arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu

Hollenska karlalandsliðið í knattspyrnu , oft kallað Oranje, spilar fyrir hönd Hollands á alþjóðlegum vettvangi, og lýtur stjórn Hollenska knattspyrnusambandsins "Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB)". Liðið vann EM-gull árið 1988 og vann tvisvar silfurverðlaun á Heimsmeistararmótunum 1974, 1978 og 2010. Á gullaldarárunum í kringum 1970 var liðið þekkt fyrir að spila sókndjarfan og skemmtilegan fótbolta, og var það oft kallað "Clockwork Orange" fyrir skemmtilegt samspil sitt.

=Leikmannahópur=

"25. mars 2020"

"Leikmannahópur sem var valinn til að spila gegn Bandaríkjunum 26.mars 2020"
Fáni Mið-Afríkulýðveldisins

Fáni Mið-Afríkulýðveldisins var tekinn í notkun 1. desember 1958. Var fáninn teiknaður af Barthélemy Boganda, áður forseta sjálfstjórnarsvæðisins Oubangui-Chari. Hann setti saman liti hins þrílita; fána bláan, hvítan og rauðan; við panafrísku litina rauðan, grænan og gulan.

Árin 1976-1979, undir Keisaradæmi Mið-Afríku, var fáninn óbreyttur, en það var gerður sérstakur fáni fyrir keisarann Jean-Bédel Bokassa. Sá fáni var ljósgrænn með gyltum erni framan við 20-odda stjörnu, bersýnilega undir áhrifum frá keisarafána Napóleons.
Reykjarfjörður (Ísafjarðardjúpi)

Reykjarfjörður er smáfjörður innst í Ísafjarðardjúpi og skilur Reykjanes hann frá Ísafirði.
Klóblaðka

Klóblaðka (fræðiheiti: "Schizymenia jonssonii") er rauðþörungur sem vex við Ísland en er ekki þekktur frá öðrum löndum. Klóblaðka uppgötvaðist fyrst við Öndverðarnes á Snæfellsnesi um aldamótin 1900 en var ekki lýst sem nýrri tegund fyrr en árið 2020.
Krossjurt

Krossjurt (fræðiheiti: "Melampyrum sylvaticum") er tegund plantna af sníkjurótarætt. Krossjurt vex á Íslandi neðan 250 metra hæðar innan um birki. Fundarstaðir krossjurtar á Íslandi eru fáir. Hún finnst aðeins á takmörkuðum hluta Vestfjarða: í inndölum Ísafjarðardjúps, Steingrímsfjarðar og Þorskafjarðar, auk þess sem hún finnst í Vaglaskógi.

Nánasti ættingi krossjurtar á Íslandi er engjakambjurt ("M. pratense") sem vex einnig í Vaglaskógi.
Norður-Austurbotn

Norður-Austurbotn (finnska: "Pohjois-Pohjanmaa"; sænska: "Norra Österbotten") er hérað í norður-Finnlandi. Í héraðinu bjuggu 413.000 manns árið 2019 og er höfuðborgin Oulu. Það er næststærsta héraðið á eftir Lapplandi og er um 44.000 ferkílómetrar (vatn og land). 30 sveitarfélög eru í héraðinu og 11 hafa borgarstatus.
Hoya shepherdii

Hoya shepherdii er fjölær jurt í vaxblómaætt. Henni var lýst af William Jackson Hooker. Útbreiðslan er í suður Himalajafjöllum.

Hún líkist mjög H. longifolia, og er stundum talin til hennar.
90 á stöðinni

90 á stöðinni voru sjónvarpsþættir sem Spaugstofan framleiddi. Hún var framhald þáttaraðarinnar 89 á stöðinni sem hóf göngu sína árið 1989. Þættirnir voru sýndir á laugadögum frá 6. janúar - 14. apríl 1990. Það var engin útsending 10. febrúar vegna úrslitaþáttar Söngvakeppninnar, en þar var Spaugstofan með skemmtiatriði, en það var ekki talið sem sér þáttur. Þættirnir urðu alls 14. Framhaldsþættirnir 91 á stöðinni byrjuðu svo 12. janúar 1991.

Málefni Spaugstofunnar í þáttunum.

Salmonellu-sýkingin, loðnumálin, samningaviðræður, umdeilda kvikmynd um engla sem sýnd var í sjónvarpinu, óveðrinu, breytingunum á Þjóðleikhúsinu, heimsmeistaramótinu í handbolta, mætingu þingmanna á Alþingi, borgarstjórnarkosningunum í Reykjavík og fleiri stórum sem smáum fréttum sem þeir tóku ekki fyrir.
Hoya obtusifolia

Hoya obtusifolia er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Robert Wight. Útbreiðslan er í Malasíu og Taílandi.
Hoya lacunosa

Hoya lacunosa er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Carl Ludwig Blume. Útbreiðslan er í Malasíu, Indónesíu og Taílandi.
Hoya heuschkeliana

Hoya heuschkeliana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Kloppenburg. Útbreiðslan er í Filippseyjum.
María Guðmundsdóttir

María Guðmundsdóttir (fædd 9. nóvember 1935 í Mosfellsbæ, lést 14. desember 2021) var íslensk leikkona sem lék m.a í Steindanum okkar og Steypustöðinni. Einnig var hún plötusnúður í þáttunum Ghetto betur.
Hoya archboldiana

Hoya archboldiana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Cecil Norman. Útbreiðslan er í Nýju-Guíneu.
Raflækningar

Raflækningar (enska: "electroconvulsive therapy, ECT") er meðferð við alvarlegum lyndisröskunum og geðrofi. Þær eru helst notaðar þegar lyfjagjöf eða aðrar meðferðir hafa ekki skilað árangri.

Meðferðin kom fyrst á sjónarsviðið á 4. áratug 20. aldar. Sjúklingur er svæfður og gefið vöðvaslakandi lyf og rafmagn er gefið í rafskaut á sjúklingi í 0,1 - 6 sekúndur. Við það verða krampar sem standa í 15-30 sekúndur. Algengt er að meðferð standi í 6-12 vikur og 2-3 í viku. Skammtímaminnistruflanir, höfuðverkur og þreyta geta verið aukaverkanir. Meðferðin hefur reynst gagnleg til styttri tíma fyrir um helming þunglyndissjúklinga. &amp;
Hoya engleriana

Hoya engleriana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Carl Curt Hosseus. Útbreiðslan er frá Indlandi til Taílands.
Rhizocarpon macrosporum

Rhizocarpon macrosporum er slétt, skærgul hrúðurflétta. Hún vex í Sonoran-eyðimörkinni í Kaliforníu og Arizona og í Afríku og Asíu. Fléttan vex í rjóðrum barrskóga frá 1.475 í 3.030 metra hæð yfir sjó. Hún finnst ekki á Íslandi.

Tegundin svipar mjög til landfræðiflikru en greinist frá henni á stærð gróanna, enda þýðir orðið „macrosporum“ orðrétt „stór gró“ á latínu.

Forþalið er svart og oft ógreinilegt. Miðlagið er hvítt.
Hoya megalaster

Hoya megalaster er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Warburg. Útbreiðslan er í Nýju-Guíneu.
Hnokkmosaflokkur

Hnokkmosaflokkur (latína: Bryopsida) er stærsti flokkur mosa og inniheldur 95% allra mosategunda eða um þa bil 11.500. Tegundir af hnokkmosaflokki eru algengar um allan heim.

Megineinkenni hnokkmosaflokks eru baukar sem geyma gró mosanna. Baukarnir hafa tennur sem mynda opkrans og ganga út frá mynni opsins án þess að vera samvaxnar. Tennurnar eru huldar þangað til op bauksins dettur af. Aðrir hópar baukmosa hafa samvaxnar tennur eða á annan hátt öðruvísi tennur, til dæmis haddmosaflokkur (Polytrichiopsida) eða hafa bauka sem opnast án tanna, til dæmis sótmosaflokkur (Andreaeopsida).

Flokkun.

Áður fyrr innihélt hnokkmosaflokkur alla baukmosa en fjöldi hópa hefur verið færður úr flokknum.

Nánari flokkun.

Að neðan er nánari flokkun á hópum innan hnokkmosaflokk. Flokkunin er byggð á Novíkov &amp; Barabaš-Krasni (2015).
Hoya rizaliana

Hoya rizaliana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af D. Kloppenburg. Útbreiðslan er í Filippseyjum.
Hoya subglabra

Hoya subglabra er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Rudolf Schlechter. Útbreiðslan er í Nýju-Guíneu.
Hoya micrantha

Hoya micrantha er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Indókína, Myanmar og Taílandi.
Póstmannafélag Íslands

Póstmannafélag Íslands er stéttarfélag starfsfólks í póstþjónustu og í hópi aðildarfélaga BSRB. Félagið var stofnað þann 26. mars árið 1919. Staða félagsins er óvenjuleg meðal íslenskra stéttarfélaga að því leyti að nálega allir félagsmenn vinna hjá einum og sama vinnuveitanda.

Sagan.

Stofnfundur félagsins var í Pósthúsinu í Pósthússtræti þann 26. mars árið 1919. Stofnunin tengdist áformum starfsmanna ríkisins að mynda með sér heildarsamtök. Ellefu félagsmenn sátu stofnfundinn þar sem skipuð var þriggja manna stjorn sem skyldi bæta hag póstmuna og gæta hagsmuna þeirra. Þorleifur Jónsson var fyrsti formaður félagsins.

Þótt póstmenn hefðu sem ríkisstarfsmenn hvorki verkfallsrétt né sjálfstæðan samningsrétt náðust ýmis baráttumál í gegn í fyllingu tímans. Þannig var árið 1923 sett reglugerð sem tryggði póstmönnum greiðslur fyrir yfirvinnu. Blaðaútgáfa á vegum félagsins hófst árið 1932 með Póstmannablaðinu, sem er málgagn stéttarinnar. Þegar BSRB var stofnað árið 1942 var Póstmannafélagið í hópi stofnaðila.

Sérstakt "Póstfreyjufélag" var stofnað árið 1965, en tæpum áratug síðar sameinaðist það Póstmannafélaginu.

Guðrún Katrín Þorbergsdóttir, síðar forsetafrú stýrði lengi skrifstofu Póstmannafélagsins.
Þurrsöltun

Er elsta söltunaraðferðin og var áður fyrr sú algengasta. Í dag er þurrsöltun nær eingöngu notuð með pækilsöltun og í forsöltun.

Við þurrsöltun er kjötstykkjunum velt upp úr saltblöndu, eða að saltblandan er stráð á milli laga. Saltið dregur safann úr kjötinu og myndar pækil og kjötið léttist og þornar um leið.

Notað t.d. við framleiðslu á hangkjöti og hráskinkum.

Kostir: Geymsluþolið lengist ef þessi aðferð er notuð eingöngu.

Ókostir: Langur söltunartími og erfitt er að stjórna saltmagninu í kjötinu.
Sólarhringsverslun

Sólarhringsverslun er verslun sem er opin allan sólarhringinn.

Sólarhringsverslanir á Íslandi.

Fyrsta sólarhringsverslunin sem opnaði á Íslandi var 10-11 í Lágmúla , en sú verslun varð að sólarhringsverslun haustið 2000, en svo fjölgaði sólarhringsverslunum 10-11 eftir það. Seinna fóru fleiri verslanir að hafa sólarhringsopnun. Nettó gerði verslunina sína í Mjódd að sólarhringsverslun árið 2011 og opnaði svo aðra sólarhringsverslun úti á Granda árið 2013 . Iceland fór einnig að hafa opið allan sólarhringinn í Engjahjalla í Kópavogi árið 2013.
The Roop

The Roop er litháensk popphljómsveit sem stofnuð var árið 2014.
Uppland

Uppland er sögulegt hérað á austurströnd Svíþjóðar. Það er um 12.813 km2 eru íbúar um 1.66 milljónir (2018). Í héraðinu eru borgirnar Stokkhólmur (norðurhlutinn) og Uppsala. Vatnið Mälaren er við suðurmörk Upplands. Í Upplandi hafa fundist mesta magn rúnasteina í heiminum.
GDRN

Guðrún Ýr Eyfjörð Jóhannesdóttir (fædd 8. janúar 1996), betur þekkt sem GDRN, er íslensk söngkona. Mikið af tónlist hennar er popp með áhrifum frá djassi. Hún hlaut fern verðlaun á Íslensku tónlistarverðlaununum 2018 (þ.m.t. sem poppsöngkona ársins) og var tilnefnd til Norrænu tónlistarverðlaunanna 2018.

Ævi.

Guðrún fæddist í Reykjavík en flutti fjögurra ára til Mosfellsbæjar. Þar spilaði hún fótbolta með Aftureldingu. Hún stundaði klassískt fiðlunám í 11 ár og skipti síðar yfir í djasspíanó og söng í FÍH. Hún fór í MR og stefndi á læknisfræðina, en hóf að gera tónlist á síðasta ári sínu í menntaskóla og hefur einbeitt sér að því síðan.

Textana skrifar hún sjálf en lögin af fyrstu plötu hennar voru unnin af Teiti Helga Skúlasyni og Bjarka Sigurðssyni. Nýleg tónlist hefur verið unnin með Arnari Inga Ingasyni og Magnúsi Jóhanni Ragnarssyni.

Fyrsti smellurinn hennar var lagið „Lætur mig“ frá 2018.

Hún kom fram á Þjóðhátíð 2019 og var valin bæjarlistamaður Mosfellsbæjar 2019.
Vesturmannaland

Vesturmannaland (sænska: Västmanland) er sögulegt hérað í mið-Svíþjóð. Það er um 8400 ferkílómetrar og eru íbúar um 315 þúsund (2018). Mälaren myndar suðurmörk héraðsins og er hæsti punkturinn er 422 metrar. Annars er héraðið flatlent.

Västerås er elsta og stærsta borg Vesturmannalands.
COVID-19

COVID-19 er smitsjúkdómur af völdum kórónuveirunnar SARS-CoV-2. COVID-19 kom upp í Wuhan héraði í Kína síðla árs 2019 og varð að kórónaveiruheimsfaraldri árið 2020. Alls hafa um 6,5 milljónir látist úr sjúkdóminum og 600 milljónir smitast. Fjöldi dauðsfalla er líklega vanmetinn. Í þróunarlöndum er illa haldið utan um smit og dauðsföll.

Fyrsta tilvik sjúkdómsins á Íslandi var greint 28. febrúar 2020.

17. mars voru smitin 199 á Íslandi. Um miðjan ágúst voru greind smit á Íslandi orðin um 2000 og dauðsföll vegna veirunnar 10 talsins. Sjúkdómurinn var í rénun frá lok apríl og aðeins 8 smit greindust í maí. Hins vegar fjölgaði smitum aftur um mitt sumar og aftur um haustið. Þriðja bylgja faraldursins hófst 11. september 2020. Um miðjan október lést fyrsta manneskjan í þriðju bylgjunni úr Covid-19. Hópsmit kom upp á Landakotsspítala og létust 13 af völdum þess.

179 hafa alls látist á Íslandi. Í ágúst 2022 voru um 204.000 staðfest smit í landinu eða rúm 54% landsmanna.

Veiran sem veldur COVID-19 breiðist aðallega út í gegnum úðadropa sem myndast þegar smitaður einstaklingur hóstar, hnerrar eða andar frá sér og smitast í gegnum augu, nef, munn eða kynfæri.

Á meðan faraldurinn gengur yfir er mikil áhersla lögð á hreinlæti svo sem handþvott, spritt og grímunotkun eða félagsforðun. Barir og líkamsræktarstaðir lokuðu ásamt fleiru. Einnig var sett samkomubann fyrir stærri viðburði. Þá hefur verið mælt með því að almenningur haldi 2 metra fjarlægð milli sín. Sóttkví er einnig beitt fyrir þá sem að hafa annaðhvort verið í návígi við smitaðan einstakling eða einhvern sem hefur komið frá hættusvæði.

Sjúkdómurinn hefur mismunandi áhrif eftir einstaklingum. Flestir þeir sem sýkjast fá væg eða miðlungsmikil einkenni. Sumir eru í meiri hættu á að veikjast alvarlega en aðrir, hættan eykst með aldri. Þeir sem eru 60 ára og eldri eru í aukinni hættu á að fá alvarleg einkenni.

Í Bretlandi 8. desember 2020 fékk fyrsti einstaklingurinn í heiminum bólusetningu, sú sprauta kom frá Pfizer. Á Íslandi fékk fyrsti einstaklingurinn sprautu 29. desember 2020. Önnur samþykkt bóluefni ásamt Pfizer eru m.a Moderna og AstraZeneca.
Little Big

Little Big er rússnesk reifhljómsveit sem var stofnuð árið 2013 í Sankti Pétursborg. Söngvarar eru Ilya Prusikin, Sofya Tayurskaya, Sergei Makarov og Anton Lissov. Ásamt slíkum hljómsveitum sem t.A.T.u. eða Pussy Riot, er Little Big á heimsvísu ein frægasta hljómsveit sem Rússland. Sveitin er þekktust fyrir lag sitt „Skibidi“ sem kom út árið 2018.

Hljómsveitin keppti fyrir hönd Rússlands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2020 með laginu „Uno“.
Hoya villosa

Hoya villosa er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Víetnam og S-Kína.
TERFismi

Transútilokandi feminísmi eða terfismi er hugmyndafræði sem hefur náð að skapa sér rúm á síðustu árum. TERF stendur fyrir Trans Exclusionary Radical Feminism og var sett fram sem hugtak árið 2008. Terfismi kennir sig við feminísma en hann snýst um það að transkonur séu í rauninni bara karlmenn sem vilja ráðast inn á svæði kvenna til þess að styrkja feðraveldið. Til dæmis reyna terfistar að ýta undir hugmyndina um að transkonur megi ekki fá aðgang að kvennaklósettum vegna þess að þá komast þær í þá stöðu að geta auðveldlega misnotað sískonurnar sem væru fullvissar um að klósettin væru örugg rými bara fyrir sískonur. Terfistar reiða sig á kynjatvíhyggjuna og telja að enginn geti skipt um kynhlutverk. Það virðist vera tilhneiging hjá terfistum að hundsa algjörlega transmenn, því að þeir beina spjótum sínum alfarið að transkonum. Líklega er það vegna þess að þeir telja að körlum geti ekki verið ógnað af transkörlum inn í rýmum sem eru bara fyrir sískarla.

Terfistar finnast um allan heim og þeir hafa einnig látið á sér kræla á Íslandi. Hinseginsamfélagið hefur gagnrýnt ýmsa femínista og femínistafélög fyrir að taka ekki sterka afstöðu gegn terfisma. 2. apríl 2019 gaf Femínistafélag Háskóla Íslands frá sér yfirlýsingu þar sem það lýsti yfir stuðningi við transkonur og baráttu þeirra. Var það því fyrsta vel þekkta femínistafélagið hér á landi sem segist standa við bakið á transkonum og öðru transfólki.

Rithöfundurinn J. K. Rowling, sem er best þekkt fyrir bækurnar um Harry Potter, hefur margsinnis verið vænd um terfisma vegna ummæla á Twitter sem þykja bera vott um transfóbíu.
Innfeldisrúm

Innfeldisrúm er vigurrúm með innfeldi. Ef innfeldisrúmið er fullkomið m.t.t. firðar framkölluð frá innfeldinu, þá kallast það Hilbert-rúm.

Skilgreining.

Látum formula_1 vera svið sem er annaðhvort rauntölusviðið formula_2 eða tvinntölusviðið formula_3.

Látum formula_4 vera vigurrúm yfir formula_1 og látum formula_6 vera innfeldi skilgreint yfir vigurrúm formula_4, þ.e.a.s. vörpun formula_8 þ.a. eftirfarandi skilyrði eru uppfyllt fyrir öll formula_9 og formula_10:

Þá er formula_18, vigurrúm formula_4 með innfeldi formula_6, kallað innfeldisrúm.

Dæmi.

Rauntölur.

Rauntalnamengið formula_2 ásamt innfeldi formula_6 skilgreint sem formula_23 fyrir öll formula_24 er dæmi um innfeldisrúm.

Evklíðsk rúm.

formula_25 ásamt innfeldi formula_6 skilgreint sem formula_27 fyrir öll formula_28 er dæmi um innfeldisrúm.

Tvinntöluhnitrúm.

formula_29 ásamt innfeldi formula_6 skilgreint sem formula_31 fyrir öll formula_32 er dæmi um innfeldisrúm.

Samfelld föll skilgreind á bili.

Látum formula_33 vera mengi allra samfelldra tvinntölufalla skilgreind á bilinu formula_34.

formula_33 er einnig vigurrúm og myndar innfeldisrúm með innfeldinu formula_6 skilgreint sem formula_37 fyrir öll formula_38.
Blýtarga

Blýtarga (fræðiheiti: "Lecanora rupicola") er hrúðurfléttutegund af törguætt. Hún er algeng á Íslandi á landinu norðanverðu frá Vestfjörðum yfir á Austfirði.

Útlit.

Blýtarga hefur hrúðurkennt, reitaskipt þal þar sem reitirnir eru 0,3-2 mm í þvermál. Efra borð fléttunnar er grátt, slétt og með matta áferð. Forþalið er grásvart. askhirslurnar eru oft til staðar. Þær hafa hvíta þalrönd blýgráar að lit og þaðan fær fléttan nafnið sitt.

Gró blýtörgu eru átta í hverjum aski, glær, einhólfa, egglaga eða sporöskjulaga, 10-13 x 5-7 μm að stærð.

Efnafræði.

Blýtarga inniheldur þekktu fléttuefnin atranórin, roccellinsýru og thiófaninsýru. Þalsvörunin er K+ gul en verður svo rauðgul, C+ gul sem verður svo rauðgul, KC- og P+ ljósgul.
Engisprettnaætt

Engisprettnaætt ("Acrididae") er hópur skordýra af ættbálki beinvængja og undirættbálki Caelifera og telur 10-11 þúsund tegundir.

Stærð er á bilinu 9-80 mm og eru þær með stærri skordýrum. Búsvæði eru opin svæði og graslendi þar sem þær éta laufblöð og grös. Þær geta verið skaðvaldar fyrir uppskeru manna.

Tengill.

Engisprettnaætt - Náttúrufræðistofnun
Undirstöðusetning örsmæðareiknings

Undirstöðusetning örsmæðareikninings er setning sem tengir saman deildun og heildun. Undirstöðusetningin skiptist í tvo hluta.

Fyrri hluti setningarinnar, sem kallast stundum fyrsta undirstöðusetning örsmæðareiknings, segir að stofnfall af gefnu falli má finna með því að heilda fallið yfir breytilegt bil. Þetta gefur til kynna tilvist stofnfalla fyrir samfelld föll.

Seinni hluti setningarinnar, sem kallast stundum seinni undirstöðusetning örsmæðareiknings, segir að heildi falls f yfir ákveðið bil er hægt að reikna með afleiðu af einu stofnfalli f. Þessi hluti setningarinnar hefur mikilvægar hagnýtingar vegna þess að hún gefur okkur kleift að leysa ákveðin heildi (heildi yfir gefið bil) með því að finna stofnfall fallsins sem er verið að heilda með og nota það til að leysa heildið í staðinn fyrir að leysa ákveðna heildið með tölulegum aðferðum.

Undirstöðusetningin.

Undirstöðusetninguna má skipta í tvo hluta. Fyrri hlutinn snýst um tengsl afleiða við stofnföll þeirra. Seinni hlutinn snýst um samböndin milli stofnfalla og ákveðin heildi (heildi yfir gefið fast bil).

Fyrsta undirstöðusetning örsmæðareiknings.

Látum formula_1 vera raungilt fall sem er samfellt á lokaða bilinu formula_2. Látum formula_3 vera fall skilgreint á eftirfarandi hátt fyrir öll formula_4 í formula_2:

formula_6

Þá er formula_3 samfellt á lokaða bilinu formula_2, diffranlegt á opna bilinu formula_9 og formula_10 fyrir öll formula_4 á opna bilinu formula_12.

Athugið að þessi setning hefur þá afleiðingu að fall hefur stofnfall er fallið sjálft er samfellt.

Fylgisetning.

Látum formula_1 vera raungilt fall sem er samfellt á lokaða bilinu formula_2. Látum formula_3 vera stofnfall formula_1 skilgreint á lokaða bilinu formula_2. Þá er:

formula_18

Athugið að þessi fylgisetning er stundum kölluð seinni undirstöðusetning örsmæðareiknings í ýmsum ritum og námskeiðum.

Seinni undirstöðusetning örsmæðareiknings.

Þessi hluti setningunnar kallast stundum Newton-Leibniz frumsendan.

Látum formula_1 vera raungilt fall skilgreint á lokaða bilinu formula_2 og formula_3 vera stofnfall formula_1 á lokaða bilinu formula_2, þ.e.a.s. formula_10.

Ef formula_1 er Riemann-heildanlegt á lokaða bilinu formula_2, þá er

formula_27

Seinni hluti undirstöðusetningarinnar er sterkari en fylgisetningin því hún gerir ekki ráð fyrir að formula_1 sé samfellt fall.
Isaac Newton

Sir Isaac Newton (f. 4. janúar 1643, d. 31. mars 1727) var enskur stærðfræðingur, eðlisfræðingur, stjarnfræðingur, náttúruspekingur og gullgerðarmaður. Hann bar höfuð og herðar yfir flesta samtímamenn sína og gjörbylti stærðfræði og eðlisfræði 17. aldar. Framlög hans til þessara fræða voru meðal annars örsmæðareikningur, aflfræðin, þyngdarlögmálið, lögmálið um hreyfingu reikistjarna á braut, tvíliðuröðin (binomial series), aðferð Newtons í tölulegri greiningu auk mikilla fræða um lausnir jafna og fleira. Hann var mikilvægur boðberi upplýsingarinnar.

Newton sagðist þola illa gagnrýni og þess vegna birti hann ekki niðurstöður rannsókna sinna fyrr en seint og um síðir og sumar aldrei. Sem dæmi um þetta er sagt að Edmund Halley, sem halastjarna Halleys er kennd við, hafi árið 1684 stungið upp á því við Newton að hann kannaði hvernig það aðdráttarlögmál væri, sem leiddi af sér niðurstöður Keplers um hreyfingar reikistjarnanna. Þá svaraði Newton því til, að þetta væri hann búinn að leiða út fyrir mörgum árum, það væri lögmálið um andhverfu fjarlægðarinnar í öðru veldi. Halley var undrandi á að Newton skyldi ekki hafa gefið þetta út, og skoraði á hann að birta niðurstöður rannsókna sinna. Newton lét loks af því verða árið 1687, er hann gaf út höfuðrit sitt "Philosophiae Naturalis Principia Mathematica", oftst nefnt Principia. Hin frægu þrjú lögmál Newtons, sem hann setti fram í Principia, leggja grunninn að klassískri aflfræði, en 2. lögmálið gefur tengsl krafts og hröðunar á þann veg að kraftur sé jafn margfeldi massa og hröðunar, þ.e. "F" = "ma". (Lögmál Newtons stóðu óhögguð í rúm 200 ár, en afstæðiskenningin sýndi að breyta þurfti þeim þegar fengist var við hluti sem fara með hraða, sem er nærri ljóshraða.)

Þessi meinta viðkvæmni Newtons fyrir gagnrýni kom líka í veg fyrir að hann birti niðurstöður sínar í örsmæðareikningi fyrr en eftir að Leibniz hafði gert grein fyrir sínum niðurstöðum. Nú þykir nokkuð víst að Newton gerði uppgötvanir sínar á undan Leibniz, en lokaði þær niðri í skúffu. Leibniz hafði aldrei um þær heyrt er hann gerði sínar uppgötvanir fáum árum síðar og birti niðurstöðurnar strax. Þá loks dreif Newton sig til þess að koma sínum útreikningum á framfæri. Af þessum sökum eru þeir báðir taldir upphafsmenn örsmæðareiknings og er ekki gert upp á milli þeirra hvað það varðar.

SI-mælieining krafts, njúton var nefnd í höfuðið á honum.
Vöðvaslenfár

Vöðvaslenfár ("myasthenia gravis") er sjaldgæfur sjálfsofnæmissjúkdómur sem lýsir sér þannig að mótefni myndast gegn nikotín asetýlkólínnemum beinagrindarvöðva og þessi mótefni trufla boðflutning frá taug til vöðva. Margs konar sýkingar virðast geta verið undanfari vöðvaslenfárs. Algengt er að sjúklingar með vöðvaslenfár þjáist að öðrum sjálfofnæmissjúkdómum svo sem rauðum úlfum og skjaldkirtilsbólgu. Þá eru tíu til fimmtán prósent sjúklinga með vöðvaslenfár með æxli í hóstarkirtli en þau æxli eru oftast góðkynja. Flestir sem þjást af vöðvaslenfári hafa offjölgun frumna í hóstarkirtli og þar eru kímstöðvar (germinal centers).

Tíðni vöðvaslensfárs er um það bil 10/100.000 íbúa og er sjúkdómurinn helmingi algengari hjá konum en körlum.

Sjúkdómurinn er oft vangreindur á byrjunarstigi. Sjúkdómurinn byrjar oft með augneinkennum þannig að augnalok sígur, stundum aðeins á öðru auga. Lömun ytri augnvöðva veldur oft tvísýni. Önnur einkenni geta verið erfiðleikar við að tyggja og kyngja og raddþreyta og magnleysi í andlitsvöðvum þannig að andlitið verður svipbrigðalaust og erfitt er að brosa. Sjúkdómurinn getur einnig byrjað með þreytu og magnleysi í útlimavöðva.

Mikill árangur hefur náðst í meðferð vöðvaslenfárs og er fátítt núna að fólk deyi úr honum. Meðferð felst einkum í lyfjagjöf og eru þá gefin ónæmisbælandi lyf og lyf sem draga úr niðurbroti boðefnisins asetýlkólíns og með að skera burt hóstarkirtill og með blóðskiptum.
Hoya bonii

Hoya bonii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Víetnam.