arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Páll Briem

Páll Jakob Briem (19. október 1856 – 17. desember 1904) var íslenskur sýslumaður, amtmaður og alþingismaður sem þótti einhver lögfróðasti maður sinnar samtíðar.

Uppruni og nám.

Páll var fæddur á Espihóli í Eyjafirði, sonur Eggerts Briem sýslumanns og konu hans Ingibjargar Eiríksdóttur. Hann ólst upp í Eyjafirði og síðan Skagafirði frá árinu 1861, þegar faðir hans varð sýslumaður þar. Á meðal systkina Páls voru alþingismennirnir Eiríkur Briem, Gunnlaugur Briem og Ólafur Briem og tvíburasystir Páls, Elín Briem, stofnandi Hússtjórnarskóla Reykjavíkur.

Páll lauk stúdentsprófi frá Lærða skólanum árið 1878 og lögfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla 1884. Hann kom þó ekki strax hem til Íslands, heldur var hann fulltrúi hjá yfirréttarmálaflutningsmanni í Kaupmannahöfn í eitt ár og árið 1885 var honum veittur styrkur til rannsókna á íslenskum lögum. Að þeim vann hann 1885-1886.

Embættisferill.

Hann varð sýslumaður í Dalasýslu 1886 og bjó eitt ár á Staðarfelli en varð svo málaflutningsmaður við landsyfirréttinn. Árið 1890 varð hann sýslumaður í Rangárvallasýslu og bjó í Odda og síðan Árbæ í Holtum. Þann 12. sepember 1894 var hann skipaður amtmaður í norður- og austuramtinu með aðsetri á Akureyri og gengdi því embætti í tíu ár en 1. ágúst 1904 voru amtmannsembættin lögð niður. Páll flutti þá til Reykjavíkur og varð bankastjóri Íslandsbanka en lést fáeinum mánuðum síðar.

Hann var alþingismaður Snæfellinga 1887-1892 og var kjörinn alþingismaður Akureyringa 1904 en lést áður en hann náði að setjast á þing. Hann var einnig bæjarfulltrúi á Akureyri um skeið. Hann hafði mikinn áhuga á fræðslumálum, einkum menntun alþýðu, svo og búnaðarmálum og ræktunarmálum og sinnti þeim af áhuga.

Fyrri kona Páls (1886) var Kristín Guðmundsdóttir (13. mars 1865 – 24. október 1887). Árið 1895 gekk hann svo að eiga Álfheiði Helgu Helgadóttur (11. nóvember 1868 – 28. september 1962).

Kvenfrelsi.

Páll Briem var fylgismaður kvenréttinda og hélt fyrirlestur þann 19. júlí 1885 sem hét "Um frelsi og menntun kvenna: sögulegur fyrirlestur".

Fyrirlesturinn var haldinn á fyrsta fundi Thorvaldsensfélag en þá voru tíu ár liðin frá stofnun félagsins. Seinna var fyrirlesturinn gefinn út í Reykjavík og var það Sigurður Kristjánsson prentari og bóksali sem sá um útgáfuna.

Í fyrirlestrinum rekur Páll sögu kvenréttindabaráttu í Bandaríkjunum og nokkrum löndum Evrópu og fræðir um ýmsa kvenskörunga.

Þar segir meðal annars:

"Þegar jeg tala um baráttuna fyrir frelsi kvenna, þá á jeg eigi við baráttu til þes að losa kvennfólk undan kúgun og þrældómi- mjer virðist að slíkt eigi sjer hvergi stað í menntuðum löndum – heldur tala jeg um baráttuna fyrir því, að kvennmenn fái rjettindi, fái vald. …Nátengt frelsi kvenna er menntun þeirra, því að það, sem kvennfrelsismenn æskja einna mest, er, að kvennmenn fái rjett til að geta náð menntun jafnt við karlmenn, og þá enn fremur fengið ýmsar stöður sem jafn menntaðir karlmenn geta fengið…"

Eitt og annað.

Við Pál amtmann var lengi kennd gata á Akureyri, Páls Briems-gata. Við hana var aðeins eitt hús og var það númer 20.
Ragnar E. Kvaran

Ragnar Einarsson Kvaran (22. febrúar 1894 − 24. ágúst 1939) var íslenskur prestur, rithöfundur, skáld og þýðandi. Hann var sonur Einars Hjörleifssonar Kvaran og Gíslínu Gísladóttur og fæddist í Winnipeg í Kanada þar sem faðir hans starfaði sem ritstjóri. Ári síðar flutti fjölskyldan til Íslands. Ragnar lauk guðfræðiprófi á Íslandi 1917 og var ráðinn prestur Federated Church of Winnipeg 1922. Hann starfaði í Kanada til 1933 þar sem hann var meðal annars formaður Þjóðræknisfélags Íslendinga. Fljótlega eftir að hann fluttist aftur til Íslands var hann ráðinn skrifstofustjóri nýstofnaðrar skipulagsnefndar atvinnumála. Þegar Ferðaskrifstofa ríkisins var stofnuð 1936 var hann ráðinn starfsmaður hennar með starfsheitið „landkynnir“ og þegar Eggert P. Briem hætti sem forstöðumaður ferðaskrifstofunnar tók Ragnar við. Hann gegndi þeirri stöðu til dánardags og fljótlega eftir andlát hans var skrifstofan lögð niður.
Jónas Kristjánsson (f. 1940)

Jónas Kristjánsson (fæddur 5. febrúar 1940, dáinn 29. júní 2018) var íslenskur blaðamaður og var ritstjóri 1967-2006. Hann var einnig höfundur margra bóka um hross og ferðalög og er ritstjóri gagnabanka á vefnum um ferðalög, hross og reiðleiðir. Hann kenndi blaðamennsku við Háskólann í Reykjavík 2006-2008. Starfssaga hans kom út 2009.

Jónas Kristjánsson fæddist í Reykjavík. Foreldrar hans voru Kristján Jónasson (f. 12. maí 1914, d. 27. júlí 1947) læknir og Anna Pétursdóttir (f. 11. júní 1915, d. 24. september 1976) bókari. Kristján var sonur Jónasar Kristjánssonar læknis, alþingismanns og stofnanda Náttúrulækningafélags Íslands.

Eiginkona Jónasar var Kristín Halldórsdóttir, fyrrverandi alþingismaður, sem lést 14. júlí 2016.

Náms- og starfsferill.

Jónas lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1959 og var þar ritstjóri Skólablaðsins í fimmta bekk. Hann stundaði nám í félagsfræði í Vestur-Berlín 1959-1961, lauk BA-prófi í sagnfræði við Háskóla Íslands 1966.

Blaðamaður og fréttastjóri á Tímanum 1961-1964.

Fréttastjóri Vísis 1964-1967.

Ritstjóri Vísis 1967-1975.

Ritstjóri Dagblaðsins 1975-1981.

Ritstjóri DV 1981-2001.

Ritstjóri Fréttablaðsins 2002.

Útgáfustjóri Eiðfaxa 2003-2005.

Ritstjóri DV 2005-2006.

Háskólakennari í blaðamennsku 2006-2008.

Félagsstörf.

Jónas hefur verið formaður:

Ritstörf.

Forustugreinar í dagblöðum, rúmlega 4000 greinar allar götur frá 1973, allar endurbirtar á veraldarvefnum (jonas.is).

Veitingarýni í blöðum og tímaritum, rúmlega 500 greinar allar götur frá 1980, allar endurbirtar á veraldarvefnum (jonas.is).

Gagnabanki um hross á veraldarvefnum (www.hestur.is).

Tæplega 300 fyrirlestrar í blaðamennsku birtir á www.jonas.is.

Ferðarýni á veraldarvefnum (traveltest.is).

Gagnabanki um fornar og nýjar reiðleiðir á veraldarvefnum (www.jonas.is/reiðleiðir).

Daglegt blogg á veraldarvefnum (www.jonas.is), alls um 23.000 greinar.
Christian Müller

Christian Müller eða Kristján Möller (1638 – 3. júlí 1720) var danskur embættismaður sem var amtmaður á Íslandi 1688-1718, eða í þrjátíu ár, en á seinni hluta embættisferilsins var embættinu þó gegnt af umboðsmönnum.

Hann var sonur Henriks Müller, rentumeistara Friðriks konungs 3., sem var um tíma talinn einn ríkasti maðurinn í Kaupmannahöfn en hafði um það leyti sem sonur hans varð amtmaður tapað mestöllum eignum sínum og bjó við kröpp kjör þegar hann lést. Á velmektardögum föður síns mun Christian hafa ferðast víða, meðal annars til Rómar, og aflað sér menntunar en hann var sagður vel að sér í lögfræði og sagnfræði.

Hann var útnefndur amtmaður á Íslandi 21. apríl 1688 og kom til landsins um sumarið. Hann var á Bessastöðum næstu árin með fjölskyldu sinni og sinnti embætti sínu við misjafnan orðstír. Á þeim árum kom upp sérkennilegt mál sem kallað hefur verið Kríumálið. Magnús Hrómundarson sýslumaður í Hnappadalssýslu stefndi séra Jóni Jónssyni í Hítarnesi fyrir hönd amtmanns í ákveðnu máli og afhenti prestinum afrit af stefnunni en hafði þar misritað nafn amtmannsins, skrifaði "Chrían" í staðinn fyrir Christian, og var þetta þegar hent á lofti og mikið grín gert að, bréfið kallað kríubréf og málaferli sem af þessu spunnust Kríumál eða Stokksmál. Margir drógust inn í það og lauk því svo að séra Jón var dæmdur frá kalli og embætti og til fjársekta, Magnús sýslumaður varð einnig að láta af sínu embætti en amtmaður sigldi utan ásamt fjölskyldu sinni 1694 og fékk þungar ákúrur hjá stjórnvöldum. Hann kom þó aftur árið eftir en var þá einn á ferð, stóð stutt við og var „þá og eftir það spakur og óáleitinn við alla“.

Næstu árin kom Müller til landsins á hverju sumri en fór yfirleitt aftur á haustin, nema 1696-97 og 1701-1702. Hann setti umboðsmenn til að gegna embættinu á vetrum, fyrstu árin Lauritz Gottrup lögmann, en árið 1701 slettist upp á vinskap þeirra og þegar amtmaður sigldi haustið 1702 setti hann Pál Beyer umboðsmann sinn.

Müller kom síðast til Íslands 1707. Þá var hann að verða sjötugur og fékk leyfi til þess hjá konungi að sitja sumar og vetur í Kaupmannahöfn en skipa umboðsmann í sinn stað. Var það Páll Beyer og gegndi hann amtmannsembættinu í raun allt þar til hann fór frá landinu 1717. Þá tók Oddur Sigurðsson við. Müller lét loks af embætti 1718, en hélt þó hálfum amtmannslaununum. Hann var þá áttræður að aldri. Hann lifði í tvö ár í viðbót og er sagður hafa verið elliær og lagstur í kör þegar hann dó.

Müller er svo lýst að hann hafi hvorki haft stóran vöxt né mikið persónuálit, þótti hvorki skarpvitur né örlátur, áhrifagjarn og lét stjórnast af öðrum en laus við dramb og stórlæti.

Müller giftist árið 1668 ungri ekkju, Regine Schønbach, en hún dó ári síðar. Árið 1671 gekk hann að eiga Margrethe Bartholin (d. 1711) og var hún með honum á Íslandi fyrstu ár amtmannsferils hans.
Geimstöð

Geimstöð er stór gervihnöttur, sem hýst getur geimfara til lengir tíma. Önnur geimför geta lagst að geimstöðvum, til dæmis til að flytja fólk eða aðföng fram og til baka. Geimstöðvar eru ólíkar öðrum geimförum þannig að þær geta ekki knúið sig áfram eða lent. Því þarf að nota önnur geimför til að komast að þeim. Eina geimstöðin sem nú er á sporbaug um Jörðina er Alþjóðlega geimstöðin. Fyrri geimstöðvar eru meðal annars Almas, Saljút, Skylab og Mír.

Geimstöðvar eru meðal annars notaðar til að rannsaka áhrif geimsins á mannlíkamann, auk þess að skapa aðstöðu fyrir fleiri og lengri rannsóknir en boðið upp er á í öðrum geimförum. Allar geimstöðvar eru hannaðar til að skipta um starfslið; hver starfsmaður er um borð í geimstöðinni í nokkrar vikur eða mánuði en sjaldan lengra enn eitt ár. Heimsmet fyrir lengstu dvöl í geimnum á Valeríj Poljakov sem dvaldi um borð var í Mír í 437,7 daga frá 1994 til 1995. Frá 2009 hafa þrír geimfarar verið í geimnum lengur en eitt ár, allir um borð í Mír.

Geimstöðvar hafa verið notaðar í bæði rannsókna- og hernaðartilgangi. Síðasta geimstöðin sem notuð var í hernaðartilgangi var Saljút 5 sem var hluti af Almas-verkefni Sovétríkjanna árin 1976 og 1977.
Sakhalínfylki

Sakalínfylki (rússneska: Сахалинская область, Sahalínskaja óblast') er fylki (oblast) í Rússlandi. Árið 2010 var íbúafjöldi Sakalínfylkis 510.834.

Fylkið nær yfir eyjuna Sakalín, Kúríleyjar og smáeyjar.
Hrafnafífa

Hrafnafífa (eða einhneppa) (fræðiheiti: "Eriophorum scheuchzeri") er plöntutegund af hálfgrasaætt. Hún er með breiðum, hvítum hárskúfum á stöngulendum og vex í votlendi.
Alþjóðlegu fornsagnaþingin

Alþjóðlegu fornsagnaþingin eða International Saga Conference eru ráðstefnur eða þing um íslenskar og norrænar fornbókmenntir og skyld efni, sem haldnar eru á þriggja ára fresti.

Frumkvæðið að fornsagnaþingunum átti Hermann Pálsson prófessor í Edinborg, og skipulagði hann fyrsta þingið sem haldið var þar árið 1971. Það næsta var haldið í Reykjavík tveimur árum síðar, en síðan hafa þingin verið haldin á þriggja ára fresti. Oftast er tekið fyrir eitthvert ákveðið svið fræðanna og sérstaklega fjallað um það. Fornsagnaþingin eru bæði fræðilegur og félagslegur vettvangur fræðimanna í þessum greinum.

Ráðstefnurit hafa að jafnaði verið prentuð (það fyrsta er fjölritað). Í þeim var oft aðeins birt úrval fyrirlestra frá viðkomandi ráðstefnu, en aðrir birtust oft síðar, t.d. í tímaritum. Síðari árin hafa ráðstefnuritin verið svokölluð "forprent", þ.e. þau eru gefin út áður en ráðstefnan eða þingið hefst og eru fyrirlestrarnir þar í styttri gerð.
Aron Ralston

Aron Lee Ralston (fæddur 27. október 1975) er bandarískur fjallgöngumaður og fyrirlesari. Hann öðlaðist frægð í maí 2003 þegar hann neyddist til að fjarlægja hendina á sér með vasahníf eftir að hafa fests.
Skaut

Skaut er getur haft merkingarnar:
Austurríska erfðastríðið

Austurríska erfðastríðið var styrjöld eða röð stríða sem háð voru á árunum 1740-1748. Flest lönd Evrópu drógust inn í stríðið en það barst einnig til Norður-Ameríku.

Orsakir.

Stríðið var sagt háð vegna þess að María Teresa af Austurríki tók við völdum þegar Karl 6. faðir hennar lést, en því var mótmælt af ýmsum á þeirri forsendu að konur ættu ekki erfðarétt í ríkjum Habsborgara. Raunveruleg ástæða stríðsins var þó barátta um yfirráð í Evrópu, þar sem Prússar og Frakkar tóku saman höndum til að hnekkja veldi Habsborgara. Á meðal bandamanna Austurríkismanna voru Bretar og Hollendingar en kjörfurstinn af Bæjaralandi studdi Prússa og Frakka. Stríðinu lauk 1748 með friðarsamningum í Aix-la-Chapelle.

Karl 6. dó 1740 og María Teresa varð þá drottning Ungverjalands, Króatíu og Bæheims, erkihertogaynja af Austurríki og hertogaynja af Parma. Í þessum löndum höfðu lengi gilt svonefnd salísk lög, sem kváðu á um að kona gæti ekki erft lendur eða ríki, en Karl 6. hafði gefið út tilskipun árið 1713, þegar hann sá fram á að óvíst væri að honum yrði sonar auðið, þess efnis að kvenkyns afkomendur hans gætu erft ríki hans, og hafði fengið flest þýsku ríkin til að samþykkja þetta. Hins vegar kom aldrei til greina að María Teresa tæki við keisaradæminu af honum. Hugmynd Karls var að eiginmaður henanr, Frans Stefán, yrði kjörinn keisari.

Stríðið.

Friðrik mikli Prússakonungur rauf samkomulagið með innrás í Slésíu 16. desember 1740 og lagði héraðið undir sig. Hann gerði bandalag við Frakka og kjörfurstann af Bæjaralandi, sem kosinn var keisari sem Karl 7. árið 1742, og herir allra ríkjanna réðust til atlögu við Austurríkismenn. Bretar, Hollendingar og fleiri veittu Maríu Teresu stuðning og næstu árin var barist víða í Mið-Evrópu og veitti ýmsum betur. Karl 7. lést snemma árs 1745 og Maríu Teresu tókst að koma því í kring að eiginmaður hennar var kjörinn keisari sem Frans 1. sama ár en stríðið hélt áfram í Evrópu og barst einnig víða um heim þangað sem hin stríðandi ríki áttu nýlendur, svo sem til Karíbahafs, Norður-Ameríku og Indlands.

Endalok.

Stríðinu lauk með friðarsamningum 18. október 1748 og tókst Maríu Teresu að mestu að halda því sem hún hafði haft þegar stríðið hófst en varð þó að sætta sig við hernám Prússa á Slésíu og má segja að það hafi að nokkru orðið kveikjan að Sjö ára stríðinu síðar.
Blöndudalur

Blöndudalur er dalur í Austur-Húnavatnssýslu, næstaustastur húnvetnsku dalanna, og má segja að hann sé framhald af Langadal og taki við þar sem Svartá sameinast Blöndu úr austri.

Áin Blanda rennur eftir Blöndudal. Dalurinn er fremur djúpur og þröngur, þótt engin eiginleg fjöll liggi að honum, og þar er lítið um undirlendi en hann er vel gróinn, víða upp á brúnir. Dalurinn skerst langt inn í heiðarnar og er fremri hluti hans óbyggður og telst til afréttarinnar. Heiðin austan Blöndu kallast Eyvindarstaðaheiði en vestan árinnar er Auðkúluheiði. Fremsta drag dalsins kallast Rugludalur, grunnur og grösugur dalur þar sem áður var bærinn Rugludalur. Hann er nú í eyði en hefur lengi verið í eigu hreppsfélagsins, er afgirtur og hefur verið nýttur af nokkrum bæjum í dölunum. Blöndudalur er veðursæll og þar eru margar góðar bújarðir. Af þeim má nefna Höllustaði, Guðlaugsstaði og Löngumýri. Bollastaðir og Eyvindarstaðir er innstu jarðir austan ár og hafa lengi talist til vildisjarða. Hengibrú er á Blöndu í neðanverðum dalnum.

Dalurinn skiptist áður milli tveggja sveitarfélaga, austurhlutinn tilheyrði Bólstaðarhlíðarhreppi en vesturhluti dalsins var í Svínavatnshreppi. Nú er allur dalurinn hluti af Húnavatnshreppi. Kirkjustaður og prestssetur var áður í Blöndudalshólum og áttu bæirnir austan ár og þrír fremstu bæir vestan ár þangað kirkjusókn. Kirkjan var lögð af árið 1880 og prestssetrið fluttist að Bergsstöðum í Svartárdal.
Íslensk kjötsúpa (aðgreining)

Íslensk kjötsúpa getur átt við:
Myrká (aðgreining)

Myrká getur átt við um:
Friedrich Wöhler

Friedrich Wöhler (fæddur 31. júlí 1800 í Frankfurt, dáinn 23. september 1882 í Göttingen) var þýskur efnafræðingur. Hann er þekktastur fyrir að hafa fyrstur manna búið til þvagefni úr ólífrænum efnasamböndum með efnasmíðaferli sem við hann er kennt ("Wöhler-smíð"), en var einnig þekktur fyrir ýmsar rannsóknir aðrar, svo sem einangrun áls og fleiri frumenfna, rannsóknir á málmoxíðum og merkt samstarf hans og Justusar von Liebig á olíum úr beiskum möndlum.
Kór Barnaskóla Akureyrar (1974)

Kór Barnaskóla Akureyrar er 33 snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1974. Á henni flytja Kór Barnaskóla Akureyrar undir stjórn Birgis Helgasonar; Árstíðirnar, söngleik eftir Jóhannes úr Kötlum við tónlist eftir Birgi Helgason og Siggi og Logi sem er saga í ljóðum, samin eftir erlendri fyrirmynd af Margréti Jónsdóttur við tónlist eftir Sigfús Halldórsson. Myndir á framhlið Jóhanna Baldvinsdóttir 12 ára - Gerður Róbertsdóttir 12 ára. Leikstjórn: Jóhann Ögmundsson. Pressun: EMI A/S Danmörku. Ljósmynd: Norðurmynd: Upptaka Tónaútgáfan: Tæknimenn: Ásmundur Kjartansson og Pálmi Stefánsson. Prentun Valprent. Plata þessi er gefin út i tilefni af 75 ára afmæli Barnablaðsins ÆSKUNNAR.

Lagalisti.

Árstíðirnar - "Lag - texti: Jóhannes úr Kötlum"

Undirleik annast Ingimar Eydal og börn úr Barnaskóla Akureyrar.

Árstíðirnar komu fyrst út í Unga Íslandi 1930. Ljóða- leikur þessi varð strax vinsæll. Jóhannes var einnig skáld barna sem hinna fullorðnu.

Leikurinn hefst á því, að nokkur börn eru að leika sér. En þau eru ekki ánægð með þá leiki, sem þau kunna. Þá dettur þeim í hug, að skapa nýjan leik. Þau velja árstíðirnar; sumar, haust, vetur og vor; gera þær að persónum og leika þær. Fyrst kemur sumarið inn á sviðið í grænum hjúp. Börnin fagna því, og tala við það um unað þess og yndi. Sumarið svarar spurningum þeirra, og uppfyllir óskirnar með góðvild sinni. Þá kemur haust í móleitum klæðum. En þó það boði skugga og kul, á það líka nokkur gæði. Það færir börnunum lömbin þeirra af fjalli; það gefur þeim horn, til að hafa fyrir fé í leik. Næstur er Vetur. Dimmur er hann og kaldur. Einnig hann á nokkuð til ágætis sér. Blessuð jólin, og skíðafannir og skautasvell. En loks kemur vorið, með hjartað fullt af sunnanblæ. Það tjáir gleði sína við endurfundina við börnin, og þau fagna því. Vorinu, sem uppfyllir alla drauma, og vekur lífið af svefni vetrarins.

Siggi og Logi - "Lag - texti: Erlent - Margrét Jónsdóttir"

Undirleik annast Ingimar Eydal og börn úr Barnaskóla Akureyrar.

Hér segir frá Sigga litla, sem liggur stúrinn í rúmi sínu, því hann er með magapínu. Kannske hefur hann einhvern tíma farið ógætilega með eldspýtur. Nema hvað? Honum finnst hann hafa kveikt á einni. Og þá kemur Logi. (Eldurinn er hér persónugerður „Logi"). Og Logi tekur að háma í sig allt, sem inni er. Gluggatjöldin, húsgögnin, bækurnar og síðast húsið. Siggi reynir að biðja hann að hætta, en til hvers er það? Mamma og pabbi eru ekki heima. Siggi er hræddur og sakbitinn. Hann hendir sér síðast út um gluggann og meiðir sig. En húsið brennur. En Guði sé lof. Hann vaknar. Þetta var aðeins vondur draumur. Martröð. Húsið stendur óskemmt með öllu innbúi. Mamma og pabbi koma heim og hugga drenginn sinn. Allt er gott aftur. En Siggi hefur kynnst loga. Hann veit nú, að „hættulegur eldur er". Og hann heitir foreldrum sínum af öllu hjarta: „Loga aldrei leik ég að, lofa skal og efna það".
Guðmundur Haukur (plata)

Guðmundur Haukur er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1972. Á henni flytur Guðmundur Haukur þrjú lög. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: PYE Recording Studios, Morgan Studios og Sound Techniques, London. Hljóðtæknimenn: Jerry Boys og Allan Florence.
Hljómsveitin Ljósbrá (plata)

Hljómsveitin Ljósbrá er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1973. Á henni flytur Hljómsveitin Ljósbrá tvö lög. Platan er hljóðrituð í stereo. Upptaka: Pétur Steingrímsson. Ljósmynd: Ásgrímur. Prentun:Valprent h.f., Akureyri
Hljómsveit Geirmundar Valtýssonar (1981)

Hljómsveit Geirmundar Valtýssonar er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1981. Á henni flytur Hljómsveit Geirmundar Valtýssonar tvö lög. Platan er hljóðrituð í stereo. Upptaka: Hljóðriti. Upptökumaður: Sigurður Bjóla. Pressun: Alfa. Ljósmynd: Stefán Peterson. Prentun: Valprent h.f., Akureyri
T 09

Gleðihopp er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1981.

Á henni flytur Jón Hrólfsson tólf harmonikulög. Platan er hljóðrituð í stereo. Upptaka: Stúdíó Bimbó. Pressun: Alfa. Ljósmynd: Norðurmynd. Prentun: Valprent hf.
Jarðarber

Jarðarber (fræðiheiti: "Fragaria") er undirflokkur lágvaxinna plantna af rósaætt og gefur af sér rauð aldin sem eru æt. Sú jarðarberjategund sem oftast er ræktuð er afbrigði sem kallast "Fragaria × ananassa". Jarðarber eru víða ræktun í tempraða beltinu, en einnig víða við heimahús út um allan heim. Jarðarber eru ekki raunveruleg ber, þau eru svokölluð skinaldin.

Villijarðarber ("Fragaria vesca") vaxa villt á Íslandi. Þau eru minni en þær jarðaberjategundir sem eru ræktaðar til sölu.

Flokkun.

Það eru meir en 20 mismunandi jarðarberjategundir í heiminum. Lykillinn að flokkun jarðarberjategunda er litningatala þeirra. Það eru sjö grunn "gerðir" af litningum sem þau hafa sameiginleg. Hinsvegar hafa þau mismunandi margfeldi af þeim; litningatölu (polyploidy). Sumar tegundir eru tvílitna, með tvö sett af sjö litningum (14 samanlagt) og svo framvegis.

Gróflega (með undantekningum) eru tegundir með fleiri litninga kröftugri og stærri og með stærri berjum.

Óflokkaðir blendingar.

"F. var. ‘Lipstick’", rauðblómstrandi, með ofanjarðarrenglum, smá kringlótt ber.
Hnífapar

Hnífapar er haft um hníf og gaffal hvortveggja í sameiningu. Gafflinum er beitt með og gegn hnífi við neyslu matar. Orðið er eins hugsað og krókapar. Hnífurinn er eitt elsta verkfæri mannsins og hefur frá upphafi verið notað til að skera matinn í minni bita. Gaffalinn er öllu yngra amboð, og er notaður til að stinga í matinn og honum þannig lempað upp í munninn án snertingar fingra. Skeið telst ekki til hnífapars, en í munni almennings eru mörg önnur amboð til neyslu matar stundum höfð með undir þessu heiti, þó aðallega skeiðin.
Gluggatjöld

Gluggatjöld eða gardínur eru yfirliett taudúkar notaðar til þess að draga úr ljósmagni, sem berst inn í íbúð eða hindra að sjáist inn um glugga. Tilgangurinn er að bjóða upp á friðhelgi eða hjálpa til með svefn. Rimlagardínur eru gardínur sem eru gerðar úr málmi, tré eða plasti og sem maður getur sett niður og snúið. Hefðbundnar gardínur eru oftast úr efni og eru einfaldlega dregnar fyrir gluggan. Gardínur fást í fjölbreyttum litum og stærðum.
Zynga

Zynga er fyrirtæki sem hannar tölvuleiki, aðallega fyrir netsíðuna Facebook. Frægasti leikurinn frá Zynga er FarmVille sem er vinsælasti Facebook leikurinn.
Rudolf Höss

Rudolf Franz Ferdinand Höss (25. nóvember 1900 – 16. apríl 1947) var yfirmaður í Auschwitz á árunum 1940 – 1943. Hann hafði ætlað sér að verða prestur áður en hann var kvaddur í herinn til að berjast í fyrri heimsstyrjöldinni. Eftir stríðið gekk hann í Freikops, einkaher sem var skipulagður af liðsforingjum úr þýska hernum úr stríðinu. Árið 1922 gekk Höss í þýska nasistaflokkinn og síðar í Artamenen sem var félag öfgafullra þjóðernissinna sem fyrirlitu borgarlífið og vildi hverfa aftur til einfaldari tíma bænda. Eftir ódæðisverk þar var hann dæmdur til fimm ára fangelsvistar árið 1923. Í júnímánuði árið 1934 bauð Heinrich Himmler honum vinnu hjá öryggissveitum nasista, betur þekkt sem SS-sveitirnar, og eftir eilítið hik þáði hann það. Seinna sama árs fór hann til Dachau, sem voru fyrstu þrælabúðir þriðja ríkisins. Árið 1938 þáði hann stöðu sem búðastjóri í Sachsenhausen sem voru þrælabúðir 34 km norður af Berlín. Þar stjórnaði hann einni aftökusveit þeirra búða. 30. apríl árið 1940 var honum boðið yfirmannastarf í Auschwitz.

Eftir seinni heimsstyrjöldina var Höss handtekinn. Réttað var yfir honum í Varsjá, hann dæmdur til dauða og loks hengdur þann 16. apríl 1947.