arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sinnepsgas

Sinnepsgas er efni sem notað hefur verið sem efnavopn í hernaði. Efnafræðiformúla er C4H8Cl2S. Þjóðverjar notuðu sinnepsgas í fyrri heimstyrjöldinni árið 1917 og Frakkar og Bretar árið 1919. Sinnepsgas var notað í seinni heimstyrjöldinni á Ítalíu árið 1943. það var notað í Íran og Írak stríðum á árunum 1980 til 1988.

Sinnepsgas er lyktar- og litlaust ef það er hreint en ef það er blandað öðrum efnum verður það gulleitt eða dökkbrúnt og með sterka lykt sem minnir á sinnep, hvítlauk eða piparrót. Skaðsemi þess er að það gengur í efnasamband við vatn og myndar sameindir sem geta hvarflast við efni í húð og vefjum og við ætandi saltsýru. Sinnepsgaseitrun veldur blöðrum á húð, augu verða sár og sjúklingar kasta upp og fá innvortis- og útvortis blæðingar. Hermenn sem eitrað var fyrir með sinnepsgasi í fyrri heimsstyrjöldinni dóu oft eftir fjórar til fimm vikur eftir miklar kvalir. Talið er að rúmlega 4000 breskir hermenn hafi dáið af völdum sinnepsgass í fyrri heimsstyrjöldinni. Þeir sem lifðu af sinnepsgaseitrun eiga á hættu að fá krabbamein í öndunarfæri. Þróaðar hafa verið aðferðir til afeitrunar og hefur reynst besta að nota peroxýsýrur sem hvarflast við sinnepsgas á nokkrum sekúndum.

Sinnepsgas á Íslandi.

Eitrun af völdum sinnepsgass hefur komið upp á Íslandi þegar sprengikúlur fullar af sinnepsgasi komu upp úr sjó með skeljasandi. Þessar sprengjur voru bandarískar. Bretar og Bandaríkjamenn notuðu sinnepsgaskúlur í fallbyssur sínar á Íslandi og Bandaríkjaher var með sérstaka liðssveit nálægt Selvatni norðan Lækjarbotna sem annaðist geymslu og áfyllingar á slíkar kúlur. Bandaríkjamenn förguðu í stríðslok skotfærum í sjó í Faxaflóa og við Reykjanes.
Trínidad og Tóbagó

Trínidad og Tóbagó er eyríki í Karíbahafi, rétt undan norðurströnd Venesúela. Ríkið heitir eftir tveimur stærstu eyjunum, Trínidad og Tóbagó, en eyjaklasanum tilheyra um 21 minni eyjar. Eyjarnar eru sunnan við Grenada sem er hluti af Kulborðseyjum í Litlu-Antillaeyjaklasanum og eru stundum taldar með þeim. Landhelgi eyjanna mætir meðal annars landhelgi Gvæjana, Venesúela og Barbados. Trínidad er stærsta og fjölmennasta eyjan í eyjaklasanum.

Indíánar frá Suður-Ameríku námu land á eyjunum fyrir að minnsta kosti sjö þúsund árum. Þær urðu spænsk nýlenda eftir heimsókn Kólumbusar 1498 og landnám Spánverja hófst eftir 1530. Á 18. öld byggðust eyjarnar fólki alls staðar að frá Evrópu, Afríku og öðrum Karíbahafseyjum. Bretar hertóku eyjarnar í Napóleonsstríðunum 1797 og juku innflutning þræla. Þrælahald var afnumið 1838. Eftir efnahagsuppgang vegna olíuvinnslu á 6. áratugnum urðu eyjarnar hluti af Vestur-Indíasambandinu 1958 en fengu sjálfstæði 1962. Landið varð lýðveldi innan Breska samveldisins 1976.

Árið 2017 var verg landsframleiðsla á mann á Trínidad og Tóbagó (með kaupmáttarjöfnuði) sú þriðja hæsta í Ameríku, á eftir Bandaríkjunum og Kanada. Heimsbankinn skilgreinir landið sem hátekjuland. Ólíkt öðrum enskumælandi Karíbahafslöndum byggist efnahagur Trínidad og Tóbagó á iðnaði, aðallega framleiðslu eldsneytis og annarra olíuafurða. Landið býr yfir miklum olíu- og jarðgaslindum.

Trínidad og Tóbagó er þekkt fyrir fræga kjötkveðjuhátíð og fyrir að vera upprunaland stálpönnunar, limbódans og tónlistarstefnanna kalypsó og sóka.

Heiti.

Sagnfræðingurinn Edward Lanzer Joseph hélt því fram að nafn Trínidad meðal indíána hefði verið "Cairi" sem hann þýddi sem „land kólibrífuglanna“ en síðari höfundar hafa bent á að "kairi" þýði einfaldlega „eyja“. Tóbagó var kölluð "Aloubaéra" (svartkuðungur) eða "Urupaina" (stór snigill), hugsanlega vegna lögunar sinnar. Kristófer Kólumbus kallaði Trínidad "Isla de la Trinidad" („Þrenningareyju“). Hann nefndi Tóbagó "Bellaforma" en tók ekki land þar. Hugsanlega dregur eyjan nafn sitt af spænska orðinu yfir tóbak vegna lögunar sinnar.

Stjórnsýsluskipting.

Trínidad og Tóbagó skiptist í 14 bæjarstjórnir ("corporations"):
Dear John

Dear John er bandarísk kvikmynd þar sem Channing Tatum og Amanda Seyfried fara með aðalhlutverk.
Kaldbakur (Eyjafirði)

Kaldbakur er fjall við Eyjafjörð norður af Grenivík og er hluti af fjallakeðju sem einu nafni nefnist Látrafjöll. Fjallið er 1.173 m hátt og hæst fjalla við norðanverðan Eyjafjörð að austan. Á tindi Kaldbaks er varða sem hlaðin var af landmælingamönnum danska herforingjaráðsins árið 1914.
Lost

Lost getur átt við:
Sesamjurt

Sesamjurt (fræðiheiti "Sesamum indicum") er blómplanta af ættkvísl sesamjurta. Hún er ræktun á hitabeltissvæðum og víðar vegna fræjanna sem eru æt. Fræin eru inn í fræbelgjum. Sesamfræ hafa verið ræktuð til olíugerðar í yfir 3000 ár. Sesamjurtin þolir vel þurrk. Sesamfræ innihalda mjög mikið magn af olíu, hæsta hlutfall sem þekkist í fræum. Sesamfræ er með sterku hnetubragði og algeng í matargerð.
Samsteypa (fyrirtæki)

Samsteypa lýsir hóp fyrirtækja sem rekur starfsemi sína á ólíkum sviðum en eru í eigu eins móðurfyrirtækis. Stundum eru dótturfyrirtæki öll rekin undir sama merkinu en stundum ekki. Oftast eru samsteypur mjög stór, alþjóðleg fyrirtæki. Hugtakið samsteypa barst til Evrópu frá Bandaríkjunum eftir seinni heimsstyrjöldina.
Genúasegl

Genúasegl, genúa eða genúafokka er stórt stagsegl sem er notað á slúppum og er stærra en venjuleg fokka sem er aldrei stærri en þríhyrningurinn sem markast af framsiglustaginu, þilfarinu (eða bugspjótinu) og mastrinu. Genúasegl er með afturskaut sem nær aftur fyrir mastrið og fellur þannig yfir stórseglið að hluta. Í kappsiglingum er misjafnt hvaða reglur gilda um genúasegl, en algengt er að takmarka hversu mikið stærri þau mega vera miðað við áðurnefndan þríhyrning (150%, 130% o.s.frv.).

Genúasegl tekur meiri vind en venjuleg fokka og eykur þannig hraða bátsins. Á móti kemur að erfiðara er að venda þar sem færa þarf seglið fram fyrir mastrið og strekkja það aftur hinum megin sem skapar hættu á að það flækist í stögunum eða mastrinu.
Nanósekúnda

Nanósekúnda er SI-mælieining fyrir tíma sem samsvarar einum milljarðasta úr sekúndu (10−9 eða 1/1.000.000.000 s). Nanósekúnda samsvarar 1000 píkósekúndum eða 1/1000 úr míkrósekúndu.
Línuherskip

Línuorustuskip voru flokkuð í sex gráður:

1. 80-100 fallbyssur eða meira (HMS Victoria 106 fallbyssur);

2. 60-80 fallbyssur;

3. 40-60 fallbyssur;

4. 28-40 (freigátur);

5. 10-28 (vopnuð kaupskip)

6. Eldskip (léttvopnuð og hlaðin sprengiefni).
Laugarnesstofa

Laugarnesstofa var steinhús í Laugarnesi í Reykjavík. Húsið var reist sem biskupssetur 1826. Landsstjórnin keypti landið og lét byggja. Þar sat fyrstur Steingrímur biskup og var biskupssetur í Laugarnesi til 1856. Laugarnesstofa stóð skammt sunnan við núverandi listasafn Sigurjóns Ólafssonar myndhöggvara.

Laugarnesstofa var eitt örfárra steinhúsa sem reist voru á Íslandi á fyrri hluta 19. aldar. Hún stóð þó ekki lengi. Það er sagt húsið hafi verið illa frágengið að þaki og lak stöðugt. Síðustu árin var það ekki hæft til íbúðar og var rifið fyrir aldamótin 1900. Síðast voru vistaðir þar franskir bólusóttarsjúklingar árið 1871. Nokkrir þeirra létust úr bólunni og voru jarðsettir í gamla Laugarneskirkjugarði síðastir manna. Laugarnesstofa var svipuð Viðeyjarstofu að útliti nema minni, og á framhlið var stór kvistur með skúrþaki.
Jarðarbókin

Jarðarbókin (líka kölluð "Sköpun sólskífunnar" og "Bók Aker") er fornegypskur graftexti sem kemur fyrir í grafhýsum frá Nýja ríkinu að Síðtímabilinu en aðallega frá tímum tuttugustu konungsættarinnar. Í bókinni er ekkert stundatal líkt og í "Hliðabókinni" og "Amdúat". Bókin segir aðallega frá sköpun sólskífunnar, Aten, og ferð Ra um undirheima gegnum jarðarguðinn Aker.
Helgi Þröstur

Helgi Valdimarsson (f. 1936 d. 2018) var læknir og prófessor við læknadeild Háskóla Íslands. Móðir hans var skáldkonan Filippía Kristjánsdóttir (Hugrún) frá Brautarhóli í Svarfaðardal.

Helgi var frumkvöðull í klínískri og vísindalegri ónæmisfræði á Íslandi og stofnaði meðal annars fyrstu rannsóknarstofuna í þeirri grein á landinu og var fyrsti prófessorinn í ónæmisfræði við læknadeild Háskóla Íslands.

Sem forseti læknadeildar var Helgi í forsvari fyrir þróun doktorsnáms í læknavísindum á Íslandi. Helgi birti fjölda vísindagreina í alþjóðlegum vísindatímaritum.

Börn Helga eru:

Ásgeir Helgason (1957) dósent í sálfræði, Valdimar (1962), Birna Huld (1964), Agnar Sturla (1968) og Kristján Orri (1971).

Seinni kona Helga er Guðrún Agnarsdóttir læknir fyrrverandi alþingismaður, forsetaframbjóðandi og forstjóri Krabbameinsfélags Íslands.

Tengdasonur Helga, Tim Moore rithöfundur í Englandi, hefur meðal annars skrifað bækur um ferðir sínar um Ísland.
Felicia Day

Felicia Day (fædd Kathryn Felicia Day, 28. júní 1979) er bandrísk leikkona, höfundur og framleiðandi sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Supernatural, Eureka og The Guild.

Einkalíf.

Day fæddist í Huntsville, Alabama. Day byrjaði leiklistarferil sinn átta ára gömul þegar hún lék skáta í leikritinu "To Kill a Mockingbird". Stundaði hún síðan óperusöng og ballett sem atvinnumaður og kom fram á tónleikum og keppnum um öll bandaríkin .

Day stundaði nám við Texas-háskólann í Austin og útskrifaðist þaðan með tvöfalda gráðu í stærðfræði og fiðluleik.

Day spilar mikið af tölvu-og sjónvarpsleikjum en mikið af vinnu hennar við netseríuna "The Guild" er byggð á hennar eigin reynslu.

Ferill.

Netsería.

Day er höfundurinn að netseríunni The Guild en hún er einnig handritshöfundur og einn aðalleikari seríunnar. Fyrsta þáttaröðin var sýnd á YouTube þar sem þátturinn náði milljónum áhorfenda. Önnur þáttaröðin var frumsýnd á vídeórásunum Xbox Live, MSN Video og The Zune Marketplace eftir að Microsoft gerði samning við "The Guild". Samningurinn gerði það að verkum að Day, leikaranir og aðrir starfsmenn fengu greitt fyrir vinnu sína. Til þessa hafa sex þáttaraðir verið gerðar. Þátturinn hefur unnið til nokkurra verðlauna á borð við "Greenlight verðlaunin" fyrir bestu upprunalegu stafrænu seríuna á "South by Southwest" hátíðinni,YouTube verðlaunin fyrir bestu seríuna, Yahoo verðlaunin fyrir bestu seríuna, og 2009 "Streamy verðlaunin" fyrir bestu gaman netseríuna, besta leikkonan í gaman netseríu og besti leikhópur í netseríu.

Í mars 2012, tilkynnti Day að hún myndi stofna YouTube rásina, "Geek &amp; Sundry". Rásin tók yfir framleiðslu á "The Guild" þættinum fyrir sjöttu þáttaröðinni. Day hefur verið kynnir fyrir þætti á borð við "The Flog", "Vaginal Fantasy", "Felicia's Ark", og "Co-Optitude" á rásinni.

Day hefur einnig komið fram í netseríum á borð við "Dr. Horrible´s Sing-Along Blog", "MyMusic", "Husbands" og "My Gimpy Life".

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Day var árið 2001 í sjónvarpsþættinum "Emeril'. Hefur hún síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við Vampírubanann Buffy, Monk, House, Lie to Me og Dollhouse.

Day lék vísindakonuna Holly Marten í vísindaskáldaskaparþættinum Eureka frá 2011-2012.

Síðan 2012 hefur Day verið með stórt gestahlutverk sem Charlie Bradbury í Supernatural.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Day var árið 2001 í Strings. Hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við Delusional, The Mortician´s Hobby, God´s Waiting List og Loki and Sageking Go to GenCon.

Verðlaun og tilnefningar.

Inaugural IAWTV-verðlaunin

Streamy-verðlaunin
Nick Swardson

Nicholas Roger „Nick“ Swardson (fædd 1976) er bandarískur gamanleikari.
Olivia Munn

Lisa Olivia Munn (fædd 1980) er bandarískur leikari.
Steve Martin

Stephen Glenn „Steve“ Martin (fæddur 1945) er bandarískur leikari og gamanleikari.
Bernie Mac

Bernard Jeffrey „Bernie“ McCullough (5. október 1957 – 9. ágúst 2008) var bandarískur leikari og gamanleikari.
Brendon Small

Brendon Small (fæddur 1975) er bandarískur leikari og gamanleikari.
Tom Kenny

Thomas James „Tom“ Kenny (fæddur 1962) er bandarískur leikari og gamanleikari. Hann er röddin fyrir Svamp Sveinsson á ensku.
Reagan Gomez-Preston

Reagan Gomez-Preston (fædd 1980) er bandarískur leikari.
GreenBrowser

GreenBrowser er ókeypis vafri, sem ekki er lengur studdur, frá kínverska fyrirtækinu morequick sem notast við Trident-myndsetningarvélina úr Internet Explorer. Honum er ætlað að nýta sér minna vinnsluminni en Explorer. GreenBrowser er skyldur kínverska vafranum Maxthon sem aftur byggðist á vinsælli kínverskri útfærslu Internet Explorer frá 2000, MyIE.
WebGL

WebGL (enska: "Web Graphics Library") er JavaScript-forritunarviðmót til að útfæra gagnvirkar þrívíðar og tvívíðar myndir í vafra. Það notar canvas-tagið í HTML5. Sjálfseignarstofnunin Khronos Group hannar og viðheldur WebGL-staðlinum.

Viðmótið á upptök sín í tilraunum Vladimir Vukićević hjá Mozilla til að búa til þrívíðar myndir inni í canvas-hlutnum árið 2006. Fyrsta útgáfa staðalsins kom út árið 2011.

WebGL er meðal annars notað í Google Maps og Zygote Body.
Pampas

Pampas (orðið er komið úr Quechua-máli og þýðir slétta) eru frjósamar lágsléttur eða gresjur í Suður-Ameríku sem ná yfir meira en 750.000 km². Þær eru í Argentínu, í héruðunum kringum Buenos Aires, La Pampa, Santa Fe, Entre Ríos og Córdoba, og ná einnig yfir stærstan hluta Úrúgvæ og syðsta fylki Brasilíu, Rio Grande do Sul. Þetta eru gríðarstórar náttúrlegar sléttur og það er aðeins í Ventana og Tandil nálægt Blanca og Tandil í Argentínu sem landið fer að hækka og nær annars vegar 1300 m og hins vegar 500 m. Milt loftslag er á Pampas og ársúrkoman um 1200 mm. Hún dreifist nokkur jafnt yfir árið og eru slétturnar því kjörnar til akuryrkju. Um slétturnar rennur Paraná-fljótið. Sérstakt náttúru- og dýralíf er á sléttunum.

Landslag og gróðurgerð sem einkennir grassléttur eins og Pampas svæðið er kallað gresja í Norður-Ameríku, steppa í Rússlandi, savanni í Afríku og veldt í Suður-Afríku.
Heimastjórnarsvæði Palestínumanna

Heimastjórnarsvæði Palestínumanna eru þrjú svæði (Vesturbakkinn, Gasaströndin og Austur-Jerúsalem) í Palestínu sem eru að nafninu til undir stjórn heimastjórnar Palestínumanna sem stefnir að stofnun sjálfstæðs ríkis Palestínumanna á þessum svæðum í samræmi við ákvæði Oslóarsamkomulagsins. Stjórn Ísraels gerir þó tilkall til svæðanna og þau eru í reynd undir stjórn Ísraelshers. Flest aðildarríki Sameinuðu þjóðanna vilja því tala um þessi svæði sem „hernumin svæði“, en Ísraelsstjórn og bandamenn hennar vilja tala um þau sem „umdeild svæði“.

Þessum svæðum er stundum ruglað saman við "hernumdu svæðin" sem Ísrael hertók í Sex daga stríðinu 1967 og telja, auk Vesturbakkans og Gasastrandarinnar, Gólanhæðir sem Sýrlendingar gera tilkall til og Sínaískaga sem var skilað aftur til Egyptalands.
Guanche

Guanche (einnig kallaðir "Guanchis" eða "Guanchetos") voru íbúar Kanaríeyja fyrir komu Spánverja til þeirra árið 1496 en Spánverjar gjörsigruðu þá og ekki er talið að neinn afkomandi þeirra sé lengur á lífi. Einnig hafa hinir hvítu íbúar Kanaríeyja verið kallaðir Guanche.

Talið er að þeir hafi komið frá Norður-Afríka til eyjarinnar um 1000 f.k. Þeir áttu ríka goðafræði með mörgum guðum og öndum og hafa sumir siðir þeirra blandast trúarbrögðum og siðum núverandi íbúa Tenerife.
Vitus Bering

Vitus Jonassen Bering (rúsneska: Иван Иванович Беринг, ágúst 1681 - 19. desember 1741) var danskur heimskautakönnuður, fæddur og uppalinn í Horsens á Jótlandi.

Hann réðst til starfa í flota Péturs mikla Rússakeisara árið 1703 og var í þjónustu hans til æviloka. 1710 til 1712 var hann í Azovshafsflotanum og barðist í stríði Rússa og Tyrkja. Hann giftist rússneskri konu og varð skipstjóri og leiðangursstjóri í könnunarleiðöngrum í Norður-Íshafinu. Félagar hans í rússneska sjóhernum og rannsóknarleiðöngrunum þekktu hann undir nafninu Ivan Ivanovich. Fyrsti leiðangur hans hófst árið 1725. Þá var viðfangsefnið það að finna út hvort Síbería væri landföst við Alaska.

Árið 1728 staðfesti þessi leiðangur að á milli meginlandanna væri sund og hlaut það síðar nafn hans og var nefnt Beringssund.

Árið 1737 fór hann í annan könnunarleiðangur á sömu slóðir til þess að kortleggja landið nánar. Leiðangurinn var á leið til baka frá Alaska árið 1741, þegar vistaskortur tók að hrjá þá og dóu nokkrir menn úr skyrbjúgi (að því er talið var) og þar á meðal Bering.

Í ágúst árið 1991 fann dansk-rússneskur leiðangur gröf Berings og fimm annarra leiðangursmanna og voru þeir grafnir upp og fluttir til Moskvu. Þar tókst réttarlæknum að ráða í útlit Berings í lifanda lífi. Ennfremur kom í ljós, að tennur hans báru engin merki um skyrbjúg og virðist því dánarorsökin hafa verið önnur en hingað til hefur verið talið.

Árið 1992 voru lík Berings og hinna fimm grafin öðru sinni á Beringseyju.

Langur tími leið áður en mönnum varð fullljóst gildi rannsókna hans. Cook skipstjóri (Captain Cook) leiddi í ljós hversu nákvæmur athugandi Bering hafði verið. Nú bera nafn hans Beringssund, Beringseyja (þar sem hann dó og er jarðsettur), Beringshaf og Berings landbrúin.

Vitus Jonassen Bering var einnig skyldur latínuskáldinu honum Vitus Pedersen Bering (1617-1675), og hefur myndir af þeim verið ruglað saman gegnum áratíðinar.
Saga Siglar

Saga Siglar var endurgerður knörr, smíðaður af Sigurd Bjørkedal í Bjørkedalen í Noregi fyrir norska ævintýramanninn Ragnar Thorseth 1982-3. Skipið var smíðað eftir knerrinum "Skuldelev I" sem var grafinn upp í Hróarskeldufirði 1962. Skipið var 16,5 metrar á lengd og 4,8 metrar á breidd ḿeð eikarkjöl og furuborð.

Árið 1984 lagði Ragnar upp í hnattreisu með skipið 1984-5 og kom meðal annars til Íslands í júlí 1984. Árið 1991 var skipinu siglt við austurströnd Bandaríkjanna ásamt "Oseberg" og "Gaia". Sama ár var Ragnar skipstjóri á "Gaia" hluta leiðarinnar á Umhverfisráðstefnu Sameinuðu þjóðanna í Rio de Janeiro. Árið eftir var "Saga Siglar" siglt til Spánar þar sem ætlunin var að taka þátt í Heimssýningunni í Sevilla '92. Á leiðinni lentu skipin í stormi og sukku en báðum áhöfnum var bjargað. Braki úr "Saga Siglar" var bjargað og því komið fyrir í safninu Saga Siglar Hall and Documentation Center í Håholmen í Noregi.
Omar Gooding

Omar M. Gooding (fæddur 19. október 1976) er bandarískur gamanleikari.
Gregoríus 13.

Gregoríus 13. páfi (7. janúar 1502 – 10. apríl 1585) hét upphaflega Ugo Boncompagni og var páfi kaþólsku kirkjunnar frá 13. maí 1572 til dauðadags árið 1585.

Hann er þekktastur fyrir að hafa mælt fyrir um gerð gregoríska tímatalsins sem við hann er kennt og er enn í dag grundvöllur tímatals í fjölmörgum löndum heims, sérstaklega á vesturlöndum og þar á meðal Íslandi.

Á árum sínum á páfastóli lagði Gregoríus rækt við menningarsamskipti sem tengdust embætti hans sem páfa. Hann sendi marga háttsetta klerka og embættismenn til Asíu, fyrst og fremst Japans og Filippseyja.
Skautbúningur

Skautbúningur er íslenskur þjóðbúningur og kvenbúningur sem Sigurður Guðmundsson málari hannaði á árunum 1858 – 1860. Hann dregur nafn af skautafaldinum sem er oftast nefndur faldur.

Búningurinn var úr svörtu klæði, aðskorin treyja með löngum þröngum ermum. Pilsið var sítt og fellt allan hringinn en fellingar þéttari að aftan en framan. Hvít blúnda var í hálsmáli og framan á ermum. Treyjan var krækt saman neðst en tekin saman með nælu við hálsmál en höfð opin yfir barmi og undir var útsaumað eða blúndulagt peysubrjóst. Flauelsborðar í hálsmáli og framan ermum voru með gull- eða silfurbaldýruðum blómsveigum og neðan á pilsið var saumaður blómabekkur í sams konar blómum. Á höfði var hvítur faldur og yfir honum faldblæja og um faldinn var gyllt koffur. Um mittið var stokkabelti.

Árið 1857 kom út löng gagnrýnin ritgerð um íslenska kvenbúninga eftir Sigurð Guðmundsson málara þar sem hann setti hann þar fram tillögur um breytingar á eldra hátíðabúningi kvenna, faldbúningnum. Greinin hafði mikil áhrif og var fyrsti skautbúningurinn brúðarbúningur í Reykjavík árið 1859 og þann 19. júní 1860 kom Sigurlaug Gunnarsdóttir í Skagafirði fram í skautbúningi.
Hnakkur

Hnakkur eða söðull er ein tegund reiðtygja.

Algengast var alveg fram á 19. öld að áreiði almennings væri svokallaðir reiðþófar en það voru dýnur úr ullarþæfu. Myndverk frá miðöldum sýna skreytta söðla sem líta út eins og djúpir stólar. Þeir söðlar voru sennilega kallaðir standsöðlar en einkenni þeirra voru háar bríkur að framan og aftan. Þeir voru málaðir eða látúnsbúnir og voru þá kallaðir látúnssöðlar eða hellusöðlar. Konur riðu í sveifarsöðli en þar var eins konar stóll, breið sveif milli hárra bríka og fótaþjöl fyrir báða fætur. Á 17. öld urðu karlmannssöðlar þægilegri, í stað standsöðla komu bryggjusöðlar eða bryggjuhnakkar með lægri brúnum. Með iðnlærðum söðlasmiðum á miðri 19. öld komu nýjar gerðir af hnökkum og kvensöðlum, bríkur hurfu og dýnan var stoppuð með togi eða hrosshári og fest undir söðul og hnakk. Við lok 19. aldar urðu enskir klakksöðlar útbreiddir en í slíkum söðli sátu konur á ská og gátu stýrt hestinum.
Núpur (Dýrafirði)

Núpur í Dýrafirði er fyrrum skólasetur, gamalt höfðingjasetur og kirkjustaður.

Núpur er við norðanverðan Dýrafjörð, utan við Mýrafell. Þar var stofnaður skóli árið 1907 og varð hann síðar héraðsskóli og var starfræktur til 1992. Þar er nú sumarhótel.
Rakel Helmsdal

Rakel Helmsdal (fædd 1966) er færeyskur rithöfundur.
Píran

Píran er bær norðarlega á austurströnd Adríahafsins og tilheyrir Slóveníu. Bæjarstjóri Píran er fyrsti svarti bæjarstjóri Slóveníu. Staðir þarna um slóðir hafa venjulega bæði ítalskt og slóvenskt nafn. Ítalska nafn bæjarins er Píranó. Frægasti maður frá bænum er venjulega talinn fiðluleikarinn Giuseppe Tartini og heitir torg bæjarins eftir honum. Skjaldarmerki bæjarins er skjöldur með íslenska fánanum. Íbúatal bæjarins er um 3800 (2018).
Þjóðmenning

Þjóðmenning getur átt við um:
Ævintýri

Ævintýri er þjóðsaga sem fjallar gjarnan um yfirnáttúrulegar verur á borð við álfa, tröll, dverga og risa og önnur yfirnáttúrleg fyrirbæri eins og töfra og álög. Ævintýri hefjast stundum á formúlunni „einu sinni var“, sem vísar til þess að sögutími er einhvern tíma í óljósri fortíð. Þekkt ævintýri eru meðal annars "Öskubuska", "Þyrnirós" og "Fríða og dýrið".

Ævintýri hafa verið til sem munnmælasögur frá örófi alda en á 17. öld urðu þau að bókmenntagrein þegar farið var að skrifa þau niður og endurskrifa þau. Á 19. öld var farið að safna ævintýrum og öðrum þjóðsögum með skipulegum hætti um allan heim. Grimmsbræður gerðu ævintýri að sérstökum flokki þjóðsagna, aðgreindan frá sögnum og goðsögum. Margir rithöfundar hafa endursagt ævintýri úr munnmælum og jafnvel samið ný, eins og danski höfundurinn Hans Christian Andersen. Ævintýri eru mikilvæg uppspretta frásagna sem birtast í alls konar barnaefni í okkar samtíma, bæði bókmenntum og kvikmyndum. Fantasíur sækja líka efnivið til ævintýra.
Kaffibolli

Kaffibolli er drykkjarílát fyrir kaffi. Oftar en ekki úr postulíni eða leir (keramík) og með haldi svo hægt sé að halda á bollanum án þess að brenna sig á höndunum.

Við framleiðslu á kaffibollum er gert ráð fyrir að kaffið sé við suðumark (100° gráður), því eru kaffibollar úr plasti síður notaðir enda bræðslumark plasts ekki hátt. Þó eru til kaffibollar úr sérstöku plasti sem þolir hitastig kaffisins þegar því er hellt í bollann. Oftast er þó notast við framleiðslu á kaffibollum efni sem þola 100° gráðu hita eins og leir eða postulín en leir eða postulín er gætt þeim eiginleika að geta þenjast út og dragist saman við hitabreytingar og því brotnar leir eða postulín ekki þegar heitu kaffi er hellt í bollan.
Prjónn (prjónaskapur)

Prjónn er verkfæri til að prjóna flíkur úr garni. Þegar prjónað er fram og til baka eru oft notaðir nálaprjónar sem eru prjónar með pinna á enda til varnar því að lykkjur falli af og rakni upp. Ef prjóna á í hring þá eru notaðir sérstakir hringprjónar en ef hlutur er lítill hringur eins og vettlingar og sokkar þá getur verið er erfitt að nota hringprjóna og þá er gjarnan prjónað í hring með því að nota fjóra eða fimm slétta prjóna.

Notað er staðlað kerfi varðandi stærð prjóna og er tekið fram í prjónauppskriftum hvaða stærð af prjónum er miðað við.