TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
ÖZGÜR ÖZMEN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2020/39752)
Karar Tarihi: 13/4/2023
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Kadir ÖZKAYA
Üyeler : Engin YILDIRIM
M. Emin KUZ
Basri BAĞCI
Kenan YAŞAR
Raportör : Kemal ÖZEREN
Başvurucu : Özgür ÖZMEN
Vekili : Av. Ahmet PEKTAŞ
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, göreve iade edilen başvurucunun durumuna uygun kadroya atanmaması nedeniyle özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Başvurucu İnönü Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmakta iken 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmıştır. Akabinde başvurucunun Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvuru kabul edilmiş ve buna ilişkin karar uygulanmak üzere Yükseköğretim Kuruluna (YÖK) bildirilmiştir. YÖK tarafından başvurucunun Nevşehir Hacı Bektaşi Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bölümü Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalına atanmasına karar verilmiştir.
3. Başvurucu tarafından İngilizce eğitim veren ve durumuna uygun bir kadroya atamasının yapılması gerektiğinden bahisle bahse konu atama işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır. İdare mahkemesi kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda yapılan atama işleminde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı sonucuna vararak davanın reddine karar vermiştir.
4. Başvurucu idare mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge idare mahkemesi, idare mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.
5. Başvurucu, nihai hükmü Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden 11/11/2020 tarihinde öğrendikten sonra 15/12/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
6. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
7. Başvurucu, göreve iade edildikten sonra atamasının durumuna uygun kadroya yapılması gerektiğini, bu durumun dikkate alınmadığını ve açmış olduğu davanın da reddedildiğini vurgulayarak çalışma hakkının ve eğitim hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Bakanlık görüşünde, bireysel başvurunun süresinde olmadığı ifade edilmiştir. Başvurucu Bakanlık görüşüne cevap dilekçesinde, UYAP üzerinden yapılan sorgulamalarda kişilerin kararı öğrenmeye uygun vasıtalarının bulunup bulunmadığı hususunun gözardı edildiğini, sürenin tebliğ tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini belirtmiştir.
8. Başvuru özel hayata saygı hakkı kapsamında incelenmiştir.
9. Anayasa Mahkemesi Hüseyin Aşkan (B. No: 2017/15649, 21/7/2020) kararında otuz günlük süre kuralının bireysel başvurunun ön şartlarından biri olduğunu ve bu sürenin başlangıç tarihinin tespitinde kanun hükmü gereği öğrenme tarihinin esas alınacağını belirtmiştir ( Hüseyin Aşkan, § 20). Anılan kararda bireysel başvuru süresinin işlemeye başlaması yönünden nihai kararın gerekçesinin tebliğinin öğrenme şekillerden biri olduğu, bununla birlikte başka şekillerde de öğrenmenin söz konusu olabileceği ifade edilmiştir ( Hüseyin Aşkan, § 23).
10. Bu doğrultuda Hüseyin Aşkan kararında; kullanıcıların UYAP üzerinden yaptıkları işlemlerin (doküman oluşturma, düzenleme, imzalama, açma, okuma ve yazdırma gibi) kayıt altına alındığı evrak işlem kütüğünün Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmesi sonucunda nihai kararın açılarak okunduğuna ilişkin bir işlemin tespiti hâlinde bu işlemi yapan ilgililerin işlem sırasında nihai kararın sonucunu öğrendiklerinin kabul edileceği, böyle bir durumda bireysel başvuru süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği belirtilmiştir ( Hüseyin Aşkan, §§ 26-29).
11. Somut olayda nihai karar olan bölge idare mahkemesi kararına ilişkin olarak UYAP evrak işlem kütüğü üzerinde yapılan incelemede ilgili kararın -yargılama safahatında vekili bulunmayan- başvurucu tarafından ilk kez 11/11/2020 tarihi saat 09.01.37’de açılarak okunduğu tespit edilmiştir. Buna göre nihai kararın başvurucu tarafından 11/11/2020 tarihinde UYAP üzerinden okunduğu ve bu doğrultuda bireysel başvuru süresinin bu tarihten itibaren işlemeye başladığının kabul edilmesi gerekir.
12. Sonuç olarak bireysel başvuru konusu yargılama sürecine ilişkin nihai karardan 11/11/2020 tarihinde haberdar olduğu anlaşılan başvurucunun en geç 11/12/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunması gerekirken, otuz günlük bireysel başvuru süresinden sonra, 15/12/2020 tarihinde gerçekleştirdiği bireysel başvurunun süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 13/4/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.