arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Leicester Square

Leicester Square (borið fram ) er torg eingöngu fyrir fótgangendur í West End í London, á Englandi. Torgið liggur í Westminsterborg vestan við Charing Cross Road, norðan Trafalgar Square og austan við Piccadilly Circus. Nú á dögum er svæðið umkringt af kvikmyndahúsum, veitingahúsum, kráum, næturklúbbum og er yfirleitt mjög fjölsótt, sérstaklega um helgar. Leicester Square er miðpunktur kvikmyndahúsanna í London og það er eitt götumerki á torginu með nafninu „Theatreland“. Talið er að kvikmyndahúsið með flestum sætum (yfir 1600) og stærsta tjaldið sé við torgið. Torgið er aðalstaðurinn í London þar sem stórar frumsýningar eiga sér stað. London Film Festival er haldin árlega á torginu.

Í miðju torgsins liggur lítill garður þar sem er stytta frá 19. öldinni af William Shakespeare, umlukin af höfrungum. Á hverju horni garðsins er brjóstmynd, þessar brjóstmyndir sýna vísindamanninn Isaac Newton; Joshua Reynolds, fyrsta forseta Royal Academy; skurðlækninn John Hunter og málarann William Hogarth.
Loðinn leppur

Loðinn leppur (d. 1288) var norskur hirðmaður og sendimaður Noregskonungs. Hann kom til Íslands árið 1280 ásamt Jóni Einarssyni og höfðu þeir með sér nýja lögbók, sem síðan hefur verið kennd við Jón og kölluð Jónsbók, og vildu fá hana lögtekna. Magnús lagabætir hafði látið gera bókina en hann dó raunar vorið 1280 og þeir Jón og Loðinn komu því í umboði Eiríks sonar hans. Þeir ferðuðust um landið með bókina en um veturinn var Loðinn á Seltjarnarnesi og veitti allstórmannlega að sögn.

Íslendingar fengu að kynna sér bókina um veturinn og virðist ekki alls kostar hafa líkað það sem þeir lásu, þótti konungsvaldið fullfyrirferðarmikið í hinum nýju lögum og refsingar of harðar, og Árna biskupi og klerkavaldinu þótti hlutur kirkjunnar ekki nógu góður. Þegar samþykkt bókarinnar var tekin fyrir á Alþingi 1281 voru því margar mótbárur gegn henni og Íslendingar neituðu að samþykkja hana nema með ýmsum breytingum.

Loðinn leppur brást hart við, varð „mjög heitur at búkarlar skyldu gera sig svá digra at þeir vildu skipa lögum“. Hann kvað konunung hafa rétt á að setja hér lög og Alþingi mætti ekki setja sig á móti vilja hans; þingheimur skyldi samþykkja alla bókina en svo mætti gera athugasemdir seinna og reyna að ná fram breytingum. Þetta sjónarmið hlaut engan hljómgrunn, hvorki hjá leikmönnum né Árna biskupi, og Íslendingar kváðust „eigi mundu tapa svá frelsi landsins“.

Þá breytti Loðinn um aðferð og reyndi að sundra samstöðu Íslendinga, meðal annars með þvi að gagnrýna íslensku tíundina og kvað hana okur, en hér var tekin tíund af dauðum hlutum (eignarskattur), sem ekki var gert annars staðar, þar var tíundin tekjuskattur. „Þér biskuparnir heimtið tíund af sylgjum ok silfurbeltum, koppum ok kirnum ok öðru dauðu fé, ok undra ek mik, hví landsbýit þolir yðr slíkar óhæfur, ok gerid eigi norræna tíund at eins, þá sem gengur um allan heiminn ok einsaman er rétt ok lögtekin,“ er haft eftir Loðni í Árna sögu biskups. Biskupinn mótmælti þessu og sagði að páfi hefði sagt að tíundin ynni engri sálu tjón.

Á endanum náðist málamiðlun og Jónsbók var samþykkt með lófataki að undanskildum fáeinum köflum sem ákveðið var að vísa til konungs og erkibiskups og reyna að fá fram breytingar, en hvaða kaflar þetta voru eða hvernig tilraunir til breytinga gengu er ekki vitað. Réttarbætur komu þó fram nokkrum sinnum á næstu áratugum.

Loðinn hafði ferðast víða á vegum Magnúsar lagabætis og Hákonar gamla, fylgdi meðal annars Kristínu dóttur Hákonar til Spánar þegar hún var send þangað 1258 til að giftast Filippusi Kastilíuprinsi og var seinna sendur til Túnis og Egyptalands í erindum konungs. „Þessi Loðinn hafdi verid nokkrum sinnum med sendingum Magnúss konungs til ýmissa landa ok svá út í Babiloniam; var hann af þessu frægr mjök,“ stendur í Árna sögu biskups. Loðinn leppur dó 1288.

Loðinn hefur fengið ill eftirmæli á Íslandi og er oft gripið til nafns hans þegar rætt er um útlendinga sem þykja sýna Íslendingum yfirgang eða reyna að þvinga þá til að samþykkja eitthvað óhagstætt.
Neðri-Ás

Neðri-Ás er bær í Hjaltadal í Skagafirði. Upphaflega hét jörðin Ás en skiptist síðar í tvennt og bærinn Efri-Ás var reistur svolítið innar í dalnum. Neðri-Ás er í dalsmynninu að norðan, undir ásnum sem er á milli Hjaltadals og Kolbeinsdals.

Þorvarður Spak-Böðvarsson bjó í Ási seint á 10. öld. Hann gerðist kristinn og reisti kirkju á bæ sínum sextán árum fyrir kristnitöku, eða árið 984 (983 ef miðað er við kristnitöku árið 999), og kann það að hafa verið fyrsta kirkja sem reist var á Íslandi. Eina heimildin um kirkjubygginguna er að vísu Kristni saga, sem rituð var nærri 300 árum seinna, en við fornleifauppgröft í Neðra-Ási á árunum 1998-1999 var grafinn upp grunnur að kirkju sem örugglega var frá því fyrir 1104 og sennilega frá því um árið 1000. Kirkja hefur því risið í Ási mjög snemma. Í Kristni sögu er sagt að kirkja Þorvarðar, reist úr viði sem fluttur var inn frá Englandi, hafi enn staðið í tíð Bótólfs biskups (1238-1246), en reyndar kom í ljós við uppgröftinn að þrjár kirkjur höfðu verið í Ási og sú síðasta hafði brunnið, líklega um 1300.

Einnig voru grafnar upp um 100 grafir í kirkjugarðinum og virtust þær nær allar frá því fyrir 1104. Hugsanlegt er að hætt hafi verið að nota garðinn þegar biskupsstóll var stofnaður á Hólum 1106.
Molaberg

Molaberg getur átt við:
Gismondín

Gismondín er steind sem er oftast geislótt og smágerð.

Lýsing.

Gismondín er glært eða hvítt og myndar mattar hálfkúlur eða staka kristala sem eru eins og tvíodda pýramídar. Stærð gismondínkristalla er oft í kringum 0,5 cm.

Útbreiðsla.

Gismondín er sjaldgæft og finnst aðallega í stórdílóttu basalti og ólivínbasalti
Eríonít

Eríonít er bergtegund, í flokknum Zeolítar. Erónít er þráðótt og þétt samvaxnið í knippi.

Lýsing.

Mynda liðótta flata þræði sveigjanlega og mjúka viðkomu. Hvítt með skelplötugljáa. Oft 2-3 cm á lengd.

Útbreiðsla.

Sjaldgæft, finnst í þóleiíti og ólivínbasalti á blágrýtissvæðum. Þekkt á Tröllaskaga Austfjörðum og við Hvalfjörð.
Till Lindemann

Till Lindemann (fæddur 3. janúar 1963 í Leipzig, Austur-Þýskalandi) er söngvari þýsku hljómsveitarinnar Rammstein. Árið 2015 gaf hann út fyrstu sólóplötuna "Skills in pills" sem hann vann með sænska upptökustjóranum og þungarokkaranum Peter Tägtgren úr Hypocrisy/Pain. Þeir endurtóku leikinn með plötunni "F &amp; M".
Kristobalít

Kristóbalít er kvarssteinn.

Lýsing.

Kubblaga, smágert, hvítt og með glergljáa. Stakir kristallar inni í blöðrum og stundum sem skán.

Útbreiðsla.

Kristóbalít finnst í blöðrum í gosbergi sem útfelling á lokastigi storknunar. Er einnig að finna í litlum mæli í ópal, bæði holufyllingum og kísilhrúðri.
Charing Cross

Charing Cross er hnútapunktur í Mið-London þar sem Strand, Whitehall og Cockspur Street koma saman og er sá miðpunktur sem er notaður til að mæla fjarlægðir frá London.

Charing Cross er sunnan megin við Trafalgar Square í Westminster og dregur nafnið sitt af Eleanorkrossi sem var rifinn árið 1647 en þar stendur nú stytta af Karli 1. á hestbaki. Charing Cross var upprunulega þorp sem hét Charing en er nú umlukið og runnið saman við London, og því ekki lengur til sem slíkt. Stór lestarstöð er í Charing Cross og þaðan er hægt að ferðast með lestum til suðvesturhluta Englands.
Halít

Halít eða steinsalt er natrínklóríð í formi steindar; aðaleinkenni er saltbragðið.

Lýsing.

Hvítleitt eða grátt. Teningslaga kristallar, tvíburavöxtur finnst stundum. Leysist auðveldlega upp í vatni og er salt á bragðið.

Útbreiðsla.

Er algengt víða í náttúrunni þar sem sjór eða salt vatn gufar upp. Gráleitar útfellingar í móbergi þar sem vatn hefur leyst út úr berginu. Á Íslandi finnst halít t.d. í Mýrdal, Surtsey og Eldfelli. Stærsta útfellingin er úr jarðsjó á Reykjanesi.
Maríusvunta

Maríusvunta (fræðiheiti "Ulva lactuca") er blaðlaga grænþörungur sem er 5 - 15 sm á lengd og 3 - 10 sem á breidd en getur orðið mikið stærri á lygnum stöðum.

Blaðið festist með stilk á stein. Maríusvunta vex um alla fjöru. Grænhimna ("Monostroma gervillei") og marglýja ("Ulvaria obscura") eru líkar maríusvuntu og erfitt að greina þessar tegundir sundur.
Southwark (borgarhluti)

Southwark (enska: "London Borough of Southwark") er borgarhluti í Suðaustur-London og er hluti innri London. Hann liggur sunnan megin við Lundúnaborg og Thames-ána. Árið 2012 var íbúatala um það bil 293.530 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:
Richmond upon Thames (borgarhluti)

Richmond upon Thames (enska: "London Borough of Richmond upon Thames") er borgarhluti í Suðvestur-London og er hluti ytri London. Árið 2012 var íbúatala um það bil 189.145 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:
Lewisham (borgarhluti)

Lewisham (enska: "London Borough of Lewisham") er borgarhluti í Suðaustur-London og er hluti innri London. Höfuðborg borgarhlutans er Lewisham og ráðhúsið er staðsett í Catford. Greenwich-baugurinn rennur í gegnum borgarhlutann. Árið 2012 var íbúatala um það bil 281.556 manns.

Nokkur hverfi á svæðinu eru:
Harrow (borgarhluti)

Harrow (enska: "London Borough of Harrow") er borgarhluti í Norðvestur-London og er hluti ytri London. Árið 2012 var íbúatala um það bil 242.377 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:
Innri London

Innri London (engelska Inner London) er heiti sem lýsir þeim hópi borgarhluta í London sem myndar innri hluta Stór-Lundúnasvæðisins. Þessi hópur borgarhluta er umkringdur af ytri London. Svæðið var skilgreint opinberlega árið 1965 við myndun borgarhlutakerfisins fyrir tölfræðilegan tilgang. Skilgreining svæðisins hefur breyst með tímanum. Varast ber að rugla saman "Innri London" og "Mið-London", sem merkir annað.

Eftirfarandi eru borgarhlutarnir í innri London samkvæmt borgarstjórninni, skilgreindir í fyrstu árið 1963. Þeir voru allir í gömlu sýslunni London:

Lundúnaborg var ekki hluti sýlsunnar London, og er ekki borgarhluti, en maður má taka hana með innri London.
Listi yfir Numb3rs-þætti (2. þáttaröð)

Önnur þáttaröð Numb3rs var frumsýnd 23. september 2005 og sýndir voru 24 þættir.
Ingunn Arnórsdóttir

Ingunn Arnórsdóttir var íslensk menntakona og kennari á 12. öld. Hún var skagfirsk, af ætt Ásbirninga, dóttir Arnórs Ásbjarnarsonar og systir Kolbeins Arnórssonar, föður þeirra Arnórs og Tuma Kolbeinssona. Hún var á Hólum hjá Jóni biskupi Ögmundssyni og er fyrsta íslenska konan sem sögur fara af sem var menntuð í latínu og öðrum fræðum til jafns við pilta og kenndi þeim líka. Ekki er vitað hvort Ingunn fékk kennslu með skólasveinum eða hvort henni tókst einfaldlega að nema það sem verið var að kenna þeim um leið og hún sinnti handavinnu sinni og öðrum verkum. Frá henni segir í sögu Jóns biskups, þegar taldir hafa verið upp nokkrir vel menntaðir skólapiltar, þar á meðal tveir sem síðar urðu biskupar:

„Þar var og í fræðinæmi hreinferðug jungfrú, er Ingunn hét. Öngum þessum var hún lægri í sögðum bóklistum, kenndi hún mörgum grammaticam og fræddi hvern er nema vildi; urðu því margir vel menntir undir hennar hendi. Hún rétti mjög latínubækur, svo að hún lét lesa fyrir sér, en hún sjálf saumaði, tefldi, eða vann aðrar hannyrðir með heilagra manna sögum, kynnandi mönnum guðs dýrð eigi aðeins með orðum munnnáms, heldr og með verkum handanna."

Ingunn Arnórsdóttir var líka einn heimildarmanna Odds Snorrasonar munks á Þingeyrum þegar hann skrifaði Ólafs sögu Tryggvasonar.

Ingunnarskóli í Grafarholti í Reykjavík er kenndur við Ingunni og árið 2017 ákvað borgarráð Reykjavíkur að gata á svæði Vísindagarða í Vatnsmýrinni í Reykjavík yrði nefnd Ingunnargata eftir Ingunni Arnórsdóttur.
Georg Kr. Lárusson

Georg Kristinn Lárusson (f. 21. mars 1959) er forstjóri Landhelgisgæslunnar og fyrrverandi forstjóri Útlendingaeftirlitsins, en því starfi gegndi hann frá 1999 til ársins 2005. Hann lauk lagaprófi frá Háskóla Íslands árið 1985 og framhaldsnámi við lagadeild Kaupmannarhafnarháskóla. Hann var dómarafulltrúi við Borgardóm Reykjavíkur 1985-89 og settur bæjarfógeti og sýslumaður í Dalasýslu, Strandasýslu og í Kópavogi á tímabilinu 1989-92. Hann var skipaður sýslumaður í Vestmannaeyjum á árunum 1992-1998. Georg var skipaður varalögreglustjóri í Reykjavík 1998-1999, og settur lögreglustjóri í Reykjavík 1998.
Arthur Koestler

Arthur Koestler (f. 5. september 1905 í Búdapest, d. 1. mars 1983 í Lundúnum) var ensk-ungverskur rithöfundur og baráttumaður gegn kommúnisma í kalda stríðinu.

Hann var af gyðingaættum, gerðist ungur blaðamaður í Þýskalandi og gekk þá leynilega í þýska kommúnistaflokkinn. Ferðaðist hann meðal annars um Sovétríkin haustið 1932. Hann var fréttaritari bresks blaðs í spænska borgarastríðinu og slapp þá naumlega við að vera tekinn af lífi, á meðan hann var í haldi þjóðernissinna Franciscos Franco herforingja. Upp úr því hvarf hann frá kommúnisma og skrifaði skáldsöguna "Myrkur um miðjan dag", sem kom út á íslensku 1947. Þar reyndi hann að skýra játningar sakborninganna í Moskvu-réttarhöldunum svokölluðu, sem Stalín hélt 1938 yfir nokkrum helstu keppinautum sínum um völdin í rússneska kommúnistaflokknum. "Morgunblaðið" birti í árslok 1945 útdrátt úr ritgerðum Koestlers um Ráðstjórnarríkin undir heitinu „Trúin á Sovét“, og olli hann áköfum blaðadeilum. Koestler var ritstjóri greinasafnsins "Guðinn sem brást", sem kom út á íslensku 1950, en þar sögðu sex kunnir menntamenn frá vonbrigðum sínum með kommúnismann.
Þóra Andrea Nikólína Jónsdóttir

Þóra Andrea Nikólína Jónsdóttir (1813 – 1861) eða Þ.A.N. Jónsdóttir var íslensk húsmóðir og matreiðslubókarhöfundur á 19. öld og var einna fyrst íslenskra kvenna til að senda frá sér bók.

Þóra var fædd í Danmörku, dóttir séra Jóns Jónssonar helsingja, sonar séra Jóns Jónssonar lærða í Möðrufelli. Jón helsingi átti danska konu, Helenu Jóhönnu Andrésdóttur Olsen, og hétu öll börn þeirra þremur nöfnum, sem var mjög fátítt á þeim árum. Fjölskyldan flutti til Íslands 1824 og settist að í Möðrufelli, þar sem Þóra ólst upp. Hún giftist Indriða Þorsteinssyni gullsmið og bjuggu þau í Indriðahúsi á Akureyri.

Árið 1858 gaf Þóra út bók sína, sem heitir "Ný matreiðslubók ásamt ávísun um litun, þvott o.fl." og er skráð samin af Þ.A.N. Jónsdóttur. Bókin er 244 blaðsíður og hefur að geyma fjölda mataruppskrifta. Margar þeirra eru þýddar úr erlendum bókum, oftast dönskum, en Þóra hefur lagt sig fram um að finna íslensk heiti á hráefni og rétti og smíða þau þar sem þau voru ekki til þótt mörg hafi ekki náð fótfestu. Hún notar til dæmis orðið vöðlubjúga um rúllupylsu og "ragout" og "frikasse" þýðir hún sem lystarspað og spaðmusl.

Hún leggur líka áherslu á hreinlæti við matargerðina, sem stundum var ábótavant á þessum tíma, enda aðstæður slæmar, og segir: „Það er ekki nóg að katlar og pottar og annað þess konar skíni eins og sól í heiði á búrshillunni, ef þeir eru eins og farðakoppar að innan. Það er heldur ekki nóg að eldhús, eða búrsborðið sje eins og hvítt traf, ef allt annað sem því er skylt, er ekki eins umleikið. En því er miður, að þetta brennur víða við, og öllum er það í augum uppi, hvernig maturinn muni vera, þar sem svo er háttað.“

Þess má geta að bók Þóru var önnur í röð prentaðra íslenskra matreiðslubóka. Sú fyrsta var "Einfalt matreiðslukver fyrir heldri manna húsfreyjur" sem kom út árið 1800 eftir Mörtu Maríu Stephensen. Ekki er þó fullljóst hvort hún er í raun höfundur kversins og því má vel segja að bók Þóru hafi verið ein sú fyrsta sem út kom eftir íslenska konu.
BeOS

BeOS var stýrikerfi fyrir einkatölvur sem Be Inc. byrjaði að forrita árið 1991. Í fyrstu var það forritað fyrir tölvuna BeBox. Kerfið var hannað fyrir notkun af stafrænum fjölmiðlum og var skrifað í C++ til að gera forritun þægilega. Kerfið notar 64-bita skráakerfið BFS. BeOs er samþýðanlegt staðlinum POSIX og getur verið notað með skipanalínuviðmót með Bash, enda þótt það sé ekki byggt á Unix.

BeOs var sett á markað til þess að keppa við Microsoft Windows og Mac OS. BeOS náði hins vegar ekki neinni markaðshlutdeild að ráði sem leiddi á endanum til upplausnar fyrirtækisins. Eignir þess voru seldar til Palm, Inc.

Stýrikerfið er í dag notað af áhugamönnum, og hafa nokkur verkefni verið sett á fót til að reyna að koma þróun þess aftur í gang. Í dag er einungis eitt slíkt verkefni í virkri þróun, Haiku, sem er í raun útfærsla á stýrikerfinu skrifuð upp á nýtt frá grunni.
Vélþýðing

Vélþýðing er þýðing á texta eða tali úr einu tungumáli á annað gerð með tölvu og þar til gerðum hugbúnaði. Einföld gervigreind getur aðeins þýtt einstök orð, en sé um flóknari útbúnað að ræða getur hún notast við textasöfn og borið kennsl á orðasambönd, þýtt orðatiltæki og einangrað undantekningar.

Nú á dögum er til þýðingarhugbúnaður sem þýðir texta á afmörkuðum sérsviðum (til dæmis veðurspár), þar sem orðaforðinn er takmarkaður. Almennt eru vélþýðingar skjala sem nota formlegt málsnið líklegri til að skila nothæfum texta en þýðingar á daglegu tali eða frumlegum texta. Hægt er að gera útkomu þýðingarinnar betri með því að aðstoða hugbúnaðinn, til dæmis með því að merkja sérstaklega sérnöfn eða „kenna“ hugbúnaðinum betri þýðingar á tilteknum setningum.

Helstu aðferðir við vélþýðingar skiptast í tölfræðilegar aðferðir sem notast við tvítyngd textasöfn, dæmaaðferðir sem notast við hliðstæður í þýðingu líkra setninga, regluaðferðir sem byggjast á málgreiningu, orðasöfnum og málfræðireglum, og aðferðir sem blanda þessu saman. Google Translate er dæmi um tölfræðilegan vélþýðanda meðan Apertium er dæmi um vélþýðanda sem byggir á reglum.

Sú hugmynd að í framtíðinni verði hægt að smíða vélþýðanda sem jafnast á við mennskan þýðanda er umdeild.

Saga.

Vélþýðing varð til sem hugtak á 17. öldinni. Árið 1629 stakk René Descartes upp á því að hægt væri að gera alheimstungumál með sama tákn yfir sömu hugmynd í ólíkum tungumálum. Í Georgetown-tilrauninni á sjötta áratugunum var búin til vél sem þýddi sjálfkrafa yfir sextíu setningar úr rússnesku á ensku. Tilraunin gekk mjög vel og miklir fjármunir voru settir í vélþýðingarannsóknir. Afraksturinn lét þó bíða eftir sér og tíu árum síðar var skýrsla ALPAC-nefndarinnar gefin út sem lýsti því að niðurstöður hefðu ekki staðið undir væntingum.
Nicki Lynn Aycox

Nicki Lynn Aycox (fædd 26. maí 1975) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Supernatural, Providence, Ed og Over There.

Einkalíf.

Aycox er fædd í Hennessey í Kingfisher County,Oklahoma. Getur talað þýsku, elskar breskt fólk og ástralska menn samkvæmt viðtali í "Jack" tímaritinu. Segist geta rekið ætt sína til frumbyggja N-Ameríku.

Ferill.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Aycox var árið 1996 í "Weird Science". Hefur hún síðan þá komið fram í þáttum á borð við "3rd Rock from the Sun", Ally McBeal, "The X Files" og Dark Angel. Árið 1999 þá var Aycox boðið gestahlutverk í Providence sem Lily Gallagher. Aycox lék í Ed sem Stella Vessey sem hún lék frá 2002-2004. Síðan árið 2005 þá var henni boðið hlutverk í Over There sem Brenda Mitchell. Frá 2006-2008, þá var Aycox með gestahlutverk í Supernatural sem Meg Masters. Aycox lék Christina Rush í Cold Case frá 2004-2010. Lék síðan eitt af aðalhlutverkunum í Dark Blue sem Jaimie Allen frá 2009-2010.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Aycox var árið 1997 í "Defying Gravity" og hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við "The Dogwalker", "Rave Macbeth", "Jeepers Creepers II" og "Perfect Stranger".
2018

Árið 2018 (MMXVIII í rómverskum tölum) var almennt ár sem byrjaði á mánudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu.
Meishō

Meishō keisaraynja (japanska: 明正天皇 "Meishō-tennō"; 9. janúar, 1624 – 4. desember, 1696) var keisaraynja í Japan og 109. Japanskeisarinn samkvæmt hefðbundinni röð. Hún var sjöunda konan sem settist í hásæti Japans. Hún tók við af föður sínum, Mizunoo öðrum og ríkti frá 1629 til 1643. Talið er að faðir hennar hafi í raun ríkt í hennar nafni. Hún sagði af sér embætti og hálfbróðir hennar, Kōmyō annar, tók við.
Ä

Ä og ä er tuttugasti og áttundi bókstafurinn í finnsk-sænska stafrófinu. Ä er einnig notað í þýsku, finnsku, eistnesku og slóvakísku en er þó ekki talið eiginlegur bókstafur í þýsku.

Framburður.

Ä er borið ætíð fram sem [æ] í finnsku; í sænsku og eistnesku er það ýmist [æ] og [ɛ], til dæmis í sænsku orðunum "här" [hæ:r] og "väg" [vɛ:g]. Framburður á bókstafnum ä samsvarar framburðinum á æ í dönsku og norsku.

Saga.

Bókstafurinn Ä á uppruna í því að iðulega var skeytt saman A og E (sjá einnig Æ) í einn bókstaf til þess að spara pláss í latneskum miðaldahandritum. Þar sem skrifa átti "ae" var "e"-ið sett ofan á "a"-ið. Þetta var síðan einfaldað með því að setja tvo punkta í stað e-sins. Í sænsku (hvorki finnska né eistneska voru þá orðin ritmál) var bókstafurinn æ mun algengari en ä allt fram á 16. öld en fór síðan að snúast við undir þýskum áhrifum.
Dardísk tungumál

Dardísk tungumál eru grein indóarískra mála töluð í Pakistan, Austur-Afganistan og í nokkrum hlutum Indlands. Nokkur tungumál í ættinni eru nangalamí, kalamí, kovarí og kasmíríska.
Holti Þorgrímsson

Holti Þorgrímsson (d. 1348) var Norðmaður sem var hirðstjóri á Íslandi frá 1346 til dauðadags.

„Kom út Holti bóndi Þorgrímsson með hirðstjórn yfir öllu landinu, og var honum skipað að sjá um konungseignir,“ segir í annálum við árið 1346. Hann studdi norðlenska bændur í baráttu þeirra gegn landa sínum Ormi Áslákssyni biskupi, sem gekk hart fram við að heimta af þeim fé. Þó virðist hann ekki hafa aflað sér vinsælda því að við árið 1348 stendur í annálum: „Andaðist Holti hirðstjóri og hörmuðu það fáir.“

Holti var að öllum líkindum fyrsti hirðstjórinn sem hafði aðsetur á Bessastöðum og ekkja hans gaf mikið fé til Bessastaðakirkju eftir lát hans.
Ketill Þorláksson hirðstjóri

Ketill Þorláksson (d. 7. október 1342) var íslenskur riddari og hirðstjóri á 14. öld. Hann bjó á Kolbeinsstöðum.

Ketill var af ætt Skarðverja, sonur Þorláks lögmanns Narfasonar á Kolbeinsstöðum og sonarsonur Skarðs-Snorra. Móðir hans hét Helga Nikulásdóttir og var afkomandi Sturlu Þórðarsonar. Ketill hafði sýsluvöld á Vestfjörðum frá 1312. Hann fór til Noregs 1313, gerðist handgengin Hákoni háleggi, fékk herranafnbót og kom heim 1314 með konungsbréf sem samþykkt voru á Alþingi árið eftir.

Hann var einn andstæðinga Auðunar rauða Hólabiskups og var stefnt út til Noregs 1319 ásamt Snorra lögmanni föðurbróður sínum og Hauki Erlendssyni. Ketill kom aftur út 1320 með hirðstjóranafnbót og fór um landið árið eftir og lét menn sverja Magnúsi konungi Eiríkssyni trúnaðareiða, en hann var þá nýtekinn við ríki þriggja ára að aldri.

Ketill kom meðal annars að deilumálum um Möðruvallaklaustur 1327 eða 1328. Árið 1330 er hans getið í hópi tiginna gesta í frægu brúðkaupi í Haga á Barðaströnd. Hann sigldi 1332 og kom aftur 1334, sigldi enn 1336 og virðist ekki hafa komið aftur fyrr en 1340. Hugsanlegt er að hann hafi verið hirðstjóri allt til 1341 með Eiríki Sveinbjarnarsyni en hefur sjálfsagt haft einhverja umboðsmenn eða fógeta fyrir sig þegar hann var erlendis.

Kona Ketils var Una Guttormsdóttir, systir Jóns skráveifu, en ætt þeirra systkina er ekki þekkt.
Þorlákur Narfason

Þorlákur Narfason (d. 15. mars 1303) var íslenskur lögmaður og riddari á 13. öld. Hann bjó á Kolbeinsstöðum í Hnappadalssýslu.

Þorlákur var af ætt Skarðverja, sonur Narfa Snorrasonar prests á Kolbeinsstöðum og Valgerðar Ketilsdóttur konu hans og eldri bróðir þeirra Þórðar og Snorra Narfasona. Segir í "Árna sögu biskups" að þeir bræður hafi allir verið vitrir menn og vel mannaðir. Þorlákur var lögmaður norðan og vestan, fyrst 1290-1291, þá 1293-1295 og síðast 1298-1299. Annálar geta oft um ferðir hans til og frá landinu í tengslum við baráttu Íslendinga fyrir réttarbótum og hann andaðist í Konungahellu í Noregi.

Kona Þorláks var Helga dóttir Nikulásar Oddssonar í Kalmanstungu, sem verið hafði einn helsti kappinn í liði Þórðar kakala. Einn sona þeirra var Ketill Þorláksson hirðstjóri.
Borgarhólsskóli

Borgarhólsskóli (áður Barnaskóli Húsavíkur og Gagnfræðaskóli Húsavíkur) er grunnskólinn á Húsavík.