arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Uummannaq

Uummannaq, er bær á norðvesturströnd Grænlands með um 1300 íbúa (2013). Bærinn er á samnefndri eyju sem er um það bil 12 km² að flatarmáli. Hann er 590 km fyrir norðan heimskautsbaug. Staðsetning: 70° 40'N og 58° 08' V. Uummannaq er hluti af sveitarfélaginum Qaasuitsup.

Uummannaq ber nafn af samnefndu fjalli rétt við bæinn, fjallið nær 1170 m hæð. Það er hjartalaga enda þýðir nafnið Uummannaq „hjartalaga“.

Aðalatvinnuvegir eru fiskveiðar og selveiði auk ferðamennsku.

Múmíur.

Í nágrenni við bæinn er forn vetrarbyggð sem kallast Qilakitsoq. Þar varð árið 1972 einhver merkasti fornleifafundur á Grænlandi. Það voru sérlega vel varðveittar múmíur af sex fullorðnum og tveimur börnum. Með C-14 aldursgreiningu er hægt að sjá að þau létust um 1475. Múmíurnar eru nú á Þjóðminjasafninu í Nuuk.

Veðurfar.

Á Uummannaq-svæðinu ríkir þurrt heimskautaloftslag með um það bil 2000 sólskinsstundum og um það bil 100 mm ársúrkomu. Í köldustu mánuðunum, febrúar og mars, getur frostið farið niður í 35 stig eða meira en hins vegar getur hitinn orðið 15 til 18° C á sumrin. Í Uummannaq er vetrarmyrkur frá 7. nóvember til 4. febrúar enn í staðinn skín miðnætursólin frá 16. maí fram til 28. júlí.
Augusto Pinochet

Augusto José Ramón Pinochet Ugarte (25. nóvember 1915 – 10. desember 2006) var einræðisherra í Síle frá 1973 til 1990 eftir að hafa steypt af stóli forseta landsins, Salvador Allende.

Augusto Pinochet hét fullu nafni Augusto José Ramón Pinochet Ugarte. Hann kom fram á sjónarsviðið 1973 þegar hann stjórnaði byltingu í Síle en þá steypti hann sósíalistanum Salvador Allende úr stóli og við tók einræðisstjórn Pinochets. Stjórnartíð Pinochets varði til 1990 og var hún blóði drifin. 1200 – 3200 manns týndu lífi og um 30 þúsund manns máttu þola pyntingar af versta toga. Ljóst er að byltingin var studd af Bandaríkjamönnum, með aðild CIA, en bandarísk stjórnvöld hafa reyndar ekki viðurkennt að hafa stutt byltinguna. Það má segja um breytingarnar að þær hafi breytt miklu í efnahagslífi Síle. Gjaldmiðillinn styrktist (gengið tengdist Bandaríkjadollar), tollar voru felldir niður, markaðir opnuðust og ríkisfyrirtæki voru einkavædd. Þessi umbreyting hefur verið kölluð „Kraftaverk Síle“ en gagnrýnendur segja ríkisstefnuna hafi aukið efnahagslegan ójöfnuð í þjóðfélaginu.

Á valdatíð Pinochet voru stundaðar skipulagað pyntingar á stjórnarandstæðingum. Alræmt var að undirmenn hans köstuðu gjarnan fólki út úr þyrlum yfir Kyrrahafi eða Andesfjöllum eftir að hafa pyntað þau og byrlað þeim lyf.

Árið 1990 boðaði Pinochet til lýðræðislegra kosninga og lagði niður einræðisstjórn sína eftir að kosningar árið 1988 þar sem þjóðin kaus að fá lýðræði. Hann hélt áfram stöðu sinni sem æðsti yfirmaður hersins þangað til í mars 1998 en þannig naut hann áfram friðhelgi og ekki var hægt að lögsækja hann fyrir glæpi sína. Þessi friðhelgi féll niður þegar hann var handtekinn í Bretlandi og settur í stofufangelsi. Hann var látinn laus vegna veikinda og sneri aftur til Síle árið 2000, þar sem honum var fagnað sem þjóðhetju og þingið samþykkti friðhelgi fyrir Pinochet sem var fyrrum forseti. Í júlí 2002 felldi hæstiréttur Síle friðhelgina niður og 2004 voru birtar ákærur á hendur honum fyrir morðið á Carlos Prats, varaforseta Síle í tíð Allende, sem var drepinn í bílasprengingu í Argentínu árið 1974. Einnig var Pinochet ákærður fyrir Colombo aðgerðina þar sem 119 manns létu lífið í aðgerðum lögreglunnar í Síle árið 1975. Hann fékk hjartaáfall í desember 2004 og tafði það málaferli. Í nóvember 2006 var Pinochet aftur settur í stofufangelsi, þá 91 árs gamall og ákærður fyrir morð á tveimur af lífvörðum Allende. Pinochet lést þann 10. desember 2006 án þess að dómur hafi fallið vegna þeirra atriða sem hann var ákærður fyrir.
Bjarni Tryggvason

Bjarni Tryggvason (fæddur 21. september 1945, látinn 5. apríl 2022) var kanadískur geimfari af íslenskum ættum. Hann fæddist í Reykjavík, á Íslandi en bjó í Vancouver, Kanada.

Hann fluttist til Kanada 7 ára gamall með foreldrum sínum. Hann er eðlisverkfræðingur að mennt og fór í 12 daga geimferð árið 1997. Í þeirri ferð voru gerðar rannsóknir á breytingum á lofthjúpi jarðar. Hann var fyrsti geimfarinn sem ættaður var frá Norðurlöndunum. Bjarni eignaðist tvö börn með fyrrverandi eiginkonu sinni.
Alþjóðlega hljóðstafrófið

Alþjóðlega hljóðstafrófið eða alþjóðlega hljóðritunarstafrófið (enska: International Phonetic Alphabet", skammstafað IPA) "er sérstakt stafróf sem er sérstaklega hannað til að lýsa öllum hljóðum mannlegs máls til hljóðritunar. Það var að frumkvæði Alþjóðlega hljóðfræðifélagsins (enska: International Phonetic Association) árið 1886 sem málvísindamenn hófu að þróa samræmt hljóðritunarstafróf. Nú til dags nýtist það málvísindamönnum, talmeinafræðingum, söngvurum og leikurum svo fátt eitt sé nefnt.

Með alþjóðlega hljóðstafrófinu er leitast við að lýsa áþreifanlegum eiginleikum mælts máls, þá hljóðönum, hljómfalli og niðurgreiningu í orð og atkvæði. Því eru þó takmörk sett þegar kemur að smæstu smáatriðum, en reynt hefur verið að auka á notagildi þess með viðbótartáknum.

Þau grunntákn sem stuðst er við í alþjóðlega hljóðstafrófinu eru stafir og sérmerki. Hægt er að hljóðrita af mismikilli nákvæmni og stöðugt er unnið að því að bæta nákvæmni stafrófsins. Alþjóðlega hljóðfræðifélagið bætir við, fjarlægir og breytir táknum eftir þörf. Núorðið eru stafirnir alls 107, sérmerkin 52 og hljómfallstákn fjögur í stafrófinu.
Salvador Allende

Salvador Allende (fæddur 26. júní 1908, látinn 11. september 1973) var forseti Chile frá nóvember 1970 þar til honum var steypt af stóli og talið er að hann hafi framið sjálfsmorð 11. september 1973. Augusto Pinochet var falið einræðisvald yfir landinu eftir að Allende lést í byltingunni. Allende var Marxisti og félagi í Chíleska Sósíalistaflokknum alla sinn ferill.

Forsetatíð.

Allende þjóðnýtti ýmis konar iðnað í Chile sem og hinar auðugu koparnámur landsins en bætti lífskjör efnaminni fólks. Efnaminni íbúar Chile urðu þess vegna mjög ánægðir með störf hans og hann naut hylli vinstri manna víða um heim. Bandaríkjamenn voru hins vegar ekki ánægðir með þessa þróunn þar sem að mikið af  koparnámum í Chile á þessum tíma voru í eigu bandarískra fyrirtækja, Bandaríkjamenn höfðu einnig áhyggjur af uppgangi kommúnisma í heimshlutanum.

Bandaríkjamenn voru því ekki sáttir við að hafa Salvador Allende á forsetastól og ákváðu fljótlega að koma honum frá völdum með einum eða öðrum hætti. CIA bjó til tvær áætlanir í þessu skyni. Önnur leiðin fól í sér að fá chíleska þingið til að kjósa annan frambjóðanda þrátt fyrir að Allende hafi unnið kosningarnar og múta fjölmiðlum til þess að fá þá til að skrifa illa um hann og áætlanir hans. CIA eyddi miklu fjármagni í það að prenta bæklinga og plaköt sem sýndu fram á hversu slæmur forseti Allende yrði til þess að þrýsta á sitjandi forseta, Eduardo Frei, til að neyta að segja af sér í þeirri von að lögreglan og herinni í landinu myndu hlýða honum en ekki Allende. Frei neitaði að taka þátt í því og því þurfti CIA að byrja að skipuleggja valdarán.
Veðurstofa Íslands

Veðurstofa Íslands eða Veðurstofan (enska: "Icelandic Meteorological Office") er opinber stofnun sem annast meðal annars veðurþjónustu fyrir Ísland.

Rannsóknarsvið.

Jafnframt eru þar unnar rannsóknir á sviði veðurfræði og annarra fræðigreina er tengjast starfssviði hennar. Veðurstofan gegnir einnig viðvörunarþjónustu vegna veðurs, snjóflóða, jarðskjálfta, vatnafars og hafíss. Starfsemi hennar skiptist í fjögur svið: eftirlit og spásvið, úrvinnslu og rannsóknasvið, athugana og tæknisvið og rekstrarsvið. Stofnunin heyrir undir umhverfis- og auðlindaráðuneytið.

Saga Veðurstofu Íslands.

Hún var stofnsett þann 1. janúar 1920. Veðurstofan var upphaflega deild í Löggildingarstofunni en varð sjálfstæð stofnun 1925 þegar Löggildingarstofan var lögð niður. Starfsemi Veðurstofu Íslands hinnar eldri var sameinuð Vatnamælingum í nýrri stofnun sem tók til starfa 1. janúar 2009.

Í tilefni af 80 ára afmæli Veðurstofunnar var bókin "Saga Veðurstofu Íslands", skrásett af Hilmari Garðarssyni, gefin út af Máli og mynd haustið 2000. Í tilefni af 100 ára afmæli Veðurstofunnar var reist 10 metra stytta.
1381

Árið 1381 (MCCCLXXXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Hinir konunglegu mótmælandatrúuðu riddarar

Hellsing er uppdiktuð samtök og koma fyrir í manga seríunni "Hellsing" eftir Kouta Hirano.

Nafnið Hellsing kemur frá aðalpersónu bókarinnar Drakúla eftir Bram Stoker, sem hét Abraham van Helsing. Leiðtogi Hellsing samtakanna, Sir Integral Fairbrook Wingates Hellsing er lang-afabarn Abrahams. Í Hellsing alheiminum eru samtökin mikilvægur hluti í hinni raunverulegu valdabyggingu Bretlands, sem er í raun enn stjórnað af leyndri stétt aðalsmanna og konungsríkis. Hlutverk samtakanna er að verja landið gegn öllum yfirnáttúrulegum hættum. Í manganu vekur það oft upp deilur, hve óhefðbundnar leiðir Hellsing notar til að ljúka verkefnum sínum, eins og að nota óguðlega mætti og verur. Í þáttunum líkjast einkennisbúningar, aðferðir og útbúnaður frekar and-hryðjuverka hóp, á meðan að í manga og OVA sögunum líkjast þeir meira Men in Black stofnun en lögregluhópi.

Saga.

Það bendir margt á það að Hellsing stofnunin var stofnuð af Abraham van Helsing skömmu eftir atburði bókar Bram Stokers (Drakúla) sem svörun við þeirri hættu sem vampírur virtust vera, eftir að hann hafði hitt Drakúla. Tilgangur Hellsings er að eyða öllum ó-mannlegum verum. Þetta fellur vanalega í hendur afkomenda Abrahams, vegna þess að þeir eru þeir einu sem geta stjórnað Alucardi (sem ert oft kallaður „ávöxtur erfiðis Hellsing fjölskyldunar“, en hún framkvæmdi margar tilraunir á Alucardi, og gerðu hann að einni bestu vampírunni, aðeins til að berjast við aðrar vampírur.

Árið 1944 sendi Arthur Hellsing (þáverandi stjórnandi Hellsings) Alucard og 14 ára gamlan strák að nafni Walter C. Dornez til að stöðva tilraunir Millenniums til að skapa gervi vampíru her til myndi hjálpa Nasistum að sigra seinni heimsstyrjöldina. Alucard og Walter tókst þetta, þótt þeim mistókst að drepa lykilmenn Millenniums. Eftir seinni heimsstyrjöldina var ákveðið að Alucard væri of kraftmikill, og þar með hugsanlega hætturlegt að nota hann sem vopn, og var læstur í kjallara Hellsing setursinns. Þegar Arthur lést, varð Integra Fairbrook Wingates Hellsing ráðamaður Hellsings. Frændi hennar Richard Hellsing reyndi að drepa hana til að verða stjórnandi Hellsings, en var drepinn af Alucard, sem Integra hafði vakið úr 20 ára kyrrsetningu. 10 ár eru liðin frá því að Integra tók við stjórn Hellsings.
Fortónn

Fortónn (e. "dominant") er fimmund ofan við frumtón og er fimmti tónn tónstigans.
Eff

Eff þýðir í stærðfræði, heimspeki og rökfræði „ef og aðeins ef“, annað orðalag er „þá og því aðeins að“ .

Séu "P" og "Q" tvær rökyrðingar, þá er hægt að segja að P gildi ef og aðeins ef að Q gildir — það er að segja, P gildir ef Q gildir, og Q gildir ef P gildir.

Dæmi:

eða

Einnig er notað:

Sannleikstafla fyrir p ↔ q er:
Georg Hólm

Georg Hólm (fæddur 6. apríl 1976) er bassaleikari í hljómsveitinni Sigur Rós.
Geislavarnir

Geislavarnir eru vísindalegar aðferðir við hönnun mannvirkja og geislatækja, meðhöndlun og notkun geislavirka efna og geislatækja, sem miða að því að minnka geislaálag á starfsmenn og almenning. Geislavarnir ríkisins er opinber stofnun á sviði geislavarna.
Hnútur (mælieining)

Hnútur er mælieining fyrir hraða, skammstöfuð með kn eða kt, einkum notuð í sjómennsku og flugi. Hnútur er ekki SI-mælieining. Einn hnútur er skilgreindur sem hraðinn ein sjómíla á klukkustund, sem er um 0,514 m/s.
Faggilding

Faggilding er formleg viðurkenning þar til bærs stjórnvalds á því hvort aðili sé hæfur til að vinna tiltekin verkefni samkvæmt "samræmismati", sem er mat á því hvort aðili uppfylli slíkar kröfur. Einnig eru metnar vörur, ferli og kerfi. Hugverkastofan er hinn opinberi faggildingaraðili á Íslandi og hefur með höndum allar tegundir faggildinga bæði þar sem er lagaleg krafa um faggildingu og á sviðum þar sem mönnum er í sjálfsvald sett að faggilda starfsemi sína.
Henryk Sienkiewicz

Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz (5. maí 1846 - 15. nóvember 1916) var pólskur rithöfundur.

Hann hlaut bókmenntaverðlaun Nóbels árið 1905.
Blizzard Entertainment

Blizzard Entertainment er bandarískt tölvuleikjafyrirtæki sem framleiðir leiki fyrir einkatölvur. Síðan fyrirtækið gaf út leikinn "Warcraft" árið 1994 hefur það einn af fremstu leikjaframleiðendum í heiminum. Þeir eru þekktir vandaða gerð og góða endingu leikja sinna, enda eru margir eldri leikir þeirra, s.s. "Warcraft II", "StarCraft" og jafnvel hinn upprunalegi "Warcraft" enn víða spilaðir. Einnig eru þeir þekktir í seinni tíð fyrir að gefa út samtímis og saman í pakka Windows- og Mac OS-útgáfur leikja sinna.
Gljúfurleit

Gljúfurleit kallast dalverpi inn með Þjórsá frá Gljúfrá að Kóngshöfða við Dalsá. Gljúfurleit er öll vel gróin og stöllótt eftir rofmátt Þjórsár. Efsta hlíðin kallast Langahlíð og teygir hún sig allt frá Geldingaá að Kóngsási á meðan aðrir stallar fljóta sums staðar saman.

Um Gljúfurleit falla þrjár ár; Gljúfurá, Geldingaá og Hölkná. Eru þær allar frekar vatnslitlar en víða eru þær óreiðar vegna þess hve þær hafa grafið sig. Í Geldingaá er hár foss þar sem hún fellur í Þjórsá en einnig í Hölkná. Hölknárfoss eða Slæðufoss er á móti Ófærutanga þar sem fjallmenn Gnúpverja þurfa að príla fram af þremur stöllum til að hefja leitir sínar neðst við Þjórsá.

Í Þjórsá eru tveir fossar innan þess svæðis sem nefnist Gljúfurleit og eru það Dynkur (kallast Búðarhálsfoss að austan) og Gljúfurleitarfoss sem er 28 metra hár.

Í Gljúfurleit eru þrír fjallkofar; Gljúfurleitarkofinn, gamli kofinn í Gljúfurleit sem er einum stalli neðar og Trantur, sem er gamall kofi á ysta tranti við Þjórsá. Bara nýi Gljúfurleitarkofinn er notaður í dag.
Góði dátinn Svejk

Góði dátinn Svejk er ókláruð háðsádeiluskáldsaga skrifuð af Jaroslav Hašek. Bókin kom fyrst út á tékknesku árið 1923. Upprunalega átti bókin að vera í sex bindum en Jaroslav tókst aðeins að klára fjögur þeirra áður en hann féll frá. Bindin fjögur hafa yfirleitt verið gefin út saman sem ein bók.

Sagan segir frá Josef Svejk ungum manni sem býr í Prag og gengur í her Austurríska-ungverska keisaradæmisins í byrjun sögunnar. Ævintýri hans á meðan á herþjónustunni stendur í fyrri heimsstyrjöldinni eru æði mörg enda er Josef seinheppinn með eindæmum. Svejk hefir farið í Bjarmalandsför eins og kafli einn í bókinni gefur til kynna. Hann hefir einnig farið til réttarlækna og á geðspítala. Aðrar persónur sögunnar eru Lukas höfuðsmaður, herpresturinn, frú Müller sú er ekur honum um í hjólastól og knæpueigandinn á Bikarnum sem fær á sig fangelsisdóm af því að flugurnar á knæpunni skitu á myndina af keisaranum.

Leikarinn geðþekki Gísli Halldórsson las söguna einu sinni í útvarpið og þótti mörgum gaman að. Hann ljáði hverjum og einum sérstaka rödd. Lestur hans hefur verið gefinn út á geisladiskum.
Bandalag jafnaðarmanna

Bandalag jafnaðarmanna var íslenskur stjórnmálaflokkur stofnaður árið 1983 að frumkvæði Vilmundar Gylfasonar. Flokkurinn fékk fjóra þingmenn kosna á þing sama ár, flokkurinn var skammlífur og árið 1986 gengu þrír þingmenn flokksins í Alþýðuflokkinn og sá fjórði í Sjálfstæðisflokkinn. Flokkurinn bauð aftur fram til Alþingis árið 1987 en fékk engan mann kjörinn.

Bandalag jafnaðarmanna var fyrsti flokkurinn til þess að setja réttindi samkynhneigðra á stefnuskrá sína. Guðni Baldursson, þáverandi formaður Samtakanna 78 var á framboðslista flokksins í Reykjavíkurkjördæmi.
Framlög Íslands til forvals Óskarsins

Framlög Íslands til Óskarsins hafa verið valin af íslenska kvikmyndaiðnaðinum þau ár sem kvikmynd var framleidd sem uppfyllti skilyrði Bandarísku kvikmyndaakademíunnar. Frá stofnun Eddunnar árið 1999 hefur Íslenska kvikmynda- og sjónvarpsakademían séð um val á mynd ár hvert. Þrjú árin (1999, 2000 og 2001) voru kvikmyndir tilnefndar til framlagsins líkt og í öðrum verðlaunaflokkum á Edduhátíðinni.

Árið 1947 byrjaði Bandaríska kvikmyndaakademían að veita Óskarsverðlaun fyrir bestu erlendu kvikmyndina. Aðferðin sem notuð er við valið er einföld: Hverju landi er boðið að senda inn eina kvikmynd sem framleidd hefur verið á tilteknu tólf mánaða tímabili. Innsendar kvikmyndir fá sérstaka sýningu þar sem nefndin gefur einkunn fyrir þær myndir sem hún sér. Þær fimm myndir sem fá hæstu einkunn eru tilnefndar til Óskarverðlauna í flokknum „besta erlenda kvikmyndin“, en það er ekki fyrr en á sjálfri Óskarsverðlaunahátíðinni sem tilkynnt er um sigurvegara. Sú mynd sem hlýtur verðlaunin þarf ekki endilega að vera sú sem fékk hæstu stigin við valið á tilnefningum.

Ísland sendi sína fyrstu kvikmynd árið 1981 og var það kvikmyndin Land og synir sem var frumsýnd árið áður. Tvær íslenskar kvikmyndir hafa hlotið tilnefningu til Óskarsverðlaunanna frá upphafi; ein kvikmynd í fullri lengd og ein stuttmynd. "Börn náttúrunnar" eftir Friðrik Þór Friðriksson var tilnefnd árið 1992 í flokknum „besta erlenda kvikmyndin“. Árið 2006 var síðan "Síðasti bærinn" eftir Rúnar Rúnarsson tilnefnd í flokknum „besta leikna stuttmyndin“.

Kvikmyndir.

Ártölin vísa til þess árs þegar Óskarsverðlaunin voru veitt (í öfugri tímaröð):
Íslensku leiklistarverðlaunin

Íslensku leiklistarverðlaunin eða Gríman eru íslensk leiklistarverðlaun sem veitt eru árlega af Leiklistarsambandi Íslands. Verðlaunin voru fyrst veitt sumarið 2003.
KFUM og KFUK

KFUM og KFUK (Kristileg félög ungra manna og kvenna einnig stytt KFUM og K) eru kristin æskulýðssamtök, stofnuð árið 1844 í London af George Williams. Samtökin eru ein þau elstu og útbreiddustu af slíku tagi í heiminum með félög í yfir hundrað löndum.

Ísland.

KFUM á Íslandi var stofnað í Reykjavík 2. janúar árið 1899 af séra Friðriki Friðrikssyni sem hafði kynnst samtökunum í Kaupmannahöfn. 29. apríl sama ár var KFUK stofnað. Félagið rekur sumarbúðir fyrir börn í Vatnaskógi, Vindáshlíð, Kaldárseli, Ölveri og við Hólavatn.
Áramótaskaup 2006

Áramótaskaupið 2006 var frumsýnt 31. desember 2006 klukkan 22:30 á Ríkissjónvarpinu. Á undan Áramótaskaupinu birtist líka í fyrsta skipti ein af hinum þremur frægu auglýsingum Kaupþings með John Cleese í aðalhlutverki.

Tafir á heimasíðunni.

Vegna gríðarlegrar ásóknar Íslendinga, sem staðsettir eru erlendis, í að horfa á áramótaskaupið í beinni útsendingu á www.ruv.is var Áramótaskaupið gert aðgengilegt á vefnum í þrjá sólarhringa eftir sýningu þess.

Umfjöllunarefni.

Kvikmynda og sjónvarpsumfjöllunarefni.

Planet of the Apes, South Park, Strákarnir, Rockstar, Spaugstofan, He-Man and the Masters of the Universe, Litla hafmeyjan, Spiderman, Splash TV, Star Wars, James Bond, Tekinn, Kastljós.

Annað umfjöllunarefni.

Fuglaflensan, Kárahnjúkastífla, Bubbi, Keflavíkurherinn, Herra Ísland, Pólskir innflytjendur, Bobby Fischer, Vísitala neysluverðs, Unnur Birna Vilhjálmsdóttir, Sigur Rós, Ómar Ragnarsson, Magni, Brynja Björk, Nylon, Icelandair, Britney Spears, Hannes Smárason, Hannes Snorrason, Baugsmálið, Jón Sigurðsson, Geir H. Haarde, Árni Johnsen, Íslendingar, Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir, Eyþór Arnalds, Gísli á Uppsölum, Andri Snær Magnason, áhorfendur Áramótaskaupsins.
Grettis saga

Grettis saga fjallar um Gretti Ásmundarson frá Bjargi í Miðfirði, sem kallaður var Grettir sterki. Sagan er ein af þekktustu og vinsælustu Íslendingasögunum.

Í sögunni er greint frá æsku og uppvexti Grettis, brekum hans og óláni, sem olli því að hann varð útlagi og þvældist um allt Ísland. Margir ofsóttu hann en einnig urðu margir til þess að hjálpa honum. Endalok Grettis urðu í Drangey í Skagafirði, en þar var hann loks drepinn.

Grettir er kynntur til sögunnar í 14. kafla en áður segir sagan frá forfeðrum hans, einkum þó Önundi tréfæti Ófeigssyni, langafa Grettis, sem var einn þeirra sem börðust við Harald hárfagra í Hafursfjarðarorrustu og missti þar annan fót sinn en fór síðar til Suðureyja og þaðan til Íslands. Hans er getið í Landnámabók sem landnámsmanns við Kaldbaksvík á Ströndum. Í síðasta hluta Grettis sögu segir frá Þorsteini drómundi, eldri hálfbróður Grettis, veru hans í Miklagarði, þar sem hann var í liði Væringja og hefndi Grettis með því að drepa Þorbjörn öngul, og síðan frá ástum hans og hefðarkonu sem Spes hét. Kallast sá hluti sögunnar Spesar þáttur.

Grettisfærsla.

Grettisfærsla er horfið kvæði í Grettissögu. Eftir að rakin hefur verið viðræða ísfirskra kotkarla um það hver eigi að taka við Gretti, farast sögumanni orð á þessa lund: „Og eftir þessu viðtali þeirra hafa kátir menn sett fræði það er Grettisfærsla hét og aukið þar í kátlegum orðum til gamans mönnum“. Því miður er ekki hægt að gera sér fulla grein fyrir Grettisfærslu, enda var hún skafin af bókfellinu. Þó má sjá að þar hefur verið klám og harla lítill tepruskapur, eins og ráða má af því sem Ólafur Halldórsson hefur skrifað um færsluna, en hann hefur rýnt í skaddað handritið.

Í "Nýjum félagsritum" árið 1861 er ritgerð eftir er eftir Jón Sigurðsson sem nefnist „Um nokkrar íslendingasögur“. Þar stendur:
Visla

Visla (pólska "Wisła", Latína "Vistula") er fljót í Póllandi. Það rennur 1047 km langa leið. Við fljótið standa margar stórar borgir, svo sem Kraká, Varsjá, Toruń, Bydgoszcz og Gdańsk.
Kwidzyn

Kwidzyn (Þýska: "Marienwerder") er borg í Póllandi í Województwo Pomorskie, við fljótið Liwa. Flatarmál Kwidzyns er 21,82 km2; Íbúar voru 40 008 árið 2004.
Thomas Simpson

Thomas Simpson (20. september 1710 – 14. maí 1761) var breskur stærðfræðingur sem er einna hvað þekktastur fyrir Simpsons aðferðina, aðferð sem notar margliður til þess að heilda tölulega.
Sveifarás

Sveifarás er ás í brunahreyfli, knúinn af aflslagi stimpla, sem sér um að koma afli frá stimplum til kasthjóls (svinghjóls). Hann sér einnig um að snúa kambási, vatnsdælu, rafal og stundum viftu, loftkælingu og forþjöppu.

Sveifarás er gegnumboraður (holur að innan) og liggur í legum úr hvítmálmi sem þurfa stöðuga smurningu. Smurolía kemst að þeim í gegnum göt á sveifarási.
Birgir Ísleifur Gunnarsson (seðlabankastjóri)

Birgir Ísleifur Gunnarsson (fæddur í Reykjavík 19. júlí 1936, dáinn 28. október 2019) var íslenskur lögfræðingur og fyrrum seðlabankastjóri. Foreldrar hans voru Gunnar Espólín Benediktsson (f. 30. júní 1891, d. 13. febrúar 1955) hæstaréttarlögmaður og Jórunn Ísleifsdóttir (f. 2. október 1910, d. 28. desember 1999) húsmóðir. Birgir lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1955 og lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands 1961.

Hann starfaði meðal annars sem framkvæmdastjóri Sambands ungra sjálfstæðismanna á árunum 1961 – 1963 og rak eigin lögmannsstofu í Reykjavík árin 1963 – 1972. Hann gegndi embætti borgarstjóra Reykjavíkur frá desember 1972 til maí 1978 og hefur auk þess unnið ýmis störf í stjórnmálum frá maí 1978 til desember 1979. Þann 8. júlí 1987 var hann skipaður menntamálaráðherra en hætti störfum 28. september 1988. Birgir var bankastjóri Seðlabanka Íslands árin 1991 til 2005.
Harvard-háskóli

Harvard-háskóli (enska: "Harvard University") er einkarekinn háskóli í Cambridge í Massachusetts í Bandaríkjunum. Skólinn var stofnaður árið 1636 og er elsti háskólinn þar í landi. Skólinn var nefndur "Harvard College" 13. mars 1639 í höfuðið á John Harvard sem arfleiddi skólann að helmingi eigna sinna og um 400 bókum en þær voru fyrsti vísirinn að bókasafni skólans.

Á árunum 1869-1909 umbreytti forseti skólans Charles William Eliot skólanum og gerði hann að nútímalegum rannsóknarháskóla. Eliot innleiddi m.a. valnámskeið, smærri málstofur og inntökupróf.

Harvard er ríkasti skóli Bandaríkjanna en sjóðir skólans nema um 29,2 milljörðum Bandaríkjadollara árið 2006.
Úrkoma

Úrkoma í veðurfræði er þegar vatn á fljótandi eða föstu formi fellur til jarðar úr skýjum og telst til veðurs. Föst úrkoma nefnist "snjókoma" eða "ofankoma", en snjór þegar hún hefur náð niður á jörðu. Skúrir eða él falla úr skúra-/éljaskýjum, súld eða frostúði úr þokuskýjum, en önnur úrkoma ýmist úr grábliku eða regnþykkni. (Flákaský gefa yfirleitt ekki úrkomu, þó stundum megi finna fyrir dropum undir þeim.) Tegund úrkomu er skráð og "úrkomumagn" mælt á mönnuðum veðurathugunarstöðvum, sem Veðurstofa Íslands rekur.