arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hamar og sigð

Hamar og sigð (☭, rússneska: серп и мо́лот "sjerp í molot") er verkalýðstákn sem tekið var upp á tíma Rússnesku byltingarinnar. Hamarinn átti að tákna verkamenn og sigðin bændur. Saman stóðu táknin fyrir bandalag þessara tveggja hópa um sósíalisma.

Eftir lok heimsstyrjaldarinnar fyrri (sem Rússar drógu sig úr árið 1917) og Rússnesku borgarastyrjaldarinnar var táknið tekið upp sem friðlegt tákn verkalýðsins um sósíalisma í Sovétríkjunum og víðar. Margar kommúnismahreyfingar víða um heim byrjuðu að nota hamarinn og sigðina. Táknið finnst enn í dag víða um Rússland og í öðrum fyrrum Sovétríkjum.

Birting þess er þó bönnuð í öðrum fyrrum kommúnistalöndum þar sem kommúnismi hefur líka verið bannaður. Sem dæmi má nefna Indónesíu þar sem bannað er að birta táknið enda það tákn um kommúnisma, sem var bannaður í kjölfar fjöldamorða á kommúnistum árin 1965–66. Allir sem fara með slík tákn eru handteknir. Á níunda áratugnum var fólk sem fór með táknið tekið af lífi af leyniskyttum án yfirheyrslu.
Fjörugrös

Fjörugrös (fræðiheiti: "Chondrus crispus") er rauðþörungur sem vex víða í grýttum fjörum við strendur Atlantshafsins. Hann vex meðal annars við Bretlandseyjar, Eystrasalt, Færeyjar og Kanada. Fjörugrös vaxa á Íslandi við strendur sunnan og suðvestan lands. Fjörugrös kallast á ensku Irish moss eða írskur mosi. Fjörugrös hafa öldum saman verið nýtt til manneldis og ýmsar afurðir unnar úr þeim. Efnið karragenan (e. "carrageen") er unnið úr fjörugrösum en það er m.a. notað sem hleypiefni í mjólkurdrykki og til að gera öl tærara. Karragenan er E-efni með númerið E407.

Fjörugrös innihalda mikið af næringarefnum. Þau innihalda mikið af prótíni, A og B1 vítamíni og joði og efni eins og kalín, magnesín, járn og fosfór.

Fjörugrös hafa frá landnámi verið nýtt á Íslandi og þá oftast notuð í graut. Þau voru þá lögð í bleyti og söxuð og soðin í mjólk með mjöli eða byggi.

Fjörugrös eru rauð á lit eða jafnvel með bláum blæ en fáir þörungar eru þannig á litinn nema purpurahimna og sjóarkræða. Purpurahimnan er þó auðþekkt á því, að öll plantan er ein örþunn himna, flöt og ógreinótt og legglaus. Fjörugrös og sjóarkræða hafa margkvíslóttan líkama. Sjóarkræðan líkist fjörugrösum en greina má þessar tegundir í sundur á því að einskonar renna er öðrum megin á sjóarkræðu en fjörugrös eru alveg flöt.
2. deild kvenna í knattspyrnu 2017

Leikar í 2. deild kvenna í knattspyrnu hófust í 1. (stig 3) sinn árið 2017.

Staðan í deildinni.

Stigatafla.

"Staðan fyrir 18. umferð, 10. september 2017".

Markahæstu leikmenn.

"Lokaniðurstaða 10. september 2017".
Skjaldarmerki Máritíus

Skjaldarmerki Máritíus er skjöldur, sem skipt er í fjóra reiti. Í efra vinstra horninu er gult skip á bláum grunni sem vísar í fyrstu landnemana. Uppi til hægri eru þrjú pálmatré á gulum grunni sem vísar til gróðursældar landsins. Niðri til vinstri er rauður lykill á gulum grunni og hægra megin niðri er hvít stjarna á bláum grunni sem skín yfir hvítum fjallstindi og vísa lykillin og stjarnan til kjörorða landsins.

Dúdúfugl og hjörtur halda skildinum uppi.
Helga Vala Helgadóttir

Helga Vala Helgadóttir (f. 14. mars 1972) er íslensk leikkona, stjórnmálamaður og lögmaður. Hún var kjörinn á alþingi fyrir Samfylkinguna í Reykjavíkurkjördæmi norður í alþingiskosningunum 2017. Helga er formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis og sat í umhverfis og samgöngunefnd til 2019.

Hún er núna formaður í Velferðarnefnd frá 2019.

Æviágrip.

Helga Vala fæddist í Reykjavík þann 14. mars árið 1972. Foreldrar hennar voru leikararnir Helgi Skúlason og Helga Bachmann. Helga Vala stundaði nám Menntaskólanum í Hamrahlíð og útskrifaðist úr Leiklistarskóla Íslands árið 1998. Hún hlaut BA-gráðu í lögfræði frá Háskólanum í Reykjavík árið 2009 og meistaragráðu úr sama skóla árið 2011.

Helga Vala er gift Grími Atlasyni. Þau eiga saman fjögur börn.

Stjórnmál.

Helga Vala var formaður Samfylkingarfélagsins í Reykjavík 2008–2010 og virk í grasrót flokksins. Hún var kjörin á Alþingi fyrir Samfylkinguna í Reykjavíkurkjördæmi norður í alþingiskosningunum árið 2017. Í aðdraganda kosninganna hafði Helga Vala meðal annars lagt áherslu á jafnrétti, málefni flóttamanna og hælisleitenda, umfhverfismál og að Ísland fengi nýja stjórnarskrá.

Sem þingmaður vakti Helga Vala nokkra athygli árið 2018 þegar hún gekk út af hátíðarfundi alþingis á Þingvöllum til að mótmæla nærveru Piu Kjærsgaard, forseta danska þingsins. Sagði hún síðar að mótmæli hennar gegn Kjærsgaard hafi verið gegn „framgöngu [hennar] og hatursorðræðu gagnvart útlendingum og flóttamönnum“ en ekki gegn Kjærsgaard sem fulltrúa dönsku þjóðarinnar.

Helga Vala vakti mikla athygli fyrir gagnrýni sína á Sigríði Á. Andersen dómsmálaráðherra í kringum Landsréttarmálið, hæfnisnefnd mat umsækjendur en Sigríður fór ekki eftir tillögum nefndarinnar. Að lokum steig hún til hliðar eftir að meirihluti Mannréttindadómstóls Evrópu komst að þeirri niðurstöðu að skipan dómara bryti gegn 6. grein Mannréttindasáttmála Evrópu.

Helga Vala gaf kost á sér sem varaformaður Samfylkingarinnar árið 2020 en tapaði fyrir sitjandi varaformanni Heiðu Björgu Hilmisdóttur.

Starfsferill.

Helga Vala starfaði sem leikkona og leikstjóri hjá Leikfélagi Akureyrar 1999 og einnig sem leikkona hjá New Perspective Theatre Company árið 2000. Hún var einnig dagskrárgerðarkona á Bylgjunni, Ríkisútvarpinu, Talstöðinni og NFS 2000–2006. Upplýsingafulltrúi hjá Eddu, miðlun og útgáfu, 2001–2002. Árið 2008 starfaði hún sem blaðakona á Mannlífi. Síðan sem löglærður fulltrúi á Lögron, Lögfræðistofu Reykjavíkur og nágrennis, 2009–2011. Árin 2011 til 2017 rak Helga eigin lögmannsstofu, Valva lögmenn. Helga Vala hefur sinnt fjöl­mörg­um trúnaðar­störf­um, meðal ann­ars setið í stjórn Fé­lags ís­lenskra leik­ara, í Þjóðleik­hús­ráði og Höf­und­ar­rétt­ar­ráði.

Í störfum sínum sem lögmaður hefur Helga sinnt og sérhæft sig í málefnum flóttafólks, innflytjenda og fjölskyldna. Í störfum sínum sem lögmaður hefur hún einnig sinnt réttargæslu fyrir þolendur kynferðis- og heimilsofbeldis. Helga Vala hlaut viðurkenningu frá Siðmennt árið 2014 fyrir störf í þágu mannréttinda og mannúðar á Íslandi.
Grámulla

Grámulla (fræðiheiti: "Omalotheca supina") er fjölær jurt af körfublómaætt sem vex í lautardrögum og snjódældum til fjalla og einnig í láglendi á snjóþungum stöðum. Blómlitur er gulmóleitur.
Fáni Djibútí

Fáni Djibútí er samansettur úr tveimur eins formuðum láréttum borðum í ljósbláum og grænum lit og hvítum þríhyrndum fleti til vinstri og vísar eitt horn hans til hægri inn að miðju fánans. Inni í hvíta þríhyrnda fletinum er rauð fimmarma stjarna. Litirnir tákna jörð (grænn), haf (blár) og frið (hvítur). Rauða stjarnan táknar samstöðu eða einingu.

Fáninn var fyrst dreginn að húni á sjálfstæðisdegi ríkisins 27. júní 1977.
Phenakistiscope

Phenakistiscope (oft misritað sem phenakistoscope) var fyrsta tækið til að kalla fram hreyfimyndir sem náði útbreiðslu. Slíkar myndasýningar eru taldar eitt af fyrstu formum hreyfimynda og undanfari kvikmynda. Þessi tæki sýndu hreyfimyndir sem endurtóku sig aftur og aftur í endalausri lykkju. Diskur snerist á handfangi og áhorfandinn horfði gegnum gægjugat og sá teikningar á disknum hreyfast þegar honum var snúið í hringi. "Phenakistiscope" var ein fyrsta tilraun til að skapa hreyfingu með því að nota sjónbrellur.

Orðið "phenakistiscope" var notað í grein í franska fréttablaðinu "Le Figaro" í júní 1833 og er runnið úr grísku orðunum "phenakisticos" „að blekkja“ og "óps" „auga, andlit“.
Murinae

Undirættinni Murinae tilheyra a.m.k 519 tegundir músa og rotta. Þessi undirætt er stærri en allar ættir spendýra fyrir utan "Cricetidea" og músaætt ("meridea"). Hún er einnig stærri en allir ættbálkar spendýra fyrir utan leðurblökur og nagdýr.
Korkeik

Korkeik (fræðiheiti: "Quercus suber"), er meðalstórt, sígrænt tré. Það er aðaluppspretta korks í víntappa auk annarra nota. Það er ættað frá suðvestur Evrópu og norðvestur Afríku. Á miðjarðarhafssvæðinu er það ævaforn tegund meðsteingerfinga sem ná allt aftur til Tertíer.

Það verður allt að 20 m hátt, en er yfirleitt mun lægra í náttúrulegu umhverfi.

Korkeik myndar stundum blending við "Quercus cerris", en báðar vaxa saman villtar í suðvestur Evrópu og í ræktun. Blendingurinn er þekktur sem "Lucombe oak" eða "Quercus" × "hispanica". Korkur er einnig frameliddur í austur Asíu af náskyldri tegund: Kínakorkeik ("Quercus variabilis").
Mongólíueik

Mongólíueik (fræðiheiti: "Quercus mongolica") er eikartegund sem er ættuð frá Japan, suðurhluta Kúrileyja, Sakhalin, Manchuria, Mið- og Norður-Kína, Kóreu, Austur-Mongolíu og Austur-Síberíu. Hún getur orðið 30 m há.

Flokkun.

Mongólíueik var skráð og lýst af þýsk rússneska grasafræðingnum Ernst Ludwig von Fischer 1838. En hún var fyrst skráð á viðurkenndan hátt sem "Quercus mongolica" í "Flora Rossica", 3, 2, bls. 589 af Karl Friedrich von Ledebour 1850. Samnefni fyrir "Quercus mongolica" Fisch. ex Ledeb. eru: "Quercus sessiliflora" var. "mongolica" (Fisch. ex Ledeb.) Franch., "Quercus mongolica" var. "typica" Nakai nom. inval., "Quercus crispula" Blume, "Quercus grosseserrata" Blume, "Quercus mongolica" subsp. "crispula" (Blume) Menitsky, "Quercus mongolica" var. "grosseserrata" (Blume) Rehder &amp; E.H.Wilson.

Sumir höfundar vilja setja afbrigði sem sjálfstæðar tegundir, en útlitmunur er lítill og ekki hægt að staðfesta með erfðafræði. Er afbrigðið "Quercus mongolica" var. "liaotungensis" (Koidz.) Nakai stundum skráð sem sjálfstæð tegund: "Quercus liaotungensis" Koidz. (Syn.: "Quercus wutaishanica" Mayr)

Afbrigðið "Quercus mongolica v. crispa" frá Japan (kallað Mizu-Nara) hefur reynst best í Finnlandi af tegundinni.

Undirtegundir.

Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:

Litningatalan er x = 12. Einnig getur hún verið 2n = 24.
William Baffin

William Baffin (u. þ. b. 1584 – 23. janúar 1622) var enskur siglingamaður og landkönnuður. Fátt eitt er vitað um hans fyrstu ár en þó að hann fæddist í Lundúnum til fátækrar fjölskyldu sem þó hægt en örugglega reisti sig upp úr fátækt með vinnusemi og þrautseigju.

Auk mikilvægis síns í landkönnun er Baffins minnst fyrir ýmsar nákvæmar athuganir, þar á meðal staðsetningu á sjó mæld út frá stöðu mána sem voru einhverjar þær fyrstu til að vera safnaðar saman og skráðar.

Baffinsflói og Baffinsland eru nefnd eftir honum.

Æviágrip.

Fyrst má finna nafn hans í heimildum frá 1612, þar sem hann tók þátt í rannsóknarleiðangri undir stjórn James Hall

sem athugaði siglingaleiðina norðvestur fyrir Norður-Ameríku frá Atlantshafi til Kyrrahafs. Kafteinn Hall tapaði lífi sínu í slagsmálum við Grænlendinga og á næstu tveim árum starfaði Baffin einkum við hvalveiðar. Árið 1615 tók Baffin til starfa fyrir „Félag kaupmanna Lundúna, könnuða norðvesturleiðarinnar“ og fylgdi skipstjóranum Robert Bylot sem stýrimaður á litlu skipi nefndu "Discovery" til að kanna Hudsonflóa. Haffræðilegar og stjarnfræðilegar athuganir Baffins í þessum leiðangri voru síðar staðfestar af Sir Edward Parry þegar hann fór um þessi hafsvæði tvemur öldum seinna (1821).

Á næstu árum fór Baffin aðra ferð sem stýrimaður á "Discovery" um Davis-sund og fundu þá flóann í norðri sem núna ber nafn hans. Einnig fundu leiðangursmennirnir sund sem Baffin nefndi Lancaster, Smith og Jones Sounds, til heiðurs fjárstyrktaraðilum leiðangursins. Í þessari ferð sigldi Baffin meira en 480 km til norðurs, og var það í 236 ár það lengsta sem nokkur hafði farið í þessum sjó. Allar vonir um að finna sjóleið til Indlands um norðvesturleiðina voru á þessum tíma slokknaðar og meira að segja ýmsar uppgötvanir sem Baffin kom fram með voru dregnar í efa þar til þær voru staðfestar af skipstjóranum John Ross árið 1818.

Að þessu loknu gegndi hann þjónustu hjá Austur-Indíafélaginu, og frá 1617 og 1619 tók hann á hendur ferð til Surat á breska Indlandi. Þegar hann sneri til baka hlaut hann sérstaka viðurkenningu frá félaginu fyrir rannsóknir sínar á Rauðahafi og Persaflóa sem hann gerði í ferðinni.

Á fyrstu mánuðum 1620 sigldi hann á ný til austurs. Hann lést þann 23. janúar 1622 í árás Englendinga og Persa á Qeshm í Persaflóa í ófriðnum gegn Ormus.
Université Grenoble-Alpes

Université Grenoble-Alpes þekktur sem UGA, er opinber háskóli í Grenoble í Isère í Frakklandi. UGA leggur mikla áherslu á raunvísinda-og verkfræðigreinar.
Ole Worm

Ole Worm (13. maí 1588 - 31. ágúst 1654) var danskur fornfræðingur og læknir. Hann safnaði náttúru- og forngripum, meðal annars íslenskum handritum. Ormsbók Snorra-Eddu er kennd við hann. Hann skrifaðist m.a. á við Brynjólf Sveinsson biskup, og Arngrím lærða, en handrit Ormsbókar fékk hann hjá Arngrími.
Gollurshús

Gollurshús eða hjartapoki ("pericardium") er sterkur bandvefshjúpur sem umlykur hjartað. Innan við það er veiklegri og þynnri himna svonefnt hjartaþel ("endocardium") sem veitir nokkurra vernd gegn áverkum og sýkingum. Fræðilega heitið er tekið úr grísku peri (περί; "um(hverfis)") og cardion (κάρδιον; "hjarta").
Vetnisperoxíð

Vetnisperoxíð (stundum kallað súrvatn) er efnasamband með formúlunni H2O2. Vetnisperoxíð er þykkur fölblár eða litlaus vökvi sem leysist vel upp í vatni. Það er veik sýra og er með pH-gildi í kringum 6,2. Vetnisperoxíð er óstöðugt efni og brotnar auðveldlega niður í vatn og súrefni ef það er ekki geymt á köldum og myrkum stað.

Vetnisperoxíð er meðal annars notað til sótthreinsunar og til að aflita hár.
Quercus vacciniifolia

Quercus vacciniifolia (stundum stafsett "Q. vaccinifolia"), er sígræn eikartegund sem vex í Norður Ameríku, í Sierra Nevada.
Höggormar

&lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;

&lt;revision&gt;

&lt;parentid&gt;1611991&lt;/parentid&gt;

&lt;timestamp&gt;2018-10-19T17:17:47Z&lt;/timestamp&gt;

&lt;contributor&gt;

&lt;username&gt;Maxí&lt;/username&gt;

&lt;/contributor&gt;

&lt;minor /&gt;

&lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;

&lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;

Höggormar eða nöðrur (fræðiheiti: "Viperidae") eru eitraðar slöngur, gjarnan með þríhyrningslaga haus. Skröltormar einnig kallaðar "skellinöðrur" mynda skrölthljóð með því að hrista hornplötur á halanum. Sumir höggormar hafa líffæri sem gera þeim kleift að skynja innrautt ljós og geta því staðsett bráð í myrkri.

Höggormar verða mörgum að bana á hverju ári, einkum í hitabeltinu. Bit þeirra valda oft staðbundum vefjaskemmdum.
Þórisdalur

Þórisdalur er dalur nálægt eða í Geitlandsjökli. Þórisdalur er núna notað um dal austur af Kaldadal, milli Geitlandsjökuls í Langjökli og Þórisjökuls.

Í Grettis sögu segir frá þegar Grettir gekk á Geitlandsjökul og stefni í landsuður eftir jöklinum þangað til hann fann langan og mjóan dal í jöklinum sem var luktur jöklum öllum megin svo að þeir skúttu fram yfir dalinn og hann sá þar fagrar hlíðar grasi vaxnar og smákjörr og þótti honum sem jarðhitar myndi valda að eigi lukust saman jöklarnir yfir dalnum.

Árið 1664 lögðu tveir prestar upp frá Húsafelli til að leita Þórisdals og hefur frásögn prestana varðveist. Þeir voru Björn Stefánsson á Snæfoksstöðum í Grímsnesi og Helgi Grímsson á Húsafelli. Prestarnir komust yfir jökulinn og sáu ofan í dalinn. Þeir sáu enga hveri, skóga, víði, lyng

og ekkert gras og engin merki um útilegumenn.

Árið 1753 reyndu Eggert Ólafsson og Bjarni Pálsson að komast í Þórisdal af Kaldadal, en sú för mistókst.

Árið 1835 komst Björn Gunnlaugsson í dalinn og voru sex menn í fylgd með honum. Þeir fóru á hestum að dalnum, en urðu þar að skilja hestana eftir og fara gangandi í dalinn. Björn skrifaði lýsingu á ferðinni í Skírni árið 1835. Árið 1895 reyndu tveir Þjóðverjar að komast í dalinn en tókst það ekki. Árið 1909 komst austurrískur yfirkennari, Wunder að nafni, í dalinn að sunnanverðu. Wunder ritaði lýsingu á dalnum og gerði uppdrátt. Hann fann vatn alllangt við jökulinn sem hann kallaði Nýjavatn. Wunder sagði Þórisdal 10 km langan og liggja í norðvesturs til suðausturs. Björn Ólafsson fór ásamt öðrum að leita Þórisdals árið 1918 og ritaði frásögn af þeirri ferð í Eimreiðina.
Quercus macranthera

Quercus macranthera er eikartegund ættuð frá Vestur-Asíu (Norður-Íran, Tyrklandi;

og í Kákasus í Georgíu, Armeníu og Azerbaijan) sem verður 20 til 30 metra há.
Fjaðureik

Fjaðureik (fræðiheiti: "Quercus macrocarpa") er eikartegund ættuð frá mið og austur Bandaríkjunum, og austur og mið Kanada.
2. deild kvenna í knattspyrnu 1985

Leikar í 2. deild kvenna í knattspyrnu hófust í 4. sinn árið 1985.
Hjálmfura

Hjálmfura (fræðiheiti: "Pinus pinea") er furutegund sem er ættuð frá Miðjarðarhafssvæðinu í Suður-Evrópu, Ísrael, Líbanon og Sýrlandi. Hún er einnig ílend í Norður-Afríku, Kanaríeyjum, Suður-Afríku og Nýja Suður-Wales. Hjálmfura hefur verið mikið ræktuð í að minnsta kosti 6.000 ár vegna ætra hnetna, sem hafa verið verslunarvara síðan sögur hófust. Tegundin hefur verið ræktuð á Miðjarðarhafssvæðinu svo lengi að mörk upprunastaðar og ræktunarsvæðis (þar sem hún er ílend) eru engan veginn greinanleg.

Pestir.

Innflutta sníkjudýrið "Leptoglossus occidentalis" var af slysni flutt til Ítalíu um 1990 frá vestur Bandaríkjunum, og hefur breiðst út um Evrópu sem alvarlegt meindýr síðan. Það sýgur safann úr könglunum út ævina, og veldur það vanvexti eða skorpnun fræjanna. Það hefur eyðilagt nytjar á furuhnetum í Ítalíu og ógnar "P. pinea" í náttúrulegum búsvæðum þar.
2. deild kvenna í knattspyrnu 1987

Leikar í 2. deild kvenna í knattspyrnu hófust í 6. sinn árið 1987.
Páll Matthíasson

Páll Matthíasson "(f. 1966)" er íslenskur geðlæknir og var forstjóri Landspítalans frá 2013-2021.

Páll er fæddur 25. nóvember 1966 í Reykjavík. Hann útskrifaðist frá Menntaskólanum í Reykjavík 1986. Hann lærði læknisfræði við Háskóla Íslands og útskrifaðist þaðan 1994. Hann starfaði við Maudsley og Bethlem Royal sjúkrahúsin í Lundúnum, Bretlandi á árunum 1997–2003, lærði þar geðlækningar og vann þar síðan sem geðlæknir. Hann lauk sérfræðiprófi frá "Royal College of Psychiatrists" árið 1999 og doktorsprófi frá geðfræðastofnun Lundúnaháskóla árið 2006. Páll starfaði sem yfirlæknir hjá Oxleas NHS Trust 2003–2004 og sem yfirlæknir á Huntercombe Roehampton spítalanum í Lundúnum 2004–2007.

Hann var yfirlæknir á geðsviði Landspítala frá 2007 og framkvæmdastjóri geðsviðs frá 2009–2013. Þann 1. október 2013 tók hann við af Birni Zoëga sem forstjóri Landspítalans.

Páll hefur birt greinar og haldið erindi alþjóðlega, einkum um rannsóknir á meðferð geðklofa, en einnig um leiðir til að draga úr nauðung í geðheilbrigðisþjónustu, um breytingar á geðheilbrigðisþjónustu, um varnir gegn kulnun í starfi og hvernig byggja megi upp þrautseigju.
Móskarðahnúkar

Móskarðahnjúkar eða Móskarðshnjúkar eru tveir tindar austan megin í Esju. Þeir eru rhýólíti og hafa ljóst yfirbragð. Vestari hnjúkurinn er 787 metra hár og sá austari er 807 metrar.
Hungursneyðin í Sovét-Úkraínu

Hungursneyðin í Sovét-Úkraínu eða Holodomór (hið upphaflega úkraínska heiti, dregið frá "moryty holodom" („myrt með hungri“)) var hungursneyð af mannavöldum í Sovét-Úkraínu árin 1932 og 1933 sem dró milljónir Úkraínumanna til dauða. Á þessum árum geisaði hungursneyð á þeim svæðum Sovétríkjanna sem framleiddu korn. Ástæður þess voru líklega blanda margra þátta: dræmrar uppskeru vegna þurrka, aukinnar eftirspurnar vegna iðnvæðingar, vegna lélegs skipulags á samyrkjubúskap, útflutnings á korni, og vegna stjórnarstefnu ríkisins.

Ástandið dró á milli 3,3 til 7,5 milljónir Úkraínumanna til dauða.

Sumir telja að hungursneyðin hafi verið skipulögð af Jósef Stalín leiðtoga Sovétríkjanna til að útrýma sjálfstæðishreyfingu Úkraínumanna. Undir miðstýringu Stalíns voru hvers kyns framleiðendum, korn-framleiðendum þar með töldum, settir kvótar á framleiðslu sína. Korn-framleiðendum voru settir háir framleiðslukvótar þrátt fyrir lélega uppskeru og leiddi það til hungusneyðar sem var leyft að versna. Ríkisstjórnin afþakkaði mataraðstoð erlendis frá og fólki var ekki leyft að flytja milli landsvæða. Vegna þessara þátta er hungusneyðin stundum nefnd þjóðarmorð, en það er umdeilt. Í dag viðurkennir ríkisstjórn Úkraínu ásamt 15 öðrum ríkjum hungursneyðina sem þjóðarmorð. Með notkun orðsins "Holodomór" er reynt að undirstrika manngerða hluta hungursneyðarinnar.
Hjúkrunarskóli Íslands

Hjúkrunarskóli Íslands var íslenskur skóli sem tók til starfa árið 1933 og lagðist af árið 1986.

Á árunum 1910-1920 lagði á annan tug kvenna leið sína til útlanda til þess að nema hjúkrun. Félag íslenskra hjúkrunarkvenna var stofnað árið 1919 í þeim tilgangi að auðvelda nám í hjúkrun. Félagið beitti sér fyrir því og skipulagði tveggja ára undirbúningsnám í hjúkrun í samstarfi við þau sjúkrahús sem höfðu á að skipa menntuðum yfirhjúkrunarkonum og átján mánaða viðbótarnám í Danmörku og Noregi þar sem nemarnir voru í 8 mánuði á lyflækningadeild, 8 mánuði á handlækningadeild og 2 mánuði á fæðingardeild. Undirbúningsnámið fór fram að Vífilsstöðum, Laugarnesi og Kleppi, í Farsóttarsjúkrahúsinu í Reykjavík og á sjúkrahúsunum á Akureyri, Ísafirði og í Vestmannaeyjum. Skortur var á hjúkrunarkonum og félagið lagði áherslu á að úr honum yrði bætt áður en Landspítalinn tæki starfa og stefnt var að því að þá yrði námið flutt heim að fullu.

Nám í hjúkrunarfræði við Háskóla Íslands hófst árið 1973 en fram til ársins 1986 var einnig nám í hjúkrun við Hjúkrunarskóla Íslands .

Heimildir.

Lýður Björnsson: Saga Hjúkrunarskóla Íslands 1931-1986. (Reykjavík, 1990)
Brautarholt

Brautarholt er stórbýli og kirkjustaður á Kjalarnesi. Í Kjalnesingasögu er saga landsnáms Helga Bjólu á Kjalarnesi. Hann lét Andríði, írskum manni, Brautarholt eftir til bústaðar. Úti fyrir ströndinni er Andríðsey en þar er friðað varp.

Brautarholtskirkja: Bóndinn í Brautarholti lét reisa Brautarholtskirkju árið 1857, kirkjusmiður var Eyjólfur Þorvarðarson frá Bakka á Kjalarnesi. Séra Matthías Jochumsson þjónustaði kirkjuna 1867 til 1873. Árið 1958 og svo árið 1987 voru gagngerðar viðgerðir gerðar á kirkjunni.

Katólskar kirkjur voru helgaðar Nikulási og tilheyrðu Kjalarnesþingum. Bjarni Thorarensen (1786-1841), skáld og brautryðjandi rómantísku stefnunnar ásamt Jónasi Hallgrímssyni (1807-1845), fæddist að Brautarholti. Bjarni varð amtmaður fyrir Norður- og Austurland árið 1833 og gegndi embættinu til dauðadags. Skáldverk hans komu út í Kvæðum (1847, Ljóðmælum I-II (1935).

Frá árinu 1964 var starfrækt grasmjölsverksmiðja og síðar graskögglaverksmiðja frá 1972 til ársins 2000 að Brautarholti. Frá árinu 2012 hefur golfvöllur verið starfræktur á hluta jarðarinnar.
Pinus bhutanica

Pinus bhutanica er furutegund sem vex í Bútan og nærliggjandi svæðum í norðaustur Indlandi (Arunachal Pradesh) og suðvestur Kína (Yunnan og Tíbet). Ásamt hinni skyldu "Pinus wallichiana" mynda þær skóg á lálægum stöðum. Þessi fura nær 25 metra hæð.

Barrnálarnar eru fimm saman í búnti, að 25 sm langar. Könglarnir eru 12–20 sm langir, með þunnum köngulskeljum; fræin eru 5–6 mm löng, með 20–25 mm væng. Hún er frábrugðin "P. wallichiana" með miklu lengri, mjög hangandi nálum, og könglarnir nokkuð minni og rauðbrúnir, frekar en daufgulir, við þroska. Hún er einnig aðlöguð hlýrra og rakara loftslagi lægra til fjalla, með kröftugu sumarmonsún. Þrátt fyrir að þær séu skyldar og að minnsta kosti stundum vaxi á sömu stöðum, hafa hvorki blendingar eða millistig fundist af þeim.
Dunaliella salina

Dunaliella salina er tegund saltelskandi grænna örþörunga sem finnast sérstaklega í eða við tjarnir með sjávarsalti. Fáar lífverur þola seltu eins og "D. salina" gerir í salttjörnum. Til að lifa af hafa frumurnar hátt innihald betakarótíns til varnar kröftugu ljósi, og mikið magn glýseróls til varnar osmótísks þrýstings. Tegundin þrífst í vatni með 3 til 31% salti og með sýrustigI á milli 1 og 11.

Saga.

"Dunaliella salina" var nefnd af E.C. Teodoresco frá Búkarest eftir upprunalegum fundarmanni tegundarinnar, Michel Felix Dunal, sem fyrstur skráði tegundina opinberlega frá saltvatnstjörnum í Montpellier í Frakklandi 1838. Upphaflega nefndi hann lífveruna "Haematococcus salinus" og "Protococcus". Lífverunni var að lokum lýst sem nýrri, aðskilinni ættkvísl samtímis af Teodoresco og Clara Hamburger frá Heidelberg í Þýskalandi 1905. Teodoresco var fyrstur til að gefa út greininguna, svo hann fær yfirleitt heiðurinn fyrir flokkunina.