arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Bjór

Bjór er áfengur drykkur sem framleiddur er með því að gerja sterkjuríkt korn, oftast melt bygg, en ómelt bygg, hveiti, maís og aðrar korntegundir eru einnig notaðar í suma bjóra. Bjórframframleiðsla er nokkuð flókið ferli í mörgum skrefum (sjá neðar), en oftast kölluð einu nafni bruggun þó strangt til tekið eigi það heiti eingöngu við eitt skrefið (suðu í bruggkatli). Bjór var þekktur meðal Súmera, Egypta og Mesópótamíumanna og hefur því verið framleiddur að minnsta kosti frá 4000 f.Kr. Þar sem hráefnin sem notuð eru við bjórbruggun eru ólík á milli landsvæða geta einkenni bjórs (gerð, bragð og litur) verið nokkuð ólík og bjórar því gjarnan flokkaðir í mismunandi stíla. Helstu hráefnin til bjórgerðar eru vatn, melt bygg (malt), humlar, ger og stundum sykur.

Á víkingatímanum var mikið drukkið, bæði öl og svo sterkt, sætt ávaxtavín og mjöður. En það var fyrst á miðöldum, sem almennt var farið að nota humla í ölið í staðinn fyrir pors.

Humlarnir náðu fyrst vinsældum í Heiðabæ ("Hedeby") á Norður-Þýskalandi, en einmitt frá þeim slóðum fengu Skandinavar fyrst vín í miklum mæli, einkum frá Rínarsvæðinu.

Ölgerð.

Ölgerð, eða bruggun, er fremur flókið ferli sem draga má í grófum dráttum saman í eftirfarandi skref:

Bjór á Íslandi.

Á fyrstu öldum Íslandsbyggðar og að minnsta kosti fram á 17. öld var kornöl aðalveisludrykkur manna hér á landi. Það var bruggað úr malti, sem er spírað bygg, og kallað "mungát". Orðið bjór var framan af fremur notað um innflutt öl af þessu tagi. Til ölgerðar þurfti einungis malt, vatn og ger sem venjulega var tekið frá fyrri lögun. Ekki er ólíklegt að trjábörkur eða einiber hafi verið sett í öl til bragðbætis. Humlanotkun fer svo að breiðast út á Norðurlöndum á 12. öld. Þeir voru ekki eingöngu til bragðbætis heldur vörðu þeir einnig ölið skemmdum.

Áhöld sem notuð voru til ölgerðar voru kölluð "ölgögn", eða "hitugögn", og á höfðingjasetrum voru sérstök "hituhús" til þessarar iðju í eldri tíð. Á heimilum hefur ölhita væntanlega farið fram í eldhúsi, eða e.t.v. við útielda þegar þannig viðraði. Konur hafa vafalítið gert öl á íslenskum heimilum. „Konu skal kenna til ölgagna ok allra þeirra hluta er henni samir að vinna“, segir í Snorra Eddu. Gamall málsháttur segir: „Ekki er hatur í ölkonu húsi“. Hér hafa einnig verið karlkyns iðnaðarmenn á þessu sviði. Fræg er sagan af Ölkofra sem gerði öl og seldi á Alþingi, en af þeirri iðn varð hann málkunnugur öllu stórmenni, því að þeir keyptu mest mungát. „Var þá sem oft kann verða“ -segir í sögunni- , „að mungátin eru misjafnt vinsæl og svo þeir er selja“ . Fyrir siðskipti þótti gott að heita á heilagan Þorlák, ef ölbruggun gekk illa.

Bjórbannið.

Árið 1961 lagði Pétur Sigurðsson alþingismaður fram frumvarp um það að leyft yrði að brugga áfengt öl til sölu innanlands. Flutningsmenn voru Pétur og nokkrir aðrir þingmenn. Það náði ekki fram að ganga. Árið 1965 lagði hann aftur fram frumvarp þess efnis, en það fór sömu leið. Bann við sölu bjórs á Íslandi var afnumið 1. mars árið 1989.
Tatarar - Dimmar rósir

Dimmar rósir er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1969. Á henni flytur hljómsveitin Tatarar tvö lög. Hljóðritun plötunnar gerði Ríkisútvarpið og sá Pétur Steingrímsson um upptöku. Ljósmyndir á framhlið og í miðopnu tók Óli Páll Kristjánsson. Aðrar ljósmyndir tók Ólafur H. Torfason.
Milta

Miltað (eða milti) er líffæri úr eitilvef, hluti bæði vessa- og ónæmiskerfis, staðsett milli maga og þindar. Þéttur bandvefur myndar hylki þess. Miltað er forðabúr blóðs og hefur að geyma ýmis blóðkorn, s.s. rauðkorn, hvítfrumur og átfrumur. Ólíkt öðrum einingum vessakerfis síar milta ekki vessa.

Miltað tæmist við blóðmissi fyrir tilstuðlan driftaugakerfis, til að viðhalda samvægi. Þá haldast eðlileg rúmmál og þrýstingur blóðs. Í hlaupadýrum, svo sem köttum, virkar miltað eins og „blóðbanki“ sem gefur frá sér rauðkorn við aukið álag sem kallar á súrefnisnotkun. Á þennan hátt verða þessir einstaklingar ekki móðir og eftir álagið geta þeir aftur sett rauðkornaskammt í „geymslu“ á ný.

Í milta myndast B-eitilfrumur og verða að mótefnaframleiðandi B-verkfrumum (plasmafrumum). Frumur í miltanu sundra bakteríum, gömlum rauðkornum og blóðflögum. Þá er miltað forðabúr járns í líkamanum ásamt lifur.
Ragnar Bjarnason - Ástarsaga

Ástarsaga er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1972. Á henni flytur Ragnar Bjarnason tvö lög. Útsetning og hljómsveitarstjórn Jón Sigurðsson.

Um lag.

Lagið Ástarsaga hlaut miklar vinsældir á sínum tíma og trónaði vinsældarlista svo vikum skipti.
Staðarkirkja

Staðarkirkja getur átt við nokkrar kirkjur á Íslandi:
Úlan Bator

Úlan Bator (mongólska "Улаанбаатар") er höfuðborg Mongólíu. Í gegnum tíðina hefur borgin heitið mörgum nöfnum. Á árunum 1639-1706 hét hún Örgöö og á árunum 1706-1911 hét hún Ikh Khüree, Da Khüree eða einfaldlega Khüree. Íbúar borgarinnar eru um ein milljón talsins.
Przasnysz

Przasnysz er borg í miðhluta Póllands. Íbúar voru 17.110 árið 2004.
Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000

Árið 2000 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 89. skipti. KR vann sinn 22. titil. Styrktaraðili mótsins var Landssíminn. Þetta var í fyrsta skiptið frá árunum 1948-50 sem að KR-ingar vörðu titil sinn.
Hvatberi

Hvatberi er belglaga frumulíffæri sem sundrar fæðuefnum við hægan bruna (frumöndun) og framleiðir efni sem heitir ATP sem er eina efnið sem frumur geta notað sem orkulind, því eru hvatberar stundum kallaðir „orkuver frumna“. Hvatbera er að finna í flestum kjarnafrumum, þeir eru nokkrir míkrómetrar að lengd.

Hvatberar hafa sitt eigið erfðaefni sem er óskylt erfðaefni í kjarna frumunnar sem þeir finnast í. Því telja margir að eitt sinn hafi hvatberar verið sjálfstæðar lífverur, hugsanlega í léni dreifkjörnunga, en hafi seinna stofnað til samlífis við aðrar lífverur.
Símadeild karla í knattspyrnu 2002

Árið 2002 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 91. skipti. KR vann sinn 23. titil. Styrktaraðili mótsins var Síminn.
Alæta

Alæta er í dýrafræði dýr sem nærist á bæði jurtum og kjöti. Þekkt dæmi um alætur eru svín, hröfnungar og menn.

Bjarndýr eru flest alætur en mataræði einstakra dýra getur verið mjög breytilegt, frá því að vera eingöngu jurtir að því að vera eingöngu kjöt, eftir því hvaða fæða finnst í umhverfinu. Ísbirnir eru þannig skilgreindir sem kjötætur og pandabirnir sem jurtaætur. Þá eru það menn þar sem umhverfið skiptir eftirvill ekki öllu máli, félagslegar aðstæður skipta eflaust máli.
Mapútó

Mapútó (portúgalska: "Maputo") er höfuðborg og stærsta borg Mósambík. Borgin er hafnarborg og byggist efnahagur hennar aðallega í kringum höfnina. Samkvæmt opinberum tölum frá árinu 2007 búa þar 1.094.315 manns, en talið er að þar búi í raun mun fleiri.

Borgin var látin heita eftir herra Maputsu I foringja Tembe ættflokksins.
Fjórtán fóstbræður og Elly - Lagasyrpur

Lagasyrpur er 33-snúninga LP-hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1965. Á henni flytja Fjórtán fóstbræður ásamt Elly Vilhjálms og hljómsveit Svavars Gests lagasyrpur. Ríkisútvarpið annaðist hljóðritun hljómplötunnar, en hún var steypt hjá Nera a.s. í Noregi. Rafn Hafnfjörð tók forsíðumyndina, sem er úr garði Alþingishússins. Mynd á baksíðu tók Pétur Þorsteinsson. Setningu á plötuumslagi annaðist Prentsmiðja Jóns Helgasonar. Myndamót, prentun og umslag annaðist Kassagerð Reykjavíkur.

Hljómsveit Svavars Gests er þannig skipuð:

Magnús Ingimarsson raddsetti fyrir kór og hljómsveit.

Fjórtán Fóstbræður.

Fremri röð frá vinstri (sjá mynd á bakhlið umslags): Hákon Oddgeirsson, Ásgeir Hallsson, Ragnar Magnússon, Einar G. Þorsteinsson, Sigurður Jóelsson, Aðalsteinn Guðlaugsson og Einar Ágústsson.

Aftari röð frá vinstri: Árni Eymundsson, Jóhann Guðmundsson, Þorsteinn Helgason, Magnús Guðmundsson, Sigurður Símonarson, Guðmundur Helgi Guðmundsson og Garðar Jökulsson.
Asgabat

Asgabat (túrkmenska Aşgabat) er höfuðborg Túrkmenistan. Árið 2013 var áætlaður íbúafjöldi borgarinnar 860.000 manns. Helsta þjóðarbrot borgarinnar eru Túrkmenar, en auk þeirra er mikið af Rússum, Armenum og Aserum.
Savanna tríóið - Icelandic Folk Songs and Minstrelsy

Icelandic Folk Songs and Minstrelsy er 33-snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1965. Á henni flytur Savanna-tríóið íslensk þjóðlög og gamanvísur.
Georgetown (Gvæjana)

Georgetown er höfuðborg og stærsta borg Gvæjana. Borgin stendur við Atlantshaf og við Demerarafljót. Borgin er miðja stjórnsýslu og verslunar í landinu. Árið 2016 var áætlaður íbúafjöldi borgarinnar 130.000 manns (2012).
Flæmingjar

Flæmingjar eða flamingófuglar (fræðiheiti: "Phoenicopterus") eru ættkvísl háfættra, hálslangra og litríkra fugla. Þeir eru flokkaðir sem sérstakur ættbálkur en hafa áður verið flokkaðir með storkfuglum ("Ciconiiformes") og eru taldir skyldastir þeim og gásfuglum. Til ættkvíslarinnar teljast sex tegundir fugla, tvær í Gamla heiminum og fjórar í Nýja heiminum. Rauðflæmingi og karíbahafsflæmingi eru stundum álitnir vera tvær deilitegundir sömu tegundar.
1751

Árið 1751 (MDCCLI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Opinberar aftökur

Erlendis.

Fædd

Dáin
Dúsjanbe

Dúsjanbe (tadsikíska: "Душанбе") er höfuðborg og stærsta borg Tadsikistan. Árið 2014 bjuggu tæp 800.000 manns í borginni.

Orðsifjar nafnins eru ekki landfræðilegar heldur var í öndverðunni haldinn markaður eða sölutorg þar á mánudögum og Dúsjanbe þýðir mánudagur.
Ungverska

Ungverska er finnsk-úgrískt tungumál sem er talað í Ungverjalandi og nokkrum nágrannaríkjum. Það tilheyrir úrölsku tungumálafjölskyldunni.
SOAP

SOAP (Simple Object Access Protocol) er einfalt XML-samskiptamál sem gerir vefsíðum einfaldara fyrir að senda gögn yfir HTTP.
ASP

ASP (Active Server Pages) er túlkur notaður á vefþjónum. Forrit í ASP eru oftast skrifuð í forritunarmálinu VBScript en hægt er að nota mörg önnur forskriftumál.
Nóa

Nóa er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Akanmál

Akanmál ("Akan") er nígerkongó tungumál sem er talað í Gana.
15 (tala)

15 er náttúruleg tala. Talan á undan 15 er 14 og talan á eftir er 16.
Suður-Ameríka

Suður-Ameríka er heimsálfa sem er að öllu leyti á vesturhveli jarðar og að mestu leyti á suðurhveli jarðar. Suður-Ameríka er syðri hluti Ameríku sem er oft talin ein heimsálfa. Norðurhlutinn er Norður-Ameríka.

Suður-Ameríka á strönd að Kyrrahafí vestri, Atlantshafi í austri og Karíbahafi í norðri. Hún tengist Norður-Ameríku um Panamaeiðið í norðri. Í Suður-Ameríku eru tólf sjálfstæð ríki: Argentína, Bólivía, Brasilía, Ekvador, Gvæjana, Kólumbía, Paragvæ, Perú, Síle, Súrínam, Úrúgvæ og Venesúela; og tvær útlendur: Falklandseyjar og Franska Gvæjana. Við strönd álfunnar eru ABC-eyjarnar sem tilheyra Hollandi, Ascension-eyja (hluti af Sankti Helenu, Ascension og Tristan da Cunha sem tilheyrir Bretlandi) og Bouvet-eyja sem tilheyrir Noregi. Panama og Trínidad og Tóbagó eru stundum talin til Suður-Ameríku landfræðilega.

Suður-Ameríka er fjórða stærsta heimsálfan og sú fimmta fjölmennasta. Hún þekur 17.818.508 ferkílómetra og fjöldi íbúa álfunnar var áætlaður 423 milljónir árið 2019. Brasilía er langfjölmennasta Suður-Ameríkuríkið með yfir helming allra íbúa álfunnar, en þar á eftir koma Kólumbía, Argentína, Venesúela og Perú. Síðustu áratugi hefur Brasilía orðið leiðandi afl í álfunni bæði efnahagslega og í stjórnmálum.

Flestir íbúar Suður-Ameríku búa við austur- eða vesturströndina, en meira dreifbýli er innar og syðst í álfunni. Andesfjöll setja mikinn svip á landfræði vesturhluta Suður-Ameríku. Í austurhlutanum eru bæði hásléttur og stór láglendissvæði sem stórfljótin Amasónfljót, Órinókófljót og Paraná hlykkjast um. Stærstur hluti álfunnar er í hitabeltinu utan syðsti hluti Suðurkeilunnar sem er við miðbreiddargráðurnar.

Íbúasamsetning álfunnar er blanda af menningu frumbyggja og landnema frá Evrópu, Asíu og Afríku. Saga nýlendustefnu í Suður-Ameríku er löng og ein afleiðing hennar er að flestir íbúar tala ýmist spænsku eða portúgölsku. Samanborið við aðrar heimsálfur hefur saga Suður-Ameríku verið tiltölulega friðsæl og fá meiriháttar stríð átt sér þar stað.

Stærsta borg Suður-Ameríku er Sao Paulo í Brasilíu. Stærsta stöðuvatnið er Títícaca-vatn og hæsti tindur er Aconcagua í Andesfjöllum.
Hólshreppur

Hólshreppur er gamla nafn Bolungarvíkurkaupstaðar, áður en sveitarfélagið fékk kaupstaðarréttindi.

Jarðir í Hólshreppi 1858:
.is

.is er höfuðlén og þjóðarlén (ccTLD) Íslands. Internet á Íslandi hf. (ISNIC) hefur yfirumsjón með skráningum og rekstri höfuðnafnaþjóna léna undir því. Tilurð ISNIC og tilurð Internetsins sem slíks á Íslandi er samofin. Internet á Íslandi hf. (ISNIC) var stofnað 1995 til að halda utan um reksturinn á íslenska hluta Internetsins (ISnet). ISNIC var reist á grunni tveggja félagasamtaka; SURIS (Samtök um upplýsinganet rannsóknaraðila á Íslandi) og ICEUUG (Icelandic Unix Users Group) sem höfðu rekið ISnet frá því það var sett á laggirnar 1986. Fyrsta nettengingin var við evrópska EUnet-netið að tilstuðlan starfsmanna Háskóla Íslands og Hafrannsóknarstofnunar. Fyrstu .is-lénin voru hafro.is, hi.is og os.is (Orkustofnun). Fyrstu starfsmenn ISNIC voru Helgi Jónsson, sem einnig var framkvæmdastjóri félagsins til ársins 2007, og Maríus Ólafsson MSc. stærðfræðingur, sem er net- og gæðastjóri ISNIC. ISNIC var fyrsti íslenski aðilinn sem gerðist félagi í RIPE (Samtök netþjónustuaðila í Evrópu) og fékk fyrst íslenskra aðila úthlutað IP-tölu (130.208.0.0/16) og AS-númerinu 1850 (Autonomous System Number). Höfuðlénið .is var skráð hjá IANA 18. nóvember 1987 og verður því 25 ára undir lok árs 2012. Elsta íslenska lénið er hins vegar hi.is, þar var skráð ári fyrr eða 11. desember 1986.

Ekkert stofngjald er á .is-lénum. Árgjald, sem greitt er fyrir fram, er kr. 7.982 ISK m. virðisaukaskatti er fyrir rekstur og umsjón lénsins í eitt ár í senn.
Arabíska

Arabíska (العربية) er semískt tungumál sem er upprunið á Arabíuskaganum, en breiddist yfir stærra svæði með útbreiðslu Íslams og er nú talað víðast hvar alla leið frá Marokkó til Íraks. Arabíska er eitt helsta sameiningartákn þeirra sem í dag kalla sig Araba sem eru mun fleiri en þeir sem búa á Arabíuskaganum.

Arabísku má skipta í tvennt, bókmenntaarabísku og talaða arabísku. Sú fyrrnefnda er notuð í formlegu máli af flestum fjölmiðlum og í bókum nær alls staðar þar sem arabíska er töluð og er sú arabíska sem notuð er Kóraninum. Síðarnefnda gerðin skiptist hins vegar í margar mállýskur sem talaðar eru þvert yfir svæðið. Þær eru mjög misjafnar og skiljast jafnvel ekki af þeim sem tala aðrar mállýskur.

Stafróf.

Arabíska er skrifuð með arabíska stafrófinu, t.d. er arabíska skrifað svona á arabísku: العربية.

Málfræði.

Í arabísku er enginn ótiltekinn greinir en tiltekni greinirinn er -al. Í talmálinu fellur ellið á tiltekna greininum oft brott en það er ætíð ritað.

Arabíska hefur tvö málfræðileg kyn, karlkyn og kvenkyn. Lýsingarorð eftirsett og beygjast eftir kyni og tölu. Fleirtölusetning nafnorða er almennt óregluleg í karlkyni en regluleg í kvenkyni. 10 af hundraði karkyns nafnorða taka eftirskeytinu -ún til að mynda fleirtölu svo sem 'Múdarres' (kennari) - 'Múdarresún', 'Múhamí' (lögmaður) - 'Múhaníún', 'Múhandis' (verkfræðingur) - 'Múhandisún'. Kvenkyns nafnorð taka almennt viðskeytinu -at við myndun fleirtölu. Sagnorð beygjast í persónum, tölum og kynjum. Sögnin 'að vera' er ekki til í nútið framsöguháttar þó hana mætti finna í fornmálinu. Þannig þýðir; "Nahnú múslimí", 'við erum múslimar'.

Í arabísku beygjast sagnorð ekki í aðeins 2. tölum heldur 3. þar sem þær hafa tvítöluform.

Persónufornafn 2. p. beygist eftir kynjum. T. d. er „þú" = ka, þegar talað er við karlmann, ft. kum, en í kvk. er „þú" ki og í ft. kunna.

Tölur.

Þeir tölustafir (0 1 2 3 4 5 6 7 8 9) og það talnakerfi sem nú er notað um allan heim kom til Evrópu í gegnum arabísku og eru tölurnar því gjarnan kallaðar arabískar tölur en í reynd eru þær upprunnar frá Indlandi og í arabísku eru tölurnar einmitt kallaðar „indverskar tölur“. Arabíska er rituð frá hægri til vinstri líkt og hebreska, en tölur eru aftur á móti ritaðar frá vinstri til hægri.

Arabískar Tölur.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10
1103

Árið 1103 (MCIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
1121

Árið 1121 (MCXXI í rómverskum tölum)
1198

Árið 1198 (MCXCVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Elly Vilhjálms - Lög úr söngleikjum og kvikmyndum

Elly Vilhjálms er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1966.

Á henni flytur Elly Vilhjálms ásamt Hljómsveit Vic Ash lög úr söngleikjum. Útsetningar gerði Tony Russell trombónleikari. Forsíðumynd, Óli Páll Kristjánsson.
1195

Árið 1195 (MCXCV í rómverskum tölum)
Makúsji-kabón tungumál

Makúsji-kabón tungumál eru tungumál frá flokkum norðurkaríbamál. Þessi tungumál eru talað bara í Gvæjana.
Paris Hilton

Paris Whitney Hilton (fædd 17. febrúar 1981 í New York-borg) er bandarísk leikkona, popp-söngkona og milljónaerfingi. Síðan 2003 hefur hún verið með þætti sem kallast The Simple Life ásamt Nicole Richie. Snemma á árinu 2007 fékk hún 42 daga fangelsisvist fyrir að keyra undir áhrifum áfengis.

Kvikmyndir.

Paris Hilton hefur leikið í eftirfarandi kvikmyndum:
1192

Árið 1192 (MCXCII í rómverskum tölum)
Dögun

Dögun getur átt við:
1160

Árið 1160 (MCLX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Eufemía

Eufemía er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Panare

Panare ("Eñapa") er karíbamál sem er talað í Venesúela í Suður-Ameríku af 3.000 - 4.000 manns.
.kp

.kp er þjóðarlén Norður-Kóreu.
Evrópubandalagið

Evrópubandalagið (skammstafað EB) var upphaflega bandalag stofnað með undirritun Rómarsamningsins (25. mars 1957) en hét þá Efnahagsbandalag Evrópu (skammstafað EBE). Nafninu var síðar breytt í Evrópusambandið með Maastrichtsamningnum 1992. Stofnanir Evrópubandalagsins hafa frá 1965 einnig náð yfir Kola– og stálbandalag Evrópu (lagt niður 2002) og Kjarnorkubandalag Evrópu og þessi þrjú bandalög saman hafa síðan 1978 gengið undir nafninu Evrópubandalögin eða jafnvel bara Evrópubandalagið. Með Maastrichtsamningnum var EB gert að „fyrstu stoð“ Evrópusambandsins, sem þá var sett á stofn. EB stoðin var sú mikilvægasta af þremur stoðum Evrópusambandsins en margar stofnanir EB, t.d. ráðherraráðið og framkvæmdastjórnin, breyttu nöfnum sínum þannig að þær voru frekar kenndar við Evrópusambandið. Evrópubandalagið var svo formlega lagt niður 2009 með Lissabonsamningnum.
Honíara

Honíara er höfuðborg Salómonseyja. Árið 2009 bjuggu 64.609 í borginni.
1167

Árið 1167 (MCLXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
1190

Árið 1190 (MCXC í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Árni Tryggvason

Árni Tryggvason (f. 19. janúar 1924 að Víkurbakka á Árskógsströnd) er íslenskur leikari. Hann er faðir leikarans Arnar Árnasonar. Árni greindist með þunglyndi árið 2008.
Þjóðarlén

Þjóðarlén eru sá hluti rótarléna sem notuð eru af ríkjum, ósjálfstæðum ríkjum með heimastjórn og alþjóðasamtökum. Þjóðarlén eru tveir stafir sem taka langoftast mið af alpha-2 kóðanum í ISO 3166-1 staðlinum.
1653

Árið 1653 (MDCLIII í rómverskum tölum) var 53. ár 17. aldar sem hófst á miðvikudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
1041

Árið 1041 (MXLI í rómverskum tölum)
1024

Árið 1024 (MXXIV í rómverskum tölum)
Ingi Bárðarson

Ingi Bárðarson eða Ingi 2. (1185 – 23. apríl 1217) var konungur Noregs frá 1204 til dauðadags. Hann var sonur Sesselju, systur Sverris konungs og höfðingjans Bárðar Guttormssonar á Rein. Hann var kjörinn konungur af birkibeinum og sat í Þrándheimi eftir lát barnakonungsins Guttorms Sigurðssonar.

Konungsefni baglanna voru Erlingur steinveggur til 1207 og síðan Filippus Símonsson og réðu þeir yfir Víkinni. Þeir eru þó ekki taldir með í norsku kóngaröðinni. Ingi og Filippus gerðu með sér sátt á Hvítingsey árið 1208 og þegar þeir létust báðir árið 1217 var Hákon gamli kjörinn konungur af báðum hópum og þar með lauk loks deilum birkibeina og bagla og um leið norsku borgarastyrjöldinni sem staðið hafði með hléum frá dauða Sigurðar Jórsalafara 1130.

Ingi var ókvæntur en átti frilluborinn son. Hálfbróðir hans móðurmegin var Hákon galinn, sem var því einnig dóttursonur Sigurðar Jórsalafara og kom til greina þegar velja þurfti konung eftir lát Guttorms en var hafnað af því að faðir hans var sænskur. Hálfbróðir Inga föðurmegin var Skúli jarl Bárðarson.
1628

Árið 1628 (MDCXXVIII í rómverskum tölum) var 28. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á laugardegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Járnblendiverksmiðjan á Grundartanga

Járnblendiverksmiðjan á Grundartanga er verksmiðja Elkem Íslands (áður Íslenska járnblendifélagsins) á Grundartanga í Hvalfjarðarsveit. Verksmiðjan var gangsett þann 26. júní árið 1979. Meginafurð verksmiðjunnar er kísiljárn sem notað er við stálframleiðslu. Framleiðslugeta verksmiðjunnar er 120 þúsund tonn á ári og er hún nú næststærsti framleiðandi kísiljárns í heimi.

Eignarhald og rekstur.

Járnblendiverksmiðjan hefur alla tíð verið rekin af Íslenska járnblendifélaginu sem síðan 2008 heitir Elkem Ísland. Norska stórfyrirtækið Elkem AS hefur verið hluthafi í félaginu síðan 1976, og eignaðist það að fullu árið 2003. Elkem AS hefur verið í eigu China National Bluestar ("China National Bluestar (Group) Ltd.") síðan 2011, sem aftur á móti er í eigu kínverska ríkisfyrirtækisins ChemChina ("China National Chemical Corporation").

Íslenska járnblendifélagið var stofnað þann 28. apríl 1975 af Ríkisstjórn Íslands í samvinnu við bandaríska fyrirtækið Union Carbide. Rúmu ári eftir stofnun félagsins dró Union Carbide sig úr samstarfinu og í stað þess kom norska stórfyrirtækið Elkem AS. Ýmsir aðilar áttu hlut í félaginu áður en áður en Elkem AS eignaðist það að fullu árið 2003.
Guðmundur Guðmundsson

Guðmundur Guðmundsson getur átt við eftirfarandi:
Bjarni Ingvarsson

Bjarni Ingvarsson (f. 30. ágúst 1952) er íslenskur leikari og leikstjóri. Hann er einn af stofnendum Möguleikhússins og hefur leikið og stjórnað á þeim vettvangi. Einnig hefur hann sett upp sýningar með Hugleik og fleiri leikfélögum.
1640

Árið 1640 (MDCXL í rómverskum tölum) var 40. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á sunnudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Wicca

Wicca er nafn á nýtrúarhreyfingu sem alls konar hópar víðsvegar um heiminn sverja sig við. Hreyfingin kom fyrst fram á sjónarsviðið árið 1954 þá kynnt af breskum opinberum starfsmanni, Gerald Gardner að nafni, eftir að galdralögin á Bretlandi voru numin úr gildi. Gardner hélt því fram að Wicca væri ósvikin trúarbrögð sem ættu rætur að rekja til fornra þjóð- og galdrahefða sem höfðu farið hulduhöfði á bretlandseyjum frá fornöld og Wicca ætti því upphaf sitt að rekja til heiðins siðar fyrir tíð kristni í evrópu.

Aftur á móti hefur engum tekist að færa rökbundna sönnun fyrir fullyrðingum Gardners og í dag er það álitið að Gardner hafi sett saman Wicca sjálfur, þar sem mest af trúfræðilegu innihaldi þess er hægt að rekja til fyrirbæra sem sagnfræðirit frá 19. öldinni hafa þegar gefið til kynna.

Wicca virðist að mestu leyti byggt á enskum og keltneskum þjóðfræðum, enokíska kerfi Johns Dee, Thelema, Golden Dawn, Stregheria, tantrísku jóga og KJV Biblíunni.

Í nútímanum hafa mörg mismunandi afbrigði af Wicca verið búin til eftir þeirri reglu sem Gardner skapaði upphaflega og fékk viðurnefnið "Gardnerískt-Wicca". Þessi afbrigði byggja þó flest öll á sinni eigin sjálfstæðu trú, helgisiðum og athöfnum.
Alþjóðastofnun

Alþjóðastofnun eða alþjóðasamtök er samtök fullvalda ríkja sem hafa ákveðin markmið og reglur sem aðilar að þeim þurfa að fullnægja og fylgja eftir. Sem dæmi má nefna Evrópusambandið, Rauða krossinn eða Alþjóðagjaldeyrissjóðinn.

Alþjóðleg félagasamtök, sem á ensku útleggst sem „international non-governmental organization (NGO)“, eru samtök sem fyrir einstaklinga sem starfa þvert á landamæri. Nokkuð er um að þessi hugtök séu notuð frjálslega og þeim ruglað saman en almennt er notast við alþjóðastofnun um samtök ríkja og alþjóðasamtök eða alþjóðleg félagasamtök um frjáls félagasamtök.

Margar alþjóðastofnanir eru bundnar við ákveðin svæði eða jafnvel heimsálfur, t.d. Samband Suðaustur-Asíuríkja. Aðrar stofnanir eru hnattrænar, t.d. Sameinuðu þjóðirnar. Flestar alþjóðastofnanir og alþjóðasamtök eiga sér stofnsáttmála. Sem aðildarríki þurfa að samþykkja og, í sumum tilvikum, binda í lög.