arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Poul Stigsen Hvide

Poul Stigsen Hvide eða Páll Stígsson (d. 3. maí 1566) var danskur aðalsmaður sem var höfuðsmaður (hirðstjóri) á Íslandi laust eftir miðja 16. öld og er helst minnst fyrir það að í hans tíð var Stóridómur lögtekinn.

Afabróðir Páls var Otti Stígsson, hirðstjóri á Íslandi 1542-1547 og aftur sumarið 1551, og hálfbróðir hans var Henrik Krag, sem tók við hirðstjórn af Páli. Páll virðist árið 1525 hafa verið í þjónustu danska aðalsmannsins Anders Bille og árið 1528 fylgdi hann Danakonungi í utanlandsferð. Árið 1529 var hann kominn í þjónustu Jørgen Friis biskups í Viborg.

Páll var orðinn fógeti á Bessastöðum 1554 og gegndi því starfi líklega allan tímann á meðan Knud Stensen var hirðstjóri og tók svo við hirðstjóraembættinu árið 1559, fékk skipunarbréf frá konungi 28. mars 1560 og gegndi embættinu til dauðadags en hafði raunar ári áður fengið embætti í Noregi sem hann var þó ekki búinn að taka við.

Hann var að mörgu leyti hæfur stjórnandi en harður, konunghollur og duglegur embættismaður, efldi mjög konungsvaldið á Íslandi og þótti röskur við að innheimta gjöld til konungs en virðist hafa komið vel saman við flesta valdamenn landsins. Hann var líka trúrækinn og siðavandur og er ekki síst minnst fyrir Stóradóm, sem leiddur var í lög í embættistíð hans, þótt hann sé varla einn ábyrgur fyrir honum.

Páll reið ofan í keldu (sumir sögðu fjóshaug eða hlandfor) skammt frá Bessastöðum vorið 1566 og drukknaði. Hann var grafinn fyrir framan altarið í Bessastaðakirkju. Á legsteini hans standa orðin „justus, castus, amans religionis“ eða „réttvís, hreinlífur og trúrækinn“. Hann var ókvæntur. Henrik Krag hálfbróðir hans, sem hafði verið hjá honum á Íslandi, tók við hirðstjórastarfinu eftir hann.
Ferðaskrifstofa ríkisins

Ferðaskrifstofa ríkisins (enska: "Statourist", sbr. ferðaskrifstofu Sovétríkjanna Intourist) var íslensk ferðaskrifstofa í eigu íslenska ríkisins sem var stofnuð 1936 á kreppuárunum með einkaleyfi til reksturs ferðaskrifstofu fyrir erlenda ferðamenn á Íslandi. Á þeim árum færðist mjög í vöxt að erlend skemmtiferðaskip kæmu við á Íslandi og ferðaþjónusta vaxandi atvinnugrein. Ferðaskrifstofan átti að auglýsa þjónustu í boði innanlands, hafa eftirlit með verðlagi þjónustunnar svo ekki væri okrað á ferðamönnum, hafa eftirlit með gæðamálum hjá hótelum og veitingahúsum, sjá um bókanir og markaðssetningu Íslands sem ferðamannalands erlendis. Ferðaskrifstofan var fjármögnuð með sérstökum skatti á selda farmiða sérleyfishafa áætlanabifreiða. Hún úthlutaði einnig starfsleyfum til annarra ferðaskrifstofa víða um land. Fyrsti forstöðumaður ferðaskrifstofunnar var Eggert P. Briem og voru skrifstofur hennar til húsa við Tryggvagötu. Eini starfsmaður stofnunarinnar í upphafi var Ragnar E. Kvaran með starfsheitið „landkynnir“. 1938 var minjagripasala opnuð í húsnæði Ferðaskrifstofunnar. Ferðaskrifstofan heyrði undir skipulagsnefnd atvinnumála sem Stjórn hinna vinnandi stétta kom á fót til að bregðast við kreppunni. Ferðaskrifstofan var harðlega gagnrýnd af Sjálfstæðismönnum og eftir að ný þjóðstjórn var mynduð í apríl 1939 var hún lögð niður.

Eftir Síðari heimsstyrjöld var ákveðið að endurreisa Ferðaskrifstofu ríkisins til að sjá um upplýsingagjöf til erlendra ferðamanna og orlofsferðir stéttarfélaga. Fljótlega varð Ferðaskrifstofan líka áberandi í hótel- og gistihúsarekstri víða um land.

Einkaleyfi Ferðaskrifstofu ríkisins var tekið aftur árið 1964 um leið og Ferðamálaráð var stofnað en Ferðaskrifstofan var áfram áberandi í íslenskri ferðaþjónustu og sá til dæmis um bókanir fyrir ríkisstofnanir auk reksturs hótela. Árið 1988 var henni breytt í hlutafélag og 2/3 hlutanna seldir starfsmönnum undir heiti Ferðaskrifstofu Íslands. Árið 1992 var Ferðaskrifstofan að fullu einkavædd sem hluti af starfi einkavæðingarnefndar og hlutur ríkisins seldur.
Imbrudagar

Imbrudagar eru þriggja daga föstutímabil fjórum sinnum á ári, og eru eins konar inngangur að árstíðunum fjórum. Imbrudagar eru með elstu helgisiðum kristninnar. Dæmi um þessar föstur má finna í Róm frá því snemma á 3. öld. Líkar föstur eru þekktar í gyðingdómi og tengdust í upphafi ársverkum í akuryrkju. Nafnið Imbrudagar virðist fengið úr fornenskri útgáfu af latnesku heiti þessara daga. Snemma voru þessir dagar einnig kallaðir sæludagar eða sæluvikur. Í kaþólskum sið tíðkaðist á þessum dögum að afhenda fátækum ölmusugjafir. Imbrudagar eru á þessum dögum eftir öskudegi, eftir hvítasunnudegi, eftir krossmessu (14. september) og eftir Lúcíumessu (13. desember). Imbrudagar eru þakkar- og bænadagar á tímamótum árstíðanna en einnig iðrunar- og yfirbótardagar.
Umhverfistækni

Umhverfistækni (eða "græn tækni") er svið innan tæknigeirans sem hefur það að markmiði að hanna og þróa kerfi eða búnað sem stuðlar á einhvern hátt að verndun umhverfisins og náttúruauðlinda, og/eða dregur úr neikvæðum umhverfisáhrifum af mannavöldum. Sjálfbærni er kjarni umhverfistækni.

Umhverfistækni á Íslandi.

Á Íslandi eru starfrækt samtök fyrirtækja í grænni tækni, Clean Tech Iceland, innan vébanda Samtaka iðnaðarins. Markmið samtakanna er að efla samstarf og deila þekkingu og reynslu milli fyrirtækjanna, koma að norrænu samstarfi og vera stjórnvöldum til stuðnings við stefnumótun.

Meðal fyrirtækja eru: Carbon Recyling International, EcoProcess Nord, Greenqloud, Marorka, Prókatín, ReMake Electric, Vistvæn orka ehf.
Prentvél

Prentvél er tæki notað til að flytja blek yfir á yfirborð eins og pappír með aðferðinni sem kallast prentun. Vélin þrýstir prentplötu þar sem blek hefur verið borið á niður á pappír til þess að skapa mynd. Í fyrstu voru prentvélar notaðar aðallega til að prenta texta en í dag eru þær notaðar til alls konar prentunar. Hún er talin einn áhrifamesti uppfinningur annars árþúsunds og í kjölfar hennar fylgdi samskiptabyltingin sem hafði mikil áhríf á skilningi fólks um veröldina.

Fyrsta prentvélin var sett saman af Johani Gutenberg árið 1440 og hún var byggð á skrúfuprentvélum sem voru í notkun á þeim tíma. Gutenberg var gullsmiður en þróaði fullkomið prentunarkerfi sem fór fram úr hverju stigi þáverandi prentunaraðferðar. Til þess að gera það bætti hann við þáverandi tækni og fann upp nýja tækni sjálfur. Hann fann upp stafmót sem gerði hægt að framleiða laust letur í fyrsta sinn. Með lausu letri varð prentunaraðferðin miklu styttri og einfaldari og varð hægt að fjöldaframleiða bækur í fyrsta sinn.

Á tíma endurreisnar gæti dæmigerð prentvél prentað um 3.600 blaðsíður á degi, miðað við um 2.000 blaðsíður með handprentun en aðeins fáeinar með handskrift. Bækur eftir vinsæla rithöfunda eins og Marteinn Lúther og Desiderius Erasmus fengust í þúsundum eintaka í fyrsta sinn. Gutenberg fann upp prentvélina í Mainz í Þýskalandi og þaðan hafði hún borist til tæplega tveggja hundrað evrópskra borga í tólf löndum innan tveggja áratuga. Fyrir 1500 höfðu yfir tuttugu milljónir binda verið prentuð í Vestur-Evrópu með prentvélum en fyrir 16. öldina hafði prentvélin borist víðar og þá höfðu um 150–200 milljónir binda verið prentuð.

Í dag eru nútímalegir prentarar algengir í skólum, vinnustöðum og á heimilum og gera það að verkum að auðvelt er að framleiða fjölfaldað efni.
Jantelögin

Jantelögin (danska og norska: "Janteloven", sænska: "Jantelagen") er hugtak sem notað er á Norðurlöndum og lýsir ákveðnu hugarfari og hegðun sem hópar nota til þess að viðhalda fylgispekt. Jantelögin eru hugarsmíð dansk-norska rithöfundarins Aksel Sandemose en þau koma fram í skáldsögu hans "En flyktning krysser sitt spor". Jantelögin sem eru 10 talsins eru svohljóðandi:

Bærinn Jante í "En flyktning krysser sitt spor" er byggður á fæðingarstað Sandemose, Nykøbing Mors á Norður-Jótlandi. Sandemose var þó ekki á þeirri skoðun að Jantelögin einskorðuðust við Nykøbing Mors eða Danmörku, þvert á móti taldi hann Jantelögin ekki einskorðast við smábæi og eiga við hvar sem er í heiminum.
Frostastaðavatn

Frostastaðavatn er lón í Landmannafrétti. Það er umkringt af Dómdalshrauni að vestan, Námahrauni að sunnan og Frostaðahrauni að norðan. Stærð vatnsins er 2,6 km² og meðaldýpt þess er fimm metrar. Vatnið tengist tveimur hálendisleiðunum Fjallabaksleið nyrðri (F 208) og Landmannaleið (F 225). Vatnið er vinsæll veiðistaður.
Blöndugil

Blöndugil er um 18 km langt gil eða gljúfur sem Blanda hefur grafið þar sem hún fellur ofan af heiðum ofan í Blöndudal. Gilið skilur á milli Auðkúluheiðar og Eyvindarstaðaheiðar.

Blöndugil er víða 50–100 m djúpt, sums staðar með standbjörgum og gróðurblettum. Einna hrikalegast er það hjá svonefndum Tindabjörgum, þar sem það er um 150–200 m djúpt. Gróður er víða mikill í gilinu á klettasillum og í hvömmum, og nálægt svonefndum Hosugeira er skógartorfa sem illfært er í. Grettishlaup er í gilinu, þar eru aðeins um 20 m á milli hamrabrúna. Við norðanvert Blöndugil er þvergil, Vallgil, sem gengur til vesturs.

Blöndugil er skammt frá Kjalvegi og er einna styst að suðurhluta þess sunnan við vatnið Galtaból.

Gilið er í Húnavatnshreppi í Austur-Húnavatnssýslu, en áður var það á mörkum tveggja hreppa sem hafa sameinast.

Blöndugil er á náttúruminjaskrá, ásamt Vallgili og Rugludal (svæði 412).
Erla Stefánsdóttir (1971)

Erla Stefánsdóttir er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1971. Á henni flytur Erla Stefánsdóttir fjögur lög. Platan er hljóðrituð í mono. Ljósmynd og hönnun: Hallgrímur Tryggvason. Prentun umslags: Valprent hf. Akureyri.
Harpa Gunnarsdóttir (plata)

Harpa Gunnarsdóttir er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1975. Á henni flytur Harpa Gunnarsdóttir fjögur lög. Platan er hljóðrituð í stereo. Upptaka: Tónaútgáfan. Pressun: Soundtek. Ljósmynd: Norðurmynd. Prentun: Valprent h.f., Akureyri
Abigail Breslin

Abigail Kathleen Breslin (fædd 14. apríl 1996) er bandarísk leikkona og unglingastjarna. Hún er ein yngsta leikkona sem að hefur verið tilnefnd til Óskarsverðlauna.

Breslin hóf feril sinn sem leikkona þegar hún var þriggja ára gömul í sjónvarpsauglýsingum. Hún var aðeins fimm ára gömul þegar hún fékk stórt hlutverk í kvikmyndinni Signs. Hún hefur einnig leikið í kvikmyndunum Little Miss Sunshine, Nim's Island, Definitely, Maybe, My Sister's Keeper, og Zombieland.
Kvöld (plata)

Kvöld er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1973.

Á henni flytur Bjarki Tryggvason tólf dægurlög. Upptaka í stereó: Pétur Steingrímsson. Pressun: EMI a/s. Stjórn upptöku: Bjarki Tryggvason og Pálmi Stefánsson. Hönnun umslags: Bjarki Tryggvason og Þorsteinn Kjartansson. Rithönd: Þorsteinn Kjartansson. Ljósmyndir: Norðurmynd, Ásgrímur. Prentun: Prentverk Odds Björnssonar h.f.
Fjórði heimurinn

Fjórði heimurinn (eða 4. heimurinn) er hugtak, sem er stundum notað um þjóðir eða þjóðabrot sem búa við mikla fátækt og vanþróað samfélag.

Joseph Wresinski, franskur mannréttindafrömuður, mótaði hugtakið árið 1969.

Hugtakið hefur verið notað í nokkrum mismunandi merkingumum, einkum um ríki, en stundum einnig um minnihlutahópa innan ríkja:

Hugtakið "Fjórði heimurinn" getur orkað tvímælis, því að það felur í sér að til séu hugtökin "Fyrsti", "Annar" og "Þriðji heimurinn".
Línuleg leit

Línuleg leit eða runuleit er hugtak í tölvunarfræði yfir leitunaralgrím þar sem leitað er að staki í lista með því að bera hvert stak í listanum við stakið sem leitað er að þar til stakið er fundið. Það er einfaldast allra leitaralgríma og sértilfelli af jarðýtuleitaralgríminu. Tímaflækja reikniritsins er í versta falli í réttu hlutfalli við fjölda staka (N) í listanum og því að stærðargráðunni O(N) en í besta falli, þegar stakið sem leitað er að er fremst í listanum, er flækjustigið O(1).

Dæmi á blendingsmáli.

Eftirfarandi kóði á blendingsmáli lýsir í meginatriðinum hvernig línuleg leit gæti verið útfærð. Við látum "k" vera númer staks á lista:

fyrir hvert stak á listanum:

ef það stak jafngildir stakinu sem leitað er að, þá

hættum við leit og skilum sætanúmeri staksins á listanum

skilum k
Jötunheimar

Jötunheimar eru heimkynni jötna í norrænni goðafræði.
Aðgerð

Aðgerð getur átt við eftirfarandi:
Punkturinn

Punkturinn er íslenskur sketsaþáttur sem tekur skot á auglýsingar, staðalímyndir, orðagrín, kynjamyndir og alls konar hversdagslega samfélagsrýni. Þættirnir urðu vinsælir á internetinu í nokkur ár en byrjuðu sem litlir þættir fyrir Menntaskólann í Kópavogi áður en lengra var haldið. Þátturinn hóf seinna göngu á Stöð 3 í opinni dagskrá.

Aðstandendur.

Tómas Valgeirsson (upprunaleg sköpun, handrit), Sindri Gretars (leikstjóri, klippari, handrit), Guðmundur Heiðar Helgason (leikari, handrit), Daníel Kristjánsson (leikari, handrit), Bjarki Már Jóhannsson (leikari, handrit), Egill Viðarsson (framkvæmdarstjóri, aðalframleiðandi), Viktor Aleksander Bogdanski (handrit, upptaka) &amp; Þór Þorsteinsson (intro, grafík, tónlist, aðstoðarleikstjórn o.fl.).

Leikhópur.

Á skjánum eru aðalmeðlimir þáttarins Guðmundur Heiðar Helgason, Daníel Kristjánsson, Bjarki Már Jóhannson og Þórunn Guðlaugsdóttir. Með önnur hlutverk fara Bergþóra Þorsteinsdóttir, Aðalsteinn Einarsson, Tanja Björk, Steinar Ársælsson, Benedikt Kristjánsson, Alexander Erlendsson, Sindri Gretars &amp; Tommi Rizzo.

Saga Punktsins.

Punkturinn hefur farið í gegnum þónokkrar andlitslyftingar en yfirleitt haldið sama formi og helstu meðlimum. Hann hófst vorið 2007 sem reglulegur afþreyingarþáttur á vegum nemendafélags Menntaskólans í Kópavogi í umsjón Tómasar Valgeirssonar. Árið 2008 bættist við Sindri Gretarsson sem aðstoðar(... og síðar meir aðal-)leikstjóri og klippari. Eftirspurnin hélt síðan áfram og þátturinn öðlaðist glænýtt líf frá sumri 2010 þegar hann hóf göngu sína á vefnum Kvikmyndir.is þar sem hann vakti mikið umtal. Árið 2013 voru nýir framleiðendur komnir um borð og var þá frumsýnd ný sería á Monitor TV. Árið 2015 tók Stöð 3 við.
Spunahúsið

Spunahúsið var kvennafangelsi og vinnuhæli í Kaupmannahöfn. Það var stofnað árið 1662 og var starfrækt til ársins 1928. Konurnar unnu við að spinna ull og vefa klæði fyrir danska herinn. Margar íslenskar konur voru sendar þangað til að afplána dóm sinn.
Höskuldur H. Ólafsson

Höskuldur Hrafn Ólafsson (f. 9. febrúar 1959) er íslenskur viðskiptafræðingur og var bankastjóri Arion banka frá 2010-2019.

Höskuldur starfaði lengstum við margvísleg stjórnunarstörf hjá Eimskip, hér á landi og erlendis en hann hóf störf hjá Eimskipi árið 1987 og tók við stöðu aðstoðarforstjóra í júní 2004. Hann hætti störfum hjá félaginu sama ár en var eftir það til ráðgjafar í nokkrum verkefnum. Sama ár, 2004, varð Höskuldur forstjóri "Greiðslumiðlunar – Vísa Íslands". Meðan hann starfaði þar hóf Greiðslumiðlunin útrás og skipti um nafn og hét eftir það Valitor – Visa Ísland. Höskuldur var forstjóri fyrirtækisins í fjögur ár eða þar til hann var ráðinn til Arion banka árið 2010. Á starfstíma Höskuldar hjá Greiðslumiðlun var fyrirtækið um tíma til rannsóknar hjá Samkeppniseftirlitinu ásamt öðrum greiðslukortafyrirtækjum vegna ólögmæts samráðs og var fyrirtækjunum gert að greiða rúmar 700 milljónir króna í sekt í ársbyrjun 2008.

Laun Höskulds hjá Arion banka, urðu oft fréttaefni og einnig starfslokasamningur sem gerður var við hann vorið 2019 er hann lét af störfum hjá bankanum en upphæð samningsins nam 150 milljónum króna.

Höskuldur er kvæntur Sigríði Ólafsdóttur og eiga þau þrjú börn.
Glitský

Glitský (einnig "perlumóðurský", "ísaský" eða "gyllinský") eru marglit ský ofan heiðhvolfs í 15-30 km hæð.

Myndun glitskýja.

Undir hefðbundnum aðstæðum myndast ekki ský í heiðhvolfinu. En sé fjallgarður til staðar þrýstist raki úr veðrahvolfi upp í heiðhvolfið. Lágt hitastig heiðhvolfsins þéttir rakann í ískristalla og ásamt saltpétursýru mynda þau glitský. Skýjin verða til í hitastiginu -70 til -90 gráður á celsíus. Litir þess myndast þegar sólarljósið beygist í kristöllum þess. Nokkrar tegundir glitskýja eru til:
Listi yfir CSI:NY (6. þáttaröð)

Gangberg myndast þegar bergkvika storknar í sprungum ofarlega í jarðskorpunni.
Gisti

Gisti er hugtak í tölvuhögun sem vísar til afar hraðvirkra minnishólfa sem geyma ýmis gildi á meðan örgjörvinn vinnur með þau. Gisti eru efst í minnisstigveldinu og eru hraðasta leiðin fyrir miðverkið til að sækja gögn.

32-bita x86-hönnunin hefur að geyma 8 heiltölugisti. Þegar hönnunin var útvíkkuð í 64-bita, fjölgaði gistunum í 16. Þess utan hafa nýja og gamla hönnunin aukalega fleytitölugisti (og sama á við t.d. flesta RISC örgjörva). Margir RISC-örgjörvar hafa 16 heiltölugisti og 64-bita ARM hefur 31. Til eru örgjörvar með 128 gisti (t.d. IA64/Itanium, sem ekki er lengur framleiddur), en það er sjaldgæft.
Sparpera

Sparpera er orkusparandi ljósapera gerð úr gleri, kvikasilfri og málmum og í ýmsum formum. Sparperan mun leysa glóperuna af hólmi þar sem reglugerð um bann við notkun glóperunnar hefur verið sett til dæmis hjá Evrópusambandinu, Ástralíu og í Bandaríkjunum. Helsti kostur sparperunnar er 80% orkusparnaður miðað við glóperu, hún endist í 6-10 ár og ekki er hætta á íkveikju vegna ofhitnunar. Hún hefur breiðara úrval ljóslita en aðrar perur. Sem dæmi um mögulegan orkusparnað má hugsa sér að ef öll heimili á landinu, 110 þúsund talsins, skiptu út tíu 60W glóperum fyrir tíu 11W sparperur, þá væri orkan sem sparaðist um 60 milljón kWst á ári miðað við 2,7 klukkustunda meðalnotkun á dag. Það samsvarar árlegri raforkuframleiðslu 18 Elliðaárvirkjana eða heildarraforkunotkun 13.000 íslenskra heimila yfir árið.

Evrópusambandið hefur nú sett í reglugerð bann við notkun á glóperum og þeim verði skipt út fyrir sparperur. Í september 2009 tók í gildi fyrsti áfangi sölubanns innan ESB á orkufrekum ljósaperum. Orkufrek ljós eiga að hverfa af Evrópumarkaði í áföngum til september ársins 2012. Bannið hefur ekki tekið gildi á Íslandi.

Tegundir.

Hægt er að fá margar tegundir sparpera, bæði að lögun, ljósstyrk og lit bæði til innan- og utanhúss notkunar.

Dæmi um mismunandi gerðir sparpera:

Gæði.

Gæði sparpera eru mismunandi góð og geta farið eftir því hvar þær eru framleiddar. Norsk könnun sem gerð var árið 2007 sýndi að hægt var að fá góðar sparperur sem entust 15-16.000 klst. og einnig slæmar, sem bæði entust í styttri tíma, lýstu illa og innihéldu allt að 10 mg af kvikasilfri sem eru 5 mg umfram reglugerð.

Hitaáhrif.

Við aðstæður þar sem loftkælingar er þörf til dæmis í heitu loftslagi og víða í ýmsum byggingum, veldur notkun á sparperum minna álagi á kælikerfi, þar sem perurnar gefa frá sér lítinn hita og sparar þar með orku. Hins vegar þar sem þörf er á hitun, eykur notkun á sparperum orkuþörfina fyrir hitakerfið.

Umhverfisáhrif.

Kvikasilfur er mjög slæmt fyrir umhverfið og brotnar mjög hægt niður. Reglugerð ESB segir að kvikasilfursmagn í sparperu megi vera að hámarki 5 mg. Nauðsynlegt er að meðhöndla sparperur á réttan hátt þegar þeim er fargað. Við endurvinnslu þarf að aðskilja kvikasilfur frá gleri og málmum og koma þannig í veg fyrir að kvikasilfur berist út í jarðveg og grunnvatn. Glersallinn er urðaður og málmarnir endurunnir en kvikasilfrið er sent til sérstakrar meðhöndlunar í Danmörku.

Sparpera brotin.

Eftirfarandi þarf að hafa í huga ef sparpera brotnar. Forðast skal að anda að sér kvikasilfursögnum sem losna út í umhverfið og skal opna glugga. Hreinsa brotin upp með pappaspjaldi eða blautum eldhúspappír, setja brotin í loftþétt ílát og skila síðan sem spilliefni á enduvinnslu- eða móttökustöð.

Flúrljós.

Mikil þróun hefur orðið í gerð ljósapera, en um miðja 20. öldina varð flúrljós til, sem er forveri sparperu. Flúrljós aðgreinist frá glóðarperunni á þann hátt að ljósið myndast ekki við hita heldur þegar rafeindir rekast á gassameindir, sem eru undir lágum þrýstingi í ljósgjafanum.
Grammy-verðlaunin

Grammy-verðlaunin (upphaflega "Gramophone awards") eru bandarísk verðlaun Recording Academy sem veitt eru framúrskarandi tónlistarmönnum. Verðlaunin eru samsvarandi Emmy-verðlaununum fyrir sjónvarpsefni og Óskarsverðlaununum fyrir kvikmyndir.

Verðlaunin eru ásamt Billboard-tónlistarverðlaununum, American Music Award og Rock and Roll Hall of Fame fremstu tónlistarverðlaun Bandaríkjanna. Fyrsta Grammy-verðlaunahátíðin var haldin 4. maí 1959. Verðlaunin eru veitt fyrir tímabilið 1. október til 30. september.
Dynjandisvogur

Dynjandisvogur er stuttur fjörður, sem gengur inn úr Arnarfirði, norðan við fjörðinn er Borgarfjörður. Sunnan við er Langanes og handan þess Suðurfirðir. Fjörðurinn er um tveir kílómetra á lengd og um einn og hálfur á breidd.

Fossinn Dynjandi fellur ofan af Dynjandisheiði í enda fjarðarins. Dynjandisá á upptök í smávörnum á Glámuhálendinu. Í firðinum stóð áður bær sem nefndur var Dynjandi en er nú í eyði.
Leyndarskjalasafn Vatikansins

Leyndarskjalasafn Vatíkansins (ítalska:" Archivio segreto Vaticano"; latína: "Archivum Secretum Apostolicum Vaticanum") er skjalasafn páfa. Safnið varð til í núverandi mynd árið 1612 en er mun eldra að stofni til. Aðeins fá 200 utanaðkomandi fræðimenn á ári leyfi til að stunda rannsóknir á safninu. Nafnið leyndarskjalasafn má einnig finna í Danmörku "(gehejmearkiv)" en það var skjalasafn konungs.

Tenglar.

Opinber heimasíða skjalasafnsins
Guðjón Ketilsson

Guðjón Ketilsson (f. 1956) er íslenskur myndlistarmaður. Guðjón hlaut Íslensku myndlistarverðlaunin 2020, svo og Menningarverðlaun DV árið 2000 og Verðlaun Listasafns Einars Jónssonar árið 2001.

Nám.

Guðjón útskrifaðist frá Myndlista- og handíðaskóla Íslands 1978 og fór þá í framhaldsnám við Nova Scotia College of Art and Design í Kanada þaðan sem hann lauk námi 1980.

Myndlist.

Guðjón vinnur að mestu að gerð teikninga og skúlptúra. Í verkum hans er mannslíkaminn í forgrunni, nærvera hans eða fjarvera. Hann hefur og unnið mikið með hversdagsleg tengsl okkar við líkamann, allt frá fötunum sem við klæðumst, hárgreiðslum og skófatnaði, sem breytist og aðlagast stærð, lögun, hitastigi og hreyfingum líkamans. Guðjón hefur talsvert unnið með einskonar framlengingu á líkamanum, svo sem með því að kanna verkfæri og sögu verkfæra sem vitna um aðlögunarhæfni mannsins að aðstæðum. Hugsun mannsins og bein líkamleg framlenging á henni í formi tals og tungumála, skrifa og teikningar er í auknum mæli viðfangsefni í myndlist Guðjóns. Hann kannar möguleika á því að skoða hinn skrifaða texta sem teikningu, texta sem mynd. Fundnir hlutir úr náttúrulegu efni sem maðurinn hefur mótað eftir þörfum sínum en hefur lagt til hliðar, fá gjarnan annað hlutverk, einskonar eftirlíf í skúlptúrum Guðjóns.

Ferill.

Guðjón hefur haldið á þriðja tug einkasýninga og tekið þátt í fjölda samsýninga, heima og erlendis, meðal annars á öllum Norðurlöndunum, Hollandi, Spáni, Bandaríkjunum, Kína og Ástralíu. Verk eftir Guðjón eru í eigu allra helstu safna landsins og víða í opinberum söfnum og einkasöfnum erlendis. Meðal opinberra listasafna sem eiga verk eftir Guðjón er Metropolitan Art Museum í New York borg. Einnig hefur hann unnið á ýmsum alþjóðlegum vinnustofum og verið valinn í fjölda samkeppna um útilistaverk. Nokkur þeirra má sjá í Reykjavík og á Seyðisfirði.

Útgáfa.

Bókaútgáfan Crymogea gaf út veglega bók um feril Guðjóns Ketilssonar 2010 að tilhlutan Listasjóðs Dungal.
Sorpkvörn

Sorpkvörn (eða skolpkvörn) er rafmagnstæki sem er fest er undir vaska (oftast eldhúsvaska) á milli niðurfalls (svelgs) og vatnslássins. Sorpkvörnin tætir í sig matarafganga og smáleifar sem setjast í niðurfallið og smættar þá í minni en 2 mm agnir sem þannig komast betur niður í affallsrörið. Sorpkvörnin minnkar líkurnar á að vaskurinn stíflist.
Matt Cohen

Matt Cohen (fæddur Matthew Joseph Cohen, 28. september 1982) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í sjónvarpsþáttunum "Supernatural" og "South of Nowhere".

Einkalíf.

Cohen er fæddur í Miami, Flórída. Hann lærði viðskipti við Ríkisháskólann í Flórída ásamt því að taka leiklistartíma en fluttist til Los Angeles í von um að verða leikari. Áhugamál hans eru að keyra mótorhjól og torfæruhjól og hann hefur sagst vera mikill adrenalínfíkíll.

Ferill.

Cohen byrjaði feril sinn í sjónvarpsmyndinni "Complex" frá árinu 2005. Síðan þá hefur hann komið fram í nokkrum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum.

Árið 2005 var hann ráðinn til þess að leika eitt af aðalhlutverkunum í unglingaþættinum "South of Nowhere".
Ómar Ragnarsson og Lúdó Sextett

Ómar Ragnarsson og Lúdó Sextett er 45 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1964.

Á henni flytja Ómar Ragnarsson ásamt Lúdó sextett fjögur lög. Upptaka: Ríkisútvarpið. Útsetning: Jón Sigurðsson.