TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
MEHMET ALTUN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/19303)
Karar Tarihi: 20/4/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Engin
  YILDIRIM
Üyeler : Serdar
  ÖZGÜLDÜR
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Muammer
  TOPAL
M. Emin KUZ
Raportör Yrd. : Gökçe
  GÜLTEKİN
Başvurucu : Mehmet ALTUN
Vekili : Av. Şeyhmüslüm KAYACAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 5/12/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar
özetle şöyledir:
8. Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 10/5/2000 tarihli
iddianamesi ile evrakta sahtecilik suçunu işlediği iddiasıyla başvurucu
hakkında kamu davası açılmıştır. Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/5/2009
tarihli kararı ile başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün
açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Başvurucunun itiraz
etmemesi üzerine karar kesinleşmiştir.
9. Başvurucu, denetim süresi boyunca kasıtlı bir suç
işlemediğini ve denetim gereklerine uyduğunu belirterek 31/10/2014 tarihinde
davanın düşmesine karar verilmesi istemiyle Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesine
başvurmuştur. Mahkemenin 12/11/2014 tarihli kararı ile 13/5/2009 tarihinde
verilip kesinleşen hükmün ortadan kaldırılmasına ve sahtecilik suçundan açılan
söz konusu kamu davasının başvurucu tarafından denetim süresi içinde başkaca
herhangi bir suç işlenmemesi nedeniyle düşürülmesine, temyiz yolu açık olmak
üzere karar verilmiştir. Karar 5/12/2014 tarihinde kesinleşmiştir.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 20/4/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüştür.
12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un geçici 1. maddesinin (8)
numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin
başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem ve
kararlar aleyhine yapılan bireysel başvurular incelenebilir (Zafer Öztürk, B.
No: 2012/51, 25/12/2012, § 17).
13. Somut olayda Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/5/2009
tarihli kararıyla başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün
açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, anılan karar temyiz
edilmeyerek kesinleşmiştir. Başvurucu 31/10/2014 tarihinde Adana 1. Ağır Ceza
Mahkemesine başvurarakdavanın düşmesine karar
verilmesini talep etmiştir.
14. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilen
durumlarda sanığın suçlu olduğu konusunda ulaşılmış bir vicdani kanaat
bulunmakta ve bu kanaat “kasten yeni bir suç” işlenmemesi ve öngörülmüşse
denetimli serbestlik tedbirlerine uyulması şartlarına bağlı olarak hüküm ifade
etmemektedir. HAGB, mahkûmiyet konusunda vicdani kanaate ulaşmış mahkemenin
buna ilişkin hükmü açıklamayı belirli bir süre ertelemesini, bu süre zarfında
hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ve bu süre sonunda kişinin
başka suç işlememesi ve öngörülen tedbirlere uygun davranması hâlinde
açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar
verilmesini ifade eder ( Kürşat Eyol , B. No: 2012/665, 13/6/2013, §§ 28, 29).
15. Yukarıda belirtildiği üzere (bkz. § 11) Anayasa Mahkemesinin
zaman bakımından yetkisinin başlangıç tarihi 23/9/2012 olup 6216 sayılı
Kanun’un 76. maddesinin (1) numaralı fıkrası ile aynı Kanun'un geçici 1.
maddesinin (8) numaralı fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesi 23/9/2012 tarihinden
sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireysel
başvuruları inceleme yetkisine sahiptir. Belirtilen hükümlerin Anayasa
Mahkemesinin zaman bakımından yetkisini belirlerken olay ve olguların meydana
geldiği tarihi değil hak ihlali oluşturan işlem ve eylemlere karşı
başvurulabilecek kanun yollarının tüketildiği, yani işlem veya kararın
kesinleştiği tarihi esas aldığı görülmektedir. Dolayısıyla bir hak ihlali
iddiasının Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi kapsamına girip
girmediği noktasında dikkat edilecek husus, başvuruya konu işlem veya eylemin
meydana geliş tarihi değil bu işlem veya eyleme karşı müracaat edilen kanun
yollarından sonra verilen kararın kesinleşme tarihidir ( Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,
2/7/2013, § 51).
16. Bu durumda HAGB kararı verilen hâllerde makul sürede
yargılanma hakkının ihlal edildiği şikâyeti yönünden yapılan incelemelerde
zaman bakımından yetkinin tespitinde, mahkemelerce verilen hükmün
açıklanmasının geri bırakılması kararı tarihinin veya bu karara karşı tüketilen
kanun yolu sonucunda verilen karar tarihinin esas alınması gerekir.
17. Somut olayda, Adana 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 13/5/2009
tarihli kararı ile başvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün
açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Başvurucunun itiraz
etmemesi üzerine kararın 23/9/2012
tarihinden önce kesinleştiği anlaşılmıştır.
18. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik
koşulları yönünden incelenmeksizin zaman
bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar
verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle
KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
20/4/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.