TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
MURAT EREN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2016/4638)
Karar Tarihi: 21/3/2019
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Serdar
  ÖZGÜLDÜR
Serruh KALELİ
Hasan Tahsin
  GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Raportör : Tuğçe TAKCI
Başvurucu : Murat EREN
Vekili : Av. Hüseyin
  ERSÖZ
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, usule aykırı biçimde elkonulan dijital delile dayalı olarak mahkûmiyet kararı verilmesi ve yargılamanın
yenilenmesi istemi hakkında karar veren bazı hâkimlerin daha önce yargılama
aşamalarında görev yapmış olmaları nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal
edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 4/3/2016 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonunca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin
Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucunun Genelkurmay Başkanlığı Askerî Mahkemesinin
11/10/2012 tarihli kararıyla devletin güvenliğine, siyasal yararlarına ilişkin
bilgileri açıklamak suçundan 4 yıl 2 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına
karar verilmiştir.
7. Anılan hüküm, Askerî Yargıtay 2. Dairesinin 6/2/2013 tarihli
kararıyla onanmıştır.
8. Başvurucunun 25/11/2015 tarihli yargılamanın yenilenmesi
talebi ise Yargıtayın 19/1/2016 tarihli kararıyla
kesin olarak reddedilmiştir.
9. Anılan karar başvurucuya 8/2/2016 tarihinde tebliğ edilmiş
olup başvurucu 4/3/2016 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
10. Bireysel başvuru sonrasında başvurucu vekili 2/8/2016
tarihli dilekçeyle başvurucu hakkındaki yargılamanın yenilenmesini ve infazın
durdurulmasını talep etmiştir.
11. Başvurucu vekili tarafından 28/11/2016 tarihli dilekçeyle
Askerî Yargıtay 2. Dairesinin 17/8/2016 tarihli kararıyla bu istemin esastan
kabulüne ve infazın durdurulmasına karar verildiği bildirilmiştir.
12. Sonrasında Anayasa'nın 21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı
Kanun ile getirilen geçici 21. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendiyle
Askerî Yargıtay ve askerî mahkemeler kaldırılmış olduğundan dosya Yargıtay 16.
Ceza Dairesine (Yargıtay) gönderilmiştir.
13. Başvurucu vekili tarafından 28/11/2016 tarihli dilekçeyle,
Yargıtay tarafından 16/7/2018 tarihli karar ile Askerî Yargıtay 2. Dairesinin
17/8/2016 tarihli yargılamanın yenilenmesi talebinin esastan kabulüne dair
verdiği kararının hukuki varlığını sürdürdüğünden bu konuda yeni bir karar
verilmesine gerek olmadığına ve yargılamanın yenilenmesi kararının gereği için
Ankara Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesinin görevlendirilmesine karar verildiğini
Anayasa Mahkemesine bildirmiştir. Aynı dilekçeye göre söz konusu karar üzerine
yargılama Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/422 esasına kayden derdesttir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
14. Mahkemenin 21/3/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
15. Başvurucu; hakkında kanundaki usule aykırı yöntemle elkoyulan dijital delillere dayalı olarak mahkûmiyet kararı
verildiğini, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar veren hâkimlerin
daha önce asıl yargılamanın çeşitli aşamalarında görev yapmış olmaları
nedeniyle bağımsız ve tarafsız olmadıklarını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
16. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 30/3/2011
tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri
Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca bireysel başvuru
yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurabilmek için olağan kanun yollarının
tüketilmiş olması gerekir. Temel hak ve özgürlüklere saygı, devletin tüm
organlarının anayasal ödevi olup bu ödevin yerine getirilmemesi nedeniyle
ortaya çıkan hak ihlallerinin düzeltilmesi idari ve yargısal makamların
görevidir. Bu nedenle temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddialarının
öncelikle derece mahkemeleri önünde ileri sürülmesi, bu makamlar tarafından
değerlendirilmesi ve bir çözüme kavuşturulması esastır ( Ayşe Zıraman ve Cennet
Yeşilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, § 16).
17. Somut olayda başvurucu hakkında verilmiş olan karar, temyiz
incelemesi sonucunda Askerî Yargıtay 3. Dairesinin 6/2/2013 tarihli kararıyla
onanarak kesinleşmiştir. Ancak başvurucunun bireysel başvurudan sonra olağanüstü
kanun yolu niteliğinde olan yargılamanın yenilenmesi talebiyle kararı veren
mahkemeye yaptığı başvuru kabul edilmiştir (bkz. §§ 11,13 ) .
18. Yargılamanın yenilenmesi, olağanüstü bir kanun yolu olarak
düzenlenmişse de mahkemece yargılamanın yenilenmesine karar verilmesi hâlinde
yapılacak duruşma sonucunda dava hakkında yeniden hüküm verilecektir. Anılan
hükme karşı kanun yollarına başvurulması imkânı da bulunmaktadır. Dolayısıyla
bu süreçte, adil yargılanma hakkına yönelik ihlal iddialarının öncelikle derece
mahkemelerince incelenmesinin beklenilmesi Anayasa Mahkemesinin ikincil
nitelikteki rolüne uygun olacaktır( benzer yöndeki
karar için bkz. Orhan Eren , B.
No: 2014/3003, 9/3/2017, § 34).
19. Açıklanan gerekçelerle başvurunun başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez
olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle
KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
21/3/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.