TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
RAUF ZÜLFÜKAR BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/1068)
Karar Tarihi: 23/2/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin YILDIRIM
Üyeler : Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
M. Emin KUZ
Recai AKYEL
Raportör : Özgür DUMAN
Başvurucu : Rauf ZÜLFÜKAR
Vekili : Av. Süreyya ALŞAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, uçuş tazminatından hukuka aykırı olarak kesildiği
öne sürülen gelir vergisinin iade edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının; bu
konuda farklı yargısal kararlar verilmesi nedeniyle de eşitlik ilkesi ile adil
yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 27/1/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş sunmamıştır.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar
özetle şöyledir:
A. Başvuruya Konu
Uyuşmazlık Öncesi Yaşanan Olaylar
8. Başvurucu Türk Hava Yolları A.Ş. (THY) bünyesinde ikinci
sınıf hava aracı bakım teknisyeni olarak görev yapmaktadır. Başvurucuya bu
görevi nedeniyle "uçuş tazminatı" ödemesi yapılmaktadır.
9. Başvurucu uçuş tazminatından gelir vergisi kesintisi
yapılmaması ve geriye dönük olarak yapılan vergi kesintilerinin de iade
edilmesi için 22/9/2005 tarihinde Maliye Bakanlığına (İdare) başvurmuştur.
İdare, söz konusu talebi 19/1/2006 tarihinde reddetmiştir.
10. Başvurucunun talebinin reddine ilişkin idari işlemin iptali
istemiyle açtığı dava, İstanbul 3. Vergi Mahkemesinin 30/6/2006 tarihli
kararıyla kısmen kabul edilmiştir. Mahkeme, dava konusu işlemin iptaline ve
başvuru tarihinden geriye doğru zamanaşımına uğramamış olan ve tevkifat yoluyla ödenen vergilerin davacıya ret ve iadesine
karar vermiştir. Kararda 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi
Kanunu'nun 29. maddesinin (2) numaralı fıkrasına göre başvurucuya ödenen uçuş
tazminatının gelir vergisinden müstesna olduğu gerekçe gösterilmiştir.
11. Temyiz edilen karar Danıştay Dördüncü Dairesinin 18/12/2006
tarihli ilamıyla onanmıştır.
B. Başvuruya Konu
Uyuşmazlık ve Sonrasında Yaşanan Olaylar
1. İstanbul 5. Vergi
Mahkemesinde Görülen İptal Davası
12. Başvurucu bu defa önceki başvuru tarihi olan 22/9/2005
tarihinden sonraki vergi kesintilerinin iadesi için 8/10/2007 tarihinde yeniden
İdareye başvuruda bulunmuştur. Ancak İdare başvurucunun bu talebini reddetmiş,
bu yazı başvurucuya 16/11/2007 tarihinde tebliğ edilmiştir.
13. Başvurucu İdarenin bu işlemine karşı 4/1/2008 tarihinde
İstanbul 5. Vergi Mahkemesinde iptal davası açmıştır. Mahkeme, 28/4/2008
tarihli kararıyla vergi kesintilerinin iadesi istemi yönünden davanın kabulüne,
faiz istemi yönünden ise davanın reddine karar vermiştir.
14. İdare kararı temyiz etmiş, Danıştay Dördüncü Dairesi
1/2/2010 tarihinde hükmün bozulmasına karar vermiştir. Bozma ilamında 6/1/1982
tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre dava
açma süresinin vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu hatırlatılmıştır. Somut
olayda ise davaya konu idari işlemin 16/11/2007 tarihinde tebliğ edildiği,
davanın da 28/12/2007 tarihinde açıldığı tespit edilmiştir. Daire, dolayısıyla
kanunda öngörülen süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle davanın süre
yönünden reddi gerektiğini belirtmiştir.
15. Başvurucunun karar düzeltme istemi de aynı Dairenin
30/11/2010 tarihli ilamıyla reddedilmiştir.
16. Bozma ilamı üzerine yapılan yargılama neticesinde Mahkeme
7/4/2011 tarihinde, davanın süre yönünden reddine karar vermiştir. Bu karar
temyiz edilmeksizin 16/11/2011 tarihinde kesinleşmiştir.
2. İstanbul 6. Vergi
Mahkemesinde Görülen İptal Davası
17. Başvurucu yine 22/9/2005 ile 8/10/2007 tarihleri arasındaki
dönem için yapılan vergi kesintilerinin iadesi istemiyle İdareye 20/8/2010
tarihinde düzeltme ve 22/10/2010 tarihinde şikâyet başvurularında bulunmuştur.
18. İdare tarafından bu başvurulara bir cevap verilmeyince
başvurucu 25/1/2011 tarihinde İstanbul 6. Vergi Mahkemesinde iptal davası
açmıştır. Mahkeme 12/6/2012 tarihinde davanın kısmen kabulüyle vergi
kesintilerinin iadesine, faiz istemi yönünden ise davanın reddine karar
vermiştir.
19. Temyiz edilen hüküm, Danıştay Dördüncü Dairesinin 12/6/2012
tarihli ilamıyla davanın kabul edilen kısmı yönünden bozulmuştur. Daire,
başvurucunun daha önce aynı istemle açtığı davanın süre yönünden reddedildiğine
dikkat çekmiştir. Bozma ilamında, aynı konuyla ilgili olarak yeni bir hukuki
durum söz konusu olmaksızın tekrar yapılan başvurunun dava açma süresini
canlandırmayacağı belirtilmiştir. Başvurucunun karar düzeltme istemi ise
Dairenin 31/1/2013 tarihli ilamıyla reddedilmiştir.
20. Bozma ilamına uyan Mahkeme 11/4/2013 tarihli kararıyla
davanın reddine karar vermiştir.
21. Karar başvurucu vekiline 27/12/2013 tarihinde tebliğ
edilmiştir.
22. Başvurucu 27/1/2014 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
23. Mahkemenin 23/2/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
24. Başvurucu, uçuş tazminatının kanun gereği gelir vergisinden
müstesna olduğunu belirterek buna rağmen söz konusu tazminattan gelir vergisi
kesintisi yapıldığından yakınmaktadır. Başvurucu, yapılan vergi kesintilerinin
iadesi istemiyle 2005 yılında başlattığı idari ve yargısal sürecin de lehine
sonuçlandığını ifade etmiştir.
25. Başvurucu 22/9/2005 ile 8/10/2007 tarihleri arasındaki vergi
kesintilerinin iadesi için İdareye yaptığı başvurunun zımnen reddedildiğini,
yargısal süreçten ise bir sonuç alamadığını belirterek mülkiyet hakkının ihlal
edildiğini iddia etmiştir. Başvurucu ayrıca daha önceki döneme ait vergi
kesintilerinin iade edilmesine ve emsal yargı kararları da bulunmasına rağmen
açtığı davanın reddedilmesi nedeniyle eşitlik ilkesi ile adil yargılanma
hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucu ihlallerin tespiti ile tazminat
taleplerinde bulunmuştur.
26. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1. maddesinin (8)
numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin
başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve
kararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir ( Zafer Öztürk, B. No: 2012/51, 25/12/2012,
§ 17).
27. Başvuru konusu olayda başvurucu 22/9/2005 ile 8/10/2007
tarihleri arasındaki dönem için uçuş tazminatından yapılan vergi kesintilerinin
iadesi isteminin İdarece reddedilmesi üzerine İstanbul 5. Vergi Mahkemesinde
iptal davası açmıştır. Bu davada Mahkeme bozma ilamına uyarak 7/4/2011
tarihinde davanın süre yönünden reddine karar vermiştir. Bu karar ise temyiz
edilmeksizin 16/11/2011 tarihinde kesinleşmiştir.
28. Başvurucu bu dava devam ederken aynı dönem için vergi
kesintilerinin iade edilmesi istemiyle yeniden İdareye başvurmuş ve zımnî ret
işlemine karşı bu defa 25/1/2011 tarihinde İstanbul 6. Vergi Mahkemesinde iptal
davası açmıştır. Dolayısıyla başvurucunun ihlal iddiaları esas itibarıyla
İstanbul 5. Vergi Mahkemesinde görülen ve süre yönünden reddedilen dava ile
ilgilidir. Ancak başvuruya konu 22/9/2005 ile 8/10/2007 tarihleri arasındaki
vergi kesintileriyle ilgili istem bakımından açılan bu davanın Anayasa
Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başladığı 23/9/2012 tarihinden önce
sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.
29. Anayasa Mahkemesinin önceki kararlarında da belirtildiği
üzere daha önce başvurulduğu ve reddedildiği için başarılı olunmayacağı belli
olan başvuru yoluna, yeni bir delil ileri sürmeksizin bireysel başvuruların
incelenmeye başlandığı tarih olarak belirlenen 23/9/2012 tarihinden sonra
tekrar başvurulması sonucu verilen ret kararı üzerine yapılan bireysel
başvurunun Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi kapsamında olduğunun
kabul edilmesi mümkün değildir (başka bir hak ihlali iddiasıyla ilgili olmakla
birlikte ilgisi nedeniyle bkz. Zeycan Yedigöl [GK], B. No: 2013/1566, 10/12/2015, §
42; mülkiyet hakkı yönünden bkz. Agavni Mari Hazaryan ve diğerleri ,
B. No: 2014/4715, 15/6/2016, § 119).
30. Açıklanan nedenlerle başvurunun, diğer kabul edilebilirlik
koşulları yönünden incelenmeksizin zaman
bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar
verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun zaman
bakımından yetkisizlik yönünden KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
23/2/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.