu, işçilik alacaklarına dayalı olarak açılan ve
karmaşık olarak kabul edilmesi mümkün olmayan davanın yargılamasının makul süre
içinde tamamlanmamasından yakınmıştır. Başvurucu ayrıca uzun süren yargılama
nedeniyle bir kısım alacaklarının zamanaşımına uğradığını ve hükmedilen
alacakların da değer kaybına uğradığını belirterek mülkiyet ile adil yargılanma
haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
13. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan
hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini
kendisi takdir eder ( Tahir Canan ,
B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucu, mülkiyet hakkına yönelik
şikâyetlerin kaynağı olarak yargılamanın makul süre içinde tamamlanmamasını
gösterdiğinden iddialar bir bütün olarak adil yargılanma hakkı kapsamında
değerlendirilmiştir.
B. Değerlendirme
14. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828,
12/9/2018) kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede
sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da
hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen
bireysel başvurulara ilişkin olarak Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat
Komisyonuna (Tazminat Komisyonu) başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu
ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin
bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.
15. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru
yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması
nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına
makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat
ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi
olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama
imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur ( Ferat Yüksel , §§ 27-34). Bu gerekçeler
doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal
iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi
olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan
başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru
yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir ( Ferat Yüksel, §§ 35, 36).
16. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren
bir durum bulunmamaktadır.
17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik
koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru
yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar
verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle
KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
10/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.