arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þorgerður Einarsdóttir

Þorgerður Jennýjardóttir Einarsdóttir (f. 31. maí 1957) er prófessor í kynjafræði við Háskóla Íslands.

Ferill.

Þorgerður lauk fil kand-prófi í félagsfræði frá Gautaborgarháskóla árið 1982, kennsluréttindanámi frá Háskóla Íslands 1986 og doktorsprófi í félagsfræði frá Gautaborgarháskóla 1997. Eftir doktorspróf var Þorgerður sjálfstætt starfandi við Reykjavíkurakademíuna og nýdoktor við Háskóla Íslands frá 1998-2000. Þorgerður var ráðin lektor í kynjafræði við Háskóla Íslands árið 2000 og var sú fyrsta til að gegna því starfi. Hún varð dósent árið 2004 og prófessor 2009. Þorgerður hefur verið gestafræðimaður við Uppsalaháskóla, Lancaster háskóla, Victoria háskóla og háskólann í Albany. Áður hafði Þorgerður kennt við Fjölbrautarskólann í Breiðholti (1986 til 1988), og starfað á Iðntæknistofnun Íslands (1988 til 1991) sem síðar varð Nýsköpunarmiðstöð Íslands. Undir forystu Þorgerðar hefur nám í kynjafræði í Háskóla Íslands verið byggt upp og skapað sér sess í íslensku samfélagi.

Rannsóknir.

Rannsóknir Þorgerðar spanna vítt svið innan kynjafræða og beinast einkum að stöðu kynjanna og kynjatengslum í efnahagslegu, félagslegu og pólitísku samhengi. Doktorsritgerð Þorgerðar „Läkaryrket i förändring. En studie av den medicinska professionens heterogenisering och könsdifferentiering“ er kynja- og félagsfræðileg greining á fagvæðingu og sérgreinaskiptingu læknastéttarinnar. Meðal annara áherslusviða má nefna kynjaskiptingu vinnumarkaðarins, samræmingu atvinnu og einkalífs og fjölskylduþátttöku feðra. Kynjagreiningu Þorgerðar og Gyðu Margrétar Pétursdóttur á „Skýrslu rannsóknanefndar Alþingis um bankahrunið“ var upphafið að víðtækari rannsóknum á samtvinnun karlmennsku og nýfrjálshyggju í íslensku samfélagi. Meðal nýjustu áherslna Þorgerðar eru kynjuð fjármál og kynjajafnrétti í vísindasamfélaginu, kynjatengsl í stjórnum og framkvæmdastjórnum fyrirtækja, konur í hópi Vesturfara og trans kynjafræði. Þorgerður hefur tekið þátt í fjölda íslenskra og alþjóðlegra rannsóknarverkefna. Hún var íslenskur verkefnisstjóri í ESB-verkefninu GARCIA frá 2014-2017, hún stýrir íslenska hluta ESB-verkefnisins ACT Communities of Practice for Accelerating Gender Equality and Institutional Change in Research sem stendur yfir 2018-2021. Þá tekur hún þátt í H2020 verkefninu CENTRINNO, New CENTRalities in INdustrial areas and engines for inNOvation and urban transformation sem stendur yfir frá 2020 til 2024.

Stjórnun og nefndarstörf.

Þorgerður hefur gegnt margvíslegum stjórnunar- og ábyrgðarstörfum innan háskólasamfélagsins. Hún hefur verið formaður vísindanefndar Félagsvísindasviðs HÍ frá 2018. Hún var deildarforseti Stjórnmálafræðideildar HÍ 2010-2012 og 2017, og varadeildarforseti 2014-2017. Hún var formaður stjórnar Stofnunar stjórnsýslufræða og stjórnmála 2014-2016, formaður MARK Miðstöðvar margbreytileika- og kynjarannsókna 2011-2013. Þá hefur hún setið í fjölda nefnda innan HÍ og gegnt trúnaðarstörfum fyrir RANNÍS.
Glossolepis pseudoincisus

"Glossolepis pseudoincisus" er tegund af regnbogafiskum frá Nýju-Gíneu. Hann þekkist aðeins úr söfnun 1954 úr einu vatni í nágrenni Tama-ár í Jajapura.
Chilatherina sentaniensis

Chilatherina sentaniensis er tegund af regnbogafiskum. Hún er ættuð frá Sentani-vatni nálægt Jayapura í Nýju-Gíneu.
Melanotaenia affinis

Melanotaenia affinis er tegund af regnbogafiskum sem er einlend í Nýju-Gíneu. Tegundinni var fyrst lýst af Weber, 1907.
Melanotaenia catherinae

Melanotaenia catherinae er tegund af regnbogafiskum sem er frá Nýju-Gíneu.
Melanotaenia misoolensis

Melanotaenia misoolensis er tegund af regnbogafiskum sem er einlend á Misool-eyju hjá Nýju-Gíneu.
Melanotaenia goldiei

Melanotaenia goldiei er tegund af regnbogafiskum sem er frá Nýju-Gíneu.
Melanotaenia parkinsoni

Melanotaenia parkinsoni er tegund af regnbogafiskum sem er frá suðaustur Nýju-Gíneu.
Melanotaenia synergos

Melanotaenia synergos er tegund af regnbogafiskum sem er frá norðvestur Nýju-Gíneu.
Melanotaenia picta

Melanotaenia picta er tegund af regnbogafiskum sem er frá Aru-eyjum í Indónesíu.
Melanotaenia splendida tatei

Melanotaenia splendida inornata er undirtegund af regnbogafiskum sem er einlend á Ástralíu.
Gullskjálfandi

Gullskjálfandi (fræðiheiti: "Tremella mesenterica") er kólfsveppur af skjálfandaætt sem finnst á Íslandi en er fátíður. Gullskjálfandi vex á dauðum greinum í birkiskógum vestan- og norðanlands.
Hrútskýring

Hrútskýring (blanda af orðunum „hrútur“ og „útskýring“) er íslensk þýðing á enska hugtakinu „mansplaining“, sem vísar í grófum dráttum til þess þegar karlmaður útskýrir hluti fyrir konu á yfirlætislegan og lítillækkandi máta, gjarnan hluti sem konan veit þó meira um en karlmaðurinn.

Talið er að enska hugtakið „mansplaining“ hafi orðið til eftir að bandaríski greinahöfundurinn Rebecca Solnit lýsti fyrirbrigðinu í bloggfærslu sinni árið 2008. Solnit lýsti fyrirbrigðinu sem samblöndu af „oflæti og fáfræði“. Lily Rothman, blaðamaður hjá "The Atlantic", skilgreindi hugtakið sem svo að hrútskýring væri að „útskýra eitthvað án þess að taka tillit til þess að manneskjan sem maður er að útskýra fyrir veit meira um viðfangsefnið en maður sjálfur, gjarnan gert af karli við konu“.

Í upprunalegri merkingu var helsti munurinn á hrútskýringu og hverju öðru yfirlæti fólginn í því að gera ráð fyrir því að karlmaðurinn sem útskýrir hljóti að vera fróðari um ýmsa hluti en konan sem útskýrt er fyrir. Enska hugtakið „mansplaining“ hefur þó tekið á sig breiðari merkingu og er stundum notað um yfirlætislegar útskýringar án tillits til kyns eða aldurs þess sem hlýðir á útskýringuna. Árið 2010 nefndi tímaritið "The New York Times" hugtakið sem eitt af orðum ársins.

Íslenska nýyrðið hrútskýring er upprunnið í Facebook-færslu eftir rithöfundinn Hallgrím Helgason sem gerð var árið 2011. Íslenska orðið hrútskýring var valið orð ársins 2016 hjá Ríkisútvarpinu, en hugtakið náði verulegri útbreiðslu um það leyti.
Little Rock

Little Rock er höfuðborg Arkansas-fylkis í Bandaríkjunum. Íbúar eru tæpir 200.000 (2016). Borgin er á bökkum Arkansas-fljóts í miðhluta fylkisins. Nafnið kemur frá frönskum landkönnuði sem kallaði klett við fljótið "Litla stein" (franska: "La Petite Roche")
Færeysk króna

Færeyska krónan er sá gjaldmiðill sem notaður er í Færeyjum. Krónan er gefin út af seðlabanka Danmerkur og er ekki sjálfstæður gjaldmiðill heldur sérútgáfa af dönsku krónunni og með sama gildi og danska krónan. Færeyska krónan skiptist í 100 aura.
Actinidia rudis

Actinidia rudis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Yunnan í Kína.
Agrilus planipennis

"Agrilus planipennis" er græn skartbjalla ættuð frá norðaustur Asíu sem leggst á tegundir af eskiættkvísl. Kvendýrin verpa í sprungur í berkinum á eskitrjám, og lirfurnar nærast innri berki og verða fullþroskuð á 1 til 2 árum. Á náttúrulegu útbreiðslusvæði hennar, er hún dreifð og veldur ekki alvarlegum skaða á innfæddum trjám. Utan náttúrulegs útbreiðslusvæðis er hún ágeng tegund og veldur miklum skaða á innfæddum asktrjáum. Mikil vinna er nú lögð í að hafa stjórn á henni með eftirliti á útbreiðslu, hafa fjölbreytileika á tegundum, skordýraeitri og með lífrænum vörnum.

Útbreiðsla.

Náttúruleg útbreiðsla tegundarinnar er í tempruðu belti norðaustur Asíu, þar á meðal í Rússlandi, Mongólíu, norður Kína, Japan, og Kóreu.

Í Norður-Ameríku er útbreiðslan aðallega í Michigan og nágerenni, en nær norður í Ontario, suður til norður Louisiana, vestur í Colorado, og austur til Massachusetts Í Norður-Evrópu hefur hún fundist í Moskvu í Rússlandi 2003. Frá 2003 til 2016, hefur útbreiðslan farið 40 km á ári vestur að Svíþjóð og mun líklega ná Mið-Evrópu 2031 og 2036.

Hýsilplöntur.

Í náttúrulegu útbreiðslusvæði sínu er hún einungis hvimleitt meindýr á innfæddum trjám, þar sem þéttleikinn verður ekki banvænn heilbrigðum trjám. Í Kína sýkir hún innfædda "F. chinensis", "F. mandshurica", og "F. rhynchophylla"; í Japan sýkir hún "F. japonica" og "F. lanuginosa".

Þær tegundir sem hún veldur miklum skaða á eru í Norður-Ameríku eru: "Fraxinus pennsylvanica", "Fraxinus nigra", "Fraxinus americana" og "Fraxinus quadrangulata". Í Evrópu er það "Fraxinus excelsior" .

Lífrænar varnir.

Leitað var af náttúrulegum óvinum sem eru sérhæfðir á Agrilus planipennis og láta aðrar skordýrategundir í friði, til notkunar í Norður-Ameríku. Þrjár tegundir frá Kína hafa verið samþykktar af USDA 2007 og í Kanada 2013: "Spathius agrili", "Tetrastichus planipennisi", og "Oobius agrili", auk þess sem "Spathius galinae" var samþykkt 2015. Fyrir utan "Spathius galinae", sem aðeins nýlega hefur verið sleppt, hinar þrjár tegundirnar hafa fundist að sníkja á Agrilus planipennis ári eftir sleppingu, sem bendir til að hafa lifað af veturinn, en lifun hefur verið breytileg eftir tegundum og staðsetningu

USDA hefur einnig verið að meta notkun á "Beauveria bassiana", sníkjusvepp á skordýrum með sníkjuvespunum, til að halda Agrilus planipennis niðri.
FC Nantes

FC Nantes er knattspyrnufélag í efstu deild Frakklands stofnað 21. apríl 1943.

Kolbeinn Sigþórsson var samningsbundinn félaginu frá júlí 2015 - mars 2019 en hann var keyptur frá félaginu frá Ajax fyrir 3 milljónir evra.
Harmkvæli Maríu meyjar

Harmkvæli Maríu meyjar, sorgarraunir Maríu meyjar, sjö sorgir Maríu eða harmkvælin sjö eru heiti yfir sjö skilgreindar sorgir Maríu meyjar sem hún mátti þola á æviskeiði sínu vegna sonar síns Jesú Krists. María mey er auk þess nefnd hin "sorgmædda móðir" (latína: "Mater Dolorosa").

Harmkvæli Maríu er algengt mótíf rómversk-kaþólskra tilbeiðslumynda og líkneskja. María er gjarnan sýnd á átakanlegan og harmþrunginn hátt þar sem sjö sverð, tákn harmkvælanna, eru rekin henni í hjartastað, sbr. spádómsorð öldungsins Símeons, Lúk. 2:35: „Sjálf munt þú sverði níst í sálu þinni“. Í Rétttrúnaðarkirkjunni er spádómsorða Símeons minnst á sambærilegum íkonum og í hátíðarmessu 2. febrúar þar sem haldið er upp á atburðinn þegar Jesús var færður Drottni í Musterinu.

Í rómversk-kaþólsku kirkjunni er harmkvæla Maríu minnst þann 15. september og í sumum kaþólskum löndum einnig á föstudegi fyrir pálmasunnudag. Oft er hluti messunnar sem þá er sungin miðaldasálmurinn "Stabat Mater".

Harmkvælin sjö.

Harmkvælin eiga við sjö atburði úr lífi Maríu sem greint er frá í guðspjöllunum:

Í rómversk-kaþólskri list eru einstaka harmkvæli stundum tekin fyrir sérstaklega, s.s. á Pietà-myndum.
Reuven Rivlin

Reuven „Ruvi“ Rivlin (f. 9. september 1939) er ísraelskur stjórnmálamaður og lögfræðingur sem var tíundi forseti Ísraels. Hann er meðlimur í Likud-bandalaginu og var forseti frá árinu 2014 til ársins 2021. Rivlin var samgöngumálaráðherra frá 2001 til 2003 og var síðan forseti Knesset-þingsins frá 2003 til 2006 og aftur frá 2009 til 2013.

Rivlin hefur talað fyrir því að Palestínumenn á Vesturbakkanum og Gasaströndinni fái full ísraelsk ríkisborgararéttindi í stækkuðu Ísraelsríki. Rivlin er ötull stuðningsmaður réttinda minnihlutahópa, sér í lagi arabískra Ísraela. Hann styður eins ríkis lausn á landamæradeilum Ísraels og Palestínu. Rivlin talar arabísku reiprennandi.
Actinidia farinosa

Actinidia farinosa er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (norðvestur Guangxi.).
Actinidia oregonensis

Actinidia oregonensis er útdauð tegund af kívífléttum sem fundist hefur í jarðlögum í Óregon.
Actinidia liangguangensis

Actinidia liangguangensis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Guangdong, Guangxi, Hunan).
St Asaph

St Asaph (velska: "Llanelwy") er borg og sveitarfélag við ána Elwy í Wales. Árið 2011 voru íbúar 3.355 og er hún því önnur fámennasta borg Bretlands. Borgin liggur nálægt nokkrum sjávarbæjum svo sem Rhyl, Prestatyn, Abergele, Colwyn Bay og Llandudno.

Dómkirkja var reist í borginni á 14. öld. Hún er tilenkuð Asaff heilögum, öðrum biskupi sóknarinnar. Enska heiti borgarinnar er dregið af nafni biskupsins. St Asaph var viðurkennd opinberlega sem borg árið 2012.
Waterford

Waterford (írska: "Port Láirge") er borg á Írlandi. Hún er í Waterford-héraði á suðausturhorni Írlands. Hún er elsta og fimmta fjölmennasta borg í Írska lýðveldinu. Hún er áttunda fjölmennasta borg á eyjunni Írlandi. Árið 2016 voru íbúar borgarinnar sjálfrar 53.504 en íbúar stórborgarsvæðisns 53.504.

Nafn borgarinnar er dregið af fornnorræna orðinu "Veðrafjǫrðr" eða „fjörður hrúta“ á nútímaíslensku. Í dag er borgin þekktust fyrir Waterford-kristal, glertegund sem framleidd var í borginni frá 1783 til 2009 þegar fyrirtækið Waterford Wedgwood varð gjaldþrota. Eftir aðkomu borgarstjórnar og verslunarráðs Waterford var safn opnað um glerframleiðslu árið 2010 og framleiðsla hófst þar aftur sama ár.

Auk þess var lággjaldaflugfélagið Ryanair stofnað í borginni, en jómfrúarflug félagsins var þaðan til London Gatwick árið 1985.
Kjarrvefari

Kjarrvefari (fræðiheiti: "Apotomis sororculana") er fiðrildi af veffiðrildaætt. Hann finnst um mestalla Evrópu og austur til Síberíu. Á Íslandi er hann á láglendi um land allt.

Vænghafið er 17–20 mm. Áberandi eru stórir hvítir blettir utarlega á framvængjum.

Lirfurnar nærast á "Birki" tegundum. Þær spinna saman tvö blöð og fela sig á milli þeirra.
Myxexoristops hertingi

Myxexoristops hertingi er flugutegund sem var lýst af Félix Mesnil 1955. Hún sníkir á fururoðavespu.
Pauesia pini

Pauesia pini er sníkjuvesputegund sem var lýst af Alexander Henry Haliday 1834. Hún er ættuð frá Evrópu og sníkir á grenisprotalús og lerkisprotalús og fleiri skyldum tegundum.
Kvistagrös

Kvistagrös (fræðiheiti: "Cetraria sepincola") er tegund fléttna af litskófarætt. Kvistagrös eru ásætuflétta sem finnst á Íslandi á ilmbjörk og fjalldrapa um allt land en útbreiðsla þeirra er nokkuð gloppótt.

Efnafræði.

Kvistagrös innihalda þekkta fléttuefnið prótólichesterinsýru og aðrar ógreindar fitusýrur.

Þalsvörun kvistagrasa er K-, C-, KC- og P-.
Elatobium sclerotica

Elatobium sclerotica er skordýrategund í ættinni "Aphididae".
Gulbrandsætt

Gulbrandsætt (fræðiheiti: "Entylomataceae") er ætt sjúkdómsvaldandi sveppa. Sveppir af gulbrandsætt sýkja blöð plantna og mynda á þeim bletti af ýmsum litum. Gulbrandsætt inniheldur aðeins eina ættkvísl, "Entyloma" með um 150 tegundum, þar af lifa fjórar á Íslandi.

Gulbrandsætt taldist áður til sótsveppa en er nú talin vera skyldari sveppum af lyngroðabálki.
West Bromwich Albion F.C.

West Bromwich Albion Football Club eða WBA er enskt knattspyrnufélag frá West Bromwich í Vestur-Miðhéruðum á mið-Englandi. Liðið var stofnað árið 1878 sem "West Bromwich Strollers". Heimavöllur liðsins, The Hawthorns, hefur verið í notkun frá 1900. Liðið vann efstu deild tímabilið 1919–20 og hefur endað tvisvar í 2. sæti. FA-bikarinn hefur liðið unnið 5 sinnum, síðast árið 1968. Árið 2000 var Lárus Sigurðsson valinn leikmaður ársins hjá félaginu. Liðið spilaði síðast í ensku úrvalsdeildinni 2020-2021.

Nágrannaliðin Aston Villa og Birmingham City eru helstu erkifjendur WBA.

Leikmannahópur.

Núverandi hópur.

"19.október 2020"
Phyllostachys nuda

Phyllostachys nuda er bambustegund sem var lýst af Mcclure. Hann er viðkvæmur fyrir vetrarvindum, en er meðalþolinn við frosti. Nýir sprotar eru taldir mjög góðir til matar.
Bambussprotar

Bambussprotar eru ætileg brum eða sprotar af bambus tegundum. Þeir eru mikið notaðir í asískum mata og súpum. Þeir fást í mörgum útgáfum; ferskir, þurrkaðir eða niðursoðnir í dósum.

Hráir sprotar geta innihaldið blásýru-glýkósíða, sem er náttúrulegt eiturefni sem finnst einnig í kassava. Það þarf að fjarlægja þá, og er það oft gert með suðu. Eiturefnin brotna einnig niður við niðursuðu. 10 til 20 mínútur duga yfirleitt.

Nýttar tegundir.

Bambussprotar af fjölda tegunda eru nýttir til matar:
Sasa rubrovaginata

Sasa rubrovaginata er lágvaxin (um 1,5 m) bambustegund sem var lýst af Cheng Hua Hu. Hún er einlend í Kína (Guangxi).
Sasa albosericea

Sasa albosericea er lágvaxin bambustegund. Hún var nefnd af Wan Tao Lin og J.Y.Lin.
Sasa shimidzuana

Sasa shimidzuana er lágvaxin bambustegund (1 til 2 m), ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.
Sasa hidaensis

Sasa hidaensis er lágvaxin bambustegund ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.
Sasa megalophylla

Sasa megalophylla, 1928 "In: J. Jap. Bot. 5: 42"&lt;/ref&gt; er lágvaxin bambustegund (um 20 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Tomitaro Makino og Shigetaro Uchida.
Sasa subvillosa

Sasa subvillosa er lágvaxin bambustegund (1 til 2 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Sadao Suzuki.
Phyllostachys angusta

Phyllostachys angusta er bambustegund sem var lýst af McClure. Hún getur orðið 3,5 m há og stönglarnir 13 mm í þvermál. Ættuð frá Kína (Anhui, Fujian, Henan, Jiangsu og Zhejiang).
Rósahjarta

Rósahjarta (fræðiheiti: "Ceropegia woodii") er þykkblöðungur af ættinni "Ceropegia". Hann er upprunninn í Natal í Suður-Afríku. Nafnið „rósahjarta“ er dregið af hjartalaga blöðunum, en þar á milli vaxa bleik blóm. Rósahjarta er vinsæl inniplanta.

Rósahjarta er skriðplanta. Stönglar hennar eru langir og örfínir. Á stönglunum vaxa blöðin tvö og tvö saman, en þau eru höldug og grá, ljósgræn og fjóluleit á litinn. Í blaðöxlunum vaxa litlir 10–15 mm hnúðar. Þetta einkenni skilur rósahjarta frá öðrum skyldum tegundum. Rósahjarta blómstrar helst á sumrin.
Phyllostachys carnea

Phyllostachys carnea er bambustegund sem var lýst af Guang Han Ye og Zheng Ping Wang. Hún getur orðið 2,5 m há og stönglarnir 14 til 15 mm í þvermál. Ættuð frá Kína (Hunan).
Georgía Björnsson

Georgía Björnsson (18. janúar 1884 – 18. september 1958), fædd undir nafninu Georgia Hoff-Hansen, var eiginkona Sveins Björnssonar og þar með fyrsta forsetafrú Íslands.

Georgía fæddist í Danmörku til danskra foreldra. Faðir hennar var Hans Henrik Emil Hoff-Hansen, lyfjasali og jústisráð í Hobro á Jótlandi, en móðir hennar var Anna Catherine Hansen, sem rakti ættir sínar til jótlenskra presta og stórbænda. Georgía kynntist Sveini þegar hún dvaldi hjá systur sinni á Íslandi veturinn 1901-1902 og hitti hann aftur í Kaupmannahöfn nokkrum árum síðar. Georgía og Sveinn gengu í hjónaband árið 1908 og fluttu stuttu síðar til Íslands. Þau eignuðust sex börn.

Georgía varð forsetafrú sextug að aldri þegar Sveinn var kjörinn fyrsti forseti nýja íslenska lýðveldisins þann 17. júní árið 1944. Áður hafði hún verið sendiherrafrú í Danmörku þegar Sveinn var sendiherra þar og síðar ríkisstjórafrú á Íslandi þau þrjú ár sem Sveinn gegndi því embætti. Hún var sæmd stórkrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1946.

Það kom að miklu leyti í hlut Georgíu að móta heimilisbraginn í embættisbústað forseta á Bessastöðum á upphafsárum embættisins. Hún þótti útsjónarsöm við val og uppröðun á húsgögnum og nýtti ýmis sambönd við áhrifafólk í sendiráði Íslands í London og í viðskiptalífinu til að annast innkaup fyrir forsetaembættið í útlöndum, m.a. á matvælum sem erfitt var að nálgast hér á landi á þessum tíma.
Trefjasóley

Trefjasóley (fræðiheiti: "Ranunculus hyperboreus") er sóleyjartegund sem vex á nyrstu hlutum Evrópu. Henni var lýst af Christen Friis Rottbøll.
CARICOM

CARICOM (skammstöfun fyrir "Caribbean Community" eða „Karabíska samfélagið“) eru samtök um efnahagssamstarf og fríverslun milli 15 ríkja í Mið- og Suður-Ameríku. Samtökin voru stofnuð árið 1973 af fjórum fyrrum breskum nýlendum: Jamaíku, Barbados, Trínidad og Tóbagó og Gvæjana. Flest aðildarríkin eru enskumælandi lönd og enska er vinnumál samtakanna. Árið 1995 bættist Súrínam í hópinn (hollenskumælandi) og Haítí (frönskumælandi) árið 2002. Karíbahafseyjar sem enn eru undir breskri stjórn eiga aukaaðild að samtökunum og nokkur önnur Mið- og Suður-Ameríkuríki eiga þar áheyrnarfulltrúa. Höfuðstöðvar samtakanna eru í Georgetown í Gvæjana.
Birkifrekna

Birkifrekna (fræðiheiti: "Atopospora betulina") er tegund sjúkdómsvaldandi svepps. Hún vex á laufblöðum ýmissa birkitegunda. Hún er algeng á Íslandi á dauðum laufblöðum birkis og fjalldrapa þar sem hún myndar svarta bletti 0,5-1 mm að breidd.

Hýsiltegundir.

Birkifrekna finnst á mörgum birkitegundum víðsvegar um Norður-Ameríku og Evrasíu. Þekktir hýslar utan fyrir birkifreknu utan Íslands eru "Betula chinensis", "Betula divaricata", kirtilbjörk ("B. glandulosa"), dvergbjörk ("B. humilis"), fjalldrapi ("B. nana"), lindabjörk ("B. occidentalis"), næfurbjörk ("B. papyrifera"), hengibjörk ("B. pendula"), ilmbjörk ("B. pubescens") og mýrahrís ("B. pumila").
Dumbur

Dumbur (fræðiheiti: "Melanelia") er ættkvísl fléttna af litskófarætt. Tíu tegundir dumbna voru skráðar á Íslandi árið 2009 en einhverjar þeirra verið færðar í nýjar ættkvíslir í ljósi nýrri rannsókna.

Tegundir á Íslandi.

Listinn er byggður á skrá yfir fléttur á Íslandi frá árinu 2009 en þær fléttur sem ekki tilheyra ættkvíslinni lengur hafa verið fjarlægðar. Íslensk heiti eru frá Herði Kristinssyni.

Tegundir sem áður tilheyrðu ættkvíslinni.

Nokkrar tegundir fléttna á Íslandi tilheyrðu áður ættkvísl dumbna ("Melanelia") en hafa verið færðar yfir í nýja ættkvísl. Þrátt fyrir að tilheyra nýri ættkvísl bera þær enn heiti dumbna. Þessar fléttur eru:
Trölleski

Trölleski (fræðiheiti: "Equisetum myriochaetum") er elfting sem er ættuð frá mið og suður Ameríku (Nicaragua, Costa Rica, Kólumbía, Venesúela, Ecuador, Perú og Mexíkó).

Þetta er stærsta tegundin í ættkvíslinni, nær oft 4,6m, og hæst 7,3m.
Equisetum dimorphum

Equisetum dimorphum er útdauð tegund af elftingarætt sem fannst í júrajarðlögum í Argentínu.
Isoetes andicola

Isoetes andicola er tegund af álftalaukum sem var lýst fyrst af Amstutz og fékk sitt núverandi nafn af L.D. Gómez.
Toninia

&lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;

&lt;revision&gt;

&lt;timestamp&gt;2019-05-09T23:48:34Z&lt;/timestamp&gt;

&lt;contributor&gt;

&lt;username&gt;Jóhannesbjarki&lt;/username&gt;

&lt;/contributor&gt;

&lt;comment&gt;Tilvísun á Búlgur&lt;/comment&gt;

&lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;

&lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Isoetes histrix

Isoetes histrix er tegund af álftalaukum sem var lýst af Bory &amp; Dur.. Hún er ættuð frá suðvestur Evrópu og í kring um Miðjarðarhaf. Hún líkist mjög "Isoetes durieui".
Isoetes kirkii

Isoetes kirkii er tegund af álftalaukum sem var lýst af Addison Brown. Hún er ættuð frá Nýja-Sjálandi.
Vaxtarga

Vaxtarga (fræðiheiti: "Lecanora polytropa") er tegund fléttna af törguætt. Hún er mjög algeng á basalti á Íslandi og er nánast finnanleg á hverjum steini.

Útlit.

Vaxtarga hefur fölgult, gult eða grængult reitaskipt þal sem er samfellt eða úr reitflögum. Vaxtarga hefur alltaf askhirslur á þalinu. Askhirslurnar eru gular eða bleikleitar og vaxkenndar, fyrst flatar en verða seinna kúptar. Askhirslurnar hafa ljósgula þalrönd.

Askgróin eru glær, einhólfa, sporbaugótt og 9-14 x 5-6,5 míkron að stærð.

Útbreiðsla og búsvæði.

Vaxtarga vex á basalti um allt land frá láglendi upp í um 1500 metra hæð. Hæst hefur hún fundist ofarlega á Snæfelli í um 1750 metra hæð. Hún hefur stundum fundist vaxandi á beinum, trjáberki og morknum viði.

Vaxtarga er mjög algeng á Íslandi. Hún er með algengustu fléttum í átta af 64 landvistgerðum í vistgerðaflokkun Náttúrufræðistofnunar Íslands. Flestar vistgerðanna eru lítið grónir melar, skriður eða grasmóar. Vaxtarga er þó einnig með algengustu fléttum í mýrahveravist, sem hefur mjög hátt verndargildi, og í grasmóavist, ljónslappaskriðuvist og grasvíðiskriðuvist sem eru á lista Bernarsamningsins um verndun villtra dýra plantna og vistgerða í Evrópu og njóta þar með sérstakrar verndar.

Efnafræði.

Vaxtarga inniheldur fléttuefnin zeórín, úsninsýru og rangiforminsýru. Þalsvörun vaxtörgu er K- eða K+ daufgul, C-, KC + gul og P neikvæð.
Isoetes brittonii

Isoetes brittonii er tegund af álftalaukum sem var lýst af D.F. Brunt. &amp; W. C. Taylor. Hún er frá austurhluta Bandaríkjanna. Samkvæmt sumum heimildum er hún blendingur; Isoetes x brittanica

(I. engelmannii x I. riparia)