TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
TANER GÜNDÜZ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/8132)
Karar Tarihi: 22/11/2022
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler : Muammer TOPAL
Recai AKYEL
Selahaddin MENTEŞ
Muhterem İNCE
Raportör : Tuğba YILDIZ
Başvurucu : Taner GÜNDÜZ
Vekili : Av. Hakan DENİZ
I. BAŞVURUNUN ÖZETİ
1. Başvuru, işçilik alacaklarına ilişkin açılan davada ıslah talebi dikkate alınmadan karar verilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
2. Başvurucu, emekli olması üzerine Bakırköy 5. İş Mahkemesinde (Mahkeme) 500 TL işçilik alacağının tahsili istemine ilişkin dava açmıştır.
3. Mahkeme, bilirkişi incelemesi yaptırmış ve alınan bilirkişi raporunda başvurucunun 4.222,30 TL alacağının olduğu tespit edilmiştir.
4. Mahkeme 25/2/2019 tarihinde başvurucuya 500 TL işçilik alacağının ödenmesine kesin olarak karar vermiştir. Karar gerekçesinde de; bilirkişi raporuna yönelik itirazlarını sunması ve harç ikmali yaparak ıslah talebinde bulunması için başvurucuya iki haftalık süre tanındığını ancak başvurucu vekilinin belirtilen süreden sonra 22/2/2019 tarihli dilekçesiyle ıslah talebinde bulunduğunu ve süresinde olmayan ıslah dilekçesinin dikkate alınmayacağını belirtmiştir.
5. Başvurucu kesin olarak verilen mahkeme kararından sonra 15/3/2019 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
II. DEĞERLENDİRME
6. Başvurucu vekili, mazereti nedeniyle katılamadığı duruşmada bilirkişi raporuna itiraz ve ıslah talebinde bulunmak için kesin süre tanındığını ancak bu durumdan kendilerinin haberdar edilmediğini, herhangi bir tebliğ de yapılmadığını, 22/2/2019 tarihinde ıslah talebinde bulunmuşlarsa da dilekçelerinin dikkate alınmadığını belirterek başvurucunun mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğini iddia etmektedir.
7. Başvurucunun ileri sürdüğü ihlal iddialarının niteliği nazara alınarak başvurunun anayasal ve kişisel önemden yoksun olma kriteri yönünden incelenmesi gerekir.
8. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 48. maddesinin (2) numaralı fıkrasında anayasal açıdan önem taşımayan ve başvurucunun önemli bir zarara uğramadığı başvuruların esastan incelenmeksizin reddedilebileceği hüküm altına alınmıştır.
9. Anılan hükümle anayasal ve kişisel önemden yoksun başvuruların esastan incelenmemesine imkân tanıyan ek bir kabul edilebilirlik kriteri getirilmiştir. Dolayısıyla diğer tüm kabul edilebilirlik kriterlerini taşısa hatta esas hakkında incelemeye geçildiğinde ihlal kararı verilebilecek nitelikte olsa bile Kanun’da belirtilen nitelikteki bir başvuru kabul edilemez bulunabilecektir ( K.V. [GK], B. No: 2014/2293, 1/12/2016, § 55).
10. Kanun’da anayasal ve kişisel önemden yoksun başvuruların kabul edilemez bulunabilmesi için iki koşul öngörülmüştür. Anayasal önem olarak adlandırılabilecek olan birinci koşul başvurunun Anayasa’nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi açısından önem taşımaması, kişisel önem olarak adlandırılabilecek olan ikinci koşul ise başvurucunun önemli bir zarara uğramamasıdır ( K.V., § 57).
11. Anayasa hükümlerinin yorumlanması açısından önem taşıma unsurunun başta Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru yoluyla daha önce yorumlamadığı meseleleri kapsadığında kuşku bulunmamaktadır. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, bir meseleyle ilgili olarak daha önce Anayasa’nın ilgili hükümlerini yorumlamış olsa bile değişen durumları dikkate alarak yeniden yorumlama ihtiyacı duyabilir. Bu durumda da o meseleye ilişkin başvurunun anayasal öneminin bulunduğunu kabul etmek gerekir ( K.V. , § 63). Anayasa’nın uygulanması açısından önem taşıma unsurunda ise Anayasa hükümlerinin uygulanması açısından başvurunun önem taşıdığının söylenebilmesi için kamu makamları ve derece mahkemelerinin belli bir meseleye ilişkin uygulamalarının Anayasa Mahkemesi yorumlarından farklı olması ve bu farklılığın da önemli olması gerekir ( K.V. , § 64).
12. Kişisel önemin bulunması koşulu ise -başvurucunun içinde bulunduğu koşullar da dâhil olmak üzere- her olayın kendine özgü koşulları dikkate alınarak ve objektif verilerden hareket edilerek Anayasa Mahkemesi tarafından değerlendirilir ( K.V. , §§ 66, 67).
13. Somut olayda Anayasa Mahkemesinin sıklıkla uygulanmış açık bir içtihadının bulunduğu mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin başvurunun genel bir soruna işaret etmediği gibi Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi açısından da önem taşımadığı sonucuna varılmıştır.
14. Diğer taraftan somut olayda başvurucu lehine 500 TL işçilik alacağına hükmedilmiştir. Başvurucu, ıslah talebinin dikkate alınmayarak az miktarda alacağa hükmedilmesi sebebiyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğinden şikâyet etmiştir.
15. Başvurucunun işçilik alacağına ilişkin sunduğu ıslah dilekçesinde de toplam talebinin bilirkişi raporunda belirtilen 4.222,30 TL olduğu, hükme bağlanmayan kısmın 3.722,30 TL'den ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Başvurucu, içinde bulunduğu kişisel koşullara göre söz konusu tutarın kendisine ciddi anlamda zarar verdiği ve kendisi için ne denli önemli olduğu hususunda herhangi bir açıklama yapmamıştır. Bu tutarın nispeten düşük olduğu gözetildiğinde başvurunun başvurucu açısından kişisel öneminin bulunduğu kanaatine ulaşılamamıştır.
16. Açıklanan gerekçelerle anayasal ve kişisel önemden yoksun olduğu anlaşılan başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
III. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın anayasal ve kişisel önemden yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 22/11/2022 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.