TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
HAKAN COŞKUNER BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/4785)
Karar Tarihi: 15/4/2014
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Serruh KALELİ
Üyeler : Nuri NECİPOĞLU
Hicabi DURSUN
Erdal TERCAN
Zühtü ARSLAN
Raportör : Murat AZAKLI
Başvurucu : Hakan COŞKUNER
I. BAŞVURUNUN
KONUSU
1. Başvurucu, 22/3/2005 tarihinde İstanbul 14. Asliye Hukuk
Mahkemesinde açtığı vekalet alacağının tahsili davası sonunda faize
hükmedilmediğini, yargılamanın makul sürede sonuçlanmadığını belirterek, adil
yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş, tazminat talep etmiştir.
II. BAŞVURU
SÜRECİ
2. Başvuru, 24/6/2013 tarihinde İstanbul 5. Asliye Hukuk
Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığı tespit
edilmiştir.
3. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 8/1/2014 tarihinde,
kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme
gönderilmesine karar verilmiştir.
I. 4. Birinci Bölümün 29/1/2014
tarihli ara kararı gereğince, başvurunun kabul edilebilirlik ve esas
incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru konusu olay ve olgular ile başvurunun bir örneği
görüş için Adalet Bakanlığına gönderilmiş, Adalet Bakanlığınca 28/2/2014
tarihli yazı ile görüş sunulmayacağı bildirilmiştir.
III. OLAY VE
OLGULAR
A. Olaylar
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle
olaylar özetle şöyledir:
7. Başvurucu, 22/3/2005 tarihinde Fatih 1. Asliye Hukuk
Mahkemesinde, H.G. aleyhine açtığı alacak davasında, davalının vekili olarak
katıldığı davada sebepsiz olarak vekaletten azledildiğini, vekâlet ücretinin
ödenmediğini ileri sürerek, 10.189 TL vekâlet ücretinin tahsilini talep
etmiştir.
8. Davalı, karşı davasında, başvurucunun vekâlet
sözleşmesine aykırı hareket ettiğini ileri sürerek tazminat isteminde
bulunmuştur.
9. Davalı H.G.' nin yargılama
sırasında vefat etmesi üzerine mirasçıları davaya devam etmişlerdir.
10. Fatih Adliyesinin kapatılması üzerine yargılamaya,
İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde devam edilmiştir.
11. Mahkemece, 11/12/2012 tarih ve E.2005/61, K.2012/485
sayılı kararla; başvurucunun vekâlet sözleşmesinin gereklerine uygun olarak
vekâlet görevini yaptığı sırada haksız olarak vekâletten azledildiği, azil
tarihine kadar vekâlet ücretine hak kazandığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen
kabulüne, 10.023 TL vekâlet ücreti alacağının davalılardan tahsiline, karşı
davanın reddine karar verilmiştir.
12. Davalıların temyizi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk
Dairesinin 16/4/2013 tarih ve E.2013/7697, K.2013/9685 sayılı ilamıyla karar
düzeltme yolu kapalı olmak üzere hüküm onanmıştır.
13. Başvurucu, 25/5/2013 tarihinde Yargıtay onama kararını
öğrendiğini bildirmiştir.
14. Başvurucu, 24/6/2013 tarihinde bireysel başvuruda
bulunmuştur.
B. İlgili Hukuk
15. 12/1/2011 tarih ve 6100
sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “ Usul
ekonomisi ilkesi ” kenar başlıklı 30. maddesi şöyledir:
“Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir
biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür.”
16. 19/3/1969 tarih ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 164.
maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Avukatlık ücreti, avukatın hukukî yardımının
karşılığı olan meblâğı veya değeri ifade eder.”
17. 1136 sayılı Kanun’un 168.
maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:
“Avukatlık ücretinin takdirinde, hukukî
yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan
tarife esas alınır.”
18. 1136 sayılı Kanun’un 174.
maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:
“Avukatın azli halinde ücretin tamamı verilir.
Şu kadar ki, avukat kusur veya ihmalinden dolayı azledilmiş ise ücretin
ödenmesi gerekmez.”
19. 11/2/1959 tarih ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “Vekile ve kanuni mümessile tebligat” kenar başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde
tebligat vekile yapılır. Vekil birden çok ise bunlardan birine tebligat
yapılması yeterlidir. Eğer tebligat birden fazla vekile yapılmış ise, bunlardan
ilkine yapılan tebliğ tarihi asıl tebliğ tarihi sayılır. Ancak, Ceza
Muhakemeleri Usulu Kanununun, kararların sanıklara
tebliğ edilmelerine ilişkin hükümleri saklıdır.”
IV. İNCELEME VE
GEREKÇE
20. Mahkemenin 15/4/2014 tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun
24/6/2013 tarih ve 2013/4785 numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği
düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
21. Başvurucu, vekâlet görevini
yaptığı sırada haksız olarak vekâletten azledildiğini ve vekâlet ücretinin
ödenmediğini, 22/3/2005 tarihinde İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı
alacak davası sonunda 11/12/2012 tarihli kararla davanın kısmen kabulüne karar
verildiğini ancak faize hükmedilmediğini, kararın Yargıtay 13. Hukuk Dairesince
16/4/2013 tarihinde onandığını, yargılamanın 8 yıl sürdüğünü ve makul sürede
yargılama yapılmadığını belirterek, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüş, tazminat talep etmiştir.
B. Değerlendirme
22. Başvuru dilekçesi ve ekleri
incelendiğinde, başvurucunun, İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı
alacak davası sonunda faize hükmedilmediğini ve makul sürede yargılama
yapılmadığını belirterek, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri
sürdüğü anlaşılmıştır. Başvurucunun anılan iddiaları ayrı ayrı
değerlendirilmiştir.
1. Kabul Edilebilirlik Yönünden
a. Yargılamanın Sonucunun
Adil Olmadığı İddiası Yönünden
23. Anayasa’nın 148. maddesinin
üçüncü fıkrası şöyledir:
“…Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının
tüketilmiş olması şarttır.”
24. 30/3/2011 tarih ve 6216
sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un
45. maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:
“İhlale neden olduğu ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal
için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının bireysel
başvuru yapılmadan önce tüketilmiş olması gerekir.”
25. Anılan Anayasa ve Kanun
hükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, “ ikincil nitelikte bir kanun yolu ” olup bu
yola başvurulmadan önce kural olarak olağan kanun yollarının tüketilmiş olması
şarttır.
26. Temel hak ve özgürlüklere
saygı, devletin tüm organlarının uyması gereken bir ilke olup bu ilkeye uygun
davranılmadığı takdirde, ortaya çıkan ihlale karşı öncelikle yetkili idari
mercilere ve derece mahkemelerine başvurulmalıdır.
27. Bireysel başvurunun ikincil
niteliği gereği, başvurucunun, temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği
iddialarını öncelikle yetkili idari mercilere ve derece mahkemelerine usulüne
uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve kanıtları zamanında bu
mercilere sunması, aynı zamanda bu süreçte dava ve başvurusunu takip etmek için
gerekli özeni göstermiş olması gerekir. Bu şekilde olağan denetim mekanizmaları
önünde ileri sürülüp takip edilmeyen temel hak ve özgürlüklerin ihlaline
ilişkin iddialar, Anayasa Mahkemesi önünde bireysel başvuru konusu yapılamaz
(B. No: 2012/946, 26/3/2013, § 19).
28. Bireysel
başvurunun ikincil niteliğinin bir sonucu olarak olağan kanun yollarında ve genel mahkemeler önünde dayanılmayan iddialar Anayasa
Mahkemesi önünde şikâyet konusu edilemeyeceği gibi genel mahkemelere sunulmayan
yeni bilgi ve belgeler de Anayasa Mahkemesine sunulamaz (B. No:
2012/946, 26/3/2013, § 20).
29. Başvuru konusu olayda,
başvurucu, İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı alacak davası sonunda
11/12/2012 tarihli kararla davanın kısmen kabulüne karar verildiğini ancak
faize hükmedilmediğini belirterek, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini
ileri sürmüştür.
30. Başvurucu, İstanbul 14.
Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı davada 10.189,00 TL’nin tahsilini talep etmiş,
faiz isteminde bulunmamıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda, 11/12/2012
tarihli kararla davanın kısmen kabulüne, 10.023,00 TL’nin davalılardan
tahsiline karar verilmiş, faize hükmedilmemiştir. Anılan kararı davalılar
temyiz etmişler, başvurucu temyiz talebinde bulunmamıştır. Yargıtay 13. Hukuk
Dairesince 16/4/2013 tarihinde karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere hüküm
onanmıştır.
31. Başvurucu bu şekilde, Anayasa
Mahkemesi önünde ileri sürdüğü ihlal iddialarını, Derece Mahkemesinde ve temyiz
safhasında ileri sürmediği için, hukuk sisteminde düzenlenen başvuru yollarını
usulünce tüketmemiştir.
32. Açıklanan nedenlerle, hukuk
sisteminde düzenlenen başvuru yolları usulüne uygun olarak tüketilmeden temel
hak ve özgürlüklerin ihlal edildiği iddiasının bireysel başvuru konusu
yapıldığı anlaşıldığından, başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları
yönünden incelenmeksizin “başvuru yollarının
tüketilmemiş olması” nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar
verilmesi gerekir.
b. Yargılamanın Makul Sürede Tamamlanmadığı
İddiası Yönünden
33. Başvurucunun yargılamanın uzunluğuyla ilgili şikâyeti
açıkça dayanaktan yoksun olmadığı gibi bu şikâyet için diğer kabul edilemezlik
nedenlerinden herhangi biri de bulunmamaktadır. Bu nedenle, başvurunun bu
bölümüne ilişkin olarak kabul edilebilirlik kararı verilmesi gerekir.
2. Esas Yönünden
34. Başvurucu, sebepsiz olarak
vekâletten azledilmesi ve vekâlet ücretinin ödenmemesi üzerine, vekâlet
ücretinin ödenmesi amacıyla açtığı alacak davasının, makul olmayan bir sürede
tamamlandığını belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri
sürmüştür.
35. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216
sayılı Kanun'un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası hükümlerine göre, Anayasa
Mahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için, kamu
gücü tarafından müdahale edildiği iddia edilen hakkın Anayasa’da güvence altına
alınmış olmasının yanı sıra Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Sözleşme) ve
Türkiye’nin taraf olduğu ek protokollerinin kapsamına da girmesi gerekir. Bir
başka ifadeyle, Anayasa ve Sözleşme’nin ortak koruma alanı dışında kalan bir
hak ihlali iddiasını içeren başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar
verilmesi mümkün değildir (B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).
36. Anayasa’nın “ Hak arama
hürriyeti ” kenar başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle
yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil
yargılanma hakkına sahiptir.”
37. Anayasa’nın “ Duruşmaların
açık ve kararların gerekçeli olması ” kenar başlıklı 141. maddesinin
dördüncü fıkrası şöyledir:
“Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle
sonuçlandırılması, yargının görevidir.”
38. Sözleşme’nin “ Adil
yargılanma hakkı ” kenar başlıklı 6. maddesinin ilgili kısmı
şöyledir:
“Herkes medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili
uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda
karar verecek olan, kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından
davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini
isteme hakkına sahiptir.”
39. Sözleşme metni ile AİHM kararlarından ortaya çıkan ve
adil yargılanma hakkının somut görünümleri olan alt ilke ve haklar, Anayasa’nın
36. maddesinde yer verilen adil yargılanma hakkının da unsurlarıdır. Anayasa
Mahkemesi de Anayasa’nın 36. maddesi uyarınca inceleme yaptığı bir çok kararında, ilgili hükmü Sözleşme’nin 6. maddesi ve
AİHM içtihadı ışığında yorumlamak suretiyle, gerek Sözleşme’nin lafzi
içeriğinde yer alan gerek AİHM içtihadıyla adil yargılanma hakkının kapsamına
dâhil edilen ilke ve haklara, Anayasa’nın 36. maddesi kapsamında yer
vermektedir (B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 38).
40. Somut başvurunun dayanağını oluşturan makul sürede
yargılanma hakkı da yukarıda belirtilen ilkeler uyarınca adil yargılanma
hakkının kapsamına dâhil olup, ayrıca davaların en az giderle ve mümkün olan
süratle sonuçlandırılmasının yargının görevi olduğunu belirten Anayasa’nın 141.
maddesinin de, Anayasa’nın bütünselliği ilkesi gereği,
makul sürede yargılanma hakkının değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulması
gerektiği açıktır.
41. Makul sürede yargılanma hakkının amacı, tarafların uzun
süren yargılama faaliyeti nedeniyle maruz kalacakları maddi ve manevi baskı ile
sıkıntılardan korunması ile adaletin gerektiği şekilde temini ve hukuka olan
inancın muhafazası olup, hukuki uyuşmazlığın çözümünde gerekli özenin
gösterilmesi gereği de yargılama faaliyetinde gözardı edilemeyeceğinden, yargılama süresinin makul olup olmadığının her bir başvuru
açısından münferiden değerlendirilmesi gerekir (B. No: 2012/13, 2/7/2013, §
40).
42. Davanın karmaşıklığı, yargılamanın kaç dereceli olduğu,
tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun
davanın hızla sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar, bir
davanın süresinin makul olup olmadığının tespitinde göz önünde bulundurulması
gereken kriterlerdir (B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 41–45).
43. Ancak, belirtilen kriterlerden hiçbiri makul süre
değerlendirmesinde tek başına belirleyici değildir. Yargılama sürecindeki tüm
gecikmelerin ayrı ayrı tespiti ile bu kriterlerin toplam etkisi
değerlendirilmek suretiyle, hangi unsurun yargılamanın gecikmesi açısından daha
etkili olduğu saptanmalıdır (B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 46).
44. Yargılama faaliyetinin makul sürede gerçekleşip
gerçekleşmediğinin saptanması için öncelikle uyuşmazlığın türüne göre
değişebilen, başlangıç ve bitiş tarihlerinin belirlenmesi gereklidir.
45. Anayasa’nın 36. maddesi ve Sözleşme’nin 6. maddesi
uyarınca, medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin uyuşmazlıkların makul sürede
karara bağlanması gerekmektedir. Başvuru konusu olayda, sebepsiz olarak
vekâletten azledilme ve vekâlet ücretinin ödenmemesi üzerine, vekalet ücretinin
ödenmesi amacıyla açılan alacak davasında, 18/6/1927 tarih ve 1086 sayılı mülga
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda ve 6100 sayılı Kanun’da yer alan usul
hükümlerine göre yürütülen somut yargılama faaliyetinin, medeni hak ve
yükümlülükleri konu alan bir yargılama olduğunda kuşku yoktur (B. No: 2012/13,
2/7/2013, § 49).
46. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara
ilişkin makul süre değerlendirmesinde, sürenin başlangıcı kural olarak,
uyuşmazlığı karara bağlayacak yargılama sürecinin işletilmeye başlandığı, başka
bir deyişle davanın ikame edildiği tarih olup, bu tarih somut başvuru açısından
22/3/2005 tarihidir.
47. Davanın ikame edildiği tarih ile Anayasa Mahkemesinin
bireysel başvuruların incelenmesi hususundaki zaman bakımından yetkisinin
başladığı tarihin farklı olması halinde dikkate alınacak süre, 23/9/2012
tarihinden sonra geçen süre değil, uyuşmazlığın başlangıç tarihinden itibaren
geçen süredir (B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 51).
48. Sürenin bitiş tarihi ise, çoğu zaman icra aşamasını da
kapsayacak şekilde yargılamanın sona erme tarihidir (B. No: 2012/13, 2/7/2013,
§ 52).
49. Başvuruya konu yargılama sürecinin incelenmesinde,
yargılamanın konusu, sebepsiz olarak vekâletten azledilme ve vekâlet ücretinin
ödenmemesi nedeniyle vekâlet ücretinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece,
22/3/2005 havale tarihli dilekçe ile yargılamasına başlanıldığı anlaşılan
davanın tensip zaptının tanzimi sonrasında, yargılama sürecinde birçok duruşma
yapılmış olup, belirtilen celseler arasında genellikle 2,5 aylık sürelerin
bulunduğu anlaşılmıştır.
50. İlgili yargılama evrakının incelenmesinden, başvurucunun,
Fatih 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 22/3/2005 tarihinde açtığı dava sonrasında
Mahkemece, 28/3/2005 tarihinde tensip zaptı düzenlenmiştir. Dava dilekçesinin
davalıya tebliğinden sonra, davalı taraf karşı dava açmıştır. Davacı ve karşı
davacının delilleri toplanmış, başvurucunun vekil olarak takip ettiği Fatih 1.
Asliye Hukuk Mahkemesinin dava dosyası ile icra takip dosyaları incelenmiştir.
51. Başvurucu vekili, 1/12/2005 tarihli vekaletnamesini
Mahkemeye sunmuş, vekaletnamenin süreli verildiği, 1 Aralık 2006 tarihi mesai
bitimine kadar geçerli olduğunun vekâletnamede belirtildiği anlaşılmıştır.
52. 27/3/2007 tarihli duruşmada tarafların alacaklarının olup
olmadığı ve miktarının belirlenmesi amacıyla bilirkişi raporu alınmasına karar
verilmiştir. 3/10/2007 tarihinde rapor okunmuş ve taraflara raporu incelemeleri
için süre verilmiştir. Tarafların rapora itiraz etmeleri üzerine 4/12/2007
tarihinde İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden üç kişilik bilirkişi isim
listesi istenilmesine karar verilmiştir.
53. 20/2/2008 tarihli duruşmada, karşı davacının vefat etmesi
nedeniyle veraset ilamının ve vekâletnamenin sunulması için karşı davacı
vekiline süre verildiği anlaşılmıştır.
54. 23/7/2008 tarihli duruşmada, tarafların alacakları olup
olmadığı ve miktarının tespiti amacıyla yeniden bilirkişi raporu alınmasına
karar verilmiştir. 7/7/2009 tarihinde rapor okunmuş ve taraflara incelemeleri
için süre verilmiş, iki rapor arasında çelişki görüldüğünden, 25/11/2010
tarihli duruşmada yeniden rapor alınması yönünde hüküm kurulmuştur.
55. Mahkeme hâkiminin emekli olması nedeniyle 26/1/2010, 19/3/2010,
ve 14/5/2010 tarihli duruşmalarda dava dosyasının incelemeye alındığı
anlaşılmıştır.
56. 2011 yılında Fatih Adliyesinin kapanmasından sonra
yargılamaya İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesinde devam edilmiştir.
57. Bilirkişi raporunun gelmesinden sonra, 16/2/2012
tarihinde ek rapor alınmasına karar verilmiş, 18/10/2012 tarihinde rapor
gelmiş, Mahkemece dosya incelemeye alınmış ve 11/12/2012 tarihli duruşmada
davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
58. Davalıların temyizi üzerine, Yargıtay 13. Hukuk
Dairesince 16/4/2013 tarihinde hüküm onanmıştır.
59. Yargılama süresince başvurucunun mazeret bildirerek
katılmadığı duruşmaların bulunduğu, ancak aynı duruşmaların bir kısmına karşı
davacının da katılmadığı veya bilirkişi raporlarının beklendiği anlaşılmış
olup, yargılama sürecinin uzunluğu dikkate alındığında, başvurucunun tutumunun
yargılamanın uzamasına özellikle bir etkisi olduğu tespit edilememiştir.
60. Başvurunun değerlendirilmesi neticesinde, başvuruya konu
yargılamanın konusu ve taraf sayısı dikkate alındığında karmaşık bir niteliğe
sahip olmadığı, ancak yargılama sürecindeki gecikmeler ayrı ayrı
değerlendirildiğinde, yazılı yargılama usulünde tatbiki gereken yargılamayı
hızlandırıcı niteliğe sahip özel usul hükümlerine riayet edilmediği ve verilen
ara kararların birçoğunda yapılması gereken işlemlerin uzun sürelerle yerine
getirilmediği anlaşılmaktadır.
61. Başvuruya konu yargılama sürecine bütün olarak
bakıldığında, davanın açıldığı 22/3/2005 tarihinden itibaren, Yargıtay 13.
Hukuk Dairesince onama tarihi olan 16/4/2013 tarihine kadar 8 yıl 1 ay 24 gün
devam eden yargılama sürecinde makul olmayan bir gecikmenin olduğu sonucuna
varılmıştır.
62. Açıklanan nedenlerle, başvurucunun Anayasa’nın 36.
maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal
edildiğine karar verilmesi gerekir.
3. 6216 Sayılı Kanun’un 50. Maddesi Yönünden
63. Başvurucu, 100.000,00 TL maddi ve manevi tazminatın
ödenmesini talep etmiştir.
64. 6216 sayılı Kanun’un “ Kararlar ”
kenar başlıklı 50. maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:
“Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa,
ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere
dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar
bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel
mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla
yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve
sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir.”
65. Başvurucu tarafından maddi tazminat talebinde bulunulmuş
olup, mevcut başvuruda Anayasa’nın 36. maddesinin ihlal edildiği tespit edilmiş
olmakla beraber, tespit edilen ihlalle iddia edilen maddi zarar arasında
illiyet bağı bulunmadığı anlaşıldığından, başvurucunun maddi tazminat talebinin
reddine karar verilmesi gerekir.
66. Başvurucunun, sebepsiz olarak vekâletten azledilmesi
üzerine vekâlet ücretinin ödenmesi amacıyla açtığı alacak davası, makul olmayan
bir süre olan 8 yıl 1 ay 24 gün sonra sonuçlanmıştır. Dolayısıyla uyuşmazlığın
niteliği ve başvurucunun kişisel yararı göz önünde bulundurulduğunda
başvurucuya yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararı
karşılığında takdiren 5.850,00 TL manevi tazminat
ödenmesine karar verilmesi gerekir.
67. Başvurucu tarafından yapılan ve dosyadaki belgeler
uyarınca tespit edilen 198,35 TL harçtan oluşan yargılama giderinin başvurucuya
ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan
gerekçelerle;
A. Başvurunun;
1. Yargılamanın sonucunun adil olmadığı
iddiası yönünden “ başvuru yollarının
tüketilmemiş olması” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2.
Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal
edildiği iddiası yönünden KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede
yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya 5.850,00 TL manevi TAZMİNAT ÖDENMESİNE, başvurucunun tazminata ilişkin diğer
taleplerinin REDDİNE,
D. Başvurucu tarafından yapılan ve 198,35 TL harçtan oluşan
yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye
Hazinesine başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına; ödemede
gecikme olması halinde, bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar
geçen süre için yasal faiz uygulanmasına,
15/4/2014
tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.