TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
SELAHATTİN ÇİFTÇİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2018/30964)
Karar Tarihi: 20/4/2020
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR
Hicabi DURSUN
Muammer TOPAL
Selahaddin MENTEŞ
Raportör : Zehra GAYRETLİ
Başvurucu : Selahattin ÇİFTÇİ
Vekili : Av. Necdet DOĞAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, uzun yargılama nedeniyle makul sürede yargılanma
hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 10/10/2018 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
(Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 71.
maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana
ilişkin olduğu değerlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine
karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsil
edilmesine karar verilmesi talebiyle özel bir şirket aleyhinde 3/10/2012 tarihinde alacak davası açmıştır.
9. İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 7/11/2013 tarihli
kararı ile dava kabul edilerek toplam 95.906,17 TL alacağın başvurucuya
ödenmesine hükmedilmiştir.
10. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 29/12/2014 tarihli kararı ile
hüküm bozulmuştur.
11. Yargılama devam etmekte iken İstanbul 20. Asliye Ticaret
Mahkemesi kapatılmıştır. Bunun üzerine İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesince
(Mahkeme) bozma kararına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
12. Mahkemenin 3/7/2018 tarihli kararı ile dava kısmen kabul
edilerek 93.906,17 TL alacağın tahsil edilmesine karar verilmiştir.
13. 19/10/2018 tarihinde düzenlenen kesinleşme şerhine göre
gerekçeli karar 13/8/2018 tarihinde başvurucunun vekiline tebliğ edilmiştir.
14. Davanın taraflarınca temyiz edilmeyen karar, 26/9/2018
tarihinde kesinleşmiştir.
15. Başvurucu 10/10/2018 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
16. Mahkemenin 20/4/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
17. Başvurucu, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede
yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş; tazminat talebinde
bulunmuştur.
B. Değerlendirme
18. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan
hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini
kendisi takdir eder ( Tahir Canan ,
B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddialarının bir bütün olarak
Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkı
kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı ve
İçtüzük’ün 64. maddesinin (1) numaralı fıkraları uyarınca bireysel başvurunun
başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği
tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekmektedir.
20. Temyiz yolu açık olan bir hükme yönelik olarak etkili
görmedikleri veya hukuki yararları olmadığı için bu yola başvurmayan
başvurucular, mahkemece verilen kararı öğrendikleri tarihte ihlale neden
olduğunu ileri sürdükleri kararı öğrenmiş olup temyiz yoluna başvurmayarak
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkını kullanmışlarsa kendilerinden buna
ilişkin süreye riayet etmeleri beklenir. Her ne kadar derece mahkemesi kararı,
temyiz başvuru süresi sonunda kesinleşmekte ise de başvurucular bu yola
başvurmadığında derece mahkemesince verilen kararın tebliği ile ihlale neden
olduğunu ileri sürdükleri kararı öğrendiklerine göre bu tarihten itibaren otuz
gün içinde başvuruda bulunmaları gerekir. Temyiz yolunu etkili bir yol olarak
görmeyen başvurucular bireysel başvuruda bulunma yolunu tercih etmişlerse
bireysel başvuruya ilişkin süreye riayet etmelidirler ( Fikret Güney, B. No: 2013/1936, 17/9/2013,
§ 23).
21. Başvuru konusu olayda Mahkemenin 3/7/2018 tarihli kararı
başvurucu vekiline 13/8/2018tarihinde tebliğ edilmiştir.
22. Somut olayda başvurucu, ihlale neden olduğunu düşündüğü
mahkeme kararını 3/7/2018 tarihinde öğrendiği hâlde bu tarihten itibaren otuz
günlük başvuru süresinin geçmesinden sonra 10/10/2018 tarihinde bireysel
başvuruda bulunmuştur. Dolayısıyla başvuruda süre aşımı bulunduğu sonucuna
varılmıştır.
23. Açıklanan gerekçelerle ihlale neden olduğu ileri sürülen
karara ilişkin olarak otuz gün geçtikten sonra yapılan başvurunun diğer kabul
edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul
edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle
KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
20/4/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.