TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
METİN AKSOY BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2022/94377)
Karar Tarihi: 9/12/2025
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Selahaddin MENTEŞ
İrfan FİDAN
Muhterem İNCE
Raportör : Kamber Ozan TUTAL
Başvurucu : Metin AKSOY
Vekili : Av. Abdulmenaf KIRAN
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, kamudan olan alacağın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğünde görev yapan başvurucu 19/11/2002 tarihinde devlet memurluğundan çıkarılmıştır. Başvurucunun disiplin affına ilişkin yasal düzenleme kapsamında atamasının yapılması talebi 26/11/2013 tarihinde DSİ tarafından reddedilmiştir.
3. Başvurucu, disiplin affıyla devlet memurluğundan çıkarma cezası ortadan kalktığından atamaya engel bir durum kalmadığını belirterek ret işleminin iptali için 31/12/2013 tarihinde dava açmıştır.
4. Yargılama süreci sonunda Ankara 9. İdare Mahkemesi, 24/12/2020 tarihinde başvurucunun aldığı disiplin cezasının affa ilişkin yasal düzenleme kapsamında bulunduğunu ve hukuki durumunun memuriyete engel durumlar arasında yer almadığını belirterek dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir.
5. Danıştay Onikinci Dairesi 14/3/2022 tarihinde davalı idarenin temyiz itirazlarını reddederek kararı onamıştır.
6. Başvurucu, temyiz kararını 29/9/2022 tarihinde öğrendikten sonra 18/10/2022 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
7. Danıştay Onikinci Dairesi 7/3/2023 tarihinde davalı idarenin karar düzeltme talebini reddetmiştir.
8. Komisyon; başvurucunun makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasının kabul edilemez olduğuna, mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasının kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin ise Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.
II. DEĞERLENDİRME
9. Başvurucu, açıkta geçirdiği süreye ilişkin parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödendiğini ancak enflasyon karşısında değer kaybına uğratıldığını ileri sürmektedir. Adalet Bakanlığı (Bakanlık) görüşünde Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri ile somut olayın koşullarının dikkate alınması gerektiği bildirilmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı başvuru formundaki iddialarını yinelemiştir.
10. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği, Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunulabilmesi için öncelikle olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur. Başvurucunun bireysel başvuru konusu şikâyetini öncelikle yetkili idari ve yargısal mercilere usulüne uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve delilleri zamanında bu makamlara sunması ve bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için gerekli özeni göstermiş olması gerekir ( İsmail Buğra İşlek [1. B.], B. No: 2013/1177, 26/3/2013, § 17).
11. Başvurucunun başvuru yollarının tüketilmesi noktasında kendisinden beklenebilecek her şeyi yerine getirip getirmediğinin başvurunun özellikleri dikkate alınarak incelenmesi gerekir ( S.S.A. [1. B.], B. No: 2013/2355, 7/11/2013, §§ 27, 28). Ancak somut olayın koşulları itibarıyla başvuru yollarının tüketilmesinin yarar sağlamayacağının veya etkili olmadığının anlaşılması hâlinde anılan yollar tüketilmeden yapılan bir başvuru incelenebilir ( Şehap Korkmaz [2. B.], B. No: 2013/8975, 23/7/2014, § 33).
12. Başvurucu, açıkta geçirdiği dönem için kendisine yapılan ödemenin değer kaybına uğratılarak yapıldığından yakınmaktadır. Somut olayda devlet memurluğundan çıkarılan başvurucunun disiplin affı kapsamında görevine dönme talebinin reddi üzerine açılan işlemin iptali davasına ilişkin bir idari yargılama sonrasında bireysel başvuruda bulunduğu görülmektedir. Bununla birlikte başvurucunun, değer kaybı iddiasına yönelik olarak idari veya dava yollarını tükettiğine dair başvuru formu ve eklerinde herhangi bir bilgi ve belgeye yer vermediği kaydedilmelidir. Dolayısıyla özellikle başvuruya konu olayda idari mahkemeler önünde çözüme kavuşturulan uyuşmazlığın kapsamı gözetildiğinde başvurucunun ihlale neden olduğunu ileri sürdüğü iddiasına ilişkin olarak başvuru yollarını usulünce tüketmediği sonucuna varılmıştır.
13. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik nedenleri incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 9/12/2025 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.