TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
OKTAY AKTAŞ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/18000)
Karar Tarihi: 19/1/2023
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Selahaddin MENTEŞ
İrfan FİDAN
Muhterem İNCE
Raportör : Eren Can BENAKAY
Başvurucu : Oktay AKTAŞ
Vekili : Av. İpek Oya KURAL
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, genel idare hizmet sınıfına atamanın gerçekleştirilmesi talebine ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 21/5/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve ekinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:
7. Başvuru formunda açıkça yazmamakla beraber bilgilerine yer verilen mahkeme kararlarından anlaşıldığı kadarıyla başvurucu uzman erbaş statüsünde görev yapmakta iken bu görevden kendi isteğiyle ayrılmış ve 2003 yılında Tapu Kadastro Ankara Bölge Müdürlüğü emrine bekçi olarak atanmıştır.
8. Başvurucu, genel idare hizmetleri sınıfında bir kadroya atanma istemiyle yapmış olduğu başvurusunun reddedilmesi üzerine iptal davası açmıştır.
9. Van 1. İdare Mahkemesi (Mahkeme) 7/1/2015 tarihinde işlemin iptaline karar vermiştir.
10. Danıştay Beşinci Dairesi 2/3/2016 tarihinde Mahkeme kararının bozulmasına karar vermiştir.
11. Mahkeme, bozma kararına uyarak 21/6/2016 tarihinde davayı reddetmiştir.
12. Danıştay İkinci Dairesi (Daire) 10/4/2018 tarihinde temyiz talebini reddederek Mahkeme kararını onamıştır.
13. Dairenin 14/2/2019 tarihli kararıyla karar düzeltme talebi reddedilmiştir.
14. Nihai karar 26/4/2019 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir. Başvurucu 21/5/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
15. Anayasa Mahkemesinin 19/1/2023 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
16. Başvurucu, bulunmuş olduğu sınıf ile atanması gerektiğini ileri sürdüğü sınıf arasında bulunan maaş farkı, ek gösterge farkı ve kıdem farkını alamadığını belirtmiştir. Yaşamış olduğu maddi kaybın ve bugüne kadar çalıştığı işler nedeniyle uğramış olduğu manevi kaybın kendine ödenmesi gerektiğini ifade etmiştir. Başvurucu, kendisi ile aynı konumda olup da genel idare hizmetleri sınıfına atanan arkadaşlarını örnek göstererek genel idare sınıfına atamasının gerçekleştirilmesini talep etmiştir. Başvuru formunda hangi anayasal hakkının neden ihlal edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.
B. Değerlendirme
17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “ Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi ” kenar başlıklı 48. maddesinin (2) numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:
"Mahkeme, ... açıkça dayanaktan yoksun başvuruların kabul edilemezliğine karar verebilir."
18. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) bireysel başvuruların içeriğini düzenleyen “ Bireysel başvuru formu ve ekleri ” kenar başlıklı 59. maddesinin (2) ve (3) numaralı fıkralarının bireysel başvurunun yapıldığı tarihteki ilgili kısmı şöyledir:
"(2) Başvuru formunda aşağıdaki hususlar yer alır:
...
ç) Kamu gücünün ihlale neden olduğu iddia edilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların ... özeti.
d) Bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve delillere ait özlü açıklamalar.
e) Başvurucunun güncel ve kişisel bir temel hakkının doğrudan zedelendiği iddiasının dayanakları.
...
h) Başvurucunun talepleri.
(3)Başvuru formuna aşağıdaki belgeler ya da onaylı örnekleri eklenir:
Başvuru formuna aşağıdaki belgelerin ya da onaylı örneklerinin eklenmesi zorunludur:
...
e) Başvuruda ileri sürülen hak ihlali iddialarını temellendirecek belgelerin onaylı örnekleri.
...
(4) Başvurucu ihlal iddiasına dayanak gösterdiği üçüncü fıkradaki belgelere herhangi bir nedenle erişememesi hâlinde bunun gerekçelerini belirtir. Mahkeme gerekli gördüğü takdirde bu bilgi ve belgeleri resen toplar."
19. Anayasa Mahkemesi içtihadına göre bireysel başvurularda, başvuru konusu olaylarla ilgili delilleri ibraz etmek suretiyle olaylar hakkındaki iddialarını kanıtlamak ve dayanılan Anayasa hükmünün ihlal edildiğine dair açıklamalarda bulunarak hukuki iddialarını ortaya koymak başvurucuya düşer. Başvurucunun kamu gücünün işlem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edildiğini ileri sürdüğü hak ve özgürlük ile dayanılan Anayasa hükümlerini, ihlal gerekçelerini, dayandığı delillerle ihlale neden olduğunu ileri sürdüğü işlem veya kararların neler olduğunu başvuru dilekçesinde belirtmesi şarttır. Başvuru dilekçesinde kamu gücünün ihlale neden olduğu iddia edilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özeti yapılmalı, bireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçelerle deliller açıklanmalıdır ( Veli Özdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014, §§ 19, 20; Ünal Yiğit, B. No: 2013/1075, 30/6/2014, §§ 18, 19; Sabah Yıldızı Radyo ve Televizyon Yayın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017, § 19).
20. Nitekim 6216 sayılı Kanun'un 48. maddesinin (2) numaralı fıkrasına ilave olarak İçtüzük’ün 59. maddesinde de başvurucuların yükümlülükleri kapsamında şikâyetin maddi ve hukuki temellerine başvuru formu ve eklerinde yer verilmesi gerektiği açıkça belirtilmiş (bkz. § 18), böylece başvuru koşullarının öngörülebilirliği kuvvetlendirilmiştir.
21. Anayasa Mahkemesinin başvurucunun yerine geçerek ihlal iddialarını gerekçelendirme, olay ve olguları ortaya koyma ve delil toplama görev ve yükümlülüğü bulunmamaktadır. Söz konusu yükümlülükler başvurucuya aittir ( Cemal Günsel [GK], B. No: 2016/12900, 21/1/2021, § 25).
22. Başvurucuların anılan yükümlülüklere uymamaları hâlinde şikâyetlerini temellendiremedikleri için başvuruları açıkça dayanaktan yoksun bulunabilir. Anayasa Mahkemesi, temellendirmeye ilişkin incelemesini her başvurunun somut koşullarında yapar. Kuşkusuz bu yükümlülüklere ellerinde olmayan nedenlerle uymamalarının ikna edici gerekçelerini Anayasa Mahkemesine sunmaları ya da Anayasa Mahkemesinin bu durumu işin niteliğinden anlaması hâli müstesnadır ( Cemal Günsel, § 26).
23. Somut olayda başvurucu uzman erbaşlık görevinden kendi isteği ile ayrıldıktan sonra bekçi olarak atanmıştır. Daha sonra genel idare hizmetine yapmış olduğu atanma talebinin reddedilmesi üzerine iptal davası açmış ve davası reddedilmiştir. Karar temyiz ve karar düzeltme aşamalarından geçerek kesinleşmiştir.
24. Başvurucu, bireysel başvuru formunda derece mahkemelerinin değerlendirmelerinin hatalı olduğuna ilişkin herhangi bir açıklamada bulunmamıştır. Yalnızca bulunduğu görev ile atanması gerektiğini ileri sürdüğü görev arasında özlük haklar bakımından fark bulunduğunu ve bu nedenle uğradığı maddi ve manevi kayıpların tazmin edilmesi gerektiğini söylemiştir. Sonuç kısmında ise kendisi ile aynı durumda olan kişileri örnek göstererek genel idare hizmet sınıfına atamasının gerçekleştirilmesini talep etmiştir. Başvurucu Anayasa'da yer alan bir hakkın ihlal edildiğini ve bunun gerekçesini ileri sürmemiştir.
25. Sonuç olarak başvurucu, şikâyetlerine konu temel olay ve olgular ile bireysel başvuruya konu ettiği ve temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildiğini açıklamak yönündeki yükümlülüğünü yerine getirmemiş; bu bağlamda başvurusunu temellendirmemiştir.
26. Açıklanan gerekçelerle başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 19/1/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.