arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sviðslistir

Sviðslistir eru listir þar sem listamaðurinn notar rödd, eigin líkama, hljóðfæri, búninga, brúður og aðra leikmuni til listsköpunar. Íslenska hugtakið (og sambærilegt hugtak á ýmsum öðrum tungumálum) vísar til þess að slíkar listgreinar fara oft fram í rauntíma á leiksviði fyrir framan áhorfendur, en ýmis önnur mál kenna þessar listgreinar við flutninginn sem í þeim felst. Þótt sviðslistir fari oft fram á leiksviði eru greinar þeirra sem aðallega fara fram á götum úti, í sirkustjöldum, bænahúsum, galleríum eða á börum; og þótt sviðslistir séu oft rauntímalist koma sömu listgreinar við sögu í kvikmyndagerð, tónlistarútgáfu, myndbandagerð, útvarpsleikhúsi og sjónvarpsleikhúsi.

Helstu greinar sviðslista eru leiklist, dans og tónlist; en til eru fjölmargar listgreinar sem falla til hliðar við þær, eins og brúðuleikhús, spunalist, uppistand, eftirhermur, sirkuslistir, drag, búrleska, listdans á skautum, lúðrasveitir, klappstýrur, gjörningalist, töfrabrögð, búktal, sagnamennska og ljóðaupplestur. Hluti sviðslista eru greinar sem ganga út á hönnun leikmynda, leiklýsingar, hljóðmyndar, búninga og förðunar, auk tæknigreina sem tengjast sviðsetningu.

Tegundir sviðslista.

Óperur.

Í óperu blandar listamaðurinn saman munnlegri tjáningu, leik, söng. Í flestum óperum að þá eru tvær eða fleiri aðalpersónur þar sem þau eða þeir eða þær eru að leika og syngja um eitthvað sem er að gerast. Oftast eru óperur flokkaðar sem söngleikir en að vissu leyti eru þær ekki söngleikir. Óperur tjá og túlka tónverk og skala eftir tónlistarhöfund, þar sem tónlist er blandað ofan í leikverkið.

Leiklist.

Leikrit er mjög svipuð óperum nema að handrit kemur í stað tónverks og mælt mál í stað söngs. Upphaflega voru þó leikrit í bundnu máli og sungin í Grikklandi hinu forna. Listamaðurinn segir frá sögu eða sönnum atburði eða jafnvel sýnir rannsóknir.

Söngleikir.

söngleikir er nánast það sama og leikrit í smáatriðum, segja sögu eða lýsa sönnum atburði eða eitthvað annað sem listamanninum dettur í hug. Nema í söngleik er tjáð eins og í óperu, með tónlist söng og alls kyns brellum. Það sem er náskylt söngleik eru tónleikar nema að á milli laga í söngleik bætist við leikur og einhverju er komið fram. Munurinn á söngleik og óperu er sá að í söngleik er samið handrit og skrifaður er annaðhvort gamanleikur, drama eða hryllingur. Tökum sem dæmi ef gamaleikur er saminn er frekar valin lífleg og skemmtileg tónlist sem fer vel i eyru allra. En aftur á móti í óperu er fengið tónskáld og fær hann að semja heilt tónverk (óperu). Þegar tónverkið er tilbúið er samið handrit eftir tónverkinu; ef lagið er dapurt á sér stað dapur atburður í óperunni.
Stuttmyndadagar í Reykjavík

Stuttmyndadagar í Reykjavík er kvikmyndahátíð sem var haldin árlega í Reykjavík frá 1992 til 2002 og var endurreist vorið 2008. Hátíðin var upphaflega haldin af Kvikmyndafélagi Íslands, fyrirtæki Júlíusar Kemp og Jóhanns Sigmarssonar. Myndirnar voru sýndar á Hótel Borg 27. til 29. apríl 1992. Meðal fyrstu myndanna sem sýndar voru var "Sjúgðu mig Nína" eftir Óskar Jónasson og "Spurning um svar" eftir Sævar Guðmundsson og Filmumenn. 1993 var hátíðinni breytt í keppni þar sem veitt voru verðlaun fyrir bestu myndina. 40 myndir bárust það ár og fyrstu verðlaun hreppti stuttmyndin "Athyglissýki" eftir Reyni Lyngdal og Arnar Jónasson. Meðal verðlaunahafa í gegnum tíðina má nefna Róbert Douglas, Ragnar Bragason og fleiri sem hafa verið áberandi í gerð kvikmynda í fullri lengd.

Árið 2008, eða sama ár og keppnin var endurreist var haldin í fyrsta skipti kvikmyndahátíðin Reykjavík Shorts &amp; Docs þar sem veitt voru verðlaunin Silfurrefurinn fyrir bestu stuttmyndina annars vegar og bestu heimildarmyndina hins vegar.
Bankastræti

Bankastræti er gata í miðborg Reykjavíkur sem liggur frá Laugaveginum og Skólavörðustíg og á gatnamót við Lækjartorg.

Bankastræti heitir eftir Landsbanka Íslands sem hóf starfsemi sína í Bankastræti 3 þann 1. júlí árið 1886. Nokkrum árum áður, eða þann 2. september 1876 var kveikt á fyrsta götuljósi í Reykjavík, en það stóð hjá Lækjarbrúnni og var steinolíulugt.

Bankastræti hét áður Bakarastígur eða Bakarabrekka, kennd við Bernhöftsbakarí sem var frá 1834 í gömlu húsunum í Bankastræti 2.

Almenningssalernið Núllið er svo nefnt vegna staðsetningar sinnar neðst í Bankastrætinu og neðan við fyrstu númeruðu lóðirnar. Það er tvískipt, karla öðrumegin við götuna en kvenna hinumegin, niðurgrafið svo einungis sést stigaopið á yfirborðinu. Salernið hefur verið lagt af en inngangarnir standa ennþá þótt engin starfsemi sé í húsnæðinu neðanjarðar lengur.

Í upphafi 20. aldar var Bankastræti ekki einstefnugata og þá var hægt að keyra upp Bankastræti upp að Laugarvegi. En keyrðu menn upp Bankastræti urðu menn annaðtveggja að beygja inn á Ingólfsstræti eða til hægri upp Skólavörðustiginn.

Nú er nafnið Bakarabrekkan ekki notað lengur um Bankastræti heldur eingöngu um grösuga brekku fyrir neðan Bernhöftstorfuna á horni Bankastrætis og Lækjargötu. Styttan Vatnsberinn eftir Ásmund Sveinsson er í Bakarabrekkunni. Þar er einnig stórt útitafl með taflmenn eftir Jón Gunnar Árnason myndhöggvara.
Vatnsskarð

Vatnsskarð er fjallaskarð milli Húnavatnssýslu og Skagafjarðarsýslu og liggur þjóðvegur 1 um skarðið. Á því er vatn sem heitir Vatnshlíðarvatn og eru sýslumörkin skammt austan við það. Lækur rennur í vatnið og er hann á sýslumörkum (Arnarvatnslækur eða Sýslulækur). Er sagt að eitt sinn þegar almennt manntal var tekið hafi förumaður, sem kallaður var Magnús sálarháski og miklar sögur eru til um, lagst þvert yfir lækinn og legið þar allan manntalsdaginn svo að hvorki væri hægt að telja hann til Húnavatns- né Skagafjarðarsýslu.

Norðan við skarðið er Grísafell en sunnan við það Valadalshnúkur. Vatnsskarðsá kemur úr Vatnshlíðarvatni og Valadal og rennur til austurs, og er Gýgjarfoss í ánni austast í skarðinu. Þegar niður í Sæmundarhlíð kemur kallast hún Sæmundará. Fáeinir bæir eru á Vatnsskarði og kallaðist byggðin áður „á Skörðum“.

Í austanverðu skarðinu er hóllinn Arnarstapi. Þar er minnismerki um skáldið Stephan G. Stephansson, sem ólst upp þar rétt hjá. Af Arnarstapa er mjög gott útsýni yfir héraðið og er hringsjá skammt frá minnisvarðanum.
Mölflugur

Mölflugur er hópur skordýra sem eru náskyld fiðrildum. Bæði mölflugur og fiðrildi tilheyra ættbálki hreisturvængja. Af hreisturvængjum eru flestar tegundirnar mölflugur eða um 160,000 tegundir og ennþá er ekki búið að fullgreina þær allar.

Flestar mölflugur eru næturdýr og því oft kallaðar "náttfiðrildi" en aðrar tegundir sofa á næturnar og eru á ferðinni á daginn og enn aðrar sem eru á ferli í morgunsárið og á síðkvöldum.
Swedish House Mafia

Swedish House Mafia (SHM) er hópur þriggja sænskra house-tónlistarmanna (skífuþeyta).
Ísafold

Ísafold var íslenskt tímarit sem var stofnað af Birni Jónssyni, sem ritstýrði því lengst af. Það kom fyrst út árið 1874 og var gefið út til ársins 1929. Það var lengi víðlesnasta blað landsins.

Björn Jónsson stofnaði blaðið þegar hann sneri heim frá námi í Kaupmannahöfn í samstarfi við útgefanda Víkverja, Jón Guðmundsson landshöfðingjaritara. Víkverji var lagður niður um leið og Ísafold hóf göngu sína. Nafnabreytingin stafaði af því að Björn vildi gefa út blað fyrir allt landið, en Víkverji var bæjarblað í Reykjavík. Fyrstu árin var blaðið prentað í Landsprentsmiðjunni en árið 1877 setti Björn upp nýja prentsmiðju, Ísafoldarprentsmiðju, sem hann hafði keypt frá Danmörku til að prenta blaðið, meðal annars vegna óánægju með ritskoðun sem Landsprentsmiðjan stundaði.

Þegar Björn varð ráðherra Íslands 1909 tók sonur hans, Ólafur Björnsson, við ritstjórninni. 1913 stofnaði hann Morgunblaðið ásamt Vilhjálmi Finsen. Útgáfufélag Morgunblaðsins (sem síðar nefndist Árvakur) keypti svo Ísafold af Ólafi 1919 og eftir það var blaðið gefið út sem mánudagsútgáfa Morgunblaðsins og sérstakt síðdegisblað.
Vorrúlla

Vorrúllur er matartegund, deigþynna vafin upp í rúllu og fyllt með einhverju hráefni, oftast smátt skornu eða hökkuðu kjöti og/eða söxuðu grænmeti.

Vorrúllurnar eru oftast djúpsteiktar en stundum er hráefnið einfaldlega vafið í uppbleyttan hríspappír og rúllurnar bornar fram kaldar. Hvort sem þær eru heitar eða kaldar eru þær bornar fram með ídýfu.

Vorrúllur þekkjast hjá mörgum Asíuþjóðum en eru algengastar í Kína, Víetnam, Indónesíu og á Filippseyjum. Þar eru þær oftast forréttur eða smáréttur en á Vesturlöndum eru þær oft hafðar sem aðalréttur.
Glitnir (norræn goðafræði)

Glitnir er í norrænni goðafræði hinn silfri þakti bústaður ássins Forseta. Glitnir þýðir í raun „hinn glansandi“, því auk þess að vera þakinn silfri er bústaðurinn sagður borinn uppi af súlum, veggjum og bitum úr gulli.

Svo segir í Grímnismálum:

Glitnir kemur einnig fyrir sem hestsheiti í þulum.
Skór

Skór er fótabúnaður sem eru gerðir til að hlífa fótunum. Skór eru t.d. notaðir til auðvelda mönnum að ganga milli staða eða til að athafna sig við vinnu. Venjulegir skór eru gerðir úr sóla, en svo nefnist skóbotninn eða sá hluti á skó sem gengið er á. "Yfirleðrið", sem einnig er nefnt "ristarleður", er sá hluti sem klæðir ristina og svo er það hællinn sem er sá hluti sem lykur um hælinn. Hæll (sbr. t.d. kínahæll eða klossahæll) er einnig sú þykka (gúmmí)eining sem stendur niður af sólanum. Á skóristinni eru oft þræddar reimar gegnum kósa sem er í ristarflipunum, en reimarnar eru til að herða skóinn að fætinum svo að skórinn sitji betur á honum og þannig að ekki sé "stigið upp úr" skónum. Einnig eru til reimalausir skór eða skór með frönskum rennilás.
Kleggjar

Kleggjar (eða hestaflugur) (fræðiheiti: "Tabanidae") er ætt flugna af ættbálki tvívængja. Til eru um 4000 tegundir af kleggjum í heiminum. Kvendýrin eru blóðsugur og leggjast á spendýr, til dæmis hesta og menn og bit þeirra geta verið sársaukafull, sérstaklega af völdum stærri tegunda kleggja. Sársaukinn er að hluta til af því að kleggjar skera nógu stórt gat á húðina til þess að geta lapið upp blóðið sem rennur út í stað þess að drekka blóðið gegnum húðina. Oft bólgnar húðin í kringum bitið, ekki ósvipað biti mýflugunnar. Kleggjar geta borið ýmiss konar smit, meðal annars miltisbrand en það er óalgengt á norrænum slóðum.

Talað er um kleggja í Physiologus, fornu handriti norrænu, og þar segir:
Henry George

Henry George (2. september 1839, 29. október 1897) var sjálfmenntaður bandarískur hagfræðingur sem er frægur fyrir að hafa lagt fram hugmynd sína um stakan skatt á jarðeignir. Heimspeki- og hagfræðilega hugmyndafræðin georgismi, sem áréttar að maðurinn eigi eigin framleiðslu en allir eigi sameiginlega náttúruleg gæði, er kennd við hann. George gaf út bókina "Framfarir og fátækt" árið 1879 og naut hún mikilla vinsælda, í Bandaríkjunum seldust þrjár milljónir eintaka.

Georgismi.

George bjó í Kaliforníu í San Francisco um miðja 19. öldina og varð vitni að því að verð á jörðum í kringum borgina jókst í takt við fólksfjöldann eftir því sem borgarmörkin þöndust út. Hann hafði einnig tekið eftir því að þegar járnbrautateinar voru lagðir yfir Bandaríkin þver og endilöng jókst verð landsins sem leggja átti teinana yfir. Honum þótti þetta óréttlátt, að menn fengju að njóta góðs af einhverju sem þeir hefðu í sjálfu sér ekki unnið til. Því lagði hann til að lagður yrði jarðrentuskattur á hagnað af sölu gæða jarðarinnar sem yrði svo dreift jafnt til allra þegna. Afleggja mætti alla aðra skatta og yrði ríkið fjármagnað með þessum hætti.

Áhrif á Íslandi.

Á Íslandi urðu Benedikt Jónsson á Auðnum og Jónas Jónsson frá Hriflu fyrir miklum áhrifum frá George. Árið 1915 hófst útgáfa tímaritsins Rétts, sem að komu fylgismenn Georges.
Skjávarpið (sjónvarpsstöð)

Skjávarpið var upplýsinga- og auglýsingamiðill Hornfirðinga sem sendi út hverskonar upplýsingar um viðburði, fréttir, auglýsingar og bæjarstjórnarfundi. Sent var út bæði í sjónvarp og net.

Skjár 1 eignaðist Skjávarpið árið 2001.
Mjaldur

Mjaldur (fræðiheiti: "Delphinapterus leucas"), einnig nefndur hvíthvalur, hvítfiskur og hvítingur er tannhvalur og er önnur af tveimur tegundum í hvíthvalaætt ("Monodontidae"). Hin tegundin er náhvalur ("Monodon monoceros"). Mjaldur þýðir sá hvíti; eldri mynd þess er "mjallur", sem er dregið af orðinu mjöll (snjór).

Lýsing.

Mjaldurinn er fremur kubbslegur, með lítinn haus, hátt enni og stutt trýni. Mjaldur er með stuttan háls, en hálsliðirnir eru ekki samgrónir eins og hjá flestum hvölum og þess vegna er höfuðið hreyfanlegra en venjulegt er hjá hvölum. Bægslin eru fremur lítil og ávöl. Mjaldurinn hefur ekkert horn á baki. Sporðblaðka er lítil með grunnri skoru í miðju. Hann hefur mjög þykka húð og jafnframt þykkt spiklag, en það getur verið allt að 40% af heildarþyngd dýrsins.

Munur er á stærð kynjanna, kýrnar eru um 3,9 til 4,1 metrar á lengd en tarfarnir frá 4,9 til 5,5 metra. Þyngd fullvaxta dýra er allt frá 500 kg upp í 1500 kg.

Kálfarnir fæðast dökkgráir eða brúngráir. Mjaldurinn lýsist svo með aldrinum og við fimm til tólf ára aldur er dýrið orðið alhvítt. Hann nær 25-30 ára aldri.

Ólíkt öllum öðrum hvölum getur mjaldurinn andað þó hann lendi upp á landi.

Útbreiðsla og hegðun.

Útbreiðsla mjaldurs er í Norður-Íshafi nánast allt í kringum Norðurheimskautið en hann má einnig finna á köldtempruðum svæðum. Í Atlantshafi heldur hann sig talsvert norður af Íslandi og er því fremur sjaldséður við landið.

Mjaldurinn heldur sig aðallega við strandlengjuna og við árósa að sumarlagi. Hann á það til að elta lax upp eftir stórfljótum Kanada og Síberíu og hefur sést allt að 1000 km frá sjó. Mjaldurinn hefur aðlagast því að lifa í köldum sjó og innan um rekís. Hegðun hans svipar því að sumu leyti meira til sela en hvala, meðal annars rekur hann stundum hausinn upp úr sjó til að svipast um. Mjaldurinn er hægsyndur, syndir yfirleitt á þriggja til níu kílómetra hraða. Hann notar hljóð til að skynja umhverfið, þessi hátíðnihljóð geta heyrst upp á yfirborðið enda nefndu hvalveiðimenn hann „kanarífugl hafsins“. Að öllum líkindum notar mjaldurinn hljóðendurkast til að finna fæðu á sjávarbotni og til að finna vakir í hafís.

Mjaldur er hjarðdýr og eru oftast um 15 dýr í hverri hjörð. Hjarðirnar koma stundum saman við árósa og mynda hópa með allt að 1000 dýrum.

Fæðuval er mjög fjölbreytt, á sumrin eru krabbadýr, lindýr og burstaormar uppistaða fæðunnar, á öðrum árstímum er það einkum ýmsar tegundir fiska.

Veiðar og fjöldi.

Frumbyggjar við norðurskaut hafa veitt mjaldur í aldaraðir, með skutli eða við vakir í hafísnum. Veiðar Evrópumanna á mjaldri í atvinnuskyni við Grænland og Kanada hófust á seinni hluta 19. aldar og á sama tíma hófu Norðmenn og Rússar veiðar við Svalbarða. Mjaldri fækkaði verulega á 20. öld og hafa líffræðingar áhyggjur af framtíð tegundarinar. Þó er talið að um 20 þúsund dýr sé í stofninum milli Kanada og Grænlands, 15 til 20 þúsund í stofninum í Hvítahafi, Barentshafi og Karahafi norðan Síberíu og 5-7 þúsund í stofninum við Alaska.

Algengt er að mjaldur sé hafður til sýnis í dýragörðum og geta þeir orðið allt að 25 ára í haldi.
Naflaló

Naflaló eða naflakusk er kuskhnoðri í nafla manns sem samanstendur aðallega af stökum trefjum úr fatnaði ásamt svolitlu af dauðum húðfrumum og líkamshárum. Naflaló myndast sjaldnar hjá konum en körlum, enda eru þær með fíngerðari og styttri líkamshár en þeir.
Vogunarsjóður

Vogunarsjóður er oftast haft um sjóð sem notar lántöku eða svokallaða skortstöðu í tilteknum eignum til að afla fjár til kaupa á öðrum eignum. Vogunarsjóðir eru lokaðir fjárfestingarsjóðir sem, ólíkt hinum hefðbundnu verðbréfasjóðum, hafa heimildir til að beita margvíslegum fjárfestingar­aðferðum við að ná hámarksávöxtun að teknu tilliti til áhættunnar sem sjóðsfélagar eru tilbúnir að taka.

Þann 23. mars 2008 var grein í breska blaðinu Sunday Telegraph, sem sagði frá því, að íslensk stjórnvöld gerðu allt til að koma í veg fyrir hrun efnahagslífsins, og héldu því fram að Ísland hefði orðið illa fyrir barðinu á lausafjárkreppunni, sem þá var að koma í ljós, og haft eftir ónafngreindum sérfræðingi að landið væri meðhöndlað eins og það væri "eitraður vogunarsjóður".
Helgi G. Thordersen

Helgi Thordersen Guðmundsson (8. apríl 1794 - 4. desember 1867) var biskup íslensku Þjóðkirkjunnar frá 1846 til 1866.

Uppruni og ætt..

Helgi Guðmundsson Thordersen var fæddur á Arnarhóli í Reykjavík, sonur hjónanna Guðmundar Þórðarsonar,sem var ráðsmaður hjá Betrunarhúsinu (fangelsinu) í Reykjavík, seinna verslunarstjóri í Hafnarfirði, og Steinunnar Helgadóttur. Steinunn var dóttir Helga Guðmundssonar, bónda í Hrútsholti í Eyjahreppi. Kona hans, giftur 21. júní 1820, var Ragnheiður Stefánsdóttir, dóttir Stefáns Ólafssonar Stephensen, varalögmanns norðan og vestan, varadómara í landsyfirdóminum, síðar amtmanns í Vesturamtinu, f. 27. desember 1767, d. 20. desember 1820. Dóttir þeirra Helga og Ragnheiðar var Ástríður Helgadóttir Thordersen, f. 20. febrúar 1825, d. 14. júní 1897.

Nám og starf.

Helgi tók svonefnt 2. lærdómspróf árið 1815 með 1. einkunn, en embættisprófi í guðfræði lauk hann 20. apríl 1819. Hlaut hann einnig 1. einkunn á því prófi. Hann stundaði barnakennslu í Reykjavík síðasta árið sem hann var í guðfræðináminu. Hann fékk Saurbæ í Hvalfirði 6. apríl 1820 og var vígður þangað 7. maí það ár. Í fimm ár var hann í Saurbæ þar til hann var vígður að Odda á Rangárvöllum hinn 4. maí 1825 og varð prófastur þar árið eftir, 6. október 1826. Dómkirkjuprestur í Reykjavík varð séra Helgi 4. nóvember 1835, fluttist árið eftir að Landakoti og var kallaður (skipaður) biskup yfir Íslandi hinn 25. september 1845. Biskupsvígslan var í Kaupmannahöfn 5. júlí 1845 og hann tók formlega við embættinu 2. september það ár. Eftir að hann varð biskup settist hann að í Laugarnesi, en í Reykjavík bjó hann frá 1856. Lausn frá embætti vegna sjúkleika fékk hann 23. febrúar 1866 og dó úr "steinsótt" 4. desember 1867. Helgi Guðmundsson Thordersen var konungkjörinn þingmaður árin 1845 til 1865. Hann samdi svonefnda Helgapostillu. Auk þess samdi hann fleiri rit og ræður, sem hér segir:

Listi yfir ritverk.

Útfararræða yfir Helga G. Thordersen.

Ræður við jarðarför sál. Biskups Helga Thordersens, 18. december 1867 eftir Ólaf Pálsson prófast og dómkirkjuprest. Höfundur Ólafur Pálsson, 1814-1876. S.B. Sivertsen, Reykjavík 1869.
Micro 18

Micro 18, Micro Cupper eða einfaldlega Micro er tegund af seglskútu sem er hönnuð bæði fyrir kappsiglingar og skemmtisiglingar. Bátar af þessari gerð eru átján feta langir (5,5 metrar) og 2,45 metra breiðir með káetu og svefnpláss fyrir fjóra að framanverðu. Hönnunin var fyrst kynnt af franska tímaritinu "Bateaux" árið 1976. Gerðin var hugsuð fyrir eina árlega siglingakeppni, Micro Cup frá 1977, og miðaðist við hönnun vinsælla átján feta báta á borð við Corsaire. Brátt hófu bæði stærri og minni framleiðendur framleiðslu báta út frá þessum hönnunarviðmiðum og Micro-bátar náðu talsverðum vinsældum á 9. áratug 20. aldar.

Árið 1999 hlaut gerðin viðurkenningu Alþjóða siglingasambandsins sem alþjóðleg keppnisgerð.

Algengar útgáfur Micro 18-báta eru meðal annars Jeanneau Microsail, Corsaire og GEM. Micro-bátar skipast í keppnisbáta, skemmtibáta og frumgerðir eftir því hvaða áherslur hafa ráðið smíði þeirra. Oftast eru Micro-bátar gerðir úr trefjaplasti utanum krossviðarskel með fellikili með 100 kg ballest úr blýi. Nokkrar vinsælar tegundir voru upphaflega líka með fellistýri þannig að hægt væri að sigla bátnum upp í fjöru, en eftir nokkur atvik þar sem slík stýri brotnuðu við álag varð algengara að notast við heilt stýri. Micro-bátar eru yfirleitt um hálft tonn að þyngd og því hægt að flytja þá með kerru aftaní fólksbíl.

Á Íslandi voru nokkrir bátar af þessari gerð smíðaðir um miðjan 9. áratuginn af fyrirtækinu Mótun ehf. í Hafnarfirði eftir teikningum frá breskum framleiðanda og frá 1983 fram á 10. áratuginn var haldin árleg Íslandsmeistarakeppni í flokknum.
Heitur reitur

Heitur reitur er í jarðfræði staður á yfirborði jarðar þar sem eldvirkni er mikil sökum möttulstróks sem af ber heita kviku úr iðrum jarðar upp að jarðskorpunni (sem af þessum sökum er þynnri en annars staðar), um 50 heitir reitir eru þekktir, helstir þeirra eru Hawaii, Íslands og Yellowstone reitirnir.

Fyrirbærinu var fyrst lýst af kanadíska jarðvísinda og jarðfræðingnum John Tuzo Wilson í flekakenningu hans árið 1963, þar sem hann hélt fram að eldfjallakeðjur eins og Hawaiieyjar mynduðust sökum þess að jarðflekar færðust yfir fastan punkt (heitan reit) á löngum tíma á jarðsögulegum mælikvarða.
Baunagras

Baunagras (fræðiheiti: "Lathyrus japonicus ssp. maritimus") er ertublóm sem lifir í fjörusandi og á heimkynni sín í Asíu, Evrópu, Norður- og Suður-Ameríku. Rótargerlar sem lifa í hnýðum á rótum baunagrass vinna köfunarefni úr andrúmsloftinu og bæta þannig vaxtarskilyrði.

Lýsing.

Baunagras nær um 15 til 25 sentimetra hæð en stiklir eru 50 til 80 cm langir. Laufblöðin eru hjúpuð vaxi og eru fjaðurskipt með þremur til fjórum smáblaðapörum á hverju laufblaði. Axlablöð eru þar sem laufblöðin festast á stilkinn og eru þau skakkhjartalaga. Endablaðið í hverju laufblaði er gjarnan ummyndað í vafþráð. Blöð af baunagrasi eru notuð í hefðbundinni kínverskri lyfjafræði.

Blómin eru 2-2,5 sm á lengd og fjólublá. Í hverju blómi eru 5 fræflar og ein fræva sem verður að flötum belg. Belgir þessir eru 4-7 sm á lengd og ætir.

Útbreiðsla.

Fræ baunagrass geta flotið í sjó í allt að 5 ár og geta því borist um langa leið. Spírun fer fram þegar ytra byrði belgsins opnast þar sem sjór skellur á landi.

Útbreiðsla baunagrass á Íslandi er víða þar sem áður voru uppskipunarhafnir. Á þeim tíma voru skip þyngd með sandi og var þeim sandi mokað úr skipinu þegar draga átti það á land á Íslandi. Því er talið að fræ af baunagrasi hafi borist með sandi sem notaður var sem ballast.
Prins Valíant

Prins Valíant á dögum Arthúrs konungs er teiknimyndasería sem var sköpuð af rithöfundinum og teiknaranum Harold R. Foster 1937.

Prins Valíant (enska: Prince Valiant) er útlægur konungssonur frá Thúle, ríki á vesturströnd Noregs, sem flýr með föður sínum, Aguar konungi, til Englands og strengir þess heit að verða einn af riddurum hringborðsins við hirð Arthúrs konungs í Camelot.

Prins Valíant hefur birst samfellt frá 13. febrúar 1937 í dagblöðum í Bandaríkjunum. Harold R. Foster teiknaði um 1788 heilsíður af sögunni en valdi síðan eftirmann sinn. John Cullen Murphy tók við af honum 1971 og teiknaði til 1980 eftir sögum Hal Foster. Frá 1980 til 2004 teiknaði John Cullen Murphy eftir handriti sonar síns, Cullen Murphy og dóttir hans, Mairead, sá um að lita og handskrifa sögurnar. Gary Gianni tók við af honum og Mark Schultz tók til við að semja söguna. Síðan 1. apríl 2012 hefur Thomas Yeates teiknað söguna en Mark Schultz heldur áfram að skrifa söguna.

Fjölskylda Prins Valíants.

Aguar konungur, faðir Valíants.

Prins Valíant - Aleta, drottning Þokueyjanna, eiginkona hans.

Arn - Maeve, Karen - Vanni, Valeta, Galan, Nathan, börn þeirra 5 og makar.

Ingrid, dóttir Arns og Maeve, eina barnabarnið.

Nokkrar sögupersónur.

Prins Valíant-bækurnar hafa verið gefnar út í tveimur mismunandi útgáfum á Íslandi, 1961 - 1972 af Ásaþór og 1987 - 1991 af Fjölvaútgáfunni.

Bækur útgefnar af Ásaþór.

Bækurnar eru endursagðar af Max Trell og voru fyrstu 7 gefnar út af Hastings House í Bandaríkjunum. Bækur 8 til 11 voru fyrst gefnar út í Þýskalandi af Bädischer Verlag. Bók 12 er endurprentun á sunnudagssíðum í svarthvítu.

Bækur útgefnar af Fjölva.

Þetta eru endurprentanir af sunnudagssíðum eins og þær birtust vikulega í dagblöðum í Bandaríkjunum. Sögurnar voru fyrst gefnar út af Fantagraphics í 50 heftum. 14 fyrstu heftin voru gefin út á Íslandi. Þorsteinn Thorarensen þýddi.

Viku- og dagblöð.

Vikan birti vikulega síðu frá 14.júní 1973 til 17. júlí1980. Byrjaði á síðu 1874 og endaði á síðu 2244.

Morgunblaðið birti eina síða vikulega frá 22. desember 2007 og byrjaði á síðu 1553 og endaði 14. mars 2009 á síðu 1616 .
Rúrik Haraldsson

Rúrik Haraldsson (fæddur 14. janúar 1926, dáinn 23. janúar 2003) var íslenskur leikari.