TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
MUHAMMET ALKIŞ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/37919)
Karar Tarihi: 18/5/2021
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Kadir ÖZKAYA
Üyeler : Engin YILDIRIM
M. Emin KUZ
Yıldız SEFERİNOĞLU
Basri BAĞCI
Raportör : Yüksel GÜNARSLAN
Başvurucu : Muhammet ALKIŞ
Vekili : Av. İbrahim KORHAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 8/11/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonunca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu vekilinin bireysel başvuru formundaki beyanına göre başvurucu, hakkında başlatılan bir soruşturma kapsamında 13/4/2011 tarihinde gözaltına alınmıştır.
8. Başvurucunun da aralarında bulunduğu bir kısım şüpheli hakkında, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 24/1/2012 tarihli iddianamesi ile kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşleri düzenleme, yönetme, bunların hareketlerine katılma ile toplantı ve gösteri yürüyüşünde görevlendirilenlerin vazifelerini yapmalarına engel olma suçlarından kamu davası açılmıştır.
9. İstanbul 3. Asliye Ceza Mahkemesi (Mahkeme), 21/6/2019 tarihli kararı ile başvurucunun üzerine atılı eylemler ile ilgili olarak 2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun'un geçici 1. maddesinin (b) bendi uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine hükmetmiştir. Karar, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilmiştir.
10. Başvurucunun yokluğunda verilen hükme ilişkin gerekçeli karar, başvurucuya 27/7/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir.
11. Bununla birlikte başvurucu vekili, nihai kararın 15/7/2019 tarihinde öğrenildiğini belirtmektedir.
12. Başvurucu, Mahkemenin kovuşturmanın ertelenmesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmamış; iddia makamı ve müştekiler de istinaf kanun yoluna müracaat etmemiştir.
13. Bir kısım sanığın Mahkeme kararına karşı, istinaf kanun yoluna başvurmaları nedeni ile yargılama sadece bu sanıklar yönünden istinaf mercii önünde devam etmektedir.
14. Başvurucu 8/11/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
15. Mahkemenin 18/5/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
16. Başvurucu, yargılamanın makul sürede tamamlanmadığını belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un " Bireysel başvuru usulü " kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
"Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Haklı bir mazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar, mazeretin kalktığı tarihten itibaren onbeş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte başvurabilirler ..."
18. Bireysel başvurunun ön şartlarından biri de otuz günlük süre kuralıdır. Sürenin başvurunun her aşamasında dikkate alınması gerekir ( Deniz Baykal, B. No: 2013/7521, 4/12/2013, § 32). Otuz günlük süreye ilişkin başlangıç tarihinin tespitinde kanun hükmü gereği öğrenme tarihi esas alınmalıdır.
19. 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası gereği bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.
20. Mahkeme tarafından başvurucu hakkında verilen kovuşturmanın ertelenmesi hükmüne ilişkin gerekçeli karar, başvurucuya 27/7/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu vekili, başvuru formunda nihai kararın 15/7/2019 tarihinde öğrenildiğini beyan etmiştir. Dolayısıyla 15/7/2019 tarihinden itibaren otuz günlük sürede bireysel başvuruda bulunulması gerekirken bu sürenin geçmesinden sonra 8/11/2019 tarihinde başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.
21. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 18/5/2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.