TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
F.K. BAŞVURUSU (2)
(Başvuru Numarası: 2019/18502)
Karar Tarihi: 6/10/2022
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
İrfan FİDAN
Raportör : Kemal ÖZEREN
Başvurucu : F.K.
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, ceza infaz kurumu tarafından avukatla görüşme sırasında belge alışverişinin engellenmesi, belgelerin, avukatla ve kurumlarla yapılan yazışmaların okunması ve başvurucuya gelen veya başvurucu tarafından gönderilen mektupların Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne (UYAP) kaydedilmesi nedenleriyle özel hayata saygı hakkının ve haberleşme hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Başvurucu; avukatına ve resmî makamlara gönderdiği veya tarafına gönderilen mektupların ve bu yöndeki yazışmaların okunduğunu, avukatı ile belge alışverişi yapılmasına izin verilmediğini ve bu belgelerin incelendiğini belirterek söz konusu uygulamayı infaz hâkimliğine şikâyet etmiştir.
3. Tekirdağ 2. İnfaz Hâkimliği 25/2/2019 tarihli kararıyla başvurucunun şikâyetinin reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesinde; başvurucunun avukatıyla görüşme sırasında alıp verdiği belgelerde herhangi bir komisyon veya kurulun denetim ve incelemesinin söz konusu olmadığı, ayrıca başvurucunun hiçbir iddiasını gün ve saat belirterek somutlaştırmadığı belirtilmiştir. Başvurucunun bu karara yönelik itirazı Ağır Ceza Mahkemesinin 19/4/2019 tarihli kararıyla reddedilmiştir.
4. Başvurucu nihai hükmü 30/4/2019 tarihinde öğrendikten sonra 20/5/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
5. Öte yandan başvurucu kendisine gelen ve kendisinin gönderdiği mektupların UYAP sistemine taranarak saklanmasına yönelik uygulamayı da İnfaz Hâkimliğine şikâyet etmiştir. Tekirdağ 1. İnfaz Hâkimliği 7/2/2019 tarihinde şikâyetin reddine karar vermiştir. Bu karara yönelik itiraz Ağır Ceza Mahkemesinin 2/4/2019 tarihli kararıyla reddedilmiş ve anılan karar 11/4/2019 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir.
II. DEĞERLENDİRME
A. Mektupların UYAP'a Kaydedilmesine İlişkin İddia
6. Başvurucu kendisine gönderilen ve kendisinin göndermek istediği mektupların UYAP'a kaydedilmesi ve kalıcı olarak saklanması nedeniyle özel hayata saygı hakkının, haberleşme hürriyetinin ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
7. Başvuru özel hayata saygı hakkı ve haberleşme hürriyeti yönünden incelenmiştir.
8. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereği bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir ( Bilent Aktaş ve diğerleri , B. No: 2014/19389, 7/12/2016, § 11).
9. Başvurucunun mektupların UYAP'a kaydedilmesi hususundaki şikâyetine ilişkin nihai kararın başvurucuya 11/4/2019 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren başlayan otuz günlük başvuru süresi geçtikten sonra 20/5/2019 tarihinde başvurucu tarafından bireysel başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.
10. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Avukatla Görüşme Sırasında Belge Alış Verişinin Engellenmesi ve Bunların İncelenmesi ile Avukatla ve Kurumlarla Yapılan Yazışmaların, Başvurucuya Gelen ve Başvurucunun Gönderdiği Mektupların Okunmasına İlişkin İddialar
11. Başvurucu; avukatıyla görüşmesi sırasında belge alışverişine müsaade edilmediğini ve söz konusu belgelerin incelendiğini belirterek özel hayata saygı hakkının, haberleşme hürriyetinin ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Bununla birlikte başvurucu gönderdiği ve kendisine gönderilen mektup ve yazıların ceza infaz kurumu tarafından okunmasının hukuka aykırı olduğunu, bu uygulamanın ancak huzurunda yapılabileceğini vurgulayarak özel hayata saygı hakkının, haberleşme hürriyetinin ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini iddia etmiştir.
12. Başvuru özel hayata saygı hakkı ve haberleşme hürriyeti yönünden incelenmiştir.
13. Başvurucuların, şikâyetlerini hem maddi hem hukuki olarak temellendirme zorunluluğu bulunmaktadır. Maddi dayanaklar yönünden başvurucuların yükümlülüğü şikâyetlerine konu temel olay ve olguları açıklamak, bunlara ilişkin delilleri Anayasa Mahkemesine sunmak, hukuki dayanak yönünden yükümlülüğü ise bireysel başvuruya konu temel hak ve özgürlüklerden hangisinin hangi nedenle ihlal edildiğini özü itibarıyla açıklamaktır. Anayasa Mahkemesinin başvurucunun yerine geçerek ihlal iddialarını gerekçelendirme, olay ve olguları ortaya koyma ve delil toplama görev ve yükümlülüğü bulunmamaktadır. Söz konusu yükümlülükler başvurucuya aittir. Başvurucuların anılan yükümlülüklere uymamaları hâlinde şikâyetlerini temellendiremedikleri için başvuruları açıkça dayanaktan yoksun bulunabilir. Anayasa Mahkemesi temellendirmeye ilişkin incelemesini her başvurunun somut koşullarında yapar ( Sabah Yıldızı Radyo ve Televizyon Yayın İletişim Reklam Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi [GK], B. No: 2014/12727, 25/5/2017; Cemal Günsel [GK], B. No: 2016/12900, 21/1/2021).
14. Başvurucu söz konusu iddialarıyla ilgili olarak somut herhangi bir olaydan yakınmamaktadır. Bununla birlikte başvurucu ceza infaz kurumunca bahse konu iddiaları bağlamında somut bir olayla ilişkili olarak alınmış bir karardan da bahsetmemiştir. Ayrıca başvurucunun avukatına vermek istediği veya avukatı tarafından verilmek istenen herhangi bir önemi haiz olan bir belgenin ceza infaz kurumunca alıkonulduğuna yönelik bir açıklaması da bulunmamaktadır. Öte yandan mektup ve yazıların ceza infaz kurumu tarafından okunmasının hukuka aykırı olduğu ve bu uygulamanın ancak huzurunda yapılabileceği iddiasına yönelik olarak da somut bir olaydan bahsetmemektedir. Bu itibarla başvurucu, soyut olarak dile getirdiği iddialarına ilişkin olarak delillerini sunma ve bu yönde açıklamalarda bulunma yönündeki yükümlülüğünü yerine getirmemiştir.
15. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun ileri sürdüğü ihlal iddialarının temellendirilmemiş olduğu anlaşıldığından başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçeyle;
A. Adli yardım talebinin KABULÜNE,
B. 1. Mektupların UYAP'a kaydedilmesi nedeniyle özel hayata saygı hakkının ve haberleşme hürriyetinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Avukatla görüşme sırasında belge alışverişinin engellenmesi ve bunların incelenmesi ile avukatla ve kurumlarla yapılan yazışmaların, başvurucuya gelen ve başvurucunun gönderdiği mektupların okunması nedeniyle özel hayata saygı hakkının ve haberleşme hürriyetinin ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca adli yardım talebi kabul edilen başvurucunun yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 6/10/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.