TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ÜMİT ÇELİK BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2020/21439)
Karar Tarihi: 31/10/2024
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ
İrfan FİDAN
Muhterem İNCE
Yılmaz AKÇİL
Raportör : Kamber Ozan TUTAL
Başvurucu : Ümit ÇELİK
Vekili : Av. Cahit ÇİFTÇİ
I. BAŞVURUNUN
ÖZETİ
1. Başvuru, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna
devredilmesine karar verilen bir bankada bulunan katılım fonu tutarı üzerine
bloke konulması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına
ilişkindir. Başvurucu, nihai hükmü 23/3/2020 tarihinde öğrendikten sonra
29/6/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. 5/3/2020 tarihli ve 7226
sayılı Kanun ile COVID-19 pandemisi nedeniyle yargı alanındaki süreler
13/3/2020 tarihinden 15/6/2020 tarihine kadar durduğundan başvurunun süresinde
olduğu değerlendirilmiştir. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
2. Ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun
adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. Anayasa Mahkemesi, olay
ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan Ayşe Sabahat Gencer ([G.K.],
B. No: 2018/34950, 20/10/2022) kararında uygulanacak anayasal ilkeleri
belirlemiştir. Bu çerçevede Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunca konulan banka
hesabı üzerindeki bloke kararının uzun süredir devam etmesinin başvurucuya
şahsi olarak aşırı bir külfet yüklediği değerlendirilerek mülkiyet hakkının
ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. Somut başvuruda da başvurucunun banka
hesabı üzerindeki tedbirin yaklaşık dört yıl devam ettiği anlaşıldığından
anılan kararda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren
bir durum bulunmamaktadır. Bu doğrultuda başvurucunun Anayasa’nın 35.
maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar
verilmesi gerekir.
III. GİDERİM
3. Başvurucu, ihlalin tespiti ve 50.000 TL manevi
tazminat talebinde bulunmuştur. Başvuru konusu olayda ihlalin ve sonuçlarının
ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki
yarar bulunmamaktadır. Olayda ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması
bakımından etkin giderim yolu tazminat olarak görülmektedir. Eski hâle getirme
kuralı çerçevesinde ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi
için başvurucuya manevi zararları karşılığında net 30.000 TL manevi tazminat
ödenmesine karar verilmesi gerekir.
IV. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın
KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
C. Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan
mülkiyet hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
D. Başvurucuya net 30.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,
diğer tazminat talebinin REDDİNE,
E. 30.000 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama
giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
F. Ödemelerin kararın tebliğini takiben başvurucunun
Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına,
ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine
kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin bilgi için İstanbul 7. İdare
Mahkemesine (E.2019/1179, K.2019/2383) GÖNDERİLMESİNE,
H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına
GÖNDERİLMESİNE 31/10/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.