arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ketill fíflski

Ketill fíflski var landnámsmaður á Síðu og bjó í Kirkjubæ. Hann var sonur Jórunnar, dóttur Ketils flatnefs, og því systursonur Auðar djúpúðgu. Hann kom úr Suðureyjum til Íslands og nam land á milli Geirlandsár og Fjaðrár.

Ólíkt flestum landnámsmönnum var Ketill kristinn. Í Landnámu segir að á Kirkjubæ hafi papar búið fyrir landnám og þar hafi heiðnir menn ekki mátt búa.
Alþjóðlegt ár líffræðilegs fjölbreytileika

Alþjóðlegt ár líffræðilegs fjölbreytileika er árið 2010 samkvæmt ákvörðun Allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna 2006. Árið er helgað líffræðilegum fjölbreytileika og mikilvægi hans fyrir líf á jörðu.
Búsvæðavernd

Búsvæðavernd er aðferð í landstjórnun sem miðar að því að vernda og endurheimta búsvæði villtra jurta og dýra, sérstaklega tegunda sem eru háð verndun, til að minnka hættu á útdauða, skiptingu búsvæða eða minnkun útbreiðslu. Búsvæðavernd miðar þannig að því að viðhalda líffræðilegum fjölbreytileika svæðis.
Gersveppir

Gersveppir (fræðiheiti "Saccharomycotina") eru undirfylking asksveppa sem mynda ekki gróhirslu eða ask, heldur fjölga sér með knappskotum. Undirfylkingin inniheldur aðeins einn flokk "Saccharomycetes" sem inniheldur aðeins einn ættbálk "Saccharomycetales".

Á Íslandi voru aðeins tvær tegundir skráðar árið 2004, ölger ("Saccharomyces cerevisiae") og "Pichia anomala" sem báðar fundust á mönnum.
Kleisþenes

Kleisþenes (á forngrísku: Κλεισθένης) var aþenskur yfirstéttarmaður sem umbreytti stjórnskipan Aþenu árið 508 eða 507 f.Kr. og lagði grunn að aþenska lýðræðinu. Af þessum sökum er hann stundum nefndur „faðir aþenska lýðræðisins“. Kleisþenes var dóttursonur harðstjórans Kleisþenesar frá Sikyon.
Kaktusar

Kaktusar eru safaplöntur af kaktusætt ("Cactaceae") og eru af hjartagrasbálknum. Kaktusar eru venjulega með þykkum, safaríkum og þyrnóttum stönglum. Sumar tegundir eru með skærlitum blómum, en allir eru þeir án laufblaða. Heimkynni þeirra eru í Ameríku, en ein undantekning á þeirri reglu er "Rhipsalis baccifera" sem á ættir sínar að rekja til Gamla heimsins. Kaktusar eru oftast notaðir til skrauts, en aðrar tegundir koma t.d. að notum sem nytjaplöntur.

Kaktusar eru óvenjulegar og auðkennandi plöntur sem finnast aðallega í hitabeltinu. Kaktusar halda vel vatni og stilkarnir á þeim eru safamiklir og ljóstillífandi. Kaktusar eru þekktir fyrir brodda sína, en þeir eru í raun laufblöð.

Kaktusar eru til í ólíkum stærðum og gerðum. Hæsta kaktustegundin er "Pachycereus pringlei" en hún getur náð allt að 19,2 m, en sú minnsta er "Blossfeldia liliputana" sem er fullvaxin um 1 cm að hæð. Blómin á kaktusum eru stór og flestar kakustegundir blómstra að næturlagi. Næturskordýr og lítil spendýr eins og mölflugur og leðurblökur fræva þessi blóm.
Gull-Þóris saga

Gull-Þóris saga (oft líka nefnd Þorskfirðinga saga) er ein af Íslendingasögum og segir hún frá Gull-Þóri Oddssyni, höfingja í Þorskafirði, og deilum hans við Hall nágranna sinn.

Í upphafi sögunnar segir frá því þegar Þórir kemur til Íslands með föður sínum, Oddi skrauta. Þeir settust að í Þorskafirði. Þórir fór síðar utan í hernað ásamt Hyrningi syni Halls á Hofstöðum og eignaðist mikið gull á Finnmörk, þegar hann vann á drekum sem þar voru í helli norður við Dumbshaf, en hann var hið mesta afarmenni. Þegar þeir komu aftur til Íslands vildi Hallur fá hlut af gullinu fyrir hönd sonar síns en Hyrningur var sáttur við sinn hlut. Af þessu urðu deilur miklar milli Halls og Þóris og vígaferli. Fór svo að Þórir felldi bæði Hall og Rauð, eldri son hans, en sættist við Hyrning, sem aldrei hafði tekið þátt í deilunum.

Kona Þóris var Ingibjörg dóttur Gils þess er nam Gilsfjörð og var sonur þeirra Guðmundur.
Sjónvarpið

Sjónvarpið (einnig kallað Ríkissjónvarpið) er eina ríkisrekna sjónvarpsstöðin á Íslandi. Hún hóf útsendingar þann 30. september 1966. Sjónvarpið er deild innan Ríkisútvarpsins, "RÚV", sem einnig rekur þrjár útvarpsstöðvar.

Þegar sjónvarpið hóf göngu sína var aðeins sent út tvisvar sinnum í viku, á föstudögum og miðvikudögum en smátt og smátt jukust útsendingar. Fljótlega var sent út alla daga nema fimmtudaga. Einnig fór sjónvarpið í sumarfrí í júlí allt þar til 1983 og voru þá engar útsendingar í gangi. Það var svo ekki fyrr en 1. október 1987 sem sjónvarpið hóf göngu sína 7 daga vikunnar. Nú á dögum er sjónvarpað allan sólarhringinn. Fréttaþjónusta landsmanna batnaði til muna þegar erlendar fréttir fóru að berast gegnum gervihnött, en það gerðist í fyrsta skipti í september árið 1981 gegnum jarðstöðina Skyggni í Mosfellsbæ.

Fyrir stofnun RÚV hafði aðeins kanasjónvarpið verið í gangi og mjög fáir höfðu aðgang að sjónvarpi. Útvarpið var þá aðalfjölmiðillinn fyrir utan dagblöðin.
Pilsner

Pilsner er ljóst lageröl sem dregur nafn sitt af borginni Plzeň í Bæheimi þar sem þessi tegund bjórs var þróuð um miðja 19. öld. Helsti munurinn á pilsner og öðrum ljósum lager er meira humlabragð einkum af saaz-humlum frá Tékklandi.

1839 stofnaði borgarstjórn bæjarins brugghúsið Bürger Brauerei og fékk bæverskan bruggmeistara, Josef Groll, til að brugga þar bjór í bæverskum stíl. Þá voru Bæjarar nýbyrjaðir að gerja bjór á löngum tíma í köldum geymslum við minna en 10 °C hita. Þessi aðferð skilar tærari og stöðugri bjór með hreinna bragð og meira geymsluþol en hefðbundið öl. Groll nýtti sér líka nýja tegund af mjög ljósu malti og tékkneska saaz-humla frá Žatec (Saaz á þýsku). Niðurstaðan var ljósgullinn bjór sem sló í gegn. Með bættum lestarsamgöngum var bjórinn fluttur út um alla Mið-Evrópu og brátt tóku önnur brugghús að gera eftirlíkingar. 1898 var vörumerkið Pilsner Urquell búið til fyrir hina upprunalegu tegund frá Bürger Brauerei.

Dæmi um ólíkar gerðir pilsnera.

Þýskur pilsner.

Þýskur pilsner er ljósgulur, skarpur og beiskur: Jever, Beck's, Bitburger, Holsten, König, Krombacher, Radeberger, Veltins, Warsteiner, Wernesgrüner.

Tékkneskur/bæheimskur pilsner.

Tékkneskur pilsner er bragðmeiri og aðeins dekkri en sá þýski: Pilsner Urquell, Gambrinus, Kozel, Svijany, Staropramen, Radegast, Tuzlanski pilsner.

Evrópskur pilsner.

Evrópskur pilsner (frá Hollandi og Belgíu) er oft bruggaður með maís, hrísgrjónum og hveiti ásamt malti: Amstel, Grolsch, Heineken, Jupiler, Stella Artois.
Veiðileysufjörður (Ströndum)

Veiðileysufjörður á Ströndum er lítill fjörður milli Kaldbaksvíkur og Reykjarfjarðar, oftast kallaður Veiðileysa. Samnefndur bær stendur við botn fjarðarins.

Þjóðsaga er um tilurð nafnsins, að kerlingin Kráka hafi misst tvo syni sína þar í róðri og eftir það lagt það á fjörðinn að þar veiddist aldrei bein úr sjó.
Esslingen

Esslingen er borg í sambandslandinu Baden-Württemberg í Þýskalandi. Íbúar eru 89 þúsund (31. desember 2013). Borgin er helst þekkt fyrir margar gamlar byggingar í miðborginni.

Lega.

Esslingen liggur við ána Neckar, rétt suðaustan við Stuttgart. Borgirnar eru því sem næst samvaxnar.

Orðsifjar.

Borgin hét áður "Ezelingin" og "Ezelingas". Það er dregið af mannanafninu Azzilo. Fullt heiti borgarinnar í dag er Esslingen am Neckar.

Skjaldarmerki.

Skjaldarmerki borgarinnar er svartur örn á gulum grunni. Örninn er merki ríkisins. Innan í honum er lítill tvílita skjöldur, grænn og rauður, með bókstöfunum C og E, en þeir standa fyrir Civitas Esslingensis, heiti borgarinnar á latnesku. Skjaldarmerki þetta kom fram 1219, en elsta mynd af því er frá 1232, reyndar bara af erninum. Litla skildinum var bætt við seinna. Bókstöfunum var bætt við á 17. öld.
Slóvenska karlalandsliðið í handknattleik

Slóvenska karlalandsliðið í handknattleik er landslið Slóveníu í handknattleik og er undir stjórn Handknattleikssambands Slóveníu.
Sóley Tómasdóttir

Sóley Tómasdóttir (fædd 12. maí 1974) er íslensk stjórnmálakona. Hún var oddviti Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs í borgarstjórn Reykjavíkur 2009-2016 og forseti borgarstjórnar 2014-2016.

Æviágrip.

Sóley ólst upp að mestu leyti í Kópavogi en fluttist til Reykjavíkur á unglingsárum. Hún er stúdent frá MH og er með BA-gráðu í uppeldis- og menntunarfræðum. Sóley hefur unnið hjá Félagsvísindastofnun HÍ, á auglýsingastofunni Hvíta húsinu, Auglýsingastofu skaparans og hjá íþrótta- og tómstundasviði Reykjavíkurborgar.

Sóley er gift Aart Schalk og á tvö börn.

Stjórnmálaþátttaka.

Sóley var varaborgarfulltrúi frá kosningum vorið 2006 en tók sæti borgarfulltrúa þegar Svandís Svavarsdóttir var kjörin á þing vorið 2009. Sóley var kjörin aftur í borgarstjórn 2010 og 2014, í bæði skiptin sem eini fulltrúi Vinstri grænna. Sóley hefur lengi verið virk í Vinstrihreyfingunni - grænu framboði og var ritari flokksins árin 2007-2015.

Sóley hefur setið í flestum fagráðum borgarinnar en varð forseti borgarstjórnar þegar fjögurra flokka meirihluti Samfylkingar, Bjartrar framtíðar, Vinstri grænna og Pírata tók við völdum 16. júní 2014.

Sóley tilkynnti í maí 2016 að hún hygðist hætta í borgarstjórn, þar sem hún væri að flytja til Hollands ásamt eiginmanni sínum og fjölskyldu. Sóley hugðist hefja meistaranám í uppeldisfræði í Hollandi. Sóley baðst lausnar á fundi borgarstjórnar 20. september 2016 og tók Líf Magneudóttir þá við sæti Sóleyjar og var kjörin forseti borgarstjórnar.

Eitt og annað.

Sóley var skipuð beikonsendiherra á vegum Íslenska beikonbræðralagsins í aðdraganda beikondagsins sem haldinn var 16. ágúst 2014.
Nýja ráðhúsið í München

Nýja ráðhúsið í München ("Neues Rathaus") er geysifögur bygging í miðborg München í Þýskalandi. Það er aðsetur borgarráðs og borgarstjóra.

Byggingasaga.

Þegar mönnum fannst gamla ráðhúið í München orðið of lítið til að anna skrifstofuplássi á 19. öld var ákveðið að ráðast í að reisa nýtt ráðhús. Efnt var til samkeppni um nýbyggingu og var sigurtillagan bygging í nýgotneskum stíl. Framkvæmdir hófust 1867 við Maríutorgið ("Marienplatz") í hjarta borgarinnar, aðeins örfáa metra frá gamla ráðhúsinu. Þegar húsið var fullreist 1874 reyndist það ekki geta rúmað allar nauðsynlegar skrifstofur. Því var ákveðið að stækka húsið verulega og var því lokið 1893. 1899-1903 fengu húsin hina skrautlegu framhlið. Efniviður byggingarinnar er tígulsteinn og kalksteinn með skeljum. Kalkið gefur byggingunni nokkuð ljóst yfirbragð. Í ráðhúsinu eru um 400 skrifstofur og eru þær notaðar af borgarstjóra og borgarstjórn München. Í kjallaranum er stórt veitingahús, eins og títt er í þýskum ráðhúsum. Þótt húsið skemmdist ekki að ráði í loftárásum heimstyrjaldarinnar síðari, voru þó gerðar endurbætur á því eftir stríð, t.d. bætt við einni hæð. Í ráðhúsinu fara yfirleitt fram heiðranir íþróttamanna og liða frá München.

Turninn.

Turn ráðhússins er 85 metra hár. Í honum er klukknaspil með 43 bjöllum. Það er fimmta stærsta klukknaspil Evrópu og var tekið í notkun 1908. Spilið er í útskoti úr blýi og er á tveimur stórum hjólum. Efra hjólið sýnir riddaraleik sem fram fór 1568 í brúðkaupi hertogans Vilhjálms V og Renötu frá Lorraine (Lothringen). Á neðra hjólinu eru fígúrur sem sýna dans (Schäfflertanz) sem uppruninn er í München. Á sumrin fer klukknaspilið þrisvar fram, á veturna tvisvar daglega. Á kvöldin fer auk þess lítið klukknaspil fram með næturverði sem spásserar með lensuna sína.
Sardínska

Sardínska ("sardu" eða "limba"/"lingua sarda") er rómanskt mál sem er talað á eynni Sardiníu sem hefur tilheyrt Ítalíu frá því á 19. öld.

Sardínska er með fornlegasta hljóðkerfi rómönsku málanna en áhrifa gætir einnig frá fornsardínsku (löngu útdauðu máli sem var talað á eynni á bronsöld) auk ítölsku, spænsku og katalónsku.

Málið skiptist í tvær mállýskur: "sardu campidanesu" í Suður-Sardiníu og "sardu logudoresu" í norðurhluta málsvæðisins (sjá kortið).
Evrópumeistaramót karla í handknattleik 2002

Evrópumeistaramót karla í handknattleik 2002 var haldið í Svíþjóð. Svíþjóð fór með sigur af hólmi á meðan Þýskaland lenti í öðru sæti og Danmörk hafnaði í því þriðja.
Sólveig Þorvaldsdóttir

Sólveig Þorvaldsdóttir (fædd 1. júní 1961) er byggingaverkfræðingur, jarðskjálftaverkfræðingur og ráðgjafaverkfræðingur og þjálfar meðal annars björgunarsveitir í rústabjörgun.

Hún var forstjóri Almannavarna ríkisins frá 1996 til 2003 þegar skrifstofa almannavarna felld undir embætti ríkislögreglustjóra með lagabreytingu sem gildi tók 3. apríl 2003.

Hún stofnaði þá eigið fyrirtæki, Rainrace, sem sérhæfir sig í ráðgjöf vegna almannavarna og einkavarna.

Sólveig var félagi í tveimur alþjóðabjörgunarsveitum Bandaríkjanna, VA-TF1 í Virginíu 1989-1991, og annarri svipaðari sveit í Kaliforníu 1994-1996 og tók til að mynda þátt í aðgerðum við stjórnsýslubygginguna í Oklahóma sem sprengd var af hryðjuverkamönnum árið 1995.

1994 var hún hvatamaður að stofnun rústaflokks hjá Hjálparsveit skáta í Kópavogi. Hún hefur farið til starfa á hamfarasvæðum, til dæmis til Pakistan.
Týli Pétursson

Týli Pétursson (d. 1523) var hirðstjóri á Íslandi 1517-1520. Hann var frá Flensborg, var hálfgerður ævintýramaður eða jafnvel sjóræningi og virðist hafa verið mjög yfirgangssamur. Urðu róstur á Alþingi öll hirðstjóraár hans.

Týli hafði verið kaupmaður í Flensborg og síðan fógeti í Bramstad en kom svo til Íslands með hirðstjóratign norðan og austan. Þegar á fyrsta alþingi sem hann sótti, 1517, eltu menn hans einn lögréttumanna, skutu hann til bana og lögðu hald á fé hans. Árið eftir var lögréttumaður einn barinn og settur í járn af mönnum Týla. Og 1519 varð ágreiningur milli Týla og Ögmundar Pálssonar biskupsefnis og voru þeir ósammála um mannbætur, því Ögmundur sagði að sér þætti að ekki ætti að gjalda jafnmikið fyrir víg erlendra ribbalda sem unnið hefðu sér til óhelgi og fyrir Íslendinga sem útlendingar hefðu drepið saklausa. Týla þótti mjög sneitt að sér og brást hann svo reiður við að hann skipaði mönnum sínum að taka til vopna og bjóst til að slá og stinga biskupsefnið. En Vigfús Erlendsson lögmaður gekk á milli.

Týli þótti draga mjög taum Englendinga í deilum þeirra við landsmenn og hefur þess verið getið til að hann hafi átt að undirbúa að Englendingar tækju við landinu en um þessar mundir var Kristján 2. Danakonungur að reyna að selja eða veðsetja Hinrik 8. Ísland. Sumir telja að Týli hafi jafnvel leikið tveim skjöldum og verið á mála hjá Englendingum.

Hirðstjóratíma Týla lauk 1520 og hafði hann hug á að fá hann framlengdan en hann var óvinsæll vegna yfirgangs og Vigfús Erlendsson, sem áður hafði verið hirðstjóri, sóttist einnig eftir embættinu. Þeir sigldu út á sama skipi en Vigfús dó erlendis og virðist þá hafa verið búinn að fá hirðstjóraembættið ef marka má klögunarbréf sem Týli skrifaði Kristjáni 2. 27. mars 1521. Þar segir hann meðal annars að Vigfús sé gamall og veikur („Fuzse Ellandtson er en gammell swghe mandt“) og má það til sanns vegar færa því Vigfús mun hafa dáið um það leyti. Týli fékk þó ekki hirðstjórn, heldur Hannes Eggertsson.

Týli var á heimaslóðum í Flensborg næstu árin og fékkst við kaupskap. Kristján 2. flúði land 1523 og Friðrik 1. föðurbróðir hans varð konungur, en Kristján hafði áður sett Týla yfir Ísland og Færeyjar og sendi hann til Íslands. Fór Týli vorið 1523 með flokk manna, innlendra og erlendra, að Bessastöðum, þar sem Hannes hafði aðsetur, rændi og ruplaði, braut upp kirkju og kistur og flutti svo Hannes sjálfan nauðugan inn í Hólm (til Reykjavíkur) og hafði hann í haldi þar um tíma en sleppti honum síðan. Ögmundur biskup og Erlendur Þorvarðarson lögmaður skipuðu tylftardóm sem úrskurðaði 28. maí í Viðey að skipunarbréf Hannesar væri gilt og Týli skyldi skila fénu. Fáum dögum síðar, þann 1. júní, dæmdi tylftardómur nefndur af Erlendi lögmanni Týla óbótamann. Hannes fékk bæði Íslendinga og þýska kaupmenn í lið með sér og tóku þeir Týla og afhöfðuðu.
Listi yfir heimspekinga

Listi yfir heimspekinga, hér er þeim raðað (á að gíska) í tímaröð. Í þokkabót er smá lýsing eða kennimerki við nokkra þeirra.
Poul Huitfeldt

Poul Huitfeldt (um 1520 – 1592) eða Páll Hvítfeldur var danskur aðalsmaður sem var höfuðsmaður á Íslandi og síðar ríkisstjóri í Noregi.

Hann var yngri bróðir Christoffers Huitfeldt, sem var hirðstjóri á Íslandi 1541 – 1542 og handtók Ögmund biskup. Poul var í þjónustu bróður síns í Noregi og var sendur til Íslands sem 1552 til að ganga frá ýmsum málum tengdum siðaskiptunum. Meðal annars var honum falið að koma á skólum á Hólum og í Skálholti, sem hann og gerði og gaf út reglugerð um starfsemi skólanna sama ár. Hann kom svo aftur til Íslands tvö næstu ár og var hér að minnsta kosti einn vetur.

Heimkominn til Danmerkur fékk hann góð lén að launum fyrir vel unnin störf. Í Sjö ára stríðinu stýrði hann vörnum Halmstad og lenti þar í erfiðu umsátri Svía um bæinn. Eiríkur 14. Svíakonungur bauð honum 2200 dúkata fyrir að gefast upp en Huitfeldt sagðist ekki selja eiða og æru en gæti látið hann fá púður og blý. Bæjarbúar vörðust af hörku og Svíana þraut örendið, þeir hættu umsátrinu skömmu áður en Friðrik 2. Danakonungur kom á vettvang með her sinn. Huitfeldt varð frægur fyrir vörnina og naut mikillar hylli og 1572 var hann gerður að ríkisstjóra í Noregi. Þar lét hann mjög til sín taka, bætti stjórnarhætti mjög og lét meðal annars gera jarðabók. Hann sagði af sér embætti 1577 vegna heilsubrests.
Theatiner-kirkjan í München

Theatiner-kirkjan í München var reist á 17. öld og er fyrsta kirkjan norðan Alpa sem reist var í ítölskum barokk-stíl.

Heitið.

Formlega heitir kirkjan "Stiftskirche St. Kajetan", en hún er þó ávallt kölluð Theatiner-kirkjan ("Theatinerkirche"). Theatiner var heiti á kaþólskri munkareglu á þessum tíma. Auk þess stendur kirkjan við Theatinerstrasse.

Saga kirkjunnar.

Árið 1659 gerði Henrietta Aðalheiður frá Savoy, eiginkona kjörfurstans Ferdinands, heit um að reisa hina fegurstu og dýrustu kirkju ef hún eignaðist heilbrigðan erfingja í karllegg. Kirkjan yrði þá gefin munkum af Theatiner-reglunni. Þremur árum síðar eignaðist hún prinsinn Maximilian Emanúel og voru þá gerðar áætlanir um smíði kirkjunnar. Byggingameistarinn var sóttur til Ítalíu, enda átti kirkjan að vera reist í ítölskum barokkstíl. Hornsteinninn var lagður 1663 og var kirkjan Sant’ Andrea della Valle í Róm fyrirmyndin. Kirkjan var vígð 1675, en var þó ekki fullkláruð. Miklar deilur spunnust um framhliðina og var frágangi hennar því skotið á frest. Henrietta sá því kirkjuna aldrei fullkláraða, því hún lést 1676. Turnarnir voru reistir 1684-92. Framhliðin þurfti að bíða í hartnær öld. Hún var ekki gerð fyrr en 1765 í rókókóstíl. Samfara kirkjunni var stórt klaustur reist fyrir Theatiner-regluna. Það myndaði ásamt kirkjunni stóran ferning. Hins vegar var klaustrið lagt niður 1801 af Maximilian I. konungi Bæjaralands. Kirkjan varð þá að hirðkirkju konungs og klaustrinu var breytt í ráðuneyti (fjármála, dómsmála og kirkjumála). Í loftárásum seinni heimstyrjaldar skemmdist kirkjan nokkuð og ráðuneytin talsvert. Kirkjan var lagfærð frá 1946-55. Viðgerðum á klaustrinu lauk ekki fyrr en 1973. Kirkjan er enn sem áður skreytt á margvíslegan hátt, bæði með vegg- og súlnaskrauti, sem og málverkum og öðrum listaverkum.

Grafhvelfing.

Theatiner-kirkjan er, ásamt Frúarkirkjunni, grafarkirkja hertoganna, kjörfurstanna og konunganna í München. Um 50 manneskjur hvíla í kirkjunni, þar á meðal Karl VII keisari þýska ríkisins.
Sváfaland

Sváfaland (Sváfa eða Svabía) (þýska "Schwaben") er hérað og sérstakt málsvæði í suðvesturhluta Bæjaralands í Þýskalandi. Sváfaland er fyrrum hertogadæmi.
Lögmenn sunnan og austan

Lögmenn sunnan og austan 1272-1800, tekið eftir "Lögsögumannatali og lögmanna á Íslandi" eftir Jón Sigurðsson:
Samtök atvinnurekenda í raf- og tölvuiðnaði

Samtök atvinnurekenda í raf- og tölvuiðnaði (SART) eru hagsmunasamtök fyrirtækja sem starfa í rafiðnaði á Íslandi.

SART á aðild að Samtökum atvinnulífsins.
Bárður Högnason

Bárður Högnason (d. 1311) var lögmaður á Íslandi árið 1301. Hann var norskur og hafði riddaratign. Hann hafði komið hingað áður 1295 sem sendimaður Eiríks konungs og hefur því verið eitthvað kunnugur landinu.

Vorið 1301 kom Bárður aftur með Loðni af Bakka og Álfi úr Króki, sendimanni Noregskonungs. Hafði Hákon konungur háleggur sent þá til landsins og útnefnt Bárð og Loðin lögmenn. Var það í fyrsta skipti sem konungur tók sér vald til að skipa íslenska embættismenn og tók hann ekkert tillit til þess að fyrir voru lögmenn sem Íslendingar höfðu sjálfir kosið ári áður. Áttu þeir meðal annars að sjá til þess að konungur yrði hylltur af Íslendingum. Ekkert varð þó af því, Íslendingar tóku sendingunni illa og varð ekkert af hyllingunni. Þremenningarnir fóru úr landi um haustið.

Bárður kom hingað aftur 1303, 1307 og 1310 sem sendimaður Noregskonungs.
Alte Pinakothek (München)

Alte Pinakothek er aðalmálverkasafn borgarinnar München. Þar má finna gömul verk eftir þekkta listamenn frá Þýskalandi, Ítalíu, Niðurlöndum, Frakklandi og Spáni.

Saga safnsins.

Upphaf safnsins má rekja til gamalla mynda í eigu kjörfurstans Vilhjálms IV á 16. öld. Seinni kjörfurstar bættu við ýmsum málverkum. Málverkin voru sett upp í hinum og þessum kastölum og voru ekki aðgengileg fyrir almúgann. Í 30 ára stríðinu tóku Svíar 21 málverk og fluttu til Svíþjóðar. Aðeins fimm þeirra var skilað aftur í tímans rás. Áfram héldu kjörfurstarnir að safna og keyptu þeir einnig fjölmörg málverk af erlendum málurum. Enn var stolið mikið af myndum þegar Napoleon var í München, en hann var einnig mikill listaverkasafnari. Aðeins 27 málverkum var skilað þegar Napoleon féll. Þegar Lúðvik I varð konungur Bæjaralands, ákvað hann að búa til safnaðstöðu þar sem hægt væri að bjóða fólki upp á að skoða útvalin málverk. Safnhúsið Alte Pinakothek var því reist 1826 að hans fyrirskipan og var það vígt 1836. Fullgert var safnið stærsta safnhús heims. Jafnframt hélt Lúðvík áfram að kaupa málverk, sérstaklega eftir þýska og ítalska meistara. Eftirmenn hans söfnuðu hins vegar litlu sem engu. Með fráfalli Lúðvíks var söfnuninni miklu lokið. Á stríðstímum 20. aldar voru myndirnar teknar niður og geymdar á öruggari staði. Safnið opnaði ekki fyrr en vel eftir heimstyrjöldina síðari (1957). Þá tókst að safna fé til enn frekari málverkakaupa fyrir tilstilli banka og stórfyrirtækja.

Málverk.

Safnið á í dag fleiri þúsund málverk, en aðeins um 700 eru til sýnis í 19 stórum sölum og 47 hliðarsölum. Að neðan eru aðeins helstu málarar taldir upp.
234 f.Kr.

Eignarfallsflótti nefnist sú tilhneiging að beygja ekki orð í eignarfalli eða að gefa því óhefðbundið eignarfall. Þetta er dæmi um málbreytingu.
Hrafn Guðmundsson

Hrafn Guðmundsson (d. 1432) eða Rafn Guðmundsson var íslenskur lögmaður á 15. öld og bjó á Skriðu (Rauðuskriðu) í Reykjadal. Ætt hans er óþekkt en hann var bróðir Ara á Reykhólum, föður Guðmundar Arasonar ríka.

Hrafn hefur líklega orðið lögmaður norðan og vestan 1405 og gegndi því embætti allt til dauðadags 1432. Hann var staðarhaldari á Grenjaðarstað frá 1406 og bjó þar í nokkur ár en síðan flutti hann að Rauðuskriðu og bjó þar síðan. Ekki fer miklum sögum af lögmannsferli hans þótt langur væri en hann er sagður hafa verið alvörugefinn maður og réttdæmur. Árið 1431 átti hann í harðri deilu við Jón biskup Vilhjálmsson út af reka norður á Sléttu og hótaði biskup Hrafni bannfæringu. Þann 6. ágúst 1432 hélt Hrafn lögmaður þing á Hálsi í Fnjóskadal en hefur dáið stuttu síðar því að 28. nóvember sama ár var Margrét ekkja hans tekin í klaustrið á Reynistað og gaf þá kirkjunni jörð til að láta syngja sálumessur fyrir Hrafni, þar sem hann hafði dáið í banni en þó fengið kirkjuleg.

Margrét kona Hrafns var Bjarnadóttir, óþekktrar ættar. Þau áttu nokkrar dætur. Meðal þeirra voru Guðrún sem giftist Ólafi (d. 1458) launsyni Lofts ríka og bjuggu þau á Helgastöðum í Reykjadal, í Reykjahlíð í Mývatnssveit og á Hvassafelli í Eyjafirði. Börn þeirra voru Jón faðir Torfa í Klofa og Margrét, kona Bjarna Ólasonar á Hvassafelli. Ragna Hrafnsdóttir var kona Brands ríka Halldórssonar á Barði í Fljótum. Á meðal barna þeirra var Hrafn Brandsson (eldri) lögmaður.
Samtök sveitarfélaga á Norðurlandi vestra

Samtök sveitarfélaga á Norðurlandi vestra (SSNV) eru hagsmunasamtök sveitarfélaga á Norðurlandi vestra