arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Alerte aux Zorkons

Zorflónska (franska: "Alerte aux Zorkons") er 51. bókin í bókaflokknum um Sval og Val og sú fyrsta eftir höfundanna Yoann og Fabien Wehlmann. Hún var gefin út á bókarformi á frönsku árið 2010 eftir að hafa birst sama ár í teiknimyndablaðinu Sval hún kom út á íslensku árið 2021.

Söguþráður.

Sagan hefst á því að Zorglúbb brýst inn í rannsóknarstofu Sveppagreifans í óljósum erindagjörðum og dáleiðir greifann með hjálp geislatækis síns. Hálfum mánuði síðar berst Sval og Val neyðarkall frá Sveppagreifanum. Þeir halda strax til Sveppaborgar en komast að því að bærinn hefur verið settur í sóttkví af hernum.

Félagarnir sleppa fram hjá gæslumönnunum en við þeim blasir furðuleg náttúra með tröllauknum sveppum og háskalegum furðuskepnum. Þeir hitta Sveppagreifann sem hefur komið sér fyrir ásamt Lenu og Astrid, ungum sænskum vísindakonum. Greifinn útskýrir að einhverra hluta vegna sé lífríki svæðisins farið að þróast á margföldum hraða, þar sem dýra- og plöntutegundir stökkbreytist á fáeinum klukkustundum. Þau komast að þeirri niðurstöðu að hér hljóti Zorglúbb að vera að verki, en frétta þá sér til skelfingar að stjórnendur hersins ætli að varpa kjarnorkusprengju á Sveppaborg.

Hópurinn verður fyrir árás skaðræðisskepna sem eru árásargjarnar, en tröllheimskar enda án heila. Þeim tekst að flýja og nota sem farskjóta risaeðlu þá sem búsett er við höll Sveppagreifans og fjallað var um í bók þrettán, "Le voyageur du Mésozoïque". Skaðræðisskepnurnar, Zorkónarnir, sem bókin dregur nafn sitt af, ráðast á hópinn en Zorglúbb kemur aðvífandi á farartæki sínu og bjargar þeim. Í sameiningu tekst þeim að afstýra kjarnorkuárásinni.

Í ljós kemur að Zorglúbb hafði komið af stað stökkbreytingunum þegar hann missti tilraunaglös í gólfið á tilraunastofu greifans. Saman tekst þeim að uppræta furðulífverurnar með því að dreifa móteitri. Áður en Sval og Val tekst að krefja Zorglúbb svara við því hvert erindi hans hefði verið í tilraunastofunni stingur hann af ásamt Lenu og Astrid og heldur til Tunglsins, þar sem næsti hluti sögunnar mun eiga sér stað.

Íslensk útgáfa.

Bókin Zorflónska var gefin út af Froski útgáfu árið 2021 í íslenskri þýðingu Anítu K. Jónsson. Hún er merkt sem 54. bókin, þótt hún teljst sú 54. í opinberu ritröðinni á frönsku. Skýringin á misræminu liggur í að Froskur telur með nokkrar bækur með eldri sögum en opinbera röðin hefur að geyma.
Svamlað í söltum sjó

Svamlað í söltum sjó (franska: "Le repaire de la murène") eftir höfundinn og teiknarann Franquin er níunda bókin í bókaflokknum um Sval og Val. Bókin kom út árið 1957, en sögurnar sem hún hefur að geyma birtust í teiknimyndablaðinu Sval á árunum 1954-55. Árið 1983 var hún gefin út á íslensku.

Söguþráður.

Sagan hefst á því að vellríkur skipakóngur Xenófón Hamadrías efnir til samkeppni um hönnun farartækis sem geri mönnum kleift að kafa niður á 200 metra dýpi og sinna þar verkefnum. Tilgangurinn er að grafast fyrir um hvers vegna skip úr flota hans sökk skyndilega skammt frá landi með skipstjórann innanborðs.

Sveppagreifinn hefst handa við að þróa köfunarbúnað, en skemmdarvargar reyna ítrekað að stöðva vinnuna. Félagana grunar að skýringarinnar sé að leita í skipsflakinu og ákveða að rannsaka málið sjálfir. Í ljós kemur að skipstjórinn, "Jón Harkan" (franska: "John Helena"), sem kallar sig "Múrenuna" er sprelllifandi og hefur breytt skipsflakinu í neðansjávarmiðstöð fyrir smyglstarfsemi á Miðjarðarhafi.

Múrenan heldur Sval föngnum og ætlar að taka hann af lífi. Fyrst ákveður hann þó að prófa köfunarbúnaðinn. Þrjóturinn veit ekki að skaðlaus aukaverkun búnaðarins er sú að þeir sem hann nota verða blá- og hvítflekkóttir nema þeir fái mótefni. Svalur telur glæpamanninum trú um að þetta séu lífshættuleg sjúkdómseinkenni og hann ákveður að gefa sig fram. Síðar kemur í ljós að skipakóngurinn hafði sjálfur staðið í smygli og eru leynilegar farangursgeymslur skipsins fullar af gulli. John Helena og Hamadrías eru báðir settir í fangelsi.

Íslensk útgáfa.

Svamlað í söltum sjó var gefin út af Iðunni árið 1983 í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar. Þetta var sautjánda bókin í íslensku ritröðinni
Eyjafjarðar- og Þingeyjarprófastsdæmi

Eyjafjarðar- og Þingeyjarprófastsdæmi er eitt af níu prófastsdæmum hinnar íslensku þjóðkirkju. Prófastur er sr. Jón Ármann Gíslason. Prófastsdæmið varð til í lok ársins 2010 þegar Eyjafjarðarprófastsdæmi og Þingeyjarprófastsdæmi voru sameinuð. Í hinu nýja prófastsdæmi eru prestaköllin 12 talsins:

Auk þess tilheyrir Langanesprestakall að hluta til prófastsdæminu.

Skrifstofa prófastsdæmisins er á Sigurhæðum við Akureyrarkirkju. Þar starfar m.a. héraðsprestur sem sinnir ýmsum verkefnum í prófastsdæminu og leysir aðra presta af.

Heimildir.

Upplýsingar um Eyjafjarðarprófastsdæmi á kirkjan.is

Tenglar.

Vefsíða Eyjafjarðar- og Þingeyjarprófastsdæmis
Smithsonian-stofnunin

Smithsonian-stofnunin (eða Smithson-stofnunin ) er menntastofnun, rannsóknarstofnun og söfn í eigu ríkisstjórnar Bandaríkjanna. Stofnunin er að mestu staðsett í Washington, D.C.. Hún rekur nítján söfn af ýmsu tagi, níu rannsóknarstofnanir og dýragarð, gefur út tvö tímarit og rekur sína eigin öryggisþjónustu.
Orlando Bloom

Orlando Jonathan Blanchard Bloom (f. 1977) er enskur leikari.

Hann fæddist 13. janúar 1977 í Canterbury á Englandi. Hann á eina systur sem heitir Samantha Bloom.

Fyrsta myndin sem hann lék í var árið 1997 í myndinni Wilde en hann lék lítið hlutverk í henni. Stærstu hlutverk hans voru í myndunum The Lord of the Rings og Pirates of the Caribbean. Hann var með leikonunni Kate Bosworth frá 2006 til 2006. Árið 2010 giftist hann áströlsku Victoria's Secret módelinni Miranda Kerr en þau enduðu sambandið í október 2013. Saman eiga þau soninn Flynn.
Gínea (aðgreining)

Gínea getur merkt:
Þjóðvegur 574

Þjóðvegur 574 eða Útnesvegur er vegur sem liggur um Ísland.
Þjóðvegur 862

Þjóðvegur 862 eða Dettifossvegur er vegur sem liggur um Ísland.
Ísleifur Sesselíus Konráðsson

Ísleifur Sesselíus Konráðsson (5. febrúar 1889 – 1972) var íslenskur myndlistarmaður og næfisti.

Ísleifur var fæddur á prestsetrinu Stað í Steingrímsfirði, sonur ógiftra vinnuhjúa þar. Hann flutti eins árs gamall að Hafnarhólmi með fóstru sinni, fór seinna í vinnumennsku á næsta bæ Gautshamar og síðar á Drangsnes í sjómennsku. Hann fluttist nítján ára til Reykjavíkur og fór þaðan til Kaupmannahafnar. Hann vann um tíma á millilandaskipi sem sigldi til New York en síðar við pússa silfrið á aðaljárnbrautastöðinni í Kaupmannahöfn. Hann kom aftur til Íslands og vann við uppskipun skipa þar til hann varð sjötugur. Hann var ókvæntur og barnlaus og hafði engin samskipti við fjölskyldu sína. Jóhannes S. Kjarval hvatti hann til að fara að mála. Ísleifur hélt átta málverkasýningar og var sú fyrsta á daginn fyrir 73 ára afmæli hans. Björn Th. Björnsson kom list Ísleifs á framfæri.
Hátalari

Hátalari eða gellir er tæki sem tekur við upplýsingum á formi rafbyglna og gefa þær frá sér sem hljóðbylgjur. Þeir eru andstæða hljóðnema, sem breytir hljóðbylgjum í rafbylgjur. Háltalarar túlka rafbylgjurnar aftur í hljóðbylgjur þannig að maður getur heyrt þær með eyrunum. Hátalara er að finna í mörgum tækjum eins og sjónvörpum, útvörpum og tónlistarspilurum en þeir eru líka oft bara sjálfstæðir.

Myndun hljóðs.

Þegar rafstraumurinn í vírlykkju sem liggur í hátalara breytist myndast breytilegt segulsvið, þessar breytingar eru á stefnu. Þessi rafstraumur eða rafmerki er látið ferðast í marga hringi innan hátalarans og þannig myndast segulsviðið. Við lykkjuna er segull en þegar hann kemur fyrir segulsviðið verkar hann á vírlykkjuna. Þá sveiflast lykkjan til og þetta orsakar titringi í loftinu sem er í kringum hana. Titringur þessi hefur sömu tíðni og sveiflur og straumurinn.

Uppbygging.

Flestir hátalarar samanstanda af keilu úr pappír, plasti eða málmi sem tengd er ramma með fjöðrun, eins og sjá má í skýringarmyndinni. Keiluna þarf að gera úr stífu og léttu efni svo að bylgjurnar myndist. Keilan er fest í rammanum þannig að hún getur eingöngu ferðast í tvær áttir, það eru fram og til baka. Vírlykkjan heitir að öðru nafni hljóðspóla og hún er föst við keiluna. Rafstramurinn rennur frá tengjunum í gegnum vírana að hljóðspólunni. Þessi hljóðspóla er föst við keiluna til að senda út titringinn sem sterkast.
Regina Taylor

Regina Taylor (fædd, 22. ágúst 1960) er bandarísk leikkkona og leikritahöfundur sem er þekktust fyrir hlutverk sín í I'll Fly Away, The Unit og The Negotiator.

Einkalíf.

Taylor er fædd og uppalin í Dallas, Texas en ólst einnig upp í Muskogee, Oklahoma. Stundaði nám við "Southern Methodist háskólann" þaðan sem hún útskrifaðist árið 1981.

Ferill.

Leikritahöfundur.

Taylor er "Distinguished Artistic Associate" hjá "Goodman Theater" í Chicago og hefur framleitt og skrifað leikrit á borð við "Crowns", "A Night in Tunisia", "Oo-Bla-Dee" og "Mudtracks". Taylor hefur einnig skrifað leikrit byggt á "The Seagull" og "The Cherry Orchard" eftir Anton Chekhov.

Leikhús.

Taylor var fyrsta svarta leikkonan til þess að leika Júlíu í "Rómeo og Júlíu" eftir William Shakespeare. Hefur hún einnig komið fram í leikritum á borð við "Macbeth", "The Illusion", "Jar the Floor" og "As You Like It"

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Taylor var árið 1980 í "Nurse". Hefur hún síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við "American Playhouse", "Law &amp; Order" og Grey's Anatomy. Árið 1991 þá var Taylor boðið hlutverk í I´ll Fly Away sem Lilly Harper, sem hún lék til ársins 1993. Taylor lék eitt af aðahlutverkunum í The Unit sem Molly Blane, frá 2006-2009.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Taylor var árið 1989 í Lean on Me og hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við "Clockers", "Courage Under Fire" og The Negotiator.

Verðlaun og tilnefningar.

American Theatre Critics-verðlaunin

Black Reel-verðlaunin

Emmy-verðlaunin

Golden Globes-verðlaunin

Image-verðlaunin

L.A. Dramalogue-verðlaunin

Satellite-verðlaunin

Steinberg New Play-verðlaunin

Viewers for Quality Television-verðlaunin
Össur (aðgreining)

Össur getur átt við um eftirfarandi:
Auðkúla (Svínadal)

Auðkúla er bær, kirkjustaður og áður prestssetur í Svínadal í Austur-Húnavatnssýslu, sunnan við Svínavatn. Samkvæmt Landnámabók hét bærinn upphaflega Auðkúlustaðir og þar bjó landnámsmaðurinn Eyvindur auðkúla, sem nam Svínadal. Síðar bjuggu þar ýmsir veraldlegir höfðingjar, þar á meðal Kolbeinn Bjarnason Auðkýlingur, sem hlaut jarlstign um 1300, og seinna Einar Þorleifsson hirðstjóri.

Á árunum 1575-1650 voru feðgarnir Eiríkur Magnússon og Magnús Eiríksson prestar á Auðkúlu. Á meðal barna Magnúsar voru þeir séra Jón Magnússon skáld í Laufási og séra Jón Magnússon þumlungur á Eyri í Skutulsfirði, höfundur "Píslarsögu séra Jóns Magnússonar". Seinna var Jón Jónsson (1772-1817), tengdasonur séra Odds á Miklabæ, prestur á Auðkúlu. Hann drukknaði þegar hann féll í vök á Svínavatni og var sagður ganga aftur.

Kirkjan á Auðkúlu var helguð Jóhannesi skírara í kaþólskum sið. Núverandi kirkja, sem er áttstend að lögun, var vígð árið 1894.

Á árunum 2009-2012 var Sveitabakarí rekið á Auðkúlu.
Auðkúla (Arnarfirði)

Auðkúla er bær í Arnarfirði í Vestur-Ísafjarðarsýslu. Á árum áður var margbýlt á Auðkúlu og töluverð útgerð þaðan og var byggðin kölluð Auðkúluþorp eða Kúluþorpið. Til þess töldust bæirnir Auðkúla I, II og III, Mýrarhús, Tunga, Árbær og Lónseyri. Á Auðkúlu var um tíma verslun sem var útibú frá Kaupfélag Dýrfirðinga á Þingeyri.
Franski grafreiturinn á Fáskrúðsfirði

Franski grafreiturinn á Fáskrúðsfirði

Í garðinum eru þekktar grafir 49 sjómanna. Þrátt fyrir mótmæli sóknarprestsins á Fáskrúðsfirði, jarðsettu sjómennirnir vini sína í melnum utan við þorpið, sem síðan er nefnt Á krossum. Á leiðin settu Fransmennirnir trékrossa og fallega perlukransa. Allnokkru eftir að veiðum Frakka lauk við Ísland var grafreiturinn sléttaður og róðukross settur upp. Á stöplinum er ljóð eftir A. Cantel og nöfn þeirra sjómanna sem þekkt eru í grafreitnum.
Leigjandinn

Leigjandinn er fyrsta skáldsaga Svövu Jakobsdóttur. Hún kom út árið 1969, áður hafði Svava gefið út smásagnasöfnin Tólf konur og Veizla undir grjótvegg. Leigjandinn hefur verið túlkuð sem táknsaga um veru Bandaríkjahers á Miðnesheiði en jafnframt hvernig ótti við ókunnuga leiðir til einmanakenndar. Aðalpersónur sögunnar er konan, Pétur maður hennar og gesturinn.
Jón Kr. Gunnarsson

Jón Kristinn Gunnarsson (1. október 1929 – 26. maí 2000) var íslenskur skipstjóri, blaðamaður, ritstjóri og forstöðumaður Sædýrasafnsins í Hafnarfirði. Hann endurreisti tímaritið "Spegilinn" 1965 ásamt fleirum og ritstýrði því til 1968. Þá átti hann frumkvæði að stofnun Sædýrasafnsins 1969 og veitti því forstöðu þar til það var lagt niður árið 1987. Á þeim tíma fékkst hann meðal annars við að fanga háhyrninga til að selja til sædýrasafna víða um heim og fékk safnið af því tekjur. Hann stofnaði líka bókaforlagið Rauðskinnu.
Glerstrendingur

Glerstrendingur eða prisma er gegnsær hlutur oftast úr gleri eða plasti, sem notaður er til að kljúfa hvítt ljós með ljósbroti. Þegar ljós fer úr lofti í gler þá breytir það um hraða og stefnu (ljósbrot) vegna þess að það fer mishratt í gegnum efni eftir bylgjulengd ljóssins. Með glerstrendingi má sjá litróf ljóss, eins og gerist þegar regnbogi myndast við ljósbrot í vatnsdropum.

Með því að nota innspeglun í glerstrendingum má nota þá sem spegla í ljóstækjum, t.d. í myndavélum. Silfurberg (enska "Iceland spar") var mikið notað í ljóstækjum fram á miðja 20. öld.
Hringskyrfi

Hringskyrfi er smitandi húðsjúkdómur í búfé sem orsakast af sveppum ("Tricophytus verrucosum"). Oft smitast fólk af sjúkum dýrum og myndast hárlausir blettir á líkama sjúklings en einnig fylgir kláði smitinu.

Hringskyrfi á Íslandi.

Hringskyrfi er ekki landlægur sjúkdómur á Íslandi en að minnsta kosti fimm aðskild tilfelli hafa komið upp. Fyrstu þrjú hafa reynst koma með innfluttum gripum eða útlendu vinnufólki. Veikin er tilkynningaskyld á Íslandi.

Hringskyrfi í Þerney.

Sumarið 1933 voru flutt til landsins nokkrir holdagripir frá Skotlandi og var þeim komið fyrir í Þerney til sóttvarna. Skömmu seinna fór að koma fram hringskyrfi á dýrunum fimm. Veikin lagðist á nautgripi bóndans þar og heimilisfólkið, en ekki var staðfest að sauðfé og hross hafi veikst. Öllu búfé var síðan slátrað, nema einum kálfi sem var tekinn úr karinu og geymdur í eldhúsi húsmóðurinn þar til hann var fluttur að Blikastöðum í Mosfellssveit, þar sem hann var alinn um skeið. Ítarleg sótthreinsun fór fram á gripahúsum og gengu þær eftir og tókst að uppræta sjúkdóminn í þetta sinn. Kálfurinn, sem nefndur var Brjánn var notaður til undaneldis víða um land og út af honum kom Galloway-hjörðin í Gunnarsholti á Rangárvöllum. Brjánn smitaðist ekki af hringskyrfi og var því hægt að nota hann víða um land.

Atvik í Eyjafirði.

Síðsumars árið 1966 var heimilisfólk að Grund (Eyjafjarðarsveit) í Hrafnagilshreppi vart við hringskyrfi í kúm á bænum. Talið var að smitið hafi borist með erlendum vinnumanni sem sinnti fjósaverkum á bænum. Smitið breiddist hratt út í hreppnum vegna samgangs nautgripa á fleiri bæjum. Auk þess varð vart við hringskyrfi í sauðfé og hrossum auk þess sem stór hópur manna fékk útbrot.

Það tókst að komast fyrir meira smit með girðingum og niðurskurði á gripum.

Þriðja tilfellið.

Um mitt sumar 1987 komu til landsins tveir unglingar frá Svíþjóð til að sinna sveitaverkum að Mið-Grund í Vestur-Eyjafjallahreppi. Stúlkan tók til hendinnar í fjósinu, en tók síðan fljótlega eftir því að hún var með rautt, hringlaga útbrot á handlegg. Eitthvað fórst fyrir að hún færi til læknis til athugunar svo hún náði að smita alla gripina í fjósinu. Það uppgötvaðist þó ekki fyrr en þremur mánuðum síðar þegar átti að klippa kýrnar. Dýralæknir staðfesti smitið. Sýkingin fór að smitast um þetta svokallaða Holtshverfi, þar sem fleiri bæir en Mið-Grund voru með nautgripi. Ágætlega gekk þó að uppræta sjúkdómnum, sem hvort eð var virtist ekki hrjá skepnurnar.

Tilfelli á Norðurlandi 2007-2008.

Í september 2007 var hringskyrfitilfelli staðfest á nýjan leik í Eyjafirði. Sáust þá einkenni á grip sem kom til slátrunar. Ekkert var fleira viðhafst í málinu þar sem aðrir gripir á búinu reyndust ekki sýktir.

Í nóvember fannst sjúkdómurinn á næsta bæ. Þá fannst veikin í Skagafirði í febrúar 2008.
Tenczynek

Tenczynek er þorp í Krzeszowice-fylki, Póllandi. Það er stærsta þorp sveitarfélagsins og er staðsett 25 kílómetra vestur af Kraká. Þar búa 3436 manns.

Í þorpinu eru meðal annars Söfnuður Votta Jehóva, skóli og íþróttavöllur.
Luna fatale

Luna fatale (íslenska: "Svalur og sveindómurinn") er 45. Svals og Vals-bókin og sú þrettánda eftir þá Tome og Janry. Hún kom út á frummálinu árið 1995 en hefur enn ekki verið gefin út á íslensku.

Söguþráður.

Sagan hefst í New York. Mafíuforinginn Don Vito Cortizone er kominn á kreik enn á ný og á í harðri baráttu við kínversku mafíuna. Liðsmenn hans týna hratt tölunni, því þeir virðast hver af öðrum vera sturlaðir af ást og því auðveldlega leiddir í gildru. Mafíósarnir ákveða að fá Sval sér til aðstoðar, enda hafi hann aldrei verið við konu kenndur og virðist áhugalaus um ástarbrall.

Dóttir Don Cortizone, hin tvítuga og gullfallega "Luna" er send út af örkinni og rænir þeim Sval og Val. Mafíuforinginn skipar Sval að komast að leyndarmálinu á bak við ástargaldur Kínverjanna og setur tímasprengju um háls Vals til að leggja áherslu á kröfur sínar.

Við tekur eltingaleikur um undirheima Kínahverfisins, þar sem Svalur og Luna taka saman höndum. Þau uppgötva að skýringin felst í því að átt hefur verið við sólgleraugu manna Don Cortizone með þeim afleiðingum að þeir verða bálskotnir í forystukonu Kínverjanna. Sú er í hefndarhug, þar sem hún ber andlitslýti frá fornu fari sem Don Cortizone ber ábyrgð á.

Svalur, Valur og Luna sleppa undan Kínverjunum í loftbelg ásamt Don Cortizone. Hann er hins vegar handtekinn af lögreglunni og á yfir höfði sér langa fangelsisvist. Í lokin er þó gefið í skyn að Luna nái að frelsa hann úr prísundinni.
Audrey Marie Anderson

Audrey Marie Anderson (fædd 7. mars 1975) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í The Unit og Once and Again.

Einkalíf.

Anderson er fædd og uppalin í Fort Worth í Texas.

Ferill.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Anderson var árið 1994 í 90210 og hefur hún síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við "Going to California", "Still Life", Without a Trace, og House. Frá 2000 til 2001 þá var Anderson með stórt gestahlutverk í Once and Again sem Carla Aldrich. Árið 2006 þá var henni boðið hlutverk í The Unit sem Kim Brown, sem hún lék til ársins 2009.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Anderson var árið 2002 í "The Badge". Síðan þá hefur hún komið fram í kvikmyndum á borð við "Larceny", "Drop Dead Sexy" og "Beerfest".
Þemafundur Norðurlandaráðs

Þemafundur Norðurlandaráðs er árlegur fundur Norðurlandaráðs sem haldinn var í fyrsta sinn í Reykjavík í mars 2012. Aðalumfjöllunarefni fundarins 2012 voru málefni tengd Norðurskautssvæðinu.
Sam Tillen

Samuel Lee „Sam“ Tillen (fæddur 16. apríl 1985 í Reading á Englandi) er enskur knattspyrnumaður sem leikur með FH en lék áður með Fram.

Tillen hóf ferill sinn með yngriflokkum Chelsea en fékk ekki tækifæri með aðalliði félagsins og skipti því yfir í Brentford árið 2005. Árið 2008 varð hann samningslaus og var þá uppgötvaður af Þorvaldi Örlygssyni sem þá var á ferðalagi um England í leit að leikmanni til að stykja leikmannahóp sinn fyrir komandi átök í Pepsideild karla. Úr varð að Sam kom til Íslands. Fyrsti leikur hans var tapleikur gegn Fylki 3-0.

Tillen gekk svo til liðs við FH snemma árs 2013.

Bróðir hans, Joe Tillen, leikur um þessar mundir með Selfossi en lék þar áður í nokkur ár með Fram.

Núna er hann þjálfari í Fimleikafélagi Hafnafjarðar, þar þjálfar hann 4.flokk karla með góðum árangri
Jakob 2. Skotakonungur

Jakob 2. (16. október 1430 – 3. ágúst 1460) var konungur Skotlands frá því að faðir hans var myrtur 21. febrúar 1437 og til dauðadags. Hann var barn að aldri þegar hann tók við krúnunni og þegar hann lést skildi hann eftir sig ríkiserfingja á barnsaldri. Sömu sögu var að segja um fimm Skotakonunga í röð sem báru Jakobsnafn, frá Jakobi 1. til Jakobs 5.; allir settust í hásætið á barnsaldri og enginn þeirra náði að sjá arftaka sinn verða fullveðja.

Jakob 2. var sonur Jakobs 1. og Jóhönnu Beaufort. Hann var tvíburi en eldri bróðir hans, Alexander, lést skömmu eftir fæðingu. Hann var fæddur með áberandi valbrá í andliti og var því oft kallaður „Fiery Face“ (Eldfés). Hann tók við konungdæminu sex ára að aldri og voru völdin framan af í höndum frænda hans Archibalds, fimmta jarlsins af Douglas, en eftir lát hans 1539 var enginn skoskur aðalsmaður nógu öflugur til að halda einn um stjórnartaumana og nokkrir aðalsmenn skiptu með sér völdum eftir að hafa látið myrða syni jarlsins af Douglas í „svarta kvöldverðinum“ í Edinborgarkastala.

William, áttunda jarlinum af Douglas, tókst að efla gengi Douglasættarinnar að nýju og árið 1445 tók hann við stjórn landsins og stýrði því þar til Jakob konungur varð myndugur 1449. Fátt breyttist þó við það því Douglas og William Crichton lávarður höfðu öll raunveruleg völd og konungurinn fékk litlu ráðið. Hann sætti sig þó ekki við það, heldur reyndi að ná valdataumunum úr höndum þeirra og fór svo að konungur og menn hans myrtu Douglas í Stirling-kastala 22. febrúar 1452.

Þar með var átökunum þó ekki lokið því Douglas-ættin (Svörtu Douglasarnir) var áfram valdamikil. Jakob konungur reyndi að gera lendur þeirra upptækar en var þvingaður til að skila þeim til níunda jarlsins. Þó fór svo að lokum að konungur og bandamenn hans unnu sigur á Douglas-mönnum í orrustunni við Arkonholm. Eignir þeirra voru gerðar upptækar og jarlinn flúði til Englands. Eftir þetta var konungsvaldið í Skotlandi mun sterkara en það hafði lengst af verið.

Næstu árin hélt Jakob um stjórnartaumana af festu og sýndi mikinn áhuga á málefnum ríkisins, ferðaðist um land sitt og kom á ýmsum nýjungum. Árið 1460 settist hann með her sínum um Roxburgh-kastala, sem Englendingar héldu. Hann hafði mikinn áhuga á notkun fallbyssna í hernaði og keypti fjölmargar slíkar frá Flæmingjalandi. Þann 3. ágúst, þegar hann var sjálfur að fást við að hleypa skoti úr einni fallbyssunni, sprakk hún og konungur lést. Skotar héldu umsátrinu áfram og kastalinn féll í hendur þeirra fáum dögum síðar.

Kona Jakobs 2., gift 3. júlí 1449, var María af Guilders. Þrír synir þeirra og tvær dætur komust til fullorðinsára; elstur sonanna var Jakob 3., sem var átta eða níu ára þegar faðir hans lést. Móðir hans var ríkisstjóri fyrstu árin en dó 1463.
Nutella

Nutella er smurálegg úr heslihnetum framleitt af ítalska matvörufyrirtækinu Ferrero. Nutella kom fyrst á markaðinn árið 1963 og var byggt á öðru súkkulaðiáleggi sem fyrirtækið setti á markað árið 1944. Nutella samanstendur af sykri, jurtaolíu, ristuðum heslihnetum, kakódufti, mjólkurdufti, bindiefni og vanillu. Nutella er mjög vinsælt í Evrópu en töluvert minna í Norður-Ameríka. Í dag fæst það í yfir 75 löndum.

Nutella er oft smurt á ristað brauð sem morgunverður eða borið fram með pönnukökum. Í sumum löndum eru skyndibitastaðir sem selja aðeins mat byggðan á Nutella, til dæmis ís og pítsu með Nutella.
Smithsonian-dýragarðurinn

Smithsonian-dýragarðurinn (eða Smithson-dýragarðurinn) er dýragarður í Washington í Bandaríkjunum. Dýragarðurinn tilheyrir Smithsonian-stofnuninni.
Matthías Þórðarson

Matthías Þórðarson getur átt við:
Birtíngur útgáfufélag

Birtíngur útgáfufélag ehf. er íslenskt útgáfufélag sem gefur út tímarit.

Eigendur Birtíngs eru SMD ehf. sem á 75% hlut (eigandi SMD er Austursel ehf. sem er 100% í eigu Hreins Loftssonar), 12,5% eru í eigu Prospectus ehf. (sem er 100% í eigu Matthíasar Björnssonar) og 12,5% eru í eigu Karls Steinar Óskarssonar. Hreinn Loftsson er stjórnarformaður Birtíngs og útgefandi, Karl Steinar Óskarsson er framkvæmdastjóri og Matthías Björnsson er fjármálastjóri.
Lithvolf

Lithvolf er glóandi gashjúpur milli ljóshvolfs (yfirborðs) sólar og sólkórónu. Orðið er einnig haft um samsvarandi hjúp annarra stjarna.