arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Konungar Frakklands

Umdeilt er hvenær Frakkland varð til sem ríki. Stundum er miðað við Mervíkingaríkið sem Frankinn Clovis 1. stofnaði 486 eftir að hafa unnið sigur á síðasta herforingja Rómverja í Gallíu. Það konungsríki leið undir lok á 8. öld. Vestur-Frankaland var stofnað með friðarsamningunum i Verdun 843 og er við það miðað hér, þar sem það ríki þróaðist yfir í Frakkland síðari alda. Listinn hefst því á Karli sköllótta, sonarsyni Karlamagnúsar.

Karlungar (843 til 987).

Odo og Rúdolf hertogi af Búrgund voru ekki af Karlungaætt, heldur af ætt sem kennd hefur verið við Róbert sterka, föður Odo og Róberts 1. Sú ætt kallaðist síðar Capet-ættin eða Kapetingar og var kennd við Húgó Capet, son Húgós mikla, son Róberts 1.. °°°°
Kapetingar (987 til 1328).

Capet-ættin eða Kapetingar, afkomendur Húgós Capet í karllegg, stýrði Frakklandi samfleytt frá 987 til 1792 og afturfrá 1814 til 1848. Eftir 1328 er ættin þó greind í tvær undirættir, Valois-ætt og Bourbon-ætt.

Kapetingar, Bourbon-grein (1589-1792).

"Loðvík Karl, sonur Loðvíks 16., var konungur Frakklands að nafninu til frá 21. janúar 1793 til 8. júní 1795. Hann var þó fangi allan þann tíma og byltingarforingjar höfðu völdin. Þegar hann dó gerði föðurbróðir hans, Loðvík Stanislás, tilkall til krúnunnar sem Loðvík 18. Hann varð þó ekki konungur Frakklands í raun fyrr en 1814."

Fyrsta lýðveldið (1792-1804).

"Fyrsta franska lýðveldið stóð frá 1792 til 1804, en þá var fyrsti konsúll þess, Napóleon Bónaparte, lýstur keisari Frakklands."

Bónaparte-ætt, Fyrra keisaradæmið, endurreist (hundrað dagarnir, 1815).

"Frá 22. júní til 7. júlí 1815 litu stuðningsmenn Napóleons á son hans, Napóleon 2., sem lögmætan handhafa krúnunnar þar sem faðir hans hafði afsalað henni til sonarins. Drengurinn var þó aldrei raunverulegur þjóðhöfðingi, enda bjó hann í Austurríki með móður sinni. Loðvík 18. settist aftur á konungsstól 7. júlí."

Annað lýðveldið (1848 - 1852).

"Annað franska lýðveldið stóð frá 1848 til 1852, en þá var forseti þess, Louis-Napoléon Bonaparte, lýstur keisari Frakklands."

Þjóðhöfðingjar eftir 1871.

Listi yfir forseta Frakklands.
Vaðfuglar

Vaðfuglar (fræðiheiti: "Charadrii") eru undirættbálkur strandfugla. Þessi hópur telur um 210 tegundir fremur lítilla fugla sem flestar lifa í votlendi og við strendur. Þær tegundir sem lifa nálægt Norðurslóðum eru farfuglar en tegundir í hitabeltinu eru oft staðfuglar.

Einkenni á vaðfuglum eru langir fætur að mestu án sundfita og langur og mjór goggur sem þeir nota til að tína hryggleysingja upp úr leir eða sandi. Mismunandi lag goggsins gerir það að verkum að ólíkar tegundir vaðfugla geta nýtt sama svæðið til fæðuöflunar án þess að vera í samkeppni sín á milli.

Ættir vaðfugla skiptast í fjóra hópa:

Vaðfuglar á Íslandi.

Ísland er mikilvæg varpstöð og viðkomustaður evrópskra vaðfugla. Talið er að allt að 20 % evrópskra vaðfugla hafi þar búsetu á sumrin og vor og haust er Ísland viðkomustaður farfugla sem fljúga milli Evrópu og Norður-Ameríku. Á Íslandi verpa 10 tegundir vaðfugla reglulega. Þeir eru af tjaldaætt (tjaldur), lóuætt (sandlóa og heiðlóa) og snípuætt (spói,jaðrakan, stelkur, sendlingur, lóuþræll og fjöruspói).
Frans 2. Frakkakonungur

Frans 2. (19. janúar 1544 – 5. desember 1560) var konungur Frakklands frá 10. júlí 1559 til dauðadags og eiginmaður Maríu Skotadrottningar frá 1558.

Frans var elsti sonur Hinriks 2. Frakkakonungs og Katrínar af Medici. Yngri bræður hans voru Karl 9. Frakkakonungur og Hinrik 3. Frakkakonungur. Þegar hann var fjögurra ára gerði faðir hans samkomulag við forráðamenn Maríu, sem hafði verið drottning Skotlands frá því að Jakob 5. faðir hennar dó þegar hún var sex daga gömul.

María var fimm ára þegar gengið var frá trúlofuninni og var hún þá send til Frakklands til að alast upp við hirðina með eiginmanni sínum tilvonandi. Sagt er að vel hafi farið á með þeim alla tíð þótt ekki væri hjónasvipur með þeim; María var mjög hávaxin og málglöð en Frans óvenju lágvaxinn og stamaði. Þau giftust 24. apríl 1558, þegar Frans var fjórtán ára en María fimmtán og hálfs.

Rúmu ári síðar dó Hinrik 2. eftir að flís úr lensu stakkst í auga hans í burtreiðum og Frans var krýndur konungur. Kórónan var svo þung að fjórir aðalsmennn þurftu að styðja við hana á höfði hans. Móðir hans, Katrín af Medici, var útnefnd ríkisstjóri en líklegt er að móðurbræður Maríu, sem var frönsk í móðurætt, hafi ráðið miklu.

Frans hafði alltaf verið heilsuveill og 5. desember 1560 dó hann, tæplega sautján ára að aldri. Þau María áttu engin börn og Karl bróðir Frans, sem var tíu ára að aldri, tók við krúnunni.
Nellika

Nellika (eða drottningarblóm) (fræðiheiti: "Dianthus") er ættkvísl skrautplantna innan hjartagrasættar. Margar tegundir nellika eru ræktaðar sem garðplöntur og til afskurðar.
V-2-flugskeyti

Þýsku V-2-fluskeytin voru fyrstu langdrægu flugskeyti sögunnar. Þjóðverjar skutu fyrsta flugskeytinu af þessari gerð frá hafnarbænum Peenemünde árið 1942.

Þýski vísindamaðurinn Wernher von Braun stóð á bak við þróun flugskeytisins, en að stríðinu loknu flutti hann til Bandaríkjanna þar sem hann fékk strax starf hjá NASA við að búa til geimflaugar.

Nánast vonlaust var að verjast þessum flugskeytum. Þau flugu fyrst upp í níu kílómetra hæð, beygðu svo í átt að skotmarkinu og féllu svo að lokum til jarðar af svo miklum krafti að þau grófust niður í jörðina áður en þau sprungu.

V-2-flugskeyti voru fyrst notuð þann 6. september árið 1944, þegar tveimur slíkum var skotið á París. Fyrstu tilraunir mistókust en tveimur dögum síðar, þann 8. september, heppnuðust tilraunirnar betur. Næsta hálfa árið skutu Þjóðverjar meira en þrjú þúsund flugskeytum á óvini sína, flestum á Lundúnir og á Antwerpen í Belgíu. Áætlað er að stríðstólið hafi kostað nærri 8.000 manns lífið. Síðustu V-2-flugskeytunum var skotið 27. mars árið 1945 á England og Belgíu. Nærri 200 manns féllu í þeim árásum.
Ó-vegir

Ó-vegir eru þrír vegir á Íslandi sem þóttu ógreiðfærir og hættulegir og liggja um staði sem byrja á bókstafnum Ó. Ó-vegirnir voru þrír, vegur um Óshlíð á Vestfjörðum, vegur um Ólafsvíkurenni á Snæfellsnesi og vegur um Ólafsfjarðarmúla á Norðurlandi.
Hafnarfjall

Hafnarfjall er 844 m hátt fjall um 4 km suðaustur af Borgarnesi, nálægt Vesturlandsvegi. Fjallsins er getið í Landnámabók (Hafnarfjöll) og náði hið víðlenda landnám Skallagríms að því.

Hafnarfjall er snarbratt, skriðurunnið og hlíðarnar gróðurlausar. Það er hluti eldstöðvar sem var virk fyrir fjórum milljónum árum við Skarðsheiði. Það er að mestum hluta myndað úr blágrýti, en í norðurhlíð fjallsins finnast þó ljósleit klettanef úr granófýri sem heita Flyðrur. Þar ofan við er hæsti tindur fjallsins, Gildalshnúkur. Um það bil þrjá tíma tekur að ganga á Hafnarfjall og er þægilegast að ganga á það að norðan ofan Borgarfjarðarbrúar eða sunnan frá brekkurótum norðan Ölvers.

Undir fjallinu er Hafnarskógur sem er birkiskógur.Vindasamt er undir Hafnarfjalli og þar verða oft varhugaverðir sviptivindar.
Hermann Jón Tómasson

Hermann Jón Tómasson (fæddur 13. apríl 1959 á Akureyri) er fyrrverandi bæjarstjóri á Akureyri.

Hermann Jón ólst upp á Dalvík og stundaði nám í Dalvíkurskóla, Menntaskólanum á Akureyri, Háskóla Íslands og í Texas Tech University. Hann hefur einnig stundað nám í stjórnun við kennaradeild Háskólans á Akureyri. Hermann hefur lengst af unnið við kennslu, ráðgjöf og stjórnun í Verkmenntaskólanum á Akureyri.

Hermann var varabæjarfulltrúi Samfylkingarinnar 2002-2006 og bæjarfulltrúi 2006-2012. Hann var formaður bæjarráðs 2006-2009 og bæjarstjóri á Akureyri í ár, 2009-2010.

Hermann er kvæntur Báru Björnsdóttur leikskólakennara og eiga þau þrjú börn.
Why Iceland?

Why Iceland?: How One of the World's Smallest Countries Became the Meltdown's Biggest Casualty er bók eftir Ásgeir Jónsson, fyrrverandi yfirmann greiningardeildar Kaupþings banka, um bankahrunið á Íslandi haustið 2008. Í bókinni sem skrifuð er á ensku, rekur hann stuttlega sögu Íslands áður en hann greinir frá túlkun sinni á ástæðum þess að til bankahrunsins kom. Bókin er gefin út af bandaríska útgáfurisanum McGraw-Hill.
How I Met Your Mother (1. þáttaröð)

Fyrsta þáttaröðin af bandaríska gamanþættinum How I Met Your Mother hóf sýningar þann 19. september 2005 og kláraðist þann 15. maí 2006. Þættirnir voru 22 og er hver þeirra um 22 mín. að lengd.

Útdráttur.

Árið 2030 sest Ted Mosby (Bob Saget talar fyrir hann) niður með dóttur sinni og syni til að segja þeim söguna af því hvernig hann kynntist móður þeirra.

Sagan byrjar árið 2005 þegar Ted (Josh Radnor) er einhleypur, 27 ára arkitekt sem býr með tveimur bestu vinum sínum úr háskóla; Marshall Eriksen (Jason Segel), laganema, og Lily Aldrin (Alyson Hannigan), leikskólakennara, sem hafa verið saman í næstum níu ár þegar Marshall biður hana að giftast sér. Trúlofun þeirra veldur því að Ted fer að hugsa um hjónaband og að finna sálufélagann en sjálfskipuðum besta vini hans, Barney Stinson (Neil Patrick Harris), lýst ekkert á það, en Ted hitti Barney á baðherberginu eftir drykkjukvöld. Barney er þekktur kvennamaður og er starf hans óþekkt.

Ted byrjar leitin að sálufélaganum og hittir unga og metnaðarfulla fréttakonu, Robin Scherbatsky (Cobie Smulders), en hann verður fljótlega ástfanginn af henni. Robin, vil hins vegar ekki æða inn í samband og þau ákveða að vera vinir. Framtíðar-Ted segir að Robin sé ekki móðir barna hans og talar um hana sem "Robin frænku".

Ted byrjar með bakara, Victoriu, sem hann hittir í brúðkaupi sem verður til þess að Robin verður afbrýðissöm og áttar sig á að hún ber tilfinningar til Teds. Victoria flytur til Þýskalands til að á skólastyrk og ákveða þau að reyna að halda sambandinu gangandi. Þegar Ted kemst að því að Robin ber tilfinningar til hans segir hann henni að hann sé hættur með Victoriu, þrátt fyrir að hann sé það ekki. Þau sofa næstum því saman, en Victoria hringir óvart í Robin. Ted og Victoria hætta saman og Robin verður reið út í Ted en þau sættast að lokum og ákveða að fara á stefnumót.

Á meðan fer Lily að hugsa um hvort hún sé að missa af einhverjum tækifærum vegna sambands hennar og Marshalls og ákveður að fara á skólastyrk til San Francisco í listaskóla og hættir með Marshall í leiðinni. Þáttaröðin endar á því að Ted kemur heim í íbúðina, morguninn eftir að hafa eytt nótinni með Robin í fyrsta skipti, og finnur Marshall sitjandi úti í rigningunn með trúlofunarhringinn í höndunum.
Listi yfir Íslendinga sem voru tengdir Nasistaflokknum

Þetta er listi yfir Íslendinga sem voru tengdir Nasistaflokknum, (Flokki þjóðernissinna eða Þjóðernishreyfingu Íslendinga). Listinn er ekki tæmandi, og hafa verður í huga að menn tengdust flokki nasista eða íslensku þjóðernisflokkunum vissulega mismikið:
Héraðsskjalasafn Dalasýslu

Héraðsskjalasafn Dalasýslu er íslenskt skjalasafn staðsett í Búðardal.Umdæmi safnsins er Dalabyggð.
Þorfinnur máni Áskelsson

Þorfinnur máni Áskelsson (eða Þorfiður máni) var landnámsmaður í Suður-Þingeyjarsýslu. Hann nam land í Bárðardal neðanverðum, frá Eyjadalsá til Landamóts, og hluta af Ljósavatnsskarði. Landnámsjörð hans var Öxará í Bárðardal.

Landnámabók segir að faðir Þorfinns hafi verið Áskell torfi en ekkert er fleira um hann vitað, hvorki uppruna hans né afkomendur.
Mælifell (Skagafirði)

Mælifell er bær, kirkjustaður og áður prestssetur framan til í Skagafirði vestanverðum. Bærinn stendur undir Mælifellshnjúk, einu þekktasta og mest áberandi fjalli Skagafjarðar. Vestan við hnjúkinn er Mælifellsdalur og þar um lá áður fjölfarin leið milli Norður- og Suðurlands, inn á Kjalveg og Stórasand.

Á meðal þekktustu presta sem þjónuðu Mælifellssókn má nefna Arngrím Jónsson lærða. Nú er á Mælifelli lítil steinkirkja, sem vígð var 1925.
Vaðalfjöll

Vaðalfjöll eru tveir blágrýtisgígtappar sem standa um 100 metra upp úr Þorskafjarðarheiði. Auðvelt er að ganga að fjöllunum og upp á tindana.

Heimild.

Vaðalfjöll (vestfirdir.is)
Búðir

Búðir eru vestast í Staðarsveit á sunnanverðu Snæfellsnesi. Hraunhafnará fellur um Búðahraun og um Búðaósana í sjó fram. Þar hét áður Hraunhöfn. Þangað hafa kaupskip komið allt frá því er land byggðist og hófst verslun þar snemma. Verslunarsvæði Búða var allt sunnanvert Snæfellsnes og Mýrasýsla á einokunartímanum. Mikil útgerð var frá Búðum og hákarlaveiðar allt fram til 1933, en í dag er gert út á ferðamenn að sumarlagi og starfrækt þar hótel.

Búðarkirkja.

Bent frá Hraunhöfn, fékk leyfi frá Jón Biskupi Vídalín árið 1701 til að byggja kirkju að Búðum á Snæfellsnesi. Ekki fannst kirkjustæði og gömul kona sagði að taka ætti 3 örvar og merkja eina láta mann snúa sér svo svimaði og lægi við yfirliði og skjóta öllum örvunum og síðan a byggja kirkjuna þar sem merkta örinn lenti. Hún lenti í stóri hraunkvos sem var fyllt af sandi og kirkjan síðan reist. Upprunalega torfkirkja var borguð að mest af Bent en kaupmenn og skiparar bættu við og vígð 1703

Árið 1816 var búðakirkja afnuminn með konungsbréfi. Guðmundur nokkur lét lengi reyna á að fá Kirkjuna aftur en ekkert gekk. Er Guðmundur lést var umleitunum þess efnis hætt í smá tíma en síðan fór Steinunn ekkja Guðmundar á Búðum að fá vitrun frá Bent og fór að vinna í að fá kirkjuna aftur.

Árið 1847 var gefin út afturköllun og birt á prestastefnu 1849 um að byggja megi aftur kirkju á Búðum og skuli Búðamönnum skylda að fjármagna hana að fullu og viðhalda. En Steinunn hafði haldið vel utan um kirkju gripina, skrúða og annað. Þá var bara messað þriðja hvern helgidag á sumri og sjötta hvern á vetri Steinun tók upprunalega Hurðarhringinn sem á stóð “1703 Bent Lauridtsen og Marínar Jensdóttur Forær“ Steinunn lét letra á hurðarhringinn hinu meginn „kirkjan er endurreist ár 1848 án styrks þeirra andlegu feðra.“ Sá hringur er enn í hurðinni.

Árið 1951 var kirkjan endurbætt og var rafmagn leitt í kirkjuna og aftur á árunum 1984-´86 en þá var hún flutt lítillega og byggð eftir upprunalegum teikningum frá Danmörku.
Þistilfjörður

Þistilfjörður er fjörður á Norðausturlandi, sem gengur inn austan við Melrakkasléttu en norðan við Langanes. Inn af firðinum er samnefnd sveit, láglend og grösug með grunnum dölum og lágum hæðum á milli. Þar eru allmargir bæir og fleiri bæir voru áður í heiðalöndunum inn af firðinum.

Fjörðurinn kenndur við landnámsmanninn Ketil þistil. Þistilfjörður er rótgróið sauðfjárræktarsvæði og á Gunnarsstöðum í Þistilfirði er eitt af stærri sauðfjárbúum landsins. Þaðan er Steingrímur J. Sigfússon fyrrverandi fjármálaráðherra.

Nokkrar ár renna um Þistilfjörð og stærstar eru Svalbarðsá, Sandá, Hölkná og Hafralónsá. Þær eru nokkuð vatnsmiklar og straumharðar. Lax- og silungsveiði er í þeim flestum. Reki er hlunnindi á mörgum jörðum í hreppnum og dúntekja einnig.

Um miðjan júlí árið 2019 keypti breski auðkýfingurinn James Ratcliffe jörðina Brúarland 2 í Þistilfirði. Henni fylgja meðal annars veiðiréttindi í Hafralónsá, sem er vinsæl á meðal veiðimanna.
Tröllafossar

Tröllafossar eru við Fossatún í Borgarfirði, um 88 km frá Reykjavík og 20 km frá Borgarnesi. Tröllafossar eru fossa- og flúðasvæði í Grímsá, laxveiðiá í Lundarreykjadal. Í klettum við árbakkann er sögð vera afar skýr tröllkonumynd. Útsýni og sjónarhorn er á fjallstindinn Skessuhorn. Grímsá er mikil laxveiðiá með mörgum fossum og flúðum og á sumrin er algengt að sjá laxa stökkva upp fossana.
Joss Whedon

Joseph Hill „Joss“ Whedon (fæddur 23. júní 1964) er bandarískur handritshöfundur, leikstjóri og sjónvarpsþáttaframleiðandi. Whedon er best þekktur fyrir að hafa samið þættina "Buffy the Vampire Slayer" (1997-2003). Hann samdi þáttaraðirnar "Angel" (1999-2004) ásamt David Greenwalt sem er aukaafurð Buffy-þáttanna, "Firefly" (2002-2003), "Dollhouse" (2009-2010) og internetsöngleikinn "Dr. Horrible's Sing-along Blog" ásamt bræðrum sínum Zack og Jed Whedon og eiginkonu Jeds, Maurissu Tancharoen. Whedon samdi líka handritið að "Buffy the Vampire Slayer"-kvikmyndinni og var einn af handritshöfundum fyrstu Toy Story myndarinnar. Hann hefur líka samið söguþræði fyrir teiknimyndasögur. Hann er handritshöfundur og leikstjóri ofurhetjumyndarinnar "The Avengers", þriðju tekjuhæstu kvikmyndar allra tíma.
Brúarfoss

Brúarfoss getur átt við:
Ferjukot

Ferjukot er bær og forn verslunarstaður við Hvítá í Borgarfirði, undir Þjóðólfsholti, handan árinnar gegnt Hvítárvöllum.

Ferjukot var verslunarstaður á 13. öld og má enn sjá móta fyrir rústum skammt fyrir ofan brúna þar sem heitir Búðahöfði. Í Egils-sögu segir frá láti Böðvars, sonar Egils Skalla-Grímssonar, sem drukknaði er hann var með mönnum sem fluttu varning frá verslunarstaðnum við Hvítá.

Við Ferjukot er Hvítárbrú, sem vígð var 1928 og var mikil samgöngubót. Þó lokaðist þjóðvegurinn oft við Ferjukot vegna vatnavaxta en Hvítá flæddi oft yfir veginn þar og var þá ófært í Ferjukot nema á báti. Bærinn var lengi í alfaraleið og var þar um skeið verslun, bensínstöð, pósthús og fleira. Niðursuða á laxi hófst í Ferjukoti um 1880 og stóð þar til netaveiði var aflögð í ánni. Í Ferjukoti er til mjög mikið af munum og öðru sem tengist sögu laxveiði á Íslandi og er þar vísir að laxveiðiminjasafni.
Þórarinn B. Þorláksson

Þórarinn Benedikt Þorláksson (14. febrúar 1867 – 10. júlí 1924) var íslenskur listmálari og fyrstur Íslendinga til að nema málaralist erlendis. Hann hélt fyrstu eiginlegu málverkasýningu á Íslandi og var fyrsti listmálarinn sem hlaut opinbera styrki. Þórarinn málaði aðallega landslagsmyndir. Ásamt Ásgrími Jónssyni, Jóhannesi Kjarval og Jóni Stefánssyni er hann talinn til "frumkvöðlanna fjögurra" í íslenskri myndlist.

Þórarinn var næstyngsta barn foreldra sinna en þau eignuðust fjórtán börn. Faðir Þórarins, sem var prestur á Undirfelli í Vatnsdal, lést þegar Þórarinn var aðeins fimm ára gamall. Þórarinn lærði upphaflega bókbandsiðn og veitti síðan um skeið forstöðu bókbandsstofu Ísafoldar. Árið 1900 fékk hann styrk frá Alþingi til að nema listir í Danmörku. Þórarinn hélt til Kaupmannahafnar, veturinn 1905, og lauk þar málaranámi, fyrstur Íslendinga. Hann hafði áður fengið nokkra tilsögn í dráttlist hjá frú Þóru Thoroddsen. Þegar hann kom til Íslands ferðaðist hann um landið og málaði landslagsmyndir og hélt síðar sýningu á verkum sínum í Glasgow sem var hinn fyrsta eiginlega myndlistasýning á Íslandi.

Þann 30. desember 1913 var Þórarinn skipaður í nefnd sem hanna átti fána Íslands. Hann kenndi teikningu í Iðnskólanum og var forstöðumaður skólns 1916 til 1922. Einnig rak hann bókaverslun og blaðaafgreiðslu. Þórarinn var einn af helstu forgangsmönnum stofnunar Listvinafjelagsins og stóð fyrir byggingu sýningarskála þess á Skólavörðuholtinu.

Þórarinn var kvæntur "Sigríði Snæbjarnardóttur". Þau áttu þrjú börn, tvær dætur og einn son. Þórarinn lést af völdum hjartaáfalls í sumarbústað sínum við Laugarvatn.
Hvítárbakki

Hvítárbakki er í Bæjarsveit, á milli Grímsár og Flókadalsár. Þar stofnaði Sigurður Þórólfsson (1869-1929) einn fyrsta lýðháskóla landsins árið 1905. Lýðháskólinn á Hvítárbakka var rekinn að norrænni fyrirmynd til 1920. Héraðsmót voru haldin á Hvítárbakka sem var vinsæll samkomustaður, þar til þau voru flutt að Þjóðólfsholti hjá Ferjukoti.
Langavatn

Langavatn getur átt við:
Laxá í Laxárdal (Dalasýslu)

Laxá í Laxárdal eða Laxá í Dölum er bergvatnsá í Dalasýslu og ein af bestu laxveiðiám landsins. Áin kemur að hluta úr Laxárvatni á Laxárdalsheiði, sem er milli Hvammsfjarðar og Hrútafjarðar, og rennur um Laxárdal og til sjávar í Hvammsfirði, skammt sunnan við Búðardal. Margar litlar þverár og lækir falla í ána en hún er þó oft mjög vatnslítil.

Um 36 veiðistaðir eru í ánni og er hinn efsti við Sólheimafoss en af þekktum veiðistöðum má nefna hylinn Papa. Veiðifélag var stofnað um ána 1935 og er í hópi elstu veiðifélaga landsins. Síðan hefur áin verið leigð út. Bandarískir auðmenn voru lengi með hana á leigu, meðal annars forstjóri Pepsi-gosdrykkjafyrirtækisins, og komu margir heimskunnir menn að veiða í ánni, svo sem geimfarinn Neil Armstrong og kylfingurinn Jack Nicklaus.

Einhver fyrsta tilraun til laxaklaks á Íslandi var gerð við Laxá þegar Guttormur Jónsson í Hjarðarholti byggði klakhús í landi jarðar sinnar. Seinna var byggt klakhús í landi jarðarinnar Leiðólfsstaða, þar sem heitir Þrándargil. Þar hjá er nú veiðihús veiðifélagsins og heitir það einnig Þrándargil.
Bandarísk stjórnmál

Bandarísk stjórnmál lúta að almennri opinberri stjórnun Bandaríkjanna, í heild sinni eða í einstökum fylkjum. Bandaríkin eru stjórnarskrárbundið sambandsríki með sterka þrískiptingu ríkisvaldsins. Ennfremur eru Bandaríkin lýðveldi sem býr við forsetaræði. Þjóðhöfðingi Bandaríkjanna er forsetinn, en forsetinn er einnig höfuð framkvæmdavaldsins. Núverandi forseti Bandaríkjanna er Joe Biden. Aðrar greinar ríkisvaldsins eru þingið, sem situr í tveimur deildum, öldungadeild og fulltrúadeild. Dómskerfið dæmir eftir lögum sem sett eru af Bandaríkjaþingi. Hæstiréttur Bandaríkjanna er æðsta dómsstig landsins.

Hvert af 50 ríkjum Bandaríkjanna hefur sitt eigið þing og ríkisstjóra, auk síns eigin dómkerfis og hæstarétt.

Í Bandaríkjunum er tveggja flokka kerfi, þar sem demókrataflokkurinn (til vinstri) og repúblíkanaflokkurinn (til hægri) keppa um völd. Auk þessara tveggja flokka starfar fjöldinn allur af smærri stjórnmálaflokkum, en sögulega hafa þeir átt erfitt með að koma mönnum á þing. Það er helst á ríkisþingum sem flokkum utan tvíflokkakerfisins hefur tekist að fá menn kjörna.

Algengt er að vinsælir stjórnmálamenn bjóði sig fram utan flokka, sem sjálfstæðir þingmenn.

Þó spurningin um rétt ríkja til að segja sig úr lögum við Bandaríkin hafi verið útkljáð í Bandaríska borgarastríðinu hafa spurningar um valdssvið alríkisstjórnarinnar komið upp margsinnis (e. states rights).

Sérkenni stjórnkerfis Bandaríkjanna.

Stjórnkerfi Bandaríkjanna er um margt mjög ólíkt stjórnkerfum annarra þróaðra ríkja. Eitt þeirra er hversu margir synjunarvaldsleikendur (e. veto player) eru í löggjafarferlinu. Á sama tíma er nánast ógerlegt að kalla til þjóðaratkvæðagreiðslu í Bandaríkjunum. Þjóðaratkvæðagreiðslur er í raun aðeins hægt að halda um breytingar á stjórnarskrá Bandaríkjanna, en í þeim ræður þó ekki meirihluti þjóðarinnar, heldur meirihluti ríkjanna. Annar mikilvægur munur er vald öldungadeildar þingsins. Þá er valdssvið hæstaréttar óvanalega mikið. Forsetinn skipar hæstaréttardómara, en þeir eru skipaðir til lífstíðar og eru með öllu óháðir framkvæmda- eða löggjafarvaldinu.

Þá er mikilvægur munur á stjórnmálum Bandaríkjanna og annarra Vesturlanda hversu stórt hlutverk stjórnarskráin leikur í öllum stjórnmálum og stjórnmálaumræðu í Bandaríkjunum.
OMX Stockholm 30

OMX Stockholm 30 er hlutabréfavísitala sem samanstendur af 30 hlutabréfum í 29 fyrirtækjum sem skráð eru í kauphöllinni í Stokkhólmi.

Fyrirtæki.

Fyrirtækin í vísitölunni eftir endurskoðun þann 1. júlí 2010 eru:
Vestas

Vestas Wind Systems eða Vestas er danskt fyrirtæki sem framleiðir vindhverfla. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Randers.
Fáskrúðarbakki

Fáskrúðarbakki er bær og kirkjustaður í Miklaholtshreppi, örskammt frá þjóðbraut á bakka árinnar Fáskrúðar. Þar hefur verið kirkja sem flutt var þangað frá Miklaholti, frá árinu 1934. Í kirkjunni eru nokkrir góðir gripir, til að mynda altaristafla frá árinu 1728. Í landi Fáskrúðsbakka er einnig félagsheimilið Breiðablik, sem reist var á árunum 1947-1950 og síðan endurbætt árið 1972.