arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Silfurkórinn - Hvít jól

Silfurkórinn - Hvít jól er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1977. Á henni syngur Silfurkórinn syrpur af jólalögum.

Söngvarar í Silfurkórnum:.

Albert Pálsson, Alfred W. Gunnarsson, Ásthildur Jónsdóttir, Eiríkur Helgason, Elín Sigmarsdóttir, Guðrún Andrésdóttir, Halldór Torfason, Hannes Sigurgeirsson, Ingibjörg R. Guðjónsdóttir, Jóhanna Sveinsdóttir, Kjartan Jóhannsson, Kristín Þórisdóttir, Linda Leifsdóttir, Magnús Magnússon, María Pálmadóttir, Sigríður Sigurðardóttir, Sigrún Hákonardóttir, Sigrún Magnúsdóttir, Sigtryggur Jónsson og Viðar Gunnarsson.
J. J. A. Worsaae

J. J. A. Worsaae – (eða Jens Jacob Asmussen Worsaae) – (14. mars 1821 – 15. ágúst 1885), danskur fornleifafræðingur, sagnfræðingur og safnamaður. Einn af fremstu fornleifafræðingum Dana.

Æviágrip (brot).

Hann fæddist í Vejle á Jótlandi, og fékk strax á ungaaldri áhuga á sögu og fornleifafræði.

Worsaae vann mikinn vísindalegan sigur þegar hann, 23 ára, gekk á hólm við Finn Magnússon, einn þekktasta fornfræðing eldri kynslóðarinnar, og sýndi fram á að túlkun hans á „rúnum“, sem kenndar voru við Rúnamó í Blekinge í Svíþjóð, ætti ekki við rök að styðjast. „Risturnar“ í Rúnamó höfðu oft verið rannsakaðar, án árangurs. Loks hafði Finni Magnússyni tekist að lesa úr þeim vísu undir fornyrðislagi, og byggði hann verk sitt á teikningu sem jarðfræðingurinn Johan Georg Forchhammer hafði gert. Um þetta birti Finnur mikið rit: "Runamo og runerne" (1841), sem fjallar reyndar um margt fleira en Rúnamó.

Worsaae fór nokkrar rannsóknarferðir á staðinn og lét gera nákvæmar teikningar af ristunum, sem voru gjörólíkar teikningunum sem Finnur hafði farið eftir. Þar með var ljóst að forsendan fyrir túlkun Finns var brostin, og risturnar augljós náttúrusmíð. Worsaae birti þessar niðurstöður í ritinu "Runamo og Braavalleslaget" (1844), sem er mjög læsilegt. Þrátt fyrir hina hörðu fræðilegu gagnrýni, tókst Worsaae að setja efnið fram með fullri virðingu fyrir hinum velmetnu fræðimönnum sem hann réðist á, auk þess sem efnið var svo vel fram sett að hann vann flesta strax á sitt band.

Árið 2006 kom út aðgengilegt rit um þetta efni eftir Rud Kjems: "Runamo. Skriften der kom og gik".

Hinn 22. desember 1847, þegar Worsaae var aðeins 26 ára, var honum falin umsjón með þjóðminjavörslunni í Danmörku. Þetta var ný staða við hliðina á Christian Jürgensen Thomsen, sem var forstöðumaður "Oldnordisk Museum". Worsaae var einnig skipaður í Fornminjanefndina, sem var reyndar lögð niður 1849, og eftir það höfðu þeir Thomsen og Worsaae umsjón með öllum fornminjum í Danmörku.

Worsaae ritaði fjölda bóka og greina um fræði sín. Meðal þeirra má nefna:
Flóttamaður

Flóttamaður er samkvæmt Flóttamannasamningi Sameinuðu þjóðanna frá 1951 sá sem:

Flóttamannahugtakið hefur verið víkkað út með starfsreglum samningsins frá 1967 til að ná einnig yfir þá sem flýja heimaland sitt vegna stríðsátaka eða annars ofbeldis. Sá sem sækist eftir hæli sem flóttamaður er skilgreindur sem hælisleitandi.

Hugtakið var skilgreint vegna þess fjölda fólks sem flúði Austur-Evrópu í kjölfar Síðari heimsstyrjaldar. Sú alþjóðastofnun sem helst kemur að málefnum flóttamanna er Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna sem taldi 28,4 milljónir flóttamanna í heiminum í upphafi árs 2006. Það var þá það minnsta sem verið hafði frá 1980.

Samkvæmt flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna var fjöldi flóttamanna í lok árs 2014 59,5 milljónir sem er hæsta tala þeirra síðan í síðari heimstyrjöld. Flóttamannavandinn í Evrópu svokallaði varð vegna mikillar fjölgunar flóttamanna árið 2015 á heimsvísu.
Cleveland Browns

Cleveland Browns er lið í amerískum fótbolta frá Cleveland, Ohio. Þeir leika í norður riðli AFC deildarinnar, innan NFL. Fyrstu árin sín um sinn spiluðu þeir í All-America Football Conference en fóru yfir í NFL árið 1950 eftir að AAFC hætti störfum. Þeir unnu alla fjóra titla AAFC og kláruðu eitt tímabil ósigraðir. Þeir hafa unnið fjóra NFL titla, alla áður en Super Bowl leikurinn kom til sögunnar.
CAOZ

CAOZ er íslenskt tölvuteiknimyndafyrirtæki sem fengist hefur bæði við tölvuteiknaðar myndir og auglýsingagerð. Meðal þeirra mynda sem fyrirtækið hefur framleitt eru stuttmyndirnar Litla lirfan ljóta, Anna og skapsveiflurnar. Árið 2011 kom út þeirra fyrsta mynd í fullri lengd, Hetjur Valhallar - Þór.

Kvikmyndir.

Í fullri lengd.

Í framleiðslu:
Wayne Gretzky

Wayne Gretzky (f. 26. janúar 1961) er kanadískur fyrrum íshokkíleikmaður. Gretzky hefur oft verið nefndur „besti íshokkíleikmaður allra tíma“ af íþróttablaðamönnum. Hann lék með liðinu Edmonton Oilers 1979 til 1988 og vann með þeim Stanleybikarinn fjórum sinnum. Hann er eini íshokkíleikmaðurinn sem hefur náð að skora yfir 200 stig á einni leiktíð (nokkuð sem honum tókst að gera fjórum sinnum á ferlinum).
.cm

.cm er þjóðarlén Kamerún.
.gd

.gd er þjóðarlén Grenada.
.im

.im er þjóðarlén Manar.
.mo

.mo er þjóðarlén Makaó.
Robert Hooke

Robert Hooke (f. 18. júlí 1635, d. 3. mars 1703) var breskur eðlis- og efnafræðingur.

Faðir hans var "John Hooke", umsjónamaður "Allraheilagakirkju í Freshwater" á Wighteyju. Robert átti þrjá bræður sem allir urðu að prestum. Er Robert sat við nám sitt fékk hann mikla höfuðverki og kom þetta í veg fyrir að hann gæti sótt nám með sama hætti og bræður hans. Foreldrar hans óttuðust að hann yrði ekki langlífur og leyfðu honum að haga námi sínu eftir eigin hentisemi. Átta ára gamall hélt hann til Christ Church við Oxford. Þar kynntist hann Robert Boyle. Árið 1662 var Hooke skipaður umsjónamaður tilrauna fyrir Hið Konunglega félag.

Meðal uppgötvanna Hookes var Lögmál Hookes um fjaðurmagn. Árið 1662 gaf Hooke út bókina "Micrographia" með skissum eftir hann af því sem hann hafði athugað með aðstoð smásjár. Bókin varð vinsæl og seldist vel frá byrjun. Í bókinni lýsir Hooke í fyrsta skiptið frumu og er enska heitið "cell" komið til vegna þess að honum þótti lögum og útlit frumunnar minna á herbergi munka í klaustrum, "cellula". Sama ár og bók hans kom út tók hann stöðu prófessors í rúmfræði við Gresham-háskóla. Hooke var helsti aðstoðarmaður hins fræga arkitekts Christopher Wren og átti þátt í hönnun Monument, Hinnar konunglegu athugunarstöð við Greenwich, Bethlem-sjúkrahússins o.fl. Robert dó árið 1703, 68 ára að aldri.
.ne

.ne er þjóðarlén Níger.
.ps

.ps er lén Heimastjórnarsvæðis Palestínumanna.
.sr

.sr er þjóðarlén Súrínam.
.td

.td er þjóðarlén Tsjad.
Skrúðgarður

Skrúðgarður eða lystigarður er (stór) almenningsgarður með ýmiss konar plöntum, gangstígum o.fl. þar sem njóta má gróðurs og útiveru. Frægir skrúðgarðar á Íslandi eru t.d. Skrúður, garður Sigtyggs Guðlaugssonar á Núpi í Dýrafirði, garður Guðbjargar í Múlakoti og elsti trjágarðurinn á Íslandi sem er á Skriðu í Hörgárdal. Aðrir frægir skrúðgarðar á Íslandi eru Hljómskálagarðurinn við Tjörnina í Reykjavík, garðurinn bakvið Alþingishúsið (Alþingishúsgarðurinn), Hellisgerði (skrúðgarður Hafnfirðinga) og Lystigarður Akureyrar.
Lýðveldishátíðin 1944

Lýðveldishátíðin var hátíð sem haldin var á Þingvöllum 17. júní 1944 í tilefni af stofnun lýðveldis á Íslandi.

Hátíðin hófst kl. 13:15 við Lögberg á Þingvöllum og setti mikil rigning svip sinn á hátíðina. Meðal þess sem var á dagskrá var þingfundur, ræður, sálmasöngur, kjör forseta Íslands, kveðjur frá fulltrúum erlendra fulltrúa og undir lok þessa hluta dagskrárinnar, átti vera fánahylling þar sem fjallkonan ávarpaði fánann og syngja átti ljóð Einars Benediktssonar „Rís þú unga Íslands merki“.

Á þingfundinum lýsti Gísli Sveinsson forseti sameinaðs Alþingis yfir gildistöku nýrrar stjórnarskrár þar sem Ísland var lýst lýðveldi. Á fundinum kusu alþingismenn einnig fyrsta forseta Íslands og var Sveinn Björnsson ríkisstjóri kjörinn í embættið til eins árs.

Daginn fyrir lýðveldishátíðina hafði Alþingi samþykkt að fella úr gildi Sambandslögin frá 1918 í samræmi við úrslit þjóðaratkvæðagreiðslunnar 20. og 23. maí 1944. Við sama tækifæri voru samþykkt lög um fána Íslands og skjaldarmerki Íslands.

Gagnrýni kvenna.

Talsvert bar á gagnrýni kvenna á fyrirkomulag Lýðveldishátíðarinnar. Í Morgunblaðinu þann 15. júní 1944 birtist nafnlaust lesendabréf frá konu sem gagnrýndi að enginn kona hefði verið skipuð í lýðveldishátíðarnefnd. Einnig urðu margir fyrir vonbrigðum með að ekkert varð af ávarpi Fjallkonunnar á hátíðinni en sú skýring var gefin að vegna slæms veðurs hafi verið ákveðið að taka ávarp hennar af dagskrá. Fjallkonan, Kristjana Milla Thorsteinsson beið prúðbúin í skautbúningi í bíl og virðist ekki hafa verið höfð með í ráðum þegar ákvörðunin var tekin. Rannveig Kristjánsdóttir húsmæðrakennari, stofnandi kvennatímaritsins Melkorku og ritstjóri kvennasíðu Þjóðviljans taldi fjarveru fjallkonunnar táknræna; hún væri meðhöndluð eins og hvert annað veisluskraut sem ekki mætti blotna þó aðrir létu það ekki á sig fá.

Arfleifð.

Lýðveldishátíðarinnar var minnst með annarri hátíð 50 árum síðar.
.us

.us er þjóðarlén Bandaríkjana.
Útgerðarfélag Reykjavíkur

Útgerðarfélag Reykjavíkur (áður Brim) er íslenskt útgerðar- og fiskverkunarfyrirtæki. Árið 2006 störfuðum rúmlega 300 manns hjá fyrirtækinu. Fyrirtækið segist hafa aflaheimildir sem nema um 25.000 þorskígildum í hinum ýmsu fisktegundum.

Fyrirtækið var stofnað 1998 af feðgunum Kristjáni Guðmundssyni, Hjálmari Kristjánssyni og Guðmundi Kristjánssyni sem gerðu út frá Rifi á Snæfellsnesi. Árið 2004 keypti fyrirtækið Útgerðarfélag Akureyrar fyrir níu milljarða af Eimskipafélagi Íslands. Fyrirtækið hét áður Útgerðarfélagið Tjaldur en nafninu var breytt í Brim árið 2005 og síðan í Útgerðarfélag Reykjavíkur 2018.
Grasblekill

Grasblekill eða heyblekill (fræðiheiti: "Coprinus friesii") er agnarsmár blekill sem vex á grasflötum. stafurinn er fíngerður og hatturinn fyrst hvítur en gránar við þroska.
Dundee

Dundee (gelíska: "Dùn Dèagh") er fjórða stærsta borg Skotlands með um það bil 148.000 íbúa (2016). Árið 1971 náði íbúafjöldinn í Dundee hámarki, 182.000 manns, og hefur þeim fækkað talsvert síðastliðin 38 ár. Á Dundee svæðinu búa um 170.000 manns, þar eru bæirnir: Monifieth, Birkhill, Invergowrie og auðvitað Dundee. Borgin er norðan við Tay-fjörðinn (Firth of Tay).

Nú á tímum er Dundee kölluð "City of Discovery" á ensku, til þess að minna á skipið RSS «Discovery», sem landkönnuðurinn Robert Falcon Scott fór á til Suðurskautslandsins, en það var smíðað í Dundee og er til sýnis í bænum.

Við höfnina í Dundee hafa fundist minjar um mannvist frá steinöld. Árið 1191 gaf Vilhjálmur 1. Skotakonungur út bréf, þar sem hann mælti svo fyrir að Dundee skyldi vera „borg“, þ.e. víggirtur verslunarstaður. Árið 1991 var haldið upp á 800 ára afmæli borgarinnar.
Skreppur seiðkarl

Skreppur seiðkarl (enska: "Catweazle") voru sjónvarpsþættir fyrir börn framleiddir af London Weekend Television og sýndir á ITV í Bretlandi árið 1970. Á Íslandi voru þættirnir sýndir á Ríkissjónvarpinu frá 6. janúar til 19. september 1971. Þættirnir fjölluðu um fremur seinheppinn galdrakarl frá 11. öld sem óvart ferðast áfram í tíma til ársins 1970.
Garðar Thór Cortes

Garðar Thór Cortes (f. 2. maí 1974) er íslenskur leikari fæddur í Reykjavík og tenórsöngvari. Hann er sonur Garðars Cortes tenórsöngvara og enskrar móður Krystyna.
Fastastjörnuár

Fastastjörnuár sá tími sem það tekur jörðina að ferðast einn hring um sólina miðað við fastastjörnur. Þetta eru u.þ.b. 365.2564 meðalsólahringar.
Páll Jónsson í Viðvík

Páll Jónsson (27. ágúst 1812 – 8. desember 1889) var prestur og sálmaskáld. Hann var fæddur í Hvítadal í Saurbæ í Dalasýslu. Eftir guðfræðinám í Kaupmannahöfn var hann aðstoðarprestur á Myrká í Hörgárdal í Eyjafirði frá 1841 – 1846 og prestur þar frá 1846 – 1858. Eftir það var hann prestur á Völlum í Svarfaðardal frá 1856 – 1878 og síðan í Viðvík í Viðvíkursveit í Skagafirði frá 1878 – 1886.
Þrastargata

Þrastargata er stutt botnlangagata á Grímsstaðaholti í vestanverðri Reykjavík, og liggur suður úr austurenda Hjarðarhaga. Þegar hún var lögð lá hún hins vegar í vestur frá þáverandi Melavegi, samsíða Lóugötu, og enduðu þá báðar í Smyrilsvegi.
Víghóll

Víghóll getur átt við
Skarfasker

Skarfasker eða Litli-Skarfaklettur er sker á Viðeyjarsundi í Reykjavík. Utan við það er bauja sem vísar skipum inn fyrir Laugarnes, um sundið inn til Sundahafnar og annað.

Harpa strandar.

Skerið komst í fréttir 10. september 2005 þegar skemmtibáturinn "Harpa" lenti á því á mikilli ferð og tvennt fórst. Skipstjóri bátsins og eigandi, Jónas Garðarsson, þáverandi formaður Sjómannafélags Reykjavíkur, var í kjölfarið dæmdur í þriggja ára fangelsi fyrir að hafa verið valdur að dauða þeirra með stórfelldri vanrækslu í skipstjórnarstarfi.
Súrt regn

Súrt regn er rigning eða önnur tegund úrkomu sem er hefur hátt sýrustig. Hún hefur slæm áhrif á plöntur, sjávardýr og byggingar. Menn valda oftast súru regni, útblástursefni á borð við brennistein og köfnunarefni leysast upp í vatni með öðrum efnum og til verður sýra.
Jørgen Ditlev Trampe

Jørgen Ditlev Trampe (5. maí 1807 – 5. mars 1868), almennt nefndur Trampe greifi var danskur aðalsmaður og embættismaður sem var stiftamtmaður á Íslandi í áratug, frá 1850 til 1860.

Stiftamtmaður á Íslandi.

Trampe var fæddur í Korsør í Danmörku. Foreldrar hans voru greifahjónin Frederik Christopher Just Gerhard von Trampe og Conradine Cecilie, fædd Haag. Frændi hans var Frederik Christopher Trampe, sem var stiftamtmaður á Íslandi 1806-1810. Trampe var skipaður stiftamtmaður á Íslandi 1850 og kom til landsins 29. apríl. Hann er sagður hafa verið glaðlyndur, mannblendinn og viðmótsgóður og var því í fyrstu vinsæll meðal Íslendinga, ekki síst eftir að hann tók upp þann sið að láta rita embættisbréf sín á íslensku, en áður höfðu öll slík bréf verið skrifuð á dönsku. Þótti þetta svo merkilegt, að Bókmenntafélagið kaus Trampe sama ár og hann tók við embætti sem heiðursfélaga sinn í virðingar- og viðurkenningarskyni.

Hann lagði líka stund á íslenskunám og gerði sér líka far um að kynnast landi og þjóð og ferðaðist víða um Suður- og Vesturland fyrsta sumar sitt í embætti. Þá kom hann meðal annars á Þingvallafundinn 1850. Væntu því margir góðs af störfum hans en fljótlega kastaðist þó í kekki milli hans og ýmissa leiðtoga Íslendinga, enda var Trampe fyrst og fremst konunghollur embættismaður og tók embætti sitt alvarlega.

Þjóðfundurinn.

Óvinsælasta verk Trampe og það sem hann er helst þekktur fyrir á Íslandi var að slíta Þjóðfundinum 1851 þegar ljóst var að frumvarp sem hann hafði lagt fram sem fulltrúi konungs um að Ísland yrði innlimað í Danmörku yrði fellt. Hafði Trampe fyrirfram búist við að leiðtogar sjálfstæðisbaráttunnar yrðu sér erfiðir og það svo að 4. mars 1851 hafði hann skrifað danska innanríkisráðueytinu og farið fram á að danskir hermenn yrðu sendir til Reykjavíkur til að halda uppi lögum og reglu. Danskt herskip var sent til landsins og jafnframt fékk Trampe fyrirmæli um að fresta þjóðfundinum eða slíta honum ef honum þætti þess við þurfa, eins og hann líka gerði.

Trampe var áfram stiftamtmaður á Íslandi til 1860 en verulega dró úr vinsældum hans við þá atburði sem urðu á þjóðfundinum. Hann var síðan skipaður amtmaður í Ringkøbing á Jótlandi og gegndi því embætti til dauðadags 1868.

Fjölskylda.

Kona hans (gift 1835) var Christiane Adolphine Siersted (1813—1887). Einn sonur þeirra, Christian, giftist Áróru, yngstu dóttur Þórðar Sveinbjörnssonar háyfirdómara.
Réttur er settur

Réttur er settur var sjónvarpsþáttur sem var á dagskrá Ríkissjónvarpsins frá 1967 til 1976. Í þáttunum settu laganemar við Háskóla Íslands á svið og léku dómsmál. Þættirnir voru unnir í samvinnu sjónvarpsins og Orators, félags laganema.
Grafarlækur (Grafarvogi)

Grafarlækur er lítill lækur sem fellur úr Grafarholti vestur í Grafarvog austarlega í Reykjavík. Öll þessi örnefni eru dregin af bænum Gröf, sem stóð við lækinn en er nú í eyði.
Köllunarklettur

Köllunarklettur er allstór, dökkmóleitur og þversprunginn klettur sem gnæfir yfir Sundahöfn, yfir gatnamótum Sundagarða og Vatnagarða rétt hjá Kleppi. Kletturinn dregur nafn sitt af því að þaðan var kallað eftir bát til frá Viðey. Áður en landfyllingar voru gerðar vegna hafnarinnar, stóð hann fram í sjó. Köllunarklettsvegur heitir eftir honum.

Í febrúar 1949 strandaði olíuskipið Glam við Köllunarklett. Það lá við akkeri í Laugarnesi og var verið að dæla olíu í geyma Olíuverslunar Íslands þar þegar skipið slitnaði upp í ofsaroki og rak til lands og skemmdist. Dráttarbátur frá Hull í Bretlandi var fenginn til að draga skipið til Cardiff en svo fór að skipið slitnaði frá dráttarbátnum og fórst við Reykjanes 28. febrúar 1949.
Jarðalkalímálmur

Jarðalkalímálmar eru þeir málmar, sem eru í efnaflokki 2 í lotukerfinu. Þeir eru: beryllín, magnesín, kalsín, strontín, barín og radín nefnd eftir oxíðum þeirra, jarðalkölunum: beryllínoxíð, magnesínoxíð, kalk, strontínoxíð og barínoxíð. Þessi efni voru nefnd jarðalkalí sökum millistigseðlis þeirra á milli alkalí (oxíð af alkalímálmum) og oxíða sjaldgæfra jarðmálma.
Ferðamaður

Ferðamaður (í óvirðingartón stundum nefndur túristi eða túrhestur) er maður sem er á ferðalagi eða er á leiðinni eitthvert. Ferðamaður er oftast maður sem hefur tekið sér ferð á hendur til að kynnast öðru landi eða landsvæði, en getur einnig verið maður sem hvergi festir rætur.
Lofthernaður

Lofthernaður er samheiti yfir þann hernað sem er háður með fljúgandi farartækjum, og er þá yfirleitt átt við þyrlur, sprengjuflugvélar, orrustuflugvélar og eldflaugar. Auk þess getur flutningaflugvélum verið beitt í hernaðarskyni, svo og loftbelgjum, svifdrekum og jafnvel flugdrekum. Oftast á orðið þó við í þrengri skilningi, það er að vélum sé ganga fyrir eigin vélarafli sé beitt beinlínis til þess að berjast.
Skriðjökull

Skriðjökull eða aurjökull, falljökull eða hlaupjökull er hluti af jökli sem rennur út úr meginjöklinum. Skriðjöklar einkennast af framrennsli íssins og sprungnu yfirborði. Flestir skriðjöklar renna aðeins nokkur hundruð metra á ári. Dæmi eru þó um að óstöðugri skriðjöklar renni allt að nokkrum kílómetra.

Skriðjöklar mynda svo kallaðar jökulrákir á klöppum, sem þeir skríða yfir.

Tilvísanir.
Baulárvallavatn

Baulárvallarvatn er stöðuvatn á Snæfellsnesi, inn af Dufgusdal. Vatnið er um 1,6 ferkílómetrar að stærð og 47 metra djúpt, þar sem það er dýpst. Vatnið er í um 193 metra hæð yfir sjávarmáli og er í því urriði, enda telst það vera gott veiðivatn. Í vatnið rennur Vatnaá, Moldargilsá, Baulá, Draugagilsá og Rauðsteinalækur. Úr því rennur Straumfjarðará, sem er fræg fyrir góða laxveiði.

Áður fyrr var vatnið einkum þekkt fyrir skrýmsli sem þar voru talin vera. Býlið Baulárvellir, sem stóð við Baulá sunnan vatnsins fór í eyði 1864 en er þekktast fyrir Baulárvallaundur þau sem þar urðu 1838.

Þjóðsaga.

Til er þjóðsaga sem segir frá atburðunum við Baulárvallavatn sem leiddu til þess að bærinn Baulárvellir lagðist í eyði.
Listi yfir þekktar tilraunir/Eðlisfræði

Frídagur verslunarmanna er haldinn fyrsta mánudag í ágúst ár hvert og ber því ekki alltaf upp á sama degi mánaðarins. Upphaflega var frídegi verslunarmanna komið á af Verzlunarmannafélagi Reykjavíkur og hann ætlaður starfsfólki verslana að danskri fyrirmynd en þá var ekki gert ráð fyrir neinu sérstöku orlofi starfsfólks.

Upphafið.

Fyrst var haldið upp á frídag verslunarmanna í Reykjavík fimmtudaginn 13. september árið 1894. Var það eftir að kaupmenn allra stærri verslana í Reykjavík buðust til að gefa starfsmönnum sínum sérstakan frídag til að skemmta sér. Sá Verzlunarmannafélag Reykjavíkur um skemmtidagskrá þann dag sem það og gerði lengst framan af.

Ári seinna var haldið upp á daginn um miðjan ágúst og þriðja árið undir lok ágúst. Eftir það var haldið upp á daginn í byrjun ágúst uns árið 1931 að hann var ferstur sem fyrsti mánudagurinn í ágústmánuði og hefur verið svo síðan.

Verslunarmannahelgin.

Þar sem frídagur verslunarmanna fellur á mánudag eftir helgi verður til löng þriggja daga helgi á þeim tíma sumars sem búast má við sem bestu veðri og sú helgi kölluð Verslunarmannahelgin eftir frídegi verslunarmanna. Mikinn hluta 20. aldar varð þessi helgi því að einni mestu ferðahelgi ársins og ýmsar hátíðardagskrár víða um land voru felldar saman við hana. Einna þektust þeirra er þjóðhátíðin í Vestmannaeyjum. Svipað upphaf sumarfría er til víða um heim og er arfur frá þeim tíma þegar allt verkafólk í einu landi tók orlof á nánast sama tíma.

Lögbundin sem almennur frídagur.

Þessi þróun gerði það smám saman að verkum að frídagur verslunarmanna breyttist úr því að vera frídagur einnar starfsstéttar yfir í að vera almennur frídagur, en það var gert um miðja 20. öld að hann var lögfestur sem almennur frídagur.
Craven Cottage

Craven Cottage er leikvangur enska knattspyrnuliðsins Fulham. Leikvangurinn er með þeim elstu á Englandi. Árin 2002-2004 var leikvangurinn stækkaður, lið Fulham spilaði þá heimaleiki sína á Loftus Road. Völlurinn er staðsettur á Stevenage Road við ánna Thames í London. Nú er verið að stækka völlinn upp í 29.600 sæti.
Hinrik 7. Englandskonungur

Hinrik 7. (28. janúar 1457 – 21. apríl 1509), var konungur Englands og lávarður af Írlandi á árunum 1485 – 1509. Hann var fyrsti konungurinn af Tudorættinni.

Hinrik var sonur Edmund Tudor og lafði Margrétar Beaufort, sem var aðeins þrettán ára þegar hún fæddi einkason sinn og þá þegar orðin ekkja því að Edmund, sem var stuðningsmaður Hinriks 6. af Lancaster-ætt, dó í fangelsi tveimur mánuðum fyrir fæðingu hans. Hinrik ólst að mestu leyti upp hjá föðurfjölskyldu sinni í Wales og þegar Játvarður 4. af York-ættinni varð konungur árið 1471, flúði Hinrik til Frakklands þar sem hann var að mestu leyti næstu fjórtán árin.

Árið 1485 sneri Hinrik aftur til Englands en þá var Ríkharður 3. af York-ættinni, bróðir Játvarðar 4., konungur Englands. Hinrik batt enda á Rósastríðið þegar hann varð konungur eftir að hafa sigrað her Ríkharðs 3. í bardaganum við Bosworth þar sem Ríkharður féll.

Hinrik giftist Elísabetu af York dóttur Játvarðs 4. árið 1486. Með hjónabandinu má segja að ættirnar tvær hafi verið sameinaðar og þar með dró mjög úr líkum á frekari átökum. Elsti sonur þeirra, Arthúr, fæddist árið 1486 og fékk hann titilinn prinsinn af Wales þar sem hann átti að taka við krúnunni af föður sínum. Arthúr dó hins vegar skyndilega árið 1502 og því varð næstelsti sonur Hinriks, sem einnig hét Hinrik, erfingi krúnunnar.

Hinrik vildi halda góðum tengslum við Spán, sem þá var að sameinast í eitt ríki, og í því skyni hafði hann gift Arthúr son sinn Katrínu af Aragóníu. Eftir lát Arthúrs vildi hann viðhalda þessum tengslum og eftir lát Arthúrs fékk hann leyfisbréf frá Júlíusi II páfa fyrir giftingu Katrínar og Hinriks sonar síns, en slíkt hjónaband var annars óheimilt samkvæmt reglum kaþólsku kirkjunnar. Og eftir að Elísabet kona Hinriks lést af barnsförum 1503 fékk hann einnig undanþágu til að giftast Katrínu sjálfur ef honum sýndist svo. Þá höfðu reyndar aðstæður breyst á Spáni og Hinrik fékk bakþanka og sló ákvörðunum um giftingu Katrínar á frest, enda var Hinrik prins aðeins tólf ára.

Sjálfur hafði Hinrik 7. einhvern hug á að giftast aftur og sendi meðal annars fulltrúa sína til Napólí árið 1505 til að meta Jóhönnu ekkjudrottningu þar sem hugsanlega drottningu Englands en ekkert varð þó úr neinu og Hinrik dó úr berklum 21. apríl 1509. Tæpum tveimur mánuðum síðar giftust Hinrik 8. og Katrín.
Aikido

Aikido er japönsk bardagalist stofnuð af Morihei Ueshiba, oft kallaður O-sensei (Hinn mikli kennari, en sensei þýðir kennari á japönsku og „o-“ er virðingarforskeyti). Ekki er lögð áhersla á árásir heldur er markmiðið að nota árás andstæðingsins gegn honum. Köst og lásar skipa höfuðsess í aikido.
Aukatenging

Aukatengingar tengja saman aðal- og aukasetningu (aðalsetn. + aukat. + aukasetn.) eða tengja saman ósamhliða aukasetningar (aðalsetn. + aukat. + aukasetn. + aukat. + aukasetn.).
Aðalorð

Til aðalorða heyra fjórir setningarhlutar; frumlag, umsögn, andlag og sagnfylling. Kjarni hverrar setningar er umsögnin. Hún lagar sig í persónu og tölu að frumlaginu í setningunni.

Frumlag og umsögn geta myndað sjálfstæða setningu ein og sér eins og sýnt er í dæmunum hér að ofan.

Umsögnin tekur gjarnan með sér fallorð, annað hvort í nefnifalli eða aukafalli (þf., þgf., ef.). Yfirleitt er það svo að um andlag er að ræða ef fallorðið sem kemur á eftir sögninni er í aukafalli en sagnfyllingu ef fallorðið er í nefnifalli. Frá þessu eru þó undantekningar.