arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Blágrænn

Blágrænn er litur fenginn með því að fjarlægja rauða litinn úr hvítu ljósi. Hann er einn af stofnlitum CMYK litakerfisins.
Aðjunkt

Aðjunkt (oft ritað aðjúnkt) er á Íslandi fastráðinn stundakennari við háskóla. Þeir fást aðallega við kennslu frekar en rannsóknir.

Orðið kemur frá latínu og merkir „sá sem tengist einhverju“ (þ.e.a.s. háskólanum).

Stöðunni svipar til hinu bandaríska , en hún er óskyld danska titlinum , sem er nokkurs konar heiðurstitill.
1975

Árið 1975 (MCMLXXV í rómverskum tölum) var 75. ár 20. aldar sem hófst á miðvikudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu. Árið var lýst ár kvenna af Sameinuðu þjóðunum og arkitektúrverndarárið af Evrópuráðinu.
Jeffrey Ross Gunter

Jeffrey Ross Gunter er bandarískur viðskiptamaður, húðsjúkdómafræðingur og fyrrverandi sendiherra Bandaríkjanna á Íslandi.

Menntun.

Gunter útskrifaðist með BA-gráðu í sálfræði frá Kaliforníuháskóla í Berkeley árið 1983 og hlaut læknisgráðu frá Keck-læknaskólanum í Kaliforníuháskóla í Suður-Kaliforníu árið 1987.

Starfsferill.

Gunter er stofnandi Jeffrey Ross Gunter, MD, Inc., sem býður upp á læknaþjónustu fyrir húðsjúkdóma í vesturhluta Bandaríkjanna. Gunter var einnig prófessor í klínískri læknisfræði við Keck-læknaskólann í Kaliforníuháskóla í Suður-Kaliforníu.

Gunter er meðlimur í framkvæmdastjórn Gyðingasambands Repúblikanaflokksins.

Frá árinu 2004 hefur Gunter veitt ýmsum þing- og forsetaframboðum Repúblikanaflokksins rausnarlega fjárstyrki. Árið 2016 styrkti hann meðal annars fjáröflunarsjóð forsetaframboðs Donalds Trump um samtals 100.000 Bandaríkjadollara.

Þann 23. maí árið 2019 útnefndi Donald Trump Bandaríkjaforseti Gunter sem sendiherra Bandaríkjanna á Íslandi. Sendiráð Bandaríkjanna hafði þá verið sendiherralaust í eitt og hálft ár. Gunter afhenti Guðna Th. Jóhannessyni forseta Íslands erindisbréf sitt þann 2. júlí 2019. Öldungadeild Bandaríkjaþings staðfesti útnefningu Gunters sem sendiherra þann 24. maí 2019.

Þann 26. júlí árið 2020 bárust fréttir af því að Gunter hefði meðal annars beðið um leyfi til að bera skotvopn og klæðast vesti sem gæti varið hann fyrir hnífstunguárásum og óskað eftir brynvörðum bíl þrátt fyrir að Ísland hafi verið metið öruggasta ríki heims af bandarísk-áströlsku Efnahags- og friðarstofnuninni síðustu 11 árin.

Gunter lauk störfum sem sendiherra þann 20. janúar 2021, sama dag og Donald Trump lét af forsetaembætti.
Molde F.K.

Molde F.K er norskt knattspyrnulið frá Molde.

Molde FK er eitt af elstu félögum Noregs og eru ríkjandi meistarar. Meðal þekktra leikmanna sem hafa spilað fyrir félagið eru Eiður Smári Guðjohnsen og Ole Gunnar Solskjær.

Leikmannahópur.

"10 júlí 2020"

"(Fyrirliði)"

(Á láni frá Wolverhampton Wanderers F.C.)
Sirkuslist

Sirkuslistir eru ýmis konar listgreinar, íþróttir og tækni, sem hafa í gegnum tíðina verið sýndar í sirkus, revíum og af götulistamönnum. Sumar af þessum greinum eru vinsælar hjá áhugafólki sem afþreying, meðan aðrar krefjast langrar þjálfunar. Dæmi um sirkuslistir eru djögl, loftfimleikar, búktal, trúðaleikur, tamningar, húladans, ganga á reipi, einhjól, sverðagleyping, eldgleyping, brúðuleikur og hnífakast.

Sirkuslistir er hægt að læra í sérstökum sirkusskólum.
Lögbirtingablað

Lögbirtingablað er annað tveggja rita sem gefin eru út samkvæmt lögum um Stjórnartíðindi og Lögbirtingablað. Í Lögbirtingablaðinu eru birtar ýmsar opinberar auglýsingar, þar á meðal um dómstefnur, opinber skipti, kaupmála, nauðungarsölur, lögræðissviptingar, og stofnun félaga/fyrirtækja. Blaðið var fyrst gefið út á prenti árið 1908 og árið 2002 var hafin útgáfa þess á rafrænu formi. Hvort tiltekin auglýsing hafi bindandi áhrif á réttarstöðu aðila fer aðallega eftir lagaheimildinni sem hún byggist á og birtingarhætti hennar innan blaðsins, en staða viðkomandi aðila sem áskrifanda þess er ekki talin skipta máli.
Nemendafélag

Nemendafélag er félag nemenda sem hefur mismunandi tilgang eftir félögum. Sum nemendafélög hafa þann tilgang að vera rödd nemenda hjá skólastjórn og tengiliður skólastjórnar við nemendur á meðan önnur gera sitt besta til að skipuleggja skemmtilega viðburði fyrir nemendur. Oft eru nemendafélög með sín eigin tímarit eða sinn eigin miðil, dæmi er Beneventum frá NFMH.

Nemendafélög halda oft böll, útilegur og góðgerðavikur.

Hér má sjá lista yfir nemendafélög á Íslandi:
IFK Norrköping

IFK Norrköping er knattspyrnulið staðsett í Norrköping í Svíþjóð. Liðið var stofnað 19. maí 1898 og leikur í efstu deild í Svíþjóð, Allsvenskan. Félagið er eitt af elstu og sigursælustu félögum Svíþjóðar og hefur unnið Sænsku úrvalsdeildina alls 13 sinnum, síðast árið 2015. Með liðinu hafa spilað Íslendingarnir Ísak Bergmann Jóhannesson, Ari Freyr Skúlason, Oliver Stefánsson og Guðmundur Þórarinsson.

Nú spila Arnór Sigurðsson, Andri Lúkas Guðjohnsen, Arnór Ingvi Traustason og Ari Skúlason með liðinu.

Leikmannahópur "2020".

(á láni frá Gent)
RS Aero

RS Aero er 4.01 metra löng einmenningskæna úr glertrefjum með einu hálfsprekuðu bermúdasegli. Reiðinn er úr koltrefjum. Hún vegur 30 kg. Hún var hönnuð af breska skútuhönnuðinum Jo Richards og sett á markað af breska fyrirtækinu RS Sailing árið 2014. Hönnunin hefur unnið til fjölda verðlauna. Hægt er að fá þrjár stærðir af seglum (5, 7 og 9) eftir þyngd siglingamanns.

Árið 2019 tók RS Aero þátt í prófunum á búnaði fyrir Ólympíuleikana, ásamt Laser, Melges og D-Zero. Aero kom langbest út, með 80% á móti 69% hjá Laser, sem var í öðru sæti. Búnaðarnefnd World Sailing ákvað því að mæla með Aero sem Ólympíubát í staðinn fyrir Laser á Ólympíuleikunum 2024, en vegna andstöðu aðildarsambanda við breytingar, þar sem siglingafélög hafa fjárfest í búnaði og þjálfun fyrir Laser, ákvað stjórn World Sailing að hunsa tilmæli búnaðarnefndarinnar.
Löss

Löss eða fokset eru vindborin setlög. Oftast hafa þau myndast við lok ísaldar við hörfun jökla. Vindar feyktu bergmylsnu sem jöklarnir brutu. Orðið löss er komið úr þýsku og merkir laus, fínn sandur. En löss er í formi silts. Meðal algengustu steinda löss eru kvars ,feldspat og glimmer.

Um 10% yfirborðs lands jarðar er úr löss. Þau geta orðið hundruð metra þykk. Löss-jarðvegur er yfirleitt frjósamur.

Tengill.

Vísindavefur - Hvað er löss?
Jóhannes Ásbjörnsson

Jóhannes Ásbjörnsson (f. 28. nóvember 1979) oftast kallaður Jói er íslenskur sjónvarps- og útvarpsmaður og einnig athafnamaður.

Sjónvarps og útvarpsferill.

Hann byrjaði feril sinn í útvarpsþáttunum "Sjötíu" á Mónó á árunum 1999-2000, seinna fór hann að vinna að sjónvarpsþáttunum 70 mínútum alveg til 2002, þegar hann fluttist til Ítalíu. Árið 2003 hóf hann sjónvarpsferil sinn aftur sem einn kynninn í Idol Stjörnuleit ásamt Sigmari Vilhjálmssyni en þeir héldu áfram að vinna saman í Idol 2, Idol 3 og loks Idol 4 sem kom út árið 2009. Árið 2010 stjórnuðu þeir tveir útvarpsþættinum Simmi og Jói á Bylgjunni sem var a dagskrá til 2013.

Athafnamannsferill.

Jóhannes ásamt Sigmari Vilhjálmssyni stofnuðu Hamborgarafabrikunna, síðar stofnuðu þeir Keiluhöllina. Í dag er Jóhannes einn aðaleigandi skyndibitakeðjunnar Aktu taktu.
Medcezir

Medcezir er tyrkneskur sjónvarpsþáttur.
FC Nordsjælland

Football Club Nordsjælland er danskt knattspyrnulið frá Farum. Félagið var stofnað árið 2003 með sameiningu tveggja félaga. Ólafur Kristjánsson þjálfaði liðið um tíma.
Ríkið (sjónvarpsþættir)

Ríkið voru íslenskir gamansjónvarpsþættir sýndir á Stöð 2, haustið 2008. Þættirnir byggðust upp á stuttum sketsum sem gerðust á skrifstofu. Þættirnir voru frá þeim sömu og gerðu Fóstbræður, Svínasúpuna og Stelpurnar en þrátt fyrir það urðu þættirnir ekki vinsælir. Stundum eru þættirnir taldir vera vanmetnustu þættir Íslandssögunar. Þættirnir eru oft taldir vera íslenska útgáfan af The Office.

Með aðalhlutverk fóru Auðunn Blöndal, Elma Lísa Gunnarsdóttir, Jóhannes Haukur Jóhannesson, Víkingur Kristjánsson, Sverrir Þór Sverrisson, Inga María Valdimarsdóttir, Vignir Rafn Valþórsson, Katla Margrét Þorgeirsdóttir, Þorsteinn Bachmann, Benedikt Erlingsson og Eggert Þorleifsson. Höfundar handrits voru Árni Jón Sigfússon, Auðunn Blöndal, Jóhann Ævar Grímsson, Katla Margrét Þorgeirsdóttir, Magnús Guðmundsson, María Reyndal, Reynir Hjálmarsson, Sigurjón Kjartansson (sem einnig sá um yfirumsjón handrits), Silja Hauksdóttir, Sverrir Þór Sverrisson, Þorsteinn Bachmann og Þrándur Jensson. Tónlist var samin af Barða Jóhannsyni og leikstjóri var Silja Hauksdóttir.

Framhald.

Árið 2019 lýsti Auðunn Blöndal yfir áhuga á annari þáttaröð af Ríkinu á Twitter, en karakter hans ("Sighvatur") birtist einnig í grínþáttunum Steypustöðin (2017-2018).
AGF Aarhus

Aarhus Gymnastikforening oftast kallað AGF er danskt knattspyrnulið frá Aarhus. Félagið var stofnað árið 1902 og hefur unnið dönsku úrvalsdeildina alls 5 sinnum og 9 sinnum hefur það orðið bikarmeistarar oftast allra liða, síðast árið 1996.

Jón Dagur Þorsteinsson og Mikael Anderson spila með liðinu.
Sparnaðarbandalagið

Sparnaðarbandalagið var íslenskur stjórnmálaflokkur sem starfaði á Alþingi frá 1922 til 1923. Eins og nafnið gefur til kynna aðhylltist flokkurinn aðhaldssemi í ríkisfjármálum og var áfangi á þeirri leið að mynda sameiginlegan flokk borgaralegra hægriafla í stjórnmálum.

Saga.

Eiginleg flokkastjórnmál voru skammt á veg komin í þingkosningum á öðrum áratug tuttugustu aldar. Þingmenn voru langflestir kosnir í einmenningskjördæmum og buðu fram í eigin nafni. Flokkar mynduðust svo á þinginu eftir að það kom saman.

Eftir Alþingiskosningarnar 1919 var myndað á þinginu svokallað Utanflokkabandalag og starfaði það frá 1920 til 1921. Sparnaðarbandalagið var myndað á árinu 1922 og leysti Utanflokkabandalagið af hólmi. Í því voru einkum þingmenn sem áður höfðu starfað í Heimastjórnarflokki en einnig úr Sjálfstæðisflokknum og fleiri flokkum.

Sparnaðarbandalagið var stærsti þingflokkurinn 1922 og veitti ríkisstjórn Sigurðar Eggerz sem studd var af Sjálfstæðisflokki og Framsóknarflokki harða stjórnarandstöðu. Forystumenn Sparnaðarbandalagsins, þeir Jón Magnússon og Jón Þorláksson töldu stjórnina alltof eyðslusama og vildu draga verulega úr ríkisútgjöldum og opinberum umsvifum. Þeir höfðu jafnframt áhyggjur af uppgangi stéttastjórnmála, þar sem Framsóknarflokkurinn og Alþýðuflokkur voru komnir til sögunnar. Aðalmálgagn flokksins var Morgunblaðið og var hann því oft nefndur "Morgunblaðsliðið" af pólitískum andstæðingum sínum.

Jón Magnússon leiddi framboðslista í landskjöri árið 1922 sem studdur var af Sparnaðarbandalaginu en er oft kenndur við Heimastjórnarflokkinn, sem þá hafði í raun lognast út af. Fyrir Alþingiskosningarnar 1923 stóð Sparnaðarbandalagið að framboði Borgaraflokksins sem var kosningabandalag hægrimanna.
FC Haka

FC Haka er finnskt knattspyrnulið frá Valkeakoski.

Félagið var stofnað árið 1934 og er eitt af sigursælastu félögum Finnlands, með 9 deildartitla og 12 bikarmeistaratitla
Óháðir bændur

Óháðir bændur var íslensk stjórnmálahreyfing sem klofnaði frá Bændaflokknum árið 1915. Óháðir bændur buðu fram í tvennum kosningum á árinu 1916 en stóðu í kjölfarið að stofnun Framsóknarflokksins

Saga.

Gestur Einarsson bóndi á Hæli í Gnúpverjahreppi var aðalhvatamaðurinn að stofnun Óháðra bænda. Hann var náinn samstarfsmaður og vopnabróðir Jónasar Jónssonar frá Hriflu sem einn helsti forsvarsmaður ungmennafélagshreyfingarinnar. Þeir Gestur og Jónas álitu báðir brýnt að endurskipuleggja stjórnmálalíf landsmanna með nýju flokkakerfi. Skyldi stjórnmálahreyfing bænda byggja á samvinnuhugsjóninni. Málgögn flokksins voru "Suðurland", sem Gestur á Hæli gaf út og "Íslendingur" á Akureyri.

Óháðir bændur voru öflugastir á Suðurlandi og var framboðslisti þeirra fyrir landskjörið 1916 samþykktur á fundi að Þjórsártúni. Sigurður Jónsson í Ystafelli leiddi listann og náði hann kjöri með um fimmtungi atkvæða. Í Alþingiskosningunum sama ár tefldu Óháðir bændur fram þremur frambjóðendum og náði einn þeirra kjöri, Sveinn Ólafsson í Firði sem settist á þing fyrir Suður-Múlasýslu. Gengu þeir báðir til liðs við Framsóknarflokkinn þegar hann var stofnaður síðla árs 1916.
FC St. Pauli

Fußball-Club St Pauli von 1910 e.V. , yfirleitt þekkt sem FC St Pauli, er þýskt knattspyrnfélag í St. Pauli hverfi Hamborgar.
Franck Ribery

Franck Henry Pierre Ribéry (fæddur 7. apríl 1983 í Boulogne-sur-Mer, er frankur knattspyrnumaður, sem spilar með Fiorentina í ítölsku Serie A deildinni. Hann spilaði lengstan hluta af sínum ferli með Bayern München og vann þar m.a 9 deildarmeistaratitla og tókst einu sinni að vinna Meistaradeild Evrópu. Hann spilaði einnig fyrir Franska karlalandsliðið í knattspyrnu á árunum 2006-2014 og var hluti af silfurverðlauna liði þeirra árið 2006.

Titlar.

Galatasaray

Marseille

Bayern Munchen
Micheál Martin

Micheál Martin (f. 1. ágúst 1960) er írskur stjórnmálamaður úr flokknum Fianna Fáil sem hefur verið forsætisráðherra Írlands ("Taoiseach") frá júní 2020. Hann hefur verið leiðtogi Fianna Fáil frá árinu 2011. Hann hefur setið á neðri deild írska þingsins fyrir kjördæmið Cork South-Central frá árinu 1989. Hann var leiðtogi stjórnarandstöðunnar frá 2011 til 2020, utanríkisráðherra Írlands frá 2004 til 2008, heilbrigðisráðherra frá 2000 til 2004 og menntamálaráðherra og borgarstjóri Cork frá 1992 til 1993.

Á meðan Martin var heilbrigðis- og barnamálaráðherra árið 2004 setti hann bann við tóbaksreykingum á öllum vinnustöðum á Írlandi og stofnsetti nýja ríkisheilbrigðisstofnun (enska: "Health Service Executive"; írska: "Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte"). Írland var fyrsta ríki heims sem setti slíkt allsherjarreykingabann á vinnustöðum. Sem utanríkisráðherra fór Martin til Rómönsku Ameríku í fyrsta sinn árið 2009 og fór fyrstur írskra ráðherra í opinbera heimsókn til Kúbu. Sama ár fór hann til Kartúm til þess að semja um lausn Sharon Commins, írsks hjálparstarfsmanns sem hafði verið rænt af súdönskum skæruliðum. Árið 2010 varð hann fyrstur vestrænna utanríkisráðherra til að heimsækja Gasaströndina síðan Hamas-samtökin komust þar til valda árið 2007.

Í janúar árið 2011 sagði Martin af sér sem utanríkisráðherra en var síðan kjörinn áttundi leiðtogi Fianna Fáil eftir að Brian Cowen sagði af sér. Í þingkosningum ársins 2011 bað Fianna Fáil undir forystu Martins sinn versta ósigur frá stofnun sinni, tapaði 57 þingsætum og vann aðeins 17,4% atkvæða. Flokknum gekk mun betur í kosningum ársins 2016 og hann rúmlega tvöfaldaði fylgi sitt úr 20 þingsætum í 44. Í kosningum ársins 2020 varð Fianna Fáil stærsti þingflokkurin á ný og hlaut 38 þingsæti, einu fleira en Sinn Féin, sem vann 37 sæti. Eftir langar stjórnarmyndunarviðræður var Martin útnefndur forsætisráðherra Írlands þann 27. júní 2020. Hann leiðir samsteypustjórn Fianna Fáil við flokkana Fine Gael og Græna flokkinn. Samkvæmt stjórnarsáttmála flokkanna mun Martin sitja sem forsætisráðherra á fyrri hluta kjörtímabilsins en síðan mun leiðtogi Fine Gael, Leo Varadkar, taka aftur við forsætisráðuneytinu.
Lerkibarrfellisveppur

Lerkibarrfellisveppur (fræðiheiti: Rhabdocline laricis) er sveppategund sem leggst á lerkitegundir. Hann veldur helst afföllum í uppeldi.
Þórhallur Sverrisson

Þórhallur Sverrisson (f. 1970 í Reykjavík) er íslenskur leikari.
Arminia Bielefeld

DSC Arminia Bielefeld, (Þýska: "Deutscher Sportclub Arminia Bielefeld)" yfirleitt þekkt sem Arminia Bielefeld, er þýskt knattspyrnufélag staðsett í Bielefeld .
Júlíus Brjánsson

Júlíus Brjánsson er íslenskur leikari. Hann lék meðal annars í Kaffibrúsakörlunum, Föstum liðum eins og venjulega, Heilsubælinu og Íslenska draumnum svo eitthvað sé nefnt.
Spennustöðin við Bókhlöðustíg

Spennustöðin við Bókhlöðustíg er spennustöð teiknuð af Guðjóni Samúelssyni árið 1921 sem stendur við "Bókhlöðustíg 2A". Hún heyrði til fyrstu kynslóðar spennistöðva í Reykjavík og voru þrjár aðrar reistar í sama stíl og Bókhlöðustígsstöðin: ein við Klapparstíg önnur við enda Vesturgötu og sú þriðja við Lækjartorg og er hún sú eina sem rifin hefur verið. Guðjón valdi að teikna teikna stöðvarnar í nýbarokkstíl, með hvolfþaki, flastsúlum á hornum, spjalahurðum og litlum bogadregnum gluggum og greinilegt að mikið hefur verið lagt í þetta smáhýsi.
Klungurklukka

Klungurklukka (fræðiheiti: "Campanula saxifraga") er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá norður Kákasus.

Hún er með fjórar undirtegundir:
Spáklukka

Spáklukka (fræðiheiti: "Campanula waldsteiniana") er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Króatíu.
Laufklukka

Laufklukka (fræðiheiti: "Campanula foliosa") er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Balkanskaga og Ítalíu.
Fáni Armeníu

Fáni Armeníu er þrílitur með þremur jafn breiðum þversum borðum í rauðum (efst), bláum (í miðjunni) og gulum (neðst).

Þessir þrír litir hafa tengst landinu í mörg hundruð ár. Til eru margar útskýringar á hvað litirnir eigi að tákna en sú helsta er sú að sá rauði tákni blóð hellt við að verja landið, að sá guli tákni þjóðlegan kraft og starfsgleði, og að sá blái tákni náttúruna í landinu.

Fáninn var fyrst notaður á stutta sjálfstæðistímabilinu eftir fyrra heimsstríð en þá í öðrum hlutföllum en nú.
Emmanuelle Charpentier

Emmanuelle Marie Charpentier (f. 11. desember 1968) er franskur örverufræðingur, erfðafræðingur og lífefnafræðingur. Hún vann til Nóbelsverðlauna í efnafræði árið 2020 ásamt Jennifer Doudna fyrir þróun þeirra á CRISPR-erfðatækninni. Charpentier er meðlimur í frönsku vísindaakademíunni og frönsku tækniakademíunni.

Menntun og störf.

Emmanuelle Charpentier nam lífefnafræði og örverufræði við Pasteur-stofnunina frá 1992 til 1995. Hún útskrifaðist árið 1995 með doktorsgráðu í örverufræði frá Háskóla Pierre og Marie Curie árið 1995. Frá árinu 1995 vann hún nýdoktorsrannsóknir í Bandaríkjunum við Rockefeller-háskóla í New York, við læknadeild New York-háskóla, við Skirball-stofnunina í New York og við Rannsóknarbarnaspítala Heilagrar Júttu í Memphis.

Árið 2002 réð formaður rannsóknarhóps Charpentier sem gestaprófessor og síðan lektor við Vínarháskóla í Austurríki og hélt hún þeirri stöðu til ársins 2009. Árið 2009 var hún ráðin dósent við Háskólann í Umeå og stýrði þar rannsóknarteymi.

Árið 2013 varð hún prófessor við læknisfræðiskólann í Hanover og við smitrannsóknastofnunina í Brúnsvík í Þýskalandi.

Árið 2014 vann Charpentier til Alexander von Humboldt-prófessorsverðlaunanna. Hún hefur síðan þá unnið hjá þremur stofnunum; í Umeå, Hanover og Brúnsvík.

Í apríl árið 2014 tilkynnti félagið CRISPR Therapeutics, sem Charpentier stofnaði ásamt Rodger Novak og Shaun Foy, að það hefði aflað 25 milljarða Bandaríkjadala til að þróa erfðabreytingatækni á grundvelli CRISPR-Cas9-tækninnar í lækningaskyni.

Árið 2015 var Emmanuelle Charpentier ráðin sem framkvæmdastjóri Max Planck-stofnunarinnar fyrir smitfræði í Berlín. Frá 2018 hefur hún verið framkvæmdastjóri Max Planck-rannsóknarmiðstöðvarinnar í sýklavísindum.

Framlög til vísinda.

Emmanuelle Charpentier vinnur við stýringu á genatjáningu frá sjónarhorni ríbósakjarnsýra og við sameindagrundvöll smitunar. Hún hefur einnig fengist við rannsóknir á því hvernig gerlar berjast gegn sýkingum.

Hún varð heimsfræg með því að greina hlutverk próteinsins Cas9 í ónæmiskerfi tiltekinna gerla. Hún fann jafnframt upp CRISPR/Cas9-erfðatæknina ásamt Jennifer Doudna, sem hefur gerbylt sviði erfðatækninnar. Fyrir þessa uppgötvun hefur Charpentier unnið til fjöldra mikilsvirtra verðlauna og viðurkenninga, þar á meðal Nóbelsverðlaunanna í efnafræði árið 2020.

Einkahagir.

Emmanuelle Charpentier fæddist í úthverfunum sunnan við París. Hún á tvær eldri systur.
Jérôme Boateng

Jérôme Agyenim Boateng (fæddur 3. september árið 1988) er þýskur knattspyrnumaður af ganverskum og þýskum ættum, hann spilar fyrir þýska félagið FC Bayern München og Þýska landsliðið.

Móðir hans er frá Þýskalandi og pabbi hans er frá Gana. Bróðir hans, Kevin-Prince Boateng er einnig knattspyrnumaður og er miðjumaður fyrir spænska félagið UD Las Palmas.
Campanula suanetica

Campanula suanetica er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Kákasus.
Campanula scabrella

Campanula scabrella er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá N-Kaliforníu til NV-Bandaríkjanna.
Ívan Búnín

Ívan Aleksejevítsj Búnín (22. október 1870 – 8. nóvember 1953) var rússneskur rithöfundur. Hann varð árið 1933 fyrsti Rússinn til að hljóta Nóbelsverðlaunin í bókmenntum.

Líf og störf.

Ívan Búnín var af aðalsættum og meðal ættmenna hans voru mikilsmetnir rithöfundar, þar á meðal skáldkonan Anna Búnína, sem talin er fyrsti rússneski rithöfundurinn til að hafa skáldskap að atvinnu. Hann hlaut menningarlegt uppeldi og átti greiðan aðgang að ýmsum framámönnum í rússnesku listalífi.

Búnín reyndi fyrir sér sem embættismaður en hóf fljótlega að vinna við blaðaútgáfu auk þess sem hann sendi frá sér ljóð og sögur sem mæltust vel fyrir. Um þrítugt hófst náinn vinskapur hans við skáldjöfurinn Maxim Gorkí sem stóð þar til upp úr slitnaði vegna stjórnmálaágreinings í tengslum við rússnesku byltinguna. Af öðrum kunnum rithöfundum sem Bunin var í vinfengi við má nefna Anton Tsjekhov og Lev Tolstoj.

Á upphafsárum tuttugustu aldar tók Búnín að gera sig gildandi í rússnesku bókmenntalífi, meðal annars með ljóðaþýðingum breskra og bandarískra höfuðskálda. Árið 1912 sendi hann svo frá sér smásöguna "Manninn frá San Fransisco" sem telja má hans kunnasta verk.

Þegar borgarastyrjöldin braust út í kjölfar rússnesku byltingarinnar tók Búnín afstöðu með hvítliðum á móti bolsévikum. Í kjölfarið hrökklaðist hann úr landi og bjó upp frá því sem útlagi, lengst af í Frakklandi. Nóbelsverðlaunin árið 1933 urðu til að vekja mikla athygli á Búnín utan rússneska samfélagsins í menningarlífi Parísar, en stjórnvöld í Moskvu tóku fregnunum illa og litu á viðurkenninguna sem samsæri heimsvaldasinna. Voru verk listamannsins bönnuð í Sovétríkjunum en höfðu engu að síður áhrif á ýmsa sovéska höfunda.

Eftir síðari heimsstyrjöldina milduðust viðhorf Búnín til Sovétstjórnarinnar og jafnvel stóð til að heimila útgáfu á verkum hans þar austur frá, en horfið var frá því eftir að höfundurinn sendi frá sér æviminningabók með harðri gagnrýni á stjórnkerfi kommúnismans. Ívan Búnín var því enn bannaður í Sovétríkjunum þegar hann lést árið 1953, en árið 1965 varð hann fyrsti útlagarithöfundurinn sem fékkst gefinn út þar í landi.

"Maðurinn frá San Fransisco" birtist í íslenskri þýðingu Sveins Sigurðssonar í "Eimreiðinni" árið 1934.
Meistaraþjófur

Meistaraþjófur er staðalpersóna í skáldskap. Meistaraþjófurinn er andhetja, yfirstéttarmaður eða -kona sem leiðist stundum út á glæpabrautina af leiðindum. Meistaraþjófurinn beitir óaðfinnanlegri framkomu, kurteisi, persónutöfrum, dulargervum og brögðum til að fremja rán; ekki til að auðgast sjálfur, heldur vegna spennunnar og áskorunarinnar sem felst í ráninu. Oft felst í því einhvers konar umvöndun eða ráðning gagnvart fórnarlambinu.

Frægir meistaraþjófar eru meðal annars A. J. Raffles (innblásinn af Sherlock Holmes) í sögum E. W. Hornung, Arsène Lupin úr sögum Maurice Leblanc, Simon Templar úr sögum Leslie Charteris, og Svarta kisa úr sögum um Kóngulóarmanninn.
Hrollvekja

Hrollvekja er furðusaga sem gengur út á að hræða, vekja hrylling, ótta eða viðbjóð. Oft ganga hrollvekjur út á óvænt áföll, illvættir og yfirnáttúrulega atburði til að skapa ógnvænlegt og spennuþrungið andrúmsloft.

Draugasögur og óvættasögur af ýmsu tagi eiga sér ævafornar rætur. Hryllingssagnir af mannætum, blóðsugum og varúlfum eru þekktar frá Evrópu árnýaldar. Undanfari nútímahrollvekja var gotneska skáldsagan sem varð til á rómantíska tímabilinu undir lok 18. aldar. Meðal þekktustu hrollvekja 19. aldar má nefna "Frankenstein" eftir Mary Shelley, "Melmoth the Wanderer" eftir Charles Maturin, "Hringjarinn í Notre-Dame" eftir Victor Hugo, "The Mummy!" eftir Jane C. Loudon, flest verk Edgar Allan Poe, "Hið undarlega mál Jekylls og Hydes" eftir Robert Louis Stevenson, "Myndin af Dorian Gray" eftir Oscar Wilde, "Ósýnilegi maðurinn" eftir H.G. Wells, og "Drakúla" eftir Bram Stoker.

Hrollvekjur nutu mikilla vinsælda í tímaritum í upphafi 20. aldar og kvikmyndagerðarmenn hófu snemma að gera myndir eftir þekktum hrollvekjum. Hryllingsmyndir hafa síðan þá verið sívinsæl kvikmyndagrein. Mikill fjöldi kvikmynda hefur verið gerður eftir sögum nútímahrollvekjuhöfunda á borð við Robert Bloch, Thomas Harris, Stephen King, Ira Levin og Anne Rice.
Víðivarta

Víðivarta (fræðiheiti: "Nectria coryli") er tegund asksvepps af blóðvörtuætt (Nectriaceae). Víðivarta hefur fundist á Íslandi, en aðeins á gulvíði í Reykjavík.
1962

Árið 1962 (MCMLXII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin