TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
BEHZAD ZAREEİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/19576)
Karar Tarihi: 20/4/2020
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR
Hicabi DURSUN
Muammer TOPAL
Selahaddin MENTEŞ
Raportör : Sinan ARMAĞAN
Başvurucu : Behzad ZAREEİ
Vekili : Av. Burak BAYRAMCI
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru; öldürülme veya kötü muameleye maruz kalma riski
bulunan ülkeye sınır dışı edilme kararı verilmesi ve kabul edilemez yolcu
salonundaki tutulma koşulları nedenleriyle kötü muamele yasağının, idari
gözetim altında tutmanın hukuki olmaması nedeniyle de kişi hürriyeti ve
güvenliği hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 14/6/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvurucu, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün (İçtüzük) 73.
maddesi uyarınca sınır dışı etme ve idari gözetim altına alma işlemlerinin
yürütmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
4. Komisyonca 26/6/2019 tarihinde tedbir talebinin ve başvurunun
kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar
verilmiştir.
5. Birinci Bölüm tarafından 27/6/2019 tarihinde başvurucunun
ülkesine sınır dışı edilmesine ilişkin işlemin geçici olarak (tedbiren)
durdurulmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ilgili
kurumlardan gelen belgelere göre olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu, 1995 doğumlu olup İran İslam Cumhuriyeti
vatandaşıdır.
8. İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından
6/3/2019 tarihinde başvurucunun sınır dışı edilmek üzere idari gözetim altına
alınmasına karar verilmiştir. Başvurucu söz konusu karar gereğince İstanbul
Atatürk Havalimanı'nda bulunan kabul edilemez yolcu salonunda idari gözetim
altında tutulmaya başlanmıştır.
9. Başvurucu tarafından 14/6/2019 tarihinde bireysel başvuruda
bulunulmuştur.
10. Başvurucu 24/10/2019 tarihli dilekçesiyle bireysel
başvurusundan feragat ettiğini belirtmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 20/4/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu; sınır dışı edilmesi hâlinde yaşamı ile maddi ve
manevi varlığının ülkesinde tehlikeye düşebileceğini, idari gözetim altında
tutmanın hukuki olmadığını ve tutma koşulların insan haysiyetiyle
bağdaşmadığını belirterek kişi hürriyeti ve güvenliği, yaşam hakkı ve kötü
muamele yasağının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
1. Adli Yardım Talebi Yönünden
13. Anayasa Mahkemesinin Mehmet
Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler
dikkate alınarak geçimini önemli ölçüde güçleştirmeksizin yargılama giderlerini
ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun
olmayan adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir.
2. Diğer İddialar Yönünden
14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un “ Kararlar ” kenar başlıklı 50. maddesinin (5) numaralı fıkrası
şöyledir:
“ Davadan
feragat hâlinde, düşme kararı verilir. ”
15. İçtüzük'ün “ Düşme kararı ”
kenar başlıklı 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısımları ve (2)
numaralı fıkrası şöyledir:
“ (1) Bölümler ya da
komisyonlarca yargılamanın her aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı
verilebilir:
a) Başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi
…
(2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukarıdaki
fıkrada belirtilen nitelikteki bir başvuruyu, Anayasanın uygulanması ve
yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da
insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir. ”
16. Başvurucu, Anayasa Mahkemesine yaptığı bireysel başvurudan
feragat ettiğini belirtmiştir. Somut olayda başvurudan feragat edilmesine
rağmen başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden de
bulunmamaktadır.
17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kabul edilebilirlik
şartları yönünden incelenmeksizin feragat nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. Başvurunun feragat nedeniyle
DÜŞMESİNE,
C. Sınır dışı edilme işlemine ilişkin verilen tedbir kararının
SONLANDIRILMASINA,
D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri
Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca tahsil edilmesi
mağduriyetine neden olacağından başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten
TAMAMEN MUAF TUTULMASINA,
E. Kararın bir örneğinin İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel
Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE 20/4/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.