arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Giya Kancheli

Giya Kancheli (georgíska: გია ყანჩელი) (f. 10. ágúst 1935; d. 2. oktober 2019) var georgískt tónskáld.
Gólanhæðir

Gólanhæðir eru landsvæði við botn Miðjarðarhafs sem afmarkast af Yarmuk-á í suðri, Galíleuvatni og Huladal í vestri, Hermonfjalli í norðri og Raqqad Wadi í austri. Gólanhæðir tilheyra Sýrlandi en tveir þriðju hlutar svæðisins eru hersetnir af Ísrael sem lagði þá undir sig í Sex daga stríðinu árið 1967.
Bashar al-Assad

Bashar Hafez al-Assad (arabíska: بشار حافظ الأسد‎ "Baššār Ḥāfiẓ al-ʾAsad", f. 11. september 1965) er forseti Sýrlands, yfirmaður sýrlenska hersins og leiðtogi Ba'ath-flokksins. Hann tók við forsetaembættinu af föður sínum Hafez al-Assad sem var leiðtogi Sýrlands í 30 ár og ríkti til dauðadags. Assad útskrifaðist í læknisfræði frá Háskólanum í Damaskus árið 1988 og hóf eftir það störf sem herlæknir. Fjórum árum síðar fór hann í framhaldsnám í augnlæknisfræði við Western Eye Hospital í London.

Eftir að eldri bróðir hans lést í bílslysi árið 1994 var Assad kallaður aftur til Sýrlands til að taka við stöðu ríkisarfa. Þá fór hann í herskóla og sá um hersetu Líbanon árið 1998. Í desember árið 2000 giftist hann konu sinni Asma Assad. Assad var kosinn forseti Sýrlands árin 2000 og 2007, eftir að Sýrlenska alþýðuráðið bauð hann fram tvisvar án mótframbjóðanda. Stjórn Assads er alræðisstjórn. Stjórnin hefur lýst sjálfri sér sem veraldlegri, en sérfræðingar eru þeirra skoðunar að hún nýti sér ýfingar milli þjóðarbrota og trúarhópa til að halda valdi sínu.

Í upphafi töldu bæði innlendir og alþjóðlegir stjórnmálaskýrendur Assad vera umbótasinna, en það breyttist þegar hann hóf herferð gegn mótmælendum í Arabíska vorinu sem leiddi til borgarstríðs í Sýrlandi. Stjórnarandstaðan í Sýrlandi, Bandaríkin, Kanada, Evrópusambandið og meirihluti aðildarríkja Arababandalagsins hafa kallað eftir afsögn Assads. Sameinuðu þjóðirnar lýstu hann meðsekan í stríðsglæpum og glæpum gegn mannkyni í borgarastríðinu. Hann er efst á lista Alþjóðlega sakamáladómstólsins yfir einstaklinga sem bera mesta ábyrgð fyrir stríðsglæpi. Áætlað er að 200.000 pólitískir fangar hafi verið í varðhaldi frá og með janúar 2015 fyrir að mótmæla stjórn Assads.

Í apríl 2014 tilkynnti Assad að hann hygðist bjóða sig fram til forseta í þriðja skiptið. Þetta voru fyrstu forsetakosningarnir í Sýrlandi í áratugi með fleiri en einn frambjóðanda. Bandaríkin og Evrópusambandið lýstu yfir alvarlegum efasemdum um lögmæti kosninganna og áhrif þeirra á friðarviðræður við sýrlensku stjórnarandstöðuna. Þann 16. júlí 2014 sór hann sjö ára embættiseið í þriðja skiptið í forsetahöllinni í Damaskus.

Assad var aftur endurkjörinn til sjö ára kjörtímabils í maí árið 2021. Samkvæmt opinberum tölum hlaut hann 95,1% at­kvæða.
Nokia 2760

Nokia 2760 er samlokusími frá Nokia. Hann var settur á markað 2007 og framleiddur í Ungverjalandi. Hann virkar á farsíma tíðnunum 900, 1800, 850 og 1900. Síminn er annars kynslóðar farsími.
Salaskóli

Salaskóli er grunnskóli í í Salahverfi, Kópavogi. Nemendur voru 550 árið 2015. Bekkir eru frá 1.-10. bekkur í 26 bekkjardeildum. Starfsmenn eru 80.

Tenglar.

Salaskóli
Hollenska Vestur-Indíafélagið

Hollenska Vestur-Indíafélagið (hollenska: "Geoctroyeerde Westindische Compagnie") var hollenskt verslunarfélag með einkaleyfi á verslun í Vestur-Indíum frá stofnun þess 3. júní 1621. Auk þess fékk það vald yfir þrælaversluninni á Atlantshafi. Félagið starfaði því bæði í Vestur-Afríku og Ameríku. Félagið stóð fyrir stofnun nýlenda og verslunarstaða í Nýja heiminum og herjaði á spænsk og portúgölsk skip og nýlendur með sjóránum.

Fyrsta Vestur-Indíafélaginu gekk ekki vel, aðallega vegna stríðs Hollands og Portúgals um nýlendur á strönd Brasilíu sem var félaginu mjög kostnaðarsamt. Félagið hafði mikil umsvif í þrælaversluninni og átti verðmætar eignir í Vestur-Afríku en þar kom að það varð gjaldþrota og var leyst upp árið 1674. Vegna eftirspurnar eftir þrælum í nýlendunum var félagið endurreist árið eftir. Eftir fjórða stríð Englands og Hollands var ljóst að félagið var ófært um að verja eigin nýlendur fyrir óvinaríkjum. Stjórn Hollands keypti því öll hlutabréf í félaginu 1791 og tók árið eftir yfir stjórn allra nýlenda þess.
Fritillaria graeca

Fritillaria graeca er Evrópsk jurtategund af liljuætt upprunnin frá Balkanskaga (Albanía, Makedóníu, og Grikklandi) Sumar eldri heimildir segja að tegundin finnist einnig í Serbíu, en öll eintök hafa reynst af afbrigðinu F. g. var. "gussichiae", sem nú er talið sér tegund nefnd "Fritillaria gussichiae.".

Lýsing.

"Fritillaria graeca" er með blóm með rauðum og hvítum röndum og líkist mjög litlum bjöllum - ein á hverjum stilk. Blómgun er á milli apríl og maí. Hún verður um 25 sm há.
Leikför um landið

Leikför um landið (franska: "Western Circus") eftir Morris (Maurice de Bevere) og René Goscinny er 36. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1970, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Pilote á árunum 1969-70.

Söguþráður.

Á flótta undan indíánum lenda Lukku Láki og Léttfeti í flasinu á risavöxnum fíl. Fílar eru sjaldséðir í villta vestrinu og indíánarnir flýja í ofboði, en fíllinn reynist vera sirkusfíllinn Fiddi, ein skærasta stjarna Vestra leikhússins sem er á ferð um landið að breiða út listina. Leikhúsið skipa hinn góðglaði og rauðnefjaði Bárður Mullumbull forstjóri og fjölskyldumeðlimir hans og slæst Lukku Láki í för með hópnum til bæjarins Úlfavirkis þar sem hópurinn ætlar að troða upp. Í bænum fer plásskóngurinn Zilli demantstönn með öll völd og þegar bæjarbúar sýna Vestra leikhúsinu meiri áhuga en hinni árlegu reiðkeppni Zilla hugsar hann leikhópnum þegjandi þörfina og ræður leigumorðingjann Jóa Skellinöðru til að skjóta Fidda. Verkið reynist snúnara en til stóð og þegar Jói fer á taugum og missir marks af þriggja metra færi þarf Zilli að leita annarra ráða. Með því að sleppa sirkusljóninu Nelsoni út úr búri sínu tekst Zilla að skapa skelfingu í bænum og snúa almenningsálitinu gegn Vestra leikhúsinu. Leikhúsið fær þó að halda eina hátíðarsýningu til styrktar góðu málefni. En Zilli er ekki af baki dottinn og fær indíánahöfðingjann Halta-Uxa til að ráðast á leikhúsið og brenna leiktjaldið með logandi örvadrífu. Virðist þá öll nótt úti fyrir Vestra leikhúsið, en Lukku Láki geymir tromp í erminni.

Íslensk útgáfa.

Leikför um landið var gefin út af Fjölva í íslenskri þýðingu Þórs Stefánssonar árið 1979. Þetta er 17. bókin í íslensku ritröðinni.
Þjóðarmorð Tyrkja á Armenum

Þjóðarmorð Tyrkja á Armenum eru voðaverk Tyrkja á árunum 1915 til 1917. Árið 1915 hófust aðgerðir tyrkneskra stjórnvalda sem leiddu til dauða hundraða þúsunda Armena. Þessar aðgerðir voru fjöldamorð og nauðungarflutningar á Armenum í austurhluta Tyrklands til svæðis þar sem Sýrland er nú og Írak.

Þann 24. apríl 1915 voru mörg hundruð armennskir menntamenn teknir af lífi í austurhluta Anatólíu í Tyrklandi og er sá dagur af mörgum talinn upphaf voðaverkanna. Þegar heimstyrjöldin fyrri hófst bjuggu um tvær milljónir Armena í Tyrklandi og bjuggu þeir flestir í austurhluta Tyrklands nærri landamærum Tyrklands og Armeníu en í stríðslok bjuggu þar aðeins um fjögur hundruð þúsund.

Armenar í í austur Anatolíu voru yfirstétt sem réði yfir verslun og viðskiptum og langflestir menntamenn voru Armenar. Þeir fengu að halda trú sinni en þeir voru kristnir en þurftu að greiða hærri skatta. Þegar Ungtyrkir komust til valda þá höfðu þeir það að markmiði að endurreisa Ottómanaveldið og þjóðernishyggja breyttist í kynþáttahyggju og herför og útrýmingu á Armenum í austur Tyrklandi.

Ungtyrkir urðu bandamenn Þjóðverja í Fyrri Heimstyrjöldinni og réðust ínn í Rússland en biðu ósigur. Ungtyrkir töldu Armena bandamenn Rússa sem stefndu að því að kljúfa austurhluta Anatólíu frá Tyrklandi og sameina hann Armeníu. Ungtyrkir gerðu áætlun um að hrekja Armena á brott. Fólki var smalað saman og það rekið gangandi í nauðungarflutningum yfir eyðimörkina í átt til Sýrlands.

Sum ríki afneita þjóðarmorði Tyrkja á Armenum og í tyrkneskum lögum er bannað að nefna orðið þjóðarmorð í þessu samhengi.
Homs

Homs (arabíska: حمص‎ "Ḥimṣ"), áður þekkt sem Emesa (gríska: Ἔμεσα), er borg í Sýrlandi um 162 km norðan við Damaskus. Borgin er höfuðstaður Homshéraðs. Íbúar voru um 650 þúsund árið 2004. Borgin stendur við Orontesfljót. Krosfarakastalinn Krak des Chevaliers stendur nálægt borginni.

Í Sýrlensku borgarastyrjöldinni frá 2011 var Homs lengi höfuðvígi stjórnarandstöðuhópa. Árásir stjórnarhersins á borgina hafa eyðilagt stóran hluta hennar um leið og þúsundir íbúa hafa látið lífið.
Lóulilja

Fritillaria ussuriensis er jurt af liljuætt, upprunnin frá Kóreu, Primorye svæðinu í Rússlandi, og norðaustur Kína (Heilongjiang, Jilin, Liaoning).

"Fritillaria ussuriensis" er fjölær laukplanta allt að 100 sm há. Blómin eru lútandi, bjöllulaga, brúnfjólublá með gulleitum blettum.
Jasídar

Jasídar eru fólk af kúrdneskum uppruna sem aðhyllist sérstök trúarbrögð, jasisma. Flestir Jasídar búa í Nínívehéraði í Írak. Fjöldi þeirra er 1-1,5 milljón.

Jasídar sættu miklum ofsóknum hermanna Íslamska ríkisins árið 2014 og voru þúsundir drepnar, konur hnepptar í kynlífsþrælkun og hundruð þúsunda á flótta.
Fritillaria viridea

Fritillaria viridea er sjaldgæf jurt af liljuætt, nefnd eftir San Benito (San Benito fritillary). Hún finnst eingöngu á strandsvæðum Kaliforníu, þar sem hún einstöku sinnum í chaparral gróðurlendi og serpentinejarðvegi. Staðfestir fundarstaðir eru San Benito County og Monterey County, óstaðfestir eru Fresno County og San Luis Obispo County.

Lýsing.

Þessi fjölæra laukplanta myndar uppréttan stöngul, 30 til 65 sm á hæð með nokkrum lensulaga blöðum allt að 10 sm löngum. Á endanum á sléttum stönglinum er eitt eða fleiri lútandi blóm. Hvert blóm er með 6 krónublöð, 1 - 2 sm löng, fölgræn til dökkgræn á lit.
Háfrónska

Háfrónska (einnig þekkt sem háíslenska) er sérútbúin útgáfa af íslensku þar sem öllum mögulegum tökuorðum í málinu er skipt út fyrir nýyrði. Áhersla er lögð á ofurmálhreinsun og er reynt að útrýma þeim orðum sem ekki hafa hreinan íslenskan stofn.

Höfundur málsins er hinn belgíski Jósef Braekmans (f. 1965) með stuðningi frá Pétri Þorsteinssyni (f. 1955) sem þekktur er fyrir gamansömu orðasöfnin sín í "Pétrísk–íslensku orðabókinni".

Orðasafn með nýyrðunum hefur komið út á vefsíðunni "Miðstöð háfrónska tungumálsins". Háfrónska dregur nafn sitt af hánorsku.

Saga.

Þrátt fyrir að kunna ekki íslensku hafði Jósef mikinn áhuga á málhreinsunarstefnu Íslendinga og hafði frá árinu 1992 smíðað íslensk nýyrði fyrir tökuorð. Nýyrðatillögur Jósefs höfðu vakið litla hrifningu meðal netbúa og því afhenti hann starf sitt Pétri Þorsteinssyni safnaðarpresti Óháða safnaðarins. Pétur er nú forseti háfrónsku málhreyfingarinnar.

Málið er að nokkru leyti gert í léttúð þó að höfundar trúi sannarlega á öfgamálhreinsunina. Nýyrðin hafa ekki náð mikilli útbreiðslu og þó að margir hafi gaman af tilrauninni eru helstu fylgismenn hennar enn aðeins Jósef og Pétur.

Málhreinsun.

Málhreinsun hafði náð útbreiðslu á Íslandi fyrir tilstilli Hins íslenska lærdómslistafélags sem stofnað var 1779 og Fjölnismanna sem hófu útgáfu tímaritsins Fjölnis 1835.

Ofurmálhreinsun að hætti háfrónsku hafði þó aldrei náð útbreiðslu. Háfrónska er tilraun til að útrýma öllum þeim orðum sem ekki hafa hreinan íslenskan stofn, jafnvel landaheitum, mannanöfnum og efnaheitum. Ólíkt ríkjandi íslenskri málstefnu, vilja háfrónverjar útrýma jafnvel þeim latnesku og þýsku tökuorðum sem voru til í því sem kallað hefur verið gullaldaríslenska.

Háfrónsk heiti á stórum tölum.

Forskeyti 'þús-' (þusundfaldur) og 'þurs-' (miljarðfaldur) eru notuð til að smiða heiti á eftirfarandi þrem töluorðum: þús-þursund (þúsund miljarðar, billjón), þurs-miklund (miljarður milljóna, billjarður) and þurs-þursund (miljarður miljarða, trilljón). Formálinn 'X-mælt þúsund' er notaður fyrir tölur hærri en 1018. Í íslensku orðsifjabókinni, uppflettiorðið 'kvinkvilljón' (1030) er þýdd ‘fimmmælt milljón’.

Staðarheiti.

Braekmans þýðir öll ensk staðarheiti.
Fritillaria amana

Fritillaria amana er jurt af liljuætt (Liliaceae), sem var fyrst lýst af Edward Martyn Rix, og fékk sitt núverandi fræðiheiti af R.Wallis och R.B.Wallis.

Útbreiðsla.

Útbreiðslusvæði tegundarinnar er Tyrkland. í Anti-Taurus fjöllum, Amanus fjöllum, í Vilyets í Mara, Adana og Hatay.

Hún vex vanalega í eikarkjarri í kalksteinsjarðvegi, frá 1000 til 1700m. yfir sjávarmáli.

Lýsing.

Stöngullinn er 8 - 25 sm hár, sléttur. Blöðin stakstæð, lensulaga, 5 - 8 sm löng, skærgræn, stundum grágræn. Blómin eitt til tvö, lútandi, klukkulaga gul eða græn, jafnvel rauðbrún, yfirleitt með rauðbrúna rönd á jaðri krónublaðanna.

Engar undirtegundir finnast skráðar.
Beltissylgja

Beltissylgja er festing úr málmi sem fest er við annan enda á belti. Á beltissylgju er oftast þorn ("silateinn, sylgjuþorn") og virkar þannig að þornið gengur inn í eitt af götum ("þornförum") þeim sem gerð hafa verið í beltið.
Kalli keisari

Kalli keisari (franska: L'Empereur Smith) eftir Morris (Maurice de Bevere) og René Goscinny er 45. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1976, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Le Journal de Tintin sama ár. Kalli keisari er fyrsta Lukku Láka bókin sem kom út í íslenskri þýðingu árið 1977.

Söguþráður.

Karl Smith, vellauðugur bóndi í nágrenni Grasakaupstaðar (e. Grass Town), ímyndar sér að hann sé fyrsti keisari Bandaríkjanna. Bæjarbúar standa í þeirri trú að Kalli sé sauðmeinlaus og hafa gaman af uppátækjum hans, en Lukku Láka líst ekki á blikuna þegar hann sér að Kalli hefur í krafti auðs komið sér upp heilu herliði gráu fyrir járnum. Óbótamaðurinn Boggi Bulla kemst á snoðir um herstyrk Kalla og telur Kalla trú um að bæjarbúar Grasakaupstaðar hyggi á uppreisn gegn keisaradæminu. Þegar Boggi fær Kalla til að ráðast með her sínum á banka bæjarins grípur skelfing um sig í bænum. Lukku Láka tekst að flýja úr bænum, en þegar Kalli keisari gerir Grasakaupstað að höfuðborg Bandaríkjanna og efnir til stórdansleiks dulbýr Lukku Láki sig sem hirðþjón og rænir keisaranum. Boggi Bulla er þó ekki af baki dottinn og heldur með herinn til nágrannabæjarins Skammatanga til að ræna bankann þar.

íslensk útgáfa.

Kalli keisari var gefin út af Fjölva árið 1977 í íslenskri þýðingu Þórs Stefánssonar. Þetta er fyrsta bókin í íslensku ritröðinni.
Liljubálkur

Liljubálkur (fræðiheiti: "Liliales" eldra heiti: "Lilia") er ættbálkur einkímblöðunga. Þessi bálkur inniheldur liljuætt meðal annars en bæði ættin og bálkurinn hafa mjög umdeilda flokkunarsögu, þar sem ekki hafa allir verið sammála um hvernig eigi að flokka liljubálkin né liljuættina. Vel þekktar plöntur innan liljubálksinns eru liljur, túlipanar, skógarlilja og hnerrarót.

APG III kerfið (2009) setur þennan ættbálk í hóp einkímblöðunga. Í APG III, er ættin Luzuriagaceae sett saman við ættina Alstroemeriaceae og ættin Petermanniaceae viðurkennd. APG III notar þessa flokkun:

Þannig flokkuð inniheldur ættbálkurinn aðallega jurtkenndar plöntur en vafningsviður og runnar eru þar einnig. Þær eru að mestu fjölærar jurtir með rótarhnýðum eða renglum. Ættin Corsiaceae er sérstök fyrir að vera sníkjuplöntur.

Ættbálkurinn hefur heimsútbreiðslu. Stærri ættirnar (með meira en 100 tegundir) eru að mestu afmarkaðar við norðurhvel jarðar eða eru dreifðar um heiminn en mest þó í norðri. Á hinn bóginn eru minni ættirnar (með upp að 10 tegundum) afmarkaðar við suðurhvel, eða stundum bara Ástralíu eða Suður Ameríku. Heildarfjöldi tegunda í ættbálknum er nú um 1300.

Lýsing.

Einkennandi fyrir liljubálk eru safakirtlar á krónublöðum og úthverfir fræflar. Þetta greinir þá frá plöntum með blómbotns kirtlum og innhverfa fræfla sem einkennir flesta aðra einkímblöðunga.

Flokkun.

Þróunarsaga flokkunar.

Samkvæmt APWeb, er skyldleiki ætta í liljubálknum eftirfarandi:

Eldri flokkun.

APG II kefið (2003) setur þennan bálk í flokk einkímblöðunga og notar þessa flokkun:

APG kerfið (1998) setti einnig þennann bálk í flokk einkímblöðunga, en með aðeins annarri afmörkun (ekki með ættina "Corsiaceae"):

Cronquist kerfið (1981) setti bálkinn í undirflokkinn Liliidae í flokkinum Liliopsida [= monocotyledons] í deildinni Magnoliophyta [= angiosperms]. Það notaði miklu víðari afmörkun og margar tegundanna voru settar í Asparagales og Dioscoreales af APG II):

Thorne kerfið (1992) setti bálkinn í yfirbálkinn Lilianae í undirflokkinn Liliidae í flokkinum Magnoliopsida og notaði þessa flokkun:

Dahlgren kerfið setti bálkinn í yfirbálkinn "Lilianae" í undirflokkinn "Liliidae" í flokkinum "Magnoliopsida" og notaði þessa flokkun:

Í Engler kerfinu (1964 uppfærsla) var svipaður bálkur nefnd Liliiflorae, sett í flokkinn Monocotyledoneae af undirdeildinni Angiospermae.

Wettstein kerfið, síðast endurskoðuð 1935, notaði nöfn svipuð þeim í Engler kerfinu. Ættbálkur var nefndur "Liliiflorae" settur í flokk "Monocotyledones" af undirdeildinni "Angiospermae". Bálkurinn var flokkaður nokkuð svipaður og hjá Cronquist.

Eldra nafn fyrir ættbálkinn er "Coronarieae" úr Bentham &amp; Hooker kerfinu.
FoodCo

FoodCo er íslenskt fyrirtæki sem rekur 20 veitingastaði undir 7 vörumerkjum. Jóhann Þórarinsson er forstjóri FoodCo. Skrifstofur fyrirtækisins eru til húsa í Ármúla 13 í Reykjavík.

Um 500 manns vinna á veitingastöðum fyrirtækisins víða um Ísland en fyrirtækið á og rekur veitingastaðina Aktu taktu, Eldsmiðjuna, Kaffivagninn, Saffran, Pítuna, American Style og Roadhouse.

FoodCo er skráð í fyrirtækjaskrá með kennitölu sem gefur til kynna að fyrirtækið sé stofnað árið 2002.
Saint Lawrence-fljót

Saint Lawrence fljót er fljót í Kanada sem rennur úr Ontaríóvatni í Saint Lawrence flóa og tengir saman Vötnin miklu og Atlantshaf. Fljótið myndar landamæri Ontario fylkis við New York-fylki. Skipaflutningar fara um fljótið milli Vatnanna miklu og Atlantshafsins og hafa verið gerðir skipaskurðir á því.
Galíleó

Galíleó Galílei (1564–1642) var ítalskur vísindamaður og stjörnufræðingur.

Galíleó getur líka átt við:
2031

Árið 2031 (MMXXXI í rómverskum tölum) verður í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjar á miðvikudegi.
Kangerlussuaq

Kangerlussuaq (danska: "Søndre Strømfjord") er byggð á Vestur-Grænlandi í sveitarfélaginu Qeqqata. Byggðin liggur í samnefndum firði. Í byggðinni er stærsti flugvöllur Grænlands sem var byggður af Bandaríkjamönnum í seinni heimsstyrjöldinni. Á þeim tíma var byggðin þekkt sem Bluie West-8. Svæðið í kringum Kangerlussuaq er kjörlendi fjörbreytilegs dýralífs, þar á meðal moskusuxa, hreindýra og fálka. Efnahagslíf byggðarinnar er næstum allt byggt á starfsemi flugvallarins og ferðamennsku.

Kangerlussuaq stendur á sléttu inni í botni Kangerlussuaqfirði báðum megin við ósa árinnar Qinnguata Kuussua. Austan við Kangerlussuaq koma tvær stórar ár saman, Qinnguata Kuussua og Akuliarusiarsuup Kuua. Í dalnum sem síðarnefnda áin rennur um eru jökulaurar með miklum sandbleytum. Báðar árnar myndast úr kvíslum frá Russell-jökli. Greiðfær leið er frá byggðinni að brún jökulsins og laðar hún að sér marga ferðamenn. Jökullinn hér á hálendinu Isunngua er hluti af Grænlandsjökli hinum meiri.

Hálendið Tarajornitsut umlykur byggðina í norðri og suðri. Í suðaustri, upp frá stöðuvatninu Tasersuatsiaq, sem er vatnslind byggðarinnar, liggur hálendið Ammalortup Nunaa.
Fjallkonan (blað)

Fjallkonan var íslenskt tímarit sem kom út frá 1884 til 1911. Fyrstu fjögur árin var blaðið gefið út hálfsmánaðarlega en eftir það vikulega. Valdimar Ásmundsson var stofnandi tímaritsins og ritstjóri til dauðadags 1902.
Katla

Katla er eldstöð staðsett undir Mýrdalsjökli á Íslandi. Katla er stór megineldstöð, ein af stærstu og virkustu megineldstöðvum landsins. Kötlueldstöðin er um 30 km í þvermál og rís hæst yfir 1400 m hæð yfir sjó. Í miðju eldstöðvarinnar er Kötluaskjan, um 100 ferkílómetrar að stærð og allt að 700 metra djúp. Í henni er víðast 400-700 m þykkur ís. Askjan skiptist í þrjú vatnasvæði: vatnasvæði Kötlujökuls, Sólheimajökuls og Entujökuls.

Einkennisgos Kötlu eru basalt sprengigos en samspil kviku og íss veldur því að gjóska myndast sem dreifist yfir nærliggjandi sveitir. Katla hefur líka gosið súrum sprengigosum en þau eru mun sjaldgæfari. Kötlugos hafa að meðaltali orðið á 40 til 80 ára fresti og hafa 16 eldgos verið skráð í eldstöðinni frá því menn settust að á Íslandi en þau eru þó líkast til fleiri eða að minnsta kosti 20 talsins. Síðast gaus Katla árið 1918 og því eru miklar líkur á gosi á næstu árum. Katla er ein frægasta eldstöð á Íslandi og alræmd fyrir hinar miklu hamfarir sem fylgja í kjölfar eldgosanna. Við gos bráðnar jökulísinn ofan við gosopið og safnast leysingavatn fyrir undir jöklinum, þangað til að það brýst fram af miklu afli í gríðarlegu jökulhlaupi. Mikið magn af ís, ösku og aur berst með hlaupvatninu og eyðir það öllu sem verður í vegi þess. Mestallur Mýrdalssandur er myndaður í hinum miklu jökulhlaupum sem hafa orðið í kjölfar Kötlugosa og jökulflóða mögulega.
Draugabærinn

Draugabærinn (franska: La Ville fantôme) eftir Morris (Maurice de Bevere) og René Goscinny er 25. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1964, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) árið 1963.

Söguþráður.

Í byrjun bókarinnar verða á vegi Lukku Láka tveir spilasvindlarar, Danni kaupahéðinn og Kalli spaðakóngur, sem slást í för með honum til næsta bæjar. Þeir koma til bæjarins Gullhæðar sem reynist löngu yfirgefinn námabær. Eini íbúi bæjarins er gamall gullgrafari, kallaður Siggi skot, sem rekur Lukku Láka og félaga hans burt úr bænum með haglabyssu. Þeir halda ferð sinni áfram og koma til bæjarins Tígulgils. Þar fréttir Lukku Láki að Siggi gamli hafi sem ungur maður verið gabbaður til að kaupa námu við Gullhæð og hafi síðan eytt ævinni í árangurslausa leit að gulli í námunni. Félögunum Danna og Kalla dettur í hug að kaupa námuna af Sigga til að geta platað einhvern til að kaupa hana af þeim aftur fyrir morð fjár. Siggi skot er ekki á þeim buxunum að selja námuna og Danni og Kalli grípa þá til óþokkabragða til að koma Sigga gamla í burtu, fyrst með því að telja hjátrúarfullum bæjarbúum í Tígulgili trú um að sá gamli sé göldróttur særingamaður en síðan með því að bera á hann þjófnað. Ætlunarverk þeirra mistekst, en Siggi gamli fær sig fullsaddan og lætur tilleiðast að selja þeim námuna. Þegar Danni og Kalli þykjast hafa fundið gull í námunni verður fjandinn laus og múgur og margmenni flykkist til Gullhæðar til að taka þátt í gullæðinu.

Íslensk útgáfa.

Draugabærinn var gefin út af Froski útgáfu árið 2016 í íslenskri þýðingu Anítu K. Jónsson. Þegar bókin kom út voru liðin 33 ár frá útgáfu Fjölva á Bardaganum við Bláfótunga árið 1983, en sú bók var 33. og síðasta bókin í bókaröðinni sem kom út á vegum Fjölvaútgáfunnar.
Frank Zappa

Frank Vincent Zappa (f. 21. desember 1940, d. 4. desember, 1993) var bandarískur gítarleikari og tónlistarmaður. Hann spilaði framsækið rokk af ýmsu tagi, popp, djass og klassíska tónlist. Í byrjun ferilsins stofnaði hann hljómsveitina Mothers of Invention. Zappa var afkastamikill og gaf út 62 plötur á ferli sínum frá 1968-1993. Um 50 plötur hafa verið gefnar út eftir andlát hans.

Zappa var oft gamansamur og pólitískur í textagerð og barðist gegn ritskoðun. Hann kom fram fyrir Bandaríkjaþing árið 1985 þegar það fjallaði um ritskoðun á tónlist.

Zappa var valinn númer 22. af 100 bestu gítarleikurum af tímaritinu Rolling Stone.

Sonur hans Dweezil Zappa hefur haldið tónlist hans lifandi síðustu ár með hljómsveitinni Zappa Plays Zappa en þar koma fram ýmsir tónlistarmenn sem hafa spilað með Zappa í gegnum árin, þar á meðal Steve Vai, gítarleikari. Hljómsveitin kom til Íslands árið 2006.

=Tilvísanir=
Grænlandsþorskur

Grænlandsþorskur (fræðiheiti: "Gadus ogac") er þorsktegund sem finnst í Norðvestur-Atlantshafi, við vesturströnd Grænlands og Lawrenceflóa. Kjötið er eilítið seigara en á Atlantshafsþorski og því ekki eins eftirsótt.