TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
AHMET HAZAR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/17239)
Karar Tarihi: 11/5/2017
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan : Burhan ÜSTÜN
Üyeler : Hicabi DURSUN
Kadir ÖZKAYA
Rıdvan GÜLEÇ
Yusuf Şevki
  HAKYEMEZ
Raportör Yrd. : Ceren Sedef
  EREN
Başvurucular : 1. Ahmet
  HAZAR
2. Abdulvahit HAZAR
3. Abdurrezak HAZAR
4. Adnan
  SARIDAĞ
5. Abdullah
  SARIDAĞ
6. Ahmet
  SARIDAĞ
7. Ayşe
  ÇINAR
8. Cemil
  SARIDAĞ
9. Emine
  KILIÇ
10. Emine
  SARIDAĞ
11. Emine
  SARIDAĞ
12. Faruk
  SARIDAĞ
13. Fatma
  DÜZGÖREN
14. Fatma
  SARIDAĞ
15. Hadice
  SARIDAĞ
16. Halil
  SARIDAĞ
17. Halime
  BALU
18. Hatice
  TALAYHAN
19. Hıdır
  SARIDAĞ
20. Hıssa SARIDAĞ
21. İbrahim
  SARIDAĞ
22. Mahmut
  SARIDAĞ
23. Mahsun HAZAR
24. Mehmet
  SARIDAĞ
25. Mehmet
  SARIDAĞ
26. Meryem
  SARIDAĞ
27. Mesut
  SARIDAĞ
28. Musa
  SARIDAĞ
29. Mustafa
  HAZAR
30. Mustafa
  SARIDAĞ
31. Nücüde SARIDAĞ
32.
  Salahattin HAZAR
33. Sara
  DÖNDER
34. Selman
  SARIDAĞ
35. Serap
  SARIDAĞ
36. Şükran
  SARIDAĞ
37. Türkan
  SARIDAĞ
38. Yüksel
  SARIDAĞ
39. Zehra
  SARIDAĞ
40. Zeynep
  HAZAR
41. Fatma
  HAZAR
Vekili : Av. Hakan
  GELERİ
42. Şemse
  DÜNDAR
Vekili : Av. Özlem
  DÜNDAR
43. İbrahim
  SAVCI
44. Ayşe
  HAZAR
45. Meryem
  KORHAN
46. Mehmet
  SAVCI
47. Emine
  İLBOĞA
48. Zahra DÜZGÖREN
49. Zeynep
  HAZAR
50. Zübeyde
  YILDIRIM
51. Ahmet
  SAVCI
52. Hıdır
  SAVCI
Vekili : Av. Ali
  AYDEMİR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvurular 3/11/2014, 29/12/2014, 29/5/2014 ve 7/12/2015
tarihlerinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön
incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm
tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. 2014/20334, 2014/7708 ve 2015/19008 sayılı bireysel başvuru
dosyaları konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/17239 sayılı dosya üzerinde
birleştirilmiştir.
6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve
esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına
gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili
olaylar özetle şöyledir:
9. Bir kısım basvurucular murisleri
Yusuf Sarıdağ , Küleyp Hazar
ve Halef Savcı'nın 1978 yılında Kızıltepe Kadastro Mahkemesinde açtıkları
kadastro tespitine itiraz davasında yerel Mahkemece verilen karar Yargıtayca bozulmuş, bozmadan sonra Kızıltepe Kadastro
Mahkemesinin kapatılması üzerine Mardin Kadastro Mahkemesine gönderilen dava
yerel Mahkeme aşamasında derdest durumdadır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 11/5/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda
başvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucular, makul sürede yargılanma ve mülkiyet haklarının
ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Kabul Edilebilirlik
Yönünden
1. Başvurucu Fatma Sarıdağ Yönünden
12. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 83. maddesi ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin
Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 51. maddesi gereği
başvurucunun istismar edici, yanıltıcı ve benzeri nitelikteki davranışlarıyla
bireysel başvuru hakkını açıkça kötüye kullandığının tespit edilmesi hâlinde
başvuru reddedilir ve yargılama giderleri dışında ilgilinin 2.000 Türk
Lirasından fazla olmamak üzere disiplin para cezasıyla cezalandırılmasına karar
verilir.
13. Bu kapsamda özellikle Anayasa Mahkemesini yanıltmak amacıyla
gerçek olmayan maddi vakıalara dayanılması veya bu nitelikte bilgi ve belge
sunulması durumunda başvuru hakkının kötüye kullanıldığı kabul edilebilecektir
( S.Ö. , B. No: 2013/7087,
18/9/2014, § 29, Mehmet Güven Ulusoy [GK],
B. No: 2013/1013, 2/7/2015).
14. Başvuru konusu olayda, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi
(UYAP) üzerinden yapılan araştırmada başvurucu Fatma Sarıdağ'ın nüfus kayıtlarına göre 2/4/2014 tarihinde vefat ettiği tespit edilmiştir.
Avukat Hakan Geleri tarafından başvurucunun ölümünden
yaklaşık 8 ay sonra 29/12/2014 tarihinde, başvurucunun makul sürede yargılanma
hakkının ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.
15. Kamu gücü tarafından hakkı ihlal edilen kişinin bireysel
başvuru yapmadan önce ölmesi durumunda ölen kişi adına bir başkası tarafından
bireysel başvuru yapma imkânı bulunmamaktadır ( Abdurrehman Uray, B. No: 2013/6140, 5/11/2014, § 30).
16. Açıklanan nedenlerle başvuru tarihinden yaklaşık 8 ay önce
vefat etmiş başvurucu adına yapılan bireysel başvurunun başvuru hakkının kötüye kullanılması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.
17. Bu durumda Avukat Hakan Geleri aleyhine Anayasa Mahkemesini yanıltıcı nitelikte başvuru yapması nedeniyle 6216
sayılı Kanun'un 51. maddesi ve İçtüzük’ün 83. maddesi
uyarınca takdiren 2.000 TL disiplin para cezasına
hükmedilmesi gerekir.
2. Başvurucular Şemse
Dündar, Hadice Sarıdağ , Zehra Sarıdağ ,
Sara Dönder , Halime Balu ,
Serap Gökdere, Mehmet Sarıdağ , Abdullah Sarıdağ , Halil Sarıdağ , Emine Sarıdağ , Meryem Sarıdağ , Selman Sarıdağ , Mehmet Sarıdağ , Ayşe
Çınar, Adnan Sarıdağ , Ahmet Sarıdağ ,
Emine Sarıdağ , Faruk Sarıdağ ,
Hıdır Sarıdağ , İbrahim Sarıdağ ,
Mahmut Sarıdağ , Mustafa Sarıdağ ve Nücüde Sarıdağ Yönünden
18. 6216 Kanun’un 47. maddesinin (3), 48. maddesinin (1) ve (2)
numaralı fıkraları uyarınca bireysel başvuruda,kamu gücünün neden olduğu iddia edilen ihlale dair olayların tarih sırasına göre
özeti yapılmalı, bireysel başvuru kapsamındaki hakların ne şekilde ihlal
edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır ( Veli Özdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014,
§§ 19, 20).
19. Somut olayda başvurucu Şemse Dündar şikâyet konusu davada
murisi Tahir Dündar'ın davacı olduğunu, bu sebeple makul sürede yargılanma
hakkının ihlal edildiğini iddia etmişse de başvurucunun, bireysel başvuru
formuyla beraber anılan şahsın mirasçısı olduğuna dair belgeleri sunmadığı
ayrıca dayanak olarak sunulan belgelerden de başvurucunun şikâyet konusu davaya
herhangi bir sıfatla taraf olup olmadığının teyit edilemediği anlaşılmıştır.
Dolayısıyla başvurucu tarafından ileri sürülen iddiaların kanıtlanamadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
20. Anılan diğer başvurucuların da bireysel başvuru formlarında
murislerinin 1978 yılında şikâyet konusu davayı açtığını belirttikleri,
başvuruya dayanak olarak sunulan söz konusu davanın bir kısım duruşma
tutanaklarında "taraflardan davacı İbrahim Sarıdağ mirasçıları" ibaresi bulunmasına ve söz konusu başvurucular murisinin de
İbrahim Sarıdağ olduğu anlaşılmasına rağmen anılan
şahsın yapılan nüfus kaydı sorgulamasında 24/8/1973 tarihinde vefat ettiği,
dolayısıyla bireysel başvuru formunda iddia edildiğinin aksine 1978 tarihli
şikâyet konusu davada davacı sıfatının bulunamayacağı ve anılan başvurucuların
şikâyet konusu davaya herhangi bir sıfatla taraf olup olmadıklarının da
başvuruya dayanak olarak sunulan belgelerden teyit edilemediği anlaşılmıştır.
21. Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucular Şemse Dündar,
Hadice Sarıdağ , Zehra Sarıdağ ,
Sara Dönder , Halime Balu ,
Serap Gökdere, Mehmet Sarıdağ , Abdullah Sarıdağ , Halil Sarıdağ , Emine Sarıdağ , Meryem Sarıdağ , Selman Sarıdağ , Mehmet Sarıdağ , Ayşe
Çınar, Adnan Sarıdağ , Ahmet Sarıdağ ,
Emine Sarıdağ , Faruk Sarıdağ ,
Hıdır Sarıdağ , İbrahim Sarıdağ ,
Mahmut Sarıdağ , Mustafa Sarıdağ ve Nücüde Sarıdağ yönünden
diğer kabul edilebilirlik koşulları bakımından incelenmeksizin açıkça
dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi
gerekir.
3. Diğer Başvurucular Yönünden
22. Diğer başvurucular yönünden açıkça dayanaktan yoksun
olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden
de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine
ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
23. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın
ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra
aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam
eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının
ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,
2/7/2013, §§ 50, 52).
24. Başvuruya konu dava, başvurucuların murislerinden intikalle
takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu yönüyle makul süre
değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin başlangıç anı, mirasçının
yargılamaya katıldığı an değil somut olayda muris açısından değerlendirmeye
esas alınan sürenin başlangıç anıdır ( Gülseren
Gürdal ve diğerleri , B. No: 2013/1115, 5/12/2013, § 51).
25. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin
yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın
karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama
sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki
menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , §§ 41-45).
26. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda
verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 39 yıllık yargılama
süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
27. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence
altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi
gerekir.
28. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle taşınmazlarını
kullanamadıklarını belirterek Anayasa’nın 35. maddesinde tanımlanan mülkiyet
haklarının da ihlal edildiğini iddia etmişlerse de başvurucuların makul sürede
yargılanma haklarının ihlal edildiği yönünde yukarıda yer verilen tespitler
ışığında, mülkiyet haklarının ihlal edildiği yönündeki iddialarının ayrıca değerlendirilmesine
gerek görülmemiştir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un
50. Maddesi Yönünden
29. 6216 sayılı Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası
şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının
ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi
hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere
hükmedilir…”
30. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
31. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği
sonucuna varılmıştır.
32. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları
karşılığında başvuruculara, şikâyet konusu davadaki taraf sayısı ve
başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkate alındığında
karara ekli tabloda gösterilen miktarlarda manevi tazminat ödenmesine karar
verilmesi gerekir.
33. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç bedelinin
başvurucular Abdulvahit Hazar, Abdurrezak Hazar, Ahmet Hazar, Fatma Hazar, Fatma Düzgören ,
Hatice Talayhan, Mahsun Hazar, Mustafa Hazar,
Salahattin Hazar ve Zeynep Hazar'a (40 numaralı) müştereken; 206,10 TL harç
bedelinin başvurucular İbrahim Savcı, Ayşe Hazar, Meryem Korhan, Mehmet Savcı,
Emine İlboğa , Zahra Güzgören , Zeynep Hazar (49 numaralı), Zübeyde Yıldırım,
Ahmet Savcı ve Hıdır Savcı'ya müştereken; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular
Türkan Sarıdağ , Şükran Sarıdağ ,
Emine Kılıç, Yüksel Sarıdağ , Hıssa Sarıdağ , Mesut Sarıdağ ,
Musa Sarıdağ ve Cemil Sarıdağ'a müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.
34. 1.800 TL vekâlet ücretinin başvurucular Abdulvahit Hazar, Abdurrezak Hazar, Ahmet Hazar, Fatma Hazar,
Fatma Düzgören , Hatice Talayhan, Mahsun Hazar, Mustafa Hazar, Salahattin Hazar, Zeynep Hazar (40 numaralı), Türkan Sarıdağ , Şükran Sarıdağ , Emine
Kılıç, Yüksel Sarıdağ , Hıssa Sarıdağ , Mesut Sarıdağ ,
Musa Sarıdağ ve Cemil Sarıdağ'a müştereken; 1.800 TL vekâlet ücretinin İbrahim Savcı, Ayşe Hazar, Meryem
Korhan, Mehmet Savcı, Emine İlboğa , Zahra Güzgören , Zeynep Hazar (49
numaralı), Zübeyde Yıldırım, Ahmet Savcı ve Hıdır Savcı'ya müştereken
ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Başvurucu Fatma Sarıdağ yönünden
yapılan başvurunun başvuru hakkının kötüye
kullanılması nedeniyle REDDİNE,
2. Avukat Hakan Geleri'nin , 6216
sayılı Kanun'un 51. maddesi ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 83. maddesi uyarınca 2.000 TL disiplin para cezasıyla CEZALANDIRILMASINA,
3. Kararın bir örneğinin Mardin Barosuna GÖNDERİLMESİNE,
B. 1. Başvurucular Şemse Dündar, Hadice Sarıdağ ,
Zehra Sarıdağ , Sara Dönder ,
Halime Balu , Serap Gökdere, Mehmet Sarıdağ , Abdullah Sarıdağ , Halil Sarıdağ , Emine Sarıdağ , Meryem Sarıdağ , Selman Sarıdağ , Mehmet Sarıdağ , Ayşe Çınar, Adnan Sarıdağ ,
Ahmet Sarıdağ , Emine Sarıdağ ,
Faruk Sarıdağ , Hıdır Sarıdağ ,
İbrahim Sarıdağ , Mahmut Sarıdağ ,
Mustafa Sarıdağ ve Nücüde Sarıdağ yönünden başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle
KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
2. Diğer başvurucular yönünden Anayasa'nın 36. Maddesinde
güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin
iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
C. Diğer başvurucular yönünden Anayasa’nın 36. maddesinde
güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
D. Başvuruculara karara ekli tabloda gösterilen miktarlarda
manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
E. 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Abdulvahit Hazar, Abdurrezak Hazar, Ahmet Hazar, Fatma Hazar,
Fatma Düzgören , Hatice Talayhan, Mahsun Hazar, Mustafa Hazar, Salahattin Hazar ve Zeynep Hazar'a (40 numaralı)
MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular İbrahim Savcı,
Ayşe Hazar, Meryem Korhan, Mehmet Savcı, Emine İlboğa , Zahra Güzgören , Zeynep
Hazar (49 numaralı), Zübeyde Yıldırım, Ahmet Savcı ve Hıdır Savcı'ya MÜŞTEREKEN
ÖDENMESİNE; 206,10 TL harç bedelinin başvurucular Türkan Sarıdağ ,
Şükran Sarıdağ , Emine Kılıç, Yüksel Sarıdağ , Hıssa Sarıdağ , Mesut Sarıdağ , Musa Sarıdağ ve Cemil Sarıdağ'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
F. 1.800 TL vekâlet ücretinin başvurucular Abdulvahit Hazar, Abdurrezak Hazar, Ahmet Hazar, Fatma Hazar,
Fatma Düzgören , Hatice Talayhan, Mahsun Hazar, Mustafa Hazar, Salahattin Hazar, Zeynep Hazar (40 numaralı), Türkan Sarıdağ , Şükran Sarıdağ , Emine
Kılıç, Yüksel Sarıdağ , Hıssa Sarıdağ , Mesut Sarıdağ ,
Musa Sarıdağ ve Cemil Sarıdağ'a MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE; 1.800 TL vekâlet ücretinin İbrahim Savcı, Ayşe Hazar,
Meryem Korhan, Mehmet Savcı, Emine İlboğa , Zahra Güzgören , Zeynep Hazar (49
numaralı), Zübeyde Yıldırım, Ahmet Savcı ve Hıdır Savcı'ya MÜŞTEREKEN
ÖDENMESİNE,
G. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Maliye
Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemede
gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar
geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
H. Kararın bir örneğinin Mardin Kadastro Mahkemesine (E.2013/99)
GÖNDERİLMESİNE,
I. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE
11/5/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
BAŞVURUCULAR TAZMİNAT MİKTARI
Küleyp HAZAR Mirasçısı Başvurucular 1- Abdulvahit HAZAR 2- Abdurrezak HAZAR 3- Ahmet HAZAR 4- Fatma HAZAR 5- Mahsun HAZAR 6- Mustafa HAZAR 7- Salahattin HAZAR 8- Zeynep HAZAR (40 numaralı) AYRI AYRI NET 1.350 TL
Halef
  SAVCI Mirasçısı Başvurucular 9- Fatma DÜZGÖREN 10- Hatice TALAYHAN 11- İbrahim SAVCI 12- Ayşe HAZAR 13- Meryem KORHAN 14- Mehmet SAVCI 15- Emine İLBOĞA 16- Zahra DÜZGÖREN 17- Zeynep HAZAR(49 numaralı) 18- Zübeyde YILDIRIM 19- Ahmet SAVCI 20- Hıdır SAVCI AYRI AYRI NET 950 TL
Yusuf
  SARIDAĞ Mirasçısı Başvurucular 21. Türkan SARIDAĞ 22. Şükran SARIDAĞ 23. Emine KILIÇ 24. Yüksel SARIDAĞ 25. Hıssa SARIDAĞ 26. Mesut SARIDAĞ 27. Musa SARIDAĞ 28. Cemil SARIDAĞ AYRI AYRI NET 1.550 TL