arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hómer Simpson

Homer Jay Simpson (16. júlí 1976) er persóna úr Simpsonfjölskyldunni. Kona hans heitir Marge, sonur hans Bart og hann á dæturnar Lisu og Maggie. Homer býr í bænum Springfield og vinnur í kjarnorkuveri bæjarins, þó hann taki raunar oft að sér ýmis önnur störf í skemmri tíma.

D'oh!

D'oh! (borið fram "dó!") er einkennisorð Hómers. Hómer lætur þessa upphrópun út úr sér ef honum mistekst eitthvað eða áttar sig á því að honum hefur orðið á. Upphaflega í Tracy Ulmann-skrítlunum skrifaði Matt Groening, höfundur Simpson-þáttanna, „Annoyed Grunt“ og þegar Dan Castellaneta, sá sem er raddgjafi Hómers, spurði Matt hvernig það ætti að bera það fram, svaraði Matt að það mætti vera hvað sem honum þætti best. Dan vildi nota „dooh“ (borið fram „dúúh“) sem Jimmy Finlayson sagði oft í Laurel og Hardy-myndunum en Matt bað hann að stytta þetta þar eð þetta væri teiknimynd, þannig að útkoman varð sú að hann sagði „D'oh“!

Margar persónur þáttanna, aðrar en Hómer, hafa sagt „D'oh“ s.s. Bart, afinn, Krusty, Lísa, Marge og meira að segja persóna sem líktist Michael Caine. Það gerðist í þættinum Burns' Heir þegar Burns réð leikara til að plata Bart til að hann „sæi“ að fjölskylda hans saknaði hans ekki. „D'oh“ kemur fram sem uppflettiorð í "Webster's Millennium Dictionary of English" og "Oxford English Dictionary". Á þýsku segir Hómer „Nein!“ sem þýðir nei.
1386

Árið 1386 (MCCCLXXXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Shavo Odadjian

Shavo Odadjian (fæddur Shavarsh S. Odadjian 22. apríl 1974 í Yerevan, Armeníu) er bassaleikari bandarísku hljómsveitarinnar System of a Down. Odadjian er þekktur fyrir skeggvöxt sinn sem hefur verið eins alla þá tíð sem System of a Down hefur starfað.

Ævisaga.

Odadjian fæddist í Yerevan í þáverandi Sovétríkinu Armeníu og bjó þar þangað til fjölskyldan flutti til Los Angeles með viðkomu á Ítalíu. Á unglingsárum renndi hann sér á hjólabretti og hlustaði á pönk og þungarokk - hljómsveitir á borð við Dead Kennedys, KISS og Black Sabbath voru í uppáhaldi. Hann gekk í skóla með þeim Serj Tankian og Daron Malakian en kynntist þeim ekki fyrr en hann hitti þá að tilviljun í hljóðveri þar í bæ. Tvímenningarnir buðu Odadjian að taka þá í hljómsveitinni "Soil" sem umboðsmaður en þegar hljómsveitin breyttist í System of a Down tók hann við bassaleiknum.

Shavo er þekktur plötusnúður og spilar undir nafninu "DJ Tactic". Ásamt Serj Tankian og Arto Tunçboyacıyan er hann í hljómsveitinni SerArt. Auk hæfileika innan tónlistar býr hann yfir leikstjórnarhæfileikum og hefur leikstýrt myndböndum við lögin „Aerials“, „Toxicity“, „Question!“ og „Hypnotize“. Að auki kom hann fram í myndbandi við AC/DC-lagið „Big Gun“ (1993) og í kvikmyndinni "Zoolander" (2001).

Eftir System of a Down.

Nú þegar System of a Down hefur tekið sér frí hyggst Shavo ásamt RZA úr Wu Tang Clan vera í hljómsveitinni ACHOZEN og voru fyrstu tónleikar þeirra 1. desember 2006.
1828

Árið 1828 (MDCCCXXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Bílar &amp; Sport

Bílar &amp; Sport var íslenskt tímarit sem kom út mánaðarlega og fjallaði um bíla og mótorsport. Það kom fyrst út í janúar 2005. Blaðið fjallaði um allt sem viðkemur bílum. Meðal fastra liða í blaðinu var reynsluakstur, formúla 1, íslenskt mótorsport, fréttir úr bílaiðnaðinum, bílar í kvikmyndum eða tölvuleikjum og margt fleira.

Tímaritið stóð fyrir bílasýningu árin 2006 og 2008. Sýningin 2006 var haldin í Laugardalshöll 8.-10. júní á 5.000 fermetra sýningarsvæði og um 15.000 manns sóttu hana. Sýningin 2008 var haldin í Fífunni, Kópavogi á helmingi stærra sýningarsvæði.
Skynsemissérhyggja

Skynsemissérhyggja er sú kenning að það sé ávallt "skynsamlegast" að breyta með hliðsjón af eigin hagsmunum.

Skynsemissérhyggju ætti ekki að rugla saman við (a) sálfræðilega sérhyggju, sem er sú kenning að athafnir fólks ráðist alltaf af eiginhagsmunum, eða (b) siðfræðilegra sérhyggju, sem er sú kenning að mannlegar athafnir "ættu" alltaf að ráðast af eiginhagsmunum fólks.

Skynsemissérhyggjan segir einungis að það sé "skynsamlegast" að athafnir fólks ráðist af eiginhagsmunum þess, en ekki að þar með "ættu" þær ávallt að gera það eða að þar með geri þær það "í raun".
Meðskilningur

Meðskilningur, ífylling eða sýnekdóka (forngríska: , "synekdokhe") er stílbragð sem felst í að orði er skipt út fyrir annað orð sem hefur víðari eða þrengri merkingu. Algengar gerðir meðskilnings eru:

Meðskilningur er náskyldur "nafnskiptum" og telja sumir að ekki sé ástæða til að greina þar á milli.
1340

Árið 1340 (MCCCXL í rómverskum tölum)

Atburðir.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Óræðar tölur

Óræðar tölur eru talnamengi þeirra rauntalna, sem ekki eru ræðar tölur — það er — allar þær tölur sem ekki er hægt að skrifa sem hlutfall tveggja heiltalna. Mengi þetta er táknað með stafnum formula_1 og er skilgreint með mengjaskilgreiningarhætti á eftirfarandi hátt:

Það má ímynda sér óræða rauntölu sem óendanlega runu tölustafa þannig að enginn hluti rununnar fari á endanum að endurtaka sig. Sem dæmi um rauntölu sem tekur að endurtaka sig er t.d. 0,142857142857142857... (og endurtekur sig svona óendanlega oft). Hún er því ekki óræð, og reyndar er hún ræða talan 1/7.

Dæmi um óræðar tölur eru t.d. π = 3,14159265..., e = 2,71828... og formula_3.

Í vel skilgreindum skilningi eru óræðu tölurnar „miklu fleiri“ en ræðu tölurnar. Þær eru mest notaðar í stærðfræðigreiningu.

Ræðar tölur eru táknaðar með Q.

Óræðu tölurnar skiptast í tvo undirflokka, algebrulegar tölur og torræðar tölur. Algebrulegar kallast þær tölur sem eru lausnir margliðujafna með ræðum stuðlum, en hinar eru „torræðar“. Af dæmunum sem nefnd voru hér að ofan eru π og e „torræðar“, en formula_4 er algebruleg, enda lausn á formula_5.
Rip van Winkle (Hellsing)

Liðsforinginn/SS-Obersturmführer Rip van Winkle (リップヴァーン・ウィンクル中尉, Liðsforinginn Rippuvān Winkuru) er persóna í manganu Hellsing og meðlimur Millennium liðsdeildarinnar.

Hún notar lang-hleyptan framhlaðning með byssulás úr tinnu sem skýtur galdraskotum sem „refsa án mismununar“, og elta skotmörkin af eigin vilja, og virðast geta farið í gegnum skildi (þau geta hæglega eytt þyrlum, bardagaþotum og eldflaugum) og geta meira að segja breytt ferli sínum á ferð- þannig hægt er að láta rigna yfir skotmark höggi með sömu byssunni. Hún virðist hins vegar ekki hafa neina sérstaka hæfileika fyrir utan þetta. Hún nýtur þess að syngja óperur, sérstaklega Galdraskyttuna (þýska: "Der Freischütz"), og hún líkir sér sjálfri oft við persónuna Kaspar úr áðurnefndri óperu. Jafnvel Majorinn bendir oft á það að hún sé líka Kaspar og Alucard sé líkur Samiel, sem er andstæðingurinn í óperunni.

Alucard hræðir hana tiltölulega mikið þegar hann nálgast, og á endanum, drepur hana. Alucard rekur stiku í gegnum bringu hennar, vinstra megin við hjarta hennar með hennar eigin byssu og drekkur blóðið hennar í hápunkti Hellsing mangabókar 5, áður en hann notar skugga til að nærast á líkama hennar og breytir henni í "kunnugann".

Það er kaldhæðnislegt að Majorinn vildi ekki leyfa það að Rip yrði brennd, og af sérstöku „göfuglindi“, bað hann aðra meðlimi Millenniums að gefa henni nasistakveðju, og segja „auf wiedersehen“. Takmark hennar var að festa Alucard á skipi sem hét "Örninn", vegna þess að hann getur ekki ferðast yfir vatn án skips og kistu sinnar. Með því að nota "Örninn" sem tálbeytu, náði Millennium að einangra Alucard í miðju hafinu á meðan afgangur Millenniums lyki við undirbúning hernaðaraðgerðarinar. Þetta heppnaðist ekki eins og hugðist, því Alucard getur stýrt draugaskipi og komst aftur til Londons.

Rip sést síðar sem "kunnugur", er Integra Hellsing leysir síðustu hömlur Alucards.

Í.

Í nýlegustu köflum , kemur Rip fram sem ungur, fjarsýnn hermaður, og hittir hún Alucard eftir að hann var sigraður af Kapteininum. Hún er í herbúningi, með hárið í tveimur fléttuðum tíkarspenum, og er í stöðu "Untersturmührer"s. Gleraugun hennar valda því að hún sér illa, og Alucard eyðir nokkrum tíma í það að útskýra fyrir henni hver hann er og af hverju hann er í höfuðstöðvum Millenniums. Eftir nokkurn tíma þegar hún hefur áttað sig á því að Alucard sé í raun óvinur reynir hún að skjóta hann en er rotuð af likkistunni hans Alucards.
1371

Árið 1371 (MCCCLXXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Glerlykillinn

Glerlykillinn eru bókmenntaverðlaun sem árlega eru veitt glæpasögu frá Norðurlöndunum.

Verðlaunin eru nefnd eftir skáldsögu Dashiell Hammett, "The Glass Key", frá 1931.
Toppönd

Toppönd (fræðiheiti: "Mergus serrator") er önd sem er bæði staðfugl og farfugl á Íslandi. Toppendur eru önnur tveggja tegunda af ættkvíslinni "Mergus" hér á landi, en það þýðir að hún er fiskiönd; hin kallast gulönd. Fiskiendur eru kafendur sem éta nær eingöngu seiði og smáfisk. Hún er víðast hvar mjög styggur fugl. Toppendur eru algengar um allt land nema á hálendinu. Stofnstærðin er talin 2.000–4.000 varppör. Heimilt er að veiða toppendur og mun eitthvað gert af því.

Einkenni.

"Lengd: 52 – 58 sm."

Hálslöng og rennileg, grannvaxin, vaxtarlagið minnir á skarfa og brúsa. Hún er með langan mjóan gogg og áberandi stríðan tvítopp í hnakka. Rauðleitur goggurinn er langur og mjór með þyrnitönnum sem auðveldar fuglinum að ná taki á hálum fiski. Fætur eru rauðir með dekkri fitjum og augu eru rauð. Flýgur venjulega lágt og hratt. Tilhugalífið er oft afar fjörlegt og mikil læti. Lætur helst heyra í sér í tilhugalífinu með rámu gargi.

Fæða.

Kafendur – fiskiendur, sem éta nær eingöngu seiði og smáfisk eins og nafnið gefur til kynna. Oftast eru hornsíli aðalfæða toppandarinnar.

Varp.

Varpsvæði eru lyngmóar eða kjarrlendi. Hreiðrin eru fóðruð með eigin dúni og eru falin vel og verpa því gjarnan í holur og glufur (t.d. í hrauni). Varptíminn er í júní og fram í ágúst. Eggin eru sjö til tólf talsins.

Veiðar.

Leyfðar eru veiðar á toppöndini frá 1. september til 15. mars ár hvert . Meðalveiði sl. fimm ára hafa verið 625 fuglar á ári .

Dreifing.

Finnst við stöðuvötn, ár og stendur, aðallega á láglendi en er sjaldgæf á hálendinu. Hreiðrið er vel falið í gróðri eða holum og sprungum, fóðrað með sinu og dúni. Á veturna leitar hún út á sjó og steggir fella fjaðrirnar aðallega á sjó. Hluti stofnsins hefur vetursetu á Bretlandseyjum verpur á breiðu belti allt umhverfis Norðurheimskautið.
Halldór Baldursson

Halldór Baldursson er íslenskur teiknari fæddur árið 1965. Hann hefur verið einn af forvígismönnum teiknimyndasögublaðsins GISP og kennt myndskreytingu við Listaháskóla Íslands. Hann hefur og myndskreytt fjölda bóka og auglýsinga.

Skopmyndir hans um íslenskt þjóðlíf hafa birst í Viðskiptablaðinu um árabil og frá 2005 einnig í Blaðinu, sem síðar var endurnefnt 24 stundir. Eftir að 24 stundir voru lagðar niður í kjölfar bankahrunsins 2008 flutti Halldór sig um set yfir á Morgunblaðið, en var svo ráðinn til Fréttablaðsins í mars 2010.

Árið 2006 kom út bókin Í grófum dráttum með skopteikningum Halldórs.
Suðurhvel

Suðurhvel er sá helmingur yfirborðs reikistjörnu, sem er sunnan miðbaugs. Suðurheimskautið er sá punktur suðurhvels sem liggur fjærst miðbaug og er syðsti punktur á hnattarins. Suður- og norðurhvel til samans þekja allt yfirborð reikistjörnunnar.
Tryvannstårnet

Tryvannstårnet er 118 metra hátt útvarpsmastur í Ósló, en þar sem það stendur, við vatnið Tryvann, er land í 529 metra hæð yfir sjó.

Mastrið, eða turninn, var byggt árið 1962 til að senda útvarps- og sjónvarpsbylgjur til annarra dreifistöðva í Noregi. Í 60 metra hæð er útsýnispallur en þaðan sést á björtum dögum alla leið til Svíþjóðar. Útsýnispallinum var lokað árið 2005 vegna þess hve erfitt var að uppfylla skilyrði um undankomuleiðir í bruna.
Þingbundin konungsstjórn

Þingbundin konungsstjórn er það stjórnarfar kallað þar sem konungur er til staðar en völd hans takmarkast af völdum þjóðkjörins þings. Það er ólíkt einveldi þar sem engar slíkar takmarkanir eru til staðar, í það minnsta ekki lagalegar. Einnig er það ólíkt lýðveldi þar sem ekkert konungsdæmi er.

Á flestum öðrum tungumálum tíðkast að kalla þessa tegund stjórnarfars stjórnarskrárbundna konungsstjórn (d. "konstitutionelt monarki", e. "constitutional monarchy") sem þýðir að völd konungsins takmarkast af einhverskonar stjórnarskrá. Það þarf þó ekki endilega að þýða að stjórnarfarið sé lýðræðislegt eins og ætla má af íslenska hugtakinu þar sem þing þarf að vera til staðar.
Berlínarfílharmónían

Fílharmóníusveit Berlínar (einnig þekkt undir nafninu BPO á þýsku Berliner Philharmoniker) er sinfóníuhljómsveit með aðsetur í Berlín og er þekkt sem ein besta hljómsveit veraldar. Núverandi aðalstjórnandi hljómsveitarinnar er Sir Simon Rattle. Hljómsveitin myndar einnig hina ýmsu kammerhópa.

Saga.

Hljómsveitin var stofnuð árið 1882 í Berlín af 54 hljóðfæraleikurum og bar nafnið Frühere Bilsesche Kapelle en leystist upp þegar að þáverandi aðalhljómsveitarstjóri Benjamin Bilse hugðist senda hljómsveitina á fjórða farrými lestar til Varsjár. Hljómsveitinni var þá gefið núverandi nafn og var fyrsti hljómsveitarstjóri hennar Ludwig von Brenner en stöðu hans hlaut Hans von Bülow árið 1887 og jókst þá orðstír hljómsveitarinnar til muna. Heimsfrægir hljómsveitarstjórar voru fengnir til að stjórna henni og má þar nefna Richard Strauss, Gustav Mahler, Johannes Brahms og Edward Grieg.

Árið 1923 var Wilhelm Furtwängler gerður að aðalhljómsveitarstjóra og hélt því starfi fram til ársins 1945 þegar hann flúði til Sviss. Þá tók Leo Borchard við hljómsveitinni en var skotinn til bana af bandarískum hermönnum fyrir slysni sama ár. Árið 1952 var Furtwängler aftur gerður að aðalhljómsveitarstjóra og hélt því starfi þar til hann lést árið 1954. Við af honum tók einn frægasti hljómsveitarstjóri sögunnar, Herbert von Karajan og hélt því starfi fram til ársins 1989 en þá tók Claudio Abbado við stöðu hans. Árið 2001 var Sir Simon Rattle ráðinn aðalhljómsveitarstjóri hljómsveitarinnar og gegnir því starfi enn.

Tónleikahús hljómsveitarinnar eyðilagðist árið 1944 er herir bandamanna gerðu loftárás á Berlín. Það tónlistarhús sem nú er notast við, Berliner Philharmonie var teiknað og byggt árið 1963 af arkitektinum Hans Scharoun.
Stafholtsey

Stafholtsey er bær í Stafholtstungum, milli Hvítár og Grímsár. Á þeim tíma sem Hvítá rann sunnan við Stafholtsey voru Þverárþing háð þar, frá um 1150 fram undir lok Þjóðveldisaldar. Mönnuð veðurathugunarstöð hefur verið í Stafholtsey frá árinu 1988.
Michel de Montaigne

Michel Eyquem de Montaigne (28. febrúar 1533 – 13. september 1592) var franskur heimspekingur og einn af áhrifamestu höfundum Frakklands á 16. öld. Montaigne er brautryðjandi í formi ritgerðarinnar — hann varð þekktur fyrir að tvinna áreynslulaust saman alvörugefinni fræðilegri umfjöllun og óformlegri frásögn með sjálfsævissögulegu ívafi — og í hans merkasta ritgerðasafn (oft nefnt "Tilraunir") inniheldur fjölmargar ritgerðir sem höfðu mikil áhrif á aðra höfunda. Montaigne hafði bein áhrif á höfunda allt frá Shakespeare til Emersons, frá Nietzsche til Rousseaus, og síðast en ekki síst á René Descartes.

Á sínum tíma naut Montaigne fyrst og fremst virðingar sem stjórnmálamaður. Tilhneiging hans til þess að segja sögur og persónulegar endurminningar var álitin löstur fremur en nýbreytni og kjörorð hans „Ég er sjálfur umfjöllunarefni bókar minnar“ höfðu samtímamenn hans til marks um sjálfumgleði. Þegar fram liðu stundir öðlaðist Montaigne þó viðurkenningu sem helsti málsvari síns tíma fyrir efasemdir aldarinnar. Önnur kjörorð hans voru „Hvað veit ég?“ („Que sais je?“)
Pierre Gassendi

Pierre Gassendi (22. janúar 1592 – 24. október 1655) var franskur heimspekingur, stærðfræðingur og vísindamaður, sem er einkum þekktur fyrir tilraun sína til að sætta epikúríska eindahyggju og kristni og fyrir að birta fyrstu athuganirnar á myrkvun Merkúrs á sólu árið 1631. Gassendi-gígurinn á tunglinu er nefndur eftir honum.
Fyrnur

Fyrnur (áður betur þekktar sem fornbakteríur eða forngerlar, fræðiheiti: "Archaea") eru einn af meginflokkum lífvera og yfirleitt hafður sem sérstakt ríki eða lén í þriggja léna kerfinu (hin lénin eru gerlar og heilkjörnungar). Fyrnur eru einfruma örverur án frumukjarna og eru því dreifkjörnungar. Í hinu hefðbundna sex ríkja flokkunarkerfi voru þær flokkaðar með gerlum, en það tíðkast ekki lengur. Upphaflega var þeim lýst í jaðarvistkerfum, eins og á háhitasvæðum, en með nýjum mælitækjum hafa þær fundist á fjölda búsvæða, þar á meðal í örverumengi mannsins.

Fyrnufrumur hafa sérstaka eiginleika sem greinir þær frá gerlum og heilkjörnungum. Þær skiptast í nokkrar fylkingar, en flokkun þeirra er erfið því flestar þeirra hafa ekki verið einangraðar í tilraunastofum heldur hafa fundist með því að greina erfðaröðun þeirra í sýnum.

Fyrnur og gerlar eru almennt séð lík í útliti og að stærð, þótt nokkrar fyrnur séu gerólíkar, eins og flatar og ferkantaðar frumur "Haloquadratum walsbyi". Þrátt fyrir þessi líkindi hafa fyrnur bæði gen og efnaskiptaferla sem líkjast meira heilkjörnungum. Þetta á sérstaklega við um hvata sem koma við sögu í umritun og þýðingu. Aðrir lífefnafræðilegir eiginleikar fyrna eru einstakir, eins og eterlípíð og arkeól sem mynda frumuhimnu þeirra. Fyrnur notast við fleiri orkuuppsprettur en heilkjörnungar, þar á meðal lífræn efni eins og sykrur, ammóníak og málmjónir, og jafnvel vetnisgas. Seltukærar fyrnur ("Haloarchaea") nota sólarljós sem orkuuppsprettu og sumar aðrar binda kolefni en engin tegund gerir bæði, ólíkt plöntum og blágerlum. Fyrnur fjölga sér kynlaust, ýmist með skiptingu, hlutun eða knappskotum, en ólíkt gerlum mynda engar þekktar fyrnur dvalargró. Fyrstu fyrnurnar sem uppgötvuðust voru jaðarlífverur, en með bættri tækni til sameindagreiningar hafa fyrnur fundist í nær öllum búsvæðum jarðar, þar á meðal í jarðvegi, hafinu og í mýrlendi. Í hafinu er sérstaklega mikið um fyrnur og fyrnur í svifi gætu hugsanlega verið stærsti hópur lífvera á jörðinni.

Fyrnur eru mikilvægur hluti af lífheimi jarðarinnar. Þær eru hluti af örverumengi annarra lífvera, og sem hluti af örverumengi mannsins finnast þær í þörmum, munni og á húð. Vegna breytileika þeirra leika þær fjölbreytt hlutverk í vistkerfum, í kolefnishringrásum, köfnunarefnishringrásum, endurvinnslu lífrænna efna, og viðhaldi samlífiskerfa örvera.

Engin augljós dæmi hafa fundist um sjúkdómsvaldandi fyrnur, en þær koma fyrir í samlífis- og gistilífissamböndum, eins og metanmyndandi fyrnur í meltingarvegi dýra, þar sem þær taka þátt í meltingunni. Metanmyndarar eru gagnlegir í lífgasframleiðslu og úrvinnslu skólps. Líftækni notast við hvata úr jaðarkærum fyrnum sem þola háan hita og lífræn leysiefni.
Vestribyggð

Vestribyggð nefndu Grænlendingar hinir fornu þá byggð sem var í innfjörðum þess sem nú er nefnt Nuuk-hérað. Milli Vestribyggðar og meginbyggðar norrænna manna á Grænlandi, Eystribyggðar, var 600 - 700 km fjarlægð og samkvæmt miðaldaheimildum var talinn sex daga róður byggðanna á milli.

Mun minna er vitað um Vestribyggð en Eystribyggð, engar samtímalýsingar eru til og kemur hún lítt fyrir í Íslendingasögum þeim sem fjalla um Grænlendinga. Einu öruggu nafngiftir sem hægt er að staðsetja eru "Lýsufjörður" sem nú heitir Ameralik-fjörður en þar var þéttust byggð, kirkjustaðurinn "Sandnes" innst í Lýsufirði og kirkjustaðurinn "Ánavík" þar sem nú heitir Ujarassuit innst í núverandi Nuuk-firði.

Fundist hafa rústir af 95 norrænum bæjarstæðum í Vestribyggð, þó sumar hafi kannski fremur verið sel eða önnur útihús. Áætlað er að um 500 íbúar hafi búið í byggðinni þegar fjölmennast var. Fornleifafræðingar hafa gert miklar rannsóknir í Vestribyggð. Þekktasti fundurinn er hinn svokallaði Bærinn undir sandinum (sem í alþjóðaritum er oftast nefndur "Gården under sandet - GUS"). Þessi bær hefur verið kallaður "Pompei" Grænlands, enda afar vel varðveittur og þaðan koma helstu heimildir um líf og störf hinna norrænu Grænlendinga. Meðal annars fannst stór vefstofa með mörgum vefstólum þar sem hægt var að vefa klæði upp í 140 cm breidd.

Samkvæmt C-14 aldursgreiningum stóð landnám yfir frá 1000 til 1050 og er það samtímis og landnám í Eystribyggð. Vestribyggð fór þó í eyði fyrr en Eystribyggð, yngstu fornleifafundir eru frá seinni hluta 14. aldar.

Loftslag í Vestribyggð er nánast meginlandsloftslag og ólíkt Eystribyggð, mun kaldara að vetrarlagi og þurr sumur. Lifnaðarhættir hafa verið svipaðir í báðum byggðunum, landbúnaður með sauðfé, geitum, svínum og kúm og svo veiðiskapur. Þó eru fjós mun minni í Vestribyggð, einungis fyrir eina eða tvær kýr (en á stórbæjum í Eystribyggð gátu þau hýst allt að 60 til 100 gripi), sennilega hefur heyskapur verið rýrari og innistöðutími lengri. Einnig er áberandi að íbúar í Vestribyggð veiddu og átu miklu minna af sel og meira af hreindýrum en sunnar í landinu.

Hreindýr ("Rangifer tarandus groenlandicus") voru veidd í nágrenninu, enda mjög algeng enn við innfirði Nuuk-héraðs. Mögulegt er að reynt hafi verið að temja hreindýr, við uppgröft á Bænum undir sandinum fannst trépinni sem á var rist mynd af dýri sem taumi hafði verið hnýtt upp í. Dýrið á myndinni er óefað hreindýr.

Selir hafa sennilega verið veiddir við vorgöngur frá Labrador og Nýfundnalandi og ekki á ís eins og inuítar gerðu. Í Vestribyggð voru einkum veiddir vöðuselir ("Pagophilus groenlandicus") og landselir ("Phoca vitalina") en einnig kampselir ("Erignathus barbatus").

En fyrir utan heimaslóðirnar voru mikilvæg veiðisvæði í norðri þar sem nú heitir Diskóflói en sem Grænlendingar hinir fornu nefndu Norðursetu.
Þorleifur Halldórsson

Þorleifur Halldórsson (1683 - 15. nóvember 1713) var íslenskur rithöfundur og skólameistari í Hólaskóla. Hann fæddist að Dysjum á Álftanesi um 1683. Faðir hans var Halldór Stefánsson en nafn móður hans er óþekkt.

Foreldrar Þorleifs voru fátæk og gátu ekki kostað hann til mennta en hann var frábærlega vel gefinn og Jón Þorkelsson Vídalín, sem þá var sóknaprestur í Garðasókn, kom auga á námshæfileika hans og ákvað að kenna honum án borgunar en ella hefði Þorleifur enga menntun hlotið. Þegar Jón hafði verið vígður biskup í Skálholti 1698 hóf Þorleifur nám við Skálholtsskóla og lauk stúdentsprófi árið 1700. Að náminu loknu starfaði hann við kennslu og vinnumennsku en árið 1703 hélt hann utan til náms í Kaupmannahafnarháskóla. Skipið rak af leið og endaði við strendur Noregs. Þorleifur stytti sér stundir á leiðinni með því að skrifa fræga ritgerð sína "Mendacii encomium" á latínu eftir fyrirmynd Erasmusar frá Rotterdam. Hann íslenskaði ritgerðina sjálfur árið 1711 og heitir ritið í hans þýðingu "Lof lyginnar" en fyrirmyndin var rit Earsmusar, "Lof heimskunnar".

Þorleifur stundaði nám og störf í Kaupmannahöfn næstu árin við góðan orðstír og hlaut meistaranafnbót fyrir. Þegar Steinn Jónsson Hólabiskup kom til Kaupmannahafnar til að fá biskupsvígslu fékk hann Þorleif til að koma með sér heim og verða skólameistari á Hólum. Var það haustið 1711. Því starfi gegndi Þorleifur þó aðeins í tvo vetur því hann lést úr berklum þann 15. nóvember 1713, aðeins þrítugur að aldri. Hann var ókvæntur.
Imperium (skáldsaga)

Imperium er söguleg skáldsaga um Cíceró eftir Robert Harris sem var gefin út árið 2006. Sagan er fyrstu persónu frásögn Tíró, ritara Cíceró, sem segir frá ævi hans. Sögunni var útvarpað frá 4. til 15. september 2006 í þættinum "Book at Bedtime" á BBC Radio 4 og var lesin af breska leikaranum Douglas Hodge. Stytt hljóðútgáfa er fáanleg á geisladiskum, Oliver Ford Davies les upp. Óstytt útgáfa er einnig fáanleg á geisladiskum en hún er lesin upp af Simon Jones.

Lýsing.

Cíceró fær Tíró lánaðan með sér í ferðalag sem ritara og einkaþjón. Eftir að hafa lært í Grikklandi ræðulist og heimspeki ferðast þeir aftur til Ítalíu þar sem Cíceró hefur einsett sér að gerast þingmaður. Til þess giftist hann til fjár og tekur síðan að sér erfitt mál gegn Verres, sem stjórnar Sikiley með harðri hendi, og þaðan af hefst sagan af hans miklu sigurgöngu og afrekum sem stjórnmálamaður.
Ferdinand Tönnies

Ferdinand Tönnies (26. júlí 1855 – 9. apríl 1936) var þýskur hagfræðingur og félagsvísindamaður. Ferdinand var brautryðjandi á sviði félagsvísinda. Hann var einn af stofnendum Þýska félagsfræðifélagsins og var forseti þess á árunum 1909-33.