TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
AYHAN KARAMAN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/2801)
Karar Tarihi: 7/1/2016
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin YILDIRIM
Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör : Fatma KARAMAN ODABAŞI
Başvurucu : Ayhan KARAMAN
Vekili : Av. Bünyamin TÜRKMENOĞLU
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1.
Başvuru, genel arazi kadastrosuna konu olan taşınmaza ilişkin açılan tapu
iptali ve tescil davasında kadastro çalışmalarından sonra yürürlüğe giren kanun
hükümlerinin uygulanması ve esasa girilmeksizin davanın hak düşürücü süre
yönünden reddedilmesi nedenleriyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına
ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2.
Başvuru 22/4/2013 tarihinde Konya 5. Asliye Hukuk
Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden
yapılan ön incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil
edecek bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3.
İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 10/12/2013 tarihinde,
başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar
verilmiştir.
4.
Bölüm tarafından 31/03/2014 tarihinde, başvurunun
kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar
verilmiştir.
5.
Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık)
gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü 30/5/2014 tarihinde
Anayasa Mahkemesine sunmuştur. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda
bulunmamıştır.
III. OLAY VE OLGULAR
A. Olaylar
6.
Başvuru formu ve ekleriyle Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) aracılığıyla
erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
7.
Konya ili Kadınhanı ilçesi Çeşmecik köyü 112 ada 1
parselde bulunan taşınmaz, 22/2/2005 tarihli ve 5304
sayılı Kanun ile değişik 21/6/1987 tarihli ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun
4. maddesine göre 2006 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında orman
vasfıyla Hazine adına tespit edilmiş ve buna ilişkin tutanak 1/9/2006 ile
2/10/2006 tarihleri arasında ilan edilerek itirazsız 3/10/2006 tarihinde
kesinleşmiştir.
8.
Başvurucu, Çeşmecik köyü 112 ada 1 parsel içinde
kalan iki adet taşınmazın nizasız ve fasılasız olarak uzun yıllardır ekilip
sürüldüğü, olağanüstü kazandırıcı zamanaşımına dayalı olarak iktisap
koşullarının oluştuğu gerekçesiyle 3402 sayılı Kanun’a dayalı olarak tapu
iptali ve tescil istemiyle 9/2/2011 tarihinde
Kadınhanı Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açmıştır.
9.
Mahkemece, 25/7/2011 tarihli ve E.2011/50, K.2011/185
sayılı karar ile dava konusu taşınmazın değerinin sulh hukuk mahkemesinin görev
sınırını aştığı gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle reddine, dosyanın
kesinleşmeyi müteakip istek hâlinde görevli Kadınhanı Asliye Hukuk Mahkemesine
gönderilmesine karar verilmiştir.
10.
Dosyanın gönderildiği Kadınhanı Asliye Hukuk Mahkemesi 30/11/2011 tarihli ve E.2011/346, K.2011/636 sayılı kararı ile davanın hak düşürücü süre
nedeniyle reddine karar vermiştir.
11.
Başvurucunun temyizi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 28/5/2012 tarihli ve E.2012/1395, K.2012/8028 sayılı ilamı ile dava açma süresinin 3402
sayılı Kanun’un 5304 sayılı Kanun’la değişik 4. maddesine göre otuz gün olduğu
gerekçesine yer verilerek, İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi yerinde görülmese
de neticesi itibarıyla doğru olan hüküm oyçokluğuyla onanmıştır.
12.
Başvurucunun karar düzeltme istemi, aynı Dairenin 11/2/2013 tarihli ve E.2012/12969, K.2013/1066 sayılı ilamı ile oyçokluğu ile
reddedilmiştir.
13.
Nihai karar 18/3/2013 tarihinde başvurucuya tebliğ
edilmiş olup başvurucu 22/4/2013 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
B. İlgili Hukuk
14.
5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanun’un 4. maddesi, 3402 sayılı
Kanun’un 11. maddesi, 12. maddesinin üçüncü fıkrası, 16. maddesinin (D) bendi, 15/1/2009 tarihli ve 5831 sayılı Kanun ile 31/8/1956 tarihli
ve 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 7. maddesinin birinci fıkrasının sonuna eklenen
cümle, 22/5/1987 tarihli ve 3373 Kanun ile değişik 6831 sayılı Kanun’un 11.
maddesinin 1. fıkrası.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
15.
Mahkemenin 7/1/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
16.
Başvurucu; genel arazi kadastrosuna konu olan taşınmaza ilişkin açılan tapu
iptali ve tescil davasında kadastro çalışmalarından sonra yürürlüğe giren 5831
sayılı Kanun ile 6831 sayılı Kanun’un 7. maddesinin birinci fıkrasının sonuna
eklenen hükmün geriye yürüyecek şekilde uygulandığını, olağanüstü kazandırıcı
zamanaşımı yoluyla taşınmaz iktisap koşulları oluşmasına rağmen bu hususta
gerekli araştırma yapılmadığını, tespit tutanaklarının kesinleşmesinden sonra
on yıllık süre içerisinde dava açılması mümkün iken hak düşürücü süre yönünden
davanın reddedildiğini belirterek mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri
sürmüştür.
B. Değerlendirme
17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (5)
numaralı fıkrası şöyledir:
“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği
tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren
otuz gün içinde yapılması gerekir.”
18. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) “ Başvuru süresi ve mazeret ”
başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği
tarihten, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren
otuz gün içinde yapılması gerekir.”
19.
Bireysel başvurunun kabul edilebilirlik koşullarından olan başvuru süresine
riayet edilmesi şartı, bireysel başvuru incelemesinin her aşamasında resen
dikkate alınması gereken bir başvuru koşuludur ( Taner Kurban , B. No: 2013/1582, 7/11/2013 ,
§ 19).
20. Bireysel başvuruların, 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesinin
(5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64. maddesinin
(1) numaralı fıkrası uyarınca başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru
yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde
Anayasa Mahkemesine doğrudan veya diğer mahkemeler yahut yurt dışı
temsilcilikler vasıtasıyla yapılması gerekmektedir ( Yasin Yaman , B. No: 2012/1075, 12/2/2013 , §§ 18, 19).
21.
Başvuru konusu olayda, genel arazi kadastrosu sırasında orman vasfı ile Hazine
adına tespit gören parselin sınırları içinde kalan iki adet taşınmazın
olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı yoluyla iktisap koşullarının oluştuğu
iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil davası sonunda Kadınhanı Asliye Hukuk
Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Temyiz üzerine Yargıtay 20.
Hukuk Dairesince hüküm oyçokluğu ile onanmış, karar düzeltme talebi ise yine
oyçokluğu ile reddedilmiştir.
22.
Başvurucu vekili, başvuru formunda Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 11/2/2013 tarihli karar düzeltme talebinin reddine ilişkin
ilamının 18/4/2013 tarihinde öğrenildiğini belirtmiş; eksikliğin giderilmesi
bildirimi üzerine sunduğu 23/5/2013 tarihli dilekçesinde ise gerekçeli kararın
kesinleşme şerhli suretinin 18/4/2013 tarihinde alınması suretiyle karar
düzeltme talebinin reddine ilişkin karardan haberdar olunduğunu bildirmiştir.
Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) sistemi üzerinde yapılan incelemede ise
Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 11/2/2013 tarihli
ilamının başvurucuya 18/3/2013 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu tespit
edilmiştir. Bu durumda başvurucu, karar düzeltme talebinin reddine ilişkin
nihai kararın tebliğinden itibaren otuz günlük başvuru süresi geçtikten sonra 22/4/2013 tarihinde başvuruda bulunmuştur. Dolayısıyla
başvuruda süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmıştır.
23.
Açıklanan nedenlerle ihlale neden olduğu iddia edilen karara ilişkin olarak
otuz gün geçtikten sonra yapılan başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları
yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
A.
Başvurunun süre aşımı nedeniyle
KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B.
Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
7/1/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE
karar verildi.