arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Samos

Samos er ein af grísku eyjunum, sem liggur í eyjahafinu við tyrknesku ströndina.

Frægustu einstaklingar frá eynni munu vera Píþagóras og Epikúr.

Flatarmál er 468 km² og íbúatal um 42.000.
Meloidogyne hapla

"Meloidogyne hapla" er tegund af þráðormum sem myndar örsmá gall á um 550 ræktunarjurtum og illgresistegundum. Tegundin er einnig nokkuð vetrarþolin.

Kvendýrin geta verpt allt að 1000 eggjum í einn klump. Afkvæmin leggjast strax á hýsilinn og þau klekjast úr eggi. Einkenni sjást á rótum, blöðum og sem almenn vaxtartregða plöntunnar. Á rótunum sjást þau vaxtartregða, visnun og æxlisvöxtur (gall). Göllin eru yfirleitt smá og hnöttótt og nálægt smáum rótum. Þau myndast þegar þráðormurinn fer í rótina og gefur frá sér efni sem stækka rótarfrumurnar sem þeir nærast á. Þetta hamlar virkni rótanna við vatns og næringarupptöku og veldur misvexti, visnun og gulnun. Einkenni eru annars mismunandi eftir hýslum og magni smits.
Meloidogyne incognita

Meloidogyne incognita er tegund af þráðormum af ættinni Heteroderidae. Þessi þráðormur er ein af fjórum algengustu tegundum heimsins og er með fjölda hýsla. Hann veldur oft stórum, óreglulegum gallvexti á rótum hýslanna..
Marinkjarni

Marinkjarni (fræðiheiti "Alaria esculenta") er brúnþörungur sem vex neðst í fjörum þar sem brims gætir. Hann er algengur á 5 m dýpi en hefur fundist allt niður í 20 m dýpi. Marinkjarni er brúnn á litinn. Stilkur marinkjarna er fremur stuttur en blaðið sem vex upp af stilkinum er 2 til 3 m langt með greinilegri miðtaug.

Nytjar.

Marinkjarni er notaður í fóður og mat, til fjörubeitar og sem áburður og sem efni í hár- og húðvörur. Marinkjarni hefur verið mikið nýttur á Íslandi. Úr honum voru bökuð kjarnabrauð. Marinkjarni er bragðgóður og næringarríkur, hann er náskyldur þaranum "Undaria pinnatifida" sem á japönsku heitir Wakame. Marinkjarni hefur því verið kallaður á ensku "Atlantic Wakame". Marinkjarni er næringarríkastur á vorin og í byrjun sumars. Marinkjarna má borða eins og snakk og bragði svipar til harðfisks.

Marinkjarni er talinn henta í ræktun en frá fornu fari hefur honum verið safnað í fjörum. Aðeins er hægt að nálgast hann á stórstraumsfjöru. Marinkjarni er þurrkaður á ýmsan hátt svo sem með blæstri eða sólþurrkaður á snúrum. Hægt er að bleyta aftur upp þurrkaðan marinkjarna. Marinkjarna má frysta og hann geymist um 10 daga í ísskáp.
Harry Maguire

Jacob Harry Maguire (fæddur 5. mars 1993) er enskur knattspyrnumaður sem spilar með Manchester United og enska landsliðinu.
José Villalonga

José Villalonga Llorente (12. desember 1919 - 7. ágúst 1973) var sigursæll spænskur knattspyrnuþjálfari. Hann stýrði bæði Real Madrid til sigurs í spænsku deildinni, Atlético Madrid til sigurs í Evrópukeppni og gerði landslið Spánar að Evrópumeisturum.

Villalonga tók við liði Real Madrid á miðri leiktíðinni 1954-55 af hinum úrúgvæska Enrique Fernández Viola, þá aðeins 35 ára gamall og án þjálfunarreynslu. Lið Real Madrid var ríkjandi meistari og skipað stórstjörnum á borð við Alfredo di Stefano, Hector Rial og Raymond Kopa. Undir hans stjórn tókst liðinu að verja titilinn, auk þess að sigra í Copa Latino, skammlífri keppni sem líta má á sem forvera Evrópukeppnanna.

Árið eftir urðu Villalonga og Real Madrid fyrstu sigurvegararnir í Evrópukeppni meistaraliða og er hann enn í dag yngsti þjálfarinn sem náð hefur þeim árangri. Síðustu leiktíðina hjá Real, 1956-57, vann liðið þrefalt: deildina, Evrópukeppnina og Copa Latino.

Frá Real lá leiðin til nágrannaliðsins Atlético Madrid sem Villalonga stýrði frá 1959-62. Uppskeran var dágóð. Liðið varð tvívegis spænskur bikarmeistari, náði öðru sæti í deildinni og vann árið 1962 Evrópukeppni bikarhafa.

Í kjölfar þessarar velgengni var Villalonga ráðinn landsliðsþjálfari. Kom hann liði sínu í fjögurra liða úrslitin í Evrópukeppninni 1964. Úrslitakeppnin sjálf fór fram á Spáni og unnu heimamenn þar 2:1 sigur á Sovétmönnum í úrslitaleiknum. Ekki tókst að fylgja eftir þessum góða árangri á HM 1966 í Englandi og lét Villalonga af störfum eftir mótið og einbeitti sér upp frá því að kennslu þjálfaraefna. Hann lést árið 1973, aðeins 53 ára að aldri.
Maraþon (bær)

Maraþon er bær í Grikklandi, mest þekktur fyrir Bardagann við Maraþon árið 490 f.Kr., þar sem aþenskur her hafði betur gegn persneskum her sem þar var.

hlaupið.

Samkvæmt þjóðsögunni var það boðberi að nafni Pheidippides sem hljóp þá 42 km til Aþenu til að segja frá sigrinum.

Þegar hann kom til Aþenu hrópaði hann "nenikikamen!" - "við unnum!", og féll við það dauður.

Þegar Ólimpíuleikarnir voru teknir upp á nýjan leik árið 1896, var tilsvarandi keppnisgrein sett á fót, og sá sem vann í fyrsta skiptið var Spyridon Louis.

Stór grafhaugur var byggður yfir hinu föllnu Aþeninga / Grikki. Er haugur þessi varðveittur og umlukinn garði.

Bæjarfélag.

Núverandi bæjarfélag með nafnið Maraþon varð til 2011 þegar fjögur bæjarfélög sameinuðust.

Aðrir bæjir innan bæjarfélagsmarkanna eru Agios Panteleimonas (1 489 íbúar), Kato Souli (1 477 -), Vrana (731 -), Avra (235 -), Votho (207 -), Ano Souli (188 -) og Schinia (156 -).

Útvarpsmastur til samskipta við skip í Kato Souli er 250 m hátt, og er Grikklands hæsta mannvirki.
Sýslur í Suður-Karólínu

Sýslur í Suður-Karólínu eru 46 talsins.
Kristín Rós Hákonardóttir

Kristín Rós Hákonardóttir (f. 18. júlí 1973) er íslenskur kennari og afrekskona í sundi. Kristín Rós er ein mesta afrekskona íslenskra íþrótta en hún var afar sigursæl á sundferli sínum og vann til fjölda gullverðlauna á Olympíumótum fatlaðra.

Hún fæddist í Reykjavík og ólst upp í Breiðholti. Foreldrar hennar eru Hákon Magnússon (f. 1933) skipstjóri og Rósa Sigurðardóttir (f. 1941) húsmóðir. Kristín Rós á tvö börn fædd 2010 og 2012.

Kristín Rós lauk stúdentsprófi frá Fjölbrautaskólanum í Breiðholti árið 1995, BA-gráðu í grafískri hönnun frá Listaháskóla Íslands árið 2002 og kennsluréttindanámi frá sama skóla árið 2004. Hún hefur starfað sem grunnskólakennari, sundþjálfari og verið kennari á sundnámskeiðum.

Sundferill hennar hófst þegar hún var sjö ára gömul er hún byrjaði að æfa sund þrisvar í viku hjá Íþróttafélagi fatlaðra. Hún keppti á fimm heimsmeistaramótum og fimm Ólympíumótum og setti samtals sextíu heimsmet og níu Ólympíumótsmet. Hún vann til 12 ólympíuverðlauna, þar af 5 gull, 2 silfur og 5 brons.

Kristín Rós hefur hlotið fjölmargar viðurkenningar fyrir sundafrek sín, m.a. var hún valin íþróttamaður ársins hjá Íþróttasambandi fatlaðra tólf ár í röð, fyrst árið 1995 og síðast árið 2006, er hún lauk keppnisferli sínum. Hún hlaut viðurkenningu frá Eurosport árið 2004 fyrir framúrskarandi árangur og var fyrsti íslenski íþróttamaðurinn til að hljóta þá viðurkenningu og einnig fyrsti íþróttamaður í heimi úr röðum fatlaðra. Hún var sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 2008 og var útnefnd í Heiðurshöll ÍSÍ árið 2013.
Mikheil Saakashvili

Mikheil Saakashvili (f. 21. desember, 1967) er georgískur og úkraínskur stjórnmálamaður sem var forseti Georgíu á árunum 2004-2007 og 2008-2013.

Saakashvili var einn af leiðtogum rósabyltingarinnar, friðsamlegrar mótmælahreyfingar sem leiddi til þess að forsetinn Eduard Sjevardnadse hrökklaðist frá völdum í lok 2003. Saakashvili var í kjölfarið kjörinn forseti Georgíu. Á stjórnartíð Saakashvili árið 2008 háði Georgía stutt stríð gegn Rússlandi sem leiddi til þess að Georgíumenn glötuðu öllum yfirráðum í Abkasíu og Suður-Ossetíu.

Saakashvili yfirgaf Georgíu eftir að hann lét af forsetaembætti árið 2013. Stuttu eftir að hann fór frá landinu var hann sakfelldur fyrir spillingu en hann hefur ætíð neitað sök og hefur haldið því fram að dómurinn sé hluti af pólitískum ofsóknum gegn sér. Árið 2015 afsalaði Saakashvili sér georgískum ríkisborgararétti þegar hann tók til skamms tíma. við embætti sveitarstjóra í Ódessa í Úkraínu.

Í október 2021 sneri Saakashvili aftur til Georgíu til þess að styðja stjórnarandstöðuna gegn ríkisstjórn Georgíska draumsins en var umsvifalaust handtekinn.
Robbie Fowler

Robbie Bernard Fowler (fæddur 9. april 1975) er enskur fyrrverandi knattspyrnumaður sem spilaði sem framherji fyrir Liverpool FC, Leeds United, Manchester City, og fleiri lið sem og í enska landsliðinu.
Sýslur í New Hampshire

Sýslur í New Hampshire eru 10 talsins.
Sýslur í Montana

Sýslur í Montana eru 56 talsins.
Phytomyza angelicae

Phytomyza angelicae er flugutegund sem verpir á blöð hvanna. Lirfurnar bora sig inn í blöðin og éta upp innanfrá. Tegundinni var fyrst lýst af Johann Heinrich Kaltenbach 1874.

Tegundin finnst víða í Evrópu og einnig í Norður-Ameríku.
Skrautfeti

Skrautfeti (fræðiheiti: "Dysstroma citrata") er fiðrildi af fetaætt. Hún finnst í fjallendi Evrasíu. Á Íslandi er hún um landið allt á láglendi.
FC Rostov

FC Rostov er Rússneskt knattspyrnufélag með aðsetur í Rostov við Don . Þeir leikar í Úrvalsdeild Rússlands og Spila heimaleiki sína á Rostov Arena.

Saga.

Félagið var stofnað 10 Maí árið 1930, og var fyrst skýrt "Selmashstroy" (Сельмашстрой). Félagið var síðan skýrt "Selmash" árið 1936 og "Traktor" árið 1941. Þeir spiluðu lengi vel í neðri deildum Sovétríkjanna, enn árið 1964, sigruðu þeir Terek Grozny 2–0 í umspilsleik, og tryggðu sér sæti í Sovésku 1.deildinni. Árið eftir urðu þeir neðstir í deildinni enn sluppu við fall vegna þess að liðum var fjölgað í deildinni. Þeir féllu þó aftur og komust ekki aftur upp um deild fyrr enn árið 1985, þegar þeir komust upp um deild í gegnum umspil. Á loka ári Sovétríkjanna árið 1991, luku þeir keppni í 4.sæti sem tryggði þeim sæti í úrvalsdleild, nýstofnaðrar Rússnesku Úrvalsdeildarinnar. Eftir nokkur erfið ár í fallbaráttu enduðu þeir þó með að falla aftur niður um deild. Þeir komust þó beint upp árið 1994, árið 2003, skiptu þeir yfir í það nafn sem þeir heita núna FC Rostov, og komust í úrslitaleik bikarkeppninar þar sem þeir töpuðu fyrir Spartak Moskvu 1-0.. Árið 2007 féllu þeir aftur niður um deild, enn tókst aftur að koma sér beint upp í úrvalsdeild á fyrsta ári. Árið 2014 sigruðu þeir bikarkepnnina eftir að hafa borið sigur úr bítum 6-5 eftir vítaspyrnukeppni, gegn Kuban Krasnodar. Og komust þar með beint inní riðlakeppni Evrópukeppni félagsliða. Þeir voru þó reknir úr keppninni í maí árið 2014 fyrir að brjóta fjármálareglur.

Árið 2014 varKurban Berdyev ráðinn þjálfari, Undi hans stjórn hélt liðið sæti sínu í Premier Liga. leiktíðina 2016/17 tókst þeim að tyggja sér sæti í riðlakeppni Meistaradeildar Evrópu, eftir að hafa náð 2.sæti í deild. Þa slóu þeir út RSC Anderlecht, og næstu umferð slóu þeir nokkuð óvænt Ajax úr keppni. Þá tók við riðlakeppnin þar sem þeir lent í erfiðum riðli með Bayern Munich, Atlético Madrid aog PSV Eindhoven, Þar tókst þeim að tryggja sér sinn fyrst sigur í Meistaradeild Evrópu þegar þeir sigruðu nokkuð óvæntFC Bayern München 3–2.

Árið 2017 var Leonid Kuchuk ráðinn sem nýr þjálfari á 1.árs samning, með möguleika á framlengingu.

Nýlega vegna aðstæðna hafa þeir neyðst til að nota leikmenn úr eigin ungmenna starf, og léku nýlega á yngsta byrjunarliði í sögu Premier Liga. Rostov töpuðu 10–1, enn ungu leikmönnunum var samt sem áður hrósað fyrir framistöðu sína og var hin 17.ára gamli markvörður Denis Popov valinn maður leiksins eftir að hafa varið vítaspyrnu og bjargað oft hetjulega í markinu,

Leikmannahópur 2020/21.

("Á láni frá Lokomotiv Moskva")

Tenglar.

http://www.cska.ru/
Seattle Sounders FC

Seattle Sounders er bandarískt knattspyrnufélag með aðsetur í Seattle í Washington (fylki). Þeirra helstu erkifjendur eru Portland Timbers.

Árið 2022 vann liðið Concacaf Meistararakeppnina eftir 5-2 sigur á Pumas UNAM frá Mexíkó.
Adrian Fein

Adrian Fein (fæddur 18 Mars árið 1999) er þýskur knattspyrnumaður sem spilar með PSV Eindhoven á láni frá Bayern München .
1946

Árið 1946 (MCMXLVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Jack Grealish

Jack Peter Grealish (fæddur 10. mars árið 1995 í Birmingham) er enskur atvinnumaður í fótbolta sem spilar bæði sem kantmaður og sóknarmiðjumaður fyrir liðið Manchester City sem spilar í ensku úrvalsdeildinni. Hann var í 19 ár hjá Aston Villa alveg frá því hann var 6 ára til 25 ára aldurs.

Hann lék með yngri landsliðum Írlands en árið 2016 gaf hann það út að hann hafði valið að spila fyrir Enska landsliðið. Hann skoraði fyrsta mark sitt fyrir landsliðið gegn Andorra haustið 2021.

Félagslið.

Aston Villa.

Grealish gekk til liðs við Aston Villa 6 ára gamall í akademíuna. Þann 7. maí 2014 kom Grealish inn á völlinn í frumraun sinni fyrir Aston Villa á 88 mínútu í 4-0 tapi gegn Manchester City fyrir Ryan Bertrand. Fyrsta markið kom 13. september 2015 í 3-2 tapi gegn Leicester City með skoti frá 18 metra færi. Grealish var gerður að fyrirliða félagsins í mars 2019. Grealish skrifaði undir nýjan 5 ára samning í september 2020 við Aston Villa. Í samningum var klásúla fyrir öll félög sem eru að spila í Meistaradeild Evrópu sem gaf þeim leyfi á að kaupa Grealish á 100 milljónir punda án samþykkis Aston Villa. Manchester City nýtti sér það og bauð 100 milljónir í Grealish næsta sumar

Manchester City.

Grealish var keyptur til Manchester City 4. ágúst 2021, kaupverðið hljómar upp á 100 milljónir punda sem slær met fyrir kaup á leikmanni í Ensku úrvalsdeildinni. Metið hafði áður verið haldið af Manchester United þegar þeir keyptu Paul Pogba. Grealish skrifaði undir 6 ára samning við Manchester City og tók númerið 10 sem Sergio Agüero var með áður.
Craig Bellamy

Craig Douglas Bellamy er fæddur (23. júlí 1979). Hann er frá Wales og var atvinnuleikmaður í fótbolta og var framherji. Bellamy fæddist í Cardiff og hóf feril sinn með Norwich City þar sem hann hóf frumraun sína í atvinnumennsku árið 1996. Hann lék síðan með Coventry City og Newcastle United í úrvalsdeildinni og varð þar með metáritun fyrir þá fyrrnefndu. Hann féll úr leik á einasta tímabili sínu með Coventry áður en hann náði tveimur fyrstu fjórum sætum á fjórum árum sínum með Newcastle. Bellamy lenti í útistöðum við Graeme Souness knattspyrnustjóra árið 2005 og eyddi síðari hluta tímabilsins 2004–05 á láni hjá Celtic þar sem hann vann skoska bikarinn.

Bellamy sneri aftur í úrvalsdeildina síðar sama ár og lék eitt tímabil bæði hjá Blackburn Rovers, þar sem hann var valinn leikmaður ársins hjá félaginu, og Liverpool. Árið 2007 samdi hann við West Ham United en meiðsli trufluðu tíma hans þar og árið 2009 gekk hann til liðs við Manchester City. Fyrir tímabilið 2010–11 féll Bellamy deild í Championship-deildina til að vera fulltrúi ungmennaliðs Cardiff City á láni út tímabilið. Hann hjálpaði Cardiff að komast í umspil áður en það var sigrað í undanúrslitum. Bellamy snéri aftur til Liverpool næsta tímabil áður en hann kom aftur til Cardiff City til frambúðar árið 2012. Hann leiddi þá síðar í úrvalsdeildina; það var í fyrsta skipti í fimmtíu ár sem Cardiff lék í efsta flokki enska boltans. Hann lék enn eitt tímabilið með félaginu í úrvalsdeildinni og setti nýtt met með því að skora fyrir sitt sjöunda mismunandi félag í deildinni, áður en hann lét af því að spila árið 2014.

Eftir að hafa verið fulltrúi Wales á nokkrum stigum ungmenna, árið 1998 18 ára gamall, lék Bellamy frumraun sína fyrir Wales gegn Jamaíka. Næstu fimmtán árin vann Bellamy 78 landsleiki fyrir land sitt og skoraði 19 mörk. Hann var fyrirliði Wales frá 2007 til 2011 þegar hann lét af störfum vegna meiðsla. Bellamy lét af störfum í alþjóðlegum fótbolta eftir FIFA heimsmeistarakeppnina í knattspyrnu 2014. Hann var einnig í Ólympíuliði Stóra-Bretlands á Ólympíuleikunum í London 2012, kom fram fimm sinnum og skoraði einu sinni.

Bellamy var umdeild persóna og átti þátt í fjölmörgum áberandi atvikum á ferlinum. Utan fótboltans hefur hann verið verndari nokkurra góðgerðarsamtaka og stofnað eigin samtök, The Craig Bellamy Foundation, í Síerra Leóne til að veita skertum börnum skólagöngu og þjálfun í fótbolta.
Botafogo de Futebol e Regatas

Botafogo de Futebol e Regatas er brasilískt knattspyrnufélag frá Botafogo hverfinu í Rio de Janeiro. Liðið var stofnað 1894.

Þó þeir keppi í fjölda mismunandi íþróttagreina er Botafogo aðallega þekktur fyrir samtökin fótbolta lið. Það spilar í Campeonato Brasileiro Série B, öðru stigi [brasilíska fótboltadeildarkerfisins, og í fylki Ríó de Janeiro er fyrstur ríkisdeild. Árið 2000 varð Botafogo í 12. sæti í atkvæðagreiðslu áskrifenda " FIFA Magazine " fyrir FIFA Club of the Century.

Að auki er félagið með athyglisverðustu met í brasilísku knattspyrnunni, sem ósigraðustu leikina: 52 leikir milli 1977 og 1978; mest ósigraða leikjametið í Brazilian Championship leikjunum: 42, einnig á árunum 1977 til 1978; mesta þátttöku leikmanna í alls leikjum landsliðs Brasilíu í knattspyrnu (miðað við opinbera og óopinbera leiki): 1.094 þátttökur og flestir leikmenn úthlutað í landslið Brasilíu fyrir World Cup. Félagið á metið yfir stærsta sigur sem skráð hefur verið í brasilískum fótbolta: 24–0 gegn Sport Club Mangueira árið 1909.

Sigrar.

1967, 1968, 1970

1968,1995

1990 "(Úrslit)"

1962, 1964, 1966, 1998
HNK Hajduk Split

Hrvatski Nogometni Klub Hajduk Split (Króatíska knattspyrnufélagið Hajduk Split) er króatískt knattspyrnufélag. Hajduk þýðir útlagi og löglaus á króatísku. Félagið er staðsett í borginni Split.

Heimaleikirnir hafa verið spilaðir síðan 1979 á Poljud Stadium. Þeirra helstu erkifjendur eru Dinamo Zagreb.
Fæðingarorlofssjóður

Fæðingarorlofssjóður var stofnaður árið 2000. Sjóðnum er ætlað að ákvarða og annast greiðslur fæðingarorlofs, fæðingarstyrkja og ættleiðingarstyrkja auk þess sem sjóðurinn annast upplýsingagjöf til foreldra um réttindi þeirra.

Sjóðurinn heyrir undir félags- og barnamálaráðherra og hefur verið í vörslu Vinnumálastofnunar frá árinu 2007 en sama ár var starfsemi sjóðsins flutt til Hvammstanga.

Fæðingarorlofssjóður er fjármagnaður með tryggingagjaldi, sem er gjald sem vinnuveitendur greiða af heildarlaunum starfsfólks síns, og vöxtum af innistæðum sjóðsins.
Múlakvísl

Múlakvísl er jökulá á Suðurlandi með upptök í Mýrdalsjökli.

Áin er brúuð við Selfjall, um 10 km austur frá Vík í Mýrdal.

Betur er fylgst með vatnsmagni í ánni en flestum öðrum ám sökum þess hve góða vísbendingu það þykir gefa um eldgos í Kötlu.

Brú yfir ánna var opnuð í september 1935.

Jökulhlaup hafa eyðilagt brýr yfir ána árin 1955 og 2011.
Fjöldamorðin í Rock Springs

Fjöldamorðin í Rock Springs áttu sér stað 2. september 1885 í þorpinu Rock Springs í Sweetwater héraði í Wyoming í Bandaríkjunum. Hópur hvítra innflytjenda réðst á kínverska innflytjendur og myrtu að minnsta kosti 28 kínverska kolanámumenn og særðu 15 og brenndu 78 heimili kínverskra innflytjenda.

Upptök fjöldamorðanna má rekja til þess að kolanámufélag járnbrautarfélagsins The Union Pacific Coal Department réð kínverska verkamenn fyrir lægra kaup en hvítir verkamenn vildu starfa fyrir og réð kínverska verkamenn sem verkfallsbrjóta þegar verkamenn fóru í verkfall til að krefjast hærra kaups.

Í Leiftri, fréttablaði Vestur-Íslendinga, er atburðinum svona lýst í september 1885:
Alejandro Rejon Huchin

Wilberth Alejandro Rejón Huchin (Mérida, Yucatán, 18. maí 1997) er mexíkóskt skáld, menningarstjóri og blaðamaður. Stofnandi alþjóðlegrar ljóðahátíðar í Tecoh, Yucatán, Mexíkó. Sumir af textum hans hafa verið þýddir á arabísku, ítölsku, rúmensku, grísku, frönsku, katalönsku og bengalsku.

Tilvísanir
Jacob Grimm

Jacob Ludwig Karl Grimm (4. janúar 1785 - 20. september 1863) var þýskur málvísindamaður sem ásamt yngri bróður sínum safnaði þýskum þjóðsögum, svo sem Mjallhvíti og dvergunum sjö. Er honum umfram yngri bróðurinn eignaðar grimmsreglurnar um breytingar frá Indó-Evrópsku til frum-germönsku.

Árið 1822, kom út eftir hann "Deutsche Grammatik" þar sem hann fer yfir breytingar sem verða til frumgermansks málstigs og vegna þess er germanska hljóðfærslan stundum nefnd eftir honum. Bar hann þar þýsk orð saman við latnesk og forn-grísk orð á meðan Rasmus Christian Rask notaðist meira við indversk mál. Jacob samdi ásamt yngri bróður sínum Wilhelm Grimm, "Deutsches Wörterbuch", stærstu þýsku orðabókina.

Árið 1835, lauk hann við "Deutsche Mythologie", samansafn af þýskum þjóðsögum.

Ennfremur ásamt bróður sínum reit hann "Fiabe del focolare".
Damon Albarn

Damon Albarn (fæddur 23. mars 1968) er ensk-íslenskur tónlistarmaður, best þekktur sem söngvari britpopbandsins Blur.

Hann er einnig meðlimur annarra hljómsveita: Sýndarhljómsveitarinnar Gorillaz sem dregur m.a. áhrif frá hipp hoppi og heimstónlist, The Good, the Bad &amp; the Queen og sveitarinnar Rocket Juice &amp; the Moon. Sólóskífa Albarns "Everyday Robots" kom út 2014. Albarn kom til Íslands um miðjan 10. áratug 20. aldar og heillaðist af landinu. Hann á hús í Grafarvogi og lýsti yfir áhuga á íslenskum ríkisborgararétti og fékk hann í janúar 2021.
Kalksvampar

Kalksvampar (fræðiheiti: Calcarea) er flokkur svampdýra sem inniheldur um 500 tegundir í sex ættbálkum, þar af einum útdauðum. Kalksvampar hafa nálar úr kalsíumkarbónati í vefjum sínum, ýmist úr kalsíti eða aragóníti. Nálar flestra tegunda kalksvampa eru þrístrendar en sumar tegundir hafa nálar með tveimur- eða fjórum oddum.

Lýsing.

Kalksvampar eru yfirleitt smávaxnir, undir 10 cm að hæð og litlitlir, þó nokkrar litskrúðugar tegundir séu þekktar. Kalksvampar eru breytilegir að líkamsgerð og meðal þeirra er að finna allar þrjár helstu líkamsgerðir svampa, ascon-, sycon- og leucon-svampa.

Útbreiðsla og vistfræði.

Allir kalksvampar eru bundnir við sjó sem búsvæði. Tegundir kalksvampa lifa um allan heim en flestar tegundir er að finna á grunnsævi í hitabeltinu. Eins og nánast allir svampar, eru kalksvampar botnfastir og lifa sem síarar.

Flokkun.

Kalksvampar birtust fyrst á Kambríumtímabilinu og fjölbreytileiki þeirra var mestur á Krítartímabilinu. Mögulega voru kalksvampar fyrsti dýrahópurinn til að skilja sig frá flokkunartré dýra og því hafa komið fram tillögur um að aðgreina kalksvampa frá svampdýrum sem nýja fylkingu.

Kalksvampategundir eru um 500 og skiptast í tvo undirflokka og sex ættbálka, þar af er einn útdauður (Pharetronida):
Rivaldo

Rivaldo eða Rivaldo Vítor Borba Ferreira er brasilískur fyrrum knattspyrnumaður. Hann spilaði sem sóknarsinnaður Miðjumaður fyrir meðal annars Deportivo de La Coruña, FC Barcelona og AC Milan. Ronaldo vann gullknöttinn árið 1999.
Svamphönd

Svamphönd eða Njarðarvöttur (fræðiheiti: "Isodictya palmata") er tegund svampdýra af flokki hornsvampa.

Nafngift.

Nafnið svamphönd vísar til útlits svampsins, en hann getur vaxið í lagi sem minnir á mannshönd. Á ensku nefnist tegundin "mermaid's glove" (ísl. hafmeyjarhanski) og á færeysku ber hann nafnið "njarðarvøttur".

Orðið "njarðarvöttur" hefur einnig verið notað í íslensku. Orðið kemur fyrir í þýðingu Odds Gottskálkssonar á Nýja testamentinu sem prentuð var árið 1540. Síðar hefur orðið verið notað í öllum íslenskum biblíuþýðingum frá 1584 til 1981. Orðið birtist einnig í biblíuþýðingunni frá 2007. Í biblíuþýðingunum hefur orðið þó aðeins verið notað almennt yfir svamp en ekki sem sértækt heiti fyrir tegundina svamphönd.

Útlit og einkenni.

Svamphönd er skærappelsínugul á meðan hún er á lífi en litur hennar dofnar fljótt og hún er yfirleitt orðin gul þegar hana rekur að landi. Svampurinn hefur op (osculum), með upphleyptum börmum, í röðum eftir yfirborðinu.

Svamphönd er mjög svipuð sumum öðrum Isodictya-tegundum og ekki ríkir einhugur meðal fræðimanna um flokkun þeirra.

Útbreiðsla og búsvæði.

Svamphönd hefur fundist við strendur Íslands, Bretlands, Orkneyja, Hjaltlandseyja, Færeyja, Vestur- og Norður-Noreg, í Skagerak, Hvítahafi og Karahafi.

Nytjar.

Frá Íslandi eru heimildir fyrir því að svamphendur hafi verið notaðar til að þvo ungabörnum, fægja málm og sem túttur á drykkjarflöskur barna.

Heimildir eru einnig frá ýmsum nytjum svamphandar í Færeyjum. Svamphönd var þar notuð áður fyrr til að skrúbba óhreinindi og í stað hálms til að kveikja upp eld. Hún var enn notuð til heimilisþrifa á Austurey í Færeyjum fyrir miðja 20. öld þar sem börn söfnuðu svamphöndum sem höfðu krækst í þorskalínur sjómanna.

Í læknavísindum.

Svamphönd hefur verið rannsökuð með tilliti til lífvirkra efna sem tegundin kynni að framleiða. Svo virðist sem efni úr svamphönd geti haft áhrif á boðefni frumna ónæmiskerfisins en niðurstöður þess efnis eru þó óljósar.