arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Haida Gwaii

Haida Gwaii eyjar, áður þekktar sem Queen Charlotte-eyjar, eru eyjaklasi í Bresku Kólumbíu í Kanada. Nafnið þýðir eyjar "Haida-fólksins". Helmingur íbúa er af Haida-uppruna. Norður af eyjunum eru eyjar í Alaska-fylki Bandaríkjanna og lengra í suðri er Vancouvereyja. Aðaleyjarnar eru tvær, Graham-eyja í norðri og Moresby-eyja í suðri, en auk þeirra eru smáeyjar um 150. Stærð eyjaklasans eru 10.180 ferkílómetrar. Íbúar eru tæp 5000.

Skógarhögg og fiskveiðar eru mikilvægar atvinnugreinar. Ferðamennska er mikilvæg og fer vaxandi.

Náttúrufar.

Stærsta undirtegund svartbjarnar ("Ursus americanus carlottae") finnst á eyjunum. Hjartardýr og þvottabirnir eru innfluttar tegundir. Skallaörn, sæljón og háhyrningur eru dæmi um önnur dýr þar.

Miklir regnskógar eru á Haida Gwaii, sitkagreni, risalífviður, alaskasýprus, stafafura, marþöll, fjallaþöll og ryðelri eru helstu tegundir.

Tveir þjóðgarðar eru á eyjunum: Naikoon Provincial Park og Gwaii Haanas-þjóðgarðurinn.

Jarðskjálftasvæði er við eyjarnar og árið 2012 varð þar skjálfti upp á 7,7 stig.

Veðurfar.

Veðurfari svipar til vesturstrandar Skotlands. Nokkuð mikil rigning er á þessum slóðum og veðrið hafrænt. Ársúrkoma er 1200-1400 millimetrar.

Söguágrip.

Frumbyggjar eru taldir hafa búið á Haida Gwaii í 13-14.000 ár. Árið 1786 kom breski skipstjórinn George Dixon til eyjanna og nefndi þær eftir skipi sínu sem aftur á móti var nefnt eftir bresku drottningunni á þeim tíma: Karlottu af Mecklenburg, konu Georgs þriðja. Þegar Evrópumenn komu til eyjanna fyrst er talið að þar hafi búið 10 þúsund manns en þeir komu með sjúkdóma eins og bólusótt sem voru skæðir og felldu marga frumbyggja eyjarinnar. Bandaríkjamenn ásældust eyjarnar en í gullæðinu tryggðu Bretar sín völd á eyjunum. Um aldamótin 1900 voru aðeins um 350 manns eftir af frumbyggjunum. En í dag eru íbúar eyjanna um 5000 manns. Árið 2010 var nafninu á eyjunum breytt opinberlega og þær nefndar Haida Gwaii í stað eyja Karlottu drottningar. Var það í sáttaskyni við Haida-þjóðflokkinn en tungumál þeirra var skipulega bannað og menningu haldið niðri frá um 1870-1970.

Heimild.

Fyrirmynd greinarinnar var Haida Gwaii á ensku Wikipedia. Sótt 14. mars, 2016.

Tenglar.

Go Haida Gwaii upplýsingavefur
Úlfareynir

Úlfareynir (fræðiheiti: "Sorbus hostii") er reynitegund sem var fyrst lýst af Nikolaus Joseph von Jacquin, og fékk sitt núverandi fræðiheiti af Karl Heinrich Koch. Engar undirtegundir finnast skráðar í Catalogue of Life.

Lýsing.

Þetta er hægvaxandi runni sem nær 3 til 6 metrum, venjulega 2 - 3 m. Dökkgræn blöðin eru stakstæð, sporbaugótt, hvasstennt, stundum grunnsepótt við stilk. Blómin eru bleik í sveip. Berin eru rauðgul til rauð.

Uppruni.

Úlfareynir er upprunninn frá Austurríki, Slóvakíu, Ölpunum og nyrðri hluta Karpatafjalla.

Hann er talinn vera blendingur af Sorbus chamaemespilus &amp; alpareyni (s. mougeotii).

Reynsla á Íslandi.

Hefur verið ræktaður hér á landi síðustu 4 - 5 áratugi. Kelur lítið sem ekkert og blómstrar og þroskar ber árlega.
Dofralykill

Dofralykill (fræðiheiti "Primula scandinavica") er blóm af ættkvísl lykla sem var fyrst lýst 1938 af Helga Gösta Bruun.

Lýsing.

Blöðin eru 2-4sm löng og 4-10mm breið, mjóegglaga til spaðalaga, mélug, sérstaklega að neðan. Blómin yfirleitt dauffjólublá með gulu auga, um 12 mm í þvermál, 2-10 saman á stönglum sem verða 4-10 sm langir eða meir. Litningafjöldi er 2n = 72.

Útbreiðsla og búsvæði.

Dofralykill vex í fjöllum Skandinavíu. Í Dölunum og Herjadal er hann talinn útdauður og fannst síðast í Jämtland 1999. Hann vex gjarnan með holtasóley (Dryas octopetala), eða á klettasyllum eða rökum engjum.
Freralykill

Freralykill (fræðiheiti "Primula algida") er blóm af ættkvísl lykla sem var fyrst lýst af Johannes Michael Friedrich Adam

Lýsing.

Lágvaxin, oft skammlíf tegund, sumargræn, oftast mjölvuð, yfirleitt ekki skriðul. Lauf hárlaus, öfuglensulaga til öfugegglaga, slétt eða hrukkótt með fíngerðar tennur, 1,5 - 5sm löng og 0,5 - 1,5 sm breið (sjaldan 7 x 2,5 sm). Blómstönglar 5 - 20 sm (sjaldan 3 sm), mjölvaðir. Blómin fjólublá, sjaldan hvít.

Útbreiðsla og búsvæði.

Hlíðar á móti suðri, rök engi, á milli 1600--3200 m. y. sjávarmáli. Norðvestur Xinjiang, Afghanistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, N Mongólía, Rússland, Tadsikistan, Túrkmenistan, Uzbekistan; suðvestur Asía

Ræktun.

Oft skammlíf, en stóð sig með prýði meðan hún lifði.
Sjafnarlykill

Sjafnarlykill (fræðiheiti "Primula cortusoides") er blóm af ættkvísl lykla.
Japanslykill

Japanslykill (fræðiheiti "Primula japonica") er blóm af ættkvísl lykla sem var fyrst lýst af Asa Gray
Gyðjulykill

Gyðjulykill (fræðiheiti "Primula parryi") er blóm af ættkvísl lykla.
Lakh

Lakh er indversk mælieining sem samsvarar 100 þúsund (100.000 eða 105). Indverska mælieiningin crore (skammstafað cr.) er 100 lakh eða 10 milljónir.
Glóeyjarlykill

Glóeyjarlykill (fræðiheiti "Primula chungensis") er blóm af ættkvísl lykla.
Sítrónulykill

Sítrónulykill (fræðiheiti "Primula edelbergii") er blóm af ættkvísl lykla.
Bakkalykill

Bakkalykill (fræðiheiti "Primula warshenewskiana") er blóm af ættkvísl lykla.
Tindalykill

Tindalykill (fræðiheiti "Primula stuartii") er blóm af ættkvísl lykla.
Norðfjarðargöng

Norðfjarðargöng eru jarðgöng sem liggja á milli Norðfjarðar (Neskaupstaðar) og Eskifjarðar. Göngin voru opnuð 11. nóvember 2017. Þau koma í stað Oddskarðsganga og vegarins um Oddskarð.

Jarðgangagerð hófst í nóvember 2013 og framkvæmdum lauk í nóvember 2017. Sprengja þurfti 1.651 sprengingu til að grafa í gegnum fjöllin. Gegnumbrot var þann 17. september 2015. Steypun vegskála lauk í desember 2016. Göngin eru um 7,5 km að viðbættum 366 m vegskálum og eru því lengstu samfelldu tvíbreiðu jarðgöng á Íslandi.
Maríulykilsætt

Maríulykilsætt (fræðiheiti: "Primulaceae") er ætt jurtkennda, blómstrandi plantna, með um 24 ættkvíslir. Flestar tegundir Primulaceae eru fjölærar, þó sumar tegundir, svo sem Nónjurt, eru einærar.

Ættkvíslir.

Ættkvíslir taldar til Myrsinaceae.

Þessar ættkvíslir, vanalega taldar til Primulaceae, ættu samkvæmt Källersjö "et al.(auk annarra) " (2000), teljast til Myrsinaceae:

Í APG III kerfinu, eru Myrsinaceae ekki til, en ættkvíslirnar í Primulaceae, sem er í því kerfi mjög víðfeðm.

Tilvísanir.

Källersjö, M., G. Bergqvist &amp; A. A. Anderberg. 2000. Generic realignment in primuloid families of the Ericales s. l.: a phylogenetic analysis based on DNA sequences from three chloroplast genes and morphology. "Amer. J. Bot". 87: 1325–1341.
Soay-sauðfé

Soay-sauðfé er frumstætt kyn sauðfjár ("Ovis aries") frá eyjunni Soay og er nefnt eftir henni. Því var upphaflega komið þar fyrir af víkingum og hefur síðan þá ekki átt samneyti við annað sauðfé og eru því í raun hið sanna víkingasauðfé.

Soay er aftur á móti nefnd eftir sauðfénu og því heitir sauðféð í rauninni "Sauðeyjarsauðfé".

Rannsóknir.

Sauðféð hefur reikað um í þúsund ár án fjárhirða, náttúrulegra óvina eða samkeppnisaðila um gæði landsins. Því er það fyrirtaks viðfangsefni vísindamanna á ýmsum sviðum og sem dæmi má nefna náttúrulega þróun og stofnfjöldasveiflur. Rannsóknir hafa staðið yfir frá því um 1950.

Kynhegðan.

Árið 2003 birti hópur vísindamanna frá háskólunum í Stirling og Edinborg niðurstöður sem sýndu fram á að hrútarnir berjast grimmt um hylli ánna, stundum til dauða. Ærnar aftur á móti eru mjög virkar og maka sig með mörgum hrútum.

Hrútar með stór horn og stór eistu eru líklegastir til að feðra lömb. Í þeim tilvikum sem fjöldi áa er það mikill að stærsti hrúturinn nær ekki að einoka þær virðast hrútar með minni horn en stór eistu eiga næstmestu möguleikanna.

Stærðarbreytingar.

Mildir vetur haft þau áhrif að minni einstaklingar lifa nú af vetur sem áður fyrr gerðu út af við þá, afleiðingin af því er sú að meðalstærð sauðfésins hefur minnkað um 5% síðustu 20 ár.
Leiðsögutónn

Leiðsögutónn er sjöundi tónn í díatónískum tónstiga.
Síberíulerki

Síberíulerki er stórvaxin einstofna lerkitegund sem nær 30-40 metra hæð. Útbreiðslusvæði frá Arkangelskhéraði í N-Rússlandi og austur í Yenisei dal í mið Síberíu, þar sem það blandast við Dahúríulerki (L. gmelinii) sem tekur við því í austur Síberíu; blendingurinn gengur undir nafinu Larix × czekanowskii. Vöxtur er hraður í æsku en dregur úr honum með aldri. Ekki eru allir sammála um að munurinn á rússalerki og síberíulerki sé nægur til að réttlæta aðskilnað í tvær tegundir.

Á Íslandi.

Síberíulerki var gróðursett fyrst hér á landi 1922 og hefur náð yfir 20 metra hæð. Mikið var gróðursett af síberíulerki á árunum 1950-1990 en nánast ekkert síðan. Rússalerki, náskylt afbrigði, hefur tekið við síðan enda betur aðlagað að veðurfari.

Árin 1997 og 2005 var rússalerki valið tré ársins af Skógræktarfélagi Íslands.
Ed O'Neill

Edward Leonard "Ed "O'Neil (f. 1946) er bandarískur leikari.
Mjallarreynir

Mjallarreynir ("Sorbus prattii") er lítil runni af rósaætt frá Kína.

Lýsing.

Lauffellandi runni, allt að 2-4 m hár. Árssprotar dökkgráir til mógráir, sívalir. Brum egglaga, ydd, dökk rauðbrún.

Blöðin eru fjaðurlaga, 6 til 14 sm löng. Smáblöðin 21 til 27 talsins, 2 - 3 sm löng, dökkgræn að ofan, blágræn að neðan, aflöng. Miðstrengur rauðleitur.

Blómin í gisnum hálfsveip, 5 - 9 sm að þvermáli, hvítleit.

Berin perluhvít, hnöttótt, 6 - 9 mm að þvermáli.

Uppruni.

Vestur Kína í barr eða blandskógum í fjallahéruðum; 2000--4500 m.y.sjávarmáli.

Reynsla.

Meðalharðgerður til harðgerður
Urðareynir

Urðareynir ("Sorbus rupicola") er reynitegund.

Lýsing.

Urðareynir verður 3 - 5 m hár (örsjaldan 10m) en yfirleitt lægri. Blöðin eru heil, oddbaugótt, grunnt óreglulega tennt, og eru breiðust fyrir ofan miðju; á neðra borði eru þau þétt-hvíthærð. Það eru yfirleitt 7 - 9 pör af æðum. Snubbótt.

Blómin eru hvít, þéttlóhærð, og eru í breiðum hálfsveip. Berið er rautt eða tvílitt rautt og grænt með þéttum doppum, 12 - 15 sm langt

Uppruni og búsvæði.

Urðareynir vex oft á bröttum stöðum í lélegum jarðvegi á klettum aða í skriðum, og í kjarri og skógarjaðri, helst í kalkjarðvegi. Hann er útbreiddur um Bretlandseyjar, er í S-Noregi (frá Halden í Østfold til Vegaa í Nordland) og S-Svíþjóð, á dönsku eyjunni Bornhólmi og Eistnesku eyjunni Saaremaa. Tegundin er fjórlitna og fjölgar sér án frjóvgunar (apomixis). Talið er að hún hafi komið fram við margföldun litninga (2n=4x=68) hjá Seljureyni ("Sorbus aria").
Livia Drusilla

Livia Drusilla (30. janúar 58 f.Kr. – 28. september 29 e.Kr.) var rómversk keisaraynja, eiginkona Ágústusar og móðir Tíberíusar.

Livia var af claudísku ættinni, dóttir öldugaráðsmannsins Marcusar Liviusar Drususar Claudiusar og konu hans Aufidiu. Livia giftist fyrst Tiberiusi Claudiusi Nero og átti með honum synina Tíberíus (sem síðar varð keisari) og Drusus. Þegar hún var ólétt af Drususi hitti hún Octavianus (síðar Ágústus) og sagt er að hann hafi samstundis orðið ástfanginn af henni. Octavianus var á þessum tíma valdamesti maðurinn í Róm og þvingaði hann Tiberius Claudius Drusus til að skilja við Liviu svo hann gæti gengið að eiga hana. Livia og Octavianus gengu í hjónaband í janúar árið 40 f.Kr., þremur dögum eftir að Drusus fæddist.

Livia var alla tíð mikilvægur ráðgjafi Ágústusar og tók þannig virkan þátt í stjórn heimsveldisins. Einnig réði hún sínum eigin fjárhag, en það var mjög óalgengt á meðal rómverskra kvenna. Livia og Ágústus áttu engin börn saman en hún fékk hann til þess að ættleiða son sinn Tíberíus og gera hann að erfingja sínum og eftirmanni. Við andlát Ágústusar, árið 14 e.Kr., var Livia formlega ættleidd inn í julísku ættina og varð þar með ættmóðir julísku-claudísku ættarinnar. Livia var áfram valdamikil í stjórnartíð sonar síns, Tíberíusar, og virðist mæðginunum hafa komið ágætlega saman til að byrja með. Smám saman fór Tíberíus að eyða meiri og meiri tíma utan Rómaborgar og settist á endanum að á eynni Capri. Fornir sagnaritarar segja að ástæða þessa hafi meðal annars verið sú að hann þoldi ekki afskiptasemi móður sinnar. Livia lést árið 29 og vildi öldungaráðið þá taka hana í guðatölu en Tíberíus beitti neitunarvaldi. Það var ekki fyrr en þrettán árum síðar að Claudius lét taka hana í guðatölu og fékk hún þá titilinn "Diva Augusta" (heilög Ágústa).
Gabriel Tigerman

Gabriel Tigerman (fæddur Gabrial Harper Tigerman 3. júlí, 1980) er bandarískur leikari og handritshöfundur sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Supernatural og Silicon Valley.

Einkalíf.

Tigerman er fæddur og uppalinn í Los Angeles, Kaliforníu. Stundaði hann nám við Vassar háskólann. Tigerman hefur verið giftur leikkonunni Kathryn Fiore síðan 2008 og saman eiga þau eitt barn.

Ferill.

Leikhús.

Tigerman lék og skrifaði handritið að tveimur leikritum "Cabbage" og "After School Special" sem voru sett upp í Comedy Central Stage.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Tigerman var árið 2003 í "American Dreams". Síðan þá hefur hann komið fram sem gestaleikari í þáttum á boð við Without a Trace, Grey´s Anatomy, Rizzoli &amp; Isles, NCIS, Bones og .

Tigerman hefur leikið stór gestahlutverk í þáttum á borð við Supernatural, Silicon Valley (sjónvarpsþáttur) og Suburban Sons.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Tigerman var árið 2004 í Starkweather. Síðan þá hefur hann komið fram í kvikmyndum á borð við Charlie Wilson´s War, Balls to the Wall, Hard Crime og The Jokesters.

Tigerman hefur bæði skrifað handritið og leikið persónuna Tom Chestnut í kvikmyndinni og tveim öðrum framhaldsmyndum.

Árið 2007 skrifaði Tigerman handritið og lék í kvikmyndinni Skills Like This. Saman gerði hann árið 2012 með myndina Manning the Band.
Svik, harmur og dauði

Svik, harmur og dauði er breiðskífa sem hljómsveitin HAM gaf út 30. ágúst 2011. Það má segja að breiðskífan marki endurkomu hljómsveitarinnar.

=Bakgrunnur=

Árið 2011 gaf HAM út Svik, harmur og dauði, 22 árum eftir stofnun hljómsveitarinnar. Sigurjón sagði plötuna vera þunga og dramatíska. Það hafði ávallt heillað hljómsveitina að skapa dramatíska og angurværa tónlist. Í viðtali sagði Sigurjón hafa upplifað margt og þroskast frá því að síðasta plata kom út og því hafði hljómsveitin tækifæri til að semja tónlist sem var ólík fyrri tónlist þeirra. Albúm eins og þessi hefðu aldrei geta gerst árið 1989 sagði Sigurjón en hann tók þó fram að textarnir væru ekki byggð á hans persónulegu upplifun, þeir eru endurspeglun Óttarrs á tónlistinni sem Sigurjón samdi. Tónlistin kemur fyrst, síðan textinn. En nafnið er dregið frá því að lögin fjalla öll á einn hátt eða annan um svik, harm og dauða. Tónlistin hafði þróast mikið frá síðustu breiðskífu hljómsveitarinnar og sagði Sigurjón þróunina felast í þroska hljómsveitameðlima.

=Viðbrögð=

Breiðskífan hlaut mjög góða dóma. Atli Fannar Bjarkason gagnrýndi plötuna í "Fréttablaðinu" og sagði í niðurstöðum sínum: "Svik, harmur og dauði er stórkostleg plata. Hún er ekki frumleg, en unun er að hlusta á flutning Sigurjóns Kjartanssonar og Óttarrs Proppé á hárfínni línu þess fyndna og harmræna"

Í "Morgunblaðinu" 5. september var diskurinn sagður hafa fengið mjög góða dóma, þegar Sigurjón Kjartansson og Óttarr Proppé voru spurðir út í velgengni plötunnar sagði Sigurjón: ,Góðir dómar eru alltaf vel þegnir, það er mun skemmtilegra en að fá lélega dóma. Um það get ég vitnað."

Arnar Eggert Thoroddsen setti plötuna í 5 sæti yfir plötur ársins 2011 og sagði: „Þessi leikur með andstæður; gallsvartur og ástundum fíflalegur húmor saman við meistaralega útfært rokk sem hittir hvern þann sem hefur snefil af viti á slíku í hjartastað er nefnilega eitt af því sem er óendanlega heillandi við þessa einstöku sveit.“

=Útgáfa=

Upptökur fóru fram í Stúdíó Sýrlandi - Vatnagörðum 1-3 apríl 2011

"Smekkleysa" gaf plötuna út.

=Lagalisti=

=Tilvísanir=
XHamster

xHamster er gjaldfrjáls klámsíða þar sem hægt er að deila klámmyndböndum og öðru myndefni. Höfuðstöðvar xHamster eru í Houston, Texas í Bandaríkjunum.

Í apríl 2016 var öllum notendum úr Norður-Karolínu meinaður aðgangur að síðunni en það var gert til að berjast gegn and-hinsegin löggjöf sem hafði verið samþykkt í ríkinu stuttu áður.

Vírusar.

Rannsakandinn Conrad Longmore hefur bent á að auglýsingar sem birtast á klámsíðunum xHamster og Pornhub geti valdið miklum skaða vegna þess að þær innihalda vírusa (e. "malware programs").
Pulsatilla

Ættkvíslin Pulsatilla er með um 33 tegundir jurtkenndra fjölæringa sem vaxa á engjum og sléttum Norður Ameríka, Evrópa, og Asía. Nokkrar tegundanna eru notaðar sem skrautplöntur vegna fíngerðra blaða, stórra blómanna, og skrautlegs fræstands.

Ættkvíslin "Pulsatilla" er stundum talin vera undirættkvísl undir "Anemone" eða óformlega nefnd sem hópur innan Anemone subgenus Anemone section Pulsatilloides.

Tegundir.

Það eru um 33 tegundir, þar á meðal:
Meistarakeppni karla í knattspyrnu

Meistarakeppni karla í knattspyrnu er árleg viðureign Úrvalsdeildarmeistara og Bikarmeistara. Leikurinn fer fram í lok apríl áður en keppni hefst í Úrvalsdeildinni. Í þeim tilvikum sem að lið hefur unnið tvöfalt árið áður, þe bæði unnið úrvalsdeildina og bikarkeppnina, þá spilar liðið við taplið bikarúrslitaleiksins árið á undan.

Leikið hefur verið um titilinn, sem að í daglegu tali er kallaður meistarar meistarana, síðan 1969 fyrir utan árin 1999-2002 þar sem að ekki var keppt um titilinn.

Valur hefur oftast haft sigur í leiknum eða 9 sinnum.

Sigurvegarar.

"Listinn er fengin af síðu KSÍ

Flestir sigrar.

"Listinn er fengin af síðu KSÍ.
FC Dynamo Kyiv

FC Dynamo Kyïv er knattspyrnufélag frá borginni Kænugarður. Liðið var stofnað 19. maí 1927 og leikur í efstu deild í Úkraínu, Premjer-Liga. Dynamo Kyïv hefur 16 sinnum orðið meistari. Það hefur komist í undanúrslit í Meistaradeild Evrópu og Europa League.
Hver á sér fegra föðurland

Hver á sér fegra föðurland er íslenskt ættjarðarljóð eftir Huldu, ort í tilefni af lýðveldisstofnuninni 1944 og var annað tveggja ljóða sem unnu til verðlauna í samkeppni sem efnt var til en hitt verðlaunaljóðið var "Land míns föður" eftir Jóhannes úr Kötlum. Titill ljóðsins er dæmi um retoríska spurningu.

Raunar var ljóðið sem nú er alþekkt undir þessu heiti aðeins hluti af verðlaunaljóðaflokki, sem bar heitið "Söngvar helgaðir Þjóðhátíðardegi Íslands 17. júní 1944", og hefst á ljóðlínunum „Heill, feginsdagur, heill frelsishagur! Heill, íslenzka ættargrund.“ Þegar verðlaunaljóðin höfðu verið valin var efnt til samkeppni meðal íslenskra tónskálda um lög við hátíðarljóðin og var þeim frjálst að semja lög við allan ljóðaflokk Huldu eða aðeins hluta hans. Fékk Emil Thoroddsen verðlaunin fyrir lag við þriðja hluta ljóðaflokksins. Sá hluti hefst á orðunum „Hver á sér fegra föðurland“ og hefur hátíðarljóðið gengið undir því nafni síðan en aðrir hlutar verðlaunaljóðaflokksins eru nánast gleymdir.

Þjóðhátíðarlagið var frumflutt á lýðveldishátíðinni á Þingvöllum 17. júní 1944 og þar las líka Brynjólfur Jóhannesson leikari allan verðlaunaljóðaflokkinn.
Mackenziefljót

Mackenziefljót er stærsta og lengsta fljót Kanada. Það rennur yfir 1700 kílómetra um afskekkt svæði barrskóga og túndru í Norðvesturhéruðunum. Upptök þess eru í Stóra-Þrælavatni og það rennur til sjávar í Beauforthafi. Vatnasviðið nær yfir 1.800.000 ferkílómetra eða um 20% af Kanada. Mackenziefljót er notað sem samgönguæð á sumrin.

Fljótið er nefnt eftir skoska landkönnuðinum Alexander Mackenzie sem ferðaðist um fljótið árið 1789 í þeirri von að finna leið til Kyrrahafs.
Hans frá Íslandi

Hans frá Íslandi er fyrsta skáldsaga rithöfundarins Victor Hugo. Bókin kom út á frönsku árið 1823. Victor Hugo fékk hugmynd af þeirri sögu þegar hann 18 ára gamall lá veikur af hitasótt í nokkrar vikur. Sögusviðið er Þrándheimur skömmu eftir 1700 eða í þeirri viku sem frægasti fangi Dana var náðaður. Það var von Griffenfeldt greifi, öðru nafni Peter Schumacher og var hann í haldi í Munkhólma við Þrándheim en hann hafði verið dæmdur til dauða fyrir landráð en konungur breytt því í lífstíðarfangelsi. Griffenfeldt hafði meðal annars komið við sögu við veitingu biskupsembættis á Hólum þegar Jón Vigfússon (Bauka-Jón) varð biskup. Hugo býr til sögupersónu, íslenskan útilegumann Hans að nafni og heitir bókin eftir honum „Han d'Islande". Þessi villimaður er eins konar forstúdía fyrir villimanninn Jean Valjean í Vesalingunum og líkist líka Skugga-Sveini. Eins og Skugga-Sveinn hafði þrælinn Ketil skræk var þræll Hans frá Íslandi dr. Benignus Spiagudrius, líkhússtjóri í Þrándheimi.
Vestur-Evrópa

Vestur-Evrópa er hluti Evrópu sem hefur verið skilgreindur á ólíkan hátt á ólíkum tímum:

Almennt eru eftirfarandi lönd talin til Vestur-Evrópu í dag:

Að auki eru oft Ungverjaland, Slóvakía, Tékkland og Slóvenía og stundum líka Grikkland og Kýpur talin með af sögulegum ástæðum.
Darren Criss

Darren Everett Criss (fæddur 5. febrúar 1987) er bandarískur leikari, söngvari og lagahöfundur. Hann er líklega þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Blaine Anderson í sjónvarpsþáttunum "Glee" en hann samdi einnig tvö lög, "Rise" og "This time", sem hjómuðu í síðustu seríu þáttanna. Nýjasta hlutverk Criss var í sjónvarpsþáttunum þar sem hann lék Andrew Cunanan, morðingja þekkta fatahönnuðarins Gianni Versace. Criss hefur fengið mikið lof fyrir frammistöðu sína í þáttunum og hlaut Emmy, SAG og Golden Globe verðlaun fyrir hlutverk sitt sem Cunanan.

Criss er einn af stofnendum leikhópsins "Starkids" en hann lék einmitt hlutverk Harry Potter í söngleiknum "A Very Potter Musical" sem leikhópurinn setti upp árið 2009.

Criss hefur tekið þátt í tveimur "Broadway" uppfærslum en hann lék J. Pierrepont Finch í "How to Succeed in Business Without Really Trying" árið 2012 og Hedwig Robinson í "Hedwig and the Angry Inch" árið 2015.
Þyrnirós (planta)

Rosa pimpinellifolia, eða þyrnirós, er tegund rósa sem vex villt í vestur, mið og suður Evrópu (norður til Íslands og Noregs) og norðvestur Afríku. Hún hefur gjarnan strandlæga útbreiðslu.

Lýsing.

Hún er gjarnan lágvaxinn uppréttur runni frá 20–140 sm á hæð en stundum að tvemur metrum. Hún breiðist út með neðanjarðarsprotum og getur þakið stór svæði. Þyrnarnir eru miðlungsstórir og margir. Blómin eru hvít, en geta stundum verið bleikleit. Þau eru 2 til 4 sm í þvermál. Nípurnar eru kringlóttar og dökkfjólubláar til svartar.

Svipaðar plöntur sem eru villtar austur í Asíu, stundum skráðar sem "Rosa pimpinellifolia" var. "subalpina", eru nú taldar vera sjálfstæð tegund; "Rosa oxyacantha" ("Flora of China"); þær eru með bleik blóm og rauðar nípur.
Norbert Hofer

Norbert Hofer (f. 2. mars 1971) er austurrískur stjórnmálamaður og núverandi formaður austurríska Frelsisflokksins. Hann var frambjóðandi flokksins til forseta í kosningum árið 2016. Í fyrri umferð forsetakosninganna hlutu þeir Alexander Van der Bellen, fyrrum talsmaður græningjaflokksins, flest atkvæði. Hofer tapaði kjöri gegn Van der Bellen í seinni umferð kosninganna og aftur þegar kosningarnar voru haldnar í annað sinn vegna formgalla í meðferð atkvæðatalningarinnar.

Hann er tvíkvæntur og á fjögur börn. Í ágúst 2003 brotlenti hann svifdreka og við það hnjaskaðist mænan en eftir nokkra mánuði í hjólastól og endurhæfingu hélt hann áfram að ganga en gengur þessvegna fremur sljólega og með staf. Ennfremur sat hann við forsetakappræðurnar ólíkt öðrum frambjóðendum.

Hofer var samgöngu-, nýsköpunar- og tæknimálaráðherra í samsteypustjórn Sebastians Kurz frá 2017 til 2019. Hann sagði af sér ásamt öllum öðrum ráðherrum Frelsisflokksins þann 20. maí árið 2019 eftir að myndband var birt af flokksformanninum Heinz-Christian Strache að versla með byggingarverkefni í þágu ríkisins í skiptum fyrir fjárstyrki og jákvæða fjölmiðlaumfjöllun. Hofer tók við af Strache sem formaður Frelsisflokksins eftir afsögn hans í kjölfar hneykslismálsins.
Wilford Brimley

Anthony Wilford Brimley (f. 27. september 1934; d. 1. ágúst 2020) var bandarískur leikari.
Spörvareynir

Spörvareynir er reyniviður sem vex í vesturhluta N-Ameríku.
Jöklareynir

Jöklareynir ("Sorbus rutilans") er reynitegund.
Endaþarmsop

Endaþarmsop (eða bakrauf) er í líffærafræði ytra op endaþarmsins, lokun hans er stjórnað af hringvöðva. Saur er þrýst úr úr líkamanum í gegnum endaþarmsopið við saurlát, sem er aðaltilgangur endaþarmsopsins. Flest dýr hafa rörsmeltingarveg með munn á öðrum endanum og endaþarmsop á hinum.

Endaþarmsopið er þekkt undir mörgum slanguryrðum, t.d. sem rassgat eða taðgat.
Vallarhélukrans

Vallarhélukrans eða hélukrans (fræðiheiti: "Marrubium vulgare") er fjölær jurt af varablómaætt sem vex í Evrópu.