TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
HÜSEYİN ALTUNCI BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2016/22582)
Karar Tarihi: 28/5/2019
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Recep
  KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz
  AKINCI
Muammer
  TOPAL
Recai AKYEL
Raportör : Sinan
  ARMAĞAN
Başvurucu : Hüseyin
  ALTUNCI
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; sağlık durumu elverişsiz olmasına rağmen tutukluluğa
karar verilmesi ve itirazın hukuka aykırı şekilde reddedilerek tutukluluk
hâlinin devam ettirilmesi nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının, sivil
kişilerce gerçekleştirilen yaralama olayına ilişkin bir ceza soruşturması
yapılmaması ve tutuklandıktan sonra konulduğu yerin fiziki koşullarının
yetersiz olması sebepleriyle de kötü muamele yasağının ihlal edildiği
iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 31/10/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 73. maddesi uyarınca sağlık sorunları ve tutulduğu yerin koşulları
nedeniyle tedbiren tahliyesine karar verilmesini
talep etmiştir.
4. Komisyonca, tedbir talebinin Bölüm tarafından karara
bağlanması gerekli görüldüğünden İçtüzük'ün 73.
maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun -kabul edilebilirlik hususu
değerlendirilmeksizin- Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
5 .
Bölüm tarafından -başvurunun kabul edilebilirliği konusunda bir değerlendirme
yapılmadan- Elazığ E Tipi Ceza İnfaz Kurumu
Müdürlüğünün cevabi yazısı dikkate alınarak 7/11/2016 tarihinde tedbir
talebinin reddine karar verilmiştir. Verilen kararda başvurucunun ceza infaz
kurumunda tutulmaya başlandığı günden itibaren sağlık durumunun takip edildiği,
tedavi ve kontrollerinin sevk edildiği hastaneler ve kurum tabipliği tarafından
yapıldığı, ceza infaz kurumunda tutulmasının yaşamına
ya da maddi veya manevi bütünlüğüne tehlike oluşturmadığı belirtilmiştir.
6. Başvurucunun bireysel başvurusu Ulusal Yargı Ağı Projesi
(UYAP) üzerinden numara verilerek dosya oluşturulmuştur. Bireysel başvuruya
konu evrakların asılları Anayasa Mahkemesine ulaştığında sehven 2016/43044
başvuru numarasıyla 30/12/2016 tarihinde yeniden kayıt edilmiştir. İkinci Bölüm
İkinci Komisyon tarafından 21/3/2018 tarihinde 2016/43044 numaralı bireysel
başvuru dosyası hakkında kabul edilmezlik kararı verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan
Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında
gözaltına alınmıştır. Tunceli Sulh Ceza Hâkimliğinin 20/8/2016 tarihli
kararıyla tutuklanarak Tunceli A 3 Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna
yerleştirilmiş, 25/8/2016 tarihinde ise Elazığ E Tipi
Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledilmiştir.
9. Başvurucu, farklı tarihlerde birçok kez tahliye talebiyle
adli makamlara dilekçe sunmuştur.Bu dilekçelerinde sağlık sorunları nedeniyle tahliyesini talep etmiş, Ceza İnfaz
Kurumundaki gayri sıhhi tutma koşullarının kötü muamele niteliğinde olduğunu
belirtmiştir. Ayrıca başvurucu üç buçuk yaşında bir çocuğunun bulunduğunu ifade
ederek gerekli tedbirlerin alınmasını ve Trabzon ilindeki ceza infaz kurumuna
nakledilmesini istemiştir. Başvurucunun bu itiraz ve talepleri Elazığ ve Tunceli Sulh Ceza Hâkimlikleri tarafından
reddedilmiştir.
10. Başvurucu 20/9/2016 tarihinde tedavi işlemlerinin kasıtlı
olarak geciktirildiği ve engellendiği iddiasıyla Ceza İnfaz Kurumu personeli
hakkında suç duyurusunda bulunmuştur. Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 13/10/2016 tarihinde -kayıtlara göre
başvurucunun tedavisinin sağlık birimlerince yapıldığının anlaşıldığı ve
iddialarını destekleyecek delil bulunmadığı gerekçesiyle- ilgililer hakkında
kovuşturmaya yapılmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
11. Başvurucunun tutukluluğun devamına ilişkin Tunceli Sulh Ceza
Hâkimliğinin 7/10/2016 tarihli kararına yaptığı itiraz Erzincan Sulh Ceza
Hâkimliğinin 21/10/2016 tarihli kararıyla kesin olarak reddedilmiştir.
12. Başvurucu 31/10/2016 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
13. Bireysel başvuru sonrası Anayasa Mahkemesi tarafından
başvurucunun tedbir talebinin değerlendirilmesi için yazılan yazıya verilen
cevapta; başvurucunun muayene ve takiplerinin yapıldığı, tedavisine devam
edildiği, ilaçlarının reçete edildiği, sağlık hizmetlerine erişiminin
sağlandığı belirtilmiştir. Ayrıca Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 468 kişi
olduğu ancak 15/7/2016 tarihindeki darbe teşebbüsü sürecinden dolayı
öngörülemeyen artış yaşanması nedeniyle hâlihazırda kurumda 1136 hükümlü veya
tutuklunun bulunduğu, yaşam şartlarının düzeltilmesi için titizlikle
düzenlemeler yapıldığı, bu kapsamda spor kompleksinin koğuş haline getirildiği
ve burada 131 tutuklunun barındırıldığı, başvurucunun tutulduğu bölümde 4
tuvalet ve 2 banyonun bulunduğu belirtilmiştir. Bunula beraber yakın zamanda
faaliyete geçmesi planlanan Elazığ T Tipi Kapalı Ceza
İnfaz Kurumu açıldığında, bahse konu bölümde barındırılan tutukluların normal
koğuşlara alınarak yaşam şartlarının iyileştirileceği konusunda bilgi
verilmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 28/5/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A . Başvurucunun İddiaları
15 . Başvurucu,yakalanarak gözaltına alındığı 16/8/2016 tarihinde Hopa’da köylüler tarafından darp edildiği
için karın bölgesindeki ameliyat yerinin patladığını, bu olaya ilişkin adli bir
soruşturma yapılmadığını belirtmiştir. Başvurucu, sağlık durumunun kötü
olduğunun görmezden gelinerek tutuklandığını ve buna ilişkin yaptığı
itirazların ise reddedildiğini, dosyadaki kısıtlama kararı nedeniyle savunma
hakkının sınırlandırıldığını söylemiştir. Yapılan kontrollerde altı ay önce ALS-Motor Nöron hastalığı teşhisi
konmasına rağmen Ceza İnfaz Kurumunun spor salonunda 132 kişiyle birlikte gayri
sıhhi şartlarda tutulduğu için sağlığının zarar gördüğünü beyan eden başvurucu,
ölüme terk edildiğini, tutma koşullarının insanlık onuruyla bağdaşmadığını
ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 48. maddesinin (5) numaralı
fıkrası şöyledir:
“Kabul
edilebilirlik şartları ve incelemesinin usul ve esasları ile ilgili diğer
hususlar İçtüzükle düzenlenir.”
17. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 80. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:
“(1)
Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde
düşme kararı verilebilir:
…
ç ) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir başka gerekçeden
ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden
görülmemesi.
(2)
Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki fıkrada belirtilen nitelikteki bir
başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların
kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli
kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir.”
18. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 81. maddesinin (3) numaralı fıkrası şöyledir:
"Bölümler ve Komisyonlarca verilen
kararlar kesindir. Kararların imzalı asıl suretleri Mahkeme arşivinde saklanır.
Birer örneği başvurucuya, Adalet Bakanlığına ve diğer ilgililere tebliğ
edilir."
19. Başvurucunun şikâyetlerinin özü hukuka aykırı şekilde
tutuklanması ve tutukluluğa yaptığı itirazlarının haksız şekilde reddedilmesi,
Ceza İnfaz Kurumunun fiziki koşullarının yetersiz olması ve sivil kişilerce
maruz kaldığı eylemler konusunda ceza soruşturması yapılmamasıdır.
20. Başvurucunun tahliye amacına yönelik tedbir talebi konusunda
Birinci Komisyon tarafından dosya Bölüme gönderilmiş ise de dosyanın kabul
edilebilir olup olmadığı konusunda hiçbir aşamada herhangi bir değerlendirme
yapılmış değildir. Başvurucunun tedbir talebi değerlendirilmiş ve
reddedilmiştir (bkz. § 5). Bununla birlikte dosya Bölüme sevk edilmiş iken
sehven yapılan kayıt sonrası oluşturulan 2016/43044 numaralı dosyada İkinci
Komisyon tarafından kabul edilemezlik kararı verilmiştir (bkz.§ 6). İkinci
Komisyon tarafından aynı konuya ilişkin olarak 21/3/2018 tarihinde verilen
kararın kesin olduğu hususunda bir kuşku bulunmamaktadır. Ayrıca verilen karardan farklı bir
değerlendirme yapmayı gerektiren sebep de bulunmamaktadır.
21. Başvurucunun bireysel başvuruya konu şikâyetlerinin Komisyon
tarafından başka bir esas numarasında olsa da karara bağlandığı, dile getirilen
şikayetlerin hiçbir aşamada kabul edilebilir bulunmadığı ve tedbir talebinin
Bölümce değerlendirildiği gözönüne alındığında
başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir nedenin kalmadığı
anlaşılmıştır.
22. Öte yandan İçtüzük'ün 80.
maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen başvurunun incelenmesinin
devamında Anayasa'nın uygulanması veya temel hakların kapsamının ve
sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı
herhangi bir durumun da söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir nedenin kalmadığı anlaşıldığından İçtüzük’ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendi
gereğince başvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi nedeniyle
DÜŞMESİNE,
B .
Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 28/5/2019 tarihinde
OYBİRLİĞİYLE karar verildi.