Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2020

Forsetakosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 3. nóvember árið 2020. Joe Biden, fyrrum varaforseti Bandaríkjanna, og Kamala Harris, öldungadeildarþingmaður fyrir Kaliforníu og fyrrum forsetaframbjóðandi, unnu sigur á Donald Trump sitjandi forseta og Mike Pence sitjandi varaforseta.

Yfirlit.

Kosningarnar fóru fram í skugga alþjóðlegs kórónaveirufaraldurs, sem hefur komið sérlega illa niður á Bandaríkjamönnum og leikið efnahag Bandaríkjanna grátt. Vegna faraldursins hefur mikið verið deilt um ráðstafanir til að auðvelda fólki að greiða atkvæði utan kjörfundar svo það þurfi ekki að safnast saman á kjörstað og hætta á að dreifa veirusýkinni frekar. Trump forseti hefur ítrekað haldið því fram að utankjörfundaratkvæði með pósti leiði til stórtæks kosningasvindls en hefur ekki fært rök fyrir máli sínu eða bent á fordæmi fyrir því, auk þess sem hann hefur sjálfur nokkrum sinnum nýtt sér póstþjónustu til að greiða atkvæði utan kjörfundar.

Kosningabaráttan litaðist einnig af umræðu um kerfisbundna kynþáttamismunun í Bandaríkjunum í kjölfar mótmæla bandarískra blökkumanna sem hófust í maí eftir að lögreglumenn í Minnesota drápu blökkumann að nafni George Floyd að tilefnislausu. Morðið á Floyd og mótmælin sem fylgdu í kjölfarið hafa leitt til deilna um það hvort rétt sé að endurskipuleggja eða draga úr fjármagni til bandarískra lögreglumanna eða hvort nauðsynlegt sé sem aldrei fyrr að viðhalda lögum og reglu til að koma í veg fyrir óeirðir og skemmdarverk.

Biden var lýstur sigurvegari þann 7. nóvember 2020, 82 klukkustundum eftir að kjörstaðir lokuðu. Biden vann sex fylki sem Trump vann í kosningunum 2016: Arizona, Georgíu, Michigan, NE-2, Pennsylvaníu og Wisconsin. Kamala Harris varð fyrst kvenna til að ná kjöri til varaforseta Bandaríkjanna. Guðni Th. Jóhannesson forseti Íslands og Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra Íslands samfögnuðu þeim.

Trump neitaði að viðurkenna ósigur í kosningunum og hélt því allt frá kjördegi ítrekað fram að Biden hefði haft rangt við. Trump, kosningateymi hans og aðrir meðlimir Repúblikanaflokksins fóru í mál gegn ýmsum fylkjum þar sem Biden vann til þess að reyna að fá niðurstöðum kosninganna hnekkt vegna meints kosningasvindls. Í flestum þessum málum var kröfum Trumps hafnað eða þeim vísað frá vegna skorts á sönnunargögnum. Þrátt fyrir þrálátar staðhæfingar Trumps og fylgismanna hans um að svindl hafi ráðið úrslitum kosninganna kallaði nefnd á vegum stjórnar Trumps sem hefur eftirlit með kosningaöryggi í Bandaríkjunum kosningarnar „þær öruggustu í sögunni“ og William Barr, dómsmálaráðherra í stjórn Trumps, sagði dómsmálaráðuneytið ekki hafa hlotið vísbendingar um víðtækt kosningasvindl.

Kjörmannaráðið kom saman þann 14. desember og greiddi atkvæði um næsta forseta. Lokaniðurstaðan var þannig að Biden fékk 306 atkvæði en Trump 232. Þegar Bandaríkjaþing kom saman til að staðfesta endanlega atkvæðagreiðslu kjörmannaráðsins þann 6. janúar árið 2021 gerðu stuðningsmenn Trumps árás á þinghúsið til að koma í veg fyrir að úrslitin yrðu staðfest. Stuðningsmenn Trumps hröktu burt þingmennina og tóku yfir þinghúsið í nokkrar klukkustundir. Eftir að þinghúsið var endurheimt í kjölfar mannskæðra átaka við lögreglu hélt þingfundurinn áfram og staðfesti kjör Bidens. Trump gaf í kjölfarið út yfirlýsingu þar sem hann lofaði að valdatilfærsla til Bidens myndi fara fram á friðsamlegan hátt.

Prófkjör.

Demókrataflokkurinn.

Kappræður.

Ellefu forsetakappræður voru haldnar milli frambjóðenda Demókrataflokksins. Tólfta kappræða var ráðgerð, en henni var aflýst eftir að Bernie Sanders dró framboð hans til baka.

Fyrsta og önnur kappræðurnar voru haldnar í tvær nætur; tíu frambjóðendur tóku þátt í hverri kappræðunótt. Tólf frambjóðendur tóku þátt í þriðju kappræðunni, sem var stærsti fjöldi frambjóðenda allra tíma.

Varaforsetakjör.

Joe Biden opinberaði Kamala Harris sem varaforsetaefni hans þann 11. ágúst 2020. Hann hafði áður opinberað að varaforsetaefni hans mun vera kona.

Flokksþing.

Demókrataflokksþingið var haldið frá 17. ágúst til 20. ágúst 2020. Biden var formlega tilnefndur forsetaframbjóðandi Demókrataflokksins á flokksþingi Demókrata þann 18. ágúst 2020.

Repúblikanaflokkurinn.

Kappræður.

Þrjár forsetakappræður voru haldnar milli frambjóðenda Repúblikanaflokksins. Donald Trump sótti enga kappræðu.

Flokksþing.

Repúblikanaflokksþingið var haldið frá 24. ágúst til 27. ágúst 2020.

Frjálshyggjuflokkurinn.

Flokksþing.

Frjálshyggjuflokksþingið var haldið frá 22. maí til 24. maí og frá 7. júlí til 12 júlí 2020.

Framboð almennra kosninga.

Kappræður.

Tvær forsetakappræður voru haldnar milli Donalds Trumps og Joes Bidens þann 29. september 2020 og 22. október 2020. Önnur kappræða var ráðgerð 15. október, en henni var aflýst vegna COVID-19 veikinda Donalds Trumps.

Varaforsetakappræða var haldin þann 7. október 2020.