arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Milman Parry

Milman Parry (1902 – 3. desember 1935) var bandarískur fornfræðingur.

Hann nam við University of California í Berkeley (til B.A. og M.A. gráðu) og Sorbonne háskóla í París (til doktorsgráðu). Parry var nemandi málvísindamannsins Antoine Meillet við Sorbonne.

Parry umturnaði rannsóknum á Hómer og hómerskviðum. Í doktorsritgerð sinni, sem var gefin út á frönsku á þriðja áratug 20. aldar, sýndi hann fram á að stíll Hómers einkenndist af mikilli notkun fastra orðasambanda, svonefndra formúla, sem ætlað var að merkja eitthvað sérstakt en voru löguð að ólíkum þörfum bragsins.

Í bókum sínum sem komu út í Bandaríkjunum á 4. áratugnum setti Parry fram þá tilgátu að gera yrði grein fyrir séreinkennum stíls Hómers á grundvelli þess að um munnlegan kveðskap væri að ræða (hin svonefnda "munnlega formúlu tilgáta"). Nemandi Parrys, Albert Lord, þróaði hugmyndina um Hómer sem munnlegt skáld áfram, einkum í ritinu "The Singer of Tales" (1960).

Milli 1933 og 1935 fór Parry, sem þá var ‚associate professor‘ (eða dósent) við Harvard háskóla, tvær ferðir til Júgóslavíu, þar sem hann rannsakaði og tók upp munnlegan kveðskap Suður-Slava.

Greinasafn Parrys kom út að honum látnum en Adam Parry, sonur hans, ritstýrði því: "The Making of Homeric Verse: The Collected Papers on Milman Parry". Adam Parry (ritstj.) (Oxford: Oxford University Press, 1971). Safn Milmans Parry af upptökum og uppskriftum suðurslavnesks kveðskapar er nú geymt í Widener bókasafni Harvard háskóla.

Parry lést af völdum voðaskots árið 1935.
Nautabú í Skagafirði

Nautabú er bær í Skagafirði, á Neðribyggð í Lýtingsstaðahreppi. Þar var mönnuð veðurathugunarstöð frá árinu 1946 til 2004, en síðan sjálfvirk veðurstöð.
9. júní

9. júní er 160. dagur ársins (161. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 205 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
SVR

Eftirfarandi síður geta átt við SVR:
1487

Árið 1487 (MCDLXXXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

w.

Fædd

Dáin
1416

Árið 1416 (MCDXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
22. júní

22. júní er 173. dagur ársins (174. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 192 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
LOL (netslangur)

LOL (einnig stafað lol) er ensk skammstöfun (og slangur) sem stendur fyrir „laughing out loud“ sem þýðir á íslensku „hlæja upp hátt“ eða „Laughing Out Loud“ sem þýðir „mikil hlátrasköll“. Þessi skammstöfun er fyrst og fremst notuð á vefsíðum og í rauntímaspjalli sem fer fram á netinu, en þar skrifar fólk „LOL“ til að sýna að það hafi farið að hlæja eða hafi þótt eitthvað fyndið. Lol getur einnig staðið fyrir „lots of love“ sem þýðir á íslensku „mikil ást“.

LOL er líka skammstöfunin fyrir tölvuleikinn League of Legends.

ROTFL, sem stendur fyrir „rolling on the floor laughing“, hefur svipaða merkingu.
Ljós

Ljós er rafsegulbylgjur innan ákveðins tíðnisviðs, en oftast er átt við það tíðnisvið sem mannsaugað greinir. Við nánari athugun er hægt að sýna að ljós er í senn bylgjur og ljóseindir og er í því sambandi talað um tvíeðli ljóss. Frægasta tilraunin sem sýnir fram á bylgjueðli ljóss er tvíraufa tilraun Youngs, þar sem ljósi er beint í gegnum tvær raufar, með bili milli raufann af sömu stærðargráður og bylgjulengd ljóssins. Ljósið sýnir þá svokallaða samliðunar- eða víxleiginleika. Ein helsta tilraunaniðurstaða, sem styður tilvist ljóseinda ljósröfun, þar sem ljós örvar frumeind og veldur ljósröfun. Til þessa dags hefur ekki verið unnt skýra þess tilraun með ljósbylgjum.

Sýnilegt ljós, sem er það ljós sem mannsaugað getur numið, með bylgjulengd á bilinu 400 til 700 nm. Sýnilegt ljós spannar því rafsegulrófið milli innrauðs og útfjólublás ljóss. Ljóshraði (í tómarúmi) er 299.792.458 m/s.

Ljósgjafi er hlutur, áhald eða tæki sem gefur sýnilegt ljós, t.d. kerti, ljósapera, flúrljós og tvistur (díóða). Geislatæki gefur geislun, sem að mestu utan sýnlega sviðsins, en geislagjafi gefur jónandi geislun, sem stafar af geislavirkni.
1450

Árið 1450 (MCDL í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

probable

Dáin
Grænlendingur

Grænlendingur getur átt við eftirfarandi:
Flokkur (flokkunarfræði)

Flokkur innan flokkunarfræði líffræðinnar er hugtak sem notað er til að lýsa hóp dýra sem öll tilheyra sömu fylkingu. Innan hvers flokks geta síðan verið mismunandi ættbálkar. Þannig er öll spendýr einn flokkur, og sömuleiðis allir fuglar einn flokkur og öll skriðdýr.
Dansk-norska ríkið

Dansk-norska ríkið var ríki á árunum 1536 til 1814. Kalmarsambandið leið undir lok við það að Svíþjóð gekk út úr því þannig að eftir urðu Danmörk og Noregur ásamt þeim löndum sem stóðu í konungssambandi við Noreg, sem á þeim tíma voru Ísland, Færeyjar og Grænland (að nafninu til). Þetta ríki var kallað Dansk-norska ríkið en stundum var talað um Danska ríkið eða Danaveldi því miðstöð stjórnsýslunnar var í Kaupmannahöfn, höfuðborg Danmerkur. Konungur þurfti eftir sem áður að leita samþykkis þings hvers lands um sig, fram að erfðahyllingunni, en í reynd var það einungis formsatriði.
1434

Árið 1434 (MCDXXXIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
12. júlí

12. júlí er 193. dagur ársins (194. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 172 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir. °°°°
Logi Gunnarsson

Logi Gunnarsson (fæddur 1. nóvember 1963) er íslenskur heimspekingur og prófessor í heimspeki við Universität Potsdam í Þýskalandi. Logi fæst einkum við siðfræði, frumspeki og heimspeki Wittgensteins.
Eça de Queirós

José Maria Eça de Queirós eða einfaldlega Queiroz (25. nóvember, 1845 – 16. ágúst, 1900) er frægasti rithöfundur portúgala fyrr og síðar.

Meðal verka hans eru: "Glæpur föður Amaro" ("O Crime do Padre Amaro"), "ráðgáta Sintra vegarins" ("O Mistério da Estrada de Sintra") og "Bazilio frændi" ("O Primo Bazilio").
1489

Árið 1489 (MCDLXXXIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Lappland

Lappland eða Samaland (samíska: Sápmi) er það menningarsvæði sem Samar byggja eða hafa byggt í gegnum tíðina. Lappland nær yfir norðurhluta Skandinavíu og Kólaskaga og skiptist milli Noregs, Svíþjóðar, Finnlands og Rússlands.

Í Noregi:

Í Svíþjóð:

Í Finnlandi:

Í Rússlandi:
11. öldin

11. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 1001 til enda ársins 1100 samkvæmt júlíska tímatalinu.

Í sögu Evrópu er 11. öldin fyrsti hluti hámiðalda. Víkingaöld lauk eftir orrustuna við Hastings. Austrómverska keisaradæminu hnignaði og Normannar náðu völdum víða í Evrópu. Á Ítalíu urðu til vísar að borgríkjum með þróaðri verslun og iðnaði. Í Rússlandi stóð blómaskeið Garðaríkis.

Í Kína stóðu bókmenntir, listir og vísindi með miklum blóma á tímum Songveldisins. Á sama tíma stóð Gullöld Íslam sem hæst. Á Indlandi ríkti Chola-veldið yfir stórum hluta Indlandsskaga.

Á þessari öld náðu Seljúktyrkir að leggja undir sig hluta Litlu-Asíu eftir klofning ríkis Abbasída. Fyrsta krossferðin var farin undir lok aldarinnar.

Fujiwara-ætt ríkti yfir Japan meðan ríkið Goryeo ríkti yfir Kóreuskaganum. Liao-veldið stóð í Mongólíu og Mansjúríu. Lý-veldið hófst í Víetnam og Konungsríkið Pagan í Mjanmar náði hátindi sínum. Í Mið-Ameríku stóð menning Tolteka og Mixteka. Í Suður-Ameríku stóð Huari-menningin og í Norður-Ameríku stóð Mississippi-menningin.
1442

Árið 1442 (MCDXLII í rómverskum tölum)
50 Cent

Curtis James Jackson III (fæddur 6. júlí 1975) er bandarískur rappari sem gengur undir listamannsnafninu 50 Cent.

Vorið 2007 bárust fréttir af því að íslenski auðmaðurinn Björgólfur Thor Björgólfsson hefði borgað 50 Cent háar fjárhæðir til þess að koma fram í fertugsafmæli sínu sem haldið var á Jamaíka.
Evrópska efnahagssvæðið

Evrópska efnahagssvæðið (EES) er sameiginlegt markaðssvæði 31 ríkis í Evrópu sem komið var á með EES-samningnum og tók formlega gildi 1. janúar 1994. Aðild að EES eiga öll 28 aðildarríki Evrópusambandsins, sambandið sjálft og 3 aðildarríki Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA). Sviss er eina EFTA-ríkið sem stendur utan EES þar sem að aðild að samningnum var hafnað í þjóðaratkvæðagreiðslu þar í landi.

EES-samningurinn veitir EFTA-ríkjunum Íslandi, Liechtenstein og Noregi aðgang að innri markaði Evrópusambandsins án þess að þau þurfi að gerast fullir meðlimir í sambandinu. Fjórfrelsið svokallaða gildir á öllu svæðinu en það felur í sér frjáls vöru- og þjónustuviðskipti, frjálsa fjármagnsflutninga og sameiginlegan vinnumarkað. Að auki kveður EES-samningurinn á um samvinnu EES-ríkjanna á sviði félagsmála, jafnréttismála, neytendamála, umhverfismála, menntamála, vísinda- og tæknimála o.fl.

Tilurð og saga.

Fyrir tíð EES hafði hvert EFTA-ríki sjálfstæð samskipti við EB (forvera ESB). Árið 1984 var efnt til sameiginlegs ráðherrafundar EFTA og EB í Lúxemborg með það að markmiði að efla viðskipti og samvinnu á ýmsum sviðum á milli bandalaganna. 1989 hófust formlegar samningaviðræður sem stóðu til 1991 en þá var samningsuppkastið sent Evrópudómstólnum til umfjöllunar. Dómstóllinn gerði athugasemd við grein í samningnum sem fjallaði um sérstakan EES-dómstól sem skyldi fjalla um deilumál vegna framkvæmdar samningsins. Slíkur dómstóll var talinn brjóta á Rómarsamningnum sem kveður á um að Evrópudómstóllinn fer einn með dómsvaldið innan ESB. Niðurstaðan var að stofnaður var sérstakur EFTA-dómstóll til að leysa úr deilumálum frá EFTA-ríkjunum.

Á Íslandi veitti Alþingi stjórnvöldum heimild til að staðfesta EES-samninginn með því að samþykkja lög um Evrópska efnahagssvæðið nr. 2/1993 þann 12. janúar 1993. Málið var mjög umdeilt og til marks um það var það samþykkt í þinginu með 33 atkvæðum á móti 23 en 6 sátu hjá. Alþýðuflokkurinn og megnið af Sjálfstæðisflokkinum samþykktu en Alþýðubandalagið, megnið af Kvennalistanum, hálfur Framsóknarflokkurinn og þrír Sjálfstæðismenn voru á móti. Hinn helmingur Framsóknarmanna og einn þingmaður Kvennalistans sátu hjá. Andstaðan við samningin var að hluta til komin af ótta við afleiðingar aukins viðskiptafrelsis (t.d. að útlendingar myndu kaupa upp jarðir á Íslandi í stórum stíl) en einnig vegna þess að margra mati felur samningurinn í sér óásættanlegt framsal á sjálfstæði þjóðarinnar til alþjóðastofnunar. Því hefur einnig verið haldið fram að samningurinn kunni að brjóta á stjórnarskrá Íslands sem að gerir ekki ráð fyrir því að löggjafar-, framkvæmda- eða dómsvald sé framselt.
Drangar

Bærinn Drangar á Ströndum er nokkuð norðan við Drangaskörð. Þar var föst búseta allt til ársins 1966 og fjölskyldan sem síðast bjó á Dröngum dvelst þar enn sumarlangt. Á Dröngum standa mörg merkileg hús, m.a. mjög forn hákarlahjallur sem nýverið var lagfærður. Enginn akvegur liggur að Dröngum en vegurinn norður strandir endar við Hvalá í Ófeigsfirði sem þó er brúuð mönnum og kindum 10 -15 km sunnar.

Yfir bænum gnæfir Bæjarfjall. Hlunnindi eru gríðarmikil á Dröngum, selveiði, æðarvarp og viðarreki. Bænhús var forðum á Dröngum, enda langt að sækja næstu kirkju. Skammt norðan við Dranga fellur Húsá til sjávar, á henni er göngubrú. Vestur af ánni er Laugamýri þar sem heitt vatn er að finna.

Þorvaldur Ásvaldsson, faðir Eiríks rauða, var landnámsmaður á Dröngum. Er sagt að hann sé heygður að Meyjarseli, sem er nokkuð norðan við Dranga. Þar eru miklar tóftir á Meyjarselstanga. Upp af tanganum eru þrír Selhólar og á Þorvaldur að hvíla í einum þeirra. Fram af Meyjarselstanga er Tólfmannaboði. Þar eiga að hafa farist 12 menn sem voru á leið til messu á Dröngum á gamlársdag.

Friðlýsing.

Árið 2021 var svæðið friðlýst, þ.e. 105 km2, þar af 9 km2 í hafi. Það var gert að frumkvæði landeiganda og gerð í minningu hjónanna Önnu Jakobínu Guðjónsdóttur og Kristins Halls Jónssonar er voru síðustu bændur à Dröngum
Mánuður

Mánuður er tímabil sem hefur enga fasta lengd. Upprunalega voru þeir allir 30 sólarhringar og er það nokkurn veginn tíminn sem líður á milli fullra tungla. Yfir söguna hafa lengdir mánaða verið breytilegar og geta núna haft 28 til 31 sólarhringa eftir því hvaða mánuð er um að ræða.

Nú eru 12 mánuðir í árinu og hafa þeir allir sín eigin nöfn, sá fyrsti heitir janúar og sá síðasti desember. Á Íslandi var hins vegar annað skipulag á mánuðum áður en núverandi skipulag var tekið upp.

Núverandi mánaðarskipulag:.

Í gregoríska tímatalinu eru, líkt því júlíanska, tólf mánuðir:

Eldra mánaðarskipulag.

Á Íslandi var til forna notað eftirfarandi mánaðarskipulag miðað við núverandi tímatal:
Niðurlönd

Niðurlönd (hollenska: "de Nederlanden" eða "de Lage Landen", franska: "les Pays-Bas") er heiti sem notað var áður á þau ríki sem liggja á láglendinu umhverfis árósa ánna Rínar, Scheld og Meuse þar sem þær renna út í Norðursjó. Svæðið samsvarar að mestu leyti Hollandi, Belgíu og Lúxemborg, en algengara er að nota hugtakið Benelúxlöndin um þau saman.

Sögulega hefur hugtakið "Niðurlönd" verið notað um ýmis ríki á þessu svæði, svo sem Spænsku Niðurlönd (1581-1713) og Konungsríkið Niðurlönd (1815-1830). Í ensku er hugtakið "the Netherlands" og í þýsku "die Niederlande" notað sem heiti á Hollandi, þar sem hið eiginlega Holland er í raun aðeins tvær sýslur í Hollandi. Í hollensku er hins vegar notuð eintöluformið "Nederland" yfir Holland en fleirtöluformið "de Nederlanden" yfir hin sögulegu Niðurlönd. Í frönsku er heitið "les Pays-Bas" notað yfir bæði Holland og Niðurlöndin.
Kosningar á Íslandi

Á Íslandi eru almennar kosningar haldnar til að velja forseta lýðveldisins, Alþingi og sveitastjórnir. Venjan er að hafa kosningar á 4 ára fresti.
Banach-rúm

Banach-rúm er fullkomið, staðlað vigurrúm. Það er nefnt eftir Stefan Banach, sem fyrst skilgreindi og rannsakaði slík rúm.

Skilgreining.

Banach-rúm er vigurrúm sem er fullkomið normað vigurrúm. Það þýðir að það sé vigurrúm "V" yfir svið rauntalna eða tvinntalna ásamt staðli (normi) ‖·‖ þannig að sérhver Cauchyruna (með tilliti til firðarinnar d(x, y) = ‖x − y‖) í "V" eigi sér markgildi í "V".
28. júlí

28. júlí er 209. dagur ársins (210. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 156 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
Johann Gutenberg

Johann Gutenberg eða Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (um 1398 – 3. febrúar 1468) var þýskur málmsmiður og uppfinningamaður sem öðlaðist frægð fyrir að finna upp aðferð við að nota lausa leturstafi í prentun. Árið 1448 fann hann upp meðal annars málmblöndu fyrir leturgerð, prentblek með olíu sem bindiefni, aðferð til að steypa leturstafina í nokkru magni með mikilli nákvæmni og nýja gerð prentvélar sem byggðist á vínberjapressu. Með því að sameina þessar nýjungar í nýtt framleiðslukerfi tókst honum að fjöldaframleiða bækur með miklum hraða og meiri gæðum en þekktust í prentvinnslu fram að því. Hin nýja prenttækni olli byltingu í bókaútgáfu og þar með útbreiðslu hugmynda og lærdóms í allri Evrópu.

Árið 1455 sýndi Gutenberg fram á getu þessarar nýju tækni með því að prenta Biblíu í tveimur bindum og selja fyrir 300 flórínur eintakið. Þetta var umtalsvert lægra verð en handskrifuð Biblía kostaði áður. Í dag eru þekkt ellefu heil eintök af Gutenbergbiblíunni. Biblían var þó ekki fyrsta prentaða bókin sem Gutenberg gaf út þar sem hann hafði áður gefið út "Ars Minor", hluta af kennslubók Aelius Donatus í latneskri málfræði.
Elsass

Elsass (þýska/alsatíska "Elsass"; franska "Alsace") er hérað í austurhluta Frakklands og liggja landamæri þess að Þýskalandi og Sviss. Héraðið var hluti af hinu heilaga rómverska keisaradæmi þegar það varð innlimað með valdi af Frakklandi á 17. öld. Eins og Lothringen hefur Elsass skipst á að vera hluti af Frakklandi og Þýskalandi. Tungumál Elsass er alsatíska, allemannísk mállýska af þýskum stofni.
10. ágúst

10. ágúst er 222. dagur ársins (223. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 143 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
Prestakall

Prestakall (áður kallað brauð) er landfræðilegt þjónustusvæði presta þjóðkirkjunnar, sem nær til breytilegs fjölda sókna. Kirkjuþing setur starfsreglur um skipan prestakalla. Skylt er að hafa sóknarprest í hverju prestakalli en fleiri prestar geta verið starfandi í einu prestakalli.
21. ágúst

21. ágúst er 233. dagur ársins (234. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 132 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
1319

Árið 1319 (MCCCXIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Blóðflögur

Blóðflögur eru frumubrot sem taka þátt í storknun blóðs og kekkjun þess.
Keyta

Keyta er staðið hland úr húsdýrum sem notað var til þvotta og þrifa á Íslandi fyrir tilkomu sápu.

Keytan var geymd í stórum trétunnum úti í fjósi þar sem hún beið notkunar.

Meðan nóg er af þvagefni í keytu myndast ammóníak í sífellu og leysist upp í vatninu. Vatnslausnin er basísk og leysir því upp sýrur, þar á meðal óhreinindi. Þvottavirkni keytunnar er að hluta til svipuð og virkni venjulegrar sápu. Áður fyrr var keytu blandað saman við vatn þegar ull var þvegin eftir rúningar á vorin.

Einnig notuðu íslenskar konur á sínum tíma keytuna til að þvo á sér hárið, sagt var að keytan gæfi hárinu gljáa og þær fengju hreinna og fallegra hár.

Lengi hefur verið vitað að keyta og annað spendýraþvag virkar vel sem áburður og hefur verið borið beint á tún eða blandað saman við kúamykju. Ástæða fyrir þessu er rakin til þvagefnisins sem klofnar með tímanum í ammóníak og fleiri efni.

Það eru u.þ.b. hundrað þúsund tonn af þvagefni framleidd í efnaverksmiðjum í heiminum og helmingur af því er notaður í tilbúinn áburð. Sumt af þvagefninu er notað í fóður fyrir kýr þar sem þær geta unnið mikinn hluta af köfunarefni úr þvagi. Köfunarefni er nauðsynlegt fyrir gras og plöntur til vaxtar og fá þær þessi efni úr ammóníakinu. Einnig er mikið af þvagefni notað til plastframleiðslu.

Þvagefni, úrefni og karbamíð eru efnasambönd köfunarefnis vetnis, súrefnis og kolefnis. Þvagefni var fyrsta lífræna efnið sem unnið var úr ólífrænu efni.

Þvagefni er notað í allskonar varning, má nefna sígarettur, áburð og í tannhvítunarefni.
1356

Árið 1356 (MCCCLVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
2. september

2. september er 245. dagur ársins (246. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 120 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir. °°°°
Neikvæð neitunarregla

Neitunarháttur (á latínu: "modus tollens") eða neikvæð neitunarregla er í rökfræði form gildrar rökhendu. Fullt heiti þessarar tegundar röksemdafærslu er raunar "modus tollendo tollens" til aðgreiningar frá jákvæðri neitunarreglu, "modus ponendo tollens". Hins vegar er nærri því ætíð átt við neikvæðu neitunarregluna þegar talað er um "modus tollens" (neitunarreglu) án nánari skilyrðingar. "Modus tollens" er formlega heitið á "óbeinni sönnun".

"Modus tollens" hefur eftirfarandi rökform:

Eða á táknmáli rökfræðinnar:

Þar sem ⊢ stendur fyrir rökfræðilega ályktun („Þess vegna er P ósönn“).

Eða með mengjafræðilegri framsetningu:

Röksemdafærslan hefur tvær forsendur. Sú fyrri er skilyrðissambandið eða „ef-þá“ setningin, nefnilega að P gefi til kynna Q. Seinni forsendan er að það sé ósatt að Q. Af þessum forsendum tveimur má álykta að það hljóti að vera ósatt að P. (Hvers vegna? Því ef það væri satt að P, þá væri satt að Q skv. forsendu 1; en það er ekki satt að P skv. forsendu 2.)

Eftirfarandi er dæmi um röksemdafærslu af þessu tagi:

Annað dæmi:

Gefum okkur að forsendurnar séu sannar. Ef Jón er morðinginn, þá verður hann að eiga öxi; og það er staðreynd að Jón á ekki öxi. Hvað leiðir af þessu? Að hann var ekki morðinginn.

Það er mikilvægt að hafa í huga að þegar röksemdafærsla er gild, þá er röklega nauðsynlegt að niðurstaðan sé líka sönn, "ef" forsendurnar eru sannar. Gefum okkur að við komumst að því að það sé ekki í raun satt að ef Jón sé morðinginn, þá verði hann að eiga öxi; kannski komumst við að því að hann gat fengið öxi lánaða hjá einhverjum öðrum. Það þýðir að fyrri forsendan er "ósönn". En það þýðir hins vegar ekki að röksemdafærslan sé "ógild", enda er það áfram satt að "ef" forsendurnar væru sannar (og í þessu tilviki eru þær það ekki af því að við breyttum dæminu), þá "yrði" niðustaðan að vera sönn líka. Röksemdafærsla getur verið gild þótt forsendur hennar séu ósannar. Með slíkum röksemdafærslum, það er að segja þar sem að minnsta kosti ein forsenda er ósönn, er hægt að fá út ósanna niðurstöðu þótt röksemdafærslan sé gild.

"Modus tollens" röksemdafærslur urðu alræmdar þegar austurríski vísindaheimspekingurinn Karl Popper notaði slíka röksemdafærslu í tillögu sinni að svari við tilleiðsluvandanum.
Klifun

Klifun átt við um eftirfarandi:
10. september

10. september er 253. dagur ársins (254. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 112 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
22. september

22. september er 265. dagur ársins (266. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 100 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
Rondó (útvarpsstöð)

Rondó er útvarpstöð sem Ríkisútvarpið sendir stafrænt út á höfuðborgarsvæðinu, einnig er hún send út í gegnum netið frá heimasíðu RúV. Útvarpstöðin sendir aðeins út klassíska tónlist og djass.

Frá og með desember 2020 var FM útsendingum á Rondó hætt en enn er hægt að hlusta í öppum RÚV, á www.ruv.is, á www.spilarinn.is, í appi Bylgjunnar, á sjónvarpsdreifileiðum Símans og Vodafone, í netútvörpum og í snjallhátölurum.
Þórólfur Árnason

Þórólfur Árnason (f. 1957) var borgarstjóri í Reykjavík frá 1. febrúar 2003 til 1. desember 2004. Þórólfur sagði af sér í kjölfar umræðunnar um samráð olíufélaganna og þess hneykslis sem því fylgdi, en hann hafði verið framkvæmdastjóri hjá Essó nokkrum árum áður. Þórólfur var einnig fyrsti forstjóri Tals og forstjóri Icelandic Group. Þórólfur var valinn markaðsmaður ársins árið 2002. Hann var forstjóri Skýrr frá árinu 2006 til 2009 þegar Skýrr sameinaðist LandsteinumStreng, Eskli og Kögun undir merkjum Skýrr.

Foreldrar Þórólfs eru Sr. Árni Pálsson og Rósa Björk Þorbjarnardóttir. Systkini Þórólfs eru Sr. Þorbjörn Hlynur Árnason, prófastur á Borg á Mýrum, Anna Katrín Árnadóttir spænskukennari og Árni Páll Árnason alþingismaður. Þórólfur er kvæntur Margréti Baldursdóttur og eiga þau saman börnin Baldur Þórólfsson (f. 1985) og Rósu Björk Þórólfsdóttur (f. 1988).
9. október

9. október er 282. dagur ársins (283. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 83 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir. °°°°
Hjálmar (breiðskífa)

Hjálmar er önnur breiðskífa Hjálma.

Árið 2009 var platan valin í 41. sæti yfir 100 bestu plötur Íslandssögunnar af notendum vefjarins Tónlist.is.
Master Brain

Master Brain er smáskífa með Brain Police sem kom út árið 2002.
Gustave Eiffel

Alexandre Gustave Eiffel (15. desember 1832 – 27. desember 1923) var franskur verkfræðingur og arkitekt sem sérhæfði sig í mannvirkjum úr stáli. Hann er frægastur fyrir að hafa hannað Eiffelturninn, byggður á árunum 1887 - 1889, fyrir heimssýninguna í París 1889 og víravirkið í Frelsisstyttuna í New York.
Geimsteinn (upptökuver)

Geimsteinn er upptökuhljóðver og útgáfufyrirtæki sem Rúnar Júlíusson, fyrrverandi meðlimur hljómsveitarinnar Trúbrots, og kona hans, María Baldursdóttir, stofnuðu saman 1976. Það er nú elsta starfandi tónlistarútgáfa og stúdíó landsins, en stúdíóhluti fyrirtækisins var þó ekki opnaður fyrr en árið 1982. Fyrirtækið hefur séð um útgáfu hljómsveita og tónlistarmanna á við Hljóma, Trúbrot, Rúnar Júlíusson, Bjartmar Guðlaugsson, Hjálma og Deep Jimi and The Zep Creams.
Caernarfonkastali

Caernarfonkastali var byggður í bænum Caernarfon á Norður-Wales af Játvarði 1. Englandskonungi í kjölfarið á vel heppnuðu stríði við furstadæmin. Þjóðsagan segir að sonur hans, síðar Játvarður 2. hafi fæðst þar 1284 en um það eru engar viðurkenndar heimildir.
21. október

21. október er 294. dagur ársins (295. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 71 dagur er eftir af árinu.

Atburðir. °°°°
Nesjahreppur

Nesjahreppur var hreppur í Austur-Skaftafellssýslu, austan megin Hornafjarðar.

Hann varð til, ásamt Mýrahreppi, 14. nóvember 1876 þegar Bjarnaneshreppi var skipt í tvennt. Nesjahreppur náði yfir sveitina Nes.

Verslunar- og útgerðarbærinn Höfn myndaðist upphaflega innan Nesjahrepps, en var gerður að sérstöku hreppsfélagi, Hafnarhreppi, í ársbyrjun 1946.

Hinn 12. júlí 1994 sameinaðist Nesjahreppur Mýrahreppi á ný, ásamt Höfn í Hornafirði, undir nafninu "Hornafjarðarbær".
Holtahreppur (A-Skaftafellssýslu)

Holtahreppur var hreppur í austanverðri Austur-Skaftafellssýslu. Hreppurinn dró nafn sitt af Holti á Mýrum og náði hann frá sýslumörkum í austri yfir Lón, Nes og Mýrar, allt vestur að Heinabergsvötnum.

Árið 1801 var hreppnum skipt í tvennt um Vestrahorn. Varð eystri hlutinn að Bæjarhreppi og hinn vestari að Bjarnaneshreppi.
Transgression

Transgression er breiðskífa með Fear Factory sem kom út árið 2005.