TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
ABDULHAMİT KAYA VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/38770)
Karar Tarihi: 19/2/2019
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Serdar
  ÖZGÜLDÜR
Serruh KALELİ
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ
Raportör Yrd. : Tuğba YILDIZ
Başvurucular : 1.Abdulhamit
  KAYA
: 2.Abdulkadir
  KAYA
: 3.Ahmet AY
: 4.Ahmet KAYA
: 5.Ayşe AY
: 6.Bedriye AY
: 7.Celal KAYA
: 8.Dilan AY
: 9.Dilber AY
: 10.Emine AY
: 11.Faik KAYA
: 12.Fatime
  ATLI
: 13.Fatime
  KÜÇÜKÇAY
: 14.Gazal AY
: 15.Haci AY
: 16.Halef
  KAYA
: 17.Hamra
  KAYA
: 18.Hediye
  KAYA
: 19.Hidayet KAYA
: 20.Hüseyin
  BAĞDAŞ
: 21.Hüseyin
  KAYA
: 22.İbrahim
  Halil BAĞDAŞ
: 23.İdris AY
: 24.İsmail
  BAĞDAŞ
: 25.Mahmut
  KAYA
: 26.Mehmet AY
: 27.Mehmet
  BAĞDAŞ
: 28.Mehmet
  KAYA
: 29.Mehmet
  KAYA
: 30.Mehmet
  KAYA
: 31.Melihe AY
: 32.Melike
  KAYA
: 33.Meral
  KAYA
: 34.Nofa
  BAĞDAŞ
: 35.Nofa
  DEMİR
: 36.Sebriye
  AY
: 37.Sevgi
  KARALI
: 38.Songül
  KAYA
: 39.Sultan
  TİMUR
: 40.Şirin
  KAYA
: 41.Şükran
  BAĞDAŞ
: 42.Tahsin
  KAYA
: 43.Vehip
  KAYA
: 44.Yusuf
  KAYA
: 45.Zeliha
  KAPÇAK
: 46.Zeynep AY
: 47.Zeynep
  KAYA
: 48.Zini KAYA
Vekili : Av. Resul
  AYDIN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, yargılamanın makul sürede tamamlanmaması nedeniyle
adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 3/11/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucular, kadastro davasında yargılamanın uzun sürmesi
nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla 3/11/2017
tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.
7. Bireysel başvuru sonrasında 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı
Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair
Kanun'a geçici madde eklenmiştir.
8. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeyle yargılamaların
uzun sürmesi, yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra
edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel başvuruların
başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik kararının
tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat üzerine Adalet Bakanlığı
İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (Tazminat Komisyonu) tarafından
incelenmesi öngörülmüştür.
IV. İLGİLİ HUKUK
9. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede
sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da
hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen
bireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının
getirilmesine ilişkin mevzuata önceki içtihadında yer vermiştir ( Ferat Yüksel , B. No: 2014/13828, 12/9/2018, §§
11-14).
V. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 19/2/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucuların
İddiaları
11 .
Başvurucular, yargılamaların uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma
haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
B . Değerlendirme
12 . Ferat Yüksel kararında Anayasa Mahkemesi,
yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç
veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018
tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat
Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir olma,
başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup bulunmadığı
yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.
13 . Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru
yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması
nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına
makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat
ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi
olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama
imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur ( Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler
doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal
iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi
olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan
başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile
bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş olması
nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir ( Ferat Yüksel , §§ 35, 36).
14 .
Mevcut başvuruda söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum
bulunmamaktadır.
15. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez
olduklarına karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın başvuru yollarının tüketilmemiş
olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
19/2/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.