Alan Alda

Alan Alda (fæddur Alphonso Joseph D´Abruzzo 28. janúar 1936) er bandarískur leikari, rithöfundur, leikstjóri og handritshöfundur sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í MASH og The West Wing.

Einkalíf.

Alda fæddist í New York-borg og er af ítölskum og írskum uppruna.

Árið 1956, útskrifaðist hann með B.Sc. gráðu í ensku frá Fordham College við Fordham-háskóla í Bronx hverfinu í New York-borg. Á meðan hann var nemandi þá starfaði hann við útvarpsstöðina WFUV. Alda stundaði nám við Sorbonne háskólann á fyrstu háskólaárum sínum, ásamt því að leika í leikriti í Róm og leika á móti föður sínum í sjónvarpi í Amsterdam.

Eftir útskrift þá gerðist hann meðlimur varaliðs Bandaríkjahers og var sex mánuði sem stórskotaliðsmaður.

Er gestaprófessor við Ríkisháskólann New York í Stony Brook fjölmiðlaskólann og er meðlimur ráðgjafaráðs "The Center for Communicating Science".

Alda hefur verið giftur Arlene Weiss síðan 1957 og saman eiga þau þrjár dætur.

Ferill.

Rithöfundur.

Árið 2005 gaf Alda út ævisöguna "Never Have Your Dog Stuffed: and Other Things I've Learned". Síðan árið 2007 gaf hann út aðra ævisögu "Things I Overheard While Talking to Myself".

Alda talaði inn á hljóðbókina World War Z eftir Max Brook árið 2006, þar sem hann talaði fyrir Arthur Sinclair Jr.

Leikhús.

Alda byrjaði leiklistarferil sinn um miðjan sjötta áratuginn sem meðlimur "Compass Players" leikhússins. Fyrsta leikritið sem hann leikur á Broadway er "Only in America". Hefur hann síðan þá komið fram í leikritum og söngleikjum á borð við "Fair Game for Lovers", "The Apple Tree", "QED", "Glengarry Glen Ross" og "A Whisper in God´s Ear".

Leikstjórn.

Fyrsta leikstjóraverk Alda var sjónvarpsmyndin "6 Rms Riv Vu" árið 1974. Leikstýrði hann svo kvikmyndunum "The Four Seasons" og "Betsy´s Wedding". Frá 1974-1983 þá leikstýrði Alda 31 þætti af læknaherþættinum MASH.

Handritshöfundur.

Fyrsta handritshöfundaverk Alda var þátturinn "We´ll Get By" árið 1975. Skrifaði hann handritið að kvikmyndunum "The Four Seasons", "A New Life" og "Betsy´s Wedding". Frá 1973-1983 skrifaði Alda 19 þætti að læknahersþættinum MASH.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Alda var árið 1958 í "The Phil Silvers Show". Kom hann síðan fram í þáttum á borð við "The Nurses", "East Side/West Side", "Coronet Blue" og í sjónvarpsmyndunum "Story Theatre", "The Glass House" og "Isn´t It Shocking".

Árið 1972 var honum boðið hlutverk Kapteins Benjamin Franklin Pierce í læknaherþættinum MASH sem hann lék til ársins 1983. Að auki að leika í þættinum þá leikstýrði og skrifaði hann handritið að nokkrum þáttum. Hefur hann síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við ER, 30 Rock og The Big C.

Frá 2004-2006 lék hann öldungardeildarþingmanninn og forsetaefni Repúblikanaflokksins, Arnold Vinick í The West Wing. Alda hafði verið skoðaður sem hugsanlegur kandídat fyrir hlutverk forsetans á þeim tíma sem þátturinn var að hefja framleiðslu.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Alda var árið 1963 í "Gone Are the Days! ". Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við "Jenny", "Same Time Next Year", "The Four Seasons", "Manhattan Murder Mystery", Everyone Says I Love You, What Women Want, The Aviator og "Flash of Genius".

Verðlaun og tilnefningar.

Academy Awards verðlaunin

American Movie verðlaunin

BAFTA verðlaunin

Bodil verðlaunin

Directors Guild of America verðlaunin

Drama Desk verðlaunin

Golden Apple verðlaunin

Golden Globe verðlaunin

Hasty Pudding Theatricals verðlaunin

Humanitas verðlaunin

National Board of Review verðlaunin

New York Film Critics Circle verðlaunin

People´s Choice verðlaunin

Primetime Emmy verðlaunin

Razzie verðlaunin

Screen Actors Guild verðlaunin

Theatre World verðlaunin

Tony verðlaunin

TV Land verðlaunin

Television Critics Association verðlaunin

Writers Guild of America verðlaunin