arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Tungumál í útrýmingarhættu

Tungumál í útrýmingarhættu er tungumál sem er í hættu á að deyja út þar sem málhafar deyja út eða taka upp annað tungumál. Þegar enginn talar málið lengur verður það útdautt tungumál. Þó að tungumál hafi alltaf dáið út í gegnum tíðina er talið að hlutfall tungumála sem eru að hverfa hafi hækkað töluvert undinfarin ár vegna hnattvæðingar og nútímanýlendustefnu, þar sem tungumál efnahagslega kraftmeiri landa ráða yfir þeim smærri . Tungumál sem færri tala geta með tíma dáið út vegna yfirráða stærri tungumála.

Ekki er vitað með vissu hversu mörg lifandi tungumál eru töluð í heimnum í dag, en gert er ráð fyrir að þau séu á milli 6.000–7.000. Talið er að 50–90% þessara tungumála verða útdauð fyrir árið 2100. Stærstu 20 tungumálin eru töluð af helmingi íbúa heimsins, en hin eru töluð í smærri samfélögum, oft með mannfjölda undir 10.000 manns.

UNESCO skiptir tungumálum í fimm flokka eftir líkum á útrýmingu: „öruggt“, „viðkvæmt“ (ekki talað af börnum heima fyrir), „örugglega í útrýmingarhættu“ (ekki talað af börnum), „í verulegri útrýmingarhættu“ (aðeins talað af eldri kynslóðum) og „í mikilli útrýmingarhættu“ (talað af nokkrum úr eldri kynslóðunum, oftast ekki reiprennandi). Málfræðingurinn Michael E. Krauss bjó til annað flokkunarkerfi þar sem tungumál er talið „öruggt“ ef líkur eru á því að börn tali það eftir 100 ár, „í útrýmingarhættu“ ef líkur eru á því að börn tali það ekki eftir 100 ár (60–80% tungumála eru í þessum flokki) og „dauðvona“ ef börn tala það ekki í dag.

Margir telja að dauði tungumála skaði menningarlega fjölbreytni heimsins. Víða hafa verkefni verið sett í gang til að koma í veg fyrir útrýmingu tungumála, t.d. með því að endurvekja mál í útrýmingarhættu og stuðla að menntun og bókmenntum á minnihlutatungumálum. Í mörgum löndum hafa reglugerðir verið leiddar í lög sem er ætlað að verja minnihlutatungumál og tryggja rétt þeirra sem tala þau.
Lagarto (Sergipe)

Lagarto er lítil borg í héraðinu Sergipe, norðaustur-Brasilíu. Íbúafjöldi þar er yfir 100 þúsund manns.
Jóhann G. Jóhannsson (f. 1947)

Jóhann Georg Jóhannsson (22. febrúar 1947 – 15. júlí 2013) var íslenskur tónlistarmaður, listmálari og afkastamikill laga- og textahöfundur. Eitt þekktasta lag hans er „Don't try to fool me“ frá 1973.

Jóhann fæddist í Ytri Njarðvík og stofnaði hljómsveitina Óðmenn árið 1966. Síðar var hann í hljómsveitinni Náttúru og gerði plötuna "Íslensk kjötsúpa" árið 1979.

Jóhann stofnaði og rak tónleikastaðinn Púlsinn við Vitastíg. Hann lést úr krabbameini 66 ára gamall.
Ramires

Ramires er brasilískur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Chelsea F.C.
Ljungaverk

Ljungaverk (einnig nefnt "Koivukylä") er þéttbýli í sveitarfélaginu Ånge í Svíþjóð. Þar búa 885 manns (2010).
1534

Árið 1534 (MDXXXIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Tampereen Pyrintö (körfuknattleikur)

Tampereen Pyrintö er körfuboltalið frá Tampere í Finnland sem spilar í Korisliiga. Heimavöllur liðsins er Pyynikin palloiluhalli. Körfuboltliðið var stofnað árið 1941.
Ingimarsskólinn

Gagnfræðaskóli Reykjavíkur, oftast nefndur Ingimarsskólinn eftir fyrsta skólastjóra hans, séra Ingimar Jónssyni, var gagnfræðaskóli í Reykjavík sem síðan varð "Gagnfræðaskóli Austurbæjar". Hann var stofnaður árið 1928 og hét þá "Ungmennaskóli Reykjavíkur" en tveimur árum eftir stofnun hans voru sett lög á Alþingi um gagnfræðaskóla og hlaut hann þá nafnið "Gagnfræðaskóli Reykjavíkur". Í fyrstu voru eingöngu tveir kennarar við Ungmennaskólann en það voru Ingimar skólastjóri hans og Árni Guðnason cand.mag. Sveinbjörn Sigurjónsson varð yfirkennari við Ingimarsskólann 1949 og skólastjóri 1955.
Tollbrú

Tollbrú er brú þar sem innheimtur er brúartollur eða gjald af þeim sem fara yfir brúna. Fyrr á tímum var innheimtur ferjutollur af þeim sem ferjuðu fólk og varning yfir ár. Þegar viðskipti jukust voru brýr byggðar og innheimtur tollur af þeim sem fóru yfir. Brúin yfir fljótið Thames í Lundúnum var upphaflega tollbrú.
Orrustan við Balaclava

Orrustan við Balaclava er bardagi sem fór fram 25. október 1854 í Krímstríðinu þegar umsátur var um Sevastopol í Rússlandi 1854-1855 en Sevastopol var á aðalherstöð Rússa við Svartahaf.

Í samtímaheimild Skírni frá 1855 er eftirfarandi lýsing á þegar hersveitir Frakka koma að Balaklava og orusta verður milli Rússa og Englendinga 25. október og Frakkar koma til liðs við Englendinga:
Listi yfir þekkta Vestmannaeyinga

Margir Vestmannaeyingar eru þekktir á landsvísu. Hér eru nefndir nokkrir þeirra:
Megas (hljómplata)

Megas er fyrsta hljómplata Megasar, gefin út árið 1972. Platan var endurútgefin 1994 og 2002.

Öll lögin voru tekin upp í Noregi, í Oslo Teskniske Skole, nema Spáðu í mig, en það var hljóðritað á samkomu Íslendinga í Osló.

Hljóðfæraleikur.

Útsetningar: Tore Tambs-Lyche og Øivind Ekman Jensen

Ljósmyndir: Haraldur S. Blöndal
Hafsteinn Gunnar Hafsteinsson

Hafsteinn Gunnar Hafsteinsson (f. 11. febrúar 1972) er íslenskur leikari sem hefur komið fram í kvikmyndum, sjónvarpsþáttum og auglýsingum á Íslandi.

Hann kláraði grunnmenntun sína í Reykjavík en fór svo til Bandaríkjanna í skiptinám árið 1989 við Franklin D. Roosevelt-menntaskóla. Hann er einnig með BA-gráðu frá Háskóla Íslands og MA-gráðu frá Háskólanum í Denver. Hann lærði leiklist við Kvikmyndaskóla Íslands.

Fyrsta hlutverk hans sem aðalpersóna var „Karl“ í stuttmynd Braga Þórs Hinrikssonar "The Last Generation: The Ten Commandments" .
Alkort

Alkort er spil sem spilað er með venjulegum spilastokk. Það var eitt sinn mjög vinsælt.

Spilareglur í alkorti.

Áður en spilið hefst eru fimmur og tíur eru tekin út úr spilunum þannig að eftir verða 44 spil. Spilarar eru fjórir og tveir og tveir spila saman og í byrjun draga allir spil úr bunkanum og lenda þeir saman sem eru með hæsta og lægst spilið.

Sá sem byrjar að gefa hverjum manni þrjú spila og heldur áfram þangað til hver er búinn að fá níu spil.

þá eru átta spil eftir mynda stokk sem leggur á borðið hjá sér.

Gildi spilanna er öðruvísi en í hefðbundnum spilum. Gildi spilanna eru þessi frá hæsta spili til lægsta eru: Tígulkóngur, hjartatvistur, lauffjarki, spaðaátta, hjarta-nía, tígulnía, ásar, gosar, og sexin. Sjöin sem eru einnig kölluð bísefar eða besefar hafa sérstöðu, þau styrkjast eftir unnin slag en hafa annars ekkert gildi.

Þegar búið er að gefa spilin skoða spilarar gildi þeirra spila sem þeir hafa og ef þeir hafa spil sem hafa gildi þá taka þeir fram að þeir eigi ekki rétt á stokknum. Oftast er þannig að menn mega ekki taka stokkinn en enginn veit hvað leynist í honum.

Þegar spilið hefst setur sá sem er í forhönd fyrstur út. Þeir sem spila saman reyna að fá sem flesta slagi áður en hinir fá slag. Bísefarnir (sjöurnar) eru ódrepandi eftir fyrsta slag. Gildi þeirra er þannig hafið yfir önnur spil svo framarlega sem spilamaður hafi áður fengið slag, þau hafa ekkert gildi ef hann hefur ekki fengið slag.

Ef þeir sem spila saman fá fimm slagi í röð þá heitir það múkur (að múka) og fá spilamenn þá fimm prik. Ef þeir fá sex slagi eða fleiri gera þeir stroku. Talað er um sexblaðastroku upp í níublaðastroku eftir fjölda slaga. Eitt prik bætist við fyrir hvern slag. Ef mótspilurum tekst að slíta (að fá slag) þá verður hvorki múkur né stroka. Ef mótspilurum tekst þá að fá fimm slagi hafa þeir unnið það spil og fá eitt prik.
Límband

Límband er rönd þakin einhvers konar lími notuð til að festa önnur efni eða hluti saman. Grunnefni undir límið eru ýmisleg, meðal annars pappír, plastfilma, málmfilma og vefnaður. Til eru límbönd sem eru notuð í ákveðnu samhengi, til dæmis í listaverkum eða byggingavinnu. Helstu gerðir límbands eru:
1570

Árið 1570 (MDLXX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Þráinn NK 70

Þráinn NK 70 var vélbátur sem fórst 5. nóvember 1968 austan við Vestmannaeyjar í aftaka suðaustan veðri og stórsjó og brimi. Með bátnum fórust níu manns og voru átta þeirra frá Vestmannaeyjum. Báturinn var að koma af síldveiðum og á leið til Vestmannaeyja þegar hann fórst fórst í Reynisdýpi út af Vík í Mýrdal. Ekkert fannst af bátnum þrátt fyrir mikla leit á sjó og úr lofti. Báturinn var sænskur eikarbátur sem var endurbyggður á Akureyri um 1960 þá var hann lengdur og settur á nýr framendi og Akureyrarstefni.

Með Þráni NK 70 fórust þessir menn:
1523

Árið 1523 (MDXXIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Duran Duran

Duran Duran er ensk rokkhljómsveit sem var stofnuð árið 1978 í Birmingham í England. Árla á 9. áratugnum keppti hljómsveitin við Wham! um hylli hlustenda um heim allan og átti smelli eins og "Girls on Film" og "View to a kill". Hljómsveitin kom til Íslands árið 2005 .
Grýlukerti

Grýlukerti nefnist ís sem hefur orðið til þegar vatn drýpur niður og frýs og myndar ílangt form ekki ósvipað kertum í laginu.

Orðsifjar.

Talið er mögulegt að kalksteinsstrókar sem myndast í hellum og hanga þar niður hafi verið uppruni orðsins og orðið Grýla í nafninu vísi til þess að jólavætturinn Grýla var sögð búa í helli.
Hreiðarsstaðir

Hreiðarsstaðir í Svarfaðardal eru bújörð í dalnum vestanverðum um 12 km frá Dalvík. Þar hefur verið stundaður hefðbundinn búskapur frá alda öðli. Upp af bænum rís Hreiðarstaðafjall, bratt en vel gróið neðantil. Handan Svarfaðardalsár rís Stóllinn til himins og aðgreinir Svarfaðardal fram og Skíðadal. Bærinn er sagður nefndur eftir Hreiðari heimska en um hann er stuttur þáttur í fornsögunum, Hreiðars þáttur, en sagan gerist á árunum 1046-47. Hálfkirkja eða bænahús var á bænum á fyrri öldum sem stóð enn er Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns var rituð en var þá löngu fallið úr notkun sem slíkt. Gottskálk biskup grimmi átti Hreiðarsstaði í byrjun 16. aldar en ekki er vitað hvort hann hafi nokkru sinni komið þar í hlað.
Norræn hönnun

Norræn hönnun kom fram á sjöunda áratugnum í Norðurlöndunum, það er að segja Danmörku, Noregi, Svíþjóð, Finnlandi og á Íslandi. Þessi hönnunarstíll einkennist af einfaldleika, naumhyggju og góðum notagildum.

Lunning-verðlaunin, sem voru fyrst veitt framúrskarandi norrænum hönnuðum á árunum 1951 til 1970, gengu lykilhlutverki í að gera norræna hönnun að viðurkenndri söluvöru og skilgreindi einkenni hennar. Frá 2006 hafa samnorræn hönnunarverðlaun verið veitt en þau heita Forum AID Award.

Hugtakið um að fallegir og nytsamlegir hverdagshlutir eigi að vera á verði sem allir, ekki bara auðugt fólk, eiga efni á er undirstöðuatriði í þróun módernismans og funkisstílsins. Norræn hönnun frá lokum seinni heimsstyrjaldarinnar er líklegast fullkomnasta framkvæmd þessa hugtaks. Hugmyndafræðilegi uppruni þess var tilkoma sérstakrar norrænnar jafnaðarstefnu á sjöunda áratugnum auk gnægðar nýrra ódýra efna og framleiðsluaðferða. Í skandinavískri hönnun er notað mikið af formpressuðum viði, plasti, raf- eða glerungshúðuðu áli og pressuðu stáli.

Norræn hönnun hefur verið umræðuefni á mörgum málfundum, sýningum og markaðssetningarherferðum á síðustu 50 árum, en margar af lýðræðislegum hönnunarreglunum sem voru mikilvægar í hreyfingunni hafa staðist og endurspeglast í nútímalegri skandinavískri og alþjóðlegri hönnun.

Fyrirtæki.

Meðal helstu norrænu hönnunarhúsanna eru:
Vélsleði

Vélsleði er vélknúinn sleði til að nota í snjó. Oft er orðið snjósleði notað yfir slíkt farartæki.
Conrad Vernon

Conrad Vernon IV er bandarískur gamanleikari.
Lífhimnubólga

Lífhimnubólga (fræðiheiti Peritonitis) er bólga í lífhimnunni sem umlykur líffærin í kviðarholi. Það eru til tvær gerðir af lífhimnubólgu. Fyrsta stigs lífhimnubólga er þegar sýking kemur frá blóði og eitlum í lífhimnu en þessi tegund er sjaldgæf og flestir sem sýkjast af fyrsta stigs lífhimnubólgu eru fólk með lifrarsjúkdóma eins og skorpulifur og fólk með nýrnasjúkdóma. Annars stigs lífhimnubólga er þegar bakteríur eða ensím komast í lífhimnu úr meltingarvegi eða gallgöngum. Getur hún verið banvæn. Af þekktum einstaklingum sem látist hafa af völdum lífhimnubólgu má nefna Harry Houdini, Rudolph Valentino, Stefaníu Guðmundsdóttur og Jón páfa 23. sem var páfi 1958-63.
Hála

Hála (fræðiheiti: "serosa") er himna, sem klæðir brjóst- og kviðarhol að innan og flest líffæri í þeim að utan. Hála kviðarhols er kölluð lífhimna.
Fjölvínýlklóríð

Fjölvínýlklóríð eða PVC-plastefni (einnig kallað pólývínýlklóríð eða vínyll) er plastefni úr vínýlklóríði sem notað er í margs konar vörur svo sem leikföng, regnföt, stígvél, frárennslisrör og ýmsa kapla. Það er þriðja mest framleidda plastefni á eftir fjöletýlen og fjölprópýlen.

Þegar fjölvínýlklóríð brennur getur myndast díoxín. Oft er bætt efnum í fjölvínýlklóríð til að það fái ákveðna eiginleika. Þalöt eru skaðleg mýkingarefni sem oft er blandað í fjölvínýlklóríðs en þalöt eru talin raska hormónajafnvægi líkamans.
Fjöletýlen

Fjöletýlen (einnig kallað pólýetýlen eða PE) er algengasta plastefnið sem framleitt er í dag. Heimsframleiðsla á efninu nær 80 milljónum tonna á ári. Helsta notkun þess er í umbúðum (plastpokum, plastfilmum, flöskum, o.s.frv.). Til eru margar tegundir fjöletýlens en flestar hafa eftirfarandi formúluna (C2H4)"n"H2. Því er fjöletýlen yfirleitt blanda lífrænna efnasambanda sem hafa mismunandi "n"-gildi.
1581

Árið 1581 (MDLXXXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Sergíus 3. páfi

Sergíus 3. (um 860 – 14. apríl 911) var páfi frá 29. janúar 904 til dauðadags. Hann ríkti á tímum mikilla átaka milli aðalsfjölskyldna á Mið-Ítalíu um páfastólinn. Sergíus lét hugsanlega myrða báða fyrirrennara sína, Leó 5. og Kristófer mótpáfa. Hann er eini páfinn sem átti son sem síðar varð páfi (Jóhannes 11.).

Hann var einn af þeim sem studdi Lambert keisara gegn Formósus páfa og tók þátt í líkþinginu 897 en þegar hann reyndi að ná páfakjöri eftir lát Þeódórusar 2. árið eftir studdi Lambert heldur Jóhannes 9. Sergíus var í kjölfarið bannfærður og hrakinn í útlegð. Aðstæður breyttust svo þegar Kristófer mótpáfi tók páfastólinn með valdi 903. Þeófylaktus af Tusculum sem Loðvík blindi hafði sett yfir Róm gerði uppreisn gegn Kristófer og fékk Sergíus gerðan að páfa. Við þetta varð hann nátengdur Þeófylaktusi og átti óskilgetinn son með dóttur hans, Maroziu, sem síðar varð Jóhannes 11. páfi. Sergíus lét gera við Lateranhöll og innrétta að nýju eftir jarðskjálftaskemmdir frá 896 og gripdeildir Kristófers mótpáfa.

Sergíus fékk ill eftirmæli. Valdatíð hans er talin vera upphafið að því sem á 16. öld var kölluð myrka öldin ("Saeculum obscurum") og þýskir 19. aldar guðfræðingar kölluðu skækjuræði ("Pornokratie" eða "Hurenregiment"). Ástæða nafngiftarinnar er sú að á þeim tíma (fyrri hluta 10. aldar) höfðu Tusculum-hertogar mikil völd í Róm og Theodora, eiginkona Þeófylaktusar, og dóttir þeirra Marozia, mikil áhrif á páfastól.
Utanríkisráðuneyti Bandaríkjanna

Utanríkisráðuneyti Bandaríkjanna (enska: "United States Department of State") er bandarískt alríkisráðuneyti sem ber ábyrgð á alþjóðatengslum Bandaríkjanna. Það er staðsett í Truman-byggingunni í Washington-borg.

Yfir utanríkisráðuneytinu er utanríkisráðherra Bandaríkjanna sem skipaður er af Bandaríkjaforseta. Núverandi utanríkisráðherra er Antony Blinken.
Colleen McCullough

Colleen McCullough (fædd 1. júní 1937 í Wellington, Nýja Suður-Wales, lést 29. janúar 2015 á Norfolkeyju) var ástralskur rithöfundur og taugavísindamaður. Hún var þekktur vísindamaður og virtur en sneri sér að ritstörfum alfarið eftir að fyrstu verk hennar nutu mikillar velgengni. Hennar þekktasta verk er Þyrnifuglarnir. °°°°
Vísindastörf.

McCullough hóf læknisnám við Háskólann í Sydney en varð að hætta sökum ofnæmis fyrir gúmmíinu í læknishönskum. Í staðinn hóf hún að nema taugavísindi og hóf störf við Royal North Shore sjúkrahúsið í Sydney. 1963 flutti hún til Bretlands og starfaði við Great Ormond Street sjúkrahúsið í Lundúnum. 1967 fór hún til Bandaríkjanna og hóf störf og kennslu við taugavísindadeild Yale-háskóla í New Haven. Þar vann hún í tíu ár eða þangað til að rithöfundaferill hennar fór á skrið.

Ritstörf.

Á meðan hún kenndi við Yale komst hún að því að hún var lægra launuð en karlkyns samstarfsmenn hennar. Hún var hrædd um hvernig henni myndi vegna í ellinni og fór því að skrifa bækur til að drýgja tekjur sínar eftir að hafa séð samstarfsmann sinn við Yale, fornfræðinginn Erich Segal, hagnast á verki sínu "Love Story".

Annað verk hennar, "Þyrnifuglarnir" náði gífurlegum vinsældum og hefur selst í meira en 30 milljónum eintaka um heim allann. Sjónvarpsþættir voru síðar gerðir upp úr verkinu. Velgengni hennar sem rithöfundur varð til þess að hún sneri sér alfarið að ritstörfum og hætti vísindastörfum.

Hún ritaði einkum söguleg skáldverk sem tengdust Ástralíu eða Rómarveldi. "Masters of Rome" bókaflokkur hennar hefur notið mikilla vinsælda og virðingar, einkum sökum hinnar gífurlegu heimildarvinnu sem McCullough lagði í. Hún hlaut ítölsku Premio Scanno verðlaunin árið 2000, einkum vegna þessa bókaflokks.
Genesis (hljómsveit)

Genesis er ensk framsækin rokk-hljómsveit sem var stofnuð árið 1967 í Godalming, Surrey í England af Peter Gabriel, Tony Banks, Mike Rutherford og Phil Collins.
Sjónvarpsmynd

Sjónvarpsmynd er kvikmynd í fullri lengd sem er framleidd fyrir sýningar í sjónvarpi fremur en í kvikmyndahúsi. Fyrsta kvikmyndin sem fékk þetta heiti var bandaríska kvikmyndin "See How They Run" frá 1964, en hún var frumsýnd á NBC.
1555

Árið 1555 (MDLV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Marty Feldman

Martin Alan „Marty“ Feldman (8. júlí 1934 – 2. desember 1982) var enskur gamanleikari, auðþekktur á útstæðum og skjálgum augum. Hann hóf feril sinn í breskum sjónvarpsþáttum á 7. áratug 20. aldar, fyrst sem handritshöfundur og síðan sem leikari í þáttaröðunum "At Last the 1948 Show" (1967-8) og "Marty" (1968-9) í samstarfi við Tim Brooke-Taylor og Barry Took og nokkra af þeim leikurum sem síðar urðu Monty Python-hópurinn. Á 8. áratugnum lék hann í fjölda kvikmynda á borð við "Frankenstein hinn ungi" (1974) og "Ævintýri hins gáfaða bróður Sherlock Holmes" (1975), báðar með Gene Wilder, og "Þögul mynd" (1976) eftir Mel Brooks. Sjálfur leikstýrði hann myndunum "Síðasta endurtaka Beau Geste" (1977) og "Munkur á glapstigum" (1980). Síðasta kvikmyndin sem hann lék í var "Gulskeggur" (1983) en við tökur á henni fékk hann hjartaáfall og lést 48 ára að aldri.
Þjóðveldisbærinn

Þjóðveldisbærinn er bær neðan Sámsstaðamúla í Þjórsárdal á Íslandi reistur á árunum 1974–1977. Hann átti að sýna á sem raunverulegastan hátt hvernig stórbýli á söguöld litu út. Hörður Ágústsson teiknaði bæinn með hliðsjón af bæjarrústunum á Stöng í Þjórsárdal og rannsóknum sínum á íslenskri húsagerð á fyrri öldum.

Árið 2000 var komið fyrir við bæinn lítilli stafkirkju. Kirkjan er útkirkja frá Stóra-Núpi og þjónar sóknarpresturinn fyrir altari í þeim fáum messum sem haldnar eru þar.
Ráðskona

Ráðskona er starfsmaður á bóndabýli eða heimili sem hefur umsjón með þrifum og heimilisstörfum og því sem er innanstokks á heimilinu. Ráðskona tók við boðum frá húsfreyju þar sem hún var en ekklar og einhleypir menn sem stóðu fyrir búi höfðu oft ráðskonu. Ráðskona var skör hærra sett en vinnukona en stóð ekki sjálf fyrir því búi eða heimili sem hún var ráðin á.
Gustaf Cederschiöld

Gustaf Johan Christoffer Cederschiöld (25. júní 1849 – 5. maí 1928) var sænskur fræðimaður sem sérhæfði sig í rannsóknum á norrænni tungu og miðaldabókmenntum. Hann gaf út töluvert af fornsögum eftir íslenskum handritum, þar á meðal "Bandamanna sögu" (1873), "Erex sögu" (1888) og "Clári sögu" (1907). Sú síðastnefnda var gefin út í ritröðinni Altnordische Saga-Bibliothek sem Cederschiöld kom á fót ásamt prófessorunum Eugen Mogk í Leipzig og Hugo Gering í Kiel.
Uncharted 4: A Thief's End

Þorsteinn Gunnar Bjarnason er íslenskur leikari og kvikmyndagerðamaður. Þorsteinn útskrifaðist sem kvikmyndagerðarmaður frá Kvikmyndaskóla Íslands árið 2005 með áherslu á leikstjórn og handritaskrif. Hann fór svo til London árið 2006 og hóf mastersnám í leiklistarskólanum Central School of Speech &amp; Drama og útskrifaðist árið 2008.

Þorsteinn gerði sína fyrstu kvikmynd, Jóhannes, árið 2009 og hefur síðan unnið við allskyns kvikmynda og sjónvarpsverkefni. Einnig hefur hann unnið sem kennari í leiklist og kvikmyndagerð frá árinu 2009. Sem dæmi við Kvikmyndaskóla Íslands, Borgarleikhúsið og Stúdíó List.
Fló

Flær (fræðiheiti: "Siphonaptera") eru lítil (1,5-3,3 mm löng) vænglaus skordýr með munnlimi sem geta rofið húð spendýra og fugla. Flær eru sníkjudýr sem lifa á jafnheitu blóði þessara dýra. Þær hafa langa fætur sem þær geta stokkið með og eru með mestu stökkvurum dýraríkisins miðað við stærð. Skrokkurinn þolir mikinn þrýsting.

Flóabit valda hýslinum venjulega miklum óþægindum með kláða. Flær geta líka borið ýmsa sjúkdóma milli hýsla, þar á meðal kýlapest sem oft hefur valdið skæðum faraldri meðal manna.
Skriða

Margar staðir á Íslandi bera nafnið Skriða bæði bæir, landslagsform og landspildur:
Teflon

Teflon er vöruheiti á hitaþolnu plastefni PTFE eða pólýtetraflúoretýlen. Teflon hefur þann eiginleika að flest efni loða illa við það og er notað til að gera steikarpönnur viðloðunarfríar. Það er líka notað í þéttiefni, slöngur og í ílát undir hættulega vökva. Teflon er grunnur í efninu Gore-Tex.
Benny Hinn

Toufik Benedictus „Benny“ Hinn (f. 3. desember 1952) er bandarískur sjónvarpsprédikari og þykir þar líkjast öðrum slíkum eins og Jim Bakker og Jimm Swaggart. Benny Hinn fæddist 3. desember 1952 í borginni Jaffa í Ísrael en hann er af grískum og armenískum ættum. Hann er sérlega þekktur fyrir kraftaverkasamkomur. Benny Hinn hefur komið til Íslands og haldið hér fjölmennar kraftaverkasamkomur og var ein 21. ágúst 1994 í Kaplakrika í Hafnarfirði.
Listi yfir stjörnumerki

Þessi listi yfir stjörnumerki inniheldur öll 88 stjörnumerki sem Alþjóðasamband stjarnfræðinga (ASS) viðurkennir. Í tímans rás hafði fjöldi stjörnumerkja vaxið mikið en noktun þeirra var handahófskennd og ókerfisbundin, en á fyrsta fundi ASS árið 1922 var listi yfir 88 stjörnumerki staðfestur. Eftir annan fund ASS árið 1925 var Eugène Delporte beðinn um að skilgreina nákvæm takmörk þeirra, sem voru þá samþykkt á þriðja aðalfundi ASS árið 1928.
Strandarkirkja

Strandarkirkja er kirkja við Engilvík á Suðurstrandavegi. Kirkjan var kirkja íbúa í Selvogi og bjó prestur í Vogsósum uns brauðið var lagt niður árið 1907. Strandakirkja er þjóðfræg vegna áheita og helgisagna. Strandarkirkja stendur við skerjótta og hafnlausa Suðurstöndina. Þar hjá er viti. Í kirknatali Páls Jónssonar biskups í Skálholti sem er að stofni til frá um 1200 er kirkjan á Strönd nefnd. Sennilegt er að lending í víkinni hafi verið um Strandarsund sem er suður og austur af kirkjunni. Núverandi kirkja var reist 1888 og endurvígð eftir endurbætur 14. júlí 1968 og endurbætt frekar og endurvígð aftur 13. október 1996.

Helgisagnir um Strandarkirkju.

Elsta helgisögnin um Strandarkirkju er að Gissur hvíti hafi gert kirkju þar á 10. og 11. öld úr kirkjuvið sem Ólafur Tryggvason Noregskonungur sendi hann með frá Noregi. Önnur sögn er að Árni nokkur formaður hafi reist kirkjuna úr smíðavið sem hann kom með frá Noregi. Þriðja helgisögnin er um ungan bónda frá uppsveitum Árnessýslu sem fer til Noregs að sækja smíðavið í hús sín en lendir í sjávarháska og hafvillum og dimmviðri og veit ekki hvar skipið er. Hann ákveður í örvæntingu sinni að gefa allan smíðaviðinn til kirkjubyggingar á þeim stað þar sem hann næði landi heilu og höldnu. Þá sá hann ljósengil framundan stefni skipsins og verður sá engill stefnumið sem hann stýrir eftir. Hann lendir í sandvík milli sjávarklappa og þá hvarf engillinn. Skipsmenn sáu í birtingu morguninn eftir að þeir höfðu verið leiddir eftir bugðóttu lendingarsundi milli boðaskerja á úthafsbrimströnd. Var hin fyrsta Strandakirkja reist úr viðnum sem kom úr skipinu.

Vorið 1950 var reistur minnisvarði um kraftaverkið í Engilsvík norðvestan við kirkjuna. Minnisvarðinn sem er standmynd á stalli sem sýnir hvítklædda konu sem heldur á skínandi krossmarki er eftir Gunnfríði Jónsdóttur myndhöggvara og nefnist Landsýn. Árið 1994 var vígt minnismerki um látna sjómenn.

Messað er í Strandarkirkju um tíu sinnum á ári.