TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
HİDAYET TURĞUT BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2018/36850)
Karar Tarihi: 31/12/2020
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Burhan ÜSTÜN
Hicabi DURSUN
Muammer TOPAL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör : Zehra GAYRETLİ
Başvurucu : Hidayet TURĞUT
Vekili : Av. Atilla ERTEKİN
I. BAŞVURUNUN
KONUSU
1. Başvuru, delillerin eksik ve hatalı değerlendirilmesi
ve yargılamanın uzun sürmesi nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal
edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU
SÜRECİ
2. Başvuru 12/12/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden
yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik
incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul
edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet
Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüş bildirmemiştir.
III. OLAY VE
OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle
ilgili olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucunun da aralarında bulunduğu bir kısım şüpheli
hakkında İzmir (CMK mülga 250. madde ile yetkili) Cumhuriyet Başsavcılığının
4/3/2010 tarihli iddianamesi ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme,
örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti yapma ve sair
suçlardan kamu davası açılmıştır.
9. İzmir (kapatılan) 10. Ağır Ceza Mahkemesinin (CMK
mülga 250. madde ile görevli) (Mahkeme) 8/3/2012 tarihli kararı ile başvurucu
hakkında suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olma suçundan 1 yıl hapis;
suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu
madde ticareti yapma suçundan ise 18 yıl hapis ve 9.000 TL adli para cezasına
hükmedilmiştir.
10. Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 4/7/2013 tarihli kararı
ile suç işlemek için kurulmuş örgüte üye olma suçundan kurulan mahkȗmiyet
hükmünün onanmasına; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti
çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan kurulan hükmün ise
bozulmasına karar verilmiştir.
11. Bozma kararına uyularak devam edilen yargılama
sonucunda Mahkemenin 29/1/2014 tarihli kararı ile başvurucunun örgüt faaliyeti
çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan 13 yıl 6 ay hapis ve
9.000 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına hükmedilmiştir.
12. Temyiz üzerine Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 30/6/2016
tarihli kararı ile hüküm bozulmuştur.
13. Dava dosyasının devredildiği İzmir 5. Ağır Ceza
Mahkemesince bozma kararına uyularak devam edilen yargılama sonucunda başvurucu
hakkında örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan
18 yıl hapis ve 9.000 TL adli para cezasına hükmedilmiştir.
14. Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihli kararı
ile hüküm onanmıştır.
15. Nihai karar olan Yargıtay 10. Ceza Dairesinin
13/9/2018 tarihli kararına ilişkin olarak Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi
(UYAP) evrak işlem kütüğü üzerinde yapılan incelemede, yargılama sürecinde
müdafi olarak görev yapan ve bireysel başvuruda da vekil olarak başvurucuyu
temsil eden başvurucunun avukatı Atilla Ertekin tarafından ilgili kararın
11/10/2018 tarihinde saat 16.35'te açılarak okunduğu tespit edilmiştir.
16. Bununla birlikte başvurucunun vekili, nihai kararın
3/12/2018 tarihinde öğrenildiğini belirtmektedir.
17. 12/12/2018 tarihinde bireysel başvuruda
bulunulmuştur.
IV. İNCELEME VE
GEREKÇE
18. Mahkemenin 31/12/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun
İddiaları
19. Başvurucu, delillerin eksik ve hatalı
değerlendirilmesi suretiyle mahkȗmiyetine hükmedildiğini ve yargılamanın
makul sürede tamamlanamadığını belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un " Bireysel başvuru
usulü " kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
"Bireysel başvurunun, başvuru
yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin
öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Haklı bir
mazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten
itibaren onbeş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte
başvurabilirler ..."
21. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün " Başvuru
süresi ve mazeret " kenar başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası
şöyledir:
" Bireysel başvurunun, başvuru
yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin
öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. "
22. Anayasa Mahkemesi Hüseyin Aşkan (B.
No:2017/15649, 21/7/2020) kararında otuz günlük süre kuralının bireysel
başvurunun ön şartlarından biri olduğunu ve bu sürenin başlangıç tarihinin
tespitinde kanun hükmü gereği öğrenme tarihinin esas alınacağını
belirtmiştir ( Hüseyin Aşkan, § 20). Anılan kararda bireysel başvuru
süresinin işlemeye başlaması yönünden nihai kararın gerekçesinin tebliğinin
öğrenme şekillerden biri olduğu, bununla birlikte başka şekillerde de
öğrenmenin söz konusu olabileceği ifade edilmiştir ( Hüseyin Aşkan, §
23).
23. Bu doğrultuda Hüseyin Aşkan kararında;
kullanıcıların UYAP üzerinden yaptıkları işlemlerin (doküman oluşturma,
düzenleme, imzalama, açma, okuma ve yazdırma gibi) kayıt altına alındığı evrak
işlem kütüğünün Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmesi sonucunda nihai
kararın açılarak okunduğuna ilişkin bir işlemin tespiti hâlinde bu işlemi yapan
ilgililerin işlem sırasında nihai kararın sonucunu öğrendiklerinin kabul
edileceği, böyle bir durumda bireysel başvuru süresinin de bu tarihten itibaren
başlatılması gerektiği belirtilmiştir ( Hüseyin Aşkan, §§ 26-29).
24. Başvuru konusu olayda nihai karar olan Yargıtay 10.
Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihli ilamına ilişkin olarak UYAP evrak işlem
kütüğü üzerinde yapılan incelemede de ilgili kararın başvurucunun avukatı
Atilla Ertekin tarafından 11/10/2018 günü saat 16.35'te açılarak okunduğu
tespit edilmiştir. Buna göre Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 13/9/2018 tarihli
ilamının başvurucunun avukatı tarafından 11/10/2018 tarihinde UYAP üzerinden
okunduğu, bu kapsamda en geç 11/10/2018 tarihinde bireysel başvuruya ilişkin
nihai karardan haberdar olunduğunun ve bu doğrultuda bireysel başvuru süresinin
11/10/2018 tarihinden itibaren işlemeye başladığının kabul edilmesi gerekir.
Nitekim ilgili usul kuralları uyarınca sürenin münhasıran tebliğden itibaren işlemeye
başlayacağının kabul edildiği uygulamaların aksine bireysel başvuru yolunda
başvuru süresi, ihlalin öğrenilmesi esasına bağlanmıştır (benzer yöndeki karar
için bkz. Mehmet Özcan, B. No: 2019/6266, 15/1/2020, § 27).
25. Sonuç olarak bireysel başvuru konusu yargılama
sürecine ilişkin nihai karardan 11/10/2018 tarihinde haberdar olduğu anlaşılan
başvurucunun otuz günlük bireysel başvuru süresinden sonra, 12/12/2018
tarihinde gerçekleştirdiği bireysel başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul
edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ
OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde
BIRAKILMASINA 31/12/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.