arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Loftur Ormsson

Loftur Ormsson var landnámsmaður sem nam land í Gaulverjabæ. Hallveig Fróðadóttir var föðursystir hans. Loftur var sonur Orms Flosasonar og Oddnýjar Þorbjarnardóttur.
Saint Martin

Saint Martin er eyja í norðausturhluta Karíbahafseyja, rúmlega 300 kílómetrum austan við Púertó Ríkó. Eyjan, sem er 87 ferkílómetrar að stærð, skiptist í hlutföllunum 61/39 á milli Frakklands (sem ræður yfir 53 ferkílómetrum) og Hollands (sem ræður yfir 34 ferkílómetrum).. Bæði landsvæðin bera nafn eyjarinnar á viðkomandi tungumálum: Saint-Martin og Sint Maarten. Íbúar þessara tveggja landsvæði eru nokkurn veginn jafnmargir. Þessi skipting eyjarinnar er frá 1648.

1. janúar 2009 bjuggu 77.741 íbúar á eyjunni, þar af 40.917 á hollenska hluta hennar og 36.824 á franska hlutanum.

Sameiginlega eru svæðin þekkt sem "St-Martin / St Maarten". Stundum er "SXM", kóði alþjóðasambands flugfélaga fyrir alþjóðaflugvöllinn Princess Juliana (aðal flugvöll eyjunnar), notaður til að vísa til eyjunnar.

Landafræði.

Saint Martin er 87 ferkílómetrar að stærð, þar af eru 53 ferkílómetrar undir stjórn Frakklands og 34 ferkílómetrar undir stjórn Hollands. Þetta er einu landamæri þessara landa á jörðinni.

Helstu borgir eru Philipsburg (á hollenska hlutanum) og Marigot (á franska hlutanum). Hollenski hluti eyjunnar er þéttbýlli. Fjölmennasta svæði eyjunnar er Lower Prince's Quarter, á hollenska hlutanum.

Stærsta fjall eyjunnar er Pic Paradis, 424 metra hátt fjall í miðju fjallgarðs á franska hluta eyjunnar. Báðir hlutar eyjunnar eru þó brattir með álíka háum fjöllum. Engar ár eru á eyjunni. Gönguleiðir liggja til skóglendisins sem er víða á tindum og hlíðum eyjunnar.

Eyjan er sunnan við Angvilla og Angvillasund skilur hana frá yfirráðasvæði Breta. Saint Martin er norðvestan við Saint Barthélemy og Saint-Barthélemy sundið skilur á milli þeirrar síðarnefndu og franska hluta Saint Martin.
Ítalíustríðin

Ítalíustríðin eða Endurreisnarstríðin voru röð styrjalda sem áttu sér stað á Ítalíu frá 1494 til 1559. Auk ítölsku borgríkjanna og Páfaveldisins blönduðu flest stórveldi Vestur-Evrópu sér í átökin, auk Tyrkjaveldis.
Verkmenntaskóli Austurlands

Verkmenntaskóli Austurlands er framhaldsskóli í Neskaupstað. Skólinn var stofnaður 1986. Skólameistari er Lilja Guðný Jóhannesdóttir.
Kasakstönsk tenga

Kasakstönsk tenga er gjaldmiðill Kasakstans. Tengan skiptist í 100 "tïın" ("тиын"). Hún var tekin í notkun árið 1993 eftir fall Sovétríkjanna, en áður var rúblan notuð eins og í öllum sóvetskum ríkjum. Orðið „tenga“ er komið af kasakstanska orðinu "tenge" sem þýðir „vog“.
Þrítíð

Þrítið er sjötta ljóðabók Geirlaugs Magnússonar. Bókin kom út árið 1985. Mynd á kápu gerði Gyrðir Elíasson.
Alþjóðasamband stjarnfræðinga

Alþjóðasamband stjarnfræðinga (ASS, enska: "International Astronomical Union" eða "IAU", franska: "Union astronomique internationale" eða "UAI") er samtök fagmannlegra stjarnfræðinga sem eru með að minnsta kosti doktorspróf og eru virkir í rannsóknum og kennslu í stjörnufræði. Samtökin hafa yfirráð yfir útnefningu stjarnfræðilegra fyrirbæra (stjarna, pláneta, smástirna, o.s.frv.) og kennileita á yfirborði þeirra.

Alþjóðasamband stjarnfræðinga er meðlimur í Alþjóðlega vísindaráðinu. Aðalhlutverk þess er að efla og vernda stjörnufræði að öllu leyti með alþjóðlegri samvinnu. Höfuðstöðvar samtakann eru í París.
Johannes Hevelius

Johannes Hevelius, pol. Jan Heweliusz (28. janúar 1611 – 28. janúar 1687) var borgarfulltrúi og borgarstjóri í Gdańsk, sem var á þeim tíma í Pólsk-litháíska samveldinu. Hann var líka stjarnfræðingur og er talinn sá fyrsti til að kortleggja tunglið. Auk þess kynnti hann tíu ný stjörnumerki til sögunnar, en sjö þeirra eru enn viðurkennd í dag. Í Póllandi er hann þekktur undir pólska nafni sínu "Jan Heweliusz" en hitt nafnið er latnesk útgáfa þess.

Árið 1651 varð hann borgarfulltrúi og hafði alltaf haft áhuga á borgarstjórnarmálum. Samt hafði hann rækt áhuga á stjörnufræði frá 1639, en hann byggði stjörnuathugunarstöð á þökum þriggja samtengdra heimila sinna árið 1641. Á stöðinni var stór sjónauki sem hafði 46 metra brennivídd með röri úr viði og vír sem hann smíðaði sjálfur. Stjörnuathugunarstöðin hét "Sternenburg" (latína: "Stellaeburgum"; pólska: "Gwiezdny Zamek") eða „Stjörnuvirki“.

Hann giftist tvisvar og eignaðist fjögur börn. Árið 1679 kom upp eldur í stjörnuathugunarstöðinni og hún eyðilagðist ásamt verkfærunum hans og bókum. Heilsufar hans versnaði eftir eldsvoðann en hann lést árið 1687 á afmælinu sínu. Afkomendur hans eru enn á lífi í dag en þeir búa í þorpinu Urzędów í Suðaustur-Póllandi.
Jökulalda

Jökulalda eða urðarbak er sporöskjulaga hæð sem hefur myndast undir jökli og inniheldur jökulruðning. Hæðin liggur í stefnu sem er samsíða skriðstefnu jökulsins. Jökulöldur geta verið allt að kílómetri að lengd og 50 m breiðar. Venjulegt form á jökulöldum er að þær eru straumlínulaga og egglaga, eins og hálfgrafið egg.
Gunnfríður Jónsdóttir

Gunnfríður Jónsdóttir (26. desember 1889 - 15. maí 1968) var íslenskur myndhöggvari. Hún var frá Kirkjubæ í Húnavatnssýslu og voru foreldrar hennar Halldóra Einarsdóttir Andréssonar og Jón Jónsson. Gunnfríður fékk drep í fót átta ára gömul og útvortis berkla. Hún fór 19 ára í Kvennaskólann á Blönduósi. Hún lærði síðar kjólasaum og var fjögur ár í Reykjavík en fór til Stokkhólms 1919. Þar saumaði hún fyrir efnafjölskyldur og fékk hátt kaup og var þar í fimm ár og fór þaðan til Kaupmannahafnar, Berlínar og París.

Gunnfríður giftist Ásmundi Sveinssyni myndhöggvara árið 1924 og vann fyrir þeim báðum þar til hann lauk námi. Hún vann fyrst sem saumakona.

Hún kynntist Ásmundi í Reykjavík en þau urðu samskipa til Kaupmannahafnar árið 1919 og dvaldi Gunnfríður þar í áratug. Hér heima bjó hún og starfaði á Freyjugötu 41 en þar er í dag Ásmundarsalur. Gunnfríður lést árið 1968 og var jarðsett í kirkjugarði Strandakirkju.

Gunnfríður gerði sína fyrstu höggmynd um fertugt en það var styttan "Dreymandi drengur". Hún gerði einnig brjóstmynd af Sigurjóni Péturssyni í Álafossi en sú mynd stendur í brekkunni ofan við sundlaugina á Álafossi.

Meðal verka hennar er minnisvarði við Strandakirkju um kraftaverkið í Engisvík en það er höggmynd úr ljósu graníti sem sýnir hvítklædda konu benda sjómönnum í sjávarháska inn í Engilsvík.
Demades

Demades (um 380 – 318 f.Kr.) var aþenskur ræðumaður.

Hann fæddist inn í fátæka fjölskyldu og vann um tíma fyrir sér sem sjómaður, en hann reis til virðingar og góðrar stöðu í Aþenu að hluta vegna mælsku sinnar og að hluta vegna óvæginnar skapgerðar sinnar. Hann talaði máli Filipposar II., konungs Makedóníu, í stríðinu gegn Ólynþos og skapaði sér með því óvild og ævarandi óvináttu Demosþenesar, sem hann studdi í fyrstu.

Hann barðist gegn Makedóníumönnum í orrustunni um Kæróneiu og var handsamaður. Honum var sleppt ásamt meðföngum sínum eftir að hann hafði heillað Filippos og átti snaran þátt í að semja um frið milli Makedóníu og Aþenu.

Hann var áfram í uppáhaldi hjá Alexander mikla, og eftir að honum hafði verið mútað kom hann Demosþenesi og öðrum aþenskum mælskumönnum undan hefnd Alexanders. Það var ekki síst honum að þakka að Alexander kom fram af mildi við Aþenu eftir að hann hafði látið rústa Þebu.

Hann var sektaður háum sektum oftar en einu sinni fyrir að styðja málstað Makedóníumanna, enda þótt hann hafi þegið allar mútur sem andstæðingar hans buðu honum; að lokum var hann sviptur borgaralegum réttindum sínum. Honum voru veitt réttindi sín að nýju árið 322 f.Kr. þegar hann var sendur í sendinefnd til Antipaters. Áður en hann hélt af stað sannfærði hann Aþeninga um að fella dauðadóm yfir Demosþenesi og fylgjendum hans, sem flúið höfðu Aþenu. Sendinefndin kom á friði sem var afar óhagstæður Aþeningum.

Árið 318 f.Kr., þegar Demades var í öðrum erindagjörðum fyrir Aþeninga, lét Antipater taka hann af lífi í Pella eftir að uppgötvast hafði að hann ætti vingott við Peridikkas sem var andstæðingur Antipaters.

Demades var sagður gráðugur og óvæginn, en hann var afar hæfileikaríkur og reyndur ræðumaður.

Ein varðveitt ræða er eignuð Demadesi en hún er nær örugglega fölsuð.
Logique Port-Royal

Logique Port-Royal (eða Port-Royal rökfræðin) er þekktara nafn á "La logique, ou l'arte de penser" ("Rökfræðin eða listin að hugsa"), sem var mikilvæg kennslubók um rökfræði, fyrst gefin út nafnlaust árið 1662 af Antoine Arnauld og Pierre Nicole, tveimur nemendum hins janseníska Port-Royal skóla suðvestur af París í Frakklandi.

Bókin var rituð á frönsku og varð afar vinsæl. Hún var notuð allt fram á 20. öld sem inngangsbók í rökfræði. Bókin ber merki um mikil áhrif frá cartesískri frumspeki og þekkingarfræði (en Arnauld var, ásamt Thomasi Hobbes, einn helsti heimspekingurinn sem birtar voru mótbárur eftir í bók Descartes "Meditationes de Prima Philosophia" ("Hugleiðingum um frumspeki") ásamt viðbrögðum Descartes).

Stundum er vitnað til "Logique Port-Royal" sem fyrirmyndardæmi um hefðbundna setningarökfræði.
Hvalfjarðareyri

Hvalfjarðareyri er eyri í Hvalfirði norðan við Eyrarfjall. Það er einn aðalfundarstaður baggalúta á suðvesturhorni Íslands.
1008

Árið 1008 (MVIII í rómverskum tölum)
1068

Árið 1068 (MLXVIII í rómverskum tölum)
1083

Árið 1083 (MLXXXIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
907

907 (CMVII í rómverskum tölum)
912

912 (CMXII í rómverskum tölum)
923

923 (CMXXIII í rómverskum tölum)
929

929 (CMXXIX í rómverskum tölum)
935

935 (CMXXXV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
954

954 (CMLIV í rómverskum tölum)
962

962 (CMLXII í rómverskum tölum) er ár á 10. öldinni.
Skírnir (aðgreining)

Skírnir getur átt við:
968

968 (CMLXVIII í rómverskum tölum) er ár á 10. öldinni.
974

974 (CMLXXIV í rómverskum tölum) er ár á 10. öldinni.
980

980 (CMLXXX í rómverskum tölum) er ár á 10. öldinni.
995

995 (CMXCV í rómverskum tölum)
Stora Enso

Stora Enso Oyj er finnskt fyrirtæki sem framleiðir pappírsvörur. Fyrirtækið var myndað árið 1998 við sameiningu finnska fyrirtækisins Enso-Gutzeit og sænska fyrirtækisins Stora. Fyrir sameininguna var Stora talið elsta skráða fyrirtæki í heimi, en það var stofnað árið 1347. Stærsti hluthafi í nýstofnaða fyrirtækinu er finnska ríkisstjórnin.

Sölur fyrirtækisins náðu 14,6 milljörðum evra árið 2006. Stora Enso er stærsta fyrirtæki á sviði trjá- og pappírsvinnslu í Evrópusambandinu og þriðja stærsta í heimi.
Hægt sjónvarp

Hægt sjónvarp er orð notað um tegund sjónvarpsþátta sem sýna venjulegan atburð í heild sinni. Þáttunum getur verið sjónvarpað í beinni útsendingu eða teknir upp. Fyrirbærið naut mikilla vinsælda í Noregi þegar norska ríkisútvarpið NRK sýndi sjö tíma útsendingu af lest á leið frá Björgvin til Óslóar í nóvember 2009. Svo var ferð skipsins MS Nordnorge á Hurtigruten frá Björgvin til Kirkenes sýnd í beinni árið 2011. Mikið var rætt um báðar útsendingarnar í norskum og alþjóðlegum fjölmiðlum en talið er að þær hafi verið náð góðum árangri, með miklu fleiri áhorfendur en búist var við og metmarkaðshlutfall NRK2.

Fyrirbærið hefur borist til annarra landa, en breska ríkisútvarpið BBC ætlar að gera þrjá „hæga“ þætti byggða á norskri fyrirmynd.
Á hnífsoddi (matreiðsla)

Á hnífsoddi er mælieining notuð í uppskriftum til að mæla eins og salt, sykur og krydd. Átt er við afar lítið magn af efni sem er í kornum, aðeins það magn sem tollir framan á eldhúshníf. Einnig tíðkaðist að miða mælieininguna við efni sem tollir á milli tveggja fingra, það magn sem hægt er að taka milli þumalfingurs og vísifingurs. Seldar eru mæliskeiðar sem mæla þessa einingu.
Bryndís Björgvinsdóttir

Bryndís Björgvinsdóttir (f. 24. mars 1982) er rithöfundur og þjóðfræðingur. Hún er Hafnarfirðingur og starfar við kennslu og skriftir.

Bryndís hlaut Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 2014 í flokki barna- og unglingabóka fyrir bókina Hafnfirðingabrandarinn. Þá hlaut bókin einnig Fjöruverðlaunin 2014 í flokki barna- og unglingabóka og Bókmenntaverðlaun starfsfólks bókaverslana 2014 fyrir bestu ungmennabókina. Áður hefur Bryndís skrifað bókina Flugan sem stöðvaði stríðið (2011) en hún hlaut Íslensku barnabókaverðlaunin sama ár sem og Bókmenntaverðlaun starfsfólks bókaverslana sem besta barnabókin. Flugan sem stöðvaði stríðið fékk þá einnig tilnefningu til Fjöruverðlaunanna. Árið 2015 gaf Bryndís út bókina Leitin að tilgangi unglingsins.

Bryndís hefur einnig skrifað fræðigreinar tengdar þjóðfræði, sagnfræði og ritlist og birt í Skírni og Tímariti Máls og menningar. Einnig hefur hún skrifað nokkur ljóð og komið fram á ljóðahátíðum á Íslandi og í Bretlandi. Í þjóðfræði hefur Bryndís aðallega fengist við að rannsaka og skrifa um menningararf, brandara og efnismenningu. Bryndís hefur verið stundakennari við Háskóla Íslands um árabil og aðjúnkt við deild Hönnunar- og arkitektúrdeildar Listaháskóla Íslands frá árinu 2012.
809

Árið 809 (DCCCIX í rómverskum tölum)
438

Árið 438 (CDXXXVIII í rómverskum tölum)
123

Árið 123 (CXXIII í rómverskum tölum)
47

Árið 47 (XLVII í rómverskum tölum)
Minnihlutamál

Minnihlutamál er tungumál sem er talað af minnihluta fólks á ákveðnu svæði. Þar sem ríki heimsins eru um 193, og talið er að tungumál heimsins séu frá 5.000 til 7.000, eru langflest tungumál minnihlutamál í löndunum þar sem þau eru töluð. Nokkur minnihlutamál eru líka opinber tungumál, til dæmis írska á Írlandi. Svo má þjóðarmál vera talið minnihlutamál í því tilfelli að þjóðin sem talar það er ríkislaus.

Í Evrópu er gert ráð fyrir minnihlutamálum með Evrópusáttmálanum um svæðisbundin tungumál og tungumál minnihlutahópa. Hugtakið er skilgreint svona samkvæmt sáttmálanum:

"„svæðisbundin tungumál og tungumál minnihlutahópa“ eru tungumál sem:1. eru notuð samkvæmt hefð á ákveðnu svæði ríkis af borgurum þess ríkis sem eru meðlimir í hóp sem eru tölulega minni en afgangur íbúa ríkisins; og2. eru öðruvísi en opinber tungumál þess ríkis"

Í flestum evrópskum löndum eru minnihlutamál tilgreind í lögum eða stjórnarskránni og þeim er veitt einhver aðstoð frá ríkinu. Árið 1992 tók Evrópuráðið upp sáttmálann um svæðisbundin tungumál og tungumál minnihlutahópa til að vernda og efla minnihlutamál í Evrópu.

Þau ríki sem hafa ekki staðfest sáttmálann frá og með 2015 eru Albanía, Andorra, Aserbaídsjan, Belgía, Búlgaría, Eistland, Frakkland, Georgía, Grikkland, Írland (því þar er írska fyrsta opinbera tungumálið og það eru engin önnur minnihlutamál), Ísland, Ítalía, Lettland, Litháen, Makedónía, Malta, Moldóva, Mónakó, Portúgal, Rússland, San Marínó og Tyrkland.
Fjölær jurt

Fjölær jurt er planta sem lifir í meira en tvö ár, þ.e. ber fræ oftar en einu sinni.
Björgunarbátur

Björgunarbátur er lítill bátur sem geymdur er um borð í skipi til að nota í neyðartilvikum, eins og þegar skip sekkur. Nútímabjörgunarbátar eru yfirleitt yfirbyggðir til að veita skipbrotsmönnum skjól. Minni skip og bátar eru oft með uppblásanlega gúmbjörgunarbáta sem minna fer fyrir.

Kveðið er á um notkun björgunarbáta í 3. kafla Alþjóðasamþykktar um öryggi mannslífa á hafinu. Á Íslandi er líka kveðið á um skyldu skipa til að vera með björgunarbáta um borð í sérstakri reglugerð.
Röðull

"Röðull getur átt við"
Upplýsingahuld

Upplýsingahuld ― Meginreglan um upplýsingahuld segir að sérhverja veigamikla hönnunarákvörðun (þ.e. ákvörðun um hvernig eigi að útfæra) skuli fela í einingu. Tilgangurinn er að geta seinna skipt um skoðun og breytt útfærslunni án þess að það valdi keðjuverkandi villum í heildarkerfinu.
Konungsríkið Danmörk

Konungsríkið Danmörk (danska: "Danmarks Rige") eða danska samveldið ("rigsfællesskabet") er opinbert heiti yfir tengslin milli Danmerkur og sambandslanda hennar: Færeyja og Grænlands. Saman mynda þessi þrjú lönd konungsríkið Danmörku.

Færeyjar og Grænland eru með heimastjórn sem fer með stærstan hluta löggjafar- og framkvæmdavalds í þessum löndum, en Danmörk sér um varnarmál og utanríkismál að hluta. Færeyjar fengu heimastjórn árið 1948 og Grænland árið 1979 með lagasetningu frá danska þinginu. Grænland fékk svo enn frekara forræði í eigin málum árið 2009.

Danska er opinbert tungumál í konungsríkinu og stjórnaraðsetur þess er í Danmörku. Þing Danmerkur er staðsett í Kaupmannahöfn. Þar eiga Færeyingar og Grænlendingar tvo fulltrúa hvor. Æðsti dómstóll ríkisins er hæstiréttur Danmerkur.
Kristinn R. Þórisson

Kristinn R. Þórisson er íslenskur vísindamaður sem stundar rannsóknir í gervigreind. Hann er stofnandi Icelandic Institute for Intelligent Machines (IIIM).
Norður-Jótland

Norður-Jótland (danska: "Nordjylland") er landssvæði í Danmörku sem samanstendur af norðanverðu Jótlands, með öðrum orðum því svæði sem liggur á milli Kattegat, Skagerrak og Norðursjós. Það felur í sér meginhluta Himmerlands, norðanverðu Krónujótlandi, Mors og Jótlandi fyrir norðan Limafjörð (Nørrejyske Ø). Landssvæði samsvarar héraðinu Norður-Jótland. Stærsta borg Norður-Jótlands er Álaborg.

Íbúar Norður-Jótlands eru frá og með 2008 578.839, en þar af búa 126.556 eða 21,86% í Álaborg. Íbúar Norður-Jótlands skipa 9,64% heildaríbúafjölda Danmerkur.

Stærstu þéttbýli Norður-Jótlands.

Þetta er listi yfir stærstu þéttbýli Norður-Jótlands frá og með 2011.
Bæjarútgerð Reykjavíkur

Bæjarútgerð Reykjavíkur (BÚR) var fiskvinnslu- og útgerðarfyrirtæki í Reykjavík. Stofndagur Bæjarútgerðarinnar var þegar fyrsti nýsköpunartogarinn Ingólfur Arnarson kom til landsins þann 17. febrúar 1947. Bæjarráð Reykjavíkur samþykkti nokkrum árum síðan að byggt yrði frystihús og árið 1959 keypti Bæjarútgerðin hús sem byggt var fyrir Fiskiðjuver ríkisins við Grandagarð 8 en Fiskiðjuverið hafði rekið þar frystihús og niðursuðuverksmiðju. Þegar Ísbjörninn og Bæjarútgerð Reykjavíkur sameinuðust í Granda hf. 13. nóvember árið 1985 var frystingu hætt í frystihúsinu að Grandagarði 8 og stóð húsið lengi autt en hefur nú verið gert upp og er þar nú Sjóminjasafnið í Reykjavík.
Harue Koga

Harue Koga (18. júní 1895 - 10. september 1933) var japanskur myndlistarmaður, súrrealisti og framúrstefnulistamaður.
Dallas (sjónvarpsþáttur)

Dallas var bandarísk sjónvarpsþáttaröð sem var sýnd á CBS-sjónvarpsstöðinni frá 1978 til 1991. Þættirnir fjölluðu um auðuga fjölskyldu í Texas, Ewing-fjölskylduna, sem bjó á búgarðinum Southfork. Upphaflega snerust þættirnir aðallega um hjónaband Bobby Ewing (Patrick Duffy) og Pamelu Barnes (Victoria Principal) en fjölskyldur þeirra voru svarnir andstæðingar í átökum yfir olíuauð. Brátt varð þó hinn illi auðjöfur J. R. Ewing (Larry Hagman) að aðalpersónu þáttanna ásamt konu sinni, Sue Ellen (Linda Gray). Þegar þáttaröðinni lauk í maí 1991 var J. R. eina persónan sem komið hafði fram í öllum þáttunum.

Þættirnir voru um 50 mínútna langir og voru sýndir á besta tíma. Þeir byggðust á nokkrum samtvinnuðum fléttum (sagnasveig) sem hver tók nokkra þætti. Næstum öllum þáttunum lauk á spennuatriði („cliffhanger“). Alls urðu þættirnir 357 og þáttaraðirnar 14. "Dallas" er því ein af lengstu sjónvarpsþáttaröðum bandarískrar sjónvarpssögu, á eftir "Bonanza" (430 þættir), "Law &amp; Order" (456 þættir) og "Gunsmoke" (635 þættir). Þættirnir fengu Emmyverðlaun fjórum sinnum.

"Dallas" varð fyrirmynd margra annarra þáttaraða með söguþráð sem snerist um auðmannsfjölskyldur og ættarerjur eins og "Dynasty" (ABC 1981-1989), "Falcon Crest" (CBS 1981-1990) og "Santa Barbara" (NBC 1984-1993).

Þættirnir voru sýndir víða um heim. Á Íslandi voru þeir fyrst sýndir í Kanasjónvarpinu frá 1979. Ríkisútvarpið hóf útsendingar á þeim 6. maí 1981. Þættirnir voru sýndir í Rúmeníu á tímum kommúnistastjórnar Nicolae Ceaușescu þar sem hann taldi boðskap þeirra vera andkapítalískan.
Rætur Z

Rætur Z (franska: "Aux sources du Z") er 50. Svals og Vals-bókin og sú fjórða og síðasta eftir þá Morvan og Munuera. Þeir fengu einnig höfundinn Yann til liðs við sig. Hún kom út á bókarformi árið 2008 eftir að hafa birst sem framhaldssaga í teiknimyndablaðinu Sval. Bókin hefur enn ekki verið gefin út á íslensku.

Söguþráður.

Valur er á leið til Miðausturlanda í fréttaöflun þegar Zorglúbb sendir þeim félögum neyðarkall og biður um að koma strax til seturs Sveppagreifans, málið snúist um líf eða dauða. Hann biður Sval jafnframt um að taka með sér gömlu hnefaleikahanskana sína (sjá: "Svalur í hringnum"). Svalur finnur ekki hanskana, en tekur þó með sér górillubúning úr gömlu ævintýri vinanna (sjá: "Svalur og górilluaparnir").

Á setrinu kemur í ljós hvernig í málinu liggur. "Frú Flanner" (sjá: Paris-sous-Seine), gömul vinkona og æskuást Sveppagreifans og Zorglúbbs, liggur fyrir dauðanum. Hún glímir við krabbamein sem er afleiðing af misheppnaðri vísindatilraun þeirra frá Háskólaárunum. Zorglúbb vill senda Sval með tímavél til að afstýra slysinu, þvert á vilja Sveppagreifans sem er á móti því að hrófla við fortíðinni. Svalur hittir frú Flanner á banabeði og ákveður að bjarga henni.

Tímavél Zorglúbbs krefst þess að menn hafi undir höndum grip sem tengist atburðum þess tíma sem fara skal til, en misheppnaða tilraunin átti sér stað á sama tíma og Svalur mætti Steingeiri í hnefaleikahringnum. En þar sem hanskarnir finnast ekki, ákveða þeir að færa Sval nær í tíma með hjálp górillubúningsins. Við tekur flétta þar sem Svalur fer aftar og aftar í tímann og skýtur upp kollinum sem áhorfandi í gömlum ævintýrum sínum; "Sval og górilluöpunum", "La Mauvaise tête", "Burt með harðstjórann!" og "La corne de rhinocéros" - Inn í frásögnina er skotið inn atburðum frá skólaárum Sveppagreifans, Zorglúbbs og frú Flanner, vináttu þeirra og togstreitu.

Að lokum finnur Valur hnefaleikahanskana og kemst með þeirra hjálp aftur til dagsins örlagaríka. Þar hittir hann fyrir Val, sem hafði komist til baka fyrir tilstilli gömlu þverslaufunnar sinnar sem hann keypti daginn sem hnefaleikabardaginn fór fram. Félagarnir hraða för sinni til háskólans þar sem Svalur reynir að stöðva Frú Flanner, en tekst ekki að afstýra sprengingu sem leggur skólann í rúst. Í ringulreiðinni vegna sprengingarinnar þyrpist fólk út á göturnar, þar með talið hinn ungi Svalur úr fortíðinni. Fyrir mistök þrífur Valur hinn unga Sval með sér og þeir hverfa aftur til síns tíma.

Þegar þangað er komið mæta þeim hin illvígu vélmenni frú Flanner úr "Paris-sous-Seine". Valur bregst til va

rnar, en verður afar undrandi þegar í ljós kemur að frú Flanner og eldri Svalur eru orðin hjón. Svalur eldri játar fyrir vini sínum að hafa orðið ástfanginn af frú Flanner strax við fyrstu sýn. Þau séu nú vellríkir uppfinningamenn og haldi úti vélmennaher sem veiti aðstoð við náttúruhamförum um víða veröld. Eldri Svalur, sem nú er grásprengdur og jakkafataklæddur kveður vin sinn, en Valur heldur út í heiminn með sínum nýja og mun yngri félaga til móts við ný ævintýri.
J/70

J/70 er 7 metra (22,75 feta) kjölbátur með fellikili, ellefu feta löngu þilfari og lítilli káetu að framan. Hann er með útdraganlegu bugspjóti fyrir gennaker. Hann er gerður fyrir 3-5 manna áhöfn. J/70 er framleiddur af bandaríska fyrirtækinu J/Boats með höfuðstöðvar í Newport á Rhode Island. Báturinn kom fyrst á markað árið 2012 og hefur síðan þá náð nokkrum vinsældum sem kappsiglingabátur.
Tágamura

Tágamura (fræðiheiti "Potentilla anserina"), einnig nefnd silfurmura, er jurt af muruætt (potentilla). Hún getur náð mikilli útbreiðslu í mikið beittum hrossahögum.