arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Skógarbeyki

Skógarbeyki einnig nefnt beyki (fræðiheiti: "Fagus sylvatica") er lauftré af beykiætt með breiða krónu. Skógarbeyki getur náð 50 m hæð og 3 m ummáli stofns en er vanalega 25 til 30 m og 1,5 m að ummáli. Tréð verður vanalega 150 til 200 ára en getur náð 300 ára aldri. Ef það er ræktað til viðarframleiðslu þá er tréð nýtt 80-120 ára.

Blóðbeyki er afbrigði skógarbeykis. Einnig eru ræktuð súlulaga afbrigði af beyki.

Reynsla á Íslandi.

Á forsögulegum tíma uxu beykitegundir á Íslandi (fyrir 8-16 milljónum ára). Beyki er hægvaxta á Íslandi en það þyrfti hlýrra og lengra sumar til að geta vaxið betur. Tréð hefur ekki verið ræktað mikið en þó finnast nokkur gömul beyki eins og á Laufásvegi í Reykjavík og í Hellisgerði í Hafnarfirði sem var valið tré ársins 2017.
Þvottabretti

Þvottabretti er rifluð plata til að nudda óhreinindi úr blautum þvotti. Platan er úr málmi, tré eða gleri og fest í tréramma. Þvottur er svo þveginn með að nudda hann með bursta fram og aftur á þvottabretti. Þvottabrettið stendur vanalega í bala með vatni þegar það er í notkun.
Namíbeyðimörkin

Namíbeyðimörkin er eyðimörk í Namibíu í sunnanverðri Afríku. Hún er hluti af Namib-Naukluft-þjóðgarðinum sem er einn af stærstu þjóðgörðum Afríku. Eyðimörkin þekur 50.000 ferkílómetra svæði sem teygir sig meðfram Atlantshafsströnd Namibíu. Hún er um 1.600 km löng og 50-160 km breið staðsett að mestum hluta í Namibíu en einnig í suðvesturhluta Angóla. Talið er að hún sé elsta eyðimörk jarðarinnar, um 80 milljón ára gömul, en Benguelastraumurinn veldur hinum miklu þurrkum á þessu svæði. Meðalúrkoman á svæðinu er um 10 mm á ári.

Í eyðimörkinni eru mikilvægar volfram, salt og demantanámur.

Veður.

Samverkun vatnsmikils sjávarlofts og hinu þurra lofti eyðimerkurinnar veldur óhemjumikilli þoku og sterkum hafstraumum sem verður til þess að skip á svæðinu villast af leið. Eyðimörkin er ásamt Beinagrindarströndinni til norðurs víðþekkt fyrir það að í henni eru fjölmörg skipbrot, sum allt að 50 metrum inni í landi þar sem eyðimörkin er hægt og rólega að stækka til vesturs.

Nafnsifjar.

„Namib“ þýðir risavaxinn á nama, tungumáli innfæddra hottintotta.
Joe Wright

Joseph Eugene "Joe" Wright (fæddur 1. apríl 1963) er bandarískur fyrrum körfuknattleiksmaður. Wright setti stigamet í Úrvalsdeild karla í körfuknattleik er hann skoraði 46,6 stig að meðaltali í leik tímabilið 1992-1993. Mest skoraði hann 67 stig í einum leik en það er það næst mesta sem einn leikmaður hefur skorað í efstu deild karla á Íslandi.

Wright gekk til liðs við Breiðablik í janúar 1993 eftir að hafa spilað með Turun NMKY í hinni finnsku Korisliiga fram að jólum. Hann hafði verið með 44,7 stig að meðaltali í leik með Turun NMKY tímabilið 1991-1992 og mest skorað 79 stig í einum leik, sem er met í efstu deildinni í Finnlandi.

Wright var valinn í stjörnuleik KKÍ í febrúar 1993.

Í september 1994 gekk Wright til liðs við Grindavík og lék með þeim tvo leiki á móti M7 Basket í Evrópukeppni félagsliða. Í leikjunum tveimur skoraði hann 30 og 29 stig.
Íþróttafélagið Vestri

Íþróttafélagið Vestri er fjölgreina íþróttafélag í Ísafjarðarbæ. Það heldur úti deildum í blaki, knattspyrnu, körfuknattleik og sundi. Félagið var stofnað 15. janúar 2016 með sameiningu blakfélagsins Skellur, BÍ/Bolungarvíkur, Körfuknattleiksfélags Ísafjarðar og sundfélagsins Vestra.

Knattspyrnudeild.

Knattspyrnudeild Vestra var stofnuð árið 1986 sem Boltafélag Ísafjarðar.

Körfuknattleiksdeild.

Körfuknattleiksdeild Vestra var stofnuð árið 1965 sem Körfuknattleiksfélag Ísafjarðar.
Trifolium reflexum

Buffalósmári, eða Trifolium reflexum, er einær eða tvíær jurt af ertublómaætt, ættuð úr austurhluta Bandaríkjanna. Hann finnst á náttúrulega opnum svæðum svo sem rjóðrum í skóglendi og á sléttum, oft í súrum jarðvegi. Blómin eru hvít eða dökkbleik og koma síðla vors.

Eins op margir upprunalegir smárar í austurhluta Bandaríkjanna, hefur fjöldi Trifolium reflexum minnkað verulega síðustu 200 ár. Fyrir þessa tegund er talið að skortur á gresju og skógareldum sé aðalástæða hnignunarinnar.

Undirtegundir.

Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Færeyska karlalandsliðið í knattspyrnu

Færeyska knattspyrnulandsliðið (færeyska: "Føroyska fótbóltsmanslandsliðið") er fulltrúi Færeyja á alþjóðlegum mótum og er stjórnað af Færeyska knattspyrnusambandinu. Núverandi þjálfari er Håkan Ericson.

Færeyjar urðu meðlimir FIFA árið 1988 og UEFA árið 1990 og eru þeir 4 smæsta UEFA-þjóðin. En frá 1930 til 1988 höfðu Færeyingar eingöngu spilað við nágrannaþjóðir og eyjur. Árin 1989 og 1991 tók liðið þátt í Eyjaleikunum (þar sem smáeyjar spiluðu) og unnu þeir bæði mótin.

Fyrsta sigur á stórþjóð vann Færeyjar árið 1990 þegar þeir unnu Austurríki. Árið 2014-2015 vann liðið Grikkland tvisvar og færðist úr 187. sæti í 74. sæti á lista FIFA. Stuðningslið áhorfenda; "Skansin" var stofnað í kringum þá sigra.

Færeyingar leika á Þórsvelli í miðri Þórshöfn.
Næturdýr

Næturdýr (eða náttdýr) er dýr sem sefur á daginn og vakir á næturnar. Andstæða náttdýra eru dagdýr en einnig eru til rökkursdýr.
Park Chan-wook

Park Chan-wook (f. 23. ágúst 1963) er suðurkóreskur kvikmyndaleikstjóri og fyrrum kvikmyndagagnrýnandi, framleiðandi og handritshöfundur. Hann er einkum þekktur fyrir spennumyndir sem einkennast af ofbeldi og svörtum húmor. Þekktustu kvikmyndir hans eru "JSA" (공동경비구역) frá 2000, "Þorsti" (박쥐 "Bakjwi") frá 2009, og þríleikur um hefnd; "Hefndin er sæt" (복수는 나의 것 "Boksuneun Naui Geot") frá 2002, "Oldboy" (올드보이 "Oldeuboi") frá 2003 og "Chinjeolhan geumjassi" (친절한 금자씨) frá 2005.

Park er einn af virtustu og vinsælustu kvikmyndaleikstjórum Suður-Kóreu.
Petunia Evans

Petunia Evans er persóna í bókum J.K. Rowling um galdrastrákinn Harry Potter. Petunia er systir Lily Evans, móður Harry Potters. Þegar Lily Evans deyr er Harry sendur í fóstur til hennar þar sem hann elst upp með frændfólki sínu, Petuniu, manni hennar Vernon Dursley og Dudley Dursley syni þeirra.
Ljóðlínudans

Ljóðlínudans er sjöunda ljóðabók Sigurðar Pálssonar. Bókin kom út hjá Forlaginu árið 1993.
Áleiðis áveðurs

Áleiðis áveðurs er sjöunda ljóðbók Geirlaugs Magnússonar. Bókin kom út árið 1986 og var gefin út af Norðan° niður. Aftast í bókinni eru þýðingar Geirlaugs á þremur ljóðum eftir Nicanor Parra. Mynd á kápu er eftir Sigurlaug Elíasson.
Þór/KA

Þór/KA er íslenskt knattspyrnulið frá Akureyri sem leikur í Úrvalsdeild kvenna. Það er sameiginlegt lið félaganna Þór Akureyri og Knattspyrnufélag Akureyrar.

Saga.

Árið 1999 hófu Þór Akureyri og KA samstarf um sameiginlegt lið undir merkjum Þór/KA. KS kom inn í samstarfið 2001 og hét liðið Þór/KA/KS þangað til KS gekk úr því eftir 2005 tímabilið. Árið 2010 endaði liðið í 2. sæti í úrvalsdeildinni og vann sér inn rétt til að keppa í Meistaradeild Evrópu. Sama ár tapaði liðið einnig í undanúrslitum Bikarkeppnis kvenna fyrir Val.

Sumarið 2012 endaði Þór/KA efst í Úrvalsdeildinni og vann þar með sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil.

Þór/KA varð Íslandsmeistari í annað sinn 28. september 2017 er það sigraði FH, 2-0, í síðasta leik tímabilsins með mörkum frá Söndru Maríu Jessen og Söndru Mayor.
Bíldudalskirkja

Bíldudalskirkja er kirkja í Bíldudal í Arnarfirði sem byggð var árið 1906 og vígð af biskup 1907. Kirkjan var friðuð 1. janúar 1990.
Albert Speer

Berthold Konrad Hermann Albert Speer (19. mars 1905 – 1. september 1981) var þýskur arkitekt sem var mestalla seinni heimsstyrjöldina ráðherra hergagnaframleiðslu í Þýskalandi nasismans. Speer var höfuðarkitekt Adolfs Hitler áður en hann varð ráðherra. Speer fékk viðurnefnið „Nasistinn sem baðst afsökunar“ eftir að hann viðurkenndi hlutdeild sína í glæpum Nasista í Nürnberg-réttarhöldunum og skrifaði endurminningar sínar um glæpina, þar sem hann sagðist þó ekki hafa vitað af Helförinni.

Speer gekk til liðs við Nasistaflokkinn árið 1931 og hóf þar með fjórtan ára stjórnmálaferil. Hæfileikar hans sem arkitekt gerðu hann sífellt mikilvægari innan flokksins og hann varð brátt einn af nánustu samstarfsmönnum Hitlers. Hitler skipaði honum að hanna og byggja ný mannvirki á borð við nýja kanslaraskrifstofu og Zeppelinfeld-völlinn í Nürnberg þar sem flokkurinn hélt fjöldasamkomur sínar. Speer lagði einnig drög að áætlunum um að endurbyggja Berlín í stórum stíl með fjölda mannvirkja, breiðgatna og endurskipulags samgöngukerfis.

Í febrúar árið 1942 útnefndi Hitler Speer ráðherra hergagnaframleiðslu. Honum var hrósað fyrir að gera „hergagnakraftaverk“ þar sem stríðsiðnaður Þýskalands fór á flug. Þetta kraftaverk leið þó undir lok sumarið 1943 þegar Bandamenn hófu að varpa sprengjum á Ruhr-hérað.

Eftir stríðið var réttað yfir Speer í Nürnberg og hann dæmdur til 20 ára fangelsisvistar fyrir hlutverk sitt í Nasistastjórninni, sér í lagi fyrir að notfæra sér nauðungarvinnu í verkefnum sínum. Þrátt fyrir þrálátar tilraunir hans til að vera leystur snemma úr haldi afplánaði Speer að endingu alla fangavistina, aðallega í Spandau-fangelsi í Vestur-Berlín. Eftir að hann var leystur úr haldi árið 1966 gaf Speer út tvær metsölubækur um ævi sína, "Inni í þriðja ríkinu" og "Spandau: Leynidagbækurnar" þar sem hann ritaði um persónusamband sitt við Hitler og gaf lesendum og sagnfræðingum nýja sýn á innviði Nasistastjórnarinnar. Hann skrifaði seinna þriðju bókina, "Innbrot", um Schutzstaffel-sveitirnar. Speer lést úr heilablóðfalli árið 1981 í London.
Hallærið mikla (Írland)

Hallærið mikla ("an Gorta Mór" á írsku) eða hungrið mikla var tímabil mikillar hungursneyðar, sjúkdóma og fólksflótta frá Írlandi á milli 1845 og 1852. Utan Írlands er hallærið stundum kallað írska kartöfluhungursneyðin því að um tveir fimmtu hlutar þjóðarinnar reiddu sig eingöngu á þessa ódýru uppskeru ýmissa hluta vegna. Í hungursneyðinni lést nær ein milljón fólks og milljón að auki fluttist frá Írlandi, sem olli því að íbúum eyjarinnar fækkaði um 20% til 25%.

Yfirleitt er kartöflumygla talin hafa átt sök á hungursneyðinni, en hún herjaði á kartöfluræktun í allri Evrópu á fimmta áratug 19. aldar. Áhrif hennar á Írlandi voru þó hlutfallslega meiri sökum þess að þriðjungur þjóðarinnar byggði búskap sinn á kartöflum. Fyrir þessu voru ýmsar ástæður, þ. á m. þjóðernislegar, trúarlegar, stjórnmálalegar, félagslegar og efnahagslegar. Má þar nefna landsvæði, fjarveru landeigenda og Kornlögin; sérstakan toll sem Bretlandsstjórn hafði sett á innflutt korn á árunum 1815 til 1846. Allt stuðlaði þetta að hörmungunum með mismunandi hætti og er enn mikið rætt um orsakirnar í sögulegum samræðum.
Horatio Nelson

Horatio Nelson, fyrsti vísigreifinn af Nelson (29. september 1758 – 21. október 1805) var flotaforingi í breska konungsflotanum. Hann var rómaður fyrir leiðtogahæfni sína, herkænsku og frumleika sem gerðu honum kleift að vinna marga frækna sigra í sjóorrustum, sérstaklega í Napóleonsstyrjöldunum. Hann særðist nokkrum sinnum á vígvellinum: Hann missti sjónina á öðru auga í Korsíku og mestallan hægri handlegginn í misheppnaðri tilraun til að hertaka Santa Cruz de Tenerife. Hann var skotinn til bana eftir að hafa unnið sinn hinsta sigur í orrustunni við Trafalgar árið 1805.

Æviágrip.

Nelson fæddist inn í sæmilega efnaða fjölskyldu í Norfolk og gekk í sjóherinn undir leiðsögn frænda síns, Maurice Suckling, sem sjálfur var hátt settur sjóliði. Hann kleif metorðastigann fljótt og vann með mörgum helstu sjóliðsforingjum síns tíma áður en hann varð sjálfur foringi árið 1778. Hann vann sér inn góðan orðstír vegna hugrekkis síns og herkænsku en var oft veikur og atvinnulaus eftir lok bandarísku byltingarinnar. Byrjun frönsku byltingarstríðanna gerði Nelson kleift að snúa aftur í flotann, þar sem hann var sérlega virkur á Miðjarðarhafinu. Hann barðist í ýmsum minniháttar bardögum við Toulon og tók þátt í hertöku Breta á Korsíku. Árið 1797 vakti Nelson mikla athygli sem skipstjóri HMS "Captain" í orrustunni við Sankti Vincent-höfða.

Stuttu eftir orrustuna tók Nelson þátt í árás Breta á Santa Cruz de Tenerife en var sigraður og illa særður: Hann glataði hægri handleggnum og neyddist til að snúa aftur til Englands til að jafna sig. Næsta ár vann hann frækinn sigur gegn Frökkum í orrustu á Nílarfljóti og var síðan áfram á Miðjarðarhafinu til að styðja Konungsríkið Napólí gegn hugsanlegri innrás Frakka. Árið 1801 var hann sendur til Eystrasalts og vann annan sigur, í þetta sinn gegn Dönum í sjóorrustu við Kaupmannahöfn. Stuttu síðar sat hann um fyrir frönsku og spænsku flotunum við Toulon og elti þá til og frá Vestur-Indíum en tókst ekki að ginna þá til bardaga. Eftir stutta heimsókn til Englands tók hann við forystu á hafnarbanni við Cádiz árið 1805. Þann 21. október 1805 sigldu frönsku og spænsku flotarnir úr höfn og Nelson mætti þeim í orrustunni við Trafalgar. Úr varð mesti hernaðarsigur Breta á sjó fyrr og síðar en í bardaganum var Nelson, um borð á herskipinu HMS "Victory", ráðinn af dögum af franskri leyniskyttu. Lík hans var flutt heim til Englands, þar sem honum var veitt ríkisútför.

Sigur Nelsons og dauði við Trafalgar gerði hann að þjóðhetju í augum Breta. Enn í dag er oft vitnað í kjörorð hans, „England væntir þess að sérhver maður sinni skyldu sinni“. Fjölmörg minnismerki standa í Bretlandi til heiðurs Nelson, þ.á.m. Nelson-súlan á Trafalgar-torgi í London og Nelsonsminnismerkið í Edinborg.
Fjölveri

Fjölveri er í félagsmannfræði það þegar kvenmaður á fleiri en einn eiginmann samtímis, þegar karl á fleiri en eina konu samtímis er það kallað fjölkvæni. Mannfræðingar telja að algengasta form fjölveris sé þegar tveir bræður giftast sömu konunni.

Fjölveri hefur lengi viðgengist í Tíbet, Nepal og meðal frumbyggja á norðurslóðum Kanada. Vitað er að það viðgekkst einnig meðal sumra þjóðbálka í Pólýnesíu áður fyrr.

Í abrahamískum trúarbrögðum er bann lagt við fjölveri.
António Guterres

António Manuel de Oliveira Guterres (f. 30. apríl 1949) er portúgalskur stjórnmálamaður og erindreki sem er níundi og núverandi aðalritari Sameinuðu þjóðanna. Áður var hann forstjóri Flóttamannahjálpar Sameinuðu þjóðanna (UNHCR) frá júní 2005 til desember 2015.

Guterres var forsætisráðherra Portúgals frá 1995 til 2002 og formaður portúgalska sósíalistaflokksins frá 1992 til 2002. Hann var einnig forseti Alþjóðasambands jafnaðarmanna frá 1995 til 2005.

Æviágrip.

Guterres nam verkfræði við Tækniháskólann í Lissabon og fékk árið 1971 stöðu sem lektor í rafmagnsverkfræði við háskólann. Þann 25. apríl 1974 gekk Guterres í portúgalska Sósíalistaflokkinn og tók þátt í nellikubyltingunni gegn einræðisstjórn Portúgals. Í upphafi vantreystu sósíalistar Guterres vegna kaþólskrar trúrækni hans en hann ávann sér smám saman traust flokksins og hlaut ýmsar ábyrgðarstöður innan hans. Árið 1976 var Guterres kjörinn á portúgalska þingið og frá 1979 til 1995 var hann formaður sveitastjórnarinnar í Fundão. Árið 1992 varð hann formaður Sósíalistaflokksins og leiðtogi stjórnarandstöðunnar gegn stjórn Aníbal Cavaco Silva.

Eftir þingkosningar árið 1995 varð Guterres forsætisráðherra Portúgals og náði nokkrum vinsældum með alþýðlegri og málefnalegri framkomu sinni. Guterres stýrði störfum Evrópska ráðsins á fyrri helmingi ársins 2000 þar sem Portúgal fór með forsæti Ráðs Evrópusambandsins. Eftir kosningaósigur árið 2002 sagði Guterres af sér sem leiðtogi Sósíalistaflokksins og Eduardo Ferro Rodrigues tók við af honum. Hinn miðhægrisinnaði Jafnaðarmannaflokkur vann kosningarnar og José Manuel Durão Barroso tók við af Guterres sem forsætisráðherra.

Árið 1999 tók Guterres við af Pierre Mauroy sem forseti Alþjóðasambands jafnaðarmanna og gegndi því embætti þar til Georgios Andreas Papandreú tók við árið 2005. Í maí 2005 varð Guterres framkvæmdastjóri Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna.

Í október árið 2016 tilkynnti Guterres Öryggisráðinu að hann hygðist gefa kost á sér til að taka við af Ban Ki-moon sem aðalritari Sameinuðu þjóðanna. Þann 13. október 2016 var Guterres kjörinn í embættið og tók við því þann 1. janúar 2017.
Suðurríkjasambandið

Suðurríkjasambandið eða Sambandsríki Ameríku (Confederate States of America eða CSA á ensku) var ríki í Norður-Ameríku sem var til frá árinu 1861 til 1865. Suðurríkjasambandið var í upphafi myndað af sjö aðskilnaðarsinnuðum suðurfylkjum Bandaríkjanna þar sem þrælahald var við lýði: Suður-Karólínu, Mississippi, Flórída, Alabama, Georgíu, Louisiana og Texas. Efnahagur þessara fylkja var byggður á landbúnaði, sérstaklega bómullarrækt og plantekrukerfi sem reiddi sig á vinnuafl svartra þræla.

Fylkin sjö sögðu sig úr Bandaríkjunum eftir forsetakosningarnar árið 1860 þar sem frambjóðandi Repúblikana, Abraham Lincoln, vann sigur. Lincoln hafði lofað að hefta framgöngu þrælahalds inn á ný landsvæði Bandaríkjanna í vesturhluta Norður-Ameríku og var þrælaeigendum í suðurríkjunum því mjög í nöp við hann. Áður en Lincoln tók við völdum í mars var ný ríkisstjórn Suðurríkjasambandsins stofnuð í febrúar 1861. Sú ríkisstjórn var talin ólögmæt af stjórnvöldum Bandaríkjanna. Þegar bandaríska borgarastyrjöldin hófst í apríl sögðu fjögur þrælafylki til viðbótar – Virginía, Arkansas, Tennessee og Norður-Karólína – sig einnig úr Bandaríkjunum og gengu til liðs við Suðurríkjasambandið. Suðurríkin samþykktu einnig aðild Missouri og Kentucky, en þau fylki lýstu þó aldrei formlega yfir útgöngu úr Bandaríkjunum né réðu Suðurríkjamenn nokkurn tímann yfir landsvæði þeirra.

Bandaríska alríkisstjórnin viðurkenndi ekki útgöngu Suðurríkjanna úr ríkjasambandinu og taldi Suðurríkjasambandið ólögmætt. Bandaríska borgarastyrjöldin hófst með árás Suðurríkjamanna á Sumter-virki þann 12. apríl 1861. Ekkert erlent ríki viðurkenndi sjálfstæði Suðurríkjasambandsins formlega en Bretland og Frakkland leyfðu útsendurum þess þó að versla með vopn og aðrar birgðir. Árið 1865, eftir fjögurra ára átök og um 620.000 manna dauðsfall á vígvellinum gáfust heraflar suðurríkjanna upp og Suðurríkjasambandið var leyst upp. Þá höfðu nærri því allir hermenn suðurríkjanna neyðst til að gefast upp eða verið leystir frá störfum og Suðurríkjasambandið var ofurliði borið. Árið 1865 harmaði forseti aðskilnaðarsinnanna, Jefferson Davis, að Suðurríkjasambandið virtist hafa „horfið“.
Joséphine de Beauharnais

Marie Josèphe Rose Tascher de La Pagerie eða Joséphine de Beauharnais (23. júní 1763 – 29. maí 1814) var fyrsta eiginkona Napóleons Bónaparte, frá 1796 til 1809. Sem slík var hún keisaraynja Frakka frá 1804 til 1809 og drottning Ítalíu frá 1805 til 1809.

Joséphine hlaut gælunafnið „la belle Créole“ eða Kreóladaman fagra. Hún fæddist á búgarði í Martinique en ferðaðist til Frakklands eftir að hún giftist Alexandre de Beauharnais, sem tók þátt í frönsku byltingunni. Alexandre var tekinn af lífi í Ógnarstjórninni og Joséphine var sjálf fangelsuð í nokkra mánuði. Eftir að henni var sleppt kynntist hún Bónaparte hershöfðingja á skemmtistöðum Parísar og giftist honum. Hjónaband þeirra gerði hana seinna að keisaraynju en samband hennar við tengdafjölskylduna var aldrei gott. Þar sem Joséphine tókst ekki að sjá Napóleon fyrir erfingja skildi keisarinn við hana og hún dró sig til hlés í landeign sinni við Malmaison. Þrátt fyrir að hafa ekki eignast börn með Napóleon átti Joséphine fræga afkomendur úr fyrra hjónabandinu, þar sem dóttir hennar, Hortense de Beauharnais, varð síðar móðir Napóleons III Frakkakeisara. Auk þess varð hún langamma konunga og drottninga Svíþjóðar og Danmerkur í gegn um son sinn, Eugène. Joséphine er einnig minnst fyrir áhuga sinn á tísku og á blómarækt, en setur hennar í Malmaison var þekkt fyrir ægifagran rósagarð sinn.
Friðrik 3. keisari

Friðrik III getur átt við eftirfarandi:
Formósuölur

Alnus formosana, eða Formósuölur, er elritegund frá Tævan. Þetta er meðalstórt tré, að 20m hátt. Hann er algeng tegund á árbökkum frá sjávarmáli upp í 2900 m.h.yfir sjávarmáli.

Tilvísanir.

Alnus formosana (Burkill) Makino, Bot. Mag. (Tokyo). 26: 390. 1912.

Alnus maritima (Marshall) Nuttall var. Formosan Burkill in FB Forbes and Hemsley, J. Linn. Soc., Bot. 26: 500. 1899; A. japonica (Thunberg) Steudel var. Formosan Callier.

Trees up to 20 m in height; dark gray-brown bark. Purplish brown branches, glabrous, grooved; barely pubescent twigs. Stipitate outbreaks, with 2 scales glabrous vaults. Petiole 1.2-2.2 cm, slender pubescent, densely furrow; Elliptic or oblong-lanceolate Limbo, rarely ovate-oblong, 6-12 × 2–5 cm, abaxially bearded in axils, lateral veins adaxially subglabrous, rounded or broadly cuneate base, irregularly minutely serrated margin, acuminate or acute apex; lateral veins 6 or 7 on each side of the midrib. One female inflorescence, or 2-4 in a cluster, ellipsoid, 1-2.5 cm; peduncle 3–5 mm, robust; bracts 3–4 mm, woody, cuneate base, rounded apex 5-lobed. Nutlet obovate, 2–3 mm, papery wings 1 / 4-1 / 3 as wide as nutlet. Fl. May–June, fr. July–September
Alnus heterodonta

Alnus heterodonta er útdauð tegund af elri sem var snemma á ólígósentímabilinu í mið Oregon.
Hvalárvirkjun

Hvalárvirkjun er fyrirhuguð virkjun í Ófeigsfirði á Ströndum. Með Hvalárvirkjun er fyrirhugað að virkja árnar Hvalá, Rjúkanda og Eyvindarfjarðará á Ófeigsfjarðarheiði til raforkuframleiðslu og er gert ráð fyrir að afl virkjunarinnar verði 55 MW. Fyrirhuguð eru þrjú miðlunarlón Vatnalautalón, Hvalárlón og Eyvindarfjarðarlón.

Framkvæmdir hófust sumarið 2019 Jarðamarkadeilur hafa orðið vegna vikjunarinnar.

Tengill.

Hvalárvirkjun (vefur andstæðinga Hvalárvirkjunnar)
Alnus subcordata

Alnus subcordata er elritegund, ættuð frá tempruðum svæðum í Íran og Kákasus.

Þetta er lauffellandi tré að 15-25 m hátt, náskylt "A. cordata", með álíka gljáandi græn hjartalaga blöð, 5-15 cm löng.

Nytjar.

Viðurinn er t.d. nýttur í pappírsframleiðslu. Viðurinn er auðleitur, æðóttur, þéttur og vatnsþolinn. Hentugur í handverk.

Viðbótarlesning.

Shayanmehr, F., JalaliI, S., Hosseinzadeh Colagar, A., Yousefzadeh, H., &amp; Zare, H. (2015). Pollen morphology of the genus "Alnus" mill. In hyrcanian forests, north of iran. Applied ecology and environmental research, "13"(3), 833-847. https://doi.org/10.15666/aeer/1303_833847

Rahimi, D., Kartoolinejad, D., Nourmohammadi, K., &amp; Naghdi, R. (2016). Increasing drought resistance of Alnus subcordata CA Mey. seeds using a nano priming technique with multi-walled carbon nanotubes. "Journal of Forest Science", "62"(6), 269-278. http://www.agriculturejournals.cz/web/jfs/?s=rahimi&amp;x=0&amp;y=0

Colagar, A. H., Yousefzadeh, H., Shayanmehr, F., Jalali, S. G., Zare, H., &amp; Tippery, N. P. (2016). Molecular taxonomy of Hyrcanian Alnus using nuclear ribosomal ITS and chloroplast trnH-psbA DNA barcode markers. "Systematics and biodiversity", "14"(1), 88-101. http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14772000.2015.1102172
Hæruölur

Hæruölur (Alnus incana ssp. hirsuta) er undirtegund Gráelris og er meðalstórt tré af birkiætt.

Lýsing.

Það verður 18 til 20m að hæð í heimkynnum sínum. Hæruelri líkist mjög gráelri, en er með stærri blöð og köngla. Börkur svarbrúnn, greinar með þéttdúnhærða brúska aðeins fyrst í stað, rauð-brún, eldri greinar bládöggvaðar, sléttar. Brum egglaga, límug, með purpuralita dúnhæringu. Tréð hefur svepprót eins og önnur elri.

Útbreiðsla.

Það vex í fjöllum mið- og norðaustur Asíu.

Á Íslandi.

Finnst hérlendis og eru eintök í Grasagarði Reykjavíkur og Lystigarði Akureyrar sem þrífast vel.
Réttarholtsskóli

Réttarholtsskóli er gagnfræðaskóli sem hefur aðsetur að Réttarholtsvegi 21-25 í póstnúmeri 108 í Reykjavík.

Skólanum var komið á fót árið 1956 og þjónustar nemendur í 8.-10. bekk í Bústaða- og Smáíbúðahverfinu, Fossvogshverfi og Grófunum.

Fjöldi nemenda skólaárið 2018-2019 er um 400 og mun fjöldi starfsfólks vera um 50 talsins.

Nafn skólans dregur nafn sitt af áður þekktu kennileiti í Bústaða- og Smáíbúðahverfinu; Réttarholti, en holtið dregur nafn sitt af rétt sem þar var staðsett en er nú horfin.

Hlutar kvikmyndarinnar "Punktur punktur komma strik" voru teknir upp í Réttarholtsskóla.
Alnus orientalis

Alnus orientalis er elritegund sem var lýst af Joseph Decaisne. Engar undirtegundir eru skráðar.
Ránjaxl

Ránjaxl er í tannlækningum síðasti framjaxlinn og síðasti neðri jaxlinn í rándýrum.
.rs

.rs er þjóðarlén Serbíu.
Djúpidalur (Eyjafirði)

Djúpidalur er dalur inn úr Eyjafirði og er mynni hans er staðsett um 25 km innan Akureyrar.

Í Djúpadal eru tvær virkjanir og kallast þær Djúpadalsvirkjun 1 og 2. Uppsett afl í þeirri fyrri er um 2 MW og í þeirri seinni tæpt MW.
Alnus × hanedae

Alnus × hanedae er elriblendingur sem var fyrst lýst af Suyinata. Það er ættað frá Japan.

Þetta er blendingur Alnus firma × Alnus sieboldiana.