arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hernán Cortés

Hernán(do) Cortés (1485 – 2. desember 1547) var spænskur landvinningamaður sem lagði Mexíkó undir Spán. Hann ákvað ungur að reyna fyrir sér í Nýja heiminum og kom þangað fyrst árið 1506. Hann tók þátt í að leggja Kúbu og Hispaníólu undir Spán og hlaut að launum fyrir það stóra landareign, þræla og aðalstign sem markgreifi af Oaxaca-dalnum.

Ferðir Francisco Hernández de Córdoba og Juan de Grijalva til Júkatanskaga sannfærðu Cortés um að þar væri gnægð gulls að hafa, svo hann seldi eignir sínar fyrir skip og vistir til að leggja í leiðangur til meginlandsins. 1519 lagði hann upp frá Kúbu í óþökk landstjórans Diego Velázquez de Cuéllar með ellefu skip, 500 menn og fimmtán hesta. Þegar hann kom til Júkatan stofnaði hann staðinn Veracruz og lýsti landið eign Karls 1. Spánarkonungs. Brátt komu til hans sendimenn frá Montesúma II, keisara Asteka í borginni Tenochtitlán, með gjafir og gull sem þeir vonuðu að myndi halda Spánverjunum burtu, en hafði þveröfug áhrif.

Cortés ákvað að reyna að byggja upp veldi í Mexíkó, í stað þess að ræna því sem hann gat og snúa aftur til Kúbu. Hann lét því sökkva öllum skipum leiðangursins, nema einum bát sem átti að halda uppi samskiptum við Spán, og hélt með menn sína inn í landið. Hópurinn kom til hinnar fljótandi borgar Asteka 8. nóvember 1519 og Montesúma bauð þá velkomna. En Cortés gerði kröfur um meira gull, og að musterum Asteka yrði breytt í helgidóma heilagrar Maríu. Hann tók Montesúma höndum sem tryggingu gegn uppreisn. Hann fékk þá boð um að Velázquez landstjóri hefði sent menn til að taka hann höndum fyrir óhlýðni. Hann hélt því með hluta liðs síns aftur til strandar og sigraði Kúbverjana.

Þegar Cortés kom aftur til Tenochtitlán komst hann að því að menn hans höfðu drepið nær alla höfðingja Asteka, og að þeir sem eftir lifðu höfðu kjörið nýjan keisara, Cuitláhuac. 1. júlí 1520 reyndi Cortés að laumast með menn sína og hesta burt frá borginni í skjóli nætur. Ráðagerðin mistókst og endaði með stórorrustu þar sem yfir 400 Spánverjar voru drepnir og Cortés sjálfur slapp naumlega.

Eftir þetta lét Cortés smíða tólf brigantínur til að setjast um borgina úr efnivið úr skipunum sem þeir höfðu sökkt við ströndina. Þegar umsátrið hófst lagðist bólusótt bæði á Spánverjana og íbúa borgarinnar. Veikin braut aftur baráttuþrek Astekanna og síðasti keisari þeirra Cuauhtémoc gafst upp fyrir Cortés 13. ágúst 1521.

Cortés var gerður að landstjóra yfir Nýja Spáni. Sem slíkur reyndi hann að halda uppi reglu og barðist gegn stofnun plantekra, þar sem hann hafði séð hvaða skaða slíkur efnahagur olli á Kúbu og Hispaníólu. Hann sneri að lokum aftur til Evrópu þar sem hann lést í Castilleja de la Cuesta í héraðinu Sevilla á Spáni, vellauðugur maður.
Järpen

Järpen er þéttbýli í sveitarfélaginu Åre í Svíþjóð. Þar búa 1.408 manns (2010).
Lessebo

Lessebo er þéttbýli í sveitarfélaginu Lessebo í Svíþjóð. Þar búa 2 737 manns (2010).
Hallsberg

Hallsberg er þéttbýli í sveitarfélaginu Hallsberg í Svíþjóð. Þar búa 7 122 manns (2010).
Ödeshög

Ödeshög er þéttbýli í sveitarfélaginu Ödeshög í Svíþjóð. Þar búa 2 572 manns (2010).
Åstorp

Åstorp er þéttbýli í sveitarfélaginu Åstorp í Svíþjóð. Þar búa 9 488 manns (2010).
Trosa

Trosa er þéttbýli í sveitarfélaginu Trosa í Svíþjóð. Þar búa 5 027 manns (2010).
Säffle

Säffle er þéttbýli í sveitarfélaginu Säffle í Svíþjóð. Þar búa 8 991 manns (2010).
Kungsör

Kungsör er þéttbýli í sveitarfélaginu Kungsör í Svíþjóð. Þar búa 5 452 manns (2010).
Munkedal

Munkedal er þéttbýli í sveitarfélaginu Munkedal í Svíþjóð. Þar búa 3 718 manns (2010).
Skeggsstaðir

Skeggsstaðir er bær í Svarfaðardal austan Svarfaðardalsár, 10 km frá Dalvík, milli bæjanna Hofsár og Hofsárkots og stendur neðan undir Hvarfsfjalli. Jörðin er fremur lítil en þó hefur verið búið á Skeggstöðum frá alda öðli. Í Svarfdælu er getið um bæinn Skeggjastaði og er vafalaust eldra nafn á Skeggsstöðum. Í Jarðabókinni frá 1712 er minnst á Skeggsstaði en þá var jörðin í eyði. Árið 1770 var hún byggð upp og þar hefur lengst af verið búið síðan. Hefðbundinn búskapur lagðist af á Skeggsstöðum á seinni hluta 20. aldar.
The Walks

The Walks er almenningsgarður í King's Lynn í Norfolki á Englandi. Garðurinn er 0,17 km2 að flatarmáli en var skráður sem English Heritage „Grade II Historic Park“ árið 1998. Svæðið nær yfir skóglendi sem er frátekið í vistfræðilegum tilgangi. Á svæðinu eru nokkur dæmi um miðaldaarkitektúr, svo sem kapellan Red Mount Chapel og Guannock Arch. Gaywood-á rennur um hluta svæðisins. Rekstri garðarins sinnir Borough Council of West Norfolk.
Símareiki

Símareiki eða símaflakk á við notkun farsímans fyrir utan venjulega net þess, oft á svæði þar sem er ekkert samband frá venjulega netinu, eða erlendis þar sem það net er ekki í boði. Símareiki tryggir það að notandi símans missir ekki sambandi og getur haldið áfram að hringja, senda smáskilaboð og halið niður gögnum þó hann sé ekki á þjónustusvæði farsímanetsins síns. Tæknin sem styður símareiki er byggð inn í GSM- og CDMA-stöðlunum.

Flest farsímafyrirtæki eru búin að semja við önnur fyrirtæki um símareiki fyrir viðskiptavini sína. Oft er rukkað fyrir að nota símann á reiki, sérstaklega sé maður erlendis, jafnvel ef notandinn er í áskrift. Evrópusambandið hefur lagt fram áform um að fella niður reikigjöld innan Evrópska efnahagssvæðisins frá 15. desember 2015. Ný hámarksgjöld tóku gildi 1. júlí 2014 en þau eru 0,19 € á mínútu til að hringja, 0,05 € á mínútu til að svara, 0,06 € til að senda smáskilaboð, frítt til að móttaka þeim og 0,20 € á MB fyrir gagnanotkun.
Pétur Pan 2: Aftur til hvergilands

Hið óhugnanlega er hugtak komið frá Freud sem lýsir því sem er í senn kunnuglegt og framandi. í ritgerð Freuds Das Unheimliche (Hið óhugnanlega) reynir hann að skýra eðli þess sem vekur okkur ótta og veldur hryllingi og byrjar á því að rýna í orðsifjafræði og merkingu þýska orðsins umheimlich. Þessi skoðun Freuds minnir á aðferðir sem seinna komu fram um afbyggingu (deconstruction) í textagreiningu. Hið óhugnanlega er gamalkunnugt efni sem er dregið fram í dagsljósið og Freud telur það vegna þess að við erum minnt á efni sem við viljum bæla niður og bægja frá okkur og fela og leyna.

Tilfinningin vísar til þess að eitt hvað gamalkunnugt birtist okkur á óþægilegan, ókunnugan og framandi hátt og það sem er ókunnugt virðist vera undarlega kunnuglegt. Hugsunina um hvort vera sé lifandi sé af þeim toga og í skáldskap er það eitt dæmi um óhugnaðartilfinningu hjá lesendum ef þeir velkjast í vafa um hvort sögupersóna sé lifandi, tvífaraminni í skáldskap og endurtekningu á því sama eins og þegar maður reynir að rata í ókunnri borg og lendir alltaf á sama staðnum eða rekst á sömu tákn. Óhugnaðurinn við endurtekningu má rekja til þess að við erum minnt á eitt hvað sem við reynum að bæla.
Älvdalen

Älvdalen er þéttbýli í sveitarfélaginu Älvdalen í Svíþjóð. Þar búa 1 810 manns (2010).
Telia Company

TeliaSonera AB er sænskt-finnskt farsímanet sem myndað var árið 2002 eftir sameiningu sænska fyrirtækisins Telia við finnska fyrirtækið Sonera. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Stokkhólmi en stundar starfsemi í öðrum norður- og austurevrópskum löndum, Mið-Asíu, Suður-Asíu og á Spáni. Samtals voru áskrifendur fyrirtækisins 182,1 milljón í byrjun ársins 2013. Hlutabréf fyrirtækisins eru skráð í kauphöllunum í Stokkhólmi og Helsinki.
Sigurður G. Guðjónsson

Sigurður G. Guðjónsson er íslenskur hæstaréttalögmaður og hefur starfað sem slíkur frá árinu 1989. Hann tók sér leyfi frá lögfræðistörfum á árunum 2002-2004 þegar hann gegndi starfi forstjóra Norðurljósa samskiptafélags hf., sem þá rak Stöð 2, Bylgjuna og fleiri ljósvaka og prentmiðla. Hann var einnig stjórnarmaður í Glitni fram að hruni og um tíma stjórnarformaður Árs og dags, útgefanda Blaðsins, sem kom út á árunum 2005-2007 og stjórnarmaður í SagaCapital hf frá 2006 til 2008. Sigurður starfaði sem kosningastjóri Ólafs Ragnars Grímssonar þrisvar sinnum (1996, 2000 og 2008).

Sigurður útskrifaðist frá lagadeild Háskóla Íslands árið 1981 og hefur starfað sem lögfræðingur síðan. Sigurður hlaut héraðsdómslögmannsréttindi árið 1982 og hæstaréttalögmannsréttindi 1989. Hann stundaði nám við Harvard háskóla í einn vetur og hefur frá árinu 1985 rekið eigin lögmannsstofu í Reykjavík.

Sigurður hefur löngum verið umdeildur lögmaður og sætti til dæmis áminningu af úrsk­urðar­nefnd Lög­manna­fé­lags Íslands vegna skrifa sinna um Lex lög­manns­stofu á bloggi sínu 2013. Sigurður hefur auk þess haft marga skjólstæðinga tengda bönkunum sem hrundu 2008 og hnýtt í þá sem um slík mál fjalla.

Skjólstæðingar hans hafa meðal annars verið: Bakkavararbræður, Sigurjón Þ. Árnason fyrrum bankastjóri Landsbanka Íslands (skipaður verjandi), Björn Leifsson og Hafdís Jónsdóttir (eigendur World Class), Jón Ásgeir Jóhannesson­.
Apple Watch

Apple Watch er snjallúr sem Tim Cook framkvæmdastjóri Apple Inc. kynnti þann 9. september 2014. Úrið býður upp á ýmsa möguleika, meðal annars skynjara til að fygljast með heilsunni, tengingu við iPhone-síma og þráðlausa greiðslu. Áætlað er að úrið komi á markaðinn fyrripart ársins 2015.

Úrið mun fást í tveimur stærðum og með þrenns konar útlit. Það verður með fjölsnertiskjá sem getur skynjað þrýsting til að greina á milli högga. Það er líka með takka sem snúa má til að skrolla eða þysja inn eða út á skjánum. Ef ýtt er á takkann þá er farið aftur í heimaskjáinn. Svo er úrið með sérstökum takka sem opnar lista yfir tengiliði þegar ýtt er á hann.

Rafhlaða úrsins er hlaðin þráðlaust.
Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais

Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais (oft nefndur PUC-MG) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Belo Horizonte, Minas Gerais, Brasilíu.

Skólinn var stofnaður árið 1958.
Rehabilitating Mr. Wiggles

Rehabilitating Mr. Wiggles eru teiknimyndasögur eftir Neil Swaab um kynferðislega brenglaðan bangsa að nafni Wiggles. Teiknimyndasögurnar snerta á skoplegan hátt á geðveiki, fíkn, kynlífi, mannhatri og vímu. "Rehabilitating Mr. Wiggles" teiknimyndasögurnar hafa birst í ýmsum tímaritum á borð við New York Press og í sérútgefnum safnbókum. Auk þess eru teiknimyndasögurnar birtar á vefsíðu Neil Swaab.
The Dark Mod

The Dark Mod er tölvuleikur sem er frjáls hugbúnaður. Leikurinn er hululeikur og hugmynd leiksins er sprottin upp úr Thief leikjaflokknum frá Looking Glass Studios. Í leiknum er grunnumhverfi og verkfæri fyrir meira en 80 leiðangra sem búnir hafa verið til af spilurum.
Stikilberja-Finnur

Stikilberja-Finnur (e. "Adventures of Huckleberry Finn") er skáldsaga eftir bandaríska rithöfundinn Mark Twain. Bókin kom fyrst út í Bretlandi í desember árið 1884 en í Bandaríkjunum í febrúar árið 1885. Bókin er talin á meðal merkustu skáldsagna í sögu bandarískra bókmennta.

Sagan er sögð í fyrstu persónu en sögumaðurinn er Stikilberja-Finnur, vinur Tuma litla sem er sögumaður bókarinnar "Sagan af Tuma litla", sem er annað ritverk eftir Mark Twain. Sagan gerist skömmu fyrir Þrælastríðið og annar vinur Stiklaberja-Finns í sögunni er þræll á flótta.

"Stikilberja-Finnur og ævintýri hans" kom út í íslenskri þýðingu Kristmundar Bjarnasonar árið 1945.
1502

Árið 1502 (MDII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu

Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Spánar á alþjóðlegum mótum.

Spænska liðið vann EM 2008 og EM 2012 og vann HM 2010. Frá júlí 2008 til júlí 2014 sátu Spánverjar í 1. sæti FIFA listans en þeir féllu úr 1. sæti eftir mikil vonbrigði á HM 2014 og eftir slæmt gengi í undankeppni EM 2016.

Árið 2021 var liðið taplaust í 66 leikjum í röð í undankeppni HM, síðan 1993, en tapaði svo 1:2 fyrir Svíþjóð.

Núverandi lið.

"Júní 2021"
Sjómannafélag Reykjavíkur

Sjómannafélag Reykjavíkur er hagsmunafélag sjómanna á höfuðborgarsvæðinu og heitir í dag Sjómannafélag Íslands.

Sagan.

Nokkur aðdragandi var að stofnun sjómannafélags í Reykjavík. Fyrst voru Bárufélögin svokölluðu stofnuð á síðasta áratug 19. aldar, en haustið 1915 hófst undirbúningur stofnunar félags sjómanna. Jón Guðnason, þá háseti á botnvörpuskipinu Nirði, hóf það undirbúningsstarf. Hann hafði sér til ráðgjafar Ólaf Friðriksson og Jónas Jónsson frá Hriflu. Þeir voru mjög svo fylgjandi þessarri hugmynd og studdu því Jón eins og þeir gátu. Það var svo laugardaginn 16. október, að kallað var saman til fundar í Goodtemplarahúsinu til undirbúnings stofnuninni. Þar mættu um þrjátíu manns, sennilega allir sjómenn, nema þeir Ólafur og Jónas frá Hriflu. Jón Guðnason hóf fyrstur umræðurnar, sem snérust um þörfina fyrir stofnun sjómannafélags. Það var samþykkt með öllum greiddum atkvæðum. Þar var og samþykkt, að hvorki skipstjórar eða stýrimenn mættu vera í félaginu. Þá var kosið í nefnd til að semja uppkast að lögum félagsins, sem í voru: Guðleifur Hjörleifsson, Jón Guðnason, Hjörtur Guðbrandsson, Ólafur Friðriksson, Jósep Húnfjörð og Ólafur Guðmundsson.

Laugardaginn 23. október var svo stofnfundurinn haldinn. Laganefndin lagði fram frumvarp til laga fyrir félagið. Ólafur Friðriksson hafði orð fyrir henni og lagði síðan til, að stofnað yrði Hásetafélag Reykjavíkur. Sú tillaga var samþykkt. 29. október var svo haldinn einskonar framhaldsstofnfundur Hásetafélagsins, þar sem fyrri fundurinn hafði falið laganefndinni að halda áfram störfum. Á þessum fundi var kosin stjórn Hásetafélagsins. Formaður var kjörinn Jón Bach og Ólafur Friðriksson ritari. Það er ekki annað hægt að sjá á heimildum, en allir fundarmenn hafi verið hásetar, utan Ólafs og Jónasar frá Hriflu, sem var kosinn endurskoðandi félagsins. Síðan var fjallað um kaup og kjör sjómanna.

Árið 1916 hófst kjarabarátta Hásetafélagsins fyrir alvöru, þegar þeir reyndu að fá hærra kaup af hálfu Félags íslenskra botnvörpuskipaeigenda, og stofnuðu til fyrsta verkfallsins af hálfu sjómannastéttarinnar. Í lok árs 1916 var svo kosinn nýr formaður Hásetafélagsins, Guðleifur Hjörleifsson. Á eftir honum komu Sigurjón Á. Ólafsson (1916–1917 og 1920–1950), Eggert Brandsson (1918–1920), Garðar Jónsson (1951–1960), Jón Sigurðsson (1961–1971), Hilmar Jónsson(1972-1977), Guðmundur Hallvarðsson (1978–1994). Jónas Garðarsson tók við af honum, en var stuttan tíma. Núverandi formaður er Helgi Kristinsson.

Árið 1919 var nafni félagsins svo breytt í Sjómannafélag Reykjavíkur, og svo hét félagið til 2007, þegar Matsveinafélag Íslands og Sjómannafélagið sameinuðust í eitt undir nafninu Sjómannafélag Íslands. Félagið telur um 800–900 manns í dag frá ýmsum stöðum á landinu. Stjórnarmenn Sjómannafélags Reykjavíkur voru helstu hvatamenn að stofnun Sjómannasambands Íslands á árunum 1956-1957.
Gary Cahill

Gary Cahill (fæddur 19. desember 1985) er enskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir AFC Bournemouth. Hann var lengst af leikmaður Chelsea F.C.. Hann hefur spilað fyrir enska landsliðið. Cahill er varnarmaður.
Golfklúbbur Kópavogs

Golfklúbbur Kópavogs var stofnaður 2. júlí 1990 af 70 félagsmönnum. Eftir að áform um golfvöll í austurhluta Fossvogsdals urðu að engu sameinaðist klúbburinn Golfklúbbi Garðabæjar árið 1994 og Golfklúbbur Kópavogs og Garðabæjar var stofnaður.
Múndamál

Múndamál eru flokkur ástróasískra mála sem töluð eru á Norðaustur-Indlandi. Nafnið er dregið af heiti Múnda-þjóðflokksins sem mál þessi talar. Þau eru um 12 talsins. Helst þessara mála er santalí sem er talað af um 5 milljónum í Bíhar, Vestur-Bengal og Orissa.

Talið er að múndamál hafi áður fyrr verið stórum útbreiddari en nú er. Hafa þau orðið að þoka fyrir arískum málum og dravídamálum sem nú umkringja þau á alla vegu.

Greinar.

Múndamál skiptast í fimm óumdeildar greinar, en tengsl þeirra eru umdeild.

Diffloth (1974).

Diffloth-flokkunin (1974) er víða notuð.
Kvenhatur

Kvenhatur er hatur eða fordómar gegn konum og stúlkubörnum. Kvenhatur felst í því að konur sem hópur eru undirsettar og eru gagnrýndar vegna þess að þær eru konur, ekki vegna þess hvað þær segja eða gera. Birtingarmyndir kvenhaturs er meðal annars mismunun eftir kynferði, kvenfyrirlitning, kynbundið ofbeldi og kynferðisleg hlutgerving kvenna. Kvenhatur finnst í mörgum goðsögum og trúarbrögðum og í verkum margra áhrifamikilla vestrænna heimspekinga. Innan kynjafræði er kvenhatur talið hugmyndafræði eins og kynþáttahyggja og Gyðingahatur.
Jonas Salk

Jonas Edward Salk (28. október 1914 – 23. júní 1995) var bandarískur vísindamaður og veirufræðingur af gyðingaættum. Hann þróaði fyrsta árangursríka bóluefnið gegn mænusótt. Notkun þess hófst árið 1955. Salk vann að rannsóknum að bóluefni gegn AIDS þegar hann lést.

Á árunum eftir seinni heimsstyrjöldina og þangað til bóluefni Salks komst í notkun var mænusótt gríðarlegt heilsuvandamál. Árlega gengu faraldrar og urðu þeir sífellt alvarlegri. Stærsti mænuveikisfaraldur í Bandaríkjunum var árið 1952 en þá voru skráð þar 58 þúsund tilfelli og yfir þrjú þúsund dauðsföll en um 21 þúsund lömuðust að einhverju leyti. Flestir sem veiktust voru börn. Vísindamenn á þessum tíma lögðu ofurkapp á að finna leiðir til að hindra eða lækna mænuveiki. Forseti Bandaríkjanna, Franklin D. Roosevelt, var einn þeirra sem veiktust.

Salk hóf störf í læknaskóla Háskólans í Pittsburgh árið 1947. Árið 1948 stýrði hann rannsóknarverkefni sem miðaði að því að ákvarða hversu margar gerðir af mænusóttarveirum væru til og næstu sjö ár þar á eftir þá miðuðust rannsóknir hans og rannsóknarteymis hans að því að finna bóluefni gegn mænusótt. Bóluefnið var gert úr veikluðum mænusóttarveirum. Afar margir tóku þátt í tilraunum með hið nýja bóluefni og niðurstöður af þeim tilraunum voru gerðar opinberar 12. apríl 1955 og var Salk þá hylltur. Markmið hans var að finna bóluefni sem virkar eins fljótt og auðið var og hann hafði ekki áhuga á að hagnast á því. Þegar hann var spurður hver hefði einkarétt á nýja bóluefninu svaraði hann „There is no patent. Could you patent the sun?“

Foreldrar Salks voru innflytjendur af Gyðingaættum. Hann hóf 13 ára nám í skóla fyrir afburðagreind börn og lauk síðan BS námi árið 1934 í efnafræði frá City College of New York.
Ítölsk málfræði

Ítölsk málfræði lýsir þeim reglum sem notaðar eru í ítalskri tungu. Ítölskum orðum má skipta í nokkra flokka: greina, nafnorð, lýsingarorð, fornöfn, sagnorð, atviksorð, forsetningar, samtengingar og upphrópanir.

Greinir.

Óákveðinn greinir.

Ótiltekni greinirinn er "un/uno" í karlkyni eintölu og "una" í kvenkyni eintölu. Myndin "uno" í karlkyni er notuð í orðum sem byrja á "s" á undan samhljóða eða "gn", "ps", "x" og einnig "z". Í kvenkyni styttist "una" í "un"' fyrir framan orð sem byrja á sérhljóða. Ólíkt mörgum tungumálum hefur ítalskan óákveðinn greini í fleirtölu.

Ákveðinn greinir.

Í latínu og forn-ítölsku var hvorki að finna greini né þriðju persónu persónufornöfn og þróuðust þessi orð frá sömu ábendingarfornöfnunum og hljóma því svipað, það er að segja það er "-l" í þeim flestum.

Ákveðinn greinir er "il" í karlkyni, og "la" í kvenkyni. Á undan orðum sem byrja á sérhljóða er notað "l'" bæði í karl- og kvenkyni. Í karlkyni er "lo" notað fyrir framan orð sem byrja á "s" á undan samhljóða eða á "gn", "ps", "x" og einnig "z". Í fleirtölu er ákveðinn karlkyns greinir "i'", kvenkyns "le". Í karlkyni er "gli" notað á undan orðum sem byrja á sérhljóði, á "s" ásamt samhljóði, á "gn", "ps", "x" og einnig "z". Til að flækja hlutina aðeins meira má finna í ítölskunni orðflokk sem ekki finnst í ensku eða íslensku, það er að segja forsetningargreini.

Forsetningargreinar.

Forsetningargreinir er orð þar sem forsetning og greinir hafa ruglað saman reitum sínum og runnið saman í eitt orð. Forsetningargreinar í ítölsku eru þessir:

Sagnorð.

Sagnorð beygjast eftir persónum og tölum bæði í tíðum og háttum og beygjast reglulega í meginatriðum. Innan við 50 sagnorð hafa óreglulega nútíð og um 200 hafa aðeins óreglulega þátíð og lýsingarhátt þátíðar. Lýsingarháttur nútíðar er notaður í ítölsku eiginlega nákvæmlega eins og í ensku og þar með miklu meira en í íslensku á kostnað nafnháttarins. Í frönsku hinsvegar er lýsingarháttur nútíðar notaður álíka og í íslensku og nafnháttur á sama hátt meira en í ítölsku. Fyrir einhverja gráglettni örlaganna er lýsingarháttur nútíðar í ítölsku ekki kominn af sama hætti í latínu (öfugt við frönsku), heldur af svonefndum 'gerundio' í latínu sem var einskonar tilgangsháttur. Fyrir vikið eru endingar lýsingarháttar nútíðar eilítið ólíkar í ítölsku og frönsku, það er endingin er "-ando" í ítölsku en "-ant" eða "-ent" í frönsku (enda-téið aldrei borið fram). Nútíðarlýsingarháttur latínu dó hreinlega út í ítölsku og 'gerundio' kom í hans stað. Nútíðarlýsingarháttarendingin í latínu var aftur "-ens". Endingar lýsingarháttar þátíðar eru "-so" og "-to".

Framtíð er mynduð án hjálparorða (mun) og hefur sérstakar beygingarendingar. Fleira sem teljast mætti óvenjulegt séð frá sjónarhóli þeirra sem tala germönsk mál er 'tvöföld þátíð' eða tvær þátíðir, 'einföld' og 'fjarlæg', og felur sú fjarlæga í sér áherslu á að það sem um er rætt hafi ekki tengingu við nútímann. Fyrir vikið er venjulega þátíðin nálægari en venjulega þátíðin í ensku, þýsku eða íslensku og útskýrir venjulega eitthvað í nútíðinni.
Handklæði

Handklæði er klæði sem dregur í sig vökva, handklæði eru oftast notuð af fólki til að þurrka sér, til dæmis eftir sturtu.
Kjörmannaráð

Kjörmannaráð getur átt við:
Árás léttsveitarinnar

Árás léttsveitarinnar er fræg árás léttvopnaðs riddaraliðs í breskri hernaðarsögu sem gerðist í Krímstríðinu í orrustunni við Balaclava en 25. október 1854 réðust 600 riddarar á hestum til atlögu gegn ofurefli rússneskra stórskotaliðsveita. Riddararnir geystust fram með jóreyk á móti fallbyssukúlum Rússa. Skáldið Alfred Tennyson orti ljóð um þennan atburð.

Léttsveitinni var stýrt af Cardigan lávarði. Raglan lávarður sem var yfirmaður bresku herdeildanna hafði ætlað léttsveitinni annað verkefni en vegna misskilnings þá stormaði léttsveitin fram í opinni árás og var stráfelld af stórskotaliði Rússa. Aðeins 200 af 600 lifðu árásina af.
Le Cornelle

Le Cornelle er dýragarður og tívolí í bænum Valbrembo í Ítalíu sem stofnað var af Angelo Ferruccio Benedetti árið 1981. Hann nær yfir 100 þúsund fermetra svæði.
Jóladrumbur

Jóladrumbur eða bûche de Noël er sæt súkkulaðikaka sem hefð er fyrir að borða sem ábætisrétt á jólum í Frakklandi og fyrrum og núverandi frönskum nýlendum.
Thomas Jefferson-minnisvarðinn

Thomas Jefferson-minnisvarðinn er forsetaminnisvarði fyrir Thomas Jefferson (1743-1826) fyrrverandi Bandaríkjaforseta, staðsettur í Washington D.C. Jefferson var einn af fyrstu leiðtogum Bandaríkjanna og átti hann stórt hlutverk í skrifum stjórnarskrár landsins. Jefferson var fyrsti utanríkisráðherra Bandaríkjanna undir þeirra fyrsta forseta, George Washington, annar varaforseti Bandaríkjanna undir öðrum forseta landsins, John Adams, og varð svo sjálfur þriðji forseti Bandaríkjanna (1801-1809). Var Jefferson einnig stoltur stofnandi Virginíuháskóla í Charlottesville.

Minnisvarðinn um Thomas Jefferson er staðsettur í Washington D. C., beint í suður frá Hvíta húsinu, við eina hlið í Tidal Basin tjörninni sem áður var hluti af Potomac ánni. Tidal Basin er þekkt fyrir að vera vera umkringd kirsuberjatrjám sem blómstra eftirminnilega vor hvert.

Minnisvarðinn samanstendur af byggingu í rómverskum stíl og styttu úr bronsi af Jefferson sjálfum. Byggingin var hönnuð af arkitektúrnum John Russell Pope og byggður af byggingarverktaka frá Fíladelfíu, John McShain. Bygging minnisvarðans hófst árið 1939 og stóð til ársins 1943. Styttuni af Jefferson var svo bætt við árið 1947. Árið 2007 komst minnisvarðinn í 4. sæti á lista yfir uppáhalds arkitektúr Bandaríkjanna sem settur var saman af Stofnun bandarískra arkitekta.
1561

Árið 1561 (MDLXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
WorldFengur

WorldFengur er upprunaættbók íslenska hestsins. WorldFengur safnar saman upplýsingum um íslenska hesta innan landa FEIF (alþjóðasamtök eigenda íslenska hestsins) og eru þær aðgengilegar á vefnum. WorldFengur er samstarfsverkefni Bændasamtaka Íslands og FEIF um að þróa einn og viðurkenndan miðlægan gagnagrunn um íslenska hestinn hvar sem er í heiminum. Í WorldFeng er að finna viðamiklar upplýsingar um á fjórða hundrað þúsund íslenskra hesta og eykst fjöldi þeirra á hverjum degi. Mætti til dæmis finna upplýsingar um ættartölu, afkvæmi, kynbótadóma, eigendur, ræktendur, kynbótamat, liti, örmerki og fleira. Einnig hefur WorldFengur að geyma um 13 þúsund myndir af kynbótahrossum.