TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
HAKKI YILDIRIM BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/7052)
Karar Tarihi: 23/11/2016
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Serdar
  ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep
  KÖMÜRCÜ
Recai AKYEL
Raportör Yrd. : İsmail Emrah
  PERDECİOĞLU
Başvurucu : Hakkı
  YILDIRIM
Vekilleri : Av. Fikret
  AYDOĞDU
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 22/5/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. 2014/7053 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyasınınkişi yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/7052
başvuru numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine, 2014/7053
başvuru numaralı bireysel başvuru dosyasının kapatılmasına, incelemenin
2014/7052 başvuru numaralı bireysel başvuru dosyası üzerinden yürütülmesine
karar verilmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
i. Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2012/343
Sıra Sayısına Kayıtlı Yargılama Yönünden
9. Başvurucu tarafından 13/7/2004 tarihinde İhsaniye Asliye
Hukuk Mahkemesinde işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davası
açılmış, yargılamanın ilerleyen aşamalarında dava dosyası Afyonkarahisar İş
Mahkemesine devredilmiş, yargılama sonunda Afyonkarahisar İş Mahkemesinin
14/7/2015 tarihli kararı ile dava kısmen kabul edilmiş, temyiz üzerine dosya
Yargıtay 22. Hukuk Dairesine gönderilmiş, temyiz incelemesi hâlen
sonuçlanmamıştır.
ii. Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2013/146
Sıra Sayısına Kayıtlı Yargılama Yönünden
10. Başvurucu tarafından 1/1/2004 tarihinde İhsaniye Asliye
Hukuk Mahkemesinde işçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan hizmet tespiti
davası açılmış, 12/3/2009 tarihinde verilen hüküm Yargıtay 10. Hukuk Dairesince
1/11/2010 tarihinde bozulmuş, bozma üzerine bu defa 31/5/2012 tarihinde verilen
hüküm de Yargıtay 10. Hukuk Dairesince 24/12/2012 tarihinde bozulmuş, bozma
sonrası yargılamaya Afyonkarahisar İş Mahkemesinde devam edilmiş, 9/7/2014
tarihinde verilen kısmen kabul kararı ise Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin
10/2/2015 tarihli ilamı ile düzeltilerek onanmış ve yargılama sona ermiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 23/11/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
12. Başvurucu makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüştür.
A. Kabul Edilebilirlik
Yönünden
13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine
karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul
sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir
olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
14. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemeleri
nezdinde açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin başlangıç
tarihi olarak davanın açıldığı tarih, sürenin sona erdiği tarih olarak
yargılamanın sona erdiği ( Nesrin Kılıç, B. No: 2013/772, 7/11/2013 § 69); yargılaması devam eden davalar yönünden ise
Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esas
alınır ( Mehmet Salih Ayyıldız, B.
No: 2012/397, 17/11/2014, § 25).
15. İş mahkemeleri nezdinde görülen davalarda yargılama süresinin
makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç
dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu
ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin
niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Nesrin
Kılıç , §§57,58).
16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda
verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda Afyonkarahisar İş
Mahkemesinin E.2012/343 sıra
sayısına kayıtlı yargılama yönünden on iki yılı aşan ve Afyonkarahisar İş
Mahkemesinin E.2013/146 sıra
sayısına kayıtlı yargılama yönünden yaklaşık on bir yıllık yargılama
sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi
gerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un
50. Maddesi Yönünden
18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı
fıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının
ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi
hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere
hükmedilir…”
19. Başvurucu, Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2012/343 sıra sayısına kayıtlı yargılama yönünden
10.000 TL; Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2013/146 sıra sayısına kayıtlı yargılama yönünden 20.000 TL manevi
tazminat talebinde bulunmuştur.
20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
sonucuna varılmıştır.
21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları
karşılığında başvurucuya Afyonkarahisar İş Mahkemesinin E.2012/343 sıra sayısına kayıtlı yargılama yönünden
taleple bağlı kalınarak net 10.000 TL, Afyonkarahisar İş Mahkemesinin
E.2013/146 sıra sayısına kayıtlı yargılama
yönünden net 15.600 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
22. Dosyalardaki belgelerden tespit edilen 412,20 TL harç ve
1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.212,20 TL yargılama giderinin
başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. Maddesinde güvence altına alınan makul süre
yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net toplam 25.600 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,
D. 412,20 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam
2.212,20 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Maliye
Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede
gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar
geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Afyonkarahisar İş Mahkemesine
(E.2013/146, K.2014/434); Yargıtay 22. Hukuk Dairesine (E.2015/32760)
GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE
23/11/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.