arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Vaktir

Vaktir eða vaktavinna er vinnufyrirkomulag þar sem sólarhringnum er skipt upp í vel afmarkaðar vinnulotur. Bakvakt nefnist vakt þar sem starfmaður er heima, en getur með skömmum fyrirvara mætt til vinnu eftir útkall, t.d. eru menn í hjálparsveitum á bakvöktum. Algengt vaktafyrirkomulag eru þrískiptar vaktir, sem eru þá 8 klukkustunda langar og tvískiptar vaktir sem eru 12 klukkustundir. Á skipum er stundum notast við fjórskiptar vaktir, sem eru þá 6 klukkustunda langar.

Aðrar starfsstéttir sem vinna gjarnan á vöktum eru: læknar, hjúkrunarfólk, lögregla, slökkvilið, veðurfræðingar o.s.frv.

Sjóvaktir.

Vaktir á sjó nefndust áður fyrr sjóvaktir og má þar nefna eftirfarandi:

Sjómenn nefndu (og nefna) það "glas", þegar klukkan er á slaginu og vaktirnar eiga að skipta. Þá var oft hrópað á þá sem sváfu en áttu að hefja næstu vakt: Svona upp með þig það er glas! Þessi notkun orðsins er dregin af orðinu stundaglas og átt er við það að sandurinn hafi verið að renna niður og glasinu skuli snúið við.

Í reglugerð um vaktstöður um borð í íslenskum farþegaskipum og flutningaskipum (nr. 599/2001) eru sérstaklega tilgreindar siglingavakt, þilfarsvakt, vélstjóravakt og fjarskiptavakt.
Robert Falcon Scott

Robert Falcon Scott (f. 6. júní 1868 – d. 29. mars 1912) var foringi í breska konunglega sjóhernum og landkönnuður með mikinn áhuga á Suðurskautslandinu. Í kapphlaupinu um að verða fyrstur á suðurpólinn varð Scott annar á eftir Roald Amundsen. Scott og félagar hans létust allir úr kulda á leið sinni af pólnum og hefur Scott síðan verið nokkurs konar ímynd þeirra fórna sem menn urðu að færa á árdögum landkönnunar á heimskautasvæðunum.
Katarar

Katarar (grísku: "καθαροί" hinir hreinu) voru sértrúarflokkur upprunninn á 11. og 12. öld á Ítalíu og í Suður-Frakklandi (Languedoc) sem náði mestri útbreiðslu meðal láglendisbænda þar. Kaþólska kirkjan leit ekki á viðhorf þeirra sem kristin, dæmdi þá villutrúarmenn og lét útrýma þeim á 13. og 14. öld. Af nafni þeirra er dregið uppnefni villutrúarmanna í mörgum tungumálum, eins og t.d. "Ketzer" á þýsku og "kætter" á dönsku.

Þekktastir Katara voru "Albigensar" og er sá angi þeirra stundum notaður sem samheiti yfir Katara. Þeir eru kenndir við borgina Albi í Suður-Frakklandi. Albigensar voru, líkt og Katarar, á öndverðum meiði við rómversk-kaþólsku kirkjuna og sakramenti hennar. Þeir kenndu róttæka tvíhyggju anda og efnis, en hið síðarnefnda álitu þeir af hinu illa, og fordæmdu styrjaldir, dauðarefsingar og hjónaband. Innósentíus 3. páfi reyndi að vinna bug á katarismanum með trúboði, en þegar það skilaði litlu predikaði hann krossferð gegn Albigensum. Hún leiddi til grimmilegrar styrjaldar sem hófst árið 1209 og lauk ekki með öllu fyrr en tuttugu árum síðar. Þá hafði Katörum nánast verið útrýmt og hefur þessi styrjöld verið nefnd Krossferðin gegn Albigensum.
Frederic de Forest Allen

Frederic de Forest Allen (1844 – 1897) var bandarískur fornfræðingur frá Oberlin í Ohio.

Allen brautskráðist frá Oberlin College árið 1863 og hélt til Þýskalands. Hann nam við háskólann í Leipzig frá 1868 til 1870 og lauk náminu með doktorsgráðu. Doktorsritgerð hans hét "De Dialecto Locrensium" ("Um lókríska mállýsku").

Að námi sínu loknu varð hann prófessor við háskólann í Austur-Tennessee, háskólann í Cincinnati og Yale College. Hann kenndi klassíska textafræði við Harvard síðustu sautján ár ævi sinnar.
Bjarnarey

Bjarnarey getur átt við:
Forsetakosningar á Íslandi 2004

Forsetakosningar 2004 voru hinar íslensku forsetakosningar sem fóru fram árið 26. júní 2004. Ólafur Ragnar Grímsson fékk flest akvæði.

Á kjörskrá voru 213.553 og var kjörsókn óvenju dræm, eða 62,9%.
Fornyrðislag

Fornyrðislag er forn bragarháttur og einn Edduhátta, elstu bragarhátta íslensks kveðskapar. Líkt hinum Edduháttunum er fornyrðislag órímað og byggist á strangri stuðlasetningu. Annar edduháttur, málaháttur er nauðalíkur fornyrðislagi og virðist sem þeim tveim sé stundum blandað saman. Af fornyrðislagi þróaðist kviðuháttur, en hann er reglulegri en edduhættirnir (sjá t.d. Sonatorrek). Fornyrðislag var endurvakið á Íslandi á 18. og 19. öld fyrir áhrif rómantísku stefnunnar.

Hver braglína fornyrðislags hefur tvö ris en breytilegan fjölda áherslulausra atkvæða. Stuðlasetning tengir saman tvær og tvær línur en rím er ekkert. Línufjöldi var upphaflega breytilegur en varð síðan átta línur.

Dæmi úr Völuspá:
Ingunnarskóli

Ingunnarskóli er einstaklingsmiðaður grunnskóli í Grafarholti í Reykjavík. Skólinn notast við teymiskennslu í árgangablönduðum hópum.

Skólinn er nefndur eftir Ingunni Arnórsdóttur.
Hálfsjálfvirkt skotvopn

Hálfsjálfvirkt skotvopn er skotvopn, sem notar hluta af gasi drifenfis til að spenna byssuna og kasta út notuðu skothylki og hleðst byssan sjálfkrafa nýju skoti. Eftir að hleypt hefur verið af byssunni má skjóta næsta skoti, með því að taka í gikkinn. Með alsjálfvirkri byssu má tæma magasínið með því að taka einu sinni í gikkinn.
AFC Norður

AFC Norður eða AFC North er norður-riðillinn í AFC-deildinni í NFL-deildinni. Riðillinn var stofnaður undir nafninu AFC Mið en árið 2002 var nafninu breytt í AFC Norður. Houston Oilers (núna "Tennessee Titans") og Jacksonville Jaguars voru í riðlinum til ársins 2002 en þessi lið voru flutt í AFC Suður. Meðlimir norðurriðils AFC eru:
Lásbogi

Lásabogi (armbrysti eða armbryst) er skefti (bogaskefti) með áföstum tré- eða stálboga, sem venjulega var spenntur með vindu.

Lásbogar komu til Norðurlanda á 12. öld.
Staðarnet

Staðarnet (enska: "LAN", stendur fyrir "local area network") á við net tölva sem eru tengdar saman um skamman veg, til dæmis á heimili, í skrifstofum eða í skrifstofubyggingum. Uppbygging netsins er oftast þannig að það er einn netþjónn sem sér um ýmsar þjónustur til dæmis skráarhýsingu, prentun og vistfangaúthlutun. Tölvan sem notandi notar biður um þjónustu frá netþjóni. Netþjóninn getur afgreitt margar beiðnir í einu og er venjan að netþjónar séu með mismunandi aðgangsstýringar sem hafa verið úthlutaðar til notenda, þar sem notandi þarf að vera með viðkomandi réttindi til að sækja þær þjónustur sem hann óskar frá netþjóninum, t.d. sækja skrá í skjalasafn.

Flest staðarnet í dag eru þráðlaus og byggð á IEEE 802.11- (betur þekkt sem Wi-Fi) eða IEEE 802.3-staðlinum sem keyrir á 10, 100 eða 1000 Mbit/s. RJ45-snúrur eru í flestum tilvikum notaðar til að tengja tækin saman í þeim staðli.

Staðarnet innhalda í flestum tilvikum fáeina deila (e. "network switch") sem eru gjarnan tengdir saman á einn beini eða mótald (t.d. DSL). Þegar tvö staðarnet eru tengd saman í gegnum beini þá er tengingin þar á milli í kallað víðnet. Ólíkt víðneti þá eru það helstu einkenni staðarnets að þar er gagnahraði mun meiri en á víðneti.

Staðarnet á heimilum.

Við fjölgun tölva og tækja á nútíma heimilum þá hefur staðarnet verið notað til að tengja tækin saman. Mikið af þessum heimilum í dag eru að nota þráðlaust staðarnet með 802.11 g/b staðlinum sem sendir gögn sem langar örbylgjur á 2.4 GHz tíðninni. IEEE 802.3 staðallinn er einnig notaður á mörgum heimilum.

Saga.

Staðarnet var fyrst tekið í notkun árið 1964 á Livermore rannsóknarstofunni til aðstoðar við kjarnorkuvopna rannsóknir.

Í þá daga fyrir einkatölvuna, þá voru staðarnet oft bara með eina aðalvél. Þar gátu notendur fengið aðgang að henni í gegnum útstöðvar með litlum gagnahraða.

Fyrsta staðarnetið var búið til á seinni hluta sjöunda áratugs síðustu aldar og var notað til þess að búa til háhraða tengingu milli tveggja tölva á einum stað. Á þessum tíma voru íðnet (e. "Ethernet") og ARCNET vinsælust.

Með tilkomu stýrikerfa eins og DOS þá byrjuðu staðarnetin að stækka og byrjuðu á u.þ.b. 12 tölvum á staðarneti og allt upp í hundruði. Í upphafi var staðarnetið notað til þess að deila gagnaplássi og prenturum sem á þessum tíma var dýrkeypt.
PNG

PNG (Portable Network Graphics) er bitmap myndasnið sem notar þjöppun án gæðataps. PNG var búið til til þess að bæta og koma í staðinn fyrir GIF sniðið.

Eins og GIF sniðið þá styður PNG gagnsæi.
Vífilsstaðir

Vífilsstaðir (áður Vífilsstaðaspítali) var berklahæli og hjúkrunarheimili í Garðabæ sem tók formlega til starfa 5. september 1910. Starfsemi Vífilsstaða snérist um þjónustu við berklasjúklinga þar til hælinu var breytt í spítala fyrir sjúklinga með öndunarfærasjúkdóma á vegum LSH árið 1973. Árið 1976 tók til starfa meðferðarstofnun fyrir áfengissjúklinga á vegum Kleppsspítala í sérhúsnæði á Vífilsstöðum.

Öll starfsemi hins opinbera lagðist af árið 2002 en þá tók Hrafnista við húsnæðinu og rak þar öldrunarheimili fyrir um 50 manns til 20. ágústs 2010. Vífilsstaðir eru í eigu ríkisins og eru í umsjá fasteignaumsýslu þess.

Saga.

Upprunalega byggði Vífill bæinn Vífilsstaði eftir að Ingólfur Arnarson, landnámsmaður Íslands, hafði veitt honum frelsi fyrir fund á öndvegissúlum sínum tveim sem hann hafði varpað frá borði og hugðist byggja sér bæ þar sem þær ráku á land. Vífilsfell er einnig kennt við hann.

Þann 1. september 1910 var spítali fyrir berklasjúklinga byggður á Vífilsstöðum sem Rögnvaldur Ólafsson teiknaði. Eftir að berklasjúklingum fór fækkandi árið 1973 var byrjað að taka á móti öllum öndunarfærasjúklingum. Þar var einnig stórt kúabú, sem lagt var niður árið 1974. Sérstök meðferðardeild fyrir áfengissjúklinga sem tilheyrði Kleppsspítala var stofnuð þar árið 1976. Þeirri deild var lokað 2002.

Rekstur hjúkrunarheimilis fyrir aldraða hófst í byrjun árs 2004 að endurinnréttingu á húsinu loknu. Telst aðstaðan með þvi nútímalegra sem gerist. Hrafnista annast rekstur Vífilsstaða og leigir húsið af ríkinu. Níu af hverjum tíu heimilismanna koma beint af öldrunardeildum LSH, en 10% heimilismanna eru teknir inn samkvæmt hefðbundnum inntökureglum.

Þar starfar prestur sem sinnir sálgæslu og trúarlegri þjónustu við heimilismenn, aðstandendur og starfsfólk.
Jessica Stam

Jessica Stam (f. 23. apríl 1986) er kanadísk fyrirsæta.

Stam fæddist í Kincardine í Ontario og ólst upp á bóndabæ ásamt 6 bræðrum. Fjölskylda hennar var mjög trúuð í æsku hennar og upprunalega langaði hana helst til að verða tannlæknir. Þegar Stam var aðeins 16 ára var hún uppgvötvð af Michele Miller í Tim Hortons-kaffibúð. Hann er umboðsmaður í International Model Management skrifstofu í Barrie í Ontario.

Steven Meisel var svo fenginn til að taka af henni nokkrar myndir og fljótlega sló hún í gegn og hönnuðir á borð við Chanel, Marc Jacobs, Anna Sui, Vera Wang, Valentino, Sonia Rykiel, Miu Miu, Gucci, Prada, Dolce &amp; Gabbana og Holt Renfrew vildu fá hana til starfs við sig.

Nú er hún eitt eftirteknarverðasta módelið enda hefur hún fengið viðurnefni „doll face“ eða dúkkuandlit.
Rækjuvinnslan á Hólmavík

Rækjuvinnslan á Hólmavík er rækjuvinnslustöð rekin af Hólmadrangi hf., hún er ein fullkomnasta rækjuvinnslustöð Íslands og hefur síðan rækjuveiðar hófust á Hólmavík árið 1965 verið ein mikilvægasta atvinnugrein staðarins, en í henni vinna rúmlega 30 manns.
Leira (fljót)

Leira (eða Leirá ) (franska "Loire") lengsta fljót í Frakklandi um 1010 km að lengd. Leira kemur upp í sunnanverðu Franska miðhálendinu, rennur til norðurs, norðvesturs og vesturs um borgirnar Orléans, Blois, Tours og Nantes og fellur í norðvestanverðan Fetlafjörð (Biskajaflóa). Helstu þverár eru Allier, Vienne og Maine og fljótið tengist m.a. Signu með skurðum. Rennsli Leiru er breytilegt og flóð tíð. Siglingar um Leiru voru áður miklar en með stærri skipum hefur mjög dregið úr þeim. Vatnasvið Leiru er 117.480 km².
Þrætuepli

Þrætuepli er eplið sem gyðjan Eris fleygði til Heru, Afródítu og Pallas Aþenu, en á eplið var ritað: „til hinnar fegurstu“ (gr. καλλιστι). Var París fenginn til að skera úr um hver þeirra það væri sem eplið ætti að hljóta. Hann gaf Afródítu eplið vegna þess að hún lofaði honum fegurstu konur jarðar. Þannig komst hann yfir Helenu hina fögru. Var þetta upphafið að Trójustríðinu.

Þrætuepli er einnig haft um eitthvað sem menn deila um.
Nemuljón

Nemuljónið var ljón í grískri goðafræði sem hafði feld sem var járn-, brons- og steinheldur. Herakles missti einn fingur í viðskiptum sínum við það, en kyrkti það í fangbrögðum. Notaði hann klær þess til að flá það og hafði síðan haus þess í hjálms stað, en feldinn sem kufl.
Leikari/leikkona ársins í aðalhlutverki

Edduverðlaunin fyrir leikara/leikkonu ársins í aðalhultverki hafa breyst töluvert frá upphafi edduverðlaunanna. Á fyrstu afhendingunni, 1999, voru veitt verðlaun fyrir karlleikara annarsvegar og leikkonu hinsvegar, bæði aðalhlutverk og aukahlutverk. Næsta ár var þeim skipt niður í fjóra flokka, aðalhlutverk annarsvegar og aukahlutverk hins vegar. Verðlaunin 2004 földu í sér þá breytingu að karlleikaraverðlaunin og leikkonuverðlaunin var skeytt saman og því aðeins tvö verðlaun gefin, þar er; fyrir aðalhlutverk annarsvegar og aukahlutverk hins vegar. Ingvar E. Sigurðsson er eini leikarinn sem hefur unnið verðlaunin oftar en einu sinni, eða alls fjórum sinnum.
Stanford-háskóli

Stanford-háskóli (Leland Stanford Junior University, þekktari sem Stanford University eða einfaldlega Stanford), er einkarekinn rannsóknarháskóli í Kaliforníu. Skólinn er í Silicon Valley í Santa Clara sýslu, 60 km suðaustur af San Francisco og um 36 km norðaustur af San José. Skólinn var stofnaður árið 1891.

Við skólann kenna tæplega 1800 kennarar en nemendur eru á 7. þúsund í grunnnámi og rúmlega 8 þúsund í framhaldsnámi. Fjárfestingar skólans nema 15,2 milljörðum bandaríkjadala en skólinn er þriðja ríkasta menntastofnun Bandaríkjanna á eftir Harvard og Yale.
Kakemono

Kakemono (japönsku: 掛け物, en nú oftast 掛け軸) er austurasískt málverk á pappírs- eða silkirenningum sem eru festir við kefli að neðanverðu. Kakemono-málverk eru bæði með mynd og áletrun og eru hengd á vegg við hátíðleg tækifæri (sjá: makimono). Kakemono er blek-og-pentskúfs málverk og hangir oft uppi í tehúsum til að setja réttu stemminguna og innihald þeirra er oftast í samræmi við árstíðina, atburðin eða það tækifæri sem fagna ber þegar hún er hengd upp.
1209

Árið 1209 (MCCIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
1219

Árið 1219 (MCCXIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Dartmouth-háskóli

Dartmouth-háskóli (Dartmouth College) er einkarekinn háskóli í Hanover í New Hampshire, í Bandaríkjunum. Hann er einn hinna átta svonefndu Ivy League-skóla og einn af níu háskólum Bandaríkjanna sem voru stofnaðir áður en nýlendurnar lýstu yfir sjálfsæði.

Dartmouth var stofnaður árið 1769 af Eleazar Wheelock. Auk grunnnáms í hug-, raun- og félagsvísindum rekur Dartmouth læknaskóla, verkfræðiskóla og viðskiptaskóla og býður upp á framhaldsnám í sumum greinum. Nemendur eru 5.744 talsins, 4.078 þeirra grunnmenar. Dartmouth er þar með minnsti skólinn í Ivy League-deildinni.

Fjárfestingar skólans nema um 3,1 milljörðum bandaríkjadala.

Einkunnarorð skólans eru "Vox clamantis in deserto" eða „Rödd hrópandans í eyðimörkinni“.
Styx

Styx (Styxfljót eða Stígsfljót) (stundum nefnt „hið óttalega eiðsvatn“) er undirheimafljót í grískri goðafræði sem guðirnir vinna eiða sína við þegar mikið liggur við.

Styx er ein kvísl af Ókeansstraumi, sem rennur niður í undirheima. Í "Ódysseifskviðu" eru þar talin þrjú fljót önnur: Akkeron, Kokytos (tárafljót) og Pyriflegeþon (eldfljót). Mætast Kokytos og Pyriflegeþon, falla loks í Akkeron og mynda öll óskaplegan dunandi flaum. Síðar hugsuðu menn sér, að Akkeron myndaði takmörk undirheima.
1228

Árið 1228 (MCCXXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
1233

Árið 1233 (MCCXXXIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Simpson-fjölskyldan, þáttaröð 7

Sjöunda þáttaröð Simpsons markar upphaf tveggja ára stjórnartíð Simpson-rithöfundanna Bills Oakley og Josh Weinstein. Fyrsti þáttur þáttaraðarinar er seinni hluti Hver Skaut Hr. Burns? sem David Mirkin framleiddi (og báðir þættirnir voru samdir af Oakley og Weinstein), ásamt þremur öðrum sem hann framleiddi fyrir þáttaröð 6.
Össur hvíti Þorleifsson

Össur hvíti Þorleifsson var landnámsmaður.

Um hann segir í Landnámabók:
Mary Warnock

Helen Mary Warnock, barónessa (f. 14. apríl 1924; l. 20. mars 2019) var breskur heimspekingur, siðfræðingur og hugspekingur.

Mary Warnock kenndi heimspeki við St Hugh's College í Oxford-háskóla frá 1949 til 1966. Frá 1966 til 1972 var hún skólastjóri stúlknaskólans Oxford High School. Hún var Talbot rannssóknarfélagi við Lady Margaret Hall (1972-1976). Frá 1976-84 var hún rannsóknarfélagi á St Hugh's College og varð heiðursfélagi árið 1985. Árið síðar varð hún skólastjóri í Girton College í Cambridge og gegndi þeirri stöðu í þrjú ár.

Mary Warnock giftist heimspekingnum Geoffrey Warnock árið 1949. Þau eignuðust tvo syni og þrjár dætur.
É

É eða é (borið fram je) er 7. bókstafurinn í íslenska stafrófinu.
Ó

Ó eða ó (borið fram ó) er 19. bókstafurinn í íslenska stafrófinu.
Þ

Þ eða þ (skrifað "þorn", borið fram bæði sem „þoddn“ eða „þorn“) er þrítugasti bókstafurinn í íslenska stafrófinu eins og það er nú haft, en var áður 34. stafurinn (á meðan c, q, z og w voru höfð með). Þ kemur aðeins fyrir í upphafi orðs (þúfa", þjófur") eða sem fyrsti stafur í síðari lið samsettra orða ("farþegi"), og endar því ekkert orð á bókstafnum þ. Þ er óraddað og tannmælt önghljóð í nútímamáli, og var líkt í fornmáli- en þorn var stundum ritað í staðin fyrir "ð" (t.d. "verþa"). Þ hefur verið notað samfellt í íslensku frá upphafi.

Saga þorns.

Táknið Þ var notað í norrænu rúnaletri og var nefnt "þurs", í engilsaxnesku rúnaletri hét samsvarandi stafur "þorn". Ekki er ólíklegt að latneski bókstafurinn þ hafi verið tekinn upp í íslensku og norsku fyrir ensk áhrif og bendir hið íslenska nafn stafsins til þess. Elstu heimildir um notkun þ í íslensku eru í handritum frá miðri 12. öld. Norðmenn hættu að nota bókstafinn þ um 1400 en yngstu dæmi um notkun þ í enskum handritum eru frá miðri 15. öld. Fyrsti málfræðingurinn bjó til fjögur tákn fyrir þau sérhljóð sem þá voru ekki til í latínu en í Fyrstu málfræðiritgerðinni stendur:

Tíðni.

Stafurinn þorn kemur fram í um 1,59% skipta
Arndís auðga Steinólfsdóttir

Arndís hin auðga Steinólfsdóttir var landnámskona.

Um hana segir í Landnámabók:
Anthony Kenny

Sir Anthony John Patrick Kenny (f. 16. mars 1931 í Liverpool á Englandi) er enskur heimspekingur sem fæst einkum við hugspeki, trúarheimspeki og heimspekisögu, einkum fornaldarheimspeki, miðaldaheimspeki og skólaspeki sem og heimspeki Ludwigs Wittgenstein.
Taípei 101

Taípei 101 er 449,2 metra há bygging sem staðsett er í Taípei, höfuðborg Tævan. Byggingin er hæsti skýjakljúfur heims. Til eru hærri mannvirki, sem ekki teljast byggingar, heldur frístandandi turnar.

Nafnið (101) er dregið af fjölda hæða í húsinu. Allt í allt er byggingin 509,2 metra há ef turninn á þakinu er talinn með, en sú tala er oftast notuð þegar hæð byggingarinnar er talin. Fleira er merkilegt við bygginguna en hæðin: t.d. er meginhluti hennar átta kassar sem hver inniheldur átta hæðir, en átta er talin gæfutala í Tævan, enda stendur byggingin við eitt virkasta jarðskjálftasvæði heims. Meðan á byggingunni stóð skók einn stór jarðskjálfti Taípei og féllu þá tveir risakranar niður á jörðina en aðeins einn lét lífið.
Forsíða

&lt;templatestyles src="Template:Forsíða/styles.css" /&gt;

Grein mánaðarins

– Tilnefna grein mánaðarins

Í fréttum

Sjá aðra atburði ársins

Atburðir .

Sjá hvað fleira gerðist .

Vissir þú...

Úr

Systurverkefni

__NOEDITSECTION__
Kaldbaksvík

Kaldbaksvík á Ströndum er stærsta víkin á milli Bjarnarfjarðar og Veiðileysufjarðar í Kaldrananeshreppi.

Landnámsmaðurinn Önundur tréfótur nam þar land og byggði þar bæ sinn Kaldbak, að norðanverðu í víkinni. Á þeirri jörð stendur hús sem byggt var 1955 úr viðum húss kaupmannsins í Kúvíkum við Reykjarfjörð. Bærinn Kleifar stendur sunnan við víkina og er einungs notað til sumardvalar líkt og Kaldbakur. Fáein önnur smærri sumarhús í einkaeign eru í landi Kleifa.

Kaldbakshorn gnæfir yfir víkinni sunnanverðri, 508 metra hátt, sagnir eru af því að Svanur á Svanshóli hafi gengið í fjallið eftir að hann drukknaði út af víkinni og að þar hafi verið vel tekið á móti honum. Svanur bjó á Svanshóli í Bjarnarfirði. Sagan segir að göng liggi úr hlíðinni ofan við Svanshól undir fjallgarðinn og út um Svansgjá, sem er áberandi gjá í Kaldbakshorni. Þá leið notaði Svanur til að stytta sér leið er hann reri til fiskjar frá Kaldbaksvík.

Kaldbaksvíkurvatn er í dalnum inn af víkinni og þar nokkru ofar er að finna heita hveri með allt að 70°C heitu vatni.

Fjallendið milli Kaldbaksvíkur og Veiðileysufjarðar er á náttúruminjaskrá og hæsti tindur svæðisins er Lambatindur, 854 m.
Lágafellsskóli

Lágafellsskóli er grunnskóli í Mosfellsbæ. Skólinn stendur við Lækjarhlíð. Haustið 2021 voru um 140 starfsmenn við skólann, 645 nemendur í 1. - 10. bekk og 126 börn á leikskóladeildinni, Höfðabergi.

Skólastjóri Lágafellsskóla er Lísa Greipsson.
Charles Sanders Peirce

Charles Sanders Peirce (10. september 1839 í Cambridge í Massachusetts – 19. apríl 1914) var bandarískur heimspekingur, eðlisfræðingur og fjölfræðingur. Peirce var menntaður efnafræðingur og vann að vísindum í rúm 30 ár en er einkum minnst fyrir framlag sitt til rökfræði, stærðfræði, heimspeki og táknfræði.

Peirce hlaut ekki mikla athygli á sínum tíma og allt fram yfir miðja 20. öld. Mikið af skrifum hans er enn óútgefið. Hann skrifaði mest á ensku en birti einnig nokkrar greinar á frönsku. Hann var frumkvöðull í stærðfræði og vísindalegri aðferðafræði og vísindaheimspeki, þekkingarfræði og frumspeki en áleit sig öðru fremur vera rökfræðing. Í huga hans náði rökfræðin einnig yfir þekkingarfræði og vísindaheimspeki en Peirce áleit rökfræðina tilheyra táknfræði. Strax árið 1886 sá hann fyrir að rafrásir sem straumur færi um eða væri tekinn af gæti framkvæmt rökaðgerðir, hugmynd sem varð að veruleika þegar fyrstu tölvur litu dagsins ljós.
Veröld Andrésar andar

Veröld Andrésar andar er skáldaður heimur þar sem sögurnar um Andrés Önd og félaga hans gerast.

Persónur.

Persónur sagnanna og árið sem þær komu fyrst fram í sviga.
Jólasveinar ganga um gólf

Jólasveinar ganga um gólf er íslenskt jólalag eftir Friðrik Bjarnason (f. 1880 - d. 1961) tónlistarkennara í Hafnarfirði. Til eru nokkrar útgáfur af laginu.
Ekwendeni

Ekwendeni er bær í Malaví, um 20 km frá Mzuzu, í héraðinu Mzimba. Bærinn var stofnaður af skoskum trúboðum og þar er ein elsta kirkja landsins. Hún tilheyrir skosku þjóðkirkjunni.

Bærinn er miðpunktur umferðar, bæði innan Malaví og á milli Kenýu og Tansaníu. Í nágrenni Ekwendeni er mikil tóbaksframleiðsla.

Í bænum er rekið sjúkrahús sem er fjármagnað af Bandaríkjamönnum og Skotum. Tumbuku-tungumál er algengt í bænum en einnig önnur tungumál vegna þess að hann liggur í alfaraleið.
1289

Árið 1289 (MCCLXXXIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
1299

Árið 129 (MCCXCIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Þjóðfélag

Þjóðfélag er hugtak sem notað er yfir stóran hóp einstaklinga sem hefur menningu og stofnanir sem aðgreinir það frá öðrum. Dæmi um þjóðfélög gætu verið sígaunar eða þjóðríki eins og Sviss eða jafnvel samheiti yfir menningarsvæði, eins og austræn þjóðfélög.

Samfélag er víðara hugtak sem getur átt við allt frá einstaklingum í fjölskyldu eða mannkynið.