arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Kynþáttahatur

Kynþáttahatur er að finna til andúðar á tilteknum hópi fólks sem skilgreindur er út frá kynþætti. Kynþáttahatur liggur oft þjóðernisátökum til grundvallar.

kynþáttahatur er sú hugmynd að kynþættir mannkyns séu eðlisólíkir og eru þá sumir kynþættir taldir öðrum æðri. Vísindaleg kynþáttahyggja er söguleg undirrót rasisma en hann birtist oftast sem kynþáttahatur eða kynþáttafordómar og getur leitt til mismununar á grundvelli kynþáttar. Greinarmunur er gerður á kynþáttahatri og útlendingaótta þótt hvort tveggja geti farið saman en útlendingaótti er andúð eða styggð gagnvart útlendingum eða framandi menningu, án kerfislegrar hugmyndafræði. Í daglegu tali er orðið rasismi notað um hverskyns mismunun gagnvart útlendingum, byggða á arfbundnum, útlitslegum, menningarlegum . Þá hefur orðið "hversdagsrasismi" einnig verið kynnt til sögunnar „til að sýna fram á hvernig kerfisbundinn rasismi endurnýjast að miklu leyti í gegnum rútínu eða hversdagslega hegðun, sem tekin er sem sjálfsögð í daglegu lífi“.

Saga.

Kynþáttahyggja lá til grundvallar kerfisbundinni mismunun í Bandaríkjunum á nítjándu öld og fyrri hluta þeirrar tuttugustu og Apartheid stefnunnar í Suður-Afríku. Kynþáttahyggja var einnig drjúgur hluti af hugmyndalegum grundvelli þjóðarmorða á borð við helförina og útrýmingu indíána í Ameríku og tengdist heimsvaldastefnu nánum böndum í Suður-Ameríku og Afríku, Asíu og Ástralíu. Hugmyndafræðileg kynþáttahyggja er alþjóðlega fordæmd af Mannréttindasáttmála Sameinuðu þjóðanna.

Kynþáttahyggja á Íslandi.

Fjórða skýrsla Evrópunefndarinnar gegn kynþáttafordómum.

Evrópunefndin gegn kynþáttafordómum ("The European Commission against Racism and Intolerance", ECRI) var sett á laggirnar árið 1993. Nefndin skilar árlegri skýrslu til Evrópulanda um þau merki sem í löndunum má finna um kynþáttahyggju, ásamt ábendingum til stjórnvalda um úrbætur. Fjórða skýrsla nefndarinnar um stöðu mála á Íslandi kom út árið 2012. Er þar sagt að einhverjar framfarir hafi átt sér stað frá því nefndin skilaði þriðju skýrslunni árið 2007 en einnig gerðar eftirfarandi athugasemdir, meðal annarra:

Þá er í tillögunum lögð sérstök áhersla á að yfirvöld styrki þjálfun lögregluliðs, ákæruvalds, dómara og lögfræðinga í að fást við mál sem snúa að rasisma og rasískri mismunun og hvernig bera megi kennsl á rasísk tilefni afbrota.
Réttarheimild

Réttarheimildir eru þau viðmið sem viðurkennt er að nota eigi eða megi nota sem grundvöll undir réttarreglu. Vafi getur leikið á því hvað viðurkennt er sem réttarheimild og hefur það valdið ágreiningi meðal fræðimanna hvað rétt er sé viðurkenna.

Réttarheimildir geta verið breytilegar eftir tíð og tímabilum. Er þannig gert ráð fyrir því að með breyttum tímum öðlist nýjar réttarheimildir viðurkenningu, en aðrar glati henni.

Íslenskir fræðimenn hafa löngum leitast við að afmarka réttarheimildarhugtakið.

Skilgreining Sigurðar Líndals.

Sigurður Líndal, lagaprófessor, skilgreinir hugtakið í riti sínu "Um lög og lögfræði" með eftirfarandi hætti:

Með tilvísun í "gögn" er átt við hlutræn atriði, s.s. lög og dóma, sem vísa má til til stuðnings réttarreglu. Með tilvísun til "háttsemi" er átt við venju sem hefur skapast hefur á ákveðnu sviði og telst næginlega fastmótuð og viðurkennd til að unnt sé að leggja hana til grundvallar réttarreglu. Með tilvísun til "hugmynda" er svo vísað til viðmiða sem hafa ekki mótast til hlítar eins og meginreglna laga, eðlis máls og almennrar réttarvitundar. Orðasambandið "og hvaðeina annað" vísar til þess að í tímanna rás geti nýjar réttarheimildir komið til sögunnar.

Skilgreiningin segir að réttarheimildir séu viðmið sem "nota skuli" eða "nota megi" sem stoð undir réttarreglu. Með þessu er vísað til hugmynda Sigurðar um það hvenær réttarheimildir eru "bindandi" og hvenær er "heimilt" (ekki bindandi) að nota þær. Um þetta atriði eru uppi nokkuð misjafnar skoðanir og raunar umdeilanlegt hvort að hægt sé að tala um eitthvað "val" í þessum efni.

Helstu réttarheimildir.

Meðal helstu réttarheimilda sem beitt hefur verið í íslenskum rétti eru:
Jón Bloxwich

Jón Bloxwich var biskup á Hólum 1435 – 1440, eða í 5 ár.

Jón Bloxwich var enskur munkur af reglu Karmelíta og baccalaureus í guðfræði. Hann fékk árið 1435 páfaveitingu fyrir biskupsembætti á Hólum. Sjá páfabiskupar. Hann kom til Englands vorið 1436 og fór á fund konungsins, Hinriks VI. Hann fékk leyfi til að senda ensku Íslandskaupmennina til þess að rannsaka biskupsdæmið og gefa skýrslu um ástand þess árin 1436–1439. Jón Bloxwich kom aldrei hingað til lands og mun hafa misst biskupsdæmið af því að hann gat ekki greitt embættisgjöld sín í féhirslu páfa. Hann lét af embætti 1440 eða 1441.

Lítið annað er vitað um uppruna Jóns Bloxwich, ekki heldur hvað um hann varð, eða hvenær hann dó.
Nýju fötin keisarans

Nýju fötin keisarans (danska: "Kejserens nye Klæder") er ævintýri eftir danska skáldið og rithöfundinn H.C. Andersen sem fjallar um hégómlegan keisara sem lætur blekkjast af tveimur klæðskerum. Ævintýrið kom fyrst út í bókinni "Eventyr, fortalte for Børn" 1837.
Kró

Kró er stía, yfirleitt ætluð sauðfé og inni í fjárhúsi. Bilið milli veggjar eða skilrúms og garðans sem fénu er gefið á kallast kró. Byrgi og kofar í verbúðum voru einnig oft kölluð krær (krór), svo og grjótgirðingar sem hlaðnar voru í ám og notaðar til að veiða lax.
Húðfletting

Húðfletting er oftast haft um þann verknað að fletta húð af manni til pyntingar eða refsingar. Þegar átt er við „húðflettingu“ dýra er talað um að flá eða "hamfletta" dýrið.

Sögnin að "húðfletta" er ekki mikið notuð í eiginlegri merkingu, enda sjaldgæft að fólk sé húðflett, nema hér áður fyrr til refsingar, eins og t.d. segir í Nýja testamentinu: "Þeir munu hann húðfletta og lífláta". Og svo þetta dæmi úr sagnfræðiriti: "Landnemarnir pynduðu fanga sína og húðflettu þá". Aðallega er hún þó notuð í óeiginlegri merkingu. "Hann húðfletti borgarastéttina fyrir spillingu, valdagræðgi og nautnasýki."
Fótstokkun

Fótstokkun er aðferð sem notuð var á miðöldum til að hindra fanga í að flýja. Fangar voru "fótstokkaðir" með því að setja "stokk" á fætur þeirra til refsingar eða til pyntingar á steglu.
Morfeos

Morfeus ("„sá sem myndar / mótar / formar“") er guð eða persónugervingur drauma í grískri goðafræði. Í ættartölum guðanna sem voru skrifaðar snemma á klassíska tímanum, er hann sonur svefnguðsins Hypnosar, bróður Þanatosar sem er persónugervingur dauðans, en báðir eru þeir „synir næturinnar“.

Lyfið morfín dregur nafn sitt af honum.
Reykjavik Whale Watching Massacre

Reykjavík Whale Watching Massacre (skammstafað RWWM) er íslensk kvikmynd leikstýrð af Júlíus Kemp, en handritið skrifaði Sjón. Myndin var frumsýnd haustið 2009.
Þorrablót

Þorrablót er íslensk veisla sem haldin er á þorra (oft bóndadag, fyrsta dag þorra) með þjóðlegum mat, drykk og siðum. Þorrablót á uppruna sinn, eða endurvakningu, að rekja til 19. aldar en þó er minnst er á þorrablót í fornum heimildum.

Þorrablót til forna.

Þorri er nefndur í heimildum frá miðöldum sem persónugervingur eða vættur vetrar og þar er einnig minnst á þorrablót. Ekki er vitað hvernig þeim var háttað en lýsingarnar benda þó til mikilla veisla og að menn hafa gert vel við sig í mat og drykk. Engar frásagnir eru í Íslendingasögum eða öðrum fornsögnum sem gerast á Íslandi. En orðið "Þorrablót" kemur fyrir í forneskjulegum þætti sem bæði er að finna í Orkneyinga sögu og á tveim stöðum í Flateyjarbók þar sem hann heitir "Hversu Noregur byggðist" og "Fundinn Noregur".

Í Fornaldarsögum Norðurlanda, nánar tiltekið "Hversu Noregr byggðist" segir svo "Frá Fornjóti og hans ættmennum":

Af þessari frásögn má ráða að nafn Þorra tengist miðjum vetri og þá skildi haldið blót. Einnig kemur fram nafn næsta mánaðar, Góu, dóttur Þorra (í mörgum frásögnum Gói).

Þorrablót í dag.

Elsta þorrablót sem heimildir eru um er þorrablót Kvöldfélagsins í Reykjavík 1867. Í bókinni Íslenskar gátur, skemmtanir, víkivakar og þulur sem Hið íslenska bókmenntafélag sendi frá sér á árunum 1889 til 1903 skrifar Ólafur Davíðsson:

Í upphafi voru þessar veislur gagnrýndar fyrir að vísa með áberandi hætti í norræna trú með því að drekka minni hinna norrænu guða, signa full og annað slíkt. Á Íslandi var ekki trúfrelsi fyrr en með stjórnarskránni 1874. Um miðja 20. öld var farið að halda þorrablót á veitingastaðnum Naustinu í Reykjavík, þar sem fram var borinn „hefðbundinn“ íslenskur matur, súr, reyktur og/eða saltaður. Síðan hefur tíðkast að halda þorrablót einhvern tímann á þorra, oftast á vegum félaga og ýmissa samtaka og er þorramatur mikilvægur hluti af hátíðinni.
Eyvindarhola

Á Íslandi eru tvö örnefni eða littlir hellar sem bera nafnið Eyvindarhola og eru kennd við hinn víðfræga útilegumann. Annarsvegar

Eyvindarhola við Eysteinsdal á Snæfellsnesi, og hinsvegar Eyvindarhola við Reykjavatn.
46 f.Kr.

Frídagur verslunarmanna er haldinn fyrsta mánudag í ágúst ár hvert og ber því ekki alltaf upp á sama degi mánaðarins. Upphaflega var frídegi verslunarmanna komið á af Verzlunarmannafélagi Reykjavíkur og hann ætlaður starfsfólki verslana að danskri fyrirmynd en þá var ekki gert ráð fyrir neinu sérstöku orlofi starfsfólks.

Upphafið.

Fyrst var haldið upp á frídag verslunarmanna í Reykjavík fimmtudaginn 13. september árið 1894. Var það eftir að kaupmenn allra stærri verslana í Reykjavík buðust til að gefa starfsmönnum sínum sérstakan frídag til að skemmta sér. Sá Verzlunarmannafélag Reykjavíkur um skemmtidagskrá þann dag sem það og gerði lengst framan af.

Ári seinna var haldið upp á daginn um miðjan ágúst og þriðja árið undir lok ágúst. Eftir það var haldið upp á daginn í byrjun ágúst uns árið 1931 að hann var ferstur sem fyrsti mánudagurinn í ágústmánuði og hefur verið svo síðan.

Verslunarmannahelgin.

Þar sem frídagur verslunarmanna fellur á mánudag eftir helgi verður til löng þriggja daga helgi á þeim tíma sumars sem búast má við sem bestu veðri og sú helgi kölluð Verslunarmannahelgin eftir frídegi verslunarmanna. Mikinn hluta 20. aldar varð þessi helgi því að einni mestu ferðahelgi ársins og ýmsar hátíðardagskrár víða um land voru felldar saman við hana. Einna þektust þeirra er þjóðhátíðin í Vestmannaeyjum. Svipað upphaf sumarfría er til víða um heim og er arfur frá þeim tíma þegar allt verkafólk í einu landi tók orlof á nánast sama tíma.

Lögbundin sem almennur frídagur.

Þessi þróun gerði það smám saman að verkum að frídagur verslunarmanna breyttist úr því að vera frídagur einnar starfsstéttar yfir í að vera almennur frídagur, en það var gert um miðja 20. öld að hann var lögfestur sem almennur frídagur.
Sevilla

Sevilla er borg á Spáni og er fjórða stærsta borg landsins. Sevilla er miðstöð menningar, lista og fjársýslu á Suður-Spáni. Hún er höfuðborg Andalúsíu og Sevilla-héraðs. Borgin liggur á sléttu við ána Guadalquivir. Íbúar borgarinnar voru 704.414 árið 2011 en á stórborgarsvæðinu býr rúmlega 1,5 milljón. Á spænsku eru íbúar borgarinnar kallaðir "sevillanos" (kk) eða "sevillanas" (kvk). Sumrin eru heit í borginni og fer hiti oft yfir 35 gráður. Meðalhiti í júlí og ágúst er um 28 gráður.

Í miðborg Sevilla eru þrír staðir á minjaskrá UNESCO: Alcázar-höllin, dómkirkjan og skjalasafn Vestur-Indía. Höfn er í borginni á ánni Guadalquivir og er það eina höfnin sem er á fljóti á Spáni. Höfnin var mikilvæg á nýlendutíma Spánverja og hafði um tíma einokun á vörum frá nýlendum. Í dómkirkjunni er að finna gröf landkönnuðarins Kristófers Kólumbusar.

Knattspyrnulið borgarinnar eru Real Betis og Sevilla F.C..
Helg eru jól - Fjórtán jólalög

Helg eru jól - Fjórtán jólalög er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1973.
Frumbyggjar Ástralíu

Frumbyggjar Ástralíu eru upphaflegir ábúendur og hinir raunverulegu uppgötvendur heimsálfunnar Ástralíu. Talið er að þeir hafi komið á litlum bátum frá Suðaustur-Asíu fyrir um 60.000 árum eða fyrr. Þá ríkti í Ástralíu annað loftslag og álfan leit allt öðruvísi út. Áður fyrr voru þeir kallaðir "Ástralíunegrar" en er nú aflagt enda álitið af mörgum vera niðrandi. Frumbyggjar Ástralíu eru fremur dökkir á hörund en þeir eru þó skyldari Evrópumönnum en Afríkumönnum.
Dymbilvika

Dymbilvika ("páskavika", "kyrravika", "dymbildagavika") er vikan fyrir páska og síðasta vika lönguföstu. Hún hefst á pálmasunnudag og lýkur á laugardeginum fyrir páskadag. Í kristinni trú er venjan að tileinka þessa viku kyrrð og íhugun guðspjallanna. Á páskadag hefst svo páskavikan. Dymbilvika heitir einnig öðru nafni efsta vika, þ.e. síðasta vikan fyrir páska. Nafnið kyrravika bendir svo á að í þessari viku skyldu menn vera hljóðari og hæglátari en nokkru sinni endranær og liggja á bæn. Dymbilvika ársins hefst .

Dymbildagar.

Dymbildagar eru síðustu þrír dagarnir fyrir páska: skírdagur, föstudagurinn langi og hvíldardagurinn á laugardag ("triduum sacrum"). Þá var hringt inn til messu með tréskellum, svonefndum klöprum ("tinnibulum"), í stað klukkna og draga þessir dagar líklega íslenskt nafn sitt af því (dymbill). Á þessum tíma voru einnig ljós deyfð í kirkjum við messur eða þau slökkt í vissri röð. Heitið „dymbildagar“ er eldra en það heiti sem nú er þekktara: „dymbilvika“ sem fyrst kemur fyrir á 15. öld.

Kenningar um orðið dymbill.

Dymbilvika mun draga nafn sitt af áhaldinu "dymbill" sem var einhverskonar búnaður til að gera hljóð kirkjuklukkna drungalegra og sorglegra (dumbara), þegar hringt var til guðsþjónustu á þessum síðustu dögu föstunnar. Helst er talið að dymbillinn hafi verið trékólfur, sem settur var í kirkjuklukkur í stað málms, svo hljóðið deyfðist. Þó gæti dymbillinn einnig hafa verið trékylfa til að berja klukkurnar með, eftir að járnkólfurinn hafði verið bundinn fastur. En einnig eru sagnir um einhverskonar tréklöprur framan á kirkjuþili, sem notaðar hafi verið í klukkna stað þessar vikur. Orðið dymbill hefur einnig verið haft um háan ljósastjaka, samkvæmt Árna Magnússyni, en ljósastjaki þessi á að hafa staðið á kirkjugólfi með fjórum örmum og þrem ljósum á hverjum auk eins í toppi. Skyldi ljós þessi tákna Krist og postulana og voru notuð í stað ljósahjálma í þessari viku, svo að dimmleitara væri í kirkjunni en ella. Þessi orðskýring Árna þykir samt ósennileg.
Vítisenglar

Vítisenglar (enska: "Hells Angels") er samtök áhugafólks um vélhjól, og aka vanalega á Harley-Davidson vélhjólum. Félagsamtökin eru starfrækt í mörgum löndum, í Bandaríkjunum og Kanada eru þau skrásett sem fyrirtæki. Löggæsluyfirvöld víða um heim svo sem FBI hafa grun um að félagar samtakanna taki þátt í ólöglegri starfsemi svo sem ofbeldisverkum, vændi, peningaþvætti, sölu og dreifingu eiturlyfja og þýfis. Talsmenn samtakanna halda því fram að þeir séu fórnarlömb ofsókna á þann hátt að þó 1 % félaga taki þátt í ólöglegu athæfi þá séu hinir 99% látnir gjalda þess þó þeir séu löghlýðnir borgarar.

Samtökin voru stofnuð árið 1948 í Fontana, Kaliforníu og fengu nafnið "Hells Angels" eftir 303 sprengjusveit í flugher Bandaríkjanna sem stofnuð var í byrjun seinni heimstyrjaldarinnar.

Vítisenglar á Íslandi.

Íslensk lögregluyfirvöld telja félagasamtökin skipulögð glæpasamtök og hafa nokkrum sinnum meinað norrænum vítisenglum að koma til Íslands. Lögregluyfirvöld telja að samtökin hyggist ná fótfestu hér á landi í gegnum vélhjólaklúbbinn Fáfni í Grindavík. För hóps norrænna Vítisengla til Íslands var stöðvuð í febrúar 2002. Talsmenn Fáfnis segja Vítisenglana þá hafa verið ferðamenn sem hugðu á ævintýraferð upp á Langjökul og skoða Gullfoss og Geysi og Bláa lónið. För átta norrænna Vítisengla var stöðvuð í nóvember 2007 er þeir hugðust sitja 11. ára afmælisfagnað Fáfnis í Reykjavík.

Í Kanada eru litið á Vítisengla sem glæpasamtök.
Hnýfill

Hnýfill (einnig nefnt kani eða kanni) er sá hluti bátsstefnis (oftast á seglbát) sem stendur upp fyrir borðstokkinn. Til er bæði "framhnýfill" og einnig "afturhnýfill". Þegar sjór ólgar og vont er í veðri getur framhnýfillinn stungist í kaf og báturinn tekið inn á sig. "Svíri" er hnýfill skips þar sem brandar og stál (sem er efsti hluti stafns eða skuts á stórskipum) koma saman efst og fremst á stafni.
Túngata

Túngata er heiti á götu víða um land. Meðal bæja sem hafa Túngötu eru Vestmannaeyjabær, Reykjavík, Grenivík, Tálknafjörður, Patreksfjörður, Stöðvarfjörður, Sandgerði, Seyðisfjörður, Borgarnes, Álftanes, Siglufjörður, Eyrarbakki, Suðureyri, Reykjanesbær, Ísafjörður, Ólafsfjörður og Fáskrúðsfjörður.

&lt;br&gt;

Í Reykjavík er Túngata kennd við Landakotstún. Hún liggur frá Suðurgötu í austri til Bræðraborgarstígs í vestri. Landakotskirkja, Landakotsskóli og Landakotsspítali standa við Túngötu, auk þess sem sendiráð Rússlands, Þýskalands og Frakklands eiga hvert sitt hús við hana.

Kænugarðstorg er neðarlega á Túngötu, á mótum Garðastrætis.
Einmánuður

Einmánuður er sjötti mánuður ársins í gamla norræna tímatalinu og síðasti vetrarmánuðurinn. Hann hefst á þriðjudegi í 22. viku vetrar, eða 20. til 26. mars. Elstu heimildir um einmánuð eru úr Bókarbót frá 12. öld og Skáldskaparmálum Snorra Eddu frá 13. öld. Hann ásamt gormánuði, þorra og góu eru einu mánaðarnöfnin í gamla norræna tímatalinu sem koma fyrir í fleiri en einni heimild. Líklega er nafnið dregið af því að hann var síðasti mánuður vetrar líkt og orðið "eindagi" sem þýðir "síðasti dagur".

Fyrsti dagur einmánaðar er helgaður piltum eins og harpa stúlkum og þorri og góa húsbændum og húsfrúm og ýmist kallaður "yngismannadagur" eða "yngisveinadagur". Áttu stúlkur þá að fara fyrstar á fætur til að taka á móti einmánuði og veita piltum glaðning. Einnig er fyrsti dagur einmánaðar þjóðlegur kváradagur.

Heitdagur.

Venja var að haldnar væru þrjár samkomur á ári í hverjum hrepp til að ræða sameiginleg mál eins og fátækratíund og fjallskil. Ein var að hausti önnur á lönguföstu og þriðja eftir vorþing. Á Norðurlandi var samkoman á föstunni haldin fyrsta dag einmánaðar og hann nefndur "heitdagur" en þá var einkum safnað heitum fyrir fátæka.

Árin 1741-45 fóru þeir Ludvig Harboe og Jón Þorkelsson Thorcillius í eftirlitsferð til Íslands að undirlagi Jóns og með samþykki danskra stjórnvalda og í framhaldi lögðu þeir til ýmsar breytingar á helgidagahaldi á landinu. Var þá heitdagur eitt af því sem aflagt var með konunglegri tilskipun 29. maí 1744 og norðlendingum skipað að flytja hann yfir á næst sunnudag er fólk kæmi almennt til messu. Var það með þeim rökum að ekki tíðkaðist þessi siður annarstaðar í Danaveldi. Norðlendingar rituðu konungi ítarlega greinargerð og bænarskjal árið 1755 um að fá að halda deginum en því var hafnað.

Nokkur skipti var reynt að endurvekja einmánaðarsamkomu á Norðurlandi upp úr aldamótunum 1900 og dæmi eru líka þekkt að fólk sendi fátækum nágrönnum sínum mat á þessum degi þegar harðæri var.

Vorverk í einmánuði.

Séra Björn Halldórsson í Sauðlauksdal (f. 1724 d. 1794) skrifaði í riti sínu "Atli" sem kom fyrst út í Hrappsey 1780, um vorverk í Einmánuði að ef vorgott væri þá væri hentugur tími að stífla vatn, sem veitast skal yfir land svo vatnið standi þar á meðan vorleysing er mest. Það átti að vera vegna þess að það grugg, sem setur sig undir leysingavatnið á meðan það stendur yfir landinu væri betra en nokkur áburður.

Eins að sá sem vill ná grjóti upp úr jörð, því sem upp úr stendur, hann géri það þá þegar jörð er hálfa alin þíð ofan til eða nokkuð minna. Þá væri það bæði lausast og ylti líka á klakanum svo erfiðið yrði minna.

Veðurspá tengd einmánuði.

Ekki er mikið um veðurspár tengdar einmánuði utan að trúað var að ef fyrsti dagur einmánaðar vari blautur, boðaði það gott vor. Gæti það tengst ofangreindri lýsingu Björns. Er til vísubrot um það:
Ljósvallagata

Ljósvallagata er íbúðagata í Vesturbænum í Reykjavík. Hún liggur frá mótum Sólvallagötu og Hólatorgs suður að Hringbraut og er Birkimelur hálfgert framhald hennar. Einstefna er í norðurátt og hámarkshraði 30 km/klst. Vestan við götuna eru allgömul fjölbýlishús í sambyggðri röð en austan hennar er vesturhlið Hólavallakirkjugarðs.
Grjótaþorp

Grjótaþorp er hverfi í Reykjavík og telst vera fyrsta úthverfi hennar. Það afmarkast af Aðalstræti, Túngötu, Garðastræti, og Vesturgötu. Húsaskipan og lega gatna eru nokkuð óregluleg, enda náði bæjarskipulag Reykjavíkur ekki yfir Grjótaþorp fyrr en eftir að stór hluti þess var þegar byggður. Meðal sögufrægra húsa í Grjótaþorpi má telja Hlaðvarpann, Unuhús og hús Sögufélags. Í austurjaðri Grjótaþorpsins, við Aðalstræti, stóð auk þess kvikmynda- og samkomuhúsið Fjalakötturinn.

Saga Grjótaþorpsins.

Grjótaþorpið er nefnt eftir bæ sem nefndist Grjóti og var upphaflega hjáleiga frá Vík og er þannig talið í Jarðabókinni. Fyrir norðan bæinn var Grjótatún. Þegar farið var að byggja Dómkirkjuna, var grjótið til hennar rifið upp úr Grjótatúni og það ónýtt. Komu þar þá kálgarðar. Um miðbik 18. aldar var komið þarna bæjarhverfi sem nefndist Grjótaþorpið. Heimir Þorleifsson sagnfræðingur hefur sagt að Grjótaþorp sé fyrsta úthverfi Reykjavíkur. Það heyrði ekki beinlínis undir þorpið Reykjavík og byggðin þar er því sundurleitari og handahófskenndari en gamli bærinn almennt.

Ekki má gleyma að nefna Vinaminni (Mjóstræti 3) meðal sögufrægra húsa í Grjótaþorpi. Þar rak Sigríður Einarsdóttir (sem reisti húsið), kona Eiríks Magnússonar bókavarðar, kvennaskóla veturinn 1891 til 1892. Síðar voru bæði Verslunarskólinn og Iðnskólinn settir á koppinn í þessu húsi.

Fullyrðing Heimis Þorleifssonar sagnfræðings í þá veru að Grjótaþorp sé fyrsta úthverfi Reykjavíkur er nokkuð hæpin. Gæta ber þess að Grjótaþorp stendur aðeins steinsnar frá Innréttingum Skúla fógeta en þær teljast upphaf þéttbýlismyndunar í Reykjavík. Grjótaþorp er því frá fyrstu tíð hluti þess þorps, sem kennt er við landnámsjörð Ingólfs Arnarsonar. Hingað til hefur verið talað um Skuggahverfi, sem fyrsta úthverfi Reykjavíkur.
Úmbertó 2.

Úmbertó 2. Ítalíukonungur (f. 15. september 1904 – 18. mars 1983) var síðasti konungur Ítalíu. Hann var sonur Viktors Emmanúels 3. Ítalíukonungs og konu hans, Elenu drottningar.

Fjölskylda.

Þann 8. janúar 1930 giftist Úmberto Maríu-José Belgíuprinsessu en hún var dóttir Alberts I Belgíukonungs. Þeim varð fjögurra barna auðið.

Hjónaband Úmbertós og Mariu José var ekki hamingjusamt en hjónaband þeirra var skipulagt af foreldrum beggja. Þau skildu í útlegðinni.

Hann var oft kallaður maíkonungurinn því hann ríkti einungis í rúman mánuð, eða frá 9. maí 1946 til 12. júní sama ár.
NFC Norður

NFC Norður eða NFC North er norður-riðill NFC-deildarinnar í NFL-deildinni, stofnaður 1966. Frá árinu 1970-2001 hét deildin NFC Mið, en breytti um nafn 2002 í NFC Norður. Tampa Bay Buccaneers voru í deildinni til ársins 2002 en þá voru þeir fluttir í NFC Suður deildina.
Charles Gauldrée-Boilleau

Charles Gauldrée-Boilleau (gjarnan kallaður Baróninn á Hvítárvöllum á Íslandi) var barón frá Frakklandi sem kom til Íslands í lok 19. aldar og hafði tölverð áhrif á bæjarlífið. Þórarinn Eldjárn hefur skrifað um hann bókina "Baróninn".

Charles kom til Íslands árið 1898 og ástæður þess að mörgu leyti huldar. Barónsstígurinn í Reykjavík er nefndur eftir honum, en þar var Charles með stórt fjós, enda var hann töluverður forgöngumaður við búskap hér á landi. Í fjósi Barónsins er nú verslunin 10-11. Charles bjó síðan lengi búi sínu að Hvítárvöllum, en við Hvítárvelli er hann jafnan kenndur.

Faðir Charles var franskur og hafði verið sendiherra Frakka í Líma í Perú, en móðir hans var dóttir öldungaráðsmanns í Bandaríkjunum. Charles lauk námi við Eton-skóla í Englandi. Hann var mikill málamaður og gat talað 7 tungumál þegar hann kom hingað, og íslensku lærði hann á ótrúlega stuttum tíma. Charles lék á selló ("hnéfiðlu") og hélt tvenna tónleika í Reykjavík.

Hann keypti sér húsið að Laugavegi 90.