arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þyrnirós (ævintýri)

Þyrnirós (þýska "Dornröschen", franska "La Belle au bois dormant") er ævintýri sem fyrst kom út á prenti undir heitinu "Sól, tungl og Talía" í þjóðsagnasafninu "Lo cunto de li cunti overo lo trattenemiento de peccerille" ("Fimmdægra") eftir Giambattista Basile árið 1636. Charles Perrault endursagði söguna og gaf út í "Contes de ma Mère l'Oye" árið 1697.
Chris O'Donnell

Chris O'Donnell (fæddur Christopher Eugene O'Donnell, 26. júní 1970) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í , Batman Forever og Batman &amp; Robin.

Einkalíf.

O'Donnell fæddist í Winnetka, Illinois og er af írskum og þýskum ættum. Hann er yngstur af sjö systkinum og var alinn upp í kaþólskri trú. Stundaði nám við Boston College og útskrifaðist með B.Sc.-gráðu í markaðsfræði. O'Donnell byrjaði sem módel aðeins þrettán ára og kom fram í auglýsingum fyrir McDonalds og á móti Michael Jordan.

O'Donnell giftist Caroline Fentress árið 1997 og saman eiga þau fimm börn.

Ferill.

Leikhús.

O'Donnell lék í tveimur leikritum árið 2002, "The Man Who Had All the Luck" og "Short Talks on the Universe".

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk O'Donnell var árið 1986 í "Jack and Mike". Hefur hann síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við: The Practice, Two and a Half Men og Grey's Anatomy. Árið 2009 var O'Donnell boðið aðalhlutverkið í sem NCIS alríkisfulltrúinn G. Callen.

Kvikmyndir.

Þegar O'Donnell var 17 ára var honum boðið hlutverkið í Men Don't Leave, þar sem hann lék son Jessicu Lange. Lék hann síðan í kvikmyndum á borð við Fried Green Tomatoes, School Ties og Scent of a Woman á móti Al Pacino.

O'Donnell lék D'Artagnan í The Three Musketeers árið 1993, á móti Kiefer Sutherland, Oliver Platt og Charlie Sheen.

Árið 1995 var hann boðið hlutverk Robin í Batman Forever sem hann endurtók í Batman &amp; Robin. Síðan þá hefur komið fram í kvikmyndum á borð við: The Bachelor, Vertical Limit, The Sisters og Max Payne.

Verðlaun og tilnefningar.

Blockbuster Entertainment-verðlaunin

Chicago Film Critics Association-verðlaunin

Golden Globes-verðlaunin

Razzie-verðlaunin

ShoWest Convention
Kraftlyftingadeild Breiðabliks

Kraftlyftingadeild Breiðabliks er aðili að Kraftlyftingasambandi Íslands.
Vatnsveita Reykjavíkur

Vatnsveita Reykjavíkur tók til starfa árið 1909. Lengst af voru aðalvatnsból Vatnsveitunnar í Gvendarbrunnum.

Vatnsveita Reykjavíkur er nú hluti Orkuveitu Reykjavíkur sem er í meirihlutaeigu Reykjavíkurborgar.
Peter Máté

Peter Máté (f. 1962) er píanóleikari frá Slóvaíku. Hann hefur meðal annars verið hluti af Tríói Reykjavíkur ásamt Gunnari Kvaran og Guðnýju Guðmundsdóttur.
Pálmi Haraldsson (athafnamaður)

Pálmi Haraldsson (22. janúar 1960), oft kallaður Pálmi í Fons, er íslenskur athafnamaður, sem komst til efna á veltiárum Íslands eftir aldamótin 2000 - 2001, en hefur verið mjög umdeildur eftir bankahrunið þegar viðskiptafléttur hans komust í fréttirnar. Hann er helst þekktur fyrir að vera eigandi lágflugfargjaldafélagsins Iceland Express og hafa átt í viðskiptum með Sterling-flugfélagið. Pálmi hefur verið náinn viðskiptasamherji Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og hafa fjárfestingar þeirra skarast víða.

Ævi.

Pálmi er sonur Haraldar Guðmundssonar rafvirkja og Auðar Stefánsdóttur starfsmanns á gæsluvöllum Reykjavíkur. Pálmi nam rekstrarhagfræði við Háskólann í Gautaborg og lauk meistaranámi við Verslunarháskólann í Gautaborg 1991. Hann hvarf frá fyrirætlunum um doktorsnám til þess að geta tekið við starfi framkvæmdastjóra Sölufélags garðyrkjumanna. Pálmi á barn úr fyrri sambúð og tvo syni og stjúpson með fyrrverandi eiginkonu, auk einnar dóttur með núverandi konu sinni.

Viðskipti.

Pálmi starfaði upphaflega hjá Sölufélagi garðyrkjumanna þar sem hann gætti hagsmuna þeirra bænda og framleiðenda sem lögðu inn í Sölufélagið. Árið 2001 komst Samkeppniseftirlitið (þá Samkeppnisstofnun) að þeirri niðurstöðu að „á árinu 1995 hafi Sölufélag garðyrkjumanna (og tengd fyrirtæki), ásamt Ágæti og Mata tekið upp víðtækt ólögmætt verðsamráð og markaðsskiptingu varðandi viðskipti með grænmeti.” Hann rak seinna einkahlutafélagið Fons sem á m.a. fjórðungshlut í 365 miðlum, stærsta fjölmiðlafyrirtækinu á Íslandi en Pálmi á sjálfur rúmlega 40% hlut. Pálmi hefur einnig komið að rekstri lágflugfargjaldafélaginu Sterling. Pálmi á einnig eignarhaldsfélögin Feng og Nupur Holding S.A.

Málsókn Glitnis banka.

Þann 11. maí 2010 var málsókn Glitnis banka á hendur Jóni Ásgeiri Jóhannessyni, Þorsteini Jónssyni, Jóni Sigurðssyni, Lárusi Welding, Pálma Haraldssyni, Hannesi Smárasyni og Ingibjörgu Stefaníu Pálmadóttur þingfest fyrir rétti í New York-fylki, þar sem þau eru ákærð fyrir það að „...hafa með sviksamlegum og ólöglegum hætti haft fé af bankanum sem nemur meira en tveimur milljörðum dala...“. Endurskoðendafyrirtækið PricewaterhouseCoopers er einnig ákært fyrir að „...greiða fyrir og taka þátt í að dylja þau sviksamlegu viðskipti sem Jón Ásgeir og félagar komu í kring og sem að endingu leiddu til falls bankans í október 2008.“
Groningen (fylki)

Groningen er nyrsta fylki Hollands.

Lega og lýsing.

Groningen nær yfir norðvestasta svæði meginlands Hollands. Nokkrar af austustu eyjum Vesturfrísnesku eyjanna tilheyra fylkinu. Ein þeirra, Rottumerplaat, er nyrsti oddi Hollands. Önnur fylki sem að Groningen liggja eru Drenthe fyrir sunnan og Frísland fyrir vestan. Auk þess liggur Groningen að Þýskalandi fyrir austan. Fyrir norðan er Vaðhafið, sem er hluti Norðursjávar. Fylkið er mjög láglent og eru sum svæðin fyrir neðan sjávarmál. Hæsta hæðin nær aðeins 30 metra hæð. Íbúarnir eru 583 þúsund talsins. Höfuðborgin heitir sömuleiðis Groningen.

Fáni og skjaldarmerki.

Skjaldarmerki Groningen er fjórskipt. Uppi til vinstri og niðri til hægri er svartur tvíhöfða örn. Örninn er bæði tákn þýska ríkisins, sem og borgarinnar Groningen. Innan í örnunum er hvít/grænt merki en það er borgarmerki Groningen. Uppi til hægri og niðri til vinstri er gamalt merki Ommelanden en þannig hét áður fyrr meginsvæði þess sem Groningen er í dag. Þetta er enn í dag fáni Fríslands. Ljónin sem skjaldberar og kórónan efst eru síðari tíma viðbætur. Skjaldarmerkið í núverandi mynd var tekið upp 1947.

Fáninn er líkur að formi og íslenski fáninn. Grænn kross innan um hvítan kross. Hornin eru ýmist blá eða rauð. Litirnir voru teknir úr fána borgarinnar Groningen og Ommelanden. Fáni þessi var opinberlega tekinn upp 1913.

Orðsifjar.

Fylkið heitir eftir borginni Groningen. Gamli rithátturinn er Groeningen. Merkingin er óljós, en talið er að liturinn grænn sé stofn heitisins (groen eða gruen = grænn). Á mállýsku innfæddra er heitið Grunn, sem einnig merkir "grænn". Nokkrar þjóðsögur eru til um heitið borgarinnar og eru þær allar í þá áttina að persóna að nafni Gruno hafi stofnað hana.

Söguágrip.

Groningen var í margar aldir hluti af þýska ríkinu. Þegar Niðurlönd hófu uppreisn gegn Spáni, stóð Groningen í fyrstu utan við. Árið 1594 gengu íbúar þó til liðs við Vilhjálm af Óraníu og börðust með honum gegn Spánverjum. Þegar Frakkar yfirgáfu Niðurlönd 1814 kom til tals að sameina Groningen Þýskalandi á ný. En íbúar vildu halda tengsl við Holland. Vínarfundurinn úrskurðaði því 1815 að Groningen skyldi tilheyra sameinuðum Niðurlöndum og varð það því að fullgildu fylki.

Borgir.

Groningen er eina teljandi borgin í fylkinu.
Eric Christian Olsen

Groningen er nyrsta fylki Hollands.

Lega og lýsing.

Groningen nær yfir norðvestasta svæði meginlands Hollands. Nokkrar af austustu eyjum Vesturfrísnesku eyjanna tilheyra fylkinu. Ein þeirra, Rottumerplaat, er nyrsti oddi Hollands. Önnur fylki sem að Groningen liggja eru Drenthe fyrir sunnan og Frísland fyrir vestan. Auk þess liggur Groningen að Þýskalandi fyrir austan. Fyrir norðan er Vaðhafið, sem er hluti Norðursjávar. Fylkið er mjög láglent og eru sum svæðin fyrir neðan sjávarmál. Hæsta hæðin nær aðeins 30 metra hæð. Íbúarnir eru 583 þúsund talsins. Höfuðborgin heitir sömuleiðis Groningen.

Fáni og skjaldarmerki.

Skjaldarmerki Groningen er fjórskipt. Uppi til vinstri og niðri til hægri er svartur tvíhöfða örn. Örninn er bæði tákn þýska ríkisins, sem og borgarinnar Groningen. Innan í örnunum er hvít/grænt merki en það er borgarmerki Groningen. Uppi til hægri og niðri til vinstri er gamalt merki Ommelanden en þannig hét áður fyrr meginsvæði þess sem Groningen er í dag. Þetta er enn í dag fáni Fríslands. Ljónin sem skjaldberar og kórónan efst eru síðari tíma viðbætur. Skjaldarmerkið í núverandi mynd var tekið upp 1947.

Fáninn er líkur að formi og íslenski fáninn. Grænn kross innan um hvítan kross. Hornin eru ýmist blá eða rauð. Litirnir voru teknir úr fána borgarinnar Groningen og Ommelanden. Fáni þessi var opinberlega tekinn upp 1913.

Orðsifjar.

Fylkið heitir eftir borginni Groningen. Gamli rithátturinn er Groeningen. Merkingin er óljós, en talið er að liturinn grænn sé stofn heitisins (groen eða gruen = grænn). Á mállýsku innfæddra er heitið Grunn, sem einnig merkir "grænn". Nokkrar þjóðsögur eru til um heitið borgarinnar og eru þær allar í þá áttina að persóna að nafni Gruno hafi stofnað hana.

Söguágrip.

Groningen var í margar aldir hluti af þýska ríkinu. Þegar Niðurlönd hófu uppreisn gegn Spáni, stóð Groningen í fyrstu utan við. Árið 1594 gengu íbúar þó til liðs við Vilhjálm af Óraníu og börðust með honum gegn Spánverjum. Þegar Frakkar yfirgáfu Niðurlönd 1814 kom til tals að sameina Groningen Þýskalandi á ný. En íbúar vildu halda tengsl við Holland. Vínarfundurinn úrskurðaði því 1815 að Groningen skyldi tilheyra sameinuðum Niðurlöndum og varð það því að fullgildu fylki.

Borgir.

Groningen er eina teljandi borgin í fylkinu.
Ljósbrot

Ljósbrot er hugtak í eðlisfræði sem er haft um það þegar hvítt ljós fer í gegnum vatn eða gler og brotnar.

Hvítt sólarljós sem fer í gegnum glæran þrístrending eða prisma brotnar niður í litróf ljóssins sem er rauður, gulur og blár, eftir réttri röð. Aðrir litir eru bara samsetning eða blanda af grunnlitunum, svo sem grænn, fjólublár, appelsínugulur og fleiri sérstæðari litir.

Regnbogi sem dæmi myndast við ljósbrot. Regnbogi myndast þegar staðbundið skúraveður og sólskin fara saman. Ljósgeislarnir frá sólinni fara í regndropana sem endurkastar eða speglar þeim síðan aftur úr dropunum. Rautt og blátt ljós endurkastast, rautt 42° en blátt 40°, og mynda boga. Regnbogi sést ekki nema sólin sé í bakinu á okkur og stendur bara á meðan regnið er eða fossúðinn.
Eyjólfur Kristjánsson

Eyjólfur Kristjánsson (eða "Eyfi") (fæddur 17. apríl 1961) er íslenskur söngvari.

Hann tók þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1991 sem annar helmingur dúettsins Stefán &amp; Eyfi. Dúettinn keppti fyrir hönd Íslands með laginu „Draumur um Nínu“. Þau lentu í 15. sæti af 22 með 26 stig.

Íþróttaferill.

Eyjólfur lagði stund á ýmsar íþróttir á yngri árum. Vorið 1984 hóf hann að æfa veggtennis (raquet), en byrjað var að æfa þá grein hérlendis tæpum tveimur árum fyrr. Hann náði skjótt góðu valdi á greininni og fór með sigur af hólmi á Íslandsmeistaramótinu sama haust.
Kómódódreki

Kómódódreki eða eyjafrýna (fræðiheiti: "Varanus komodoensis") er tegund í eðluættinni frýnur. Hann er til á eyjunum Kómódó, Rinca, Flores, Gili Motang og Gili Dasami í Mið-Indónesíu og er núlifandi stærsta eðla heims.
Fríða og dýrið

Fríða og dýrið (franska: "La Belle et la Bête"), einnig þýtt sem "Yndisfríð og ófreskjan", er ævintýri eftir franska 18. aldar rithöfundinn Gabrielle-Suzanne Barbot de Villeneuve frá 1740 en er þekktust í styttri endursögn Jeanne Marie Le Prince de Beaumont frá 1756 og síðar Andrew Lang frá 1889. Þekktasta rússneska endursögnin er „Rauða blómið“ eftir Sergej Aksakov frá 1858. Meðal forvera sögunnar eru goðsagan um Eros og Psýkke úr "Gullasnanum" eftir Apuleius og sagan „Svínakóngurinn“ sem kom út í þjóðsagnasafni Giovanni Francesco Straparola 1550.

Leikritið "Amour pour amour" eftir Pierre-Claude Nivelle de La Chaussée var skrifað aðeins tveimur árum eftir útgáfu bókar Villeneuve og árið 1771 samdi André Grétry óperuna "Zémire et Azor" sem naut mikilla vinsælda. Nýjasta útfærsla sögunnar er kvikmyndin "Fríða og dýrið" frá 2017.
Flug

Flug kallast aðferðin sem er sú að hlutur flytjist í gegnum lofthjúpinn (oftast í gegnum loftið) eða fyrir handan hans (t.d. geimflug) annaðhvort með lyftikrafti (e. "lift") eða spyrnu (e. "thrust") eða flotkrafti (eins og loftskip og loftbelgar gera). Fræðigreinin sem fjallar um flug heitir loftsiglingafræði og sú sem fjallar um flug fyrir utan andrúmsloftið heitir geimvísindi.

Flug dýra.

Ýmis dýr, helst fuglar, skordýr og leðurblökur, geta flogið með vængjum. Sumar risaeðlur gátu líka flogið. Vængirnir á þessum dýrum hafa allir þróast hverir fyrir sig. Til dæmis eiga vængirnir á hryggdýrum rætur að rekja til framlima en þeir á hryggleysingjum til þess sem breyttist í tálkn í flestum liðdýrum.

Leðurblökur eru einasta spendýr sem getur flogið á láréttan hátt en til eru nokkur dýr sem geta svifið á milli trjáa og sum þeirra geta flogið í nokkuð hundruð metra. Flugfroskar og flugeðlur fljúga sömuleiðis aðeins stuttan spöl. Hins vegar fljúga flugfiskar með uggunum sem gegna hlutverki vængja.

Flestir fuglar kunna að fljúga en það eru nokkrar undantekningar. Stærstu fuglarnir, strútar og emúar, geta ekki flogið. Mörgæsir nota vængina til að synda í sjónum og til þess nota þær sömu hreyfingar og flestir fuglar nota í flugi. Langflestir litlir fuglar sem fljúga ekki lifa á smáeyjum þar sem það að geta flogið skiptir ekki miklu máli.

Mannflug.

Menn geta flogið með því að nota loftfar eins og flugvél, svifflugu, þyrlu, sjálfsveifluvél, loftskip, loftbelg eða geimfar.
Uppdrif

Lögmál Arkimedesar:

Sérhver hlutur sem sökkt er að hluta til eða alveg í vökva léttist sem nemur þyngd þess vökva sem hann ryður frá sér.

"Léttist" = fær lyftikraft eða uppdrifskraft.
John Bardeen

John Bardeen (1908 — 1991) var tvöfaldur nóbelsverðlaunahafi í eðlisfræði.
Edda Björgvinsdóttir

Guðbjörg Edda Björgvinsdóttir (f. 13. september 1952) er íslensk leikkona og handritshöfundur. Hún hefur leikið í ýmsum kvikmyndum og þáttum en einna þekktust er hún fyrir hlutverk sitt í kvikmyndinni Stellu í orlofi.

Ævi.

Edda fæddist í Reykjavík og foreldrar hennar eru Margrét Kristinsdóttir sjúkraliði (1930-2012) og Björgvin Friðgeir Magnússon (f. 1923) skólastjóri. Edda var gift Gísla Rúnar Jónssyni leikara og eignuðust þau tvo syni, Björgvin Franz Gíslason og Róbert Ólíver Gíslason sem báðir eru leikarar. Edda á einnig tvær dætur af fyrra sambandi, Evu Dögg og Margréti Ýrr Sigurgeirsdætur.

Edda lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Hamrahlíð árið 1972 og útskrifaðist sem leikari frá Leiklistarskóla Íslands árið 1978. Hún lauk MA námi í menningarstjórnun frá Háskólanum á Bifröst árið 2013 og stundaði diplómanám í jákvæðri sálfræði í Háskóla Íslands 2014-2015. Hún hefur starfað sem leikari hjá Þjóðleikhúsinu, Leikfélagi Reykjavíkur, Leikfélagi Akureyrar, Alþýðuleikhúsinu, Hinu leikhúsinu, Gríniðjunni auk fjölda leikhópa. Hún hefur einnig leikið í fjölda sjónvarpsþátta, kvikmynda og í fjölmörgum áramótaskaupum og starfað sem fararstjóri og fyrirlesari, setið í umferðarnefnd Reykjavíkur fyrir Kvennalistann frá 1982-1983, verið stundakennari við Háskólann á Bifröst og er meðhöfundur fjölda skemmtiþátta fyrir útvarp og sjónvarp.

Viðurkenningar.

Árið 2018 hlaut hún Edduverðlaunin fyrir hlutverk sitt í kvikmyndinni "Undir trénu," var borgarlistamaður Reykjavíkur sama ár og hlaut þá einnig riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu.
2. deild karla í knattspyrnu 1961

Leikar í 2. deild karla í knattspyrnu hófust í 7. skiptið árið 1961. Í fyrsta skipti var leikin tvöföld umferð í 2. deild, en sú skipting hafði verið tekin upp árið 1959 í efstu deild.

ÍBÍ og Keflvíkingar léku til úrslita í markaleik, ÍBÍ vann 7-3

A riðill.

Í A riðli léku lið: ÍBÍ, Víkingur, Breiðablik.

B riðill.

Í B riðli léku Reynir, Þróttur og Keflavík

Úrslitaleikur.

Úrslitaleikurinn var leikinn á milli Keflavíkur og ÍBÍ. Ísfirðingar skoruðu 7 mörk, Elvar Ingason, Erling Sigurlaugsson og Kristmann Krismannsson skoruðu 2 mörk hver og Jón Ólafur Jónsson eitt. Jón Jóhannsson skoraði tvö og Högni Gunnlaugsson eitt fyrir Keflavík.
2. deild karla í knattspyrnu 1963

Leikar í 2. deild karla í knattspyrnu hófust í 9. skiptið árið 1963. Horfið var aftur til tvöfaldrar riðlaskiptingar eins og hafði verið árin áður, þó var þeim ekki skipt eftir landshlutum.

Þróttur og Breiðablik léku til úrslita í markaleik, en hann endaði 9-0 fyrir Þrótt.

A riðill.

Í A riðli léku lið: ÍBV og Breiðablik.

Reynir Sandgerði og Dímon úr Landeyjum hættu keppni eftir að hafa gefið leiki sína gegn ÍBV (Reynir) og Breiðablik (Dímon). Dímon hafði tapað 11-3 fyrir Reyni og Reynir keppt tvo leiki við Breiðablik og tapað báðum með samanlagðri markatölu 2-5.

B riðill.

Í B riðli léku ÍBH, Þróttur, KS og ÍBÍ

Úrslitaleikur.

Úrslitaleikurinn var leikinn á milli Þróttar og Breiðabliks. Þróttarar sigruðu 9-0, sigur sem hefði hæglega getað orðið stærri. Haukur Þorvaldsson skoraði þrjú mörk, Ómar Magnússon og Axel Axelsson tvö mörk hvor og Jens Karlsson og Þorvarður Björnsson skoruðu sitt markið hvor.
2. deild karla í knattspyrnu 1968

Leikar í 2. deild karla í knattspyrnu hófust í 14. sinn árið 1968. Leikið var í tveimur riðlum.

A riðill.

Í A riðli léku: Þróttur, Haukar, FH og Víkingur.

B riðill.

Í B riðli riðli léku ÍA, Breiðablik, Selfoss og ÍBÍ

Fallleikur.

Víkingur og ÍBÍ léku um fallið í 3. deild. Fyrsta leiknum lauk með 1-1 jafntefli, en í seinni leiknum vann Víkingur 3-0

Úrslitariðill.

Nýtt fyrirkomulag var þetta árið vegna stækkunar á efstu deild. Tvö efstu liðin í 2. deild og neðsta liðið úr úrvalsdeildinni léku um tvö laus sæti í efstu deildinni að ári.
2. deild karla í knattspyrnu 1971

Leikar í 2. deild karla í knattspyrnu hófust í 17. sinn árið 1971.
2. deild karla í knattspyrnu 1982

Leikar í 2. deild karla í knattspyrnu hófust í 28. sinn árið 1982.
2. deild karla í knattspyrnu 1992

Leikar í 2. deild karla í knattspyrnu hófust í 38. sinn árið 1992.
1. deild karla í knattspyrnu 2003

Leikar í 1. deild karla í knattspyrnu hófust í 49. sinn árið 2003.
Türk Telekom Arena

Türk Telekom Arena er heimavöllur tyrkneska knattspyrnuliðsins Galatasaray. Pláss er fyrir allt að 52,652 áhorfendur í sæti, sem gerir hann að næst stærsta knattspyrnuvelli Tyrklandi. Türk Telekom Arena hefur verið heimavöllur Galatasaray allt frá árinu 2011, en hann var fyrst tekinn í notkunn þann 15. febrúar.
Marie Tussaud

Madame Anna Marie Tussaud (1761 – 1850) var frönsk vaxmyndagerðarkona. Hún fæddist í desember árið 1761 í Frakklandi.
Rita Hayworth

Rita Hayworth (fædd "Margarita Carmen Cansino"; 17. október 1918 – 14. maí 1987) var bandarísk leikkona. Á ferlinum lék hún í 60 kvikmyndum og hún er þekttust fyrir helstu hlutverk sitt í "Gilda".
Þórður skeggi Hrappsson

Þórður skeggi Hrappsson (fæddur um 839) nam að sögn Landnámabókar land milli Leirvogsár og Úlfarsár (Korpu), en hann hélt til Íslands að ráði Ingólfs Arnarsonar. Bú hans var að Skeggjastöðum.

Þórður skeggi var sonur Hrapps Bjarnarsonar bunu. Þórður átti Vilborgu Ósvaldsdóttur, eldri dóttir þeirra hét Helga en hennar maður var Ketilbjörn hinn gamli. Yngri dóttirin hét Þuríður.

Skeggjagata í Reykjavík er nefnd eftir honum.
Sérleyfi

Sérleyfi er hugtak í viðskiptum þar sem fyrirtæki notar farsælt viðskiptamódel annars fyrirtækis. Fyrirtæki sem gefur sérleyfi heitir "sérleyfisgjafi" og gerir það í stað þess að byggja upp sína eigin verslunarkeðju í því skyni að dreifa og selja vörur. Með því að gefa sérleyfi forðast fyrirtæki ábyrgð fyrir verslanirnar. Fyrirtæki sem skrifar undir sérleyfissamning við sérleyfisgjafa heitir "sérleyfishafi". Oft skrifar undir sérleyfisgjafi samninga við marga sérleyfishafa til að byggja upp sérleyfisnet.

Velgengni sérleyfisgjafa ræðst af velgengni sérleyfishafa. Sérleyfisnet má samanstanda af nokkrum öðrum fyrirtækjum sem gefa smærri fyrirtækjum sérleyfi. Dæmi um alþjóðleg fyrirtæki sem notar sérleyfismódel eru Subway og McDonald's.

Yfirlit.

Í flestum tilfellum sér sérleyfisgjafinn um merki fyrirtækis og markaðssetningu. Hann getur meðal annars gefið sérleyfishöfum fjármagn til að hjálpa með að opna nýja verslun, kaupa tækjabúnað og svo framvegis. Oft eru sérleyfiskeðjur skyndibitastaðir, veitingahús eða smásöluverslanir. Sérleyfisgjafi má gefa sérleyfishafa frelsi til að sniða vörur eða þjónustur fyrirtækis að þörfum fólks á ákveðnu svæði eða hann má ákveða strangar reglur um reksturinn. Skrifað er undir sérleyfissamning milli sérleyfisgjafa og sérleyfishafa, sem gildir í ákveðinn tíma.

Einn sérleyfishafi má reka nokkrar verslanir á einu svæði fyrir hönd sérleyfisgjafans. Sérleyfisgjafi rukkar sérleyfishalda fyrir leyfi að nota merkið og að veita þjálfun, þessi gjöld eru oftast prósentur af sölum eða tekjum.
Thunderbolt (tengi)

Thunderbolt (áður fyrr nefnt Light Peak) er tengi til að tengja jaðartæki við tölvu. Tengið getur annaðhvort notað koparsnúru eða ljósleiðara. Örgjörvafyrirtækið Intel þróaði Thunderbolt-tengið í samstarfi við Apple. Fyrsta tölvan með innbyggðu Thunderbolt-tengi var MacBook Pro frá Apple sem sett var á markað 24. febrúar 2011. Tengið lítur alveg eins út og Mini DisplayPort sem var innbyggt í Apple-tölvum áður en Thunderbolt var kynnt til sögunnar. Apple skrásetti vörumerkið en Intel á einkaleyfi á tenginu og þess vegna var vörumerkið afhent Intel. Nafnið „Thunderbolt“ þýðir þrumufleygur.

Thunderbolt er samsetning af PCI Express og DisplayPort í nýju serialtengi sem getur flutt gögn lengra og í gegnum ódýrari snúrur. Vegna þess að margar tölvur eru með PCI Express tengi innbyggðu er einfalt að bæta Thunderbolt-tengi við þær. Kubbarnir sem keyra Thunderbolt-tengi setja saman gögn frá þessum tveimur tengjum og skipta þau aftur í tvennt fyrir notkun í tækjum. Þetta þýðir að hægt er að nota Thunderbolt-tengið með DisplayPort-tækjum.

Ætlað var að Thunderbolt gæti flutt gögn í gegnum ljósleiðara og þess vegna var þessi tækni nefnd Light Peak. Hins vegar kom það í ljós að hægt var að nota koparsnúrur með sömu bandbreiddinni (10 Gbit/s) á ódýrari verði. Ætlað er að kynna Thunderbolt-tengi sem notar ljósleiðara í framtíðinni.

Hægt er að tengja allt að sjö tæki í gegnum eitt tengi með Thunderbolt og mega tvö þeirra vera háskerpuskjáir. Apple selur millistykki sem breyta Thunderbolt-tengi í DVI, VGA og HDMI, þannig er hægt að nota það með mörgum núverandi tækjum.
Sigrún Eva Ármannsdóttir (fyrirsæta)

Sigrún Eva Ármannsdóttir (f. 1993 á Akranesi) er íslensk fyrirsæta. Sigrún Eva varð Ungfrú Ísland árið 2011.