Auður Hauksdóttir

Auður Hauksdóttir (f. 1950) er prófessor í dönsku við Hugvísindasvið Háskóla Íslands.

Ferill.

Auður fæddist í Reykjavík 12. apríl 1950. Hún lauk BA-prófi í dönsku og heimspeki frá Háskóla Íslands 1977, kandídatsprófi í dönsku frá Kaupmannahafnarháskóla árið 1987 og doktorsprófi frá sama skóla árið 1998.

Frá 1979 kenndi Auður dönsku við Flensborgarskólann í Hafnarfirði uns hún hóf doktorsnám við Kaupmannahafnarháskóla árið 1993. Hún er löggiltur skjalaþýðandi og menntaður leiðsögumaður og hefur sinnt bæði þýðingarverkefnum og leiðsögn. Á árunum 1995 til 1998 var Auður lektor í dönsku við Kennaraháskóla Íslands, en árið 1998 var hún ráðin lektor í dönsku við Hugvísindadeild Háskóla Íslands. Hún varð dósent árið 2003 og prófessor 2014. Auður hefur kennt fjölmörg námskeið um danskt mál og málnotkun og um tengsl íslensku og dönsku. Auður var formaður Skorar þýsku og Norðurlandamála á árunum 1999–2001 og sat í stjórn Hugvísindastofnunar Háskóla Íslands á árunum 2001 til 2018.

Auður var forstöðumaður Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum frá því að henni var komið á fót árið 2001 til ársins 2018. Hún sat í byggingarnefnd um hús Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur og átti sæti í dómnefnd um bygginguna. Þá vann hún að undirbúningi alþjóðlegrar tungumálamiðstöðvar og var stjórnarformaður Vigdísarstofnunar – alþjóðlegrar miðstöðvar tungumála og menningar, sem er starfrækt undir merkjum UNESCO, frá árinu 2014 til haustsins 2018.

Rannsóknir.

Rannsóknir Auðar hafa einkum beinst að dönsku sem erlendu tungumáli og danskri tungu og menningu á Íslandi í sögu og samtíð.Doktorsritgerð hennar, "Lærerens strategier – elevernes dansk", fjallar um dönskukennslu í íslenskum skólum. Þá hefur hún rannsakað hvernig íslenskum námsmönnum gengur að nota dönsku í framhaldsnámi í Danmörku. Niðurstöður rannsóknarinnar birtust í bókinni "Dansk som fremmedsprog i en akademisk kontekst: Om islændinges behov for danskkundskaber under videreuddannelse i Danmark" sem kom út í seríunni Københavnerstudier i tosprogethed og fræðimenn við Kaupmannahafnarháskóla standa að.

Auður hefur einnig unnið að rannsóknum á dönskum orðasamböndum í samanburði við íslensku og er afrakstur þeirra m.a. veforðabók á netinu yfir föst orðasambönd á dönsku og íslensku, en hún var eitt þeirra verkefna sem hlaut Hagnýtingarverðlaun Háskóla Íslands árið 2010.

Auður stóð ásamt Guðmundi Jónssyni, prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands, og Erik Skyum-Nielsen, lektor í bókmenntum við Kaupmannahafnarháskóla, fyrir verkefninu Á mótum danskrar og íslenskrar menningar. Danir á Íslandi 1900–1970. Niðurstöður þeirrar rannsóknar er m.a. að finna í bókinni "Gullfoss. Mødet mellem dansk og islandsk kultur i 1900–tallet". Í tengslum við rannsóknina komu forsvarsmenn hennar upp heimasíðu, sem hefur að geyma ýmsar heimildir sem snerta Dani og dönsk áhrif á Íslandi.

Auður fer nú fyrir norrænni rannsókn á tengslum færeysku, íslensku og norsku við danska tungu á tímabilinu 1890–1920. Þá er hún ásamt Birnu Arnbjörnsdóttur prófessor í forystu fyrir rannsókn á tengslum færeysku, grænlensku og íslensku við dönsku og ensku í samtímanum.

Ýmis störf og verkefni.

Auður hefur sinnt fjölmörgum trúnaðarstörfum bæði á Íslandi og erlendis. Má nefna að hún hefur setið í stjórn sjóðsins Stiftelsen Clara Lachmanns Fond frá árinu 2007, átt sæti í fulltrúaráði Hins íslenska bókmenntafélags frá 2015 og í stjórn Snorrastofu frá 2018. Auður átti sæti í alþjóðlegum ráðgjafahópi um framtíð tungumála í grænlenskum skólum sem starfaði á vegum grænlensku heimastjórnarinnar á árunum 2017–2018. Þá átti hún tvívegis sæti í samnorrænni nefnd á vegum Norrænu ráðherranefndarinnar sem var falið að skrifa ramma og verkáætlun fyrir norrænt málasamstarf, annars vegar á tímabilinu 1996–2000 og hins vegar 2004–2006. Auður sat í stjórn Endurmenntunarstofnunar á árunum 1986–1996 og í stjórn Hins íslenska kennarafélags á árunum 1987–1989.

Viðurkenningar.

Í janúar 2017 sæmdi Margrét Danadrottning Auði riddarakrossi Dannebrogsorðunnar af fyrstu gráðu. Áður, í febrúar 2008, hafði hún verið sæmd riddarakrossi Dannebrogsorðunnar sem viðurkenningu fyrir mikilvægt framlag í þágu dönskukennslu og rannsókna á danskri tungu og menningu og fyrir að hafa stuðlað að auknum skilningi og jákvæðum tengslum milli Íslands og Danmerkur.

Einkalíf.

Auður er dóttir Hauks Magnússonar húsasmíðameistara (1913–1988) og Kristínar Þorleifsdóttur húsmóður (1925). Eiginmaður Auðar er Ingvar J. Rögnvaldsson vararíkisskattstjóri og eiga þau tvö börn, Hauk og Kristínu.