arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Bogkrabbi

Bogkrabbi (fræðiheiti: "Carcinus maenas"), einnig kallaður Strandkrabbi, er krabbi af ættbálki skjaldkrabba. Krabbinn á 50 krónu myntinni er bogkrabbi.

Útbreiðsla.

Náttúruleg heimkynni hanns eru við strendur Norðaustur-Atlantshafs og Eystrasalts og niður til Norður-Afríku, Marokkó og Máritaníu, einnig lifir hann í kringum eyjar eins og Ísland. En hann er jafnframt á lista yfir 100 hættulegustu aðkomudýr sem geta náð fótfestu í öðrum löndum og hefur numið land á svipuðum búsvæðum í til dæmis Ástralíu, Suður-Afríku, Suður-Ameríku og Kyrrahafsströnd Norður-Ameríku. Útbreiðsla hanns hefur átt sér stað með ýmsum hætti, hann hefur borist með kjölvatni skipa, ýmsum pakkningum, hráefni til fiskeldis og ýmsum öðrum fljótandi búnaði.

Útlit.

Bogkrabbar, líkt og aðrir skjaldkrabbar, eru með tíu fætur en fremsta parið er ummyndað í gripklær og öftustu sex fæturnir eru frekar flatir og með þeim geta skjaldkrabbar synt einir af kröbbum. Þeir geta orðið um sex sentimetrar á lengd og níu sentimetrar á breidd. Oftast eru þeir dökkgrænir eða gráir en einnig brúnir, grænleitir og gulir og elstu dýrinn einnig appelsínugul. Einkum ung dýr eru einnig oft með hvítar skellur. Það má greina bogkrabba frá öðrum kröbbum á því að þeir hafa fimm gadda á hvorri hlið skeljarinnar að framanverðu og þrjá hnúða milli augnanna.

Lifnaðarhættir.

Bogkrabbar halda sig við strendur og finnast allt frá fimm til sextíu metra dýpi þó algengast sé að þeir séu á tíu metra dýpi. Þeir færa sig til eftir sjáfarföllum, ofar í fjöruna á flóði og neðar á fjöru. Þeir kunna best við sig í þaragróðri, grjóti, sandi og á leirum. Þeir nota grjótið til að fela sig en einnig geta þeir grafið sig hálfa ofan í sandbotn. Þeir þola miklar hitabreytingar sem hefur auðveldað þeim að aðlagast nýjum heimkinnum en þeir þola allt frá 0° til 33° á selsíus. Sama á við um seltu og súrefni. Þeir þola seltu frá 54 ppt niður í 4 ppt og geta lifað á þurru landi allt upp undir fimm daga og eykst þol þeirra fyrir hita við það að vera ekki í vatni.

Fæða.

Bogakrabbar lifa á mjög fjölbreyttri fæðu. Mest þó á plöntum og dýrum með mjúka skel meðann hann er að vaxa úr grasi en þegar hann er orðinn stærri ræðst hann á önnur krabbadýr, skrápdýr og aðra hryggleysingja en þó leggst hann mest á samlokur. Tegundin flokkast sem "kannibalísk", borðar ósjaldan eintaklinga sömu tegundar, þá venulega stærri krabbar sem geta ráðið við þá minni. Þessi fjölbreytni í fæðuvali hefur líka auðveldað þeim að dreifa sér svona víða.

Veiðar.

Í Evrópu hefur bogkrabbinn verið veiddur lengi og er þá einna helst sóst eftir svokölluðum mjúkskelja krabba en það eru þeir krabbar sem nýbúnir eru að losa sig við gamla skel en sú nýja er ekki almennilega hörðnuð. Einkum eru það Spánverjar og Portúgalir sem neyta hanns en veiðarsvæðin eru allt frá Skotlandi, Frakklandi og Portúgal og hefur heimsaflinn farið jafnvel yfir 1000 tonn á ári.
Orrustan við Issos

Orrustan við Issos í suðurhluta Anatólíu var háð 5. nóvember árið 333 f.o.t. milli makedónísks innrásarhers undir stjórn Alexanders mikla og hers Dareiosar III Persakonungs. Her Alexanders hafði sigur í orrustunni og var annar stórsigur hans í innrásinni en áður hafði hann sigrað í orrustunni við Granikos árið áður. Í kjölfarið á orrustunni við Issos var suðurhluti Litlu Asíu á valdi Alexanders.

Talið er að í her Alexanders hafi verið um 40 þúsund manns en um 85 til 100 þúsund manns í her Dareiosar. Alexander er talinn hafa misst um sjö þúsund sinna manna en Dareios um tuttugu þúsund.
Storkuhamur

Storkuhamur (eða fast efni) er efnisástand efnis, sem að lýsir sér með mótstöðu við aflögun og breytingu á rúmmáli.

Á smásæjum kvarða hefur storkuhamur þessa eiginleika:

Sú grein eðlisfræði sem að snýst um föst efni er kölluð "storkufræði" og er tegund af þéttefnisfræði.
Margrit Kennedy

Margrit Kennedy (21. nóvember 1939 – 28. desember 2013) var þýskur arkitekt, höfundur og fréttaskýrandi. Hún var gagnrýnin á bankakerfið.
Joachim Henriksen Lafrentz

Joachim Henriksen Lafrenz (d. 17. janúar 1744) var danskur embættismaður sem var amtmaður á Íslandi frá 1733 til 1744 og dvaldi á Bessastöðum alla sína embættistíð, að frátöldum þremur vetrum sem hann var í Kaupmannahöfn í embættiserindum.

Lafrenz var sonur Henrik Lafrenz í Næstved. Hann varð stúdent frá Herlufsholm 1693. Síðar gekk hann í utanríkisþjónustuna og varð árið 1724 sendiráðsritari við danska sendiráðið í París þar sem hann var til 1731. Hann þótti þó klaufskur og fljótfær og kom sér hvað eftir annað í vandræði. Þann 16. október 1733 var hann svo gerður að amtmanni á Íslandi og kom til landsins árið eftir. 1737 hlaut hann jústitsráðsnafnbót. Lafrenz og Ludvig Holberg voru kunningjar og talið er að Holberg sé að einhverju leyti að skjóta á Lafrenz þegar hann talar í einum pistla sinna um tvo víðförla menn sem gátu talað frönsku af þvílíkri list að engin leið var að þekkja þá frá innfæddum Parísarbúum.

Lafrenz lenti brátt í deilum við Skúla Magnússon, sem gekk hart eftir loforði sem honum hafði verið gefið um að fá næsta sýslumannsembætti sem losnaði ef hann tæki fyrst að sér sýslumannsstörf í Skaftafellssýslu. Árið 1735 drukknaði Jens Spendrup, sýslumaður Skagfirðinga, og Skúli vildi fá embættið en amtmaður ætlaði öðrum manni það. Þeir sigldu báðir til Kaupmannahafnar haustið 1736 og reyndi Lafrenz að koma í veg fyrir að Skúla yrði veitt sýslan en vildi í staðinn styðja hann til lögmannsembættis, sem var tignara embætti en mun tekjuminna. En Skúli hélt fast við sitt og hafði betur, þótt amtmaður skrifaði stjórninni mjög harðort bréf. Magnús Ketilsson, frændi Skúla, sagði seinna að Lafrenz hefði „notað þrumustíl“ í bréfinu. Þegar frá leið var samkomulag þeirra Skúla og amtmanns þó allgott.

Lafrenz amtmaður var heilsuveill síðustu árin. Hann dó á Bessastöðum í ársbyrjun 1744 og var grafinn þar. Hann hafði átt í deilum við Bjarna Halldórsson sýslumann á Þingeyrum, sem var þá staddur erlendis, en þegar hann kom heim reið hann að Bessastöðum og stefndi amtmanni dauðum í gröfinni. Lafrenz átti líka í deilum við Jón Árnason biskup.
Carl Milles

Carl Milles (1875 – 1955) var sænskur myndhöggvari.
Lemúrar

Lemúrar (fræðiheiti: "Lemuroidea") eru ein af fimm greinum prímata frá Madagaskar af undirættbálki hálfapa. Lemúrum er stundum líkt við ketti vegna þess sumar tegundir þeirra eru á stærð við kött og gefa frá sér hljóð sem sum minna á mjálm en lengra nær þessi samlíking ekki. Til eru meira en 20 mismunandi tegundir lemúra, en þekktust þeirra er kattalemúrinn.

Einkenni.

Lemúrar eru hópdýr þar sem allt að þrjátíu dýr lifa saman. Þrátt fyrir þessa hópamyndun virðist ekki bera á samfélagslegu skipulagi. Lyktin er mikilvægur þáttur í lífi þeirra. Þegar flokkurinn á leið um skóg merkja dýrin tré og aðrar jurtir með því að nudda kirtlum við börkinn. Einnig má nota lyktina sem kirtlarnir gefa frá sér sem árásarvopn. Kvendýrið fæðir að meðaltali einn til tvo unga eftir að hafa gengið með þá í 120 til 140 daga.

Lemúrar lifa að mestu leyti á jurtafæði. Þeir halda sig mest í trjám og griphæfni er mikil. Sumir eru litlu stærri en mýs en aðrir, eins og sífakar, eru á stærð við meðalapakött. Meðallengd lemúra er 32 - 56 sentimetrar án skotts og þyngd þeirra allt frá 0,7 – 5 kg. Skott flestra lemúra er langt og feldurinn mismunandi eftir tegund.

Flokkun.

Ekki eru menn á eitt sáttir um flokkun lemúra en þó er ekki ágreiningur um að núlifandi tegundir deilast í 5 fjölskyldur:
Hummer

Hummer er bíll sem kom fyrst á markað 1992 af AM General sem M998 Humvee. General Motors keypti bílategundina og markaðsetti þrjá bíla: Hummer H1, H2 og H3. Í kjölfar fjármálakreppunar 2008 var fyrirhugað að selja Hummer, en þar sem engir kaupendur fundust var fyrirtækið tekið af markaði. Síðasti Hummerinn var seldur 24. maí 2010.
Ermarsundseyjar

Ermarsundseyjar eru nokkrar eyjar í Ermarsundi úti fyrir strönd Normandí í Frakklandi. Íbúar eru um 170.000 (2018). Þær skiptast í tvö umdæmi: Guernsey og Jersey. Bæði umdæmin eru breskar krúnunýlendur þótt hvorugt þeirra sé hluti af Bretlandi. Þau voru formlega hluti af hertogadæminu Normandí frá því á 10. öld. Við Parísarsáttmálann 1259, þegar Englendingar létu Normandí af hendi við Frakka, voru þau áfram undir konungum Bretlands sem hluti af titlinum „hertoginn af Normandí“. Elísabet II er þannig hertogi yfir Ermarsundseyjum, fremur en drottning þeirra. Eyjarnar eiga ekki fulltrúa á breska þinginu, heldur hefur hvor þeirra eigið löggjafarþing. Eyjarnar eru hluti tollabandalags Evrópubandalagsins en teljast þó ekki í Evrópusambandinu.

Eyjarnar.

Umdæmið Jersey.

Sunnan við Jersey er eyjan Chausey sem tilheyrir Frakklandi.
Luigi Pirandello

Luigi Pirandello (f. 28. júní 1867 í Agrigento á Sikiley, d. 10. desember 1936 í Róm) var ítalskt leikskáld, rithöfundur, þýðandi og ritstjóri. Hann hlaut Nóbelsverðlaun í bókmenntum árið 1934.
Ace of Base

Ace of Base er sænsk popphljómsveit.

Tilvísanir.
Sikileysku aftansöngvarnir

Sikileysku aftansöngvarnir voru uppreisn íbúa Sikileyjar gegn franska konunginum Karli 1. af Napólí sem hófst að kvöldi annars í páskum 30. mars árið 1282. Uppreisnarmenn drápu um þrjú þúsund Frakka á eyjunni, þar á meðal konur og börn, á sex vikum. Uppreisnin markaði upphafið á Aftansöngvastríðinu milli Karls, með stuðningi Frakklands, og Aragóníu, með stuðningi Býsantíum. Niðurstaðan varð sú að Konungsríkið Sikiley klofnaði í tvennt: meginlandshluti ríkisins varð Konungsríkið Napólí undir stjórn Karls, en eyjan varð hluti af veldi Péturs 3. af Aragóníu.
Hið opinbera

Hið opinbera vísar sameiginlega til opinberra aðila sem eru aðallega fjármagnaðir með greiðslu almennra skatta. Margir opinberir aðilar gegna ákveðnu hlutverki sem skilgreint eru með lögum og reglum.
Bob Marley and the Wailers

Bob Marley and he Wailers var ska- og reggíhljómsveit frá Jamaíka sem starfaði frá 1963 til 1981. Hljómsveitin var stofnuð af Peter Tosh, Bunny Wailer og Bob Marley og gekk til að byrja með undir ýmsum nöfnum. Samstarfi þeirra lauk árið 1974 en eftir það notaði Marley nafnið áfram á hljómsveitina sem lék með honum á tónleikaferðalögum og á plötum. Þrettán breiðskífur komu út undir nafni hljómsveitarinnar: sú fyrsta árið 1965 ("The Wailing Wailers") og sú síðasta 1983 tveimur árum eftir lát Marleys ("Confrontation").
Sigrún Magnúsdóttir

Sigrún Magnúsdóttir (f. 15. júní 1944) er fyrrum þingmaður fyrir Framsóknarflokkinn í Reykjavíkurkjördæmi norður og var umhverfis- og auðlindaráðherra Íslands. Hún er eiginkona Páls Péturssonar fyrrverandi félagsmálaráðherra en þau eru einu íslensku hjónin sem bæði hafa gegnt ráðherraembættum.

Sigrún ákvað að gefa ekki kost á sér í Alþingiskosningunum 2016.
Páll Valur Björnsson

Páll Valur Björnsson er fyrrum þingmaður fyrir Bjarta framtíð. Hann var ekki endurkjörinn í Alþingiskosningunum 2016. Í kosningunum árið eftir skipaði hann 2. sætið á lista Samfylkingarinnar í Reykjavíkurkjördæmi-norður og varð varaþingmaður.
Fornsteinöld

Fornsteinöld er tímabil í mannkynssögunni sem nær frá þeim tíma þegar tegundahópurinn "Hominini" greindist frá simpönsum fyrir um 2,6 milljónum ára til upphafs nýsteinaldar fyrir um 12.000 árum síðan við lok pleistósentímabilsins. Þetta tímabil nær því yfir meira en 99% af sögu mannsins í árum talið. Það einkennist af notkun einfaldra steinverkfæra. Á þessum tíma þróuðust nokkrar tegundir manna en aðeins ein þeirra, nútímamaður, lifði fram á nýsteinöld svo vitað sé. Á þessum tíma skiptust á ísaldir og hlýskeið.

Fyrir um 1,5 til 2 milljónum ára hóf maðurinn að setjast að utan Afríku. Um 500.000 ára gamlar menjar eru til um heidelbergmanninn í Evrópu, sem síðar varð neanderdalsmaðurinn. Nútímamenn urðu til í Austur-Afríku fyrir um 200.000 árum og fyrir um 50.000 árum fóru þeir að dreifa sér út um heiminn. Talið er að menn hafi komið til Ástralíu fyrir 40-50.000 árum og Japan fyrir um 30.000 árum. Fyrir um 29.000 árum voru menn í Síberíu norðan við norðurheimskautsbaug og undir lok síðfornsteinaldar höfðu menn farið yfir Beringssund á landbrú til Ameríku.

Fornsteinöld skiptist í árfornsteinöld (frá því fyrir 2,6 milljón árum þar til fyrir 300.000 árum), sem markast af notkun elstu steinverkfæra, miðfornsteinöld (frá því fyrir 300.000 þar til fyrir 30.000 árum), þegar flóknari steinverkfæri höggvin úr steinkjarna komu fram á sjónarsviðið, og síðfornsteinöld (frá því fyrir 50.000 árum þar til fyrir um 10.000 árum), sem einkennist af mikilli aukningu minja um enn flóknari steinverkfæri úr tinnusteini og fiskveiðar með skutlum og önglum gerðum úr beinum.
Tunguárvirkjun

Tunguárvirkjun er vatnsaflsvirkjun á Vestfjörðum. Hún var tekin í notkun árið 2002 og afl hennar er 150 KW. Eigandi Tunguárvirkjunar er Tunguvirkjun Tálknafirði.
Múlavirkjun

Múlavirkjun er vatnsaflsvirkjun á Snæfellsnesi. Hún var stofnuð árið 2005 og afl hennar er 3228 kw. Eigandi virkjunarinnar er Múlavirkjun ehf.
Köldukvíslarvirkjun

Köldukvíslarvirkjun er vatnsaflsvirkjun á Tjörnesi. Inntakslón virkjunarinnar er 1,8 ha og stíflan 110 m breið. Vatni úr Fellslæk sem áður féll í Köldukvísl neðan Köldukvíslarfoss er veitt í 450 m inntaksskurð. Virkjunin er í eigu Köldukvíslar ehf.
Rykmý

Rykmý (fræðiheiti: "Chironomidae") er ætt mýflugna. Á Íslandi eru þekktar 80 tegundir rykmýs og eru margar þeirra mjög mikilvægar í vistkerfum vatna af öllu tagi og oft undirstöðufæða fugla og fiska. Karldýrin þekkjast á fjaðurlaga fálmurum.

Karlflugurnar eru mjóslegnar og yfirleitt lengri en kvenflugur og á höfði bera karlflugur loðna fálmara sem minna helst á jólatré eða fjöður. Karlflugurnar geta orðið allt að 1,5 cm á lengd. Flugur rykmýs bíta ekki. Líftími flugnanna er aðeins nokkrir dagar, en á þeim tíma makast þær og verpa oftast aðeins einu sinni.

Mökunaratferli rykmýs er þannig að karlflugur mynda mikla stróka og kvenflugurnar sækja í strókana. Fljótlega eftir mökun fljúga kvenflugurnar að vatni eða á og verpa eggjum á vatnsyfirborð. Eggin eru umlukin slímmassa sem sekkur niður á botn og klekjast lirfur út eftir nokkra daga og lifa á botni innan um botngróður eða í botnleðjunni. Lirfurnar eru mjóslegnar og hafa tvö pör af fóttotum og eru rauðar, gulgrænar eða blágráar á litinn. Mestur hluti af lífsferli rykmýs er á lirfustigi en lífsferillinn getur varað frá nokkrum vikum í tvö ár. Lirfur rykmýs fara í gengum þrjú hamskipti áður en myndbreyting á sér stað og púpa myndast. Púpurnar myndbreytast inni í pípum sem lirfurnar lifa að öllu jöfnu í. Á lirfustiginu safna dýrin allri þeirri forðanæringu sem þau þurfa til vaxtar og viðhalds því á fullorðinstiginu sem fluga nærist rykmýið lítið eða ekkert. Fæða lirfanna er meðal annars smásæir þörungar, rotnandi jurtaleifar, lifandi smádýr eða bakteríur. Rykmýið er mikilvæg fæða fyrir fiska. Stærsta rykmýstegund á Íslandi er stóra toppflugan (Chironomus islandicus). Lirfur eru hárauðar á litinn og lifa oftast niðurgrafnar í botnseti stöðuvatna. Lirfurnar eru svona rauðar vegna blóðrauðans (haemoglobin) sem hefur mikla sækni í súrefni og það gerir lirfunum kleift að lifa við aðstæður þar sem súrefni er af skornum skammti.
Dóttir

Dóttir er kvenkyns afkvæmi tveggja foreldra. Samsvarandi karlkyns afkvæmi heitir sonur. Stundum er viðskeytið "dóttur-" notað sem í óhlutbundnu samhengi til þess að lýsa sambandi milli hluta, t.d. er "dótturfyrirtæki" afkomandi annars stærra eða eldra fyrirtækis.

Undir feðraveldi hafa dætur ekki sömu réttindi og synir. Stundum vilja foreldrar í svona samfélagi frekar eignast son en dóttur og stundum verða dæturnar fyrir barnsmorði af þeim ástæðum. Í ákveðnum samfélögum er það hefð að „selja“ dóttur manni sínum þegar hún giftist. Á hinn boginn er stundum borgað heimanmund til að bæta fjárhagslegan kostnað konunnar.
Áhættustýring

Áhættustýring er stýring á áhættuþáttum í rekstri sem gengur út á að skilgreina hvernig þeir geta haft áhrif á rekstur fyrirtækisins og hvernig eigi að bregðast við þeim. Markmið áhættustýringar er ekki að eyða áhættu heldur að greina áhættu og eyða sem mestri af þeirri áhættu sem talin er ónauðsynleg.
Uppgreiðsluáhætta

Uppgreiðsluáhætta er þegar útlán með föstum vöxtum eru greitt upp fyrr en upphaflegur lánasamningur gerir ráð fyrir. Hafi lánveitandi ekki gert tilhlýðilegar ráðstafanir þegar útlánið var veitt, það er mótvægisaðgerðir, á fjármögnunarhlið myndast óvarin vaxtaáhætta eða uppgreiðsluáhætta. Ef sjóður veitir lántakanda rétt til að greiða upp lán fyrir gjalddaga án þóknunar þá getur lántakandi hagnast ef útlánsvextir lækka því hann getur þá greitt upp lán og endurfjármagnað (tekið annað lán) á lægri kjörum.
Fjárvaki ehf.

Fjárvaki ehf. er einkahlutafélag sem stofnað var 1998 og er í fullri eigu Kaupfélags Skagfirðinga á Sauðárkróki. Fyrirtækið átti lægsta tilboð í útboði á innheimtu og viðskiptahugbúnaði fyrir Íbúðalánasjóð árið 1999 og gerði samning við sjóðinn sem rift var sautján mánuðum seinna.

Fjárvaki tók að sér innheimtu á fasteignaverðbréfum Íbúðalánasjóðs og gerði síðan samning við örsmáan sparisjóð um þá innheimtu.

Fjárvaki var í samstarfi við fyrirtækin Opin kerfi, Sparisjóð Hólahrepps, Sparisjóð Norðlendinga og Element en skrifað var undir samning Fjárvaka og ÍLS í október 1999 sem tók gildi í ársbyrjun 2000. Fjárvaki gerði síðan samning við Sparisjóð Hólahrepps um innheimtu og þjónustu við Íbúðalánasjóð og var skrifað undir hann 25. maí 2000.
Arngerðareyri

Arngerðareyri er eyðibýli yst í Ísafirði í botni Ísafjarðardjúps á Vestfjörðum. Djúpvegur liggur framhjá húsinu upp á Steingrímsfjarðarheiði. Húsið sem enn stendur er reisulegt steinhús í kastalastíl. Það var upphaflega byggt fyrir kaupfélagsstjórann í Kaupfélagi Nauteyrarhrepps og í húsinu var frá fyrstu tíð rennandi vatn og vatnssalerni. Þar var verslun, "umferðarmiðstöð", símstöð og skóli.

Verslun hófst á Arngerðareyri í kringum 1884 í eigu Ásgeirssens kaupmanns á Ísafirði og í umsjón Ásgeirs Guðmundssonar bónda á Arngerðareyri.

Djúpbáturinn sigldi frá Arngerðareyri til Ísafjarðar á meðan engir eða illfærir vegir voru um Ísafjarðardjúp. Arngerðareyri fór í eyði 1966 en til stendur að gera upp húsið.
Blákarpi

Blákarpi (fræðiheiti "Polyprion americanus") er fiskur af sækarpaætt.

Blákarpi er djúpsjávarfiskur sem finnst á 40-600 m dýpi og heldur sig í skipsflökum og hellum. Fiskarnir eru einir á ferð en ungviði hópast þó saman undir fljótandi hlutum. Blákarpi er vinsæll af sportveiðimönnum.

Heimild.

„Blákarpi“, "Ægir" 46 (5.-6. tbl.) (01.05.1953), bls. 138-9.
Fjöruverðlaunin

Fjöruverðlaunin, bókmenntaverðlaun kvenna, voru afhent í fyrsta sinn árið 2007. Veitt eru verðlaun í þremur flokkum og eru þrjár bækur tilnefndar í hverjum þeirra: Í flokki barna- og unglingabóka, í flokki fræðibóka og í flokki fagurbókmennta. Fjöruverðlaunin eru hluti af Góugleðinni, árlegri bókmenntahátíð kvenna.

Handhafar Fjöruverðlaunanna.

2009.

Barnabókahöfundurinn Jenna Jensdóttir hlaut sérstaka viðurkenningu Góugleðinnar
Ársæll Örn Kjartansson

Ársæll Örn Kjartansson (fæddur 6. október 1945) er íslenskur fyrrum fótboltamaður. Ársæll spilaði sem varnarmaður fyrir Knattspyrnufélag Reykjavíkur og íslenska landsliðið.

Ársæll starfaði einnig sem flugmaður og seinna meir flugstjóri hjá Loftleiðum Íslands.

Ársæll flaug þar Boieng 737 flugvélum.
G.I. Joe: The Rise of Cobra

Step Up er bandarísk kvikmynd þar sem Channing Tatum og Jenna Dewan fara með aðalhlutverk.
Upprunalega stafrænt

Efni er upprunalega stafrænt sem verður til í tölvubúnaði en er ekki stafrænt endurgert af öðrum miðli.
Anarkó-kommúnismi

Anarkó kommúnismi eða anarkískur kommúnismi, (einnig þekkt sem stjórnleysisstefna, frjáls kommúnismi, frjálshyggju kommúnismi, og stjórnleysis sameignarstefna) er hugmyndafræði innan stjórnleysisstefnu sem boðar afnám ríkisvalds, kapítalisma og einkaeigu (á meðan virðing er borin fyrir persónulegum eigum), og talar fyrir sameign á framleiðslutækjunum, [[Beint lýðræði|beinu lýðræði]] og láréttu neti af frjálsum samböndum og verkamannaráðum þar sem framleiðsla og neysla er byggð á meginreglunni „frá hverjum eftir getu, til hvers eftir þörfum“.

Anarkó-kommúnismi þróaðist frá róttækum félagshyggjumönnum eftir [[Franska byltingin|frönsku byltinguna]] en varð fyrst til sem slíkt í [[Fyrsta alþjóðasambandið|fyrsta alþjóðasambandinu]] á Ítalíu. Fræðileg störf [[Pjotr Kropotkin|Pjotr Kropotkín]] hafa komið anarkó kommúnistum að miklu gagni seinna meir í að setja á laggirnar skipulagsbandalög og andspyrnuhreyfingar. Í dag eru einungis tvö þekkt dæmi um notkun anarkó-kommúnista, anarkistauppreisnin í [[Saga_stjórnleysisstefnu#Spænska borgarastríðið|spænska borgarastríðinu]] og Fría svæðið í [[Rússneska byltingin 1917|rússnesku byltingunni]].
Eyjólfur Konráð Jónsson

Eyjólfur Konráð Jónsson (13. júní 1928 í Stykkishólmi — 6. mars 1997), stundum kallaður "Eykon", var þingmaður Sjálfstæðisflokksins 1974-95 og ritstjóri Morgunblaðsins 1960-74.
Fósturbarn

Fósturbarn er barn sem sett hefur verið í fóstur, tímabundið eða ótímabundið. Nýir forráðamenn barnsins kallast fósturforeldrar. Á meðan börn eru í fóstri sjá barnaverndaryfirvöld um að taka lögbindandi ákvarðanir um framtíð þess þar til það verður lögráða. Fósturforeldrar ættleiða stundum fósturbörnin sem þeir hafa umsjón yfir og öðlast þá öll réttindi og skyldur sem löglegir foreldrar þess.
Le Mans

Le Mans (borið fram ) er borg í Frakklandi sem liggur við ána Sarthe. Upphaflega var Le Mans höfuðborg héraðsins Maine en í dag er hún höfuðborg sýslunnar Sarthe sem er í héraðinu Pays de la Loire. Síðan árið 1923 hefur frægur kappakstur verið haldinn í borginni. Íbúar Le Mans eru 153.000 manns (2017).
Pardussnigill

Pardussnigill eða grásnigill (fræðiheiti Limax maximus) er snigill sem finnst meðal annars á Íslandi, einkum í húsagörðum og gróðurlendi í nágrenni garða. Hann sækist í að komast í laufbingi og safnhauga og nærist á rotnandi jurtaleifum og sveppum. Á Íslandi fannst hann fyrst í Grafarvogi 1997. Pardussniglar valda litlum skaða á gróðri og veiða aðra snigla meðal annars litla Spánarsnigla og borða egg þeirra. Sniglarnir geta orðið 20 sm að lengd og þeir eru mest á ferli á næturna.

Pardussnigill er tvíkynjungur og við mökun þarf tvo snigla sem frjóvga egg hvor annars. Mökunaratferli er sérstakt, sniglarnir núa saman líkömum sínum og snertast og leita svo upp á við til dæmis upp í tré þar sem þeir hengja sig up í þykkum slímþræði og vefjast hver um annan. Þar fer mökun og fróvgun fram og síðan detta þeir niður á jörðina. Báðir sniglarnir geta átt hundruð eggja.
Fjöruarfi

Fjöruarfi (fræðiheiti: "Honckenya peploides") er einær jurt með þykk og safarík blöð er af hjartagrasaætt sem vex í fjörusandi. Á Íslandi er mest er af fjöruarfa á söndunum miklu við suðurströndina, sérstaklega á svæðinu milli Kúðafljóts og Eldvatns í Skaftárhreppi. Fjöruarfi blómgast í júní og júlí. Krónublöð eru hvít eða fölfjólublá. Aldin arfans eru stór og áberandi. Fjöruarfi var nýttur til manneldis. Hann var saxaður smátt með káljárni og soðinn í sauðamjólk eða látinn út í flóaða kúamjólk. Varasamt þótti þó að borða of mikið af fjöruarfa, þá fengi fólk gullleitan blæ í andrit. Fjöruarfi var talin góð beitarjurt fyrir sauðfé sem sótti í arfabreiðurnar á söndunum en talin óholl fyrir kýr.
Poki

Poki er ílát úr þunnu, sveigjanlegu efni eins og plasti eða pappír, notað til að bera hluti. Oftast eru þeir hannaðir til að vera notaðir aðeins einu sinni eða nokkrum sinnum, áður en losnað er við þá. Pokar geta annaðhvort verið með handföngum eða ekki og eru missterkir. Pokum er oft dreift í verslunum, sérstaklega matvöruverslunum, til að auðvelda viðskiptavinum að taka innkaupin sín heim. Oft er vörumerki prentað á poka til að auglýsa verslunina þar sem pokinn var gefinn út.

Í mörgum löndum er rukkað fyrir poka í verslunum í dag en sögulega hefur þeim verið dreift viðskiptavinum að kostnaðarlausu. Ástæðan fyrir rukkunina er sú að of margir einnotapokar eru notaðir sem hefur stór áhrif á umhverfið. Í flestum verslunum er hægt að kaupa fleirnotapoka sem eru gerðir eru sterkara efni og endast þá lengur. Lífbrjótanlegir pokar eru framleiddir í dag, sem hafa minni áhrif á umhverfið því þeir brjóta niður í jörðinni eftir ákveðið tímabil.

Pokar geta líka verið úr vefnaði, eins og striga, og eru endingarbetri en plast- og pappírspokar. Stórir strigapokar heita sekkir. Til eru sérstakar tegundir af pokum til ýmissa nota. Sem dæmi má nefna ruslapoka og tepoka.
Espeja de San Marcelino

Espeja de San Marcelino er sveitarfélag í sýslunni Soria í héraðinu Kastilíu og León á Spáni. Íbúar eru 180.