arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Jón Atli Benediktsson

Måns Petter Albert Sahlén Zelmerlöw (f. 13. júní 1986) er sænskur söngvari og sjónvarpsmaður. Hann er best þekktur fyrir að hafa tekið þátt í sænska "Idol" árið 2005 þar sem hann endaði í fimmta sæti, unnið fyrstu seríu "Let's Dance" árið 2006 og sigrað Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva fyrir Svíþjóð með laginu „Heroes“ árið 2015.

Árið 2017 kom Zelmerlöw fram í Söngvakeppninni, undankeppni Íslands í Eurovision, þar sem hann söng „Heroes“, „Glorious“ og „Wrong Decision“.
6 (ártal)

Árið 5 (V í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á fimmtudegi.
Spenna (eðlisfræði)

Jarðvegsmengun er mengun í jarðvegi sem stafar af lífframandi efnum eða öðrum breytingum á samsetningu náttúrulegs jarðvegs. Helstu orsakir jarðvegsmengunar eru efnamengun frá iðnaði, landbúnaði eða sorpi. Algeng efni sem valda jarðvegsmengun eru kolvetni úr jarðefnaeldsneyti, fjölhringa arómatísk vetniskolefni (eins og naftalen og bensó(a)pýren), leysiefni, skordýraeitur, blý og aðrir þungmálmar. Jarðvegsmengun helst í hendur við aukna iðnvæðingu og efnanotkun.

Áhyggjur af jarðvegsmengun stafa aðallega af heilbrigðisáhættu vegna beinnar snertingar við jarðveg, uppgufun mengunarvalda og mengun vatnsbóla við og undir jarðveginum. Kortlagning mengaðs jarðvegs og hreinsun hans eru gríðarlega tímafrek og dýr verkefni.
Guðmundur Kjartansson

Garðar Gíslason (14. júní 1876 – 11. febrúar 1959) var íslenskur stórkaupmaður. Garðar er fæddur á Þverá. Hann stofnaði verslun sína Garðar Gíslason hf. árið 1901. Garðar var einn athafnamesti kaupsýslumaður Íslands í mörg ár. Hann var lengi umboðsmaður bresks tryggingarfélags á Íslandi, The British Dominions General lnsurance Co. Garðar var fyrsti formaður Verzlunarráðs Íslands þegar það var upprunalega stofnað árið 1917 (í dag Viðskiptaráð Íslands). Hann sat einnig í fyrstu stjórn Eimskipafélags Íslands. Fyrri kona Garðars var Þóra Vigfúsdóttur og voru börn þeirra Þóra Briem, Bergur, Kristján og Margrét. Hann var tengdafaðir Halldórs H. Jónssonar.
Primula uppsetning

Freralykill (fræðiheiti "Primula algida") er blóm af ættkvísl lykla sem var fyrst lýst af Johannes Michael Friedrich Adam

Lýsing.

Lágvaxin, oft skammlíf tegund, sumargræn, oftast mjölvuð, yfirleitt ekki skriðul. Lauf hárlaus, öfuglensulaga til öfugegglaga, slétt eða hrukkótt með fíngerðar tennur, 1,5 - 5sm löng og 0,5 - 1,5 sm breið (sjaldan 7 x 2,5 sm). Blómstönglar 5 - 20 sm (sjaldan 3 sm), mjölvaðir. Blómin fjólublá, sjaldan hvít.

Útbreiðsla og búsvæði.

Hlíðar á móti suðri, rök engi, á milli 1600--3200 m. y. sjávarmáli. Norðvestur Xinjiang, Afghanistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, N Mongólía, Rússland, Tadsikistan, Túrkmenistan, Uzbekistan; suðvestur Asía

Ræktun.

Oft skammlíf, en stóð sig með prýði meðan hún lifði.
Leifur Eiríksson (flugvél)

Geislameðferð er meðferð í geislalækningum með orkumikilli jónandi geislun á kjörmeðferðarsvæði í því skyni að eyða krabbameinsæxlum eða meinvörpum. Línhraðall, sem er ein tegund eindahraðals, er notaðaður til að gefa ytri geislameðferð. Við innri geislameðferð eru notaðar geislavirkar samsætur. (Áður fyrr voru geislavirku samsæturnar radín-226 og kóbalt-60 oftast notaðar til geislameðferðar.) Yfirleitt er gefinn geislaskammturinn 2 Gy á kjörmeðferðarsvæði hvern virkan dag upp að 40 til 60 Gy heildargeislaskammti. Geislameðferð er gefin af geislafræðingum á Geislaeðlisfræðideild Landspítala.
Auris

Harry Potter og Fönixreglan (enska: "Harry Potter and the Order of the Phoenix") er fimmta bókin í röðinni um Harry Potter eftir J. K. Rowling. Sagan fjallar um erfiðleika Harry Potters á fimmta árinu sínu í Hogwartsskóla galdra og seiða, m.a. ógnvænlega endurkomu hins ógurlega Voldemorts, U.G.L.U - prófin og afskiptasemi galdramálaráðuneytisins.

Þetta er lengsta bókin í röðinni og kom út 21. júní 2003 af Bloomsbury í Bretlandi. Bókafélagið Bjartur gefur bækurnar út á Íslandi. Gerð hefur verið kvikmynd eftir bókinni sem kom út árið 2007 og einnig hafa verið gerðir tölvuleikir af EA-leikjum. Harry Potter of Fönixreglan hefur unnið nokkur verðlaun.

Ágrip.

Kynning efnisins.

Í gegnum fjórar fyrri bækurnar í seríunni hefur aðalpersónan, Harry Potter, sem hefur gengið í gegnum mikla erfiðleika sem fylgja því að þroskast og að vera frægur galdramaður. Þegar Harry var barn, drap mesti galdramaður í heimi, Voldemort, foreldra Harrys en hvarf skyndilega eftir að hafa reynt að drepa Harry. Þetta varð til þess að Harry varð frægur á svipstundu og var hann settur í fóstur hjá mugga-frændfólki sínu (fólk sem getur ekki galdrað), Petuniu frænku og Vernoni frænda.

Harry kemur inn í galdrasamfélagið ellefu ára gamall og gengur í Hogwartsskóla galdra og seiða. Hann verður vinur Ron Weasley og Hermione Granger og verður hinn mikli Voldemort á vegi hans sem er að reyna að safna kröftum. Eftir að hafa snúið aftur eftir sumarfrí, er ráðist á nokkra nemendur í Hogwarts eftir að hinn sögulegi "Leyniklefi" er opnaður. Harry endar átökin með því að drepa brasilíuslöngu og sigrar aðra hindrun Voldemorts. Næsta ár heyrir Harry að morðinginn Sirius Black sé að fylgjast með honum. Þrátt fyrir strangar varnir í Hogwarts hittir Harry Sirius og í lok þriðja ársins í skólanum kemst Harry að því að Sirius Black er guðfaðir hans. Á fjórða árinu sínu tekur Harry þátt í þrígaldraleikunum. Við lok leikanna verður Harry vitni að því þegar Voldemort fær fullan styrk.

Efnisútdráttur.

Þessi saga byrjar þegar Harry og frændi hans, Dudley, verða fyrir árás vitsuga. Harry notar galdra til að losna við þær og hann er sendur í viðtal í galdramálaráðuneytinu. Það kemur fljótt í ljós að viðtalið er réttarhöld og þrátt fyrir góðar tilraunir galdramálaráðherrans, er hann sýknaður. Vegna þess að Voldemort er snúinn aftur endurvekur Dumbledore fönixregluna, leynilegt samfélag sem vinnur að því að sigra Voldemort, dráparana (fylgismenn Voldemorts) og vernda fórnarlömb Voldemorts, m.a. Harry. Þrátt fyrir að Harry hafi lýst endurkomu Voldemorts tekur galdramálaráðuneytið hann ekki alvarlega og neitar því að Voldemort hafi snúið aftur.
Corey Padnos

Myles David Jeffrey (f. 1990) er bandarískur leikari.
Tilgátubær Eiríks rauða

Vaðlaheiði er heiði eða fjall milli Eyjafjarðar og Fnjóskadals. Yfir heiðina lá áður Þjóðvegur 1 í fjölmörgum beygjum og sveigjum, einkum austan megin, en þar voru beygjurnar 13 talsins. Vegurinn lá hæst í um 520 m hæð og heitir Steinsskarð efst á heiðinni þar sem vegurinn liggur. Hann var lagður um 1930. Efst á heiðinni er gamall húsgrunnur og hafa sumir getið þess til að þar hafi staðið sá frægi „Vaðlaheiðarvegavinnuverkfærageymsluskúr“ en það er oft talið lengsta orð í íslensku. Endurvarps- fjarskiptastöð er á hæstu bungu norðan Steinsskarðsins (613m).

Árið 1985 var þjóðvegurinn færður út í Víkurskarð og hætt að mestu að nota gamla Vaðlaheiðarveginn. Nú eru hins vegar unnið að gerð jarðganga undir Vaðlaheiði og munu þau stytta hringveginn um 16 kílómetra.

Vaðlaheiði er víðast hvar nokkuð vel gróin og af henni er mikið útsýni um Eyjafjörð og Fnjóskadal. Árið 1784 var 35 hreindýrum sleppt á Vaðlaheiði. Þeim fjölgaði nokkuð ört en hurfu af heiðinni og úr Fnjóskadalsafrétti snemma á 19. öld, sum drápust eða voru felld en önnur eru talin hafa leitað í austurátt.

Rétt sunnan Vaðlaheiðar er hið grunna Bíldsárskarð upp af Kaupangi. Þar var fyrrum vörðuð og greiðfær alfaraleið til Fnjóskadals. Landnáma segir, að Helgi magri hafi byggt sér skála að Bíldsá annað árið sitt við Eyjafjörð. Líklega hefur Helgi lagt skipum sínum skammt norðan þessa bústaðar við svonefndan Festarklett við ósa Bíldsár. Þarna dvaldist hann í bráðabirgðaskála áður en hann fluttist að Kristnesi.

Böðvar Guðmundsson skáld orti um Vaðlaheiði, þegar hann bjó á Akureyri:
Beta Gagga

Barrey (skosk gelíska: "Barraigh", "Eilean Bharraigh"; enska: "Barra") er eyja í Ytri Suðureyjum við vesturströnd Skotlands. Hún er önnur syðsta byggða eyja Suðureyja. Samkvæmt manntali frá 2011 voru íbúar Barreyjar 1.174. Hlutfall gelískumælandi íbúa var 62%.

Barrey er um það bil 60 km² að flatarmáli. Stærsta þorpið í eyjunni er Castlebay ("Bàgh a' Chaisteil"). Malarvegur fer í hring um eyjuna þar sem flest húsin eru. Innri hluti eyjunnar er fjöllóttur og óbyggður.
Örn

Ri-sagnir eru 4 sagnir í íslensku, sem hafa þá sérstöðu að vera einu sagnir málsins sem enda á -ri í þátíð. Þær eru einu sagnirnar sem hafa blandaða beygingu fyrir utan núþálegar sagnir. Þessar sagnir eru gróa, núa, róa og snúa. Einnig eru þær sérstakar fyrir þá sök, að í þátíð eru þær ritaðar með e (skv. tilskipun menntamálaráðuneytisins), þó svo að framburðurinn sé með é. Kennimyndir þeirra beygjast þannig:

"Orðabók Háskólans" og "" geta að auki annars ritháttar á „sneri“ sem er „snéri“. Þessi notkun í ritmáli er ekki eins algeng enda segir Orðabók Háskólans hana einkum vera framburðarmynd en þó er hann notaður í um 30% íslenskra skjala á netinu.
Hvítbláinn

Kompás getur átt við eftirfarandi:
Seltjarnarnes

Silfurtunglið er leikrit eftir Halldór Laxness. Það var fyrst frumsýnt í Þjóðleikhúsinu 1954. Leikritið er háðsdeila á nútímann.
Jón William Magnússon

Nótt hinna löngu hnífa kallast röð pólitískra morða sem hófust í Þýskalandi á miðnætti 30. júní 1934 og var lokið u.þ.b. þremur dögum síðar, 2. júlí. Þau voru vandlega skipulögð af Hitler og þýsku nasistastjórninni og tilgangurinn var að ryðja úr vegi óþægilegum andstæðingum innan nasistaflokksins. Fjöldi meðlima Stormsveita nasista (Brúnstakkar, Sturmabteilung, SA ) voru myrtir, m.a. leiðtogi þeirra Ernst Röhm og fleiri þekktir nasistar.

Morðin voru framin af SS og Gestapo. Staða Hitlers innan Þýskalands styrktist til muna eftir þau.
Haukur

Ri-sagnir eru 4 sagnir í íslensku, sem hafa þá sérstöðu að vera einu sagnir málsins sem enda á -ri í þátíð. Þær eru einu sagnirnar sem hafa blandaða beygingu fyrir utan núþálegar sagnir. Þessar sagnir eru gróa, núa, róa og snúa. Einnig eru þær sérstakar fyrir þá sök, að í þátíð eru þær ritaðar með e (skv. tilskipun menntamálaráðuneytisins), þó svo að framburðurinn sé með é. Kennimyndir þeirra beygjast þannig:

"Orðabók Háskólans" og "" geta að auki annars ritháttar á „sneri“ sem er „snéri“. Þessi notkun í ritmáli er ekki eins algeng enda segir Orðabók Háskólans hana einkum vera framburðarmynd en þó er hann notaður í um 30% íslenskra skjala á netinu.
Silfur Egils (10. þáttaröð)

Mürzzuschlag er bær í Steiermark í Austurríki, með 8.814 íbúa (2014). Bærinn er þekktastur fyrir að vera fæðingarstaður Nóbelsverðlaunahafans í bókmenntum árið 2004, Elfriede Jelinek.

Í bænum er líka stærsta skíðaiðkunar- og vetraríþróttasafn í heimi.
Ark Music Factory

Ludwig Erichsen eða Ludvig Erichsen (1766 – 7. maí 1804) var dansk-íslenskur embættismaður sem var amtmaður í Vesturamti Íslands og settur stiftamtmaður og amtmaður í Suðuramti um tíma.

Ludvig var sonur Jóns Eiríkssonar konferensráðs og konu hans Christine Marie Lundgaard og var fæddur og uppalinn í Kaupmannahöfn. Hann lauk lögfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla og gerðist starfsmaður rentukammersins í Kaupmannahöfn. Hann var skipaður í jarðamatsnefndina sem komið var á fót 18. júní 1800 og fór þá til Íslands og ferðaðist mikið um landið með öðrum nefndarmönnum.

Ludvig gaf rentukammerinu skýrslu um það 1802 að hann teldi stjórnarfar á Íslandi afar bágborið og talar þar meðal annars um löggæslu í Reykjavík, sem sé lítil sem engin og segir að vaktari bæjarins sé drykkfelldur og hirðulaus og slökkvibúnaður nánast enginn, afbrot séu hvorki kærð né fyrir þau refsað og agaleysi sé ótakmarkað. Í kjölfar skýrslunnar var Ludvig þann 29. desember 1802 skipaður amtmaður í Vesturamti en skyldi jafnframt starfa áfram í jarðamatsnefndinni. Rasmus Frydensberg var skipaður bæjarfógeti í Reykjavík árið eftir og voru þá jafnframt fyrstu lögregluþjónarnir ráðnir til starfa.

Þann 10. júní 1803 var Ólafi Stephensen stiftamtmanni og amtmanni í Suðuramti vikið frá embætti um stundarsakir meðan rannsókn fór fram á embættisstörfum hans og var Ludvig settur til að gegna embættum hans á meðan. Hann lést þó tæpu ári síðar og var þá Stefán Þórarinsson amtmaður í norður- og austuramtinu settur til að gegna öllum þeim embættum sem Ludvig Erichsen hafði haft á sinni könnu. Hann gerði þó Ísleif Einarsson yfirdómara að umboðsmanni sínum syðra. Trampe greifi var svo skipaður amtmaður í Vesturamti um haustið og tók við sem stiftamtmaður og amtmaður í Suðuramti þegar Ólafi Stephensen var veitt lausn 1806.
Listi yfir forseta Rússlands

Forseti rússneska sambandsríkisins (rússneska: "Президент Российской Федерации"), eða forseti Rússlands (rússneska: "Президент России") er þjóðhöfðingi Rússlands. Forsetinn hefur verið Vladímír Pútín síðan 7. maí 2012.

Þeir sem gegnt hafa embættinu eru:
Móberg

Þunglyndi getur vísað til:
Benjamín dúfa

Rokk í Reykjavík er íslensk kvikmynd frá árinu 1982. Leikstjóri myndarinnar var Friðrik Þór Friðriksson.
Khoisan-málaættin

Benúe-fljót (franska: "la Bénoué") er stærsta þverá Nígerfljóts. Benúe-fljót er um 1.400 km langt og þar af renna um 1.000 km í Nígeríu. Upptök eru á Adamawa-sléttu í norður Kamerún.

Yfir sumarmánuðina er fljótið ekki straumharðara en svo að vera bátfært í næstum allri sinni lengd og er það því mikilvægur flutningsvegur. Er svæðið umhverfis ánna oft mikið plagað af malaríu.
Dultaugakerfi

Úttaugakerfið er annar tveggja hluta taugakerfisins, hinn verandi miðtaugakerfið. Úttaugakerfið samanstendur af þeim taugum og taugafrumum sem eru utan við heila og mænu og flytja boð til eða frá.

Úttaugakerfinu er skipt í tvennt: Viljastýrða taugakerfið sem lífvera stjórnar með vilja sínum og sjálfvirka taugakerfið sem sinnir starfsemi líffæranna.
Airat Hamidullin

Deiglan er vefrit um stjórnmál sem hóf göngu sína 3. febrúar 1998. Stofnandi hennar var Borgar Þór Einarsson og var hún fyrstu árin bloggsíða hans. Upp úr aldamótum bættust fleiri pistlahöfundar við. Í dag eru pistlahöfundar um eitt hundrað talsins.

Tenglar.

Vefritið Deiglan