arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Veiðistöng

Veiðistöng er löng stöng úr sveigjanlegu efni sem notuð er til að veiða fisk. Veiðistangir eru gjarnan úr trefjaplasti (ýmist úr glertrefjum eða koltrefjum) eða bambus, með fiskilínu, sem nær frá veiðihjóli við handfestu á stönginni eftir stönginni endilangri, með öngul á endanum. Veiðistangir eru aðallega notaðar í stangveiði til afþreyingar andstætt fiskveiðum í atvinnuskyni þar sem notast er við önnur veiðarfæri eins og net og handfærarúllur. Til eru margar ólíkar gerðir af veiðistöngum en þær helstu eru flugustangir fyrir fluguveiði, kaststangir fyrir veiði með spún eða beitu, sterkar sjóstangir fyrir stangveiði í sjó, langar strandveiðistangir fyrir kastveiði frá sjávarströnd, og stuttar dorgstangir fyrir dorgveiði. Veiðistangir geta verið frá 2 upp í 20 fet (60 cm til 6 metrar) að lengd.
Pioneer 10

Pioneer 10 (upphaflega nefnt "Pioneer F") er bandarískt geimkönnunarfar, 258 kg að þyngd, sem var skotið á loft frá Canaveral-höfða 3. mars 1972. Frá 15. júlí 1972 til 15. febrúar 1973 fór það fyrst geimfara í gegnum smástirnabeltið og frá 6. nóvember 1973 hóf það að senda myndir frá Júpíter. Rannsóknartæki um borð voru notuð til að afla upplýsinga um smástirnabeltið og umhverfi Júpíters, sólvinda og geimgeisla. Geimflaugin hélt svo áfram gegnum sólkerfið, fór framhjá Satúrnusi 1976, Úranusi 1979 og Neptúnusi 1983. Verkefninu var formlega lokið 31. mars árið 1997 þegar geimfarið var komið í 67 stjarnfræðieininga fjarlægð frá sólinni, þótt það væri enn að senda frá sér læsileg gögn. Samband við geimfarið rofnaði loks endanlega í janúar 2003. Talið er að ástæðan sé skortur á rafmagni fyrir útvarpssendi þess.

Geimfarið var smíðað af fyrirtækinu TRW fyrir NASA Ames Research Center í Kaliforníu.
Legghlífar

Legghlífar eru klæðnaður sem hlífir neðri hluta lærleggs og skóm. Áður fyrr voru legghlífar gerðar úr leðri en nú eru legghlífar hluti af útivistarbúnaði og oft úr plastefni með vatnsvörn sem hleypir út raka og með teygjum um ökkla og kálfa.
1569

Árið 1569 (MDLXIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Skopparakringla

Skopparakringla er barnaleikfang sem er kringla á standi sem hoppar um leið og hún snýst. Eldri nöfn yfir skopparakringlur eru topar, topra, rennitopar, trítill, skotra og skopra.
Eyjólfur Jónsson (ljósmyndari)

Eyjólfur Jónsson (31. október 1869 – 29. júní 1944) var klæðskeri, kaupmaður, bankastjóri og ljósmyndari á Seyðisfirði. Hann er þekktastur fyrir ljósmyndir sem sýna líf fólks á Seyðisfirði og í nærsveitum á uppgangstímanum um aldamótin 1900. Lítill hluti ljósmyndasafns hans er varðveittur í Ljósmyndasafni Reykjavíkur en hluti þess brann og miklu var auk þess fargað.

Æviágrip.

Eyjólfur fæddist á bænum Kóngsparti í Sandvík í Norðfjarðarhreppi. Eldri bróðir hans var Stefán Th. Jónsson, kaupmaður og útgerðarmaður á Seyðisfirði. Eyjólfur nam klæðskeraiðn í Stafangri í Noregi og síðan ljósmyndun í Kaupmannahöfn. Hann stofnaði ljósmyndastofu á Seyðisfirði 1893 og rak þar klæðskeraverkstæði að auki. Hann var kosinn í bæjarstjórn 1897 og sat þar til 1937. Þegar Íslandsbanki var stofnaður 1904 varð hann útibússtjóri á Seyðisfirði. Hann var skipaður sænskur vararæðismaður fyrir Austurland árið 1921.
Sunndalur

Sunndalur var býli í Bjarnarfirði sem gengur inn af Húnaflóa. Inn úr Bjarnarfirði ganga tveir smádalir, Sunndalur og Goðdalur og samnefnd býli í hvorum þeirra. Bærinn Sunndalur er við minni samnefnds dals. Eftir þeim renna samnefndar ár sem sameinast og mynda Bjarnarfjarðará og er í þeim nokkur bleikjuveiði.

Sunndalur liggur vestar en Goðdalur og töluvert hærra frá sjó en hann. Liggja að dalnum lágar brúnir og er hann aflíðandi inn til heiðarinnar. Bærinn Sunndalur stendur austan undir Sunndalsbungu vestan árinnar. Sunndalur þótti allmikil heyskaparjörð en vetrarríki mikið.

Sunndalur fór í eyði 1973. Hann var auglýstur til sölu í Morgunblaðinu 1971 og aftur 1979 og er þar lýst að jörðin sé 200 hektarar en ræktað land 10 ha. Bærinn er nú nýttur sem sumardvalarstaður.
1582

Árið 1582 (MDLXXXII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Opinberar aftökur

Erlendis.

Fædd

Dáin
Vetnissprengja

Vetnissprengja er kjarnorkuvopn sem notar orkuna sem losnar við kjarnaklofnun til að koma af stað kjarnasamruna í vetni. Afleiðingin er margfaldur sprengikraftur á við kjarnorkuvopn sem notar aðeins kjarnaklofnun. Hugmyndin kom frá Enrico Fermi í byrjun Manhattanverkefnisins 1941 en sprengjan var þróuð í upphafi 6. áratugarins. Fyrstu prófanir fóru fram í Kyrrahafi árið 1952. Nær allar kjarnorkusprengjur kjarnorkuveldanna fimm (samkvæmt Samningi um að dreifa ekki kjarnavopnum) eru vetnissprengjur og langflestar vetnissprengjur eru af Teller-Ulam-gerð (eftir Edward Teller og Stanislaw Ulam).
Ölgerðin Óðinn

Ölgerðin Óðinn var íslensk bruggverksmiðja sem var stofnuð snemma árs 1944 með það að markmiði að framleiða léttöl og aðra svaladrykki. Stofnandi fyrirtækisins var athafnamaðurinn Herluf Clausen og auglýsti fyrirtækið eftir starfsfólki í marsmánuði sama ár. Engar auglýsingar finnast í blöðum um framleiðsluafurðir fyrirtækisins og er óljóst hvort það hóf framleiðslu yfirhöfuð.
Sleði

Sleði er landfarartæki með sléttum botni eða fest á slétta lárétta teina sem fara áfram með að renna eftir yfirborði. Flestir sleðar eru ætlaðir til vetrarferða til að renna eftir yfirborði með lítið viðnám eins og ís og snjó. Sleðar hafa einnig verið notaðir á annars konar yfirborði svo sem leir. Heysleðar voru notaðir til að flytja hey frá votlendi yfir á þurrt land og úr þýfi yfir á slétt land. Sleðar eru notaðir bæði til að flytja fólk og varning.

Börn renndu sér áður á magasleðum eða skíðasleðum úr tré með meiðum úr málmi en núna á sleðum úr plasti (snjóþotum). Magasleðar eru lágir sleðar til að liggja á maganum á og voru úr viði með járnmeiðum, stundum með festri sætisgrind. Skíðasleðar eða sparksleðar eru með sæti að framan og löngum meiðum og getur annar spyrnt sleðanum áfram. Það tíðkaðist að setja tólg á meiðana til að sleðinn færi hraðar.
Karólína Guðmundsdóttir

Karólína Guðmundsdóttir (29. apríl 1897 – 31. ágúst 1981) var vefnaðarkona í Reykjavík. Hún var ættuð frá Þóroddsstöðum í Grímsnesi. Karólína var árin 1920-23 í námi í Dansk kunstlivsforening og lærði vefnað á vinnustofu frk. Siegumfeldt í Kaupmannahöfn en kom heim árið 1923 og byrjaði að vefa. Hún rak Vefnaðarstofu Karólínu Guðmundsdóttur frá 1938 til 1972-1973 en þá tók Elín Björnsdóttir frænka hennar við rekstrinum. Vefnaðarstofan var á Ásvallagötu 10a. Karólína óf úr íslenskri ull, úr Gefjunargarni. Hún óf gluggatjöld og áklæði og fleira fyrir ýmsar opinberar byggingar. Þegar mest umsvif voru unnu sjö stúlkur hjá henni við vefnað. Karólína seldi einnig ýmis konar efni til handavinnu og fékk listamenn til að teikna mynstur á veggteppi og útsaumsstriga.
Ristilbólga

Ristilbólga er bólga í ristli.

Ristilbólga getur verið vegna langvinnra bólgusjúkdóma í meltingarveginum, þá helst:

Óþekktar orsakir innihalda . Við ristilspeglun er slímhúðin eðlileg, en greining fæst með sýnatöku.

Til eru fleiri orsakir ristilbólgu, svo sem af völdum lyfja- og geislameðferðar, æðasjúkdóma, og sýkinga.

Einstaklingar sem hafa haft langvinnar ristilbólgur í 8 – 10 ár eru í aukinni áhættu á að fá ristilkrabbamein.
Óslóarháskóli

Óslóarháskóli (norska: "Universitetet i Oslo") er ríkisháskóli í Ósló í Noregi. Hann var stofnaður árið 1811 og er í dag stærsti háskóli landsins með yfir 25 þúsund nemendur.
1571

Árið 1571 (MDLXXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Flórsykur

Flórsykur er fínt malaður sykur sem er blandaður með örlitlu af efni eins og kornsterkju sem hindrar kekkjamyndun. Flórsykur er notaður þar sem þarf sykur sem leysist fjótt upp. Flórsykur er notaður í kökukrem, marsipan og kransakökudeig.
Duke Nukem

Duke Nukem er tölvuleikjaröð sem 3D Realms þróaði á 10. áratug 20. aldar, upphaflega fyrir einkatölvur með MS DOS-stýrikerfi. Seinna keypti Gearbox Software leikinn og þróaði síðustu útgáfu hans, "Duke Nukem Forever", sem kom út 2011. Fyrstu tveir "Duke Nukem"-leikirnir eru pallaleikir, en þeir síðari tveir fyrstu persónu skotleikir. Auk þessara fjögurra hafa komið út minni leikir fyrir leikjatölvur.

Þriðji leikurinn í röðinni, "Duke Nukem 3D", naut mikilla vinsælda. Hann er fyrstu persónu skotleikur í þrívíðu umhverfi með tvívíðum kvikum, líkt "Wolfenstein" og "Doom". Söguþráðurinn gengur út á að bjarga jörðinni úr klóm geimvera. Leikurinn er háðsádeila á bandarískar spennumyndir með vöðvastæltum hetjum, Hollywood-menningu og bandaríska poppmenningu. Leikurinn var gagnrýndur fyrir þá mynd af konum sem hann dregur upp og fyrir karlrembulegan húmor.
Knattspyrnufélagið Skellur

Knattspyrnufélagið Skellur er íslenskt knattspyrnufélag sem leikur í Polar Beer deildinni. Félagið var stofnað þann 21.september 2010 og hefur tekið þátt í deildarkeppni Utandeildarinnar síðan árið 2011.
Visa

Visa Inc. er bandarískt fjármálafyrirtæki með höfuðstöðvar í Foster-borg í Kaliforníu. Fyrirtækið rekur greiðslumiðlun um allan heim með greiðslukortum (kreditkortum og debetkortum) sem það gefur út.

Fyrirtækið á rætur að rekja til greiðslukortaþjónustunnar BankAmericard sem Bank of America hleypti af stokkunum árið 1958. Eftir töluverð vandræði dró bankinn sig út úr verkefninu 1970 en bankar sem höfðu leyfi til að gefa kortin út tóku sig þá saman og stofnuðu nýtt fyrirtæki sem fékk nafnið Visa árið 1975.

Á Íslandi hóf Landsbankinn útgáfu Visakorta árið 1981. Sameignarfélagið Visa Ísland var stofnað af íslenskum bönkum og sparisjóðum árið 1983. Því var breytt í hlutafélagið Greiðslumiðlun hf. árið 1986 sem varð Valitor árið 2007.
1545

Árið 1545 (MDXLV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Gjáin

Gjáin er gljúfur í Þjórsárdal með mörgum lindum og fossum. Stærsti fossinn heitir Gjáfoss (eða Gjárfoss). Í Gjánni rennur Rauðá sem sprettur upp í Rauðárbotnum milli Sandafells og Fossheiðar, miklu ofar á afréttinum. Hverfur hún síðan niður í sandinn á Hafinu svokallaða og kemur fram úr jörðinni aftur í Gjánni.

Í Gjánni eru fallegar bergmyndanir, stuðlað hraun og móberg. Hraunið nefnist Þjórsárdalshraun og þekur allan dalbotninn neðan við Gjána. Það er hluti af stærra hrauni sem einu nafni nefninst Búrfellshraun og kom upp í gígaröð við Veiðivötn fyrir um 3000 árum. Ætihvönn og gróskumikill blómgróður vex við lindalækina í Gjánni.

Bærinn Stöng í Þjórsárdal stendur við Rauðá neðan við Gjána.

Áður en Búrfells- og Sultartangavirkjanir voru byggðar, flæddi Þjórsá stundum yfir Hafið og niður í Gjána svo Rauðá (og Fossá) urðu stundum mórauðar í leysingum.

Gjáin var friðuð árið 2020.
Vinnukona

Vinnukona er kona sem vinnur að heimilisstörfum og framleiðslu inn á heimili en stendur ekki sjálf fyrir búi. Á tímum vistarbandsins urðu allir að vera vistráðnir til eins árs. Ævisaga Guðrúnar Ketilsdóttur sem fæddist árið 1759 er líklega elsta varðveitta sjálfsævisaga íslenskrar vinnukonu.
Anne Bancroft

Anne Bancroft (Anna Maria Louisa Italiano - 17. september 1931 – 6. júní 2005) var bandarísk leikkona. Hún lærði leiklist í American Academy of Dramatic Arts og síðan stanislavskíaðferðina í Actors Studio hjá Lee Strasberg. Eftir nokkur aukahlutverk í kvikmyndum á 6. áratug 20. aldar fékk hún Óskarsverðlaun sem besta leikkona í aðalhlutverki fyrir myndina ' ("The Miracle Worker" - 1962). Þekktasta hlutverk hennar er þó titilhlutverkið í myndinni "Frú Robinson" ("The Graduate") frá 1967. Hún hlaut síðar tilnefningar til Óskarsverðlauna fyrir hlutverk sín í "Á krossgötum" ("Turning Point" - 1977) þar sem þær Shirley MacLaine voru báðar tilnefndar í flokknum „besta leikkona í aðalhlutverki“ og sem besta leikkona í aukahlutverki fyrir hlutverk abbadísarinnar í "Agnes barn guðs" ("Agnes of God" - 1985). Seinni eiginmaður hennar var leikstjórinn Mel Brooks en þau giftust árið 1964. Hún lék í kvikmynd David Lynch, "Fílamaðurinn" ("The Elephant Man") sem Brooks framleiddi árið 1980 og í tveimur myndum sem hann leikstýrði, "Að vera eða vera ekki" ("To Be or Not to Be" - 1983) og ' ("Dracula: Dead and Loving It" - 1995).
Misvísun

Misvísun er hornið milli segulnorðurs, þangað sem nál áttavita bendir, og rétts norðurs, sem er stefnan á Norðurpólinn. Þetta horn er misstórt eftir því hvar á hnettinum maður er staddur þar sem það eykst eftir því sem nær dregur jarðskautunum, og líka breytilegt í tíma þar sem segulskautið er ekki kyrrt heldur færist um nokkra tugi kílómetra á hverju ári. Leiðrétta þarf fyrir misvísun, eins og segulskekkju og segultruflunum, þegar tekin er rétt stefna á áttavita.

Áætluð misvísun fyrir tiltekið landsvæði á tilteknum tíma er gefin út á sjókortum og almanökum eins og "Almanaki Háskóla Íslands". Misvísun á Íslandi getur numið tugum gráða.
Bekkur

Bekkur er húsgagn sem fleiri manneskjur geta setið í á sama tíma. Bekkir eru yfirleitt úr viði en getur líka verið úr málmi, steini, steypu eða öðru efni. Margir bekkir eru með örmum og baki, en til eru gerðir án svona, þar sem fólk getur sest báðum megin.

Bekki er víða finna bæði innan- og utandyra. Oft eru þeir á almenningsstöðum eins og í görðum, á torgum, söfnum og bókasöfnum svo dæmi séu nefnd. Langa trébekki er oft að finna í kirkjum.

Stundum eru bekkir settir upp til minningar um einhvern, en þá er oft skjöldur á bekknum í tilefni þess.
Tómas Tómasson

Tómas Tómasson (f. 1783, d. 10. júní 1866) var skáld, hreppstjóri og handritaskrifari. Hann var sonar Tómasar Björnssonar á Reykjum og Guðrúnar Jónssonar á Nautabúi. Hann bjó um skeið á Hamarsgerði og í Nautabúi í Neðrabyggð en flutti svo til Hvalness á Skaga.

Gísli Konráðsson var vinur hans og Tómas orti um hann ljóðið "Gíslahvörf" .
Frjálsa hugbúnaðarstofnunin

Frjálsa hugbúnaðarstofnunin (enska: "Free Software Foundation"; skammstafað "FSF") er sjálfseignarstofnun stofnuð í október 1985 af Richard Stallman með það að tilgangi að styðja frjálsu hugbúnaðarhreyfinguna, og þá sérstaklega GNU verkefnið.
Stórbaugslengd

Stórbaugslengd er stysta vegalengd milli tveggja punkta á yfirborði kúlu. Stysta leið milli tveggja punkta í evklíðsku rúmi er bein lína, en á kúlu eru engar beinar línur, aðeins gagnlínur. Þessar línur eru hlutar af stórbaug með sömu miðju og kúlan sjálf. Hvaða tveir punktar sem er á yfirborði kúlunnar sem eru ekki nákvæmlega á móti hver öðrum hafa aðeins einn stórbaug sem þeir liggja báðir á. Þeir skipta þessum stórbaug í tvo geira. Styttri geirinn er þá stórbaugsleiðin milli punktanna og ferillengd hans er stórbaugslengdin milli punktanna.

Þar sem jörðin er nær kúlulaga samsvarar stórbaugsleið milli tveggja staða stystu leið milli þeirra með um 0,5% skekkju.
Salem (Massachusetts)

Salem er borg í Massachusetts í Bandaríkjunum, skammt norðan við Boston. Íbúar eru um 41.000 (2017)

Þar upphófust mikil og fræg galdramál árið 1692 og var fjöldi fólks tekinn af lífi á hinn grimmilegasta hátt.
Borís Nemtsov

Borís Jeffímóvitsj Nemtsov (rússneska: Бори́с Ефи́мович Немцо́в; 9. október 1959 – 27. febrúar 2015) var rússneskur vísindamaður og stjórnmálamaður. Ferill hans gekk vel á tíunda áratugnum undir stjórn Borísar Jeltsíns en frá árinu 2000 hafði hann verið opinskár andstæðingur Vladímírs Pútíns. Hann var skotinn og dó í febrúar 2015 vegna skoðana sinna til stuðnings rússnesku lýðræði á brú nálægt Kreml og Rauða torginu í Moskvu.

Talið er að stuðningsmenn Pútíns hafi staðið bak við dráp Nemtsovs, en Pútín hafði opinberlega fordæmt morðið. Áður en hann var drepinn hafði Nemstov verið að skipuleggja mótmæli gegn Pútin og stefnu hans í sambandi við stríð Rússlands í Úkraínu. Hann hafði sagt nýlega í viðtali að hann óttaðist um að Pútín myndi reyna að drepa hann.

Fimm téténskir karlmenn voru síðar handteknir fyrir aðild að morðinu á Nemtsov. Einn þeirra, Zaur Dadajev, hafði verið háttsettur í einni af hersveitum Ramzans Kadyrov, forseta sjálfstjórnarlýðveldisins Téténíu. Dadajev játaði á sig morðið og var dæmdur í 20 ára fangelsi árið 2017.

Árið 2022 gáfu rannsóknarblaðamenn "Bellingcat", "The Insider" og "BBC" út niðurstöðu rannsóknar þar sem staðhæft var að útsendarar leyniþjónustunnar FSB hefðu fylgst með ferðum Nemtsovs í heilt ár áður en hann var myrtur.

Áður en hann var drepinn var Nemtsov samformaður í Lýðveldisflokki Rússlands, meðlimur í héraðsþinginu í Jaróslavl og einn leiðtoganna andstæðingahreyfingunnar "Solidarnost".
Fuglaskoðun

Fuglaskoðun er náttúruskoðun, útivist, tómstundaiðja og áhugamál þar sem fuglar eru skoðaðir í sínu náttúrulega umhverfi. Stundum er fylgst með fuglum án hjálpartækja en algengt er að skoða fugla gegnum kíkja og hlusta eftir fuglahljóðum. Hljóð er mikilvægt vegna þess að margar fuglategundir er auðveldara að greina eftir hljóði en útliti.
Kristján Vignir Steingrímsson

Kristján Vignir Steingrímsson er íslenskur tónlistarmaður, fæddur árið 1987. Hann er gítarleikari í hljómsveitinni Contalgen Funeral.
Línuskip

Línuskip getur átt við:
Reykjavíkurkjördæmi norður

Reykjavíkurkjördæmi norður er eitt af kjördæmum Íslands. Það hefur 11 sæti á Alþingi, þar af tvö jöfnunarsæti. Kjördæmið var búið til með nýrri kjördæmaskipan árið 2000 með því að skipta upp Reykjavíkurkjördæmi. Fyrst var kosið samkvæmt þessari nýju kjördæmaskipan í Alþingiskosningum 2003.

Í stjórnarskrá Íslands er mælt fyrir um að mörk kjördæma eigi að skilgreina í lögum en að heimilt sé að fela Landskjörstjórn afmörkun á kjördæmamörkum í Reykjavík og nágrenni. Í kosningalögunum er mælt fyrir um að skipta skuli Reykjavíkurborg frá austri til vesturs í norðurkjördæmi og suðurkjördæmi. Landskjörstjórn afmarkar kjördæmin og miðar þar við þjóðskrá fimm vikum fyrir kjördag, reynt er að gæta þess að álíka margir búi í hvoru kjördæmi og að þau myndi sem samfelldasta heild. Mörk kjördæmanna liggja í grófum dráttum meðfram Hringbraut, Miklubraut og Vesturlandsvegi og svo um Grafarholtshverfi þar sem skiptingin hefur færst lítillega til við hverjar kosningar eftir því hvernig íbúaþróun er í hverfum borgarinnar. Grafarholt var þannig allt í norðurkjördæminu við kosningarnar 2003 en við kosningarnar 2021 var hverfið að mestu komið yfir í suðurkjördæmið. Hinn forni Kjalarneshreppur fellur innan marka norðurkjördæmisins þannig að það er mun víðfeðmara en suðurkjördæmið þó að íbúafjöldi sé sambærilegur.

Þrátt fyrir skiptingu Reykjavíkur í tvö kjördæmi hafa flestir stjórnmálaflokkar áfram skipulagt starf sitt í Reykjavík sem einni heild. Þeir flokkar sem halda prófkjör hafa t.d. iðulega haldið sameiginlegt prófkjör fyrir bæði Reykjavíkurkjördæmin þar sem sigurvegari prófkjörsins tekur fyrsta sætið á lista í öðru kjördæminu og sá sem lendir í öðru sæti tekur fyrsta sætið í hinu kjördæminu.

Í þeim sjö kosningum sem haldnar hafa verið frá því að núgildandi kjördæmaskipan var tekin upp hefur Sjálfstæðisflokkurinn fimm sinnum átt fyrsta þingmann kjördæmisins en Samfylkingin tvisvar.

Þingmenn kjörnir úr kjördæminu.

&lt;templatestyles src="Flex-einnDálkur/styles.css /&gt;
Ömmuskeyti

Ömmuskeyti var orð sem notað var yfir loftskeytasendingar á dulmáli um ferðir varðskipa. Á árunum 1936-1938 voru átta Íslendingar dæmdir fyrir að senda loftskeyti í útlenda togara með upplýsingum um ferðir íslenskra og útlendra togara við landið. Málið var nefnt Ömmuskeytin eða Ömmumálið.

Á millistríðsárunum var landhelgissamningur Breta og Dana frá 24. júni 1901 um landhelgi við Ísland og Færeyjar í gildi en samkvæmt honum var landhelgin þrjár sjómílur. Innan landhelgi máttu útlendingar ekki stunda botnfiskveiðar nema Danir og Færeyingar sem höfðu sömu réttindi og Íslendingar. Allar botnvörpuveiðar innan landhelgi voru bannaðar bæði Íslendingum og útlendingum. Utan landhelgi var sjósókn alveg stjórn- og eftirlitslaus og á millistríðsárunum jókst sóknin mikið.
Tvö tungl

Tvö tungl er sjötta ljóðabók Gyrðis Elíassonar, gefin út af Máli og menningu árið 1989. Mynd á Kápu gerði Sigurlaugur Elíasson.
Talvaldandi athöfn

Talvaldandi athöfn er málgjörð sem jafngildir því að sannfæra, hræða, upplýsa einhvern eða fá einhvern til að gera eitthvað eða átta sig á einhverju. Við athuganir á talvaldandi athöfnum er lögð áhersla á áhrifin sem athöfnin hefur á lesandann eða áheyrandann. Ólíkt talfólgnum athöfnum, þar sem meginatriðið er fólgið í málnotkuninni, eru áhrif talvaldandi athafnar í einhverjum skilningi utan við framkvæmd athafnarinnar.
Hugspeki

Hugspeki er undirgrein heimspekinnar sem fjallar um eðli hugans, hugarferla, hugrænna eiginleika og meðvitundar. °°°°
Þessi viðfangsefni fela í sér mörg erfið vandamál og vekja upp erfiðar spurningar og skiptar skoðanir eru um framsetningu þeirra og lausnir og svör við þeim.
1035

Árið 1035 (MXXXV í rómverskum tölum)
1060

Árið 1060 (MLX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Fahrenheit 451

Farhenheit 451 er vísindaskáldsaga eftir Ray Bradbury. Hún er framtíðarhryllir (dystrópía) og gerist í heimi þar sem eldur er ekki hættulegur heimilum og slökkviliðsmenn vinna við að kveikja elda, ekki slökkva elda. Í þessum heimi hafa bækur verið bannaðar og slökkviliðsmenn fara á heimili fólks og leita að bókum til að brenna. Sagan hefur verið kvikmynduð og var leikstjóri kvikmyndar François Truffaut. Sagan hefur einnig komið út sem teiknimyndasaga og sem rafbók en höfundur var lengi vel andstæðingur Internetsins og vildi ekki að rit sín væru aðgengileg á vefnum. Bókin kom út í íslenskri þýðingu 1968. Heimildarmynd Michael Moore Farhenheit 9/11 vísar í þessa sögu en upphaflegu titillinn er fengin vegna þess að það er hitastigið sem bækur byrja að brenna. Michael Moore segir að sinn titill vísi til atburðar sem varð til að frelsið brynni upp.

Aðalpersóna sögunnar er Guy Montag sem er óánægður slökkviliðsmaður. Sjónvarpsskjárinn er miðpunktur heimilisins og bækur eru bannaðar svo fólk situr við skjáinn þar sem ríkið útvarpar þáttum.
916

916 (CMXVI í rómverskum tölum)
946

946 (CMXLVI í rómverskum tölum)
987

987 (CMLXXXVII í rómverskum tölum)
Guðrún Gunnarsdóttir

Guðrún Gunnarsdóttir (f. 22. júní 1963) er íslensk söng- og fjölmiðlakona. Guðrún hóf tónlistarferil sinn árið 1983 með MK-kvartettinum og hefur síðan verið ein ástsælasta söngkona þjóðarinnar. Guðrún hefur ekki starfað með mörgum hljómsveitum en hún var söngkona í Svefngölsum á sínum tíma og síðar var hún söngkona í Snörunum, ásamt þeim Ernu Þórarinsdóttur og Evu Ásrúnu Albertsdóttur. Síðan hún hóf söngferil sinn hefur hún gefið út sex sólóplötur og þrjár plötur með Friðriki Ómari Hjörleifssyni, en aðrar plötur sem Guðrún hefur sungið inn á á ferlinum eru á annað hundrað. Guðrún hefur þrisvar sungið bakrödd í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva fyrir Íslands hönd, auk þess að hafa farið fjölmörg skipti í keppnina sem fréttamaður Rásar 2.

Árið 1992 keppti Guðrún ásamt Pálma Gunnarssyni í "Landslaginu" sem fór fram á Akureyri og var þetta í fjórða sinn sem keppnin var haldin, keppnin átti að verða eins konar svar við Eurovision undankeppninni þar sem að árið 1988 hafði Ríkissjónvarpið boðið aðeins örfáum útvöldum lagahöfundum að senda lög í inn í undankeppni Eurovision, þannig að almenningur hafði ekki kost á að taka þátt í keppninni, þess vegna var ákveðið að halda keppnina. Guðrún og Pálmi sungu lagið "Ég man hverja stund" eftir þá Jon Kjell Seljeseth og Jónas Friðrik Guðnason, þau sigruðu keppnina og voru Guðrún og Pálmi valin bestu flytjendurnir.

Guðrún hefur komið víða við auk þess sem á undan var talið, hún hefur meðal annars sungið á Lýðveldishátíðinni 1994 á Þingvöllum í tilefni 50 ára afmæli lýðveldisins, Jólagestum Björgvins Halldórssonar, tvö ár var hún ein af Frostrósunum sem skipuðu veigamikinn sess í jólahaldi margra um árabil, hún hefur sungið á fjölda tónleika til heiðurs þeim Vilhjálmi Vilhjálmssyni og Elly Vilhjálms og tekið þátt í skipulagningu fjölda þeirra til heiðurs Elly. Árið 2013 hóf Guðrún samstarf við þau Jógvan Hansen og Sigríði Beinteinsdóttur, og héldu þau tónleika með yfirskriftinni ,Við eigum samleið" sem slógu rækilega í gegn, og ganga enn þann dag í dag fyrir fullu húsi í Salnum í Kópavogi, en þau hafa fyllt salinn í hátt í tuttugu skipti.

Fyrsta sólóplata Guðrúnar, "Óður til Ellyjar", seldist í yfir 6.000 eintökum og fór hún í gull. Platan var einnig valin plata ársins og var Guðrún tilnefnd til Íslensku tónlistarverðlaunanna sem söngkona ársins.

Plötur Guðrúnar og Friðriks, "Ég skemmti mér" og "Ég skemmti mér í sumar", seldust í yfir 10.000 eintökum og fóru í gull.
793

Árið 793 (DCCXCIII í rómverskum tölum)
801

Árið 801 (DCCCI í rómverskum tölum)