arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
St. Louis

Saint Louis er borg í Missouri í Bandaríkjunum. Borgin var stofnuð árið 1763 rétt sunnan við ármót Mississippi- og Missourifljóts. Borgin var nefnd í höfuðið á Lúðvíki níunda Frakklandskonungi. Áætlaður íbúafjöldi St. Louis árið 2020 var 302.000.
Murr ehf

Murr ehf var íslenskt fyrirtæki sem framleiddi kattamat úr innlendum hráefnum. Fyrirtækið var stofnað vorið 2008 á Súðavík. Það varð gjaldþrota 2014.
Kíví (ávöxtur)

Kíví (eða kívíávöxtur eða loðber) er ber sem vex á kívífléttunni og skyldum klifurrunnum.

Kíví rekja uppruna sinn til Kína en voru ekki ræktuð til matar þar. Kívírækt hófst á Nýja Sjálandi í byrjun tuttugustu aldar. Frá Nýja Sjálandi voru kívíin síðan flutt til vesturlanda á sjötta áratug. Algengasta ræktunarafbrigðið í dag er „Hayward“.

Innflutningur kívíávaxta til Íslands hófst á 8. áratug 20. aldar.
Flugumýrarbrenna

Flugumýrarbrenna 22. október 1253 var einn af stórviðburðum Sturlungaaldar. Gissur Þorvaldsson, Haukdælingur og einn helsti fjandmaður Sturlunga, fluttist norður í Skagafjörð vorið 1253 og settist að á Flugumýri í Blönduhlíð. Hann vildi sættast við Sturlunga og hluti af þeirri sáttagerð var gifting Halls, elsta sonar Gissurar og konu hans, Gróu Álfsdóttur, og Ingibjargar, 13 ára dóttur Sturlu Þórðarsonar af ætt Sturlunga. Var brúðkaup þeirra haldið á Flugumýri um haustið með mikilli viðhöfn.

Ekki voru þó allir Sturlungar sáttir við þetta og Eyjólfur ofsi Þorsteinsson, tengdasonur Sturlu Sighvatssonar, safnaði liði í Eyjafirði, fór með á fimmta tug vel vopnaðra manna yfir Öxnadalsheiði og var kominn að Flugumýri seint að kvöldi 21. október, þegar flestir voru gengnir til náða. Réðust þeir til inngöngu en varð lítið ágengt og þegar Eyjólfur ofsi sá um nóttina að hætt var við að menn úr héraðinu kæmu til liðs við Gissur og menn hans brá hann á það ráð að kveikja í húsunum. 25 manns fórust í eldinum, þar á meðal Gróa kona Gissurar og synir hans þrír, en Gissur sjálfur bjargaðist með því að leynast í sýrukeri í búrinu. Ingibjörg Sturludóttir bjargaðist einnig úr eldinum.

Skáldsagan Ofsi eftir Einar Kárason er byggð á frásögn Sturlungu af Flugumýrarbrennu.
Víðivellir

Víðivellir er bær í Blönduhlíð í Skagafirði, gamalt höfuðból þar sem oft bjuggu höfðingjar, til dæmis ýmsir sýslumenn Skagafjarðarsýslu.

Kirkja var á Víðivöllum til forna en var aflögð 1765. Dálítill jarðhiti er á tveimur stöðum í landi jarðarinnar og þar var steypt upp sundlaug árið 1937-38 og var notuð til sundkennslu fram yfir 1960 en nýtt eitthvað lengur til sunds.

Eyðibýlið Örlygsstaðir er í landi Víðivalla. Þar var Örlygsstaðabardagi háður 21. ágúst 1238 og er talið að þar hafi barist hátt í þrjú þúsund manns. Minnisvarði um bardagann var afhjúpaður 21. ágúst 1988, 750 árum eftir að hann var háður.

Á Víðivöllum fór fram síðsta aftaka í Skagafirði 1789. Var þar hálshöggvin kona úr Fljótum sem hafði fætt barn sumarið áður, fyrirkomið því og grafið.

Frá 1809-1842 bjó þar Pétur Pétursson prófastur með Þóru Brynjólfsdóttur konu sinni og þar ólust upp synir þeirra, þeir Jón Pétursson háyfirdómari, Pétur Pétursson biskup og Brynjólfur Pétursson Fjölnismaður, um skeið forstöðumaður íslensku stjórnardeildarinnar í Kaupmannahöfn, oft nefndir Víðivallabræður. Minnisvarði um bræðurna var reistur skammt frá bænum 1998.

Í Íslandsheimsókn Kristjáns konungs 10. sumarið 1936 kom hann við á Víðivöllum ásamt fylgdarliði og borðaði hádegisverð í tjaldi á Víðivallatúni.
Öndóttur (landnámsmaður)

Öndóttur kráka Erlingsson var landnámsmaður í Skagafirði. Hann lenti skipi sínu í Kolbeinsdalsárósi (Kolkuósi) og keypti land af Sleitu-Birni Hróarssyni, frá Gljúfurá út að Kolku, og tók landnám hans yfir utanverða Viðvíkursveit og neðstu bæina í Hjaltadal.

Öndóttur bjó í Viðvík en Þorvarður Spak-Böðvarsson, sonarsonur hans, bjó í Ási (Neðra-Ási) í Hjaltadal og byggði þar kirkju árið 984 ef marka má frásögn Kristni sögu og er það þá fyrsta kirkja sem reist var á Íslandi. Ásbirningar voru afkomendur Öndótts í beinan karllegg.
Gossip Girl (1. þáttaröð)

Gossip Girl er bandarískur unglinga-drama þáttur sem er byggður á vinsælum bókaflokki eftir Cecily von Ziegesar. Bókaflokkurinn var þróaður í sjónvarpsþátt af Josh Schwartz og Stephanie Savage. Þáttaröðin var sýnd á CW-stöðinni frá 19. september - 19. maí 2008 og samanstóð hún af 18 þáttum sem segja söguna af endurkomu Serenu van der Woodsen í fína hverfið í New York borg eftir dularfullt hvarf hennar í heimavistarskóla í Connecticut á meðan vefsíðan Gossip Girl fylgist með henni.

Leikarar.

Það voru níu aðalpersónur í þáttaröðinni. Blake Lively lék hina frjálslegu Serenu van der Woodsen, fyrrum aðalstelpuna í fína hverfinu sem snýr aftur eftir að hafa farið skyndilega í heimavistarskóla í Connecticut en Kelly Rutherford lék móður hennar, Lily, sem er margfráskilin. Leighton Meester lék drottningu skólans (Queen Bee), Blair Waldorf, sem er allt annað en glöð þegar besta vinkona hennar snýr aftur. Penn Badgley lék utangarðs miðstéttarstrákinn, Dan Humphrey og var Matthew Settle faðir hans, Rufus, fyrrum rokkstjörna sem fór að selja málverk og Taylor Momsen var systir Dans, Jennu, nýnemi sem reynir að passa inn í hópinn í Constance Billard skólanum. Chace Crawford lék kærasta Blair, Nate Archibald, sem er hrifinn af Serenu. Ed Westwick lék „playerinn“ og „slæma strákinn“ Chuck Bass. Í fyrstu átti Jessica Szohr aðeins að vera aukapersóna en hún lék æskuvin Dans, Vanessu Abrams. Szohr fékk samning eftir fjórtánda þáttinn.

Kirsten Bell ljáði "Gossip Girl" rödd sína, en bloggið hennar er þekkt úti um alla borg og er skoðað af flestum unglingum í fína hverfinu. Nokkrar aukapersónur stækkuðu söguþráðinn, meðal annars Connor Paolo sem lék bróður Serenu, Eric van der Woodsen, sem hafði verið í meðferð eftir sjálfsmorðstilraun. Margaret Colin lék móður Blair, Eleanor Waldorf, tískuhönnuð. Colin tók við hlutverkinu af Florenciu Lozanu sem lék hlutverkið í fyrsta þættinum. Michelle Trachtenberg] leikur Georginu Sparks, stelpu úr fortíð Serenu sem snýr aftur eftir að hafa flúið úr meðferð í Utah. Sam Robards og Francie Swift léku foreldra Nates, Howard og Annie Archibald. Nicole Fichella og Nan Zhang léku vinkonur Blair, Isabel Coates og Kati Farkas. Aðrir meðlimir klíku Blair eru Amanda Setton sem Penelope Shafai og Dreama Walker sem Hazel Williams.

Aðrar aukapersónur voru Zuzanna Szadkowski sem þerna blair, Dorota Kishlovsky, Robert John Burke sem faðir Chucks og margmiljónamæringurinn Bart Bass, Susan Misner sem eiginkona Rufusar, Alison Humphrey og John Shea sem faðir Blair, Harold Waldorf og William Abadie sem lífsförunauturhans, Roman.
Lögtún

Lögtún er bær í sveitarfélaginu Frosta eða Frostu í Norður-Þrændalögum, í grennd við staðinn þar sem Frostaþing var háð. Ekki er vitað hvort nafnið var í eintölu eða fleirtölu, og sumir fræðimenn hafa giskað á að hin forna nafnmynd hafi verið "Lagatún", en "Lögtún" er hliðstætt nafn og "Lögberg".

Lögtúns-kirkja er forn steinkirkja við bæinn Lögtún. Talið er að lögbókin með Frostaþingslögunum hafi verið geymd í kistu í kirkjunni, og einnig signet lögmannsins. Í kirkjunni er altaristafla sem var skorin út 1652, og máluð 1655.

Samkvæmt Frostaþingslögunum var kirkja hér skömmu fyrir 1200, og líklega mun fyrr. Núverandi steinkirkja er talin byggð um eða eftir 1500, en hún gæti þó verið mun eldri að stofni til. Hún var aðalkirkja byggðarlagsins fram til 27. desember 1862, þegar ákveðið var að byggja nýja kirkju við Presthús (Frosta kirke). Sú kirkja var vígð 24. október 1866.

Gamla kirkjan var árið 1903 afhent Fornminjafélaginu í Noregi (Fortidsminneforeningen) gegn því að henni yrði haldið við. Nú er hún opin ferðamönnum á sumrin, og einnig notuð fyrir brúðkaup, skírnir og annað tilfallandi helgihald, auk tónleika.
Kristianstads DFF

Kristianstads DFF er knattspyrnufélag frá Kristianstad í Svíþjóð. Félagið var stofnað 1998 þegar Kristianstads FF sameinaðist Wä IF. Félagið leikur í Damallsvenskan, efstu deild kvenna í Svíþjóð. Þjálfari þess er Elísabet Gunnarsdóttir.
Svartá í Skagafirði

Svartá er bergvatnsá í vestanverðum Skagafirði, innarlega. Allmikið lindavatn er í ánni inn til hálendisins en dragáreinkennin fara vaxandi er utar dregur. Hún kemur upp á Eyvindarstaðaheiði og rennur um Svartárdal og síðan milli Neðribyggðar og Reykjatungu. Þar er foss í ánni sem heitir Reykjafoss. Nokkru neðan hans, í grennd við Vindheimamela breytir áin um nafn og heitir eftir það Húseyjarkvísl. Hún fellur neðan við Varmahlíð og til Héraðsvatna skammt fyrir innan Glaumbæ.

Í fornritum kemur fram að Jökulsá, eða hluti af Héraðsvötnum, rann þá vestur með Vindheimabrekkunum, og rann Svartá þá í jökulvatnið á þeim stað sem áin skiptir nú um nafn.

Margar ár á Íslandi bera nafnið Svartá. Flestar falla þær í jökulár og vatn þeirra, eða öllu heldur árbotninn, sýnist mjög dökkleitur, jafnvel svartur, í samanburði við hið ljósa og skollitaða jökulvatn. Þetta hefur vafalítið oftast orðið tilefni nafngiftarinnar.
Glóðafeykir

Glóðafeykir er fjall í austanverðum Skagafirði, í miðjum Blönduhlíðarfjöllum beint á móti Varmahlíð, svipmikið, burstmyndað og klettótt ofan til en þó fremur auðgengt. Glóðafeykir, sem oft er kallaður Feykir eða Feykirinn er 910 m hár.

Djúpir dalir ganga inn í Tröllaskagafjallgarðinn beggja vegna Glóðafeykis, Flugumýrardalur að norðan en Dalsdalur að sunnan. Tveir bæir standa uppi undir fjallsrótum, Flugumýri að norðan og Djúpidalur í mynni Dalsdals. Sagt er að Helga Sigurðardóttir, fylgikona Jóns Arasonar biskups, hafi sumarið 1551 falið sig í tjaldi í Húsgilsdragi á bak við Glóðafeyki fyrir hermönnum sem Danakonungur sendi til Hóla.

Ungmennafélag sem starfaði í Akrahreppi frá því snemma á 20. öld og til 1995 var nefnt eftir fjallinu, Ungmennafélagið Glóðafeykir. Héraðsfréttablaðið Feykir er einnig kennt við fjallið.
Fuerteventura

Fuerteventura er stærst Kanaríeyja utan við strönd Vestur-Afríku í Atlantshafinu.
Auður Capital

Auður Capital var fjármálafyrirtæki sem var stofnað árið 2007. Stofnendur þess voru Halla Tómasdóttir og Kristín Pétursdóttir. Fyrirtækið var í meirihlutaeigu stofnenda, starfsmanna og athafnakvenna. Auður hafði starfsleyfi sem verðbréfafyrirtæki og starfaði undir eftirliti FME.

Árið 2014 sameinuðust Auður Capital og Virðing hf og fyrirtækið starfar í dag undir nafni Virðingar.

Tenglar.

Heimasíða Virðingar hf.
Grafará (Höfðaströnd)

Grafará er bergvatnsá í austanverðum Skagafirði og er hún kennd við bæinn Gröf á Höfðaströnd.

Áin rennur um botn Deildardals og heitir þar "Deildará", síðan milli Óslandshlíðar og Höfðastrandar hjá Gröf og til sjávar í Grafarósi, rétt sunnan við Hofsós. Nokkur veiði er í ánni, aðallega sjóbleikja, en þó hefur fengist þar bæði urriði og lax.
Yfirborð

Með yfirborði hlutar er átt við tvívíðan flöt, sem afmarkar hlutinn frá öðrum hlutum og umhverfinu. Í grannfræði er yfirborð tvívíð grannvíðátta. Í þremur víddum má hugsa sér hlut sem mengi allra punkta hlutarins, en jaðar mengisins mundi þá samsvara yfirborði hans. Með yfirborði vökva í eðlis- og efnafræði er átt við láréttan flöt vökvans, sem er samsíða yfirborði jarðar.

Pappírsblað hefur tvö yfirborð, en kleinuhringur, Möbiusarborði og Kleinflaska aðeins eitt.
F-15 Eagle

F-15 Eagle er bandarísk tveggja hreyfla orrustuþota sem var hönnuð og framleidd af McDonnell Douglas (nú Boeing) til þess að ná og halda yfirráðum í lofti. Vélin var hönnuð fyrir flugher Bandaríkjanna og flaug fyrst í júlí árið 1972. Búist er við að F-15 vélar verði í notkun til ársins 2025. Smíðaðar hafa verið um tólfhundruð F-15 vélar en auk bandaríska flughersins eru þær í notkun hjá flugherjum Japans, Ísraels og Sádi-Arabíu.
Skeiðsvatn

Skeiðsvatn er lítið stöðuvatn í Vatnsdal sem er afdalur út frá Svarfaðardal milli bæjanna Skeiðs og Kots. Mikið berghlaup hefur fallið úr Skeiðsfjalli og myndað mikla urðarhóla í dalsmynninu. Innan við þá myndaðist vatnið, það er í um 230 m y.s. Vatnsdalsá fellur úr því til Svarfaðardalsár. Smásilungur er í vatninu en hann er lítið veiddur. Engin byggð er í Vatnsdal og hefur aldrei verið en þar eru gamlar seljarústir enda var þar haft í seli allt frá landnámsöld ef marka má frásagnir Svarfdælu.
Þorvaldur Snorrason Vatnsfirðingur

Þorvaldur Snorrason Vatnsfirðingur (d. 6. ágúst 1228) var goðorðsmaður á 12. og 13. öld. Hann bjó í Vatnsfirði við Ísafjarðardjúp og var höfðingi Vatnsfirðinga þegar Sturlungaöld hófst.

Þorvaldur var sonur Snorra Þórðarsonar í Vatnsfirði og Jóreiðar Oddleifsdóttur konu hans. Hann virðist hafa verið ójafnaðarmaður. Ungur að árum var hann í nokkur ár hjá Hrafni Sveinbjarnarsyni frænda sínum á Eyri í Arnarfirði og fór mjög vel á með þeim, en er Þorvaldur tók við Vatnsfjarðargoðorði að föður sínum látnum, 1194, urðu algjör umskipti og Þorvaldur hataðist við Hrafn. Gerði hann þrjár ferðir yfir fjöllin til að reyna að ná Hrafni. Loks tókst það og hann lét taka Hrafn af lífi á Eyri 4. mars 1213.

Elstu synir Hrafns, Sveinbjörn og Krákur, voru á barnsaldri þegar faðir þeirra var drepinn, en seinna leituðu þeir liðsinnis Sturlu Sighvatssonar og fóru síðan að Þorvaldi og brenndu hann inni á Gillastöðum í Króksfirði 1228.

Þorvaldur var tvíkvæntur, fyrri kona hans var Kolfinna Einarsdóttir. Árið 1224 gifti Snorri Sturluson honum Þórdísi laundóttur sína og var hún nokkrum áratugum yngri en Þorvaldur. Börn þeirra voru Einar goðorðsmaður í Vatnsfirði og Kolfinna. Þorvaldur átti líka nokkrar frillur og með þeim allmörg börn. Þekktastir eru synirnir Þórður og Snorri Þorvaldssynir, sem reyndu að hefna föður síns þegar þeir fóru í Sauðafellsför.
Sara Björk Gunnarsdóttir

Sara Björk Gunnarsdóttir (f. 29. september 1990) er íslensk knattspyrnukona. Hún leikur með Juventus á Ítalíu. Á ferli sínum hefur Sara einnig spilað fyrir Hauka, Breiðablik, FC Rosengård, FC Malmö og Lyon. Sara hefur verið í A landsliði kvenna frá 2007 og spilaði með landsliðinu á EM 2007, 2009 og 2013. Sara var valin íþróttamaður ársins árið 2018 og 2020.

Ferill með félagsliðum.

Sara hóf knattspyrnuiðkun árið 1996 með Haukum, eftir tólf ár hjá uppeldisfélaginu gekk hún til liðs við Breiðablik árið 2008. Eftir þrjú mögur ár hjá Breiðabliki gekk hún til liðs við FC Malmö fyrir tímabilið 2011. Á sínu fyrsta tímabili í Svíþjóð kom hún að 12 mörkum og hjálpaði Malmö að vinna Damallsvenskuna. Fimm árum og þremur meistaratitlum síðar, árið 2016, tilkynnti Sara að hún hyggðist ekki framlengja samning sinn við Malmö, fljótlega tilkynnti FC Wolfsburg að hún myndi ganga til liðs við liðið fyrir tímabilið 2016-17. Hjá Wolfsburg hefur Sara sankað að sér verðlaunagripum, m.a. fjórum Þýskalandsmeistaratitlum og þremur bikartitlum.

Árið 2020 hélt Sara til Olympique Lyonnais í Frakklandi. Hún skoraði gegn sínu fyrrum félagi, Wolfsburg, í úrslitum Meistaradeildarinnar þegar Lyon vann 3-1.

Landsliðsferill.

Í ágúst 2007 valdi Sigurður Ragnar Eyjólfsson, þáverandi landsliðsþjálfari íslenska kvennalandsliðsins, Söru í landsliðshóp fyrir leik gegn Slóveníu í undankeppni Evrópumótsins 2009. Sara hafði þá nýlega jafnað sig á krossbandaslitum, hún kom inn á fyrir Katrínu Ómarsdóttur á 87. mínútu í sínum fyrsta landsleik, þá aðeins 16 ára gömul.

Árið 2019 tjáði Sara Björk sig, í tengslum við útgáfu á bókinni Óstöðvandi, í fyrsta sinn um erfiðleika í byrjun landsliðsferils síns, en hún varð fyrir barðinu á svæsnum sögusögnum liðsfélaga sinna.

Verðlaun.

FC Malmö/Rosengård

&lt;br&gt;Olympique Lyonnaise

Einstaklingsverðlaun
Frilla

Frilla (byrgiskona eða launkona) er hjákona eða ástkona kvænts manns. Orðið frilla var einnig fyrir siðaskipti haft um sambýliskonu kaþólsks prests. Frillur eru stundum einnig nefndar "lagskonur" eða "tíðleikakonur", þó það séu almennari hugtök.

Að fornu var talsvert um það að höfðingjasynir tækju sér frillur áður en þeir giftust, og stundum héldu höfðingjar frillur eftir að þeir gengu í hjónaband (sbr: "taka e-a frillutaki"). Stundum gat frillulífið verið svipað óvígðri sambúð, það er að viðkomandi maður tók stúlkuna til sín af því að honum leist vel á hana, en hún var of ættsmá til að hann gæti kvænst henni. Þegar hann svo gekk í hjónaband með stúlku sem talin var álíka ættstór og hann, var frillunni vísað til foreldrahúsa eða henni fundinn hæfilegur maki. Hreint frillulífi var hins vegar þegar kvæntir menn héldu frillur, annað hvort á eigin heimili eða á nálægum bæjum. Frillubörn voru óskilgetin og höfðu minni rétt en skilgetin börn.

Í kaþólskri tíð máttu prestar ekki kvænast, sem reyndist mörgum erfitt. Þeir fóru því oft í kringum kirkjulögin og tóku sér frillur eða ráðskonur. Við upphaf sambúðar var þá stundum haldin veisla sem var eins og brúðkaupsveisla að öðru leyti en því að ekki var um neina kirkjulega athöfn að ræða.

Orðið „friðill“ er samsvarandi orð um karlmann, það er ástmaður giftrar konu. Orðin „friðill“ og „frilla“ (frið-la =&gt; frilla) fela það í sér að viðkomandi sé til að friða ástríðurnar.
Fanndís Friðriksdóttir

Fanndís Friðriksdóttir (f. 9. maí 1990) er íslensk knattspyrnukona. Hún var fyrirliði U-19 landsliðsins á EM U-19 2009 í Hvíta-Rússlandi. Fanndís leikur með Breiðabliki.
Tacoma Narrows-brúin (1940)

Upprunalega Tacoma Narrows-brúin var opnuð 1. júlí 1940 og hrundi 7. nóvember sama ár. Brúin er einnig þekkt sem Galloping Gertie vegna sterkra vinda á svæðinu. Hengibrúin spannaði Tacoma Narrows-sund á milli Tacoma og Kitsap-skaga í Washingtonfylki í Bandaríkjunum. Önnur brú var byggð sem arftaki hennar á sama stað árið 1950 og árið 2007 var sú nýjasta reist samhliða hinni.

Hrun brúarinnar hafði varanleg áhrif á vísindi og verkfræði. Ófáar kennslubækur í eðlisfræði skýra frá atburðinum sem afbragðs dæmi um neydda hljómun þar sem vindurinn veitti lotubundna tíðni sem jafngilti eigintíðni brúarinnar. Hrunið leiddi einnig til aukinna rannsókna á vængsniðum brúa með tilliti til loftstreymis, en þær rannsóknir höfðu mikil áhrif á hengibrúarsmíði eftir 1940.

Á þeim stutta tíma sem brúin stóð uppi var hún þriðja lengsta hengibrú heims, á eftir Golden Gate-brúnni og George Washington-brúnni.
Sendimastur

Sendimastur er stórt loftnet. Oftast er það grind með snúru. Það þarf að vera hátt svo að sendingin dreifist betur. Það tekur á móti sendingum frá gervitungli.

Sjónvarpsmastur tekur á móti myndum frá gervitungli en útvarpsmastur tekur á móti hljóð-örbylgjum og dreifir þeim. Einnig eru til sendimastur með gervihnattadiskum. Vanalega eiga fyrirtæki eins og símafyrirtæki og fjölmiðlar slík tæki til að senda myndirnar í afruglarana.
Þjóðgarður

Þjóðgarðar eru til um allan heim og eru skilgreindir alþjóðlega af IUCN. Stærsti þjóðgarður í heimi er Þjóðgarður Grænlands sem var stofnsettur árið 1974. Samkvæmt IUCN eru þjóðgarðar heimsins 6.555 (árið 2006).

Þjóðgarðar á Íslandi.

"Grein Þjóðgarðar á Íslandi"

Tengt efni.

=Þjóðgarðar í Evrópu=

Austur-Evrópa.

=Þjóðgarðar í Norður-Ameríku=

=Þjóðgarðar í Suður-Ameríku=

=Þjóðgarðar í Eyjaálfu=
Kaliforníuháskóli

Kaliforníuháskóli (e. University of California eða UC) er ríkisrekið háskólakerfi í Kaliforníu í Bandaríkjunum Auk Kaliforníuháskóla eru tveir aðrir ríkisreknir háskólar í Kaliforníu en þeir eru Ríkisháskólinn í Kaliforníu (e. California State University) Alþýðuháskólar Kaliforníu (e. California Community Colleges system). Í raun samanstendur hver þessara stofnana af mörgum háskólum sem njóta nokkurs sjálfstæðis. Í Kaliforníuháskóla eru skráðir nemendur rúmlega 191 þúsund talsins.

Fyrsti háskólinn sem tilheyrir Kaliforníuháskóla var Kaliforníuháskóli í Berkeley, sem var stofnaður árið 1868 en nýjasti skólinn og sá tíundi í röðinni er Kaliforníuháskóli í Merced, sem tók til starfa haustið 2005. Í öllum skólunum tíu sem mynda Kaliforníuháskóla er boðið upp á |bæði grunnnám og framhaldsnám, nema í Kaliforníuháskóla í San Francisco þar sem einungis er boðið upp á framhaldsnám og nám í lækna- og heilbrigðisvísindum og í Lagaskólanum í Hastings sem býður einungis upp á nám í lögfræði.

Skólarnir sem mynda Kaliforníuháskóla eru (auk Lagaskólans í Hastings):
Halldóra Tumadóttir

Halldóra Tumadóttir (um 1180 – 1247) var íslensk kona á Sturlungaöld. Hún var af ætt Ásbirninga og Haukdæla, dóttir Tuma Kolbeinssonar og konu hans Þuríðar, dóttur Gissurar Hallssonar í Haukadal, og því systir þeirra Kolbeins og Arnórs Tumasona. Stjúpfaðir hennar var Sigurður Ormsson á Svínafelli í Öræfum og þar ólst hún að einhverju leyti upp.

Halldóra giftist Sighvati Sturlusyni 1197 og bjuggu þau framan af í Dölum en fluttust árið 1215 að Grund í Eyjafirði og bjuggu þar síðan, þar til Sighvatur og fjórir synir þeirra féllu í Örlygsstaðabardaga 1238. Þótt bæði Kolbeinn ungi og Gissur Þorvaldsson væru náfrændur Halldóru hröktu þeir hana frá Grund ásamt Tuma yngri, sem einn lifði af sonum hennar fyrir utan Þórð kakala, sem var í Noregi. Hún hitti Þórð þegar hann kom í land á Gásum 1242 og lifði að sjá hann verða valdamesta mann landsins því að hún dó haustið 1247. Þá lifði Þórður einn af sjö sonum þeirra Sighvats en auk þess áttu þau dæturnar Sigríði og Steinvöru.
Hör

Hör eða lín er efni sem er unnið úr stráum hörplöntunnar ("Linum usitatissimum"). Í einu hörstrái eru 30-40 þættir sem eru jafn langir stráinu en hver þáttur er gerður úr mörgum þráðum sem hver er 0,5-7 cm langur. Fínustu hörvörurnar eru gerðar úr löngu þáttum hörstrásins sem geta verið allt að 100 cm að lengd en ódýrari vörur eru gerðar úr stuttu þráðunum sem afgangs verða við framleiðsluna.

Eiginleikar hörs.

Hör þolir vel sólarljós. Vatnsdrægni hörs er svipuð og hjá bómull. Hör hrindir frá sér þurrum óhreinindum en blaut óhreinindi setjast í þræðina og skilja eftir sig bletti. Hör er eftirsóttur til fatagerðar í heitari löndum vegna rakadrægni og vegna þess að einangrunargildi er lítið, enda eru þræðirnir vel varmaleiðandi.

Hör er ekki eins slitsterkt efni og bómull. Einnig þolir hann illa þvott og hleypur. Hör hefur þó meira togþol en bómull.
Oddgeir Þorsteinsson

Oddgeir Þorsteinsson (d. 15. ágúst 1381) var norskur biskup í Skálholti á 14. öld. Hann er nefndur Oddgeir kanúki í skipan Ólafs erkibiskups í Niðarósi 1351. Hann kom til landsins með biskupsvígslu 1366 og vísiteraði Austfirði 1367 og Vestfirði 1368. Hann fór til Noregs 1372, kom aftur 1373 og svo sigldi hann aftur út 1379 og dó af slysförum í Niðarósi þegar hann ætlaði aftur til Íslands 1381, féll ofan í skipslúku eða skipsbát og höfuðkúpubrotnaði.
Bacillus

Bacillus er ættkvísl Gram-jákvæðra, staflaga gerla innan ættarinnar "Bacillaceae". Þeir eru ýmist nauðháð eða valfrjálst loftsæknir, katalasa-jákvæðir og geta myndað dvalargró. Þeir finnast víða í náttúrunni, eru til dæmis algengir í jarðvegi.

Vistfræði.

Meðlimir "Bacillus" ættkvíslarinnar búa yfir fjölbreyttum efnaskiptum og fá því þrifist í ýmiss konar umhverfi. Þeir eru algengir í jarðvegi, þar sem þeir taka þátt í niðurbroti plöntu- og dýraleifa, en margar "Bacillus" tegundir seyta meltingarensímum út í umhverfið sem brjóta niður fjölsykrur, prótín og aðrar lífrænar fjölliður. Margar tegundir ættkvíslarinnar, svo sem hin vel þekkta "B. subtilis", finnast í miklu magni í rótarhveli plantna sem nýta sér þau næringarefni sem falla til við starfsemi gerilsins. Sumar tegundirnar, svo sem "B. azotofixans" og "B. pumilus", eru færar um að binda köfnunarefni andrúmsloftsins og mynda ammoníumsölt sem plöntur geta nýtt sér. Aðrar "Bacillus" tegundir, svo sem "B. thuringiensis", "B. anthracis" og "B. cereus" eru sýklar manna, dýra eða plantna.

Saga.

"Bacillus" er meðal best þekktu ættkvísla örverufræðanna, en Ferdinand Cohn skilgreindi hana fyrstur manna árið 1872. Rannsóknasaga þessara gerla er þó enn lengri, því tegund sú sem Cohn nefndi "B. subtilis" hafði þá um nokkurt skeið verið til rannsóknar hjá hinum þekkta náttúrufræðingi og smásjárskoðanda Christian Ehrenberg sem nefndi hana "Vibrio subtilis" þegar árið 1835.
Vanderbilt-háskóli

Vanderbilt-háskóli (e. Vanderbilt University) er einkarekinn rannsóknarháskóli í Nashville í Tennessee í Bandaríkjunum, stofnaður árið 1873. Skólinn er nefndur í höfuðið á Corneliusi Vanderbilt, sem veitti eina milljón Bandaríkjadala til stofnunar skólans. Vanderbilt, sem hafði sjálfur aldrei komið til suðurríkjanna, taldi að gjöfin og skólinn með starfsemi sinni hjálpuðu til við að græða þau sár sem borgarastyrjöldin bandaríska hafði valdið.

Við upphaf 21. aldar stunda um 12.000 nemendur frá öllum 50 ríkjum Bandaríkjanna og yfir 90 löndum um allan heim nám við Vanderbilt-háskóla. Tæplega 3400 háskólakennarar starfa við skólann. Háskólasjóður skólans er um 2,9 milljarðar Bandaríkjadala. Vanderbilt-háskóli er gjarnan talinn meðal 20 bestu háskóla landsins.