arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Englandsbanki

Englandsbanki (e. "Bank of England") er seðlabanki Stóra-Bretlands og er í eigu breska ríkisins. Hann var stofnaður árið 1694. Bankinn hefur einkarétt á prentun peningaseðla í Englandi og Wales. Peningamálastefnu Englands er stjórnað af nefnd á vegum bankans.

Höfuðstöðvar bankans hafa verið á Threadneedle-götu í fjármálahverfi Lundúnaborgar frá 1734. Byggingin er kölluð "The Old Lady" (þ.e. "gamla hefðarfrúin"). Núverandi bankastjóri Englandsbanka er Mark Carney. Hann tók við 2013 af Mervyn King sem tók við af Sir Edward George þann 30. júni 2003.
Cremona

Cremona er borg í Langbarðalandi á Ítalíu á vesturbakka árinnar Pó á miðri Pósléttunni. Borgin er höfuðstaður samnefndrar sýslu. Íbúar eru um 71 þúsund (2013). Meðal frægra íbúa Cremona má nefna Antonio Stradivari, Guido Grandi og Claudio Monteverdi.
Lungnafiskar

Lungnafiskar (fræðiheiti: "Dipnoi") eru ferskvatnsfiskar þekktir fyrir einkenni sem eru frumstæð meðal beinfiska, þ.á.m. eiginleikan til að anda að sér lofti, auk líffæra sem eru frumstæð meðal holdugga, t.d. blaðlaga ugga og þróaða innri beinagrind.
Slysavarnafélagið Landsbjörg

Slysavarnafélagið Landsbjörg eru landssamtök björgunarsveita og slysavarnadeilda á Íslandi. Samtökin urðu til 2. október árið 1999 við sameiningu Slysavarnafélags Íslands og Landsbjargar - landssambands björgunarsveita. Aðilar að sambandinu eru 99 björgunarsveitir, 70 slysavarnadeildir og 50 unglingadeildir.

Slysavarnafélagið Landsbjörg rekur skrifstofu að Skógarhlíð 14. Slysavarnafélagið Landsbjörg á og rekur Slysavarnaskóla sjómanna, sem hefur aðsetur um borð í skólaskipinu Sæbjörgu.

Fjöldi björgunarsveita slysavarnafélagsins eru meðlimir í Íslensku alþjóðabjörgunarsveitinni. Slysavarnarfélagið sjálft stýrir aðgerðum alþjóðabjörgunarsveitarinnar frá skrifstofu sinni.
Klášterec nad Ohří

Klášterec nad Ohří (þýska: "Klösterle an der Eger") er borg í Tékklandi. Borgin þekur 53,8 ferkílómetra, íbúar Klášterec nad Ohří eru um 15 þúsund (2015) talsins. Borgin er í 320 metra hæð. Borgarstjóri er Kateřina Mazánková.
Raunvísindi

Raunvísindi teljast vísindi þau er leggja áherslu á náttúrulögmál til útskýringar á alheiminum. Raunvísindi er líka notað til aðgreiningar frá félagsvísindum og hugvísindum.
Grand rokk

Grand rokk var krá og skemmtistaður við Smiðjustíg í Reykjavík, en var áður við Klapparstíg. Staðurinn hóf göngu sína árið 1993 og var meðal annars þekktur fyrir skákmenningu og sem vettvangur margvíslegra rokktónleika til skamms tíma. Húsið sem hýsti staðinn var rifið 2013-2014 og komu nýbyggingar í staðinn.
VPN

VPN getur átt við:
Vatnsrennibraut

Vatnsrennibraut er rennibraut eða rör sem er hannað svo fólk geti rennt sér í henni, oft þannig að vatn sem sprautað er frá toppi rennibrautarinnar hjálpi fólki að renna niður með því að minnka viðnámið.
Krabbalakki

Krabbalakki (fræðiheiti: "Gromphadorhina portentosa") er með stærri kakkalökkum í heiminum, enda getur hann orðið allt að 8-10 cm að lengd, en kvendýrið er nokkuð minna en kardýrið. Krabbalakkinn er brúnsvartur, vængjalaus, með sérkennilega hnúða á framboli. Krabbalakkinn lifir villtur á Madagaskar, en hefur orðið vinsælt gæludýr þar eð hann hvæsir sem slanga ef hann telur sér ógnað.
Jökulrák

Jökulrák eða jökulrún eru rispur í klöppum (t.d. jökulflúðum) eftir skriðjökul. Sums staðar má sjá mismunandi stefnu jökulráka, sem bera vitni um að straumstefna skriðjökulsins var ekki ævinlega hin sama. Jökulrákir eftir ísaldarjökul kallast "ísrákir".
Cabo de Santo Agostinho

Cabo de Santo Agostinho er borg í Pernambuco í Brasilíu.
Mýflugur

Mýflugur (fræðiheiti: "Nematocera") eru undirættbálkur tvívængna og þekkjast helst á þráðlaga fálmarum, einkum á karldýri.
Íhaldsflokkur New York

Íhaldsflokkur New York er bandarískur stjórnmálaflokkur sem aðeins starfar í New York.

Hann var stofnaður árið 1962 og höfðar mikið til kaþólskra hægrisinnaðra íhaldsmanna. Flokkurinn var einn af þremur flokkum sem stóðu að framboði John McCain og Sarah Palin í forsetakosningunum árið 2008, ásamt Repúblíkanaflokknum og Independence Party of New York.
Helgilótus

Helgilótus er af ættkvísl blóma innan lótusættar. Helgilótusar eru vatnaplöntur með stórum flotblöðum og skrautlegum, stökum blómum. Loftaugu eru á flotblöðum lótusins og vatn tollir ekki á yfirborði þeirra vegna þess að það er vaxkennt. Flotblöðin sitja á löngum stilkum og blómin sitja á flotblöðunum. Lótusar voru vinsælt myndefni myndlistarmanna á tímum impressjónista og rómantísku stefnunnar.
Grettistak jökla

Grettistak jökla (einnig kallað grettistak eða aðkomusteinn) er risavaxinn steinn eða bjarg sem (forsögulegur) skriðjökull hefur borið fram og skilið eftir þar sem bergið í kring á ekkert skylt við þennan óvænta gest. Oft hafa þessir „flakkandi steinar“ ferðast með jöklinum langa leið, stundum fleiri hundrað kílómetra frá upphafsstað sínum. Grettistakið getur, þrátt fyrir nafnið, verið allt frá smásteinvölu og upp í mikinn robbungsstein eins og t.d. Big Rock í Albertafylki, Kanada.
Meja

Meja (fædd Meja Anna Pernilla Beckman 12. febrúar 1969 í Nynäshamn) er sænsk söngkona og lagahöfundur. Meðal þekktustu laga hennar eru „All 'Bout the Money“ og „Private Emotion“ (dúett með Ricky Martin). Meja var söngkona í danshópnum Legacy of Sound áður en hún hóf sólóferil sinn.
Búrbónar

Búrbónar (franska: "Maison de Bourbon") eru mikilvæg konungsætt í Evrópu. Þeir eru grein af Kapetingum sem tóku við af Karlungum sem konungsætt Frakklands árið 987. Búrbónar komust fyrst til valda í Navarra og síðan í Frakklandi á 16. öld. Eftir Spænska erfðastríðið á 18. öld voru Búrbónar einnig við völd á Spáni, Napólí, Sikiley og Parma. Núverandi Spánarkonungur og hertoginn af Lúxemborg eru af ætt Búrbóna.
Styrjur

Styrjur (fræðiheiti: Acispenseriformes) eru ættbálkur innan undirflokksins brjóskgljáfiskar. Ættbálkurinn inniheldur tvær ættir, Styrjuætt (Acipenseridae) og Skóflustyrjuætt (Polyodontidae).
Eðjufiskur

Eðjufiskur, boguggi eða leirgedda er eina tegundin eftirlifandi í ættbálknum eðjufiskar.

Eðjufiskurinn er ferskvatnsfiskur og veiðist aðallega í ferskvatni í Norður Ameríku
Ostariophysi

Ostariophysi er yfirættbálkur innan flokksins geisluggar. Hann er næst stærsti yfirættbálkur flokksins með í kringum 8.000 tegundir.
Lina Wertmüller

Lina Wertmüller (f. 14. ágúst 1926) er ítalskur kvikmyndaleikstjóri. Hún var fyrsta konan sem hlaut tilnefningu til Óskarsverðlauna fyrir leikstjórn fyrir kvikmyndina "Sjö sætar" ("Pasqualino Settebellezze") árið 1976. Hún vakti fyrst alþjóðlega athygli með fjórleik sínum þar sem Giancarlo Giannini fer með aðalkarlhlutverkið; "Mimi og mafían" 1972, "Kvikmynd um ást og stjórnleysi" 1973, "Óvenjuleg örlög" 1974 og "Sjö sætar" 1975. Í myndunum er gróteskum húmor og kaldhæðni beitt til að draga upp mynd af hlutskipti fátæks alþýðufólks á Suður-Ítalíu. Aðalsöguhetjan er alltaf alþýðumaður (verkamaður, smákrimmi, bóndi, sjómaður) sem leikinn er af Giannini og í samböndum hans við konur endurspeglast stéttabaráttan og vonlítil staða verkafólks gagnvart hinum ríku og voldugu. Wertmüller hefur oft verið sökuð um kvenfyrirlitningu vegna þess hvernig farið er með kvenpersónur í myndum hennar, einkum í "Óvenjuleg örlög".
Silfurfiskar

Silfurfiskar ("Stenopterygii") er yfirættbálkur innan flokksins geisluggar.
Kóngar

Kóngar ("Lampridiformes") er eini ættbálkurinn innan yfirættbálksins lampridiomorpha.
The Pirate Bay

The Pirate Bay er sænsk torrent-síða sem var stofnuð árið 2003 af Piratbyrån en síðan hefur verið rekin sjálfstætt síðan 2004. The Pirate Bay kallaði sig „stærstu BitTorrent-síðu heims“ og taldist 123. vinsælasta vefsíða heims samkvæmt mælingum Alexa Internet árið 2008.

31. mars 2006 leitaði lögreglan í Stokkhólmi í húsnæði félagsins og gerði vefþjóna upptæka en það olli því að síðan virkaði ekki í þrjá daga. Fyrirtækið hefur nokkrum sinnum komið fyrir dómstóla vegna gruns um brot á höfundaréttalögum og til þess að sækja eigin mál. 15. nóvember 2008 tilkynnti The Pirate Bay að vefsíðan hefði alls 25 milljónir deilenda.
Uppkastið

Uppkastið voru drög að sambandslögunum sem voru gerð á tímum heimastjórnarinnar á Íslandi, með blessun Friðriks VIII Danakonungs.

Íslendingar höfðu fengið ráðherra Íslands árið 1904 en áfram var krafist frekara sjálfstæðis. Þegar Friðrik VIII kom í opinbera heimsókn til Íslands árið 1907 skipaði hann forsætisráðherra Dana og Hannes Hafstein, ráðherra Íslands, ásamt fulltrúum þingflokkanna í sérstaka samningsnefnd til samninga um ný lög um samband Íslands og Danmerkur, sem leysa átti af hólmi stöðulögin frá 1871. Komist var að málamiðlun og féllst nefndin að Skúla Thoroddsen undanþegnum á samninginn þar sem Danir og Íslendingar hefðu sömu réttindi í hvoru landinu en Danir hefðu áfram umsjón með utanríkis- og hermálum Íslands og Danakonungur væri áfram konungur Íslendinga. Samningurinn átti að vera óuppsegjanlegur.

Þingkosningarnar 1908 snerust að mestu leyti um "Uppkastið" og urðu úrslit kosninganna þannig að andstæðingar "Uppkastsins" undir forystu Björns Jónssonar í Sjálfstæðisflokknum gamla, ritstjóra Ísafoldar, sigruðu. Þegar nýtt þing var sett var samþykkt vantrauststillaga gegn Hannesi Hafstein og tók Björn við af honum sem ráðherra Íslands. Björn sat sem ráðherra til 1911 þegar hann varð sjálfur að víkja vegna "Bankafargansins" svonefnda.

Hannes Hafstein gerði aftur atlögu við að fá "Uppkastið" samþykkt á þingi, og var nú nefnt "Bræðingurinn". Hann stofnaði Sambandsflokkinn árið 1911 og hélt til Kaupmannahafnar til skrafs og ráðagerðar við danska embættismenn. Hann snéri þaðan með óformlegt tilboð („"grútinn"“) sem hann hætti við að bera upp á þingi 1913. Ný sambandslög tóku gildi 1918 og þar með hlaut Ísland fullveldi.
Svartidauði á Íslandi

Svartidauði var mjög skæð farsótt, sem talin er hafa borist til Íslands vorið 1402. Hálfri öld fyrr, á árunum 1348 – 1350, hafði pestin gengið um alla Evrópu en barst þó ekki til Íslands, sennilega einfaldlega vegna þess að engin skip komu til landsins þau tvö ár sem hún geisaði á Norðurlöndum og í Englandi. Ýmist tókst ekki að manna skipin vegna fólksfæðar eða þá að skipverjar dóu á leiðinni og skipin komust aldrei alla leið. Töluverður vöruskortur var í landinu vegna siglingaleysis þessi ár og er meðal annars sagt að leggja hafi þurft niður altarisgöngur um tíma af því að prestar höfðu ekki messuvín.

Svartidauði var viðloðandi í Evrópu næstu aldir þótt hann yrði ekki aftur að viðlíka farsótt. Líklega barst hann til Íslands með farmanninum "Hval-Einari Herjólfssyni", sem tók land í Maríuhöfn á Hálsnesi í Hvalfirði. Hann sigldi líklega frá Englandi, en þar er vitað af veikinni árið 1401. Þangað kom "Óli Svarthöfðason prestur" í Odda til fundar við Einar. Hann veiktist fljótt og dó í Hvalfirði eftir skamman tíma. Lík hans var flutt til Skálholts til greftrunar. Síðan breiddist veikin hratt út um landið.

Í Árbókum Espólíns segir: „Þar kom út í klæði — að því er sumir sögðu — svo mikil bráðasótt, að menn lágu dauðir innan þriggja nátta, þar til heitið var þremur lofmessum með sæmilegu bænahaldi og ljósbruna, þurraföstu fyrir Kyndilmessu og vatnsföstu fyrir jólin; ennfremur Saltarasöngum, Maríusöngum og að gefa hálfvætt silfurs til Hóla, til að búa skrín Guðmundar hins góða. Er síðan mælt að flestir næðu að skriftast áður en dóu“.

Svartidauði gekk um landið á árunum 1402 – 1403 og var mjög skæður. Á sumum bæjum dó hver einasti maður og sagt er jafnvel að heilar sveitir hafi eyðst; til dæmis er sagt að í Aðalvík og Grunnavík hafi aðeins lifað eftir tvö ungmenni. Prestum var sérlega hætt við að smitast, þar sem þeir vitjuðu oft dauðvona fólks og veittu því skriftir, og er sagt að aðeins hafi lifað eftir þrír prestar á öllu Norðurlandi og auk þess einn munkur og þrír djáknar á Þingeyrum; aðrir vígðir menn dóu í plágunni.

Ekki er vitað hve margir dóu í Svarta dauða á Íslandi; sumir segja allt að tveir þriðju allra landsmanna hafi fallið í valinn en fræðimenn hafa notað fjölda eyðibýla nokkrum áratugum eftir pláguna til að geta þess til að um helmingsfækkun hafi orðið. Heilar fjölskyldur og jafnvel ættir dóu og mikil tilfærsla varð á eignum, sumir erfðu stóreignir eftir fjarskylda ættingja og gat stundum verið erfitt að finna réttu erfingjana, þegar óvíst var í hvaða röð fólk hafði dáið. Kirkjan eignaðist líka fjölda jarða því að fólk hét á kirkjur og dýrlinga og gaf stórfé sér til sáluhjálpar.

Verðmæti jarðeigna hrapaði þó á sama tíma því fjölmargar jarðir lögðust í eyði og leiguverð lækkaði. Mikill skortur var á vinnuafli eftir pláguna og liðu margir áratugir þar til fór að rætast úr því ástandi. Þetta kom ekki síst niður á sjósókn og varð til þess að minna aflaðist af fiski, sem var helsta útflutningsvara Íslendinga.
Fell

Fell er tegund af fjalli sem ekki er mjög stórt og stendur venjulega stakt í landslagi. Fell eru oft líka flöt að ofan.

Í lýsingu Grindavíkursóknar er þessi lýsing á muninum á felli og fjalli: "Þann mun gjöri ég á felli og fjalli, að fell kalla ég klettalausa, alls staðar að snarbratta, uppmjóa og toppvaxna, háa hæð, sem hver vill má upp ganga, en fjall, hvar klettar eða klungur hamla uppgöngu, og hvers hæð er í hið minnsta 200 faðmar."
Heittrúarstefna

Heittrúarstefna eða píetismi var trúarhreyfing innan lútherstrúar á 18. öld. Heittrúarstefnan blandaði áherslu kalvínisma og hreintrúarstefnu á trúrækni einstaklingsins við lútherska rétttrúnaðinn. Uppruni hreyfingarinnar er rakinn til kenninga þýska guðfræðingsins Philipp Jakob Spener sem var á þeirri skoðun að ofuráhersla á lútherskan rétttrúnað kæfði kristilegt líferni. 1675 gaf hann út ritið "Pia desideria" þar sem hann setti fram helstu hugmyndir sínar um endurreisn hinnar lifandi kirkju.

Heittrúarstefnan náði hámarki sínu um miðja 18. öld og átti þátt í því (með áherslu sinni á reynslu einstaklingsins) að skapa grundvöll upplýsingarinnar sem hún var þó í andstöðu við. Heittrúarstefnan hafði áhrif á stofnun Schwarzenau-bræðralagsins og meþódistakirkjunnar á 18. öld.

Áhrifa heittrúarstefnunnar á Íslandi gætti einkum eftir umbætur Harboes um miðja 18. öld, en "Vídalínspostilla" Jóns Vídalíns biskups sem kom út 1718-20 var undir nokkrum áhrifum frá stefnunni. Tilskipun um ferminguna frá árinu 1741 er einna merkust þeirra umbóta en sú tilskipun kvað á um að ferming yrði almenn skylda og uppfræða ætti börn í trúnni svo þau gætu endurnýjað skírnarheit sitt.
Brighton

Brighton er strandbær á suðurströnd Englands. Brighton og nágrannabærinn Hove mynda saman borgina Brighton og Hove. Hann er vinsæll ferðamannastaður allt frá því að bærinn fékk járnbraut árið 1841. Alls búa um 480 þúsund manns í borginni en þegar mannfjöldinn var hvað mestur bjuggu þar um 160 þúsund (1961).

Átta milljónir ferðamanna heimsækja Brighton árlega. Vinsælt er að halda fundi og ráðstefnur í borginni. Þá eru þar tveir háskólar og einn læknaskóli. University of Sussex, sem tók formlega til starfa 1961, er í Falmer, skammt utan við Brighton.
Alistair Darling

Alistair Maclean Darling, Darling barón af Roulanish (f. 28. nóvember 1953) var fjármálaráðherra Bretlands í ríkisstjórn Gordons Browns. Hann var kosinn á breska þingið fyrir Verkamannaflokkinn í Suðvesturkjördæmi í Edinborg í Skotlandi. Darling er menntaður lögfræðingur, hann var fyrst kosinn á þing árið 1987. Frá árinu 1997 hefur Verkamannaflokkurinn verið við völd í Bretlandi og hefur Darling, ásamt Gordon Brown og Jack Straw setið samfellt í ríkisstjórn síðan þá. Hann var atvinnu- og lífeyrismálaráðherra frá 1998-2002, samgöngumálaráðherra 2002-6, Skotlandsráðherra 2003-6, viðskipta- og iðnaðarráðherra 2006-7 og loks fjármálaráðherra frá því í júní 2007 til mai 2010.
Fjallkóngur

Fjallkóngur (leitarforingi, gangnastjóri eða gagnaforingi) nefnist sá sem stjórnar göngum (fjallferð á Suðurlandi) á afrétti á haustin. Konur sem gegnt hafa starfi leitarforingja eru einnig nefndar fjallkóngar. Víða um land má finna örnefnið „Kóngsás“ (eða álíka) en um þann stað fer fjallkóngur í leitum. Þar hefur hann yfirsýn yfir smalamenn og afréttinn.
Bíum, bíum, bamba

Bíum, bíum, bamba er alkunn barnagæla sem sumir nota sem huggunarkvæði eða vögguvísu á börn sín. Höfundur er ókunnur. Flestir kunna þó eingöngu fyrsta erindið og gleyma því seinna.

Margir hafa ekki hugmynd um hvað sögnina að "þamba" þýðir, en hún þýðir að kjaga áfram með erfiðismunum, einkum í vondri færð, gegn stormi og hríð. Gollur er hið sama og gollurshús, en það er poki sem umlykur hjartað. Í þennan poka létu menn koma kjöt og mör og gerðu sér þannig mat úr honum.
Norræna félagið

Norræna félagið er félag sem vinnur að því að efla tengsl fólks innan Norðurlandanna. Félagið var fyrst stofnað í Svíþjóð árið 1917 en á fundi í Kaupmannahöfn árið eftir var ákveðið að stofna félag með félagsdeildir á öllum Norðurlöndunum. Árið 1919 voru svo stofnaðar deildir í Noregi og Danmörku. 1922 var stofnuð deild á Íslandi og 1924 í Finnlandi. Síðan þá hafa bæst við félagsdeildir á Færeyjum, Álandseyjum og Grænlandi. Félagið stóð frá upphafi fyrir félagsmótum þar sem fólk frá öllum Norðurlöndunum hittist.

Félagið sinnir margs konar starfsemi; Það veitir meðal annars styrki til lýðháskólanáms á Norðurlöndunum og fjármagnar verkefnið Nordjobb ásamt Norrænu ráðherranefndinni. Norræna félagið rekur jafnframt Íslandsskrifstofu Halló Norðurlanda, sem er upplýsingaþjónusta Norrænu ráðherranefndarinnar fyrir fólk sem hyggst flytja búferlum milli Norðurlanda.
Rísandi þríliður

Rísandi þríliður eða anapest er stíll af bragliðum.

codice_1
Rétt horn

Horn kallast rétt horn ef það er 90°. Gleitt horn er stærra en 90°, en hvasst horn minna. Þríhyrningur með eitt rétt horn kallast "rétthyrndur".
Athanasius Kircher

Athanasius Kircher (2. maí 1601 – 28. nóvember 1680) var þýskur jesúíti og fræðimaður helst á sviði austurlandafræði, jarðfræði og læknisfræði. Hann fann líka upp fyrsta gjallarhornið. Hann gerði rannsóknir á fornegypskum helgirúnum og er því talinn upphafsmaður Egyptalandsfræðinnar. Hann var einn af þeim fyrstu sem sáu örverur með hjálp smásjár og var á undan sinni samtíð með því að stinga upp á því að svarti dauði stafaði af örverusmiti.

Kircher hefur verið borinn saman við Leonardo da Vinci og kallaður síðasti endurreisnarmaðurinn vegna þess hve verk hans spanna breitt svið.
Kobe Bryant

Kobe Bean Bryant (23. ágúst 1978 - 26. janúar 2020) var bandarískur körfuknattleiksmaður sem spilaði með Los Angeles Lakers í NBA-deildinni frá 1996-2016. Hann vann 5 titla með liðinu; 2000-2002, 2009 og 2010. Bryant var talinn einn af bestu leikmönnum NBA allra tíma og var hann fjórði stigahæsti leikmaður deildarinnar frá upphafi.

Árið 2006 skoraði Bryant 81 stig í leik á móti Toronto Raptors en það er næst-hæsta stigaskorið í sögu deildarinnar á eftir 100 stiga leik Wilt Chamberlain.

Bryant lék með landsliði bandaríkjanna frá 2007 til 2012. Hann vann gull með liðinu á Ólympíuleikunum 2008 og 2012 auk þess sem hann varð Ameríkumeistari með því árið 2007.

Árið 2018 vann Bryant Óskarsverðlaunin fyrir stuttmyndina Dear Basketball.

Einkalíf.

Bryant átti 4 börn með konu sinni Vanessu Laine Bryant, en þau gengu í hjónaband árið 2001. Foreldrar Kobe voru á móti giftingunni af nokkrum ástæðum, meðal annars þar sem Vanessa var ekki afrísk-amerísk, og voru ekki viðstödd brúðkaupið. Fjölskyldan náði sáttum eftir að fyrsta barn hjónanna fæddist.

Hann talaði ítölsku þar sem hann bjó á Ítalíu meðan faðir hans spilaði körfubolta þar.

Dauði.

Bryant lést 26. janúar 2020 í þyrluslysi ásamt 13 ára gamalli dóttur sinni Gianna Bryant og sjö öðrum.
Utanþingsstjórn

Utanþingsstjórn er í þingræðisríki ríkisstjórn sem tekur við völdum tímabundið þegar ekki tekst að mynda ríkisstjórn eftir hefðbundnum lýðræðislegum leiðum af einhverjum ástæðum. Utanþingsstjórnir eru skipaðar beint af þjóðhöfðingja og stjórna með stuðningi eða hlutleysi löggjafarvaldsins. Þetta felur í sér að stjórnin lætur sér nægja að sjá um daglegan rekstur ríkisins og forðast umdeildar ákvarðanir.

Á Íslandi hefur einu sinni setið utanþingsstjórn, ríkisstjórn Björns Þórðarsonar, sem Sveinn Björnsson ríkisstjóri skipaði í kjölfar þess að formenn stjórnmálaflokkanna gátu ekki komið sér saman um myndun ríkisstjórnar. Utanþingsstjórnin sat í tvö ár 1942 til 1944. Nokkrum sinnum síðan hefur myndun utanþingsstjórnar komið til tals og er stundum talað um hana sem svipu sem forseti hefur til að knýja formenn flokkanna til samkomulags.
Máltíð

Máltíð er tími dags þegar fólk borðar sérstakan mat. Oftast neyta menn máltíða að mestu leyti heima eða á veitingahúsum eða kaffihúsum en máltíða er hægt að neyta hvar sem er. Venjulega neyta menn máltíðar daglega nokkrum sinnum á dag.
Pestó

Pestó er sósuþykkni sem oftast er kennt við Genúa á Norður-Ítalíu ("pesto alla genovese"). Talið er að pestósósa sé persnesk að uppruna en hún er nú órjúfanlega tengd við Ítalíu og sérstaklega Genúaborg. Heitið er dregið af ítölsku sögninni: "pestare" („að mala“) sem vísar til malaðs hvítlauks og krydds.

"Pesto alla genovese" er gert úr basilíku frá Genúaborg, salti, hvítlauki, og líka hreinni ólífuolíu, evrópskum furuhnetum og röspuðum hörðum osti eins og Parmigiano-Reggiano, (Grana Padano, Pecorino Sardo eða Pecorino Romano).

Þegar pestó var búið til í fyrstu var notað marmaramortél og tréstautur. Basilíkulauf voru þvegin, þurrkuð og möluð saman í mortélinu með hvítlauk og grófgert salt. Síðan var blandan möluð saman þangað til hún varð þykkni. Þá var furuhnetunum bætt út í. Þegar hneturnar höfðu blandast saman við þykknið, var ostur raspaður út í og ólifuolíu bætt við.

Pestó er yfirleitt notað með pasta (lasagna, strozzapreti eða trenette) og stundum í grænmetissúpu ("minestrone"). Mikilvægt er að elda pestó aldrei af því basilíka í því verður bitur þegar hún er hituð.
Tíbet

Tíbet "(kínverska:" 西藏"; rómönskun: Xīzàng Zìzhìqū)" er land í Asíu eða sjálfstjórnarhérað í Kína (eftir því hvernig er á það litið). Vegna þess hve landið liggur óvenjulega hátt yfir sjávarmáli er það oft kallað "þak heimsins". En Tíbeska hásléttan sem er í um 4500 metra hæð nær yfir megnið af landinu. Höfuðborg Tíbet er Lasa. Í Tíbet hallast íbúarnir að tíbeskum búddisma. Samkvæmt manntali Kína frá árinu 2020 voru íbúar 3.6 milljónir.

&lt;br&gt;
Þingvallanefnd

Þingvallanefnd er nefnd á vegum Alþingis sem ætlað er að fara með yfirstjórn þjóðgarðsins á Þingvöllum. Þingvallanefnd varð til þegar Þingvellir voru friðlýstir með sérstökum lögum, sem samþykkt voru á Alþingi 7. maí 1928. Meðal verksviða nefndarinnar er að ráða þjóðgarðsvörð, sem annast daglegan rekstur og ræður annað starfsfólk. Nefndin fjallar oft um sumarbústaðabyggð, leyfi til bygginga og brot á samþykktum.

Í þingskjali sem var lagt fyrir Alþingi á 130. löggjafarþinginu á árunum 2003–2004 segir:

Nefndin.

Í nefndina eru aðalmenn: Álfheiður Ingadóttir formaður, Björgvin G. Sigurðsson varaformaður, Ragnheiður E. Árnadóttir, Valgerður Bjarnadóttir, Höskuldur Þórhallsson, Atli Gíslason og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir.

Varamenn þeirra eru: Oddný G. Harðardóttir, Jón Gunnarsson, Þuríður Backman, Helgi Hjörvar, Vigdís Hauksdóttir, Lilja Rafney Magnúsdóttir og Árni Johnsen.

Sumarbústaðir á Þingvöllum.

Þingvellir eru þjóðgarður og "friðlýstur helgistaður allra Íslendinga". Lóðum var samt sem áður úthlutað við vatnið suður af Hótel Valhöll og þykir líklegt að Þingvallanefndir hafi sætt miklum þrýstingi að úthluta lóðum við vatnið, enda þótti snemma mikið stöðutákn að eiga þar bústað. Frá árinu 1928 og fram yfir síðari heimsstyrjöld var þessum sumarbústaðalöndum í þjóðgarðinum úthlutað. Þá var úthlutað landi undir sumarbústaði á Gjábakka í byrjun áttunda áratugarins, en vegna mikilla mótmæla risu aðeins átta bústaðir þar og úthlutanir voru dregnar til baka. Til að fría sig skaðabótakröfum bauð Þingvallanefnd þeim sem höfðu fengið úthlutað lóðum nýjar lóðir á Kárastaðanesi. Margir tóku þann kostinn, en árið 1974 var það gefið út að ekki yrðu úthlutaðar fleiri sumarbústaðalóðir í þjóðgarðinum.