TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
YAPI VE KREDİ BANKASI A.Ş. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/11818)
Karar Tarihi: 7/6/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Nuri NECİPOĞLU
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör : Yakup MACİT
Başvurucu : Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.
Vekili : Av. İsmet BARDAKÇI
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, alacak davasında, dava tarihinden sonra yürürlüğe
giren Kanun hükmüne dayanılarak husumet yokluğu nedeniyle ret kararı
verilmesinden dolayı mülkiyet ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 18/7/2014 tarihinde
yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. 2015/14951 sayılı bireysel başvuru dosyası, hukuki ve fiili
irtibat nedeniyle 2014/11818 sayılı başvuru dosyası ile birleştirilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü sunmuştur.
8. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda
bulunmuştur.
III. OLAY VE OLGULAR
9. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
10. Başvurucunun hisse senetleri alacaklısı olduğu, arsa
malikleri A .. Bankası A.Ş., O.. Ortaklar Kenti A.Ş. ve
Birlik Emlak A.Ş.; müteahhitleri E.. İnş. Tic. ve San. A.Ş. ve K. Yapım ve Tic Merkezi A.Ş. olan 16/9/1987 tarihli inşaat sözleşmesinde (Sözleşme), yapılacak konut ve işyerlerinin satış
hasılatının %6,42'sinin başvurucuya ait olacağı kararlaştırılmıştır.
11. Bu arada Emlak Bankasının bankacılık ile ilgili olmayan
varlıkları, bu konuda faaliyet gösteren iştiraklerindeki hisse payları, ticari
taşınmazları ve ihtiyaç fazlası taşınmazları bilanço değeri üzerinden bedeli
karşılığı 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve 14/12/2001 günlü protokol ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığına (TOKİ) devredilmiştir.
12. Başvurucu, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesine açtığı
davada, hisse senetleri alacaklısı olarak Sözleşme'de yer aldığını, Sözleşme konusu arazide yapılacak konut ve işyerinin satış
hasılatının %6.42 oranındaki payın kendilerine ait olduğunun kabul edildiğini,
bu durumun kesinleşmiş yargı kararıyla sabit olduğunu, söz konusu inşaat
sözleşmesine konu gayrimenkullerin davalı Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığına
(EGMYO) ayni sermaye olarak konulduğunu, bir kısım gayrimenkullerin de TOKİ'ye
devredildiğini, daha sonra Bakanlar Kurulu kararı ile Emlak Bankasının inşaat
faaliyetlerinin sözleşme yükümlülükleri ile birlikte TOKİ'ye devredildiğini,
EGMYO hisselerininde aynı gerekçe ile TOKİ'ye intikal
ettiğini, bu durumda her iki davalının hasılat payı alacağını ödemekle yükümlü
olduklarını, TOKİ tarafından 30/6/2004 tarihinden
sonra hasılat payı ödemelerinin durdurulduğunu, Ziraat Bankasının ise ilgili
Kanun gereğince Emlak Bankasının bankalara olan yükümlülüklerinden doğan
taahhütlerini garanti eden banka sıfatıyla diğer davalılar ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürerek hasılat payının
davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
13. İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 3/4/2013 tarihinde, davalı Ziraat Bankası A.Ş'ye 15/11/2000
tarihli ve 4603 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin 1. fıkrası gereğince
husumet yöneltilemeyeceğini, diğer davalılar yönünden ise 25/2/2010 tarihli ve
5953 sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 3. ve 4. maddeleri gereğince
2/3/1984 tarihli ve 2985 sayılı Toplu Konut Kanununa eklenen ek 14. madde ve
geçici 4. madde hükmüne göre Emlak Bankası tarafından TOKİ'ye devredilen
varlıklarla ilgili devirden önce yapılmış sözleşmelerden doğan yükümlülükler
nedeniyle TOKİ ve ortaklarından alacak talebinde bulunulamayacağı, devam eden
dava ve takiplerin bu hükme göre sonuçlandırılacağının düzenlendiğini, bu
hükmün iptali talebinin Anayasa Mahkemesi tarafından reddedildiğini, Kanun
gereği TOKİ'nin sorumluluğunun bulunmadığını, EGMYO A.Ş'nin de bu kapsamda ortaklık olarak sorumluluğunun bulunmadığını, dolayısıyla davalılar
TOKİ ve EGMYO yönünden açılan davanın konusuz kaldığını, davalı Ziraat
Bankasının da husumet ehliyetinin bulunmadığını belirterek Ziraat Bankası
açısından husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar açısından
konusuz kalması nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer
olmadığına karar vermiştir.
14. Temyiz üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 17/3/2014 tarihli kararında, davalılar TOKİ ve EMGYO yönünden davanın pasif husumet
yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekçesiyle hükmü düzelterek
onamıştır.
15. Karar düzetme talebi aynı Dairenin 24/4/2015 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
16. Onama kararı 14/7/2014 tarihinde
başvurucuya tebliğ edilmiş 18/7/2014 tarihinde bireysel başvuruda
bulunulmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
17. Mahkemenin 7/6/2017 tarihinde
yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
18. Başvurucu, dava tarihinden sonra yürürlüğe giren Kanun
hükmüne dayanılarak davanın reddedilmesi nedeniyle Anayasa'nın 35. ve 36.
maddelerinde güvence altına alınan haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
19. Başvurucu, bireysel başvurunun inceleme aşamasında 21/3/2017 havale tarihlidilekçesinde 2014/11818 ve 2015/14951 sayılı bireysel başvurularından feragat ettiğini
belirtmiştir.
20. 30/3/2011 tarihli 6216 sayılı
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50.
maddesinin (5) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi gereği başvurudan
feragat edilmesi hâlinde düşme kararı verilmesi gerektiği öngörülmüştür. Ancak İçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası gereği
Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve
sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı
hâllerde, feragat hâllerinde de başvurunun incelenmesine devam edilebilir ( İrfan Akkaya, B. No: 2012/69, 12/2/2013 , §§ 16, 17).
21. Somut olayda başvurucunun bireysel başvurusundan feragat
ettiği, başvurunun incelenmesine devam edilmesini gerektiren bir husus da
bulunmadığı anlaşılmaktadır.
22. Açıklanan nedenlerle başvurucunun başvurudan feragat ettiği
anlaşıldığından başvurunun kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin
feragat nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun DÜŞMESİNE,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 7/6/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.