TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
HÜSEYİN SARIKAYA BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/20198)
Karar Tarihi: 24/11/2016
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Nuri
  NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ
Raportör Yrd. : İsmail Emrah
  PERDECİOĞLU
Başvurucu : Hüseyin
  SARIKAYA
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 22/12/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esasının
incelenmesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
7. i. İstanbul Anadolu 7. İş
Mahkemesinde Görülen Yargılama Yönünden
Başvurucu 14/5/2009
tarihinde Kartal 3. İş Mahkemesinde açtığı işçi ve işveren ilişkisinden
kaynaklanan tazminat davasında İlk Derece Mahkemesinin 23/2/2011 tarihli kısmen
kabul kararı Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2/7/2013 tarihli ilamı ile bozulmuş,
bozma ilamının ardından dava dosyası İstanbul Anadolu 7. İş Mahkemesine
devredilmiş, 25/3/2014 tarihli karar ile dava kısmen kabul edilmiş, bu karar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 21/10/2014 tarihli ilamı ile onanmış ve yargılama
süreci sona ermiştir.
ii. İstanbul
Anadolu 15. İcra Hukuk Mahkemesinde Görülen Yargılama Yönünden
8. Başvurucu aleyhine 25/6/2014 tarihinde İstanbul Anadolu 15.
İcra Hukuk Mahkemesinde açılan icra takibine itiraz davasında 6/11/2014 tarihli
karar ile davanın kabulüne hükmedilmiş, bu karara karşı başvurucu tarafından
temyiz talebinde bulunulmuş, dava dosyası üzerindeki temyiz incelemesi henüz
sonuçlanmamıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
9. Mahkemenin 24/11/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
10. Başvurucu makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüştür.
A. Esas Yönünden
i. İstanbul Anadolu 7. İş Mahkemesinde Görülen
Yargılama Yönünden
11. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemeleri
nezdinde açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin başlangıç
tarihi olarak, davanın açıldığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak,
yargılamanın sona erdiği ( Nesrin Kılıç, B. No: 2013/772, 7/11/2013 § 69), yargılaması devam eden davalar yönünden ise
Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esas
alınır ( Mehmet Salih Ayyıldız, B.
No: 2012/397, 17/11/2014, § 25).
12. İş mahkemeleri nezdinde görülen davalarda yargılama
süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve
kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki
tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin
niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Nesrin
Kılıç , §§ 57,58).
13. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda
verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda beş yılı aşan yargılama
süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
14. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi
gerekir.
ii. İstanbul Anadolu 15.
İcra Hukuk Mahkemesinde Görülen Yargılama Yönünden
15. Yukarıda belirtilen ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer
başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık iki yıl
altı aylık yargılama süresinin makul olduğu sonucuna varmak gerekir.
16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edilmediğine karar
verilmesi gerekir.
B. 6216 Sayılı Kanun'un
50. Maddesi Yönünden
17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un maddesinin (1) numaralı
fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının
ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi
hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere
hükmedilir. …”
18. Başvurucu maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
19. Somut olayda İstanbul Anadolu 7. İş Mahkemesinde görülen
yargılama yönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna
varılmıştır.
20. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları
karşılığında başvurucuya net 5.200 TL manevi tazminat ödenmesine karar
verilmesi gerekir.
21. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesi için
başvurucunun uğradığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal
arasında illiyet bağı bulunmalıdır. Başvurucunun bu konuda herhangi bir belge
sunmamış olması nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi
gerekir.
22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harçtan oluşan
yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede
yargılanma hakkının İstanbul Anadolu 7. İş Mahkemesinde görülen yargılama
yönünden İHLAL EDİLDİĞİNE,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede
yargılanma hakkının İstanbul Anadolu 15. İcra Hukuk Mahkemesinde görülen
yargılama yönünden İHLAL EDİLMEDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 5.200 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,
tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D.206,10 TL harçtan oluşan yargılama giderinin BAŞVURUCUYA
ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye
Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede
gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar
geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin İstanbul Anadolu 7. İş Mahkemesine
(E.2013/447, K.2014/234) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 24/11/2016
tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.