TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
GÜLENDAM ŞAHİN VE ALİ ÖZDAŞ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/12405)
Karar Tarihi: 15/12/2016
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Serruh KALELİ
Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Raportör Yrd. : Gökçe GÜLTEKİN
Başvurucular : 1. Gülendam ŞAHİN
2. Ali ÖZDAŞ
Vekili : Av. Emine AK
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 25/7/2014 tarihinde
yapılmıştır.
3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan
ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca 2014/12406 numaralı başvurunun kabul edilebilir
olduğuna, esas incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
Komisyonca 2014/12405 numaralı başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin
Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından 2014/12405 numaralı başvurunun kabul
edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. 2014/12406 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyasının
aralarındaki hukuki bağlantı nedeniyle 2014/12405 numaralı bireysel başvuru
dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2014/12405 başvuru numaralı bireysel
başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
9. Başvurucular hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 25/12/2002 tarihli iddianamesi ile resmî belgede sahtecilik
suçundan kamu davası açılmıştır. Ankara 6. Ağır Ceza Mahkemesinin E.2002/384
sayılı kararıyla başvurucuların beraatine karar
verilmiş, temyiz üzerine İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur. Bozmaya
uyularak yürütülen yargılamada dava dosyasının Ankara 7. Ağır Ceza Mahkemesinin
E.2006/410 sayılı dava dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmiştir. Ankara
7. Ağır Ceza Mahkemesinin 14/7/2008 tarihli kararı ile
başvurucuların beraatine karar verilmiştir. Temyiz
üzerine karar bozulmuş, bozmaya uyularak yürütülen yargılamada Mahkemenin 20/2/2012 tarihli kararıyla başvurucuların hapis cezasıyla
cezalandırılmalarına karar verilmiştir. Anılan karar temyiz edilmiş ve
bozulmuştur. Bozmaya uyularak yürütülen yargılamada Mahkemenin 27/6/2014 tarihli kararıyla başvurucuların beraatine karar verilmiştir. Karar temyiz edilmiş olup
temyiz incelemesi devam etmektedir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 15/12/2016 tarihinde
yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular, makul sürede yargılanma hakkının ihlal
edildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Kabul Edilebilirlik
Yönünden
12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine
karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan Ali Özdaş tarafından yapılan başvuruda yer alan makul sürede
yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna
karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
13. Ceza yargılaması süresinin tespitinde, kişiye suç işlediği
iddiasının yetkili makamlar tarafından bildirildiği veya isnattan ilk olarak
etkilendiği arama ve gözaltı gibi tedbirlerin uygulandığı tarih ile suç
isnadına ilişkin nihai karar tarihi (bireysel başvuruya konu devam eden
yargılamalar yönünden Anayasa Mahkemesinin inceleme tarihi) arasında geçen süre
esas alınır ( B.E . , B. No: 2012/625, 9/1/2014,
§ 34).
14. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığı
değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların
ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın
süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate
alınır ( B.E . , § 29).
15. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda
verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 13 yıl 11 aylık
yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi
gerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un
50. Maddesi Yönünden
17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının
ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi
hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere
hükmedilir…”
18. Başvurucular, maddi ve manevi tazminat talebinde
bulunmuşlardır.
19. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
sonucuna varılmıştır.
20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları
karşılığında, yargılamadaki taraf sayısı da dikkate alınarak, başvuruculara
ayrı ayrı net 13.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için başvurucunun
uğradığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal arasında illiyet
bağı bulunmalıdır. Başvurucunun bu konuda herhangi bir belge sunmamış olması
nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.
21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harcın
başvuruculara ayrı ayrı ödenmesine ve 1.800 TL vekâlet ücretinin başvuruculara
müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin Ali Özdaş tarafından yapılan bireysel başvuruda yer alan
iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süre
yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvuruculara ayrı ayrı net 13.500 TL manevi tazminat
ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harcın BAŞVURUCULARA AYRI AYRI ÖDENMESİNE ve 1.800
TL vekâlet ücretinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye
Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede
gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar
geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Yargıtay 11. Ceza Dairesine
(E.2015/2328) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 15/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.