TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
GAP UN İRMİK SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/13474)
Karar Tarihi: 22/12/2016
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Serruh KALELİ
Nuri
  NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd. : Derya ATAKUL
Başvurucu : Gap Un İrmik San. Ve Tic. Ltd.
  Şti.
Temsilcisi : Nurullah
  İPEK
Vekili : Av. İsmail
  DOĞAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 19/8/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Başvurucu tarafından yapılan 2014/13474 ve 2014/13477
numaralı başvurular, aralarında kişi yönünden irtibat bulunduğu anlaşıldığından
birleştirilmiş, incelemeye 2014/13474 numaralı bireysel başvuru dosyası
üzerinden devam edilmiştir.
5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esas
incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine
karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu aleyhine 7/11/2007 tarihinde alacak davası
açılmıştır. Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 17/1/2012 tarihli kararı ile
davanın kabulüne karar vermiştir. Karar, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 6/6/2012
tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada
Mahkemece 12/6/2014 tarihli karar ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Başvurucu tarafından temyiz talebinde bulunulmuş ancak temyiz harcı eksik
yatırıldığından ve yasal süresi içinde söz konusu eksiklik tamamlanmadığından
Mahkemece 2/12/2014 tarihli ek karar ile 12/6/2014 tarihli kararın temyiz
edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir. Ek karara karşı temyiz talebinde
bulunulmaması üzerine 12/6/2014 tarihli karar 7/10/2014 tarihinde
kesinleşmiştir.
9. Başvurucu aleyhine 24/7/2009 tarihinde alacak davası
açılmıştır. Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)
6/6/2013 tarihli karar ile davanın kabulüne karar vermiştir. Karar, Yargıtay
15. Hukuk Dairesinin 17/9/2014 tarihli ilamı ile onanmış ve 27/11/2014
tarihinde kesinleşmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 22/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucu 7/11/2007 ve 24/7/2009 tarihlerinde aleyhine
açılan davalarda yargılamaların uzun sürdüğünü belirterek makul sürede
yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
A. Esas Yönünden
12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın
ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra
aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam
eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının
ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , B. No: 2012/13,
2/7/2013, §§ 50, 52).
13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın
karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama
sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki
menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , §§ 41-45).
14. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer
başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucu
aleyhine 7/11/2007 ve 24/7/2009 tarihlerinde açılan davalarda sırasıyla 6 yıl 7
ay ve 5 yıl 1 ay süren yargılama sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak
gerekir.
15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi
gerekir.
B. 6216 Sayılı Kanun'un
50. Maddesi Yönünden
16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı
fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının
ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi
hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere
hükmedilir…”
17. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
18. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
sonucuna varılmıştır.
19. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları
karşılığında başvurucuya net 10.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar
verilmesi gerekir.
20. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 412,20 TL harç ve 1.800
TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.212,20 TL yargılama giderinin başvurucuya
ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede
yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 10.000,00 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,
tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 412,20 TL harç ve 1.800,00 TL vekâlet ücretinden oluşan
toplam 2.212,20 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye
Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede
gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar
geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın birer örneğinin Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesine
(E.2009/602, K.2013/227) ve Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2013/24,
K.2014/311) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE
22/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.