TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
BAYRAM ŞAHİN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/463)
Karar Tarihi: 16/5/2013
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Alparslan ALTAN
Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Engin YILDIRIM
Raportör : Selami TURABİ
Başvurucu : Bayram ŞAHİN
Vekili : Av. Atakan ÇELİK
I. BAŞVURUNUN
KONUSU
1. Başvurucu, alacağını tahsil amacıyla vekili vasıtasıyla
icra takibi başlattığı Ankara 30. İcra Müdürlüğünün ilgili dosyasında, İcra
Müdürlüğünce borçlunun MERNİS ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kaydının, Ulusal
Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden çıkarılması talebinin reddi sebebiyle adil
yargılanma hakkı ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURU
SÜRECİ
2. Başvuru, 15/1/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine doğrudan
yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinde
Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca, 14/5/2013 tarihinde
başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilke kararı alınması gerekli
görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 33.
maddesinin (3) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin
Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VE
OLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucu, alacağını tahsil amacıyla borçlu aleyhine
avukatı aracılığıyla Ankara 30. İcra Müdürlüğünün 2012/12547 esas sayılı
dosyasıyla 19/9/2012 tarihinde icra takibi başlatmıştır.
6. Başvurucunun avukatının, İcra Müdürlüğünden haciz işlemi
için takip borçlusunun MERNİS’te kayıtlı adresinin ve
çalıştığı işyerine ait SGK kayıtlarının UYAP üzerinden çıkarılması talebi,
borçluya ait kayıtların alacaklı vekilince UYAP üzerinden çıkartılarak İcra
Müdürlüğüne sunulması gerektiği gerekçesiyle reddedilmiştir.
7. Başvurucunun avukatı, İcra Müdürlüğünün red kararına karşı Ankara 7. İcra Hukuk Mahkemesine
şikâyette bulunmuştur.
8. Mahkeme, 14/11/2012 tarih ve E.2012/923, K.2012/952
sayılı kararıyla İcra Müdürlüğü kararının usul ve yasaya uygun olduğu
gerekçesiyle şikâyetin reddine kesin olarak karar vermiş ve karar başvurucuya
21/12/2012 tarihinde tebliğ edilmiştir.
9. Ankara 30. İcra Müdürlüğünün 16/5/2013 tarihli Anayasa
Mahkemesine hitaben gönderdiği dosya inceleme tutanağına göre, başvurucu
vekilinin 8/11/2012 tarihinde kendisinin bildirdiği borçlunun adresine
tebligatın yapılması yönünde talepte bulunduğu, bu talebin İcra Müdürlüğünce
kabul edilmesi üzerine bildirilen adrese tebligatın yapıldığı, 6/12/2012
tarihinde de borçluya ait araç kaydına haciz konulduğu, maaş haczi müzekkeresi
yazıldığı anlaşılmaktadır.
B. İlgili Hukuk
10. 9/6/1932 tarih ve 2004
sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun “ İcra
Mahkemesi ” kenar başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının ilgili
bölümü şöyledir:
“İcra ve iflas dairelerinin muamelelerine karşı yapılan
şikayetlerle itirazların incelenmesi icra mahkemesi hakimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmiş olan hakim tarafından
yapılır. …”
11. Adalet Bakanlığı ile Türkiye
Barolar Birliği arasında imzalanan “ Veri
Erişimi, Paylaşım ve Kullanım Esaslarına Dair Protokol ”ün 5.6. maddesinin ilgili
bölümü şöyledir:
“…Avukatlarca UYAP sistemi üzerinde doğrudan dış kurum bilgi
ve belgelerinin görüntülenmesi ilgili kurum onayı ile sağlanır. Bu konudaki
çalışma alanları MERNİS ve AKS (Adres Kayıt Sistemi) öncelikli olmak üzere,
araç kayıt, tapu kayıtları, Sosyal Güvenlik Kurumunun elektronik ortamda
sağladığı veriler olarak belirlenmiştir.”
IV. İNCELEME VE
GEREKÇE
12. Mahkemenin 16/5/2013 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,
başvurucunun 15/1/2013 tarih ve 2013/463 numaralı bireysel başvurusu incelenip
gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
13. Başvurucu, alacağını tahsil amacıyla avukatı aracılığıyla
icra takibi başlattığı Ankara 30. İcra Müdürlüğünün 2012/12547 esas sayılı
dosyasında, borçlunun MERNİS ve SGK kaydının UYAP üzerinden çıkarılması
yönündeki talebinin, takibin avukat vasıtasıyla yapıldığı gerekçesiyle
reddedildiğini, alacaklı kişilerce doğrudan yapılan icra takiplerinde bu
yöndeki taleplerin icra müdürlüklerince kabul edilmesine rağmen avukatla
takiplerde farklı uygulama yapılmasının Anayasa’nın 10. ve 36. maddelerinde
tanımlanan eşitlik ilkesi ile adil yargılanma hakkı ve hak arama hürriyetinin
ihlal edildiğini ileri sürmüş, anılan Mahkeme kararının hüküm ve sonuçlarının ortadan
kaldırılmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme
14. 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesi ve şartları” kenar başlıklı 48. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
“(5) Kabul edilebilirlik şartları ve incelemesinin usul ve
esasları ile ilgili diğer hususlar İçtüzükle düzenlenir.”
15. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün “Düşme kararı” başlıklı 80. maddesinin (1)
numaralı fıkrası şöyledir:
“(1) Bölümler ya da komisyonlarca yargılamanın her
aşamasında aşağıdaki hallerde düşme kararı verilebilir:
( a )Başvurucunun davadan açıkça
feragat etmesi.
(b) Başvurucunun davasını takipsiz bıraktığının anlaşılması.
(c) İhlalin ve sonuçlarının ortadan kalkmış olması.
( ç ) Bölümler ya da Komisyonlarca
saptanan herhangi bir başka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmemesi.”
16. Anılan düzenlemeler uyarınca Anayasa Mahkemesi,
başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi, davasını takipsiz bıraktığının
anlaşılması, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kalkmış olması ya da Anayasa
Mahkemesince saptanan benzer nitelikteki başka bir gerekçeden dolayı başvurunun
incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine
varması hâlinde başvuru hakkında düşme kararı verebilmektedir.
17. Başvuru konusu olayda başvurucunun ihlal iddiasının,
Ankara 30. İcra Müdürlüğünce borçlunun MERNİS ve SGK kaydının UYAP üzerinden
çıkarılması yönündeki talebinin, takibin avukat vasıtasıyla yapılması nedeniyle
reddedilerek başvurucunun bu adreslere erişim hakkının kısıtlandığı gerekçesine
dayandırıldığı görülmektedir. Oysaki Adalet Bakanlığı ile Türkiye Barolar
Birliği arasında imzalanan protokol gereğince avukatın bu bilgilere UYAP
üzerinden kolayca ulaşabildiği, buna imkanı yoksa icra
müdürlüğü kanalıyla ve zabıta marifetiyle masrafını vermek suretiyle adres
tespiti yaptırabilmesinin her zaman mümkün olduğu görülmektedir.
18. Ayrıca, 30. İcra Müdürlüğünün 16/5/2013 tarihli
yazısından, başvurucunun ulaşmak istediği adreslere kendiliğinden ulaşarak
8/11/2012 tarihinde borçlunun vekili tarafından bildirilen adresine tebligatın
yapılması yönünde talepte bulunduğu, bu talebinin İcra Müdürlüğünce kabul
edilmesi üzerine bildirilen adrese tebligatın yapıldığı, 6/12/2012 tarihinde de
borçluya ait araç kaydına haciz konulduğu, maaş haczi müzekkeresi yazıldığı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamından başvurucu vekilinin talep ettiği borçlu adres ve haczi kabil
mal bilgilerine kolayca erişebildiği anlaşıldığından, başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmamış, İçtüzük’ün 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendi uyarınca da başvuru hakkında
düşme karar verilmesi gerekmiştir.
19. Açıklanan nedenlerle, başvurunun incelenmesinin
sürdürülmesini haklı kılan bir neden kalmadığı anlaşıldığından başvurunun,
diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin “düşmesine” karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Başvurunun, “incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan
bir neden kalmadığından” DÜŞMESİNE, yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına, 16/5/2013
tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar
verildi.