arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Uglulilja

Fritillaria caucasica er planta af liljuætt sem var lýst af Adam.
Hajnówka

Hajnówka er borg í Białystok-héraði austarlega í Póllandi við ána Leśna Prawa. Íbúar voru 21.442 árið 2014.
1526

Árið 1526 (MDXXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Spörvalilja

Fritillaria latifolia er jurt af liljuætt, sem var fyrst lýst af Carl Ludwig von Willdenow. Engar undirtegundir finnast skráðar.

Útbreiðsla.

Kákasus og norðaustur Tyrkland vestur til Erzincan, í fjallaengjum og grýttum jarðvegi í 2000 - 3000 m. yfir sjávarmáli.

Lýsing.

Laukurinn allt að 2,5 sm í þvermál, oft með smálaukum. Stöngull 4 - 35 sm hár. Laufblöð yfirleitt sex til sjö, stakstæð, lensulaga, skærgræn. Blómin stök, breið-klukkulaga, dökkfjólublá, tígulmynstur sérstaklega að innan, með lítilli lykt. Krónublöð 3.5 - 5 sm löng, snubbótt.
Chartres

Chartres er borg í Miðju Frakklands. Hún liggur um það bil 100 km fyrir sunnan París. Chartres er höfuðborg sýlsunnar Eure-et-Loir.

Árið 2013 voru íbúar borgarinnar 38 840 manns.
Joe Alaskey

Joseph Francis "Joe" Alaskey III (17. apríl 1952 – 3. febrúar 2016) var bandarískur leikari og uppistandari.

Alaskey átti við þunglyndi og áfengissýki að stríða yfir mestallann ferilinn. 3. febrúar 2016 fannst hann látinn eftir að hafa framið sjálfsmorð með hengingu á heimili sínu í Green Island, New York.
Húslestur

Húslestur var íslenskur siður sem var stundaður á 19. öld og fyrri hluta 20. aldar en lagðist svo af. Á þeim tíma sem húslestur var stundaður var Ísland strjálbýlla en það er í dag og flestir landsmenn bjuggu á sveitabæjum. Þá tók einhver að sér á kvöldin að lesa upp úr bók þannig að allir ábúendur gætu hlustað á. Þetta var meðal annars vegna þess hversu fáar bækur voru til meðal almennings. Samkvæmt einni frásögn fór húslestur svona fram:
Vikivakalag

Vikivakakvæða einkennast af því að viðlag eða viðlög eru endurtekin í kvæðum. Vikivaki hefst því sem næst alltaf á inngangserindi, sem er ort undir sérstökum bragarhætti og ekki þeim sama og er í kvæðinu sjálfu. Úr inngangserindinu eru viðlög tekin, stundum tvær línur eða fjórar. Sjálft inngangserindið er stundum kallað viðlag. Þetta rímaða viðlag og sjálfstætt viðlagserindi í upphafi kvæðis er meðal þess sem greinir vikivaka frá öðrum viðlagskvæðum. Viðlag er stundum óstuðlað eða sér um stuðla en rímar við næstu braglínu eða braglínu á undan. Viðlag er því í föstum bragtengslum við hvert og eitt erindi í kvæðinu.
Burning Man

Burning Man er árleg samkoma og viðburður sem fer fram þannig að þátttakendur skapa tímabundna borg og samfélag sem kallast Svörtuklettaborg (Black Rock City) í Black Rock eyðimörkinni í Nevada. Viðburðurinn byrjaði sem sumarsólstöðuhátíð en hefur þróast í tilraun með samfélag og listir sem einkennast af þátttöku, sjálfbærni, sjálftjáningu, samfélagi sem byggir á samvinnu og gjöfum en ekki markaðshyggju og sem skilur ekki eftir sig nein ummerki. Tugir þúsunda sækja árlega þennan viðburð.
Jostedalsjökull

Jostedalsjökull ("Jostedalsbreen" á norsku) stærsti jökull meginlands Noregs og stærsti jökullinn á meginlandi Evrópu. Hann er í Sogn og Fjarðafylki og í sveitarfélögunum Luster, Sogndal, Jølster og Stryn. Jökullinn er 487 km2 eða um helmingi minni en Langjökull. Hann breiðir úr sér á hásléttu yfir 1600 metra hæð og hefur 28 skriðjökla sem hafa verið nefndir. Hæsti punkturinn er jökulskerið Lodalskåpa, sem stendur upp úr jöklinum og er 2083 metra há. Á jöklinum sjálfum er hæsti punkturinn Breakulen eða 1952 metrar. Jökullinn er helmingi minni í dag en hann var fyrir hundrað árum.

Jostedalsökullinn var samgönguæð jöklabyggðanna og frá örófi alda hefur fólk ferðast yfir hann. Hann virkaði sem brú milli byggðanna í austri og vestri. Snemma á 19. öld fóru fyrstu ferðamennirnir að koma, aðallega Þjóðverjar og Bretar. Margir hverjir voru vísindamenn að safna upplýsingum eða landkönnuðir en einnig komu þangað almennir ferðalangar til að sjá og upplifa víðáttur ísbreiðunnar miklu. Deilur hafa verið um virkjanir á svæði Jostedalsjökuls eftir seinni heimstyrjöld. Árið 1973 var lögum um verndun vatnsfalla fyrst beitt á svæðinu með friðun hluta vatnasvæðisins vestan jökulsins. Meðan vatnsföllin þar nutu verndar var farið út í virkjunarframkvæmdir austan megin hans. Virkjun var því reist í Jostedalnum árið 1978 og hafa alls 4 virkjanir verið reistar þar. Ákveðið var að friða jökulinn í heild sinni og nánasta umhverfi hans sem þjóðgarð árið 1991. Jostedalsjöklaþjóðgarðurinn er 1230 km2 að flatarmáli og næststærstur norskra þjóðgarða.

Vinsælustu ferðamannastaðirnir eru vestan megin jökulsins; Kjenndalsjökull og Brekdalsjökull. Norska jöklasafnið er í Fjærland, sunnan við Jostedalsjökulinn. Austan hans er Breiheimsmiðstöðin í Jostedalen en miðstöðin einbeitir sér að því að kynna náttúrufar Jostedalsins og Nigardskriðjökulinn. Jöklaferðamennska á bílum og snjósleðum hefur heldur ekki verið fyrir hendi á Jostedalsjöklinum sökum þess að ómögulegt er að koma slíkum farartækjum upp skriðjöklana.
Kefalósporín

Kefalósporín (enska: Cephalosporin) eru bakteríudrepandi sýklalyf af flokki betalaktam-lyfja. Þau samanstanda af 5 kynslóðum lyfja. Þau komast í flest vökvahólf líkamans og utanfrumuvökvann, sérstaklega þegar bólga er til staðar. Þau komast illa í innanfrumuvökva og í augnhlaup (e. vitreous fluid). Einu kefalósporínin sem ná nægilegum styrk í heila- og mænuvökva til að hægt sé að byggja meðferð á þeim eru ceftriaxone, cefotaxime, ceftazidime og cefepime. Flest kefalósporín skiljast aðallega út um nýru og þarf því að skammtaaðlaga lyfin fyrir nýrnabilaða, nema ceftriaxone og cefoperazone sem hafa áberandi gallútskilnað.

Kefalósporín hafa eftirfarandi takmarkandi þætti:

-Engin virkni gegn enterókokkum (nema ceftarolime sem virkar gegn "E. faecalis" en ekki "E. faecium")

-Engin virkni gegn methycillin ónæmum "Staphylococcus aureus (nema ceftarolime)

-Engin virkni gegn loftfælnum gram neikvæðum staflaga bakteríum (nema cefotetan og cefoxitin)

1. kynslóðar kefalósporín.

Fyrstu kynslóðar kefalósporín sýna frábæra virkni gegn gram jákvæðum kokkum.

2. kynslóðar kefalósporín.

Annarar kynslóðar kefalósporín sýna aðeins minni, en samt sem áður góða, virkni gegn gram jákvæðum kokkum en 1. kynslóðar kefalósporín og sumum gram neikvæðum stöfum. Kefamýcín eru virk gegn "Bacteroides", þar á meðal tegundinni "Bacteroides fragilis".
Vika símenntunar

Vika símenntunar var haldin í byrjun september ár hvert, frá árinu 2000 til 2006. Menntamálaráðuneytið stóð fyrir Viku símenntunar en Mennt-samstarfsvettvangur atvinnulífs og skóla sá um skipulagningu og framkvæmd verkefnisins í samstarfi við símenntunarmiðstöðvarnar um allt land. Vika símenntunar var kynningar- og hvatningarátak og var markmiðið að vekja fólk til umhugsunar um að menntun er æviverk og að alltaf er hægt að bæta við sig þekkingu. Vikan var hluti af alþjóðlegu verkefni, og var haldin vika tileinkuð símenntun í fjölmörgum löndum á þessum tíma.

Vika símenntunar var stórt og árvisst verkefni þar sem fjölmargir hagsmunaaðilar voru kallaðir til samstarfs. Fyrirtæki, menntastofnanir og allir sem koma að símenntun í landinu voru hvattir til að nýta sér verkefnið til hvatningar og kynningar á því símenntunarstarfi og starfsþjálfun sem fram fór um allt land.
Strandfjöll

Strandfjöll (enska: "Coast mountains" eða "Coast range") er um 1600 kílómetra langur fjallgarður sem nær frá Júkonfylki Kanada til suðaustur-Alaska og í gegnum nær alla Bresku-Kólumbíu. Jökla og eldfjöll má finna í fjöllunum og miklir skógar eru vestan megin í þeim þar sem mesta úrkoman fellur. Hæsta fjallið er Mount Waddington og er 4019 metra hátt. Annað þekkt fjall er eldkeilan Mount Garibaldi. Fljót marka skil Strandfjalla og annarra fjallgarða; Fossafjalla í suðri og Saint-Eliasfjalla í norðri. Strandfjöll eru hluti af stærra fjallakerfi sem heitir Kyrrahafsstrandfjöll ("Pacific Coast Ranges").
Brandur Brynjólfsson

Brandur Brynjólfsson (f. 21. desember 1916 - d. 27. júlí 1999) var fyrsti fyrirliði íslenska landsliðsins í knattspyrnu sem keppti gegn Dönum á Melavelli árið 1946.

Foreldrar hans voru Brynjólfur Kjartansson skipstjóri í Reykjavík og Ingveldur Brandsdóttir húsfreyja.

Hann varð stúdent frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1937 og cand. juris. frá Háskóla Íslands árið 1943 og rak eigin lögmannsstofu í Reykjavík frá 1946. &lt;br&gt;Brandur tók alla tíð virkan þátt í íþrótta- og félagsstarfi Knattspyrnufélagsins Víkings og var formaður félagsins um hríð.

Brandur lék knattspyrnu með Víkingi frá 1933–1947 og var lengi fyrirliði liðsins og landsliðs Íslands. &lt;br&gt;Brandur var valinn knattspyrnumaður Reykjavíkur 1938 í skoðanakönnun sem Alþýðublaðið stóð fyrir.

Hann þótti ekki síðri handknattleiksmaður og sundmaður. Þá átti hann bestan árangur í spretthlaupum á tímabili og hljóp 100 metra á 10,9 sekúndum. &lt;br&gt;Einnig fékkst Brandur við þjálfun og árið 1940 þjálfaði hann alla flokka Víkings.
Elisha Cuthbert

Elisha Ann Cuthbert (fædd 30. nóvember 1982 í Calgary) er kanadísk leikkona og módel. Hún vann alþjóðlega frægð fyrir að leika Kim Bauer í seríunni "24", Danielle í myndinni "The Girl Next Door ", og Carly Jones í "House of Wax".

Hún var valin kynþokkafyllsta leikkona í heimi árið 2015 af Glam'Mag tímaritinu. Árið 2013 var hún nefnd fallegasta kona bandarísks sjónvarps.
Phyllostachys parvifolia

Phyllostachys parvifolia er skriðull bambus með gildum stönglum sem verða frekar háir miðað við flesta kuldaþolna bambusa.

Lýsing.

Mögulega risi , jafnvel á svölum svæðum, getur þessi bambus orðið 7 - 12m. hár eða jafnvel meira, með hámarks ummáli stöngla 10 sm.

Nýir stönglar eru dökk grænir og lýsast með aldri,

með hvítan hring undir hverjum lið.

Greinarnar eru stuttar og blöðin eru smá fyrir bambus af ættkvíslinni Phyllostachys.

Blaðhlífar sprotanna eru fjólu-rauðar eða röndóttar í ljósum litum til gulhvítar í endann.

Eins og vatnsbambus (P. heteroclada), hefur hann loftæðar í rót og rótarstönglum sem gerir honum kleift að vaxa í vatnsmettuðum jarðvegi.

Útbreiðsla.

Þessi bambus vex á svæðum frá heittemprað belti til temprað belti og þolir vetrarhita niður að -21 til -26°C

verandi vetrarþolinn bambus.

Náttúruleg útbreiðsla í Kína er aðallega í Zhejiang héraði

þar sem hann er ræktaður.

Vegna erfiðleika í fjölgun er takmarkað framboð af honum.

Orðsifjar.

Fræðiheitið "parvifolia" þýðir "smáblöðóttur" á latínu.

Nytjar.

Tegundin er aðallega ræktuð vegna ætra sprotanna, meðan stönglarnir eru nýttir til smíða eins og annar bambus.

Harvested moderately early, the shoots are of excellent flavor.
Postulínsreynir

Postulínsreynir ("Sorbus koehneana") er tegund af rósaætt sem var fyrst lýst af Camillo Karl Schneider. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life. Áður var hann nefndur Koparreynir, en það mun vera nafnið á Sorbus frutescens.

Lýsing.

Þetta er stórvaxinn runni eða lítið tré, allt að 5m. hár, með 15 - 21sm. fjaðurlaga blöðum með 15 - 21 smáblaði. Blóm og ber eru hvít.

Uppruni.

Frá mið-Kína; Honan, Jubei, Kansu, Shensi og Sichuan.

Ytri tenglar.

Lystigarður Akureyrar
Askur Yggdrasils (spil)

Askur Yggdrasils er spunaspil / hlutverkaspil. Það byggir á heimsmynd heiðni með vættum, óvættum, goðum, görpum og heimum þeirra. Þetta er að hluta eins og leikrit sem er spunnið á staðnum með hjálp persónublaða (sem sýna eiginleika persónanna) og teninga (sem gera meiri tilviljun í spunanum) og ímyndunar til að skapa söguna.

Spilið var gert af Rúnari Þór Þórarinssyni og Jóni Helga Þórarinssyni 1994, sem vildu hafa RPG á íslensku.
Rub' al Khali eyðimörkin

Rub' al Khali eyðimörkin (Arabíska: الربع الخالي‎ "ar-Rub al-Ḫālī", enska: "Empty Quarter") er stærsta samliggjandi eyðimörk jarðarinnar og nær yfir mestan suður hluta Arabíuskagans. Eyðimörkin er um 650.000 ferkílómetrar stærð og nær til margra landa, þar á meðan Sádi-Arabíu, Óman, Sameinuðu arabísku furstadæmin og Jemen.
Skrautreynir

Skrautreynir ("Sorbus decora") , er lauffellandi runni eða smávaxið tré frá norðaustur Norður Ameríku. Hann er í Labrador til Ontario og Manitoba, suður til Nýja-Englands, New York, Wiskonsin og Minnesota.

Lýsing.

Skrautreynir er nauðalíkur hinum náskylda knappareyni (Sorbus americana). Eins og knappareynir, er skrautreynir með samsett laufblöð og oft stóra klasa af blómum og síðar berjum. Hinsvegar er eitt sem einkennir skrautreyni: klístruð brum. Börkurinn er fyrst grágrænn og sléttur. Seinna verður hann hrein grár og verður flögóttur með aldrinum.

Nytjar.

Skrautreynir er oft ræktaður sem skrauttré vegna harðgeris, blómfegurðar, haustlitar og stórra klasa berja.

Ný tegund.

Grænlandsreynir ("Sorbus groenlandica") hefur áður verið talinn undirtegund skrautreynis, undir nafninu "Sorbus decora" var. "groenlandica", en er nú talinn sem sjálfstæð tegund.
Stórmynd Grísla

Stórmynd Grísla (enska: "Piglet's Big Movie") er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 2003.
Jason Bateman

Jason Bateman (fæddur 14. janúar 1969) er bandarískur leikari.
Primula magellanica

"Primula magellanica" er blóm af ættkvísl lykla.
Höfuðlykill

Höfuðlykill (fræðiheiti "Primula capitata") er blóm af ættkvísl lykla.

Undirtegundir.

Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Friggjarlykill

Friggjarlykill (fræðiheiti "Primula florindae") er blóm af ættkvísl lykla.
Bjöllulykill

Bjöllulykill (fræðiheiti "Primula nutans") er blóm af ættkvísl lykla.
Dúnlykill

Dúnlykill (fræðiheiti "Primula villosa") er blóm af ættkvísl lykla.
Purpuralykill

Purpuralykill (fræðiheiti "Primula wilsonii") er blóm af ættkvísl lykla.
Blúndulykill

Blúndulykill (fræðiheiti "Primula frondosa") er blóm af ættkvísl lykla.
Primula cusickiana

lykill (fræðiheiti "Primula cusickiana") er blóm af ættkvísl lykla.
Dísarlykill

Dísarlykill (fræðiheiti "Primula polyneura") er blóm af ættkvísl lykla.
Napolí

Napolí er borg í Kampanía-héraði á Suður-Ítalíu. Napolí er þriðja stærsta borg landsins með rúmlega 970 þúsund íbúa (2017) en á stórborgarsvæðinu búa 3-4 milljónir. Borgin er um 2.500 ára gömul. Orðsifjar "Napolí" eru í raun þær að hún var kölluð nýja-borg, "Nea Polis".
Gillon

Gillon er 4. sólóplata Gísla Þórs Ólafssonar. Hún kom út þann 21. apríl 2016 undir flytjandanafni Gísla, Gillon.

Á plötunni eru 8 lög og textar eftir Gísla Þór, utan við 2 ljóð eftir Ingunni Snædal.

Upptökur fóru fram í Stúdíó Benmen á Sauðárkróki og var upptökustjórn í höndum Sigfúsar Arnars Benediktssonar.

Ljósmynd á umslagi: Hjalti Árnason.

Í febrúar 2020 var platan sett á Spotify.

Ytri tenglar.

Umfjöllun um diskinn eftir Jens Guð

Umfjöllun um diskinn eftir Björn Jónsson

Hin eina sanna

Svo blindur

My Special Mine

Platan á Spotify: Gillon
Fjallaliðfætla

Fjallaliðfætla (fræðiheiti: "Woodsia alpina") er sjaldgæfur burkni af fjöllaufungsætt. Hún finnst á Íslandi og fylgir hér útbreiðslu liðfætlu.
Flutningahjól

Flutningahjól er reiðhjól (tvíhjól eða þríhjól) sem er hannað til vöruflutninga og er þannig búið kassa eða palli. Stellið og keðjudrifið eru hönnuð með aukna burðargetu í huga. Kristjaníuhjól eru þekkt gerð flutningaþríhjóla með kassa að framan. Löng flutningahjól þar sem pallur er á milli stýris og framhjóls sem eru tengd saman með teinum, eru algeng tegund flutningahjóla.
Tvöfalt írskt fyrirkomulag

Tvöfalt írskt fyrirkomulag er leið sem ýmis alþjóðleg fyrirtæki nota til þess að greiða lægri fjármagnstekjuskatt. Stundum er einnig talað um "tvöfölda írska samloku með Hollendingi" þegar hagnaður er fluttur milli tveggja írskra skúffufyrirtækja í gegnum hollenskt fyrirtæki til þess að nýta sér hagstæða skattalöggjöf þar í landi einnig. Peningarnir enda svo iðulega í skattaskjólum eins og Bermúda eða Cayman-eyjum. Fyrirtæki eins og Apple, Google, Oracle og FedEx hafa verið viðriðin við slíkt fyrirkomulag og fyrir vikið sökuð um skattsvik. Fyrirkomulagið er ekki ólöglegt en ýmis ríki hafa hert löggjöf í þeim tilgangi að gera undanskot erfiðari.
Fushimi Inari-taisha

Fushimi Inari-taisha er aðal shinto-hof guðsins Inari, staðsett í Fushimi hverfi Kyoto í Japan. Hofið stendur undir rótum fjalls sem einnig ber nafnið Inari og er 233 metrum yfir sjávarmáli. Upp fjallið eru gönguleiðir að mörgum smærri hofum yfir 4 km leið sem tekur um 2 klukkustundir að ganga.

Inari hefur lengi verið tilbeðinn sem guð viðskiptalífs. Hver og einn torii í hofinu hefur verið byggður með fjárstyrk japansks fyrirtækis. Í grundvöllinn er Inari þó guð hrísgrjónaræktar.

Fushimi Inari Taisha er mjög vinsælt hof og sagt er að það hafi allt að 32 þúsund dótturhof () víðsvegar í Japan.

Saga.

Í fyrstu var hofið reist á Inariyama-hæð í suðvestur-Kyoto árið 711, en árið 816 var það fært á núverandi stað að beiðni munksins Kūkai. Meginbyggingar núverandi hofs voru byggðar árið 1499. Neðst í hlíðinni er aðalhlið, svokallað og við það . Þar fyrir aftan liggur , sem er aðgengilegt með göngustíg með þúsundum torii-hliða. Við fjallstindinn eru tugþúsundir fyrir einkatilbeiðslu.

Refir.

Refir ("kitsune") eru álitnir sendiboðar Inari, og má oft finna styttur af þeim í Inari-hofum. Stytturnar sýna þá gjarnan með lykil að hrísgrjónahlöðunni í munninum.

Yfir nýárshátíð japana sækja nokkrar milljónir manns hofið. Árið 2006 tilkynnti lögreglan að hefðu 2,69 milljónir komið yfir þrjá helstu daga hátíðarinnar, sem var það mesta í vestur-Japan.

Aðgengi.

Hofið er við JR Nara Line Inari-lestarstöðina, sem tekur 5 mínútur að komast til með lest frá Kyoto lestarstöðinni. Það er líka í göngufjarlægð frá Fushimi-Inari lestarstöðinni á aðalbraut Keihan Electric Railway.
Alex Ferris

Alex Ferris (fæddur Alexander Ferris 23. apríl, 1997) er kanadískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í RV, The Time Traveler´s Wife og Diary of a Wimpy Kid.

Einkalíf.

Ferris fæddist í Vancouver, Bresku Kólumbíu.

Ferill.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Ferris var árið 2004 í sjónvarpsmyndinni "The Five People You Meet in Heaven". Síðan þá hefur hann komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við Stargate SG-1, Supernatural, The L Word, Smallville, Eureka og Cedar Cove.

Ferris talaði inn á fyrir persónuna TD í teiknimyndaþættinum Martha Speaks frá 2008-2014.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Ferris var árið 2006 í RV. Síðan þá hefur hann komið fram í kvikmyndum á borð við , Memory, The Invisible og Tooth Fairy.

Árið 2009 lék Ferris yngri útgáfuna af persónunni Henry sem Eric Bana lék, í kvikmyndinni The Time Traveler´s Wife. Síðan árið 2010 lék hann persónuna Collin í unglingamyndinni Diary of a Wimpy Kid.

Verðlaun og tilnefningar.

Young Artist verðlaunin
Fyrir framan annað fólk

Fyrir framan annað fólk er fjórða kvikmynd Óskars Jónassonar og var frumsýnd 8. apríl 2016. Hún er gamanmynd og 90 mínútur á lengd. Með aðalhlutverk fara Snorri Engilbertsson, Hafdís Helga Helgadóttir, Svandís Dóra Einarsdóttir, Ingvar Eggert Sigurðsson, Pálmi Gestsson og Hilmir Snær Guðnason.
Le Pont sur le Mississipi

Le pont sur le Mississipi (íslenska: "Brúin yfir Mississippi") eftir belgíska teiknarann Morris (Maurice de Bevere) og höfundana Jean Léturgie og Xavier Fauche er 63. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1994 og hefur ekki verið gefin út á íslensku.

Söguþráður.

Árið 1868 hefur Mississippifljót ekki verið brúað milli bæjanna St. Louis og Illinoistown. Bæjarstjórinn Bat Cayman er hæstánægður með ástand mála þar sem hann rekur sjálfur einu ferjuna sem siglir milli bæjanna og gín yfir öllu atvinnulífi á svæðinu í slagtogi með bróður sínum Dick Cayman. Þegar forseti Bandaríkjanna fær verkfræðinginn James Eads til að ráðast í smíði brúar milli bæjanna er veldi Caymanbræðra ógnað og þeir leita allra ráða til að spilla fyrir brúarsmíðinni. Lukku Láki kemur Eads til aðstoðar og veitir ekki af þar sem Cayman bræður svífast einskis í tilraunum sínum til að koma í veg fyrir að Eads nái að ljúka verkinu.
Flosi Þorgeirsson

Flosi Þorgeirsson (f. 1968) er sagnfræðingur og gítarleikari hljómsveitarinnar HAM. Flosi hlaut BA próf í sagnfræði vorið 2014 og fjallaði lokaritgerð hans um átök íslenskra og breskra skipa í Þorskastríðinu á 8. áratugnum. Flosi stundar nú MA nám í sagnfræði við Háskóla Íslands. Þess má geta að Flosi er áhugamaður um leiklist og hefur starfað með Leikfélaginu Hugleik.

Flosi hóf hlaðvarpið "Draugar fortíðar" árið 2020 þar sem hann leitast við að fræða almenning um sagnfræðileg málefni.
Þokkareynir

Þokkareynir er reynitegund.

Lýsing.

Þokkareynir verður 4–10 m hár. Blöðin eru tiltölulega breið; þau eru grunnt sepótt, minna en ¼ inn að aðaltauginni. Að neðan eru þau hærð, og þau hafa 9 -11 pör af taugum. Blómin hafa rauðleita frjóhnappa. Berin eru um 10mm löng og 8mm breið, slétt, dökkrauð og með greinilegum loftaugum.

Útbreiðsla.

Þokkareynir finnst einungis í Noregi og finnst villtur með suðvesturströndinni frá Lindesnes til Egersund. Hann hefur villst úr ræktun annarsstaðar. Tegundin er fjórlitna og fjölgar sér með geldæxlun (apomiksis). Hann hefur líklega komið fram við blöndun Gráreynis (Sorbus hybrida) við Norðmannsreyni (Sorbus norvegica).
P. C. Knudtzon

P.C. Knudtzon (19. mars 1789- 17. nóvember 1864) var stórkaupmaður og athafnamaður í Reykjavík og í Kaupmannahöfn. Hann fæddist í Kristiansund og ólst upp í Slésvík og fluttist með fjölskyldu sinni árið 1780 til Noregs. Faðir hans Nikolai Henrik Knudtzon var einn umsvifamesti kaupmaðurinn í Kristiansund um 1800. P.C. Knudtzon var tvíkvæntur, fyrri kona hans var frænka hans Marie Thomsen (1.10.1788-25.7.1831) og seinni kona hans var Lucinde Gotschalck (17.3.1818-12.12.1888). Hann erfði Norðborgarverslun tengdaföður síns Thomsens kaupmanns frá Als. Peter Christian Knudtzon var kallaður grossérinn og var ásamt Carl Franz Siemsen og Ditlev Thomsen í hópi umsvifamestu kaupmanna í Reykjavík kringum 1815.

Knudtzon lét reisa tvær myllur í Reykjavík til að mala rúgmjöl. Var önnur þeirra reist árið 1830 við Hólavelli (Suðurgötu 20) en hin sem var kölluð hollenska myllan reist á horni Bakarastígs, (nú Bankastræti) og Þingholtsstrætis árið 1847. Hólavallamyllan var rifin um 1880 og hollenska myllan árið 1902. Árið 1892 keypti Jón Þórðarson kaupmaður lóðina það sem hollenska myllan stóð og reisti á henni hús úr grágrýti sem er Þingholtsstræti 1. Knudtzon kom bökunarofni fyrir í einni af húsum sínum í Þingholtinu og fékk til landsins bakara af þýskum ættum sem hét Tönnies Daniel Bernhöft og var fæddur árið 1797. Bernhöft veitti bakaríinu forstöðu og keypti það seinna.

Knudtzon keypti Krýsuvík árið 1833 og seldi aftur 1835 en fyrirætlanir munu hafa verið um að vinna þar brennistein.

Jón Sigurðsson flutti til Reykjavíkur 1829 og bjó hjá föðurbróður sínum Einari Jónssyn borgara en Einar var verslunarstjóri hjá P. C. Knudtzon. Jón var búðarstrákur hjá frænda sínum í eitt ár. Sumarið 1840 stóð Jón Sigurðsson í ritdeilu á síðum Kaupmannahafnarblaða við P. C. Knudtzon, þar sem Jón krafðist fullkomins verslunarfrelsis fyrir íslendinga og voru það fyrstu pólitísku afskipti Jóns.

Sonur Knudtzon tók við versluninni en seldi Landsbankanum eigurnar á Íslandi 1895.
Hertzsprung-Russell-línuritið

Hertzsprung-Russell-línuritið, eða HR-línurit, er dreifirit sem flokkar stjörnur eftir sýndarbirtu, hitastigi, ljósafli og lit. Að öllu jöfnu er „birtustig/ljósafl“ sett á y-ás þess „hitastig/litur“ á x-áss þess. Grafið kortleggur hverja stjörnu fyrir sig. Á grafinu er áberandi lina sem gengur þvert yfir það. Sú lína kallast „meginröð“ grafsins og eru langflestar stjörnur á þeirri línu, yfir 90%. Á meginröð dvelja stjörnur sem mest á æviskeiði sínu á meðan þær breyta vetni í helíum. Sólin okkar er á meginröð og kallast G2V-stjarna. HR-línuritið var búið til af Ejnar Hertzsprung og Henry Norris Russell árið 1910 og breytti miklu hvað varðaði sýn manna á æviskeið stjarna jafnt sem heimsmynd stjarneðlisfræðinnar.

Margar gerðir eru af HR-línuritinu. Enn eru ekki til skýrar reglur varðandi staðlað HR-línurit en líkt og áður hefur verið nefnt er viðurkendasti staðallinn að hitastig sé á x-ás þess og ljósafl á y-ás. Einnig eru tengsl á milli massa stjarna og staðsetningu þeirra á HR-línuritinu. Massi stjarna er oft settur upp sem hlutfall af massa sólar með skálínum á grafi.

Nokkrir hópar eru á dreifiritinu. Líkt og sést á mynd eru hvítir dvergar aðskildir meginröðinni. Þeir hafa sína eigin litrófsflokkun sem nefnist "WD" (e. "white dwarf"). Aðrir hópar eru til dæmis risarnir. Efst á HR-ritinu eru reginrisar (e. "supergiants") og eftir á þeim koma risar. Til eru gerðir af HR-ritinu sem hafa einnig stað fyrir "bjarta risa" og "undirmálsstjörnur."