arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Proffi

Hugtakið proffi er yfirleitt notað í niðrandi merkingu um greinda einstaklinga sem standa sig vel í námi og hugsa um lítið annað en bóknám og þykjast vita betur en aðrir.

Dæmi um proffa er persónan Hermione Granger í Harry Potter bókunum eftir J. K. Rowling.
Pompeii

Pompeii var rómversk borg nálægt þar sem borgin Napolí stendur nú. Í ágúst árið 79 grófst borgin ásamt borginni Herculaneum undir ösku í kjölfar mikils eldgoss úr Vesúvíusi. Út af þessu varðveittist borgin á nákvæmlega sama veg og hún var þegar hún grófst undir.

Árið 1748 var byrjað að grafa borgina upp en úr þeim uppgreftri hefur komið mikið af þekkingu nútímans um líf á tímum Rómverja. Borgin er á heimsminjaskrá UNESCO.
Fritz Haarmann

Fritz Haarmann (25. október 1879 – 15. apríl 1925) einnig þekktur sem Vampíran frá Hannover eða Slátrarinn frá Hannover var þekktur raðmorðingi fæddur í Hannover í Þýskalandi. Hann er talinn hafa myrt í minnsta lagi 100 manns á árunum 1919-1924.

Saga.

Fritz hafði á unga aldri dálæti á því að klæða sig upp sem stelpa. Hann framdi fyrsta afbrot sitt ungur að aldri (17 ára) og faðir hans (sem hann hafði óbeit á) vildi koma honum fyrir á hæli, en læknar þar sáu enga ástæðu til að halda honum, svo ekkert varð úr því. Hann gekk þá í herinn og gekk þar vel og var hrósað fyrir frammistöðu.

Árið 1903 sneri hann aftur til Hannover og byrjaði feril sinn sem smáglæpamaður. Hann féll vel inn í hóp glæpamanna og var vinsæll á meðal þeirra. Hann naut einnig nokkurrar velvildar hjá lögreglunni sem hafði handtekið hann nokkrum sinnum fyrir smáglæpi.

Eftir að honum var sleppt úr fangelsi árið 1918 vann hann fyrir sér á svarta markaðinum við að selja kjöt, föt og annan varning. Hann hélt sig mikið við járnbrautarstöðina þangað sem flóttamenn og strokubörn sóttu helst til. Hann hafði sérstakan áhuga á ungum strákum þar. Hann safnaði upplýsingum handa lögreglu um flóttamenn og strokulýð og aflaði sér þannig mikils trausts hjá lögreglunni sem í staðinn leit framhjá svartamarkaðsbraski hans. Hann varð þá þekktur fyrir að selja afar ódýran varning og keyptu margir kjöt af honum. Hann tældi marga stráka heim til sín með súkkulaði og góðgæti. Heimili hans var oft rannsakað af lögreglunni vegna barnshvarfa í nágrenninu en lögreglan sá aldrei ástæðu til að aðhafast meira.

Síðar kynntist Fritz Hans Graan nokkrum, sem var karlkyns hóra. Þeir hjálpuðust að við að tæla drengi til Fritz. Þegar nokkuð mörg börn höfðu horfið og fólk var farið að vera vart um sig, stigmögnuðust sögusagnir um vampírur og skrímsli. Nokkrir fóru með kjötið sem Fritz seldi þeim til lækna og sérfræðinga til þess að láta greina kjötið vegna gruns um að þar væri á ferðinni mannakjöt, en læknarnir héldu því ávallt fram að um svínakjöt væri að ræða.

Það var ekki fyrr en 1924 að mannabein fundust við bakka Leine og stuttu síðar var Fritz staðinn að verki við að ræna ungum dreng. Hann viðurkenndi allt samstundis og lýsti aðferðum sínum fyrir lögreglu. Hann tældi unga drengi heim til sín, reif háls þeirra í sundur með tönnunum og hjó síðan líkamann í sundur og seldi það kjöt sem hann ekki át sjálfur ásamt fötunum þeirra. Afganginum henti hann í ána Leine. Við uppgröft við bakka Leine fundust hundruð mannabeina. Fritz var dæmdur sekur ásamt Hans sem hlaut lífstíðar fangelsisdóm, en var aðeins í fangelsi í 12 ár. Fritz var dæmdur til dauða og var afhöfðaður 1925. Hann var dæmdur sekur um 27 morð. Sjálfur vissi hann ekki fjöldann, en talið er að morðin hafi verið um hundrað talsins.
Bronisław Malinowski

Bronisław Kasper Malinowski (7. apríl 1884 – 16. maí 1942) var pólskur mannfræðingur og af mörgum talinn merkasti mannfræðingur 20. aldar fyrir framlag sitt til etnógrafískra vettvangsrannsókna.

Malinowski er af mörgum talinn faðir vettvangsrannsókna þar sem hann var meðal þeirra fyrstu til að gera ítarlega og vandaða vettvangsrannsókn. Hann gerði vettvangsrannsókn meðal Tróbríandmanna og skráði niður af nákvæmni allt sem fyrir augu hans bar. Þessi aðferð hans varð aðferð mannfræðinnar: nákvæm rannsókn á litlum samfélögum.

Hann aðhylltist virknishyggju og leit svo á að hver stofnun innan samfélagsins væri háð virkni annarra stofnana innan sama samfélags. Þá leit hann á samfélag Tróbríandmanna sem eitt heildstætt samfélag andstætt fyrri mannfræðingum 19. aldar eins og Edward Tylor og James Frazer sem alhæfðu aldrei um heilt samfélag heldur um stig hugsunar og tækni mannkyns.
Bloodhound Gang

The Bloodhound Gang er bandarísk hljómsveit sem stofnuð var árið 1992 í Quakertown í Pennsylvaníu. Tónlist sveitarinnar er blanda af hipphoppi, pönki og rafpoppi en textarnir eru gamansamir og þykja grófir, í þeim er gjarnan gert grín að ýmsum tabúum samfélagsins. Kynlíf er sívinsælt yrkisefni sem og viðkvæm málefni eins og kynþættir, fötlun og sifjaspell. Mestar deilur spruttu vegna lagsins „Yellow Fever“ sem gerði út á miður geðslegar staðalímyndir af asískum konum, mikill þrýstingur varð þó til þess að lagið var ekki með á plötunni "One Fierce Beercoaster" eins og til stóð. Auk ásakana um kynþáttahatur hefur hljómsveitin verið sökuð um mikla karlrembu og fyrirlitningu í garð samkynhneigðra.

Frægasta lag Bloodhound Gang er vafalaust „The Bad Touch“ sem var á plötunni "Hooray for Boobies" sem kom fyrst út 1999. Lagið var lengi eitt vinsælasta óskalagið á MTV og hjálpaði til að gera plötuna að platínuplötu. Í laginu er að finna línuna: „You and me baby ain't nothin' but mammals so let's do it like they do on the Discovery Channel“ sem mætti þýða svo: „Þú og ég elskan erum bara spendýr þannig að gerum eins og þau gera á Discovery Channel“ (sem er sjónvarpsstöð sem sýnir mikið af náttúrulífsþáttum).
Desmond Dekker

Desmond Dekker (Desmond Adolphus Dacres; 16. júlí 1941 – 25. maí 2006) var ska- og reggítónlistarmaður frá Kingston á Jamaíka. Hann átti fyrsta alþjóðlega reggísmellinn, „The Israelites“ (1969), sem náði á topp vinsældarlista í Evrópu, Suður-Afríku og Kanada, auk Jamaíka, en áður hafði hann náð langt í Bretlandi með laginu „007 (Shanty town)“ (1967). Hann var langþekktasti tónlistarmaður Jamaíka utan eyjunnar, fyrir daga Bob Marley.
Munablóm

Munablóm (fræðiheiti: "Myosotis") er ættkvísl blóma af munablómaætt.

Það eru um 50 tegundir munablóma og eru flestar tegundir með lítil fimmdeild blóm og blómstra á vorin. Blómlitur er mismunandi eftir tegundum, hvítt og bleikt eru algengir litir. Munablóma eru vinsælar garðjurtir.

Tegundir munablóma eru m.a.:
12. mars

12. mars er 71. dagur ársins (72. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 294 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
Jarðvegsgerð

Jarðvegsgerð er flokkun á jarðvegi eftir áfoki, lífrænu efni og hversu blautur jarðvegur er.

Jarðveg er skipt í þessa flokka:

Íslenskur jarðvegur er að stærstum hluta eldfjallajörð ("andosol"). Það er sérstök jarðvegsgerð sem myndast á eldfjallasvæðum heimsins. Einkenni eldfjallajarðar eru frjósemi jarðvegs, lítil rúmþyngd og skortur á samloðun. Þessi skortur á samloðun gerir eldfjallajörð viðkvæma fyrir roföflum s.s. vindi.
Strætó bs.

Strætó bs. er byggðasamlag sem rekur strætisvagnakerfi á höfuðborgarsvæði Reykjavíkur og Akranesi. Frá 2012 hefur verið hægt að ferðast um landsbyggðina, t.d. til Keflavíkurflugvallar, Landeyjahafnar, Akureyrar, Egilsstaða, Stykkishólms, Hólmavíkur og Sauðárkróks.

Saga.

Strætó bs. varð til 1. júlí 2001 með sameiningu Strætisvagna Reykjavíkur (SVR) sem sinnti Reykjavík, Seltjarnarnesi og Mosfellsbæ og Almenningsvögnum (AV) sem sinntu Hafnafirði, Kópavogi, Garðabæ og Bessastaðarhreppi. Síðar bættust við möguleikar á að ferðast víðar.

Rekstrarform.

Strætó bs. er byggðasamlag í eigu Reykjavíkurborgar, Kópvogsbæjar, Hafnarfjarðarbæjar, Garðabæjar, Mosfellsbæjar, Seltjarnarneskaupstaðar og Sveitafélagsins Álftaness, og rekur fyrirtækið strætisvagnakerfi sem nær til allra þessara sveitarfélaga og Akraness að auki. Eignarhlutföll hvers sveitafélags í samræmi við íbúafjölda þess.

Fargjöld.

Staðgreitt far með Strætó bs. kostar 460 kr., frítt er fyrir börn yngri en 6 ára.

Einnig geta almennir farþegar keypt 11 miða á 2.500 kr., börn 6–11 ára 20 miða á 750 kr., ungmenni 12–18 ára 20 miða á 2.500 kr. og öryrkjar og aldraði 20 miða á 1.600 kr.

Bílstjórar gefa ekki til baka en sé ekki hægt að greiða 460 kr taka þeir fúsir við 500 kr. greiðslu.

Afsláttarkort.

Hægt er að kaupa afsláttarkort sem veita ótakmarkaðan aðgang að strætisvögnum Strætó bs. á gildistímanum, verð á þeim er eftirfarandi.
Strætóskýli

Strætóskýli (biðskýli, stoppustöð eða biðstöð) er biðskýli þeirra sem bíða eftir strætisvagni, en biðskýlunum er ætlað að veita farþegunum skjól frá veðri og vindum. Biðskýlin eru þó auðvitað líka notuð af fleirum, svo sem gangandi vegfarendum sem vilja skýla sér tímabundið.
The Number of the Beast

The Number of the Beast er breiðskífa frá þungarokkshljómsveitinni Iron Maiden. Platan inniheldur m.a. lög eins og „The Number of the Beast“ og „Run to the Hills“, en einnig lögin „Hallowed be thy name“ og „Children of the Damned“.
14. maí

14. maí er 134. dagur ársins (135. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 231 dagur er eftir af árinu. Dagurinn er fánadagur á Íslandi vegna afmælis forseta Íslands.

Atburðir. °°°°
Guðjón Samúelsson

Guðjón Samúelsson (16. apríl 1887 – 25. apríl 1950) var íslenskur arkitekt og húsameistari ríkisins frá 1920 til dauðadags. Hann teiknaði margar af þekktustu byggingum landsins. Hann var mikill áhugamaður um skipulagsmál og sat í fyrstu skipulagsnefnd ríkisins sem sett var á fót árið 1921 og var höfundur Aðalskipulags Ísafjarðar, fyrsta aðalskipulags sem samþykkt var á Íslandi 1927, og einn af aðalhöfundum fyrsta Aðalskipulags Akureyrarkaupstaðar. Hugmyndir Guðjóns um skipulag bæja gerðu ráð fyrir aðgreiningu atvinnusvæða og íbúðarsvæða sem þá var nýmæli.

Fyrsta stórhýsið sem Guðjón teiknaði var Reykjavíkurapótek við Bankastræti og Pósthússtræti. Þetta var líka fyrsta stórhýsi á Íslandi.
Sidney Morgenbesser

Sidney Morgenbesser (22. september 1921 – 1. ágúst 2004) var bandarískur heimspekingur og prófessor við Columbia-háskóla.

Morgenbesser fæddist í New York. Hann nam við City College of New York, Jewish Theological Seminary og University of Pennsylvania. Að námi loknu hóf hann kennslu við Swarthmore College og New School of Social Research en hóf svo kennslu við Columbia-háskóla árið 1953. Árið 1975 var hann gerður að John Dewey prófessor í heimspeki. Morgenbesser var ekki afkastamikill rithöfundur en var þekktur fyrir hnyttni sína og kímnigáfu.
Úur

Úurnar var félagsskapur ungra kvenna sem starfaði innan Kvenréttindafélags Íslands. Kvenréttindafélagið stofnaði árið 1968 æskunefnd. Í nefndina máttu ganga allar félagskonur 35 ára og yngri. Í nóvember 1969 voru 18 ungar konur skráðar í nefndina. Rauðsokkuhreyfingin var stofnuð nokkru síðar og Vilborg Dagbjartsdóttir kynnti Rauðsokkuhreyfinguna á fundi hjá Úunum en konurnar í æskunefnd Kvenréttindafélagsins kusu þó að halda áfram sínu starfi en renna ekki saman við Rauðsokkahreyfinguna. Þann 18. nóvember 1970 samþykktu konurnar á fundi að hér eftir kæmu þær fram undir starfsheitinu Úur. Nafnið er sótt til persónu í bók Halldórs Laxness Kristnihald undir Jökli sem kom út um þetta leyti eða árið 1968.

Úurnar voru margar kennarar og þeim blöskraði sú sýn á íslenskar konur sem fram kom í kennslubókum þeirra tíma og kynbundið launamisrétti. Nokkrar Úanna skoðuðu námsbækur og gerðu úttekt á handavinnukennslu drengja og stúlkna sem þá var kynskipt og könnuðu boðskap barnabóka. Fyrstu afskipti Úanna af stjórnmálum voru undirskriftasöfnun í kringum Kvennaskólafrumvarpið.
Tycho Brahe

Tycho Ottesen Brahe (fæddur 14. desember 1546 í Knudstrup á Skáni í Danmörku, dáinn 24. október 1601 í Prag) var danskur stjörnufræðingur og gullgerðarmaður. Hann lærði stjörnufræði í Mið-Evrópu, og útskrifaðist árið 1570. Hann var lénsherra á eyjunni Hveðn á Eyrarsundi, í hirð Friðriks annars Danakonungs.

Tycho Brahe missti nefið þann 29. desember 1566 í sverðeinvígi við Manderup Parsbjerg. Í kjölfarið lét hann útbúa fyrir sig gervinef úr gulli og silfri og fékk í framhaldi af því áhuga á gullgerðarlist og læknisfræði. Hann kom heim í apríl 1567 með gerfinef sitt. Hann var með afskræmt andlit fyrir lífstíð. Faðir hans vildi helst að hann lærði lögfræði og yrði embættismaður, enda kom hann úr valdamikilli fjölskyldu. Tycho tókst þó hvað eftir annað að fá föður sinn til að senda sig í ferðir til útlanda, til að fullkomna tæki sín til stjörnuskoðunar. Faðir hans dó árið 1571 og ári eftir kynntist hann unnustu sinni, Kristin Jørrgensdatter.

Á sama ári og hann kynntist unnustu sinni, 1572, varð hann vitni að halastjörnuhrapi. Með athugum sínum hrakti hann þá skoðun að halastjörnur væru fyrirbæri í andrúmslofti jarðar. Þvert á móti komst hann að þeirri niðurstöðu að halastjarnan væri sex sinnum fjær jörðu en tunglið.

Tycho byggði sér höll á Hveðn, Uraníuhöll þar sem hann hafði aðstöðu til stjörnuathugana og fjölda gullgerðarofna. Höllin stóðst ekki illviðrin á eynni, en Tycho byggði þá nýja sem hann nefndi Stjörnuhöll. Hann varð feiknavinsæll fræðimaður og nemendur flykktust að honum, en hann var vandlátur og því þótti það happ að komast til náms í höll hans.

Eftir lát Friðriks 2. 1588 naut Brahe ekki sömu hylli við hirðina og áður. Hann flutti sig þá til Prag og gekk í þjónustu Rúdólfs 2., keisara rómverska keisaradæmisins. Þar átti hann í samstarfi við stærðfræðinginn Jóhannes Kepler. Arfleifð Tycho Brahe felst í stjörnuathugunum hans sem voru frammúrskarandi á sínum tíma. Út frá athugunum sínum setti hann fram kenningu sína um sólkerfið þannig, að sólin og tunglið hringsóluðu um jörðina, en reikistjörnurnar, aðrar en jörðin, hringsóluðu um sólina. Þetta var í raun sambræðingur úr kenningum Kóperníkusar og Aristótelesar. Með þessu gat hann áfram nýtt eðlisfræði Aristótelesar og nýtt sér betri hringalögun Kóperníkusar.

Tycho er sagður hafa látist vegna þess að hann hafi ekki viljað brjóta kurteisisvenjur hirðarinnar og standa upp frá miðju borðhaldi til að kasta af sér vatni. Af þeim sökum hafi komist ígerð í þvagblöðruna og hann hafi látist ellefu dögum síðar. Sagt er að á dánarbeði sínu hafi hann hrópar "Ó, að ekki verði talið, að ég hafi til ónýtis lifað". Hann var jarðaður í Prag með mikilli viðhöfn. Kona hans lést í fátækt þremur árum síðar.

Hin miklu mannvirki Tycho á Hveðn grotnuðu niður. Uraníuborg var rifin og steinar hennar notuð í önnur hús. Árin 1823-24 voru byggingarnar grafnar upp og eru þau fáu áhöld sem fundust nú á litlu safni.
28. maí

28. maí er 148. dagur ársins (149. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 217 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
Vísindaheimspeki

Vísindaheimspeki er undirgrein heimspekinnar, sem rannsakar heimspekilegan grundvöll og heimspekilegar afleiðingar vísindanna, þar á meðal formlegra vísinda, náttúruvísindann og félagsvísindanna. Vísindaheimspeki er nátengd þekkingarfræði og málspeki ásamt því að skarast við greinar frumspeki og verufræði sem er sú grein sem snýr að því að fjalla um tilveru hlutanna. Vísindaheimspeki leitast við að svara spurningunni um hvað það er sem einkennir vísindi og hvað gerir eitt að vísindum en annað ekki. Vísindaheimspekin fer ofan í það hvernig tilraunir og athuganir ásamt gerð kenninga hafa leitt vísindamenn þeim kenningum og staðreyndum sem við lifum við og notum í dag.

Markmið vísindaheimspekinnar.

Vísindaheimspeki leitast við að skýra hluti á borð við:

Afleiðsla.

Afleiðsla kallast það þegar dregin er ályktun af almennari forsendum og ályktunin er "nauðsynleg" afleiðing þeirra. Það er að segja, ef forsendurnar eru sannar, þá verður niðurstaðan að vera sönn líka ef röksemdafærslan er á annað borð gild (röksemdafærsla er ógild ef allar forsendurnar geta verið sannar en niðurstaðan ósönn). Þvert á við um aðleiðslu, þá virkar afleiðsla frá því almenna yfir á það einstaka. Almenna hluti eins og það að menn eru dauðlegir er því hægt að heimfæra upp á einstaklinginn með þessum hætti:

Gallinn á afleiðslunni er þó sá að hún gefur okkur engar nýjar upplýsingar, til að hún virki þarf maður að vita bæði það almenna og það einstaka.

Aðleiðsla.

Aðleiðsla er röksemdafærsla þar sem alhæft er út frá takmörkuðum vitnisburði. Í aðleiðslu styðja forsendurnar niðurstöðuna en tryggja hana ekki.

Eftirfarandi er dæmi um aðleiðslu:

Dæmið sýnir glögglega eðli aðleiðslu: dregin er almenn ályktun út frá hinu einstaka. En þar sem ályktað er út fyrir forsendurnar er niðurstaðan ekki örugg. Ef við erum ekki viss um að hafa séð hverja einustu kráku í heiminum – sem er ómögulegt í framkvæmd – þá er alltaf mögulegt að til sé ein sem er öðruvísi á litinn. (Það mætti bæta því við skilgreiningu á kráku að hún sé svört; en ef tveir „krákulegir“ fuglar væru nákvæmlega eins fyrir utan litinn, þá myndum við segja að önnur krákan væri svört en hin væri nýtt og sjaldgæft afbrigði til dæmis blárrar kráku – við myndum samt sem áður segja að hvort tveggja væri afbrigði kráku.)

Afmörkunarvandinn.

Afmörkunarvandinn er vandi innan vísindaheimspeki sem leitast við að aðgreina raunveruleg vísindi frá gervivísindum (einnig kallað hjáfræði). Algengt viðmið til að kanna þetta notast við kenninguna um hrekjanleika sem Karl Popper setti fram um miðja 20. öld. Ef kenning er sögð vera hrekjanleg þá er ekki verið að segja að hún sé ósönn heldur er verið að benda á að kenningin inniheldur staðhæfingar sem hægt er að meta og rannsaka gagnvart reynslu meðal annars. Hrekjanleg kenning er sem sagt á þann veg að við gætum komist að því ekki allar staðhæfingar hennar standast nákvæma skoðun. Karl Popper taldi að þær vísindalegu kenningar sem ekki væru hrekjanlegar, væru í raun ekki vísindalegar kenningar heldur einungis gervivísindi. Minnihluti vísindamanna, eða um 11%, telur afmörkunarvandann þó vera leystan og er hann því einn áleitnasti vandinn innan vísindaheimspekinnar.
Kristín Ómarsdóttir

Kristín Ómarsdóttir (f. 24. september 1962) er íslenskt skáld, sem gefið hefur út ljóð, smásögur, skáldsögur og leikrit. Hún vakti fyrst athygli fyrir leikritið "Draumar á hvolfi" sem vann fyrstu verðlaun í leikritarkeppni Þjóðleikhússins árið 1985 og sýnt var á Litla sviði Þjóðleikhússins árið 1987. Verk Kristínar hafa verið gefin út eða sýnd á Íslandi, Frakklandi, Svíþjóð, Finnlandi og Bandaríkjunum. Kristín hefur einnig tekið þátt í myndlistarsýningum og unnið í samstarfi við myndlistarfólk.
Kingmanrif

Kingmanrif er kóralrif í Norður-Kyrrahafi, um miðja vegu milli Hawaii og Bandarísku Samóa og er nyrst Línueyja. Það er yfirráðasvæði Bandaríkjanna undir stjórn bandaríska sjóhersins.

Rifið uppgötvaði Edmund Fanning skipstjóri árið 1789. Bandaríkin innlimuðu það 10. maí 1922.
Drómasýki

Drómasýki er svefnröskun sem stafar að öllum líkindum af röskun á REM-svefni fólks (einnig kallaður bliksvefn eða draumsvefn).

Fólk sem þjáist af drómasýki getur lent í því að fá svokölluð svefnflog þar sem allt í einu leitar á það svo mikil syfja að því finnst það knúið til þess að sofna. Einnig getur fólk fengið slekjuköst þar sem vöðvalömun sem einkennir REM-svefn virðist koma á óeðlilegum tíma en fólk heldur samt meðvitund. Svefnrofalömun er enn eitt einkennið þar sem fólk getur sig hvergi hreyft þegar það er á milli svefns og vöku. Að auki getur fólk fundið fyrir svefnhöfgaofskynjunum en þá sér það, heyrir eða skynjar á annan hátt ýmislegt sem ekki er neinn fótur fyrir í raunveruleikanum. Möguleg skýring á þessu er að ofskynjanirnar séu draumar sem komi á vitlausum tíma.
Lúxemborgska

Lúxemborgska (lúxemborgska: "Lëtzebuergesch", franska: "Luxembourgeois", þýska: "Luxemburgisch"), er vesturgermanskt tungumál sem talað er í Stórhertogadæminu Lúxemborg.

Málið varð opinbert í landinu árið 1984, auk frönsku og þýsku. Um 300.000 manns eiga lúxemborgsku að móðurmáli, en um 500.000 manns búa í Lúxemborg.
Skautafélag Reykjavíkur

Innan Skautafélags Reykjavíkur starfa tvær deildir, Íshokkídeild og Listhlaupadeild.

Skautafélag Reykjavíkur var stofnað 7. janúar 1893 og er eitt af elstu íþróttafélögum í landinu. Stofnandi var Axel Tulinius. Hafði hann fengið leyfi hjá bæjarstjórn til að dæla vatni á Tjörnina og afgirða svæði til skautahlaups. Nokkur gróska var í félaginu og skautahlaup iðkað af miklum krafti. 1895 lagðist félagið í dvala og vaknaði ekki aftur til lífsins fyrr en 1908. Sá sem stóð fyrir því var norskur verslunarmaður, Lorentz H. Möller, en hann hafði tröllatrú á íslenskum skautahlaupurum og spáði því að innan nokkurra ára yrði Íslendingur heimsmeistari í skautahlaupi. Skautafélagið starfaði óslitið til ársins 1927 þó svo að óblítt veður hafi stundum sett strik í reikninginn varðandi skautahlaup á Tjörninni. Enn og aftur var skautafélagið endurvakið og gerðist það árið 1936, sá félagið þá um framkvæmdir við skautasvellið á Tjörninni.

Söguágrip.

Árið 1946 mælti Jóhann Hafstein fyrir frumvarpi á Alþingi um æskulýðshöll í Reykjavík. Átti æskulýðshöllin meðal annars að innihalda skautasvell. Ekkert varð úr byggingu íþóttahallarinnar og þegar að kom að teikningu Laugardalshallarinnar voru áform um skautasvell gleymd.

Árið 1957 var ákveðið að gera tilraun með að koma upp skautasvelli á íþróttavellinum á melum. Gafst það mjög vel og gátu Reykvíkingar og aðrir skautað sér til ánægju þar til ársins 1984 en þá var Melavöllurinn rifinn.

Árið 1970 var samþykkt á ársþingi ÍBR að koma upp vélfrystu skautasvelli og var heppileg staðsetning talin vera í Laugardalnum. Ekki varð neitt úr þeim framkvæmdum fyrr en árið 1990 og þurfti skautafólk því að bíða eftir svellinu í nær tvo áratugi. Svellið naut strax mikilla vinsælda og fljótlega voru stofnuð þrjú ný skautafélög, Skautafélagið Þór, Listskautafélag Reykjavíkur og Ísknattleiksfélagið Björninn.

Árið 1998 rann upp langþráður draumur skautafólks en þá var byggt yfir skautasvellið í Laugardalnum og Skautahöllin í Laugardal byggð. Tvö skautafélög voru þá starfandi, Skautafélag Reykjavíkur og Ísknattleiksfélagið Björninn. Innan þeirra beggja störfuðu tvær deildir, listhlaupadeild og íshokkídeild. Skautahlaupið náði ekki fótfestu hjá skautafélögunum eftir að vélfrysta svellið kom til sögunnar og hefur ekki verið iðkað innan þeirra síðan.

Árið 2003 var byggt nýtt skautasvell í Reykjavík og er það staðsett í Egilshöll í Grafarvogi. Skautafélagið Björninn flutti alla starfsemi sína þangað og eru Reykjavíkurfélögin með aðstöðu í sitt hvorri skautahöllinni.

Eitt annað skautafélög eru starfandi í landinu, Skautafélag Akureyrar. Félög sem ekki eru lengur starfandi eru Íshokkýfélagið Narfinn og UMFK Esja. Innan
Zenon frá Tarsos

Zenon frá Tarsos (forngríska: Ζηνων) var stóískur heimspekingur og nemandi Krýsipposar. Hann tilheyrði tímabili miðstóuspekinnar. Zenon nam ásamt Díogenesi frá Babýlon og Antípater frá Tarsos.

Kenningar Zenons í stóuspeki eru ókunnar en hann tók við af Krýsipposi. Díogenes tók síðar við af Zenoni en ekki er vitað hve lengi Zenon var í forsvari fyrir stóuspekina.

Svo virðist sem hann hafi fallist á allar kenningar stóuspekinnar fyrir utan að hann hafnaði því að heimurinn myndi farast í eldi.
Kantaraborg

Kantaraborg (enska: Canterbury) er borg og biskupsstóll í Kent í Suðaustur-Englandi. Þar situr erkibiskupinn af Kantaraborg sem er höfuð ensku biskupakirkjunnar. Íbúar eru um 55 þúsund (2011).

Borgin var stofnuð af Rómverjum á grunni eldri byggðar. Hún hefur verið sæti erkibiskupsins af Englandi frá 597.
Kýrenuheimspeki

Kýreningar voru róttækir nautnahyggjumenn. Stefnan þeirra varð til á 4. öld f.Kr. en stofnandi hennar var Aristippos frá Kýrenu (eða dóttursonur hans sem hét sama nafni).

Kýreningar héldu því fram að æðst gæða væri ánægja og að líkamleg ánægja væri eftirsóknarverðari en andleg ánægja, því hún væri sterkari og fjörugri ánægja. Þeir höfnuðu því einnig að maður skyldi slá því á frest að sækjast eftir ánægju vegna langtímasjónarmiða, annaðhvort vegna þess að meiri ánægja fengist með því að standast freistinguna eða vegna þess að það hefði óþægindi í för með sér síðar ef maður léti undan, svo sem timburmenn. Að þessu leyti voru þeir talsvert frábrugðnir epikúringum, sem töldu að andleg ánægja væri eftirsóknarverðari en líkamleg ánægja og að í öllu skyldi gæta hófs.

Kýreningar töldu einnig að einungis væri hægt að þekkja með vissu eigin upplifanir hverju sinni, til dæmis að maður fyndi sætt bragð núna, en ekki væri hægt að þekkja eðli þeirra hluta sem valda skynjunum okkar, til dæmis að hunang sé sætt á bragðið. Enn fremur neituðu þeir því að hægt væri að vita nokkuð um upplifanir annarra.