arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Peder Schumacher Griffenfeld

Peder Schumacher Griffenfeld (24. ágúst 1635 – 12. mars 1699) var danskur stjórnmálamaður og ríkiskanslari Danmerkur frá 1673 til 1676. Hann hóf störf sem bókavörður og skjalavörður Friðriks 3. 1663 og varð brátt eins konar ríkisritari. Sem slíkur átti hann þátt í að semja Konungslögin um einveldið 1665. 1666 varð hann ritari við Kansellíið og 1668 skipaður kansellíráð. 1669 varð hann dómari við hæstarétt. Eftir krýningu Kristjáns 5. varð hann stöðugt valdameiri. 1671 var hann aðlaður og 1673 fékk hann titilinn greifi af Griffenfeld um leið og hann var skipaður ríkiskanslari. Ýmis atvik urðu til þess að hann féll í ónáð þegar Skánarstríðið stóð sem hæst og hann var fangelsaður og dæmdur fyrir landráð 1676. Dauðadómi var breytt í lífstíðarfangelsi. 1698 fékk hann leyfi konungs til að setjast að í Þrándheimi þar sem hann lést ári síðar.
Francesco Petrarca

Francesco Petrarca (1304 – 19. júlí 1374) var ítalskur rithöfundur, skáld og fræðimaður. Hann er, ásamt Dante Alighieri, álitinn upphafsmaður endurreisnarinnar. Hann fæddist í Arezzo í Toskana og fluttist ungur til Flórens. Faðir hans var ásamt Dante dæmdur í útlegð og Petrarca ólst því upp í Avignon í Frakklandi. Hann lærði í Montpellier og Bologna. Hann er einkum þekktur fyrir ljóð ort á ítölsku og ýmis rit á latínu um aðskiljanleg efni eins og sögu, guðfræði og siðfræði. Þekktastur er hann fyrir að hafa ort á ítölsku en langmest af ritum hans er þó á latínu, enda var hann ötull talsmaður rannsókna á ritum fornmanna og er þannig frumkvöðull fornmenntastefnunnar sem varð einkenni endurreisnarinnar.
Vingameiður

Vingameiður (eða Vindgameiður) var nafnið á trénu sem Óðinn hékk á í níu nætur til að öðlast rúnaþekkingu. Í Vingameiði seldi Óðinn lægra eðli sitt í hendur hinu æðra og gaf sig hinum guðdómlega Óðni á vald, þ.e. alviskunni. Hann segir í Hávamálum:

Þessi útgáfa er einnig til:
Þriggja alda kerfið

Þriggja alda kerfið er hugmynd að tímabilaskiptingu forsögulegs tíma mannkynssögu sem danski fornleifafræðingurinn Christian Jürgensen Thomsen setti fram á 3. áratug 19. aldar til að auðvelda flokkun gripa í Danska þjóðminjasafninu. Í þessu kerfi eru þrjár aldir nefndar eftir meginefnivið tækja sem smíðuð voru á hverjum tíma. Aldirnar eru:

Tímabilið sem hver öld nær yfir er misjafnt eftir heimshlutum.

Sumir höfundar hafa viljað skipta öldunum frekar upp. Þekktust er skipting steinaldar í fornsteinöld og nýsteinöld samkvæmt uppástungu John Lubbock frá 1865.
Þang

Þang er íslenskt heiti yfir stóra brúnþörunga sem vaxa í fjörum og tilheyra þangættinni ("fucaceae"). Þangtegundir eiga það sameiginlegt að þær eru festar við botninn með skífulaga festu, upp af henni er kvíslgreind planta, sem ýmist er blaðlaga með miðstreng eða þykk og sporöskjulaga í þverskurði.

Þang setur jafnan mestan svip á fjörur á stöðum þar sem brim er ekki mikið. Lítið fer fyrir því á mjög brimsömum stöðum, sandfjörum eða leirum vegna þess að stórþörungar þurfa fast undirlag, svo sem grjót eða klappir og eitthvert skjól fyrir stórbrimi.

Margar tegundir þangs hafa verið nýttar sem áburður, fóður, eldsneyti og í iðnaði. Þang var notað til framleiðslu sóda í byrjun 17. aldar, sem var notaður bæði í sápugerð og til glergerðar. Síðar var það notað til joðframleiðslu, þar til mikil eftirspurn hófst eftir gúmmíefnum úr þörungum sem farið var að nota í matvælaiðnaði. Eins og úr þara og öðrum brúnþörungum, er gúmmíefnið algín unnið úr þangi.

Tegundir við Ísland.

Við Ísland vaxa sex þangtegundir sem tilheyra þremur mismunandi ættkvíslum:
Böðull

Böðull (eða prófoss) er maður sem framkvæmir líkamlega refsingu á dæmdum sakamönnum, t.d. aftöku, hýðingu eða annað.
Tvíliða

Tvíliða er tegund af margliðu sem hefur tvo liði (þ.e. sem er summa tveggja einliða) en tvíliður eru oft umluktar svigum þegar þær eru notaðar í útreikningum. Dæmi um tvíliðu er til dæmis formula_1 sem þátta má í tvær aðrar tvíliður: formula_2
Skattöld

Skattöld (latína: "indictio") er tímatalseining sem notaðst var við í tímatalsreikningi í Evrópu og haft um 15 ára tímaskeið og taldist frá upphafsárinu 3. f.Kr. Talað var um fyrstu skattöld, aðra skattöld og þriðju skattöld o.s.frv.
Savojaættin

Savojaættin (ítalska: "Casa Savoia") er aðalsætt kennd við héraðið Savoja í norðvesturhluta Ítalíu og suðausturhluta Frakklands. Upphaf ættarinnar er rakið til greifans Húmberts 1. (1003 – 1047/8). Greifarnir af Savoja náðu yfirráðum yfir mikilvægum fjallvegum yfir Alpafjöll. Sonur Húmberts, Ottó af Savoja, giftist Adelaide af Tórínó og eignaðist þannig bæina Tórínó, Susa, Ivrea, Pinerolo og Caraglio í Fjallalandi. 1416 var Savoja gert að hertogadæmi. Frakkar lögðu Fjallaland undir sig 1494 og landlaus ættin settist þá að í Tórínó. 1553 hóf Emmanúel Filibert hertogi að ná löndum ættarinnar aftur á sitt vald. Efnahagslegur uppgangur varð í löndum ættarinnar á 17. öld með þróun iðnaðar í Tórínó og verslunar í Nice. Í kjölfar Spænska erfðastríðsins fékk ættin Konungsríkið Sardiníu og varð við það konungsætt. Við sameiningu Ítalíu 1861 lét ættin eftir lönd sín í Frakklandi en varð þess í stað konungar Ítalíu.

Í kjölfar Síðari heimsstyrjaldar var ákveðið í þjóðaratkvæðagreiðslu að gera Ítalíu að lýðveldi. Í stjórnarskrá Ítalíu var auk þess lagt bann við því að afkomendur síðasta konungsins, Húmberts 2. í beinan karllegg stigju fæti á ítalska jörð. Banninu var aflétt 2002 en um leið hafnaði Viktor Emmanúel, prins af Napólí öllu tilkalli til krúnunnar samkvæmt samkomulagi við ítalska ríkið.
Sigursúlan í Berlín

Sigursúlan er frægt minnismerki sem stendur við "Grosser Stern" torgið í Berlín. Efst á súluni trónir Viktoría, sigurgyðja Rómverja, enda var súlan reist til minningar um nokkur sigursæl stríð Prússa á 19. öld.

Saga sigursúlunnar.

Forsaga.

Síðla á 19. öld háðu Prússar nokkur árangursrík stríð. 1864 sigruðu þeir Dani í orrustunni við Dybbøl og innlimuðu Slésvík endanlega. 1866 sigruðu þeir Austurríki og urðu leiðandi þjóð í þýska sambandinu. 1870-1871 sigruðu þeir Frakka. Í kjölfarið varð Prússland að keisaraveldi. Til að minnast þessara þriggja sigra á vígvellinum var ákveðið að reisa sigursúluna.

Byggingarsaga.

Súlan var reist á torginu "Königsplatz", sem í dag er á sömu lóð og ríkisþinghúsið. Súlan stendur á ferningslaga stalli. Ofan á stallinum eru hringlaga súlnagöng og er súlan sjálf þar upp yfir. Efst trónir Viktoría, sigurgyðja Rómverja. Hún er úr bronsi og er 8,5 metra há. Alls var súlan upphaflega 50 metra há. Súlan er innangeng og er hægt að fara upp í þar til gerðan útsýnispall við stall sigurgyðjunnar.

Tilfæringar og stríð.

Þegar Hitler komst til valda hafði hann eigin hugmyndir um framtíðarútlit Berlínar. Þar sem súlan stóð ætlaði hann að reisa aðra byggingu (sem svo ekkert varð úr). Því lét hann taka súluna í sundur og flytja hana á núverandi stað. Við samsetninguna var einum súlnahring bætt við. Súlan hækkaði því um 7,5 metra, þannig að hún er tæpir 67 metrar í dag. Í stríðinu sem fylgdi slapp súlan við allar skemmdir. Þegar Berlín var hernumin, lögðu Frakkar til við hin hernámsveldin að sprengja súluna, þar sem hún minnti þá óþyrmilega á ósigur þeirra gegn Prússum. Bretar og Bandaríkjamenn voru þó á móti því en Rússar sátu hjá. Því létu Frakkar sér nægja að fjarlægja minnisplattana sem héngu á súlunni og flytja þá til Parísar. Þeim var ekki skilað fyrr en 1987 þegar Berlín hélt upp á 750 ára afmæli sitt.

Nútíminn.

Sigursúlan hefur verið friðuð. Hún stendur á umferðartorginu "Grosser Stern" vestur af miðborginni. Sökum þrengsla innan í súlunni reyndist ekki unnt að setja upp lyftu og verður því að ganga upp 285 þrep til að komast upp á útsýnispallinn. Torgið og umferðargatan ("Strasse des 17. juni") voru notuð fyrir hina geysivinsælu gleðigöngu Love Parede á árunum 1989-2006. Þegar mest lét, mættu 1,5 milljón manns í gleðigönguna. Árið 2008 kom Barack Obama til Berlínar og hélt kosningaræðu við sigursúluna. Hann var kosin Bandaríkjaforseti seinna á því ári.
Kjörfylgi

Kjörfylgi er það fylgi, þ.e. atkvæðamagn sem frambjóðandi eða stjórnmálaflokkur hlýtur í kosningu. Kjörfylgi er mælt í fjölda atkvæða eða í hlutfalli atkvæða.
Valhenda

Valhenda er ein af undirtegundum braghendu. Í henni eru önnur og þriðja lína baksneiddar, þ.e.a.s. síðasti bragliður (rímið) er eitt atkvæði en ekki tvö.

Samrímuð valhenda:
Ráðhúsið í Bremen

Ráðhúsið í Bremen er með merkustu gotnesku byggingum endurreisnartímans í Evrópu. Það er bæði aðsetur borgarstjórnar sem og þings sambandsríkisins Bremen. Húsið er á heimsminjaskrá UNESCO.

Saga.

Núverandi ráðhús var reist 1405-1410 í gotneskum stíl. Það kom í staðinn fyrir eldra ráðhús sem samtímis var rifið. Árið 1600 var húsinu breytt. 1909-1913 voru tvö bakhús reist við ráðhúsið í sama stíl, þar sem orðið var of þröngt í gamla húsinu sökum aukinna umsvifa borgarinnar. Í heimstyrjöldinni síðari slapp húsið að öllu leyti við sprengjuregn loftárásanna, þrátt fyrir að mörg hús í kring eyðilögðust. 2004 var húsið sett á heimsminjaskrá UNESCO.

Lýsing.

Aðalhúsið er 41 metrar að lengd og stendur við aðaltorg borgarinnar. Neðst á framhliðinni eru súlnagöng, en þar fyrir ofan eru fagrar skreytingar með gluggum og styttum. Stytturnar eru átta og eiga að tákna keisarann og kjörfurstana sjö í þýska ríkinu. Á vesturgaflinum eru fjórar styttur. Þær eru af fornmönnunum Platoni, Aristótelesi, Demosþenesi og Cicero. Á austurgaflinum eru enn fjórar styttur af persónum Biblíunnar: Pétur postuli, ógreindur læknir, Móses og Salómon. Ýmsir fagrir salir eru í húsinu sem eru skreyttir með ýmsu móti. Neðri aðalsalur ("Untere Rathaushalle") er talinn meðal fegurstu gotnesku sala heims og hefur haldist nær óbreyttur frá miðöldum. Efri aðalsalur er stærsti salur hússins og er 41 metra langur. Hann er skreyttur freskum og loftmyndum. Í loftinu eru 33 keisaramyndir í hringlaga formi. Þær spanna keisara þýska ríkisins frá Karlamagnúsi til Sigismund. Niður úr loftinu hanga fjögur módel af gömlum skipum sem smíðuð voru 1545, 1650, 1770 og 1779. Stærsta freskan sýnir stofnun biskupsstólsins í Bremen af Karlamagnúsi. Ennfremur eru þar myndir af Móse, Davíð konungi, Jósafat konungi Júda, Cato, Caesari og Cicero. Enn má nefna gullna salinn ("Güldenkammer") sem var innréttaður 1595 í rauðum og gullnum litum. Ýmsir fleiri salir eru í húsinu, svo sem hátíðarsalurinn ("Festsaal"), þingsalurinn ("Senatssaal"), arinsalurinn ("Kaminsaal") og Hansasalurinn ("Hansazimmer"). Í kjallara hússins er öldurhús eins og títt er í þýskum ráðhúsum.
Rígsþula

Rígsþula eða Rígsmál er eitt af Eddukvæðum. Hún er aðeins varðveitt í einu handriti Snorra-Eddu, Ormsbók, og er þar óheil, meðal annars vantar aftan á hana. Í kvæðinu er stéttaskiptingu samfélagsins lýst og sagt frá ólíkum lífsháttum og verkaskiptingu stétta.

Í Rígsþulu segir frá ásinum Heimdalli þegar hann ferðast um undir nafninu Rígur og verður forfaðir þriggja meginstétta. Fyrst kemur hann að húsi þar sem hjónin Ái og Edda búa. Þau bjóða honum gistingu og þann mat sem þau eiga bestan, þungt, þykkt og gróft brauð, soð í bolla og soðið kálfakjöt. Níu mánuðum síðar elur Edda soninn Þræl og verður hann forfaðir þræla og ambátta.

Síðan kemur Rígur að öðru og veglegra húsi hjónanna Afa og Ömmu og fer þar á sömu leið; Amma elur soninn Karl og verður hann forfaðir karla (smábænda og vinnufólks). Að lokum liggur leið Rígs heim til Föður og Móður og fær þar þunnt, hvítt brauð, flesk og fugla steikta og vín í könnu - og níu mánuðum síðar fæðist sonurinn Jarl, sem verður forfaðir stórbænda og höfðingja. Yngsti sonur Jarls nefnist Konur ungur = Konungur.
Kola- og stálbandalag Evrópu

Kola- og stálbandalag Evrópu var yfirþjóðleg samtök stofnuð árið 1952 sem voru undanfari Evrópusambandsins. Samtökin voru stofnuð af sex Vestur-Evrópuríkjum eftir seinni heimsstyrjöldina. Stofnríkin voru Belgía, Frakkland, Holland, Lúxemborg, Ítalía og Vestur-Þýskaland. Aðalhvatamaður stofnunar samtakanna var utanríkisráðherra Frakklands, Robert Schuman, sem kom að Schuman-yfirlýsingunni þann 9. maí 1950. Schuman batt vonir sínar við varanlegan frið í Evrópu og sameinuð ríki. Lykillinn að hans mati var að sjá til þess að hagsmunir Frakklands og Þýskalands yrðu sameiginlegir, þar með myndu þjóðirnar ekki fara í stríð á ný.
Kirkwall

Kirkwall (af sumum kölluð Kirkjuvogur ) er höfuðborg Orkneyja og stærsta borgin á eyjunum með rúmlega 9000 íbúa.

Gísli Jónsson, íslenskufræðingur nefndi borgina Kirkjuvöll
Hergilsey

Hergilsey er eyja fremur norðarlega í Breiðafirði. Að sögn Landnámu heitir hún eftir Hergils hnapprass sem þar bjó. Faðir hans var Þrándur mjóbeinn, sem kom til Íslands með Geirmundi heljarskinni, nam hluta Breiðafjarðareyja og bjó í Flatey. Kona hans var dóttir Gils skeiðarnefs, landnámsmanns í Gilsfirði. Sonur Hergils var Ingjaldur, sem kemur við Gísla sögu Súrssonar. Kona Hergils var Þórarna dóttir Ketils ilbreiðs Þorbjarnar tálkna.

Heimildir benda til þess að eyjan hafi ýmist verið byggð eða í eyði fram eftir öldum en árið 1783 flutti maður að nafni Eggert Ólafsson (langalangafi Jochums Eggertssonar) þangað og tókst að byggja Hergilsey svo upp að átján árum síðar bjuggu þar 60 manns. Eyjan er ekki stór en henni fylgja mikil hlunnindi, eggjatekja, fuglatekja, selveiði og fleira og þaðan er stutt á góð fiskimið. Seinna bjó þar Snæbjörn Kristjánsson (1854–1938), landskunnur sjósóknari og héraðshöfðingi og gaf hann út ævisögu sína, "Sögu Snæbjarnar í Hergilsey", sem þykir einkar góð heimild um mannlíf og búskaparhætti í Breiðafjarðareyjum. Hergilsey fór í eyði 1946.

Eynni tilheyra um þrjátíu úteyjar og hólmar, þar á meðal Oddbjarnarsker. Þaðan réru oft tugir báta.
Nikolaikirkjan í Kíl

Nikolaikirkjan í Kíl ("Nikolaikirche") stendur við aðalmarkaðstorgið í miðborginni og er elsta nústandandi bygging borgarinnar.

Saga Nikolaikirkjunnar.

Kirkjan var reist á 13. öld, en henni var umbreytt á 14. öld að fyrirmynd Péturskirkjunnar í Lübeck. Á 19. öld var framhlið kirkjunnar endurnýjað í gotneskum stíl. Kirkjan skemmdist talsvert í loftárásum heimstyrjaldarinnar síðari. Meðan kirkjan brann tókst aðeins að bjarga örfáum hlutum. Nokkrir aðrir gamlir hlutir prýða kirkjuna að innan. Má þar nefna altari frá 1460, skírnarfont frá 1344 og sigurkross frá 1490.

Andariddarinn.

Stór og mikil bronsstytta var sett upp fyrir utan kirkjuna 1928. Hún var af engli með sverði og stóð á úlfi. Styttan átti að sýna á táknrænan hátt sigur hins góða yfir hinu vonda. Þaðan er heitið "Andariddari" komið ("Geistritter"). Nasistum mislíkaði stórum þessi stytta og mátu hana sem úrkynjaða list. Þeir fjarlægðu styttuna 1937, en það tókst að bjarga henni frá bræðsluofnunum. Þegar kirkjan var endurreist og vígð 1954, var styttan aftur sett þar sem hún var áður.

Þjóðsaga.

Til er þjóðsaga sem átti að hafa gerst fyrir nokkru síðan. Í kirkjunni voru ungir kórpiltar að spila með spilastokk meðan presturinn var að predika. Einum piltinum gekk ekki sem best og byrjaði að bölva. Þá hafi kölski komið inn og snúið honum úr hálsliði, þannig að blóð piltsins slettist á einn vegginn. Aðrir segja að kölski hafi slegið hann svo fast utanundir að blóðið slettist á vegginn. Síðan hafi kölski tekið dauða piltinn með sér út um gluggann. Blóðflekkurinn en enn sjáanlegur og næst ekki með nokkru móti af. Gluggann er heldur ekki hægt að laga svo vel sé, því alltaf er eitthvað að honum.
Frumefni í flokki 11

Frumefni í flokki 11 í lotukerfinu eru fjórir hliðarmálmar, en þrjá þeirra er algengt að nota í myntir. Þessir málmar eru því stundum kallaðir myntmálmar. Þetta eru kopar, silfur, gull og röntgenín sem er óstöðugt geislavirkt tilbúið efni. Fyrir utan röntgenín koma allir þessir málmar fyrir hreinir í náttúrunni og hafa þekkst frá forsögulegum tíma. Þessir málmar eru tiltölulega stöðugir og ónæmir fyrir tæringu og leiða vel rafmagn.
Frumlífsöld

Frumlífsöld er jarðsögulegt tímabil sem hófst fyrir 2500 milljónum ára og lauk fyrir 542,0±1,0 milljónum ára. Það nær yfir tímann áður en lífverum tók að fjölga mikið á jörðinni. Þetta er elsta tímabil jarðsögunnar að undanskilinni upphafsöld en saman nefnast þessar tvær aldir forkambríumtímabilið. Tímabilið skiptist í fornfrumlífsöld, miðfrumlífsöld og nýfrumlífsöld.

Einn mikilvægasti atburðurinn sem átti sér stað á frumlífsöld var súrefnisbyltingin þegar óbundið súrefni safnaðist fyrir lofthjúpi jarðar á miðfrumlífsöld. Þetta súrefni varð síðan grundvöllurinn fyrir mikla útþenslu lífríkis jarðar.
Plötumerki

Plötumerki eða eyrnamerki er plast- eða álmerki sem er sett í eyru búfjár til að aðgreina það frá öðrum og svo hægt sé að sanna eignarrétt. Á eyrnamerkjum koma fram upplýsingar á borð við einstaklingsnúmer, búsnúmer, land og stundum fleiri upplýsingar. Sum plötumerki hafa innbyggða örflögu sem auðveldar aflestur með örmerkjalesara.
Arababandalagið

Arababandalagið (جامعة الدول العربية á arabísku), er bandalag Arabaríkja. Það var stofnað 22. mars 1945 af sjö ríkjum, Egyptalandi, Írak, Jemen, Jórdaníu, Líbanon, Sádi-Arabíu og Sýrlandi, til að efla samvinnu Arabaríkja. Stjórnarskrá þess bannar aðildarríkjum að beita hvert annað hervaldi.

Aðalmarkmið þess er:
Auðunar þáttur vestfirska

Auðunar þáttur vestfirska segir frá ferðum Auðunar vestfirska til Grænlands þar sem hann kaupir bjarndýr. Þetta dýr flytur hann alla leið til Danmerkur og gefur konungi þar, Sveini Ástríðarsyni. Áður hafði Haraldur konungur í Noregi reynt að fá björninn án árangurs.

Síðan er sagt frá för hans til Rómar þar sem hann tók taugaveiki og missti allt hár. Að lokum hélt hann til baka til Íslands og frá honum er kominn Þorsteinn Gyðuson sem kemur við Sturlunga sögu en drukknaði við Flatey.

Þátturinn hefur varðveist í þremur miðaldahandritum: Flateyjarbók, Morkinskinnu og Huldu (AM 66 fol.).
Systurnar sjö

Systurnar sjö í olíuiðnaði vísar til sjö olíufyrirtækja sem voru ráðandi á olíumarkaði á 20. öld. Ítalinn Enrico Mattei fann orðið upp. Fyrirtækin eru:
Sóknarkirkjan í Stuttgart

Sóknarkirkjan í Stuttgart ("Stiftskirche") er aðalkirkjan í borginni Stuttgart. Hún er með tvo mismunandi turna og er þannig eitt aðalkennileiti borgarinnar.

Saga sóknarkirkjunnar.

Elstu hlutar kirkjunnar eru frá 10. eða 11. öld og er hér um grunn kórsins að ræða. Um miðja 13. öld var kirkjan öll stækkuð í rómönskum stíl og var þá reistur einn turn. Ráðgert hafði verið að hafa turnana tvo, en úr því varð ekki að sinni. Á 14. öld var kórinn stækkaður, turni bætt við (norðurturninn) og suðurturninn hækkaður. Turnarnir voru hins vegar ólíkir, sem gaf kirkjunni á miðöldum sérkennilegt útlit. Á 16. öld var kirkjan enn stækkuð, en að þessu sinni í gotneskum stíl. Nokkur hliðarkapellur voru þá innréttaðar. Þegar siðaskiptin gengu í garð var framkvæmdum hætt. Suðurturninn (hærri turninn) var þá orðinn 61 metra hár.

Þegar heimstyrjöldin síðari skall á var ákveðið að taka niður öll listaverk kirkjunnar og flytja annað af ótta við eyðileggingu í loftárásum. 1944 stórskemmdist kirkjan í loftárásum og stóð í rústum í nokkur ár. Á 6. áratugnum var hafist handa við að endurgera kirkjuna í einfaldri mynd. Við það verður kirkjuskipið aðeins eitt, en þau voru þrjú áður.

Grahhvelfing.

Sóknarkirkjan er einnig grafarkirkja greifanna og hertoganna í Württemberg. Ulrich I greifi og eiginkona hans Agnes eru þau fyrstu sem lögð voru til hvíldar í kirkjunni snemma á 14. öld. Síðan þá hafa rúmlega 100 einstaklingar tengdir furstaættunum verið lagðir til hvíldar í grafhelfingu kirkjunnar.

Kristniboðsdyrnar.

Eitt mest áberandi listaverk kirkjunnar eru Kristniboðsdyrnar. Þær voru áður hluti af "Postulahliðinu" sem nú er horfið. Dyrnar voru teknar niður í upphafi heimstyrjaldarinnar síðari og geymdar á öruggari stað. Þegar kirkjan varð fyrir loftárásum, eyðilagðist Postulahliðið að öllu leyti. Eftir endurreisn kirkjunnar voru Kristniboðsdyrnar settar á aftur, en á öðrum stað. Dyrnar eru gerðar úr tveimur stórum málmhurðum með myndefni úr Postulasögunni.
Robin Lynn Macy

Robin Lynn Macy (fædd 1958) er bandarískur tónlistarmaður, kennari og garðyrkjumaður. Hún er þekktust fyrir að hafa tekið þátt í því að stofna hljómsveitina Dixie Chicks.

Macy var virk í bluegrassheiminum í Dallas upp úr 1980 ásamt því að hún vann sem stærðfræðikennari við St. Mark's School of Texas. Hún var í hljómsveitinni Danger in the Air sem gaf út tvær plötur. Þegar hún var 33 ára tók hún þátt í því að stofna hljómsveitina Dixie Chicks en hélt áfram að starfa með Danger in the Air. Í Dixie Chicks lék hún á gítar, söng að hluta aðalrödd og samdi einstaka lag.

Macy hætti í Dixie Chicks á seinni hluta 1992 eftir deilur við Erwin-systur um hvernig tónlist hljómsveitin ætti að leika. Macy stóð í þeirri meiningu að þær ættu að leita í átt að „hreinni“ bluegrasstónlist. Þá breyttust Dixie Chicks í tríó.
Ingimundur gamli Þorsteinsson

Ingimundur gamli Þorsteinsson var landnámsmaður í Vatnsdal í Húnaþingi og bjó á Hofi. Frá honum og afkomendum hans segir í Vatnsdæla sögu.

Í Landnámu segir frá því að Þorsteinn faðir Ingimundar, sonur Ketils raums hersis í Raumsdal í Noregi og Mjallar dóttur Áns bogsveigis hafi að áeggjan föður sín vegið Jökul son Ingimundar jarls af Gautlandi en áður en Jökull dó gaf hann Þorsteini líf og gekk hann síðan að eiga Þórdísi systur Jökuls. Ingimundur sonur þeirra ólst upp hjá Þóri í Hefni. Voru synir hans, Grímur og Hrómundur, fóstbræður Ingimundar og er sagt að Heiður völva hafi spáð fyrir þeim að þeir ættu allir eftir að búa í ófundnu landi vestur í hafi.

Seinna varð Ingimundur mikill víkingur og herjaði jafnan á Bretlandseyjum ásamt Sæmundi suðureyska vini sínum. Einhverju sinni þegar þeir sneru heim til Noregs var Haraldur hárfagri í þann veginn að leggja til orrustu við óvini sína í Hafursfirði og gekk Ingimundur í lið með konungi en Sæmundur ekki. Eftir sigurinn í Hafursfjarðarorrustu gifti konungur Ingimundi Vigdísi dóttur Þóris jarls þegjanda. Nokkru síðar fór Ingimundur til Íslands með ráði konungs því hann festi hvergi yndi og nam þá Vatnsdal allan „upp frá Helgavatni og Urðarvatni fyrir austan“ og bjó á Hofi. Hann er sagður hafa fundið birnu með tvo húna á Húnavatni og fært dýrin Haraldi konungi og hafi það verið í fyrsta sinn sem menn í Noregi sáu hvítabirni. Að launum hafi hann fengið skip með viðarfarmi og siglt á heimleiðinni fyrstur manna fyrir Skaga.

Sæmundur suðureyski fór einnig til Íslands og nam land í Sæmundarhlíð í Skagafirði. Hrolleifur Arnaldsson eða Arnhallsson, bróðursonur Sæmundar, kom til hans ásamt Ljót móður sinni kom til Sæmundar sem vísaði honum til landa í Hrolleifsdal og þar nam Hrolleifur land. Hann lenti í deilum við Una í Unadal, vó son hans og var gerður héraðssekur. Sæmundur sendi þau mæðgin þá til Ingimundar gamla, sem tók við honum og fékk honum búsetu í Oddsás gegnt Hofi. Hann lenti þó fljótt í deilum við syni Ingimundar og kom til bardaga. Ingimundur, sem þá var orðinn gamall og blindur, lét fara með sig til þeirra til að stilla til friðar en Hrolleifur skaut spjóti í gegnum hann. Ingimundur leyndi sárinu og lét smalasvein teyma hestinn undir sér heim og sat dauður í öndvegi þegar synir hans komu heim.

Ingimundarsynir eltu Hrolleif uppi, náðu honum og drápu. Þorsteinn sonur Ingimundar bjó á Hofi eftir föður sinn, Jökull bjó á Jökulstöðum, Þórir fékk goðorðið og bjó á Undirfelli, Högni fékk skipið Stíganda, Smiður bjó á Smiðsstöðum.
Ýmsir - Fjórtán lög frá þjóðhátíð Vestmannaeyja

Fjórtán lög frá þjóðhátíð Vestmannaeyja er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1984.

Á henni flytur Sextett Ólafs Gauks, Svanhildur Jakobsdóttir og Rúnar Gunnarsson fjórtán lög frá þjóðhátíð Vestmannaeyja eftir Oddgeir Kristjánsson. Hljóðritun hljómplötunnar fór fram í upptökusal sjónvarpsins og sá Jón Þór Hannesson um hljóðritun. Myndina frá Vestmannaeyjum á framhlið plötunnar tók Oddgeir Kristjánsson. Myndina af sextett Ólafs Gauks tók Óli Páll. Setningu á bakhlið annaðist Prentsmiðja Jóns Helgasonar en um myndamót og prentun sá Kassagerð Reykjavíkur.