arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þórður Sveinbjörnsson

Þórður Sveinbjörnsson (4. september 1786 – 20. febrúar 1856) var háyfirdómari, landfógeti og bæjarfógeti í Reykjavík. Hann var konungkjörinn alþingismaður 1845-1850 og forseti Alþingis 1847. Þórður var ritstjóri Sunnanpóstsins árið 1835.

Þórður fæddist á Ytra-Hólmi á Akranesi og voru foreldrar hans Sveinbjörn Þórðarson lögréttumaður á Hvítárvöllum og fyrri kona hans, Halldóra Jónsdóttir. Þórður lærði í heimaskóla hjá Geir Vídalín biskupi og útskrifaðist með stúdentspróf 1802. Hann var svo skrifari Stefáns Stephensen amtmanns í hálfan annan áratug en hóf lögfræðinám við Kaupmannahafnarháskóla 1817 og lauk prófi vorið 1820. Hann fékk heiðurspening háskólans 1819 fyrir ritgerð sögulegs efnis.

Þórður vann síðan um tíma í Rentukammerinu en var skipaður sýslumaður í Árnessýslu 1822 og fór þá til Íslands. Hann varð 1. assessor í Landsyfirrétti 1834 og háyfirdómari 1836 og þjónaði því embætti til dauðadags. Hann gegndi landfógetaembættinu og jafnframt bæjarfógetaembættinu í Reykjavík frá hausti 1835 til 24. febrúar næsta ár og aftur um sumarið nokkurn tíma og gegndi einnig störfum stiftamtmanns í nokkra mánuði 1836. Hann fékk konferensráðsnafnbót 1848.

Þórður sat á Alþingi sem konungkjörinn þingmaður fimm fyrstu þingin, var forseti þess 1847, og var jafnframt konungkjörinn fulltrúi á þjóðfundinum 1851.

Fyrri kona Þórðar var Guðrún Oddsdóttir Stephensen, ekkja Stefáns Stephensen, en börn þeirra dóu ung. Þau hjónin bjuggu í Hjálmholti í Flóa en þegar Þórður var skipaður dómari fluttu þau að Nesi við Seltjörn. Guðrún dó 1838 og tveimur árum síðar giftist Þórður Kristínu Cathrine Lauritzdóttur Knudsen, einni hinna kunnu Knudsenssystra, sem þóttu einhverjar helstu glæsimeyjar Reykjavíkur um 1830-40. Kristín var 27 árum yngri en Þórður en hafði nokkrum árum áður hneykslað Reykvíkinga með því að eignast barn með manni systur sinnar og þóttu því nokkur tíðindi í bæjarlífinu þegar hún giftist einum æðsta embættismanni landsins. Þórður ættleiddi son hennar, sem eftir það nefndist Lárus Sveinbjörnsson, og eignuðust þau Kristín svo átta börn saman. Á meðal þeirra voru Sveinbjörn Sveinbjörnsson tónskáld og Áróra, kona Christians Trampe greifa, sonar Jørgens Ditlevs Trampe stiftamtmanns.
Satan

Satan, einnig þekktur sem andskotinn, djöfullinn, kölski, fjandinn, fjárinn, skrattinn eða Lúsífer Morgunstjarna, er venjulega notaður sem tákn alls ills. Samkvæmt Biblíunni er hann drottnari Helvítis og erkióvinur Guðs. Í bókinni "Paradísarmissi" eftir John Milton er hann erkiengillinn Lúsífer sem að gerir uppreisn gegn Guði og var honum refsað með því að vera sendur til Helvítis þar sem hann er sagður drottna nú.
Ketilsfjörður

Ketilsfjörður (grænlenska: "Tasermiut") er fjörður norðvestan við Herjólfsnes á Suður-Grænlandi. Ketilsfjörður er um 70 km langur og víðast hvar um 2,5 km breiður. Mynni fjarðarins er um 25 km norðvestur af Herjólfsnesi en þar á milli eru Hellisey og Helliseyjarfjörður.
Bærinn undir sandinum

Bærinn undir sandinum (sem þekktari er meðal fornleifafræðinga undir danska nafninu "Gården under Sandet - GUS") er eitt merkasta uppgraftrarsvæði og mesti fornleifafundur á Grænlandi. Svæðið er á sléttu sem liggur hátt fáeina kílómetra frá jaðri skriðjökulsins innst í Ameralikfirðinum, sem norrænir Grænlendingar nefndu Lýsufjörð í Vestribyggð. Árið 1990 fundu tveir hreindýraveiðimenn allmikla tilhöggna timburstokka sem stungust þar út úr árbakka. Það leiddi til mikillar starfsemi fornleifafræðinga næstu árin og var grafið þar á hverju sumri á árunum 1991 til 1996. Kom í ljós að timburstokkarnir höfðu verið uppistöður í húsabyggingu af norrænni gerð. Höfðu húsin horfið undir margra metra þykkt lag af sandi og var nafnið dregið af því.

Uppgröfturinn sýndi fram á að þar hafði verið búið frá því um miðja elleftu öld og langt fram á þá fjórtándu. Elsta húsið hafði verið langhús sem snemma hafði brunnið. Síðan tók við húsabygging með stöðugum viðbótum og endurbyggingum þar til bærinn var yfirgefinn. Fljótlega eftir það fylltist hann af sandi sem barst fram í jökulhlaupi.

Þann tíma sem bærinn var í byggð var hann endurbyggður að minnsta kosti átta sinnum, stækkaður og minnkaður, vistarverum bætt við eða þær teknar burt. Höfðu verið í bænum samanlagt 63 herbergi og aðrar vistarverur á þessu tímaskeiði. Byggingarefnið var torf og grjót og auk þess timbur. Hægt var að sjá á maðkaholum að megnið af timbrinu hafði verið rekaviður. Voru íveruhús íbúa, skemmur, vinnustofur og gripahús sambyggð og húsagerðin því öll áþekk torfhúsum á Íslandi.

Húsdýr voru allmörg á bænum en gripahúsin voru af ýmsum stærðum á búsetutímanum og þau stærstu sennilega elst. Þar voru kindur, geitur, kýr, hestar og hundar. Beinafundir sýna hins vegar að megnið af kjötmetinu kom af veiðidýrum, selum og hreindýrum en húsdýr voru höfð til mjalta og ullar.

Stórar trétunnur sýndu greinilega að gerðar voru ýmsar tegundir af sýrðum mjólkurafurðum.  Húsamýs voru fjölmargar og að auki mátti finna leifar af höfuðlús og sníkjudýrum sem einkum leggjast á skepnur, enda fundust margar greiður og lúsakambar.

Ullarnýting var mikilvæg og mátti sjá það um bæinn allan. Ýmsar gerðir af spunasnældum, halasnældur, snældusnúðar og tvinningarsnældur og vaðmálsbútar fundust hér og þar. Þar að auki fannst heil vefstofa með leifum af uppréttum vefstól 140 cm breiðum og yfir 90 kljásteinar.

Íbúar virðast hafa verið trúræknir, víða má sjá krossmörk rist í tré og einnig nokkra minni krossa. Rúnakunnátta virðist einnig hafa verið nokkur á öllum ábúðartímanum, má sjá rúnaristur á mörgum áhöldum og öðrum hlutum. Þar á meðal má sjá að á bænum hefur búið einn Bárður, tveir með nafnið Þór og ein Björk. Talsvert hefur fundist af leikföngum, sérstaklega útskornir fuglar og dýr. Einnig haganlega útskornar hirslur og fjalir og nokkrar teikningar ristar á fjalir. Sú merkilegasta er af beisluðu hreindýri sem þykir benda til þess að íbúar hafi tamið hreindýr.

Uppgröfturinn á "Bænum undir sandinum" hefur gefið einstaka innsýn í líf norrænna manna á Grænlandi á miðöldum og sýnt að það var í flestum atriðum nauðalíkt lífi annarra norrænna manna við strendur Norður-Atlantshafs.
Eingildi

Eingildi lýsir frumeindum með aðeins eina gildisrafeind, það er að segja, með gildistöluna 1. Öll frumefni í flokki 1 í lotukerfinu eru eingild. Dæmi um eingild fumefni eru til dæmis vetni og litín.
Malagasíska

Malagasíska er annað tveggja opinberra tungumála Madagaskar, hitt verandi franska. Hún er móðurmál flestra Madagaskarbúa.

Í Malagasísku er mikilvægur munur á hversdagsmáli og viðhafnarmáli („kabaly“). Viðhafnarmál er óeiginlegt og óbeint. Orðaröð í malagasísku er VOS (sagnorð - andlag - frumlag).

Íbúarnir Madagaskar fluttu til Madagaskar frá Indónesíu, og tungumálið kom þaðan með þeim. Þannig er malagasíska skipuð í ætt með ástróneskum tungumálum.

Malagasíska notast við Latneska stafrófið.

Malagasísk safnorð hafa sérstaka „tilvísunarmynd,“ sem er aðgreind frá germynd og þolmynd.
Karl 10. Gústaf

Karl 10. Gústaf (8. nóvember 1622 – 13. febrúar 1660) var konungur Svíþjóðar frá 1654 til dauðadags. Hann var sonur Jóhanns Casimir, greifa af Pfalz og Katrínar Svíaprinsessu, dóttur Karls 9.. Kristín Svíadrottning fékk hann samþykktan sem arftaka sinn árið 1649 og hann tók við embætti þegar hún sagði af sér fimm árum síðar. Hann giftist 1654 Heiðveigu Leónóru af Holstein-Gottorp og átti með henni ríkisarfann Karl 11.. Hjónaband þeirra var bandalag milli sænsku krúnunnar og hertogans af Holtsetalandi gegn Danmörku.

Stríðið gegn Póllandi.

Sumarið 1655 réðist hann gegn Pólsk-litháíska samveldinu og lagði brátt undir sig bæði Varsjá og Kraká, en Jóhann 2. Casimir flúði til Slésíu. Honum hélst illa á sigrinum, neitaði að boða pólska þingið til að fjalla um lögmæti landakrafna hans og hann lenti því í vandræðum þegar Jóhann sneri aftur með her sinn.

Innrásin í Danmörku.

Þegar Danir gengu á lagið og sögðu honum stríð á hendur 1. júní 1657 notaði hann tækifærið til að hverfa með leifar hersins frá Póllandi og réðist inn í Jótland þar sem danski herinn kom engum vörnum við. Um veturinn bjóst hann til þess að ferja herinn yfir á eyjarnar, en vegna gríðarlegra frosta í lok janúar 1658 myndaðist nægilega sterkur ís á Litlabelti og Stórabelti að sænski herinn gat gengið yfir með allan sinn farangur. Eftir málamyndamótstöðu gáfust Danir upp og undirrituðu Hróarskeldufriðinn 26. febrúar þar sem þeir gáfu Svíum eftir öll lönd Danmerkur austan Eyrarsunds, auk Þrændalaga í Noregi.

Önnur innrásin í Danmörku.

7. júlí sama ár rauf Karl friðinn við Danmörku og gerði aftur innrás frá Holtsetalandi í því augnamiði að leggja landið undir sig. Hann náði allri Danmörku á sitt vald nema Kaupmannahöfn sem hélt áhlaupið út. Í orrustunni um Eyrarsund beið sænski flotinn ósigur gegn hollenskum og dönskum flota 29. október. Hollendingar og Danir hröktu sænska herinn smátt og smátt frá eyjunum og Jótlandi og 13. febrúar 1660 lést Karl. 26. maí 1660 var aftur undirritað friðarsamkomulag, Kaupmannahafnarfriðinn, þar sem Danir fengu Borgundarhólm og norsku héruðin til baka, en gáfu eftir tilkall til landanna austan Eyrarsunds.
Búrmíska

Búrmíska telst til tíbetsk-búrmískra mála innan sínó-tíbesku málaættarinnar. Málið er opinbert í Mjanmar (Búrma) og talað af um 25 milljónum manna.
Við hættumörk

Við hættumörk er lýsing á ástandi stofns í flokkunarkerfi Alþjóðlegu náttúruverndarsamtakanna - IUCN. Taldar eru líkur á því að tegundir í þessum flokki muni lenda í hættuflokki í náinni framtíð. Við matið er stuðst við sömu mælikvarða og þá sem ákvarða hvort tegund telst vera í hættu, t.d. samdráttur búsvæða eða fækkun einstaklinga. Samtökin leggja áherslu á reglulegt eftirlit með tegundum í þessum flokki. Eftir 2001 voru tegundir sem áður hefðu flokkast sem „háðar verndarsvæðum“ settar í þennan flokk.

Á listanum yfir tegundir við hættumörk eru 2423 dýrategundir og 1050 jurtir. Við þetta má bæta þeim um 400 tegundum sem voru í „háð verndarsvæðum“-flokknum.
Savannakhet

Savannakhet er höfuðstaður í samnefndu héraði í suðurhluta Laos. Íbúafjöldi í borginni er um 70 000 árið 2000 en í öllu héraðinu um 120 000. Formlega heitir borgin Kaysone Phomvihane eftir aðalleiðtoga Pathet Lao og þar að auki hefur hún heitið Khanthabouli. Öll þrjú nöfnin eru notuð í bókum og á kortum en Savannakhet er það nafn sem notað er í daglegu samhengi. Borgin er önnur stærsta borg Laos eftir Vientiane. Kaysone Phomvihane fæddist í borginni.

Stór hluti íbúanna hafa ekki laosku að móðurmáli heldur tala tungumál þjóðaflokkana frá fjallasvæðunum auk Taílendinga og Víetnama. Stór hluti Víetnamana eru kristnir enda er í borginni stærsta kaþólska kirkjan í Laos. Þar er einnig frægt búddistamusteri, "Wat Sainyaphum", sem byggt var á 15. öld. Skammt utan við borgina er stúpan "That Ing Hang" sem er eitt helgasta takmark pílagrímsferða búddista í Laos.

Ein af tveimur brúm yfir fljótið Mekong frá Laos til Taílands liggur frá Savannakhet yfir að Mukdahan. Brúin var opnuð fyrir umferð í janúar 2007. Enda er borgin mikil verslunarmiðstöð fyrir suðurhluta Laos og einnig mikilvægur samgöngutengill milli Taílands og Víetnam.
Royan

Royan er hafnarborg í suð-vesturhluta Frakklands. Fólksfjöldi árið 1999 var 17.102 og heildarflatarmálið borgarinnar er 19,30 km². Íbúar borgarinnar eru kallaðir "Royannais".
Ríddu mér

Baise-moi (franska: "Ríddu mér") er skáldsaga eftir franska rithöfundinn Virginie Despentes, gefin út árið 1999. Samnefnd kvikmynd byggð á bókinni var frumsýnd árið 2000.
Landfræðingur

Landfræðingur er það starfsheiti sem maður sem hefur lokið háskólanámi í landfræði hlýtur.
Midnight Club 2

Midnight Club 2 er leikur fyrir PlayStation 2 sem var gefinn út árið 2002. Í honum keppir maður í götukappakstri í þremur borgum:

Það er hægt að keyra á mörgum tegundum bíla og mótorhjóla.Bílarnir skemmast ef keyrt er á hús eða aðra hluti.Á endanum springur bíllinn ef skemmdarmælirinn fyllist.
Norðurárdalur (Skagafirði)

Norðurárdalur er dalur í austanverðum Skagafirði og tilheyrir Akrahreppi en mörkin milli Blönduhlíðar og Norðurárdals eru um Bóluá. Um dalinn liggur Þjóðvegur 1 upp á Öxnadalsheiði.

Dalurinn liggur fyrst til austsuðausturs en sveigir fljótlega til norðausturs. Norðurhlíð hans frá Bólugili kallast fyrst Silfrastaðafjall en síðan tekur Kotaheiði við og nær fram að Valagilsá. Þar tekur Silfrastaðaafrétt við. Hann tilheyrði áður Silfrastöðum en er nú eign hreppsins. Sunnan dalsins er Krókárgerðisfjall og síðan Borgargerðisfjall og fremst Virkishnjúkur. Vestan við Virkishnjúk gengur inn djúpur þverdalur og kallast norðurhlíð hans Egilsdalur en suðurhlíðin Tungudalur og er þá komið yfir á Kjálka.

Nokkurt undirlendi er í dalnum, þó minnst um miðbik hans, og þar fellur Norðurá um víðáttumiklar eyrar og hefur flæmst víða um þær í áranna rás. Í hana falla ýmsar þverár, þar á meðal Kotaá, Valagilsá, Króká og Egilsá. Sumar ánna gátu verið miklir farartálmar áður en þær voru brúaðar, einkum þó Valagilsá. Dalurinn er veðursæll og víða ágætlega gróinn og nú er hafin mikil skógrækt í Silfrastaðafjalli. Þar hafa á síðustu árum verið gróðursettar yfir milljón trjáplöntur.

Mikil skriðuföll urðu í Norðurárdal 6. júlí 1954 eftir stórrigningar sem gengið höfðu yfir sólarhringinn á undan og ollu þau miklum skemmdum, einkum á Fremri-Kotum, þar sem skriða staðnæmdist rétt ofan við íbúðarhúsið, en einnig á Ytri-Kotum, sem þá voru farin í eyði.

Lengst af voru 7 bæir í byggð í Norðurárdal en aðeins þrír eru eftir, Fremri-Kot, Egilsá og Silfrastaðir. Egilsá fór í eyði 2009 en var aftur komin í byggð 2010. Þar var lengi rekið sumardvalarheimili fyrir börn og síðar skólaheimili fyrir seinfæra og þroskahefta unglinga.

Bæir í Norðurárdal.

Í byggð:

Eyðibýli:

Fornbýli:
Guðmundur Árnason

Guðmundur Árnason (fæddur 20. september 1963) er stjórnmálafræðingur og ráðuneytisstjóri í Fjármálaráðuneytinu. Hann er fæddur á Eskifirði.

Fjölskylda.

Foreldrar hans eru Árni Halldórsson, fyrrverandi skipstjóri og útgerðarmaður, og Ragnhildur Kristjánsdóttir, fyrrverandi fjármálastjóri. Eiginkona Guðmundar er Sólveig Berg Emilsdóttir arkitekt, en börn þeirra eru Birna (f. 1992) og Kristján (f. 1999). Systkini Guðmundar eru Kristín Aðalbjörg Árnadóttir sendiherra, Halldór Árnason framkvæmdastjóri, Björn Árnason framkvæmdastjóri, og Sigrún Árnadóttir bæjarstjóri í Sandgerði.

Menntun.

Guðmundur lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Hamrahlíð 1984, bakkalárprófi í stjórnmálafræði frá Stirling-háskóla í Skotlandi 1989 og meistaraprófi í alþjóðastjórnmálum frá háskólanum í Sussex í Englandi 1990. Lokaritgerð hans fjallaði um Norðurlöndin og pólitískan samruna í Evrópu.

Starfsferill.

Guðmundur starfaði við sérverkefni fyrir forsætis- og fjármálaráðuneyti 1991, var skipaður deildarstjóri í forsætisráðuneyti í ársbyrjun 1992, skipaður skrifstofustjóri í sama ráðuneyti frá ársbyrjun 1996, var í leyfi þaðan frá 1998 til 2000 er hann starfaði sem ráðgjafi (e. Senior Advisor) við Norræna þróunarsjóðinn í Helsinki (NDF) þar sem hann sinnti einkanlega málefnum Afríku, hóf á ný störf sem skrifstofustjóri í forsætisráðuneyti árið 2000, settur ráðuneytistjóri í menntamálaráðuneyti í september 2002, skipaður ráðuneytisstjóri í því ráðuneyti í mars 2003. Hann fór aftur til starfa í forsætisráðuneytinu frá janúar 2009 til loka apríl sama ár. Hann var settur ráðuneytisstjóri í fjármálaráðuneytinu í júni 2009.
Sveitabær

Sveitabær er bújörð í dreifbýli. Sveitabæir sem farnir eru í eyði kallast eyðibýli.

Bæir í ábúð voru 4.638 árið 1994 en þá eru taldar allar jarðir sem voru skráð lögheimili einhvers, hvort sem þar var stundaður einhver búskapur eða ekki. Sama ár voru skráðar eyðijarðir 1.836.
Borðtennisdeild KR

Borðtennisdeild KR var stofnuð þann 1. júlí, 1969 af tveimur borðtennisáhugamönnum og KR-ingum, þeim Sveini Áka Lúðvíkssyni og Pétri Ingimundarsyni. Hjá deildinni geta börn á öllum aldri æft borðtennis og fara æfingar fram í Íþróttahúsi Hagaskóla, Neshaga 3.

Saga.

Deildin var stofnuð 1969 og strax skipuðu KR-ingar sér í fremstu röð í þessari ungu íþróttagrein. Fyrsti titillinn vannst árið 1971. Borðtennissamband Íslands var stofnað ári síðar og var þar kjörinn formaður Sveinn Áki Lúðvíksson sem gegndi því embætti í 18 ár.

Fyrst var keppt um Íslandsmeistaratitil í liðakeppni árið 1975 og varð KR að sætta sig við 2. sætið á eftir Erninum. Ári síðar vinnur KR hinsvegar titilinn og hefst þá ein lengsta sigurganga nokkurs íslensks liðs í nokkurri íþróttagrein því titillinn vannst 19 ár í röð, eða frá 1976-1994. Tuttugasti titillinn kom síðan í hús árið 2008.
Grand Theft Auto

Grand Theft Auto (GTA) er tölvuleikjaröð sem Dave Jones framleiddi. GTA var upphaflega gerður fyrir PlayStation en síðar hafa verið framleiddar aðrar útgáfur af honum. Leikurinn gengur út á ýmis verkefni, en - eins og nafnið gefur til kynna - er hægt að stela bílum og nota til að leysa verkefnin. Þá er leikurinn einnig þekktur fyrir ofbeldi.
Hvarfið

Hvarfið er hlíð Hvarfsfjalls (eða Hvarfshnjúks) á milli bæjanna Ytrahvarfs og Syðrahvarfs í Dalvíkurbyggð. Þar mætast Svarfaðardalur og Skíðadalur. Þarna eru gróðursælir urðarhólar og talsvert kjarr og útsýn fögur um byggðir dalanna enda er þar allmikil frístunda- eða sumarbústaðabyggð. Mikið berghlaup hefur fallið úr Hvarfshnjúk og kastast niður hlíðina og ystu tungur þess ná vestur yfir Skíðadalsá og upp í brekkurnar þar á móti og mynda fallega og vel gróna urðarhóla. Sá hluti berghlaupsins kallast Dælishólar. Tungurétt, skilarétt Svarfdælinga, er skammt fyrir utan hólana. Berghlaupið, sem kallast einu nafni Hvarfið, er með stærstu berghlaupum á Íslandi og virðist hafa fallið skömmu eftir ísaldarlok.

Heimildir.
Hringspinnir

Hringspinnir (fræðiheiti: "Malacosoma neustria") er náttfiðrildi af ætt spunafiðrilda. Hringspinnir er gulbrúnn með allt að 3 cm vænghaf. Kvendýrið verpir eggjum í skrúflínuferil á fingurgildar trjágreinar. Lirfur hringspinna nærast á laufi ýmissa trjáa og eru meindýr í ávaxtarækt.
Sápa

Sápa er yfirborðsvirkt efni sem er notað með vatni til þvotta og hreinsunar. Hún er fáanleg í föstu formi sem stykkjasápa (sbr. handsápa) og einnig í duft- eða vökvaformi. Efnafræðin útskýrir sápu sem salt af fitusýrum, en sápa er yfirleitt framleidd með efnahvarfi þar sem fita og sterkur basi eins og vítissódi (natríumhýdroxíð), pottaska (kalíumhýdroxíð) eða vatnssneytt natríumkarbónat koma saman. Oft er basinn unninn úr ösku harðviðar.
Vecht

Vecht er á sem rennur bæði um Þýskaland og Holland og er ein af þverám Rínarfljóts. Hollandsmegin er áin oft kölluð Utrecht Vecht til aðgreiningar frá OverIjssel en hluti árinnar er oft kölluð OverIjssel til aðgreiningar frá þýska hluta árinnar. Lengd árinnar Vecht er 162 km, þar af eru 107 km í Þýskalandi. Vecht á upptök sín í Baumberge hæðum í þýska fylkinu North Rhine Westfalen, nálægt borginni Munster í Þýskalandi. Landsvæðið meðfram ánni kallast Vecht-Streek
Grice

Grice getur átt við:
Kristilegi demókrataflokkurinn (Ítalía)

Kristilegi demókrataflokkurinn á Ítalíu var stjórnmálaflokkur sem aðhylltist stjórnmálastefnu kristilegra demókrata sem er eitt afbrigði félagshyggju. Flokkurinn var stofnaður skömmu eftir Síðari heimsstyrjöld. Hann var arftaki ítalska alþýðuflokksins ("Partito Popolare Italiano") sem presturinn Don Luigi Sturzo hafði stofnað 1919 en fasistastjórnin lýst ólöglegan 1925. Flokkurinn var stærsti flokkur Ítalíu frá 1948 til 1992 og myndaði ávallt ríkisstjórn með minni flokkum, eins og frjálslynda flokknum, lýðveldisflokknum og jafnaðarmönnum til 1963 þegar hann myndaði fyrstu vinstri-miðjustjórnina með sósíalistum. Flokkurinn lagðist af í kjölfar hneykslismála í tengslum við Mani pulite-réttarhöldin 1992 til 1994.
Njálsbrenna

Njálsbrenna er atburður í Njálu þar bærinn Bergþórshvoll var brenndur og inn í honum brenna Njáll og Bergþóra kona hans og synir þeirra.

Mörður hafi misst alla fylgjendur sína til Höskulds sem var vinsælli goðorðsmaður en hann. Valgarður faðir Marðar ráðlagði honum að snúa Höskuldi og Njálssonum á móti hvor öðrum til að fá fylgið aftur. Mörður gerðist mikill vinur Njálssona. Mörður reyndi að eggja Höskuld í víg gegn Njálssonum en Höskuldur sagðist frekar vilja deyja af þeim en að hann geri þeim nokkuð illt. Mörður reyndi þá að eggja Njálsyni í víg gegn Höskuldi og það tókst. Saman fóru þeir allir til Ossabæjar um morguninn og Skarphéðinn drap Höskuld en allir veittu þeir honum mein. Mörður lýsti vitlaust frá drápinu og sleppti hans þáttöku. Málið var gert ónýtt í gegnum lagalegu leiðina.

Flosi var reiður yfir dauða Höskulds og bað frændur sína um að fjölmenna á þing. Flosi og menn hans stoppa við í Ossabæ hjá Hildigunni. Hildigunnur lét hann hafa blóðugu skikkju Höskuldar og eggjaði hann óbeint til hefnda.Njálssynir fá mikla liðveislu á þingi. Dæmendur vildu ekki nota utanferðir og því ákváðu þeir að gera Höskuld dýrari en nokkurn annan, hann átti að vera bættur þremur manngjöldum (600 silfur). Menn lögðu í púkk og brátt hafði peningurinn safnast fyrir í haug en Njáll lagði silkislæður ofan á hrúguna. Þegar Flosi tók við sættinni lyfiti hann klæðunum upp og sakaði Njál um hommaskap. „ karl hinn skegglausi, því margir vita eigi, er hann sjá, hvort hann er karlmaður eða kona.“. Skarphéðinn svaraði fyrir föður sinn og kastaði bláum brókum til Flosa og sagði hann þurfa þær þegar hann verður brúður Svínfellsáss níundu hverja nótt. Flosi neitaði að taka við fénu og sagði að hann myndi hefna.

Flosi talaði við hópinn sem vildi Njálssyni dauða, þeir ákváðu að hittast á drottinsdag undir Þríhyrningshálsum og fara saman til Bergþórshvols og ráðast á þá með járni og eldi. Þeir sem myndu ekki mæta yrðu drepnir. Hróðný frétti að Ingjaldur frá Keldum, bróðir hennar ætlaði að vera með í aðför gegn Njálssonum og lét Njál vita að vera varkár yfir sumarið. Grímur og Helgi voru að fara til annars bæjar þegar þeir hittu förukonur sem sögðust hafa séð Flosa með marga menn, þeir snúa þá aftur til Bergþórshvols.

Þegar Flosi og menn hans komu að Bergþórshvoli stóðu þrír tugir fyrir utan. Njálssynir og Kári ásamt húskörlum. Njáll sagði fólkinu sínu að koma inn í hús og verjast þar. Flosi náði ekki að komast inn vegna mikillar mótstöðu svo þeir ákváðu að brenna þá inni. Þeir kveiktu í arfasátunni en Njáll fékk hann til að hleypa konum, börnum og húskörlum út. Helgi Njálsson reyndi að fara í kvennmannsklæði til að laumast út en það uppgvötaðist. Flosi hjó höfuðið af Helga. Flosi bauð Njáli og Bergþóru að fara út en Njáll sagðist frekar vilja brenna inni en að lifa við þá skömm að vera of gamall til að hefna sona sinna. Bergþóra vildi deyja með bónda sínum. Þau lögðust til hvílu sinnar, signdu sig og lögðu uxahúð yfir sig. Kári náði að sleppa út og Grímur og Skarphéðinn tróðu eldinn en Grímur féll dauður niður í honum miðjum. Skarphéðinn hélt áfram en þá féll þekjan og hann festist þar á milli hennar og gaflhlaðsins.
Sjálfsmorðsárás

Sjálfsmorðsárás er árás á hernaðarlegt eða borgaralegt skotmark þar sem árásarmaðurinn er meðvitaður um það að árásin mun að öllum líkindum fela í sér dauða hans sjálfs (sjá sjálfsmorð). Aðferðir við sjálfsmorðsárásir eru margvíslegar og til eru dæmi um bifreiðar fullar af sprengiefni, farþegavélar og sprengjuvesti. Þótt til séu gömul dæmi um sjálfsmorðsárásir, þær þekktustu kannski kamikaze-árásir japanskra flugmanna í Síðari heimsstyrjöld, varð þessi árásaraðferð fyrst áberandi á 9. áratug 20. aldar. Árið 2005 voru 460 sjálfsmorðsárásir framkvæmdar í heiminum samanborið við 81 árið 2001.
Bakarí

Bakarí er búð sem býr til og/eða selur bakkelsi, búið til af bökurum. Það eru til margar mismunandi gerðir af bakaríum. Til eru bakarí sem þjóna aðeins þeim tilgangi að baka bakkelsið sem síðan er selt í verslunum eða í öðrum bakaríum. Til eru bakarí sem búa til sitt eigið bakkelsi og selja á staðnum. Síðan eru til bakarí sem eru einksonar útibú fyrir önnur bakarí. Þau selja bakkelsi en baka ekkert sjálf, slík bakarí eru oft einnig rekin sem kaffihús.
Ingveldur Hjaltested - Sextán einsönsglög

Ingveldur Hjaltested - Sextán einsönsglög er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1982. Á henni syngur Ingveldur Hjaltested íslensk sönglög. Jónína Gísladóttir píanóleikari annast undirleik. Hljóðritun fór fram hjá Tóntækni. Tæknimaður: Sigurður Árnason. Ljósmyndun á framhlið: Íris Gunnarsdóttir. Ljósmundun á bakhlið: Guðmundur Ingólfsson. Prentun: Prisma
MMS

MMS eða mms. getur átt við: