arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Orange

Orange er franskt fjarskiptafyrirtæki. Í lok árs 2019 höfðu fyrirtækin næstum 266 milljónir viðskiptavina um allan heim, tölur umfram þær sem voru birtar árið 2018. Árið 2019 er fyrirtækið leiðandi eða annar rekstraraðili í 75% Evrópulanda þar sem það er stofnað. lönd í Afríku og Miðausturlöndum.
Teleperformance

Teleperformance er alþjóðlegt fyrirtæki af frönskum uppruna. Sem leiðandi á heimsvísu í símaverum hefur það verið fjölbreytt síðan 2017 og bætt við fjölrása stjórnun viðskiptatengsla, útvistunarþjónustu á bakvið skrifstofu og hófsemi á samfélagsmiðlum.

Hjá hópnum starfa yfir 383.000 manns og veltu 5.732 milljörðum evra árið 2020. Það hefur verið skráð í CAC 40 síðan í júní 2020.
Listakosning

Listakosning er kosningaaðferð í hlutfallskosningum sem gengur út á það að stjórnmálaflokkar bjóði fram lista af frambjóðendum. Kjósandinn velur sér lista og hlutfallsleg skipting atkvæða á milli framboðslistanna ræður því hversu margir frambjóðendur af hverjum lista ná kjöri. Listakosning í einhverri mynd er notuð í fjölmörgum löndum um allan heim til að kjósa löggjafarþing og sveitarstjórnir og aðferðin er stundum einnig notuð til að kjósa stjórnir í fyrirtækjum eða félagasamtökum. Í sumum löndum (t.d. Þýskaland og Nýja-Sjáland) fer listakosning fram samhliða kosningum í einmenningskjördæmum.

Misjafnt er hversu mikil áhrif kjósendum býðst að hafa á gengi einstakra frambjóðenda á framboðslistum. Í sumum löndum (t.d. Ísrael) ráða stjórnmálaflokkar alfarið röð frambjóðenda á listunum og kjósendur hafa ekki möguleika að hafa áhrif á hana en í öðrum löndum (t.d. Sviss) geta kjósendur dreift atkvæði sínu á einstaka frambjóðendur og geta valið frambjóðendur þvert á framboðslistana. Á Íslandi er fræðilega mögulegt fyrir kjósendur að hafa áhrif á röð frambjóðenda á framboðslistum með því að breyta röðuninni sem fram kemur á kjörseðlinum eða með því að strika einstaka frambjóðendur út. Yfirleitt eru slíkar breytingar þó of fáar til að breyta röð frambjóðenda á listunum.

Úthlutun sæta til framboðslistanna getur farið eftir ýmsum reiknireglum. Algengust er D'Hondt-reglan og ýmist tilbrigði við hana en einnig eru til reglur um stærstu leifar.
Adíel

Adíel er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Strandsýprus

Strandsýprus (fræðiheiti: "Cupressus bakeri") er barrtré í Cupressaceae (Einiætt), frá Bandaríkjunum (norður Kaliforníu og suðvestur Oregon).
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1952

Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1952 fóru fram þriðjudaginn 4. nóvember 1952. Dwight D. Eisenhower forseti Columbia-háskóla og Richard Nixon öldungadeildarþingmaður fyrir Kaliforníu unnu sigur á Adlai Stevenson fylkisstjóra Illinois og John Sparkman öldungadeildarþingmanni fyrir Alabama.
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2022

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2022 verður haldin í Ítalíu árið 2022 eftir að ítalska hljómsveitin Måneskin vann keppnina með lagið "Zitte e buoni" í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2021.

Rússlandi var vikið úr keppni vegna innrásar þess í Úkraínu.
Aðalráður

Aðalráður er íslenskt karlmannsnafn.
Juniperus deppeana

Juniperus deppeana er tegund af barrtré í einisætt. Upprunninn frá Mexíkó og suðurvesturhluta Bandaríkjanna. Hún skiptist í nokkrar undirtegundir, en ekki er eining um margar þeirra, hvort þær séu afbrigði eða sjálfstæðar tegundir (t.d. Juniperus deppeana var. gamboana).
Heyrnarfræðingur

Heyrnarfræðingur er starfsgrein sem felur í sér samþætta notkun tækni-, atferlisvísinda og læknisfræðilegrar þekkingar á sviði heyrnar. Viðfangsefnið tekur bæði til fólks og tækni og heyrnarfræðingur vinnur bæði með tæknilegar og kennslufræðilegar lausnir til að bæta heyrn hjá heyrnarskertu fólki.

Starfið felur meðal annars í sér heyrnarannsóknir, prófun hjálpartækja og fræðslu hvernig hægt er að koma í veg fyrir heyrnarskaða til dæmis á vinnustöðum og í opinberu umhverfi.

Starfið felur aðallega í sér rannsókn á heyrn með heyrnarmælingum í greiningarskyni eða sem grunnur að endurhæfingu, viðtölum og endurhæfingu heyrnarskertra þar sem þættir eins og heyrnaráðgjöf, úthlutun hjálpartækja og mat á þörfum fyrir frekari aðstoð eru innifalin.

Háskólapróf.

Grunnnám í er í dag (2021) 180 einingar og felur í sér þriggja ára nám í fullu námi. Grunnmenntunin leiðir til faglegra réttinda og umsókn um starfsleyfi fer fram hjá Landlæknisembættinu. Á sama tíma fæst akademísk BS gráða. Hægt er að fara í meistaranáms í heyrnarfræði og einnig tækifæri til að sækja um doktorsnám. Heyrnarfræðistéttin er þverfagleg og menntunin nær til heyrnarfræði (nám í heyrn), læknisfræði, tækni og kennslufræði.

Heyrnarfræðingar á Íslandi.

Á Íslandi eru heyrnarfræðingar löggilt heilbrigðisstétt þar sem krafa er gerð um 3 ára háskólamenntun, BSc. Heyrnarfræðingar sjá um greiningu á heyrnarskerðingu og úthlutn heyrnartækja til þeirra sem þess þurfa.

Flestir heyrnarfræðingar á Íslandi hafa sótt sitt nám til Norðurlandanna. Önnur stór lönd á sviðið náms í heyrnarfærði eru Bandaríkin og Bretland.
Stephen Jay Gould

Stephen Jay Gould (10. september 1941 - 20. maí 2002) var bandarískur steingervingafræðingur, þróunarlíffræðingur og vísindasagnfræðingur. Hann var einn áhrifamesti og víðlesnasti höfundur vísindarita fyrir almenning af sinni kynslóð. Gould eyddi stærstum hluta starfsferils síns við Harvard-háskóla og við Bandaríska náttúrugripasafnið í New York. Árið 1996 var Gould ráðinn Vincent Astor-gestaprófessor í líffræði við New York-háskóla þar sem hann skipti tíma sínum milli New York og Harvard.

Mikilvægasta framlag Goulds til þróunarlíffræðinnar var kenningin um markað jafnvægi sem hann þróaði ásamt Niles Eldredge árið 1972. Kenningin gengur út á að mest af þróuninni einkennist af löngum tímabilum stöðugleika, sem við og við markast af stuttum tímabilum örra tegundarmyndana. Kenningunni var stillt upp sem andstæðu tegundasamfellu, þeirri vinsælu hugmynd að þróunin einkennist af reglubundnum og stöðugum breytingum steingervinga.

Flestar vettvangsrannsóknir Gould voru gerðar á landsniglaættkvíslunum "Poecilozonites" og "Cerion". Hann lagði einnig af mörkum til þróunarfræðilegrar þroskunarlíffræði og hlaut almenna viðurkenningu fyrir bók sína "Ontogeny and Phylogeny" frá 1977. Hugmyndir hans um þróunarkenninguna voru andstæðar strangri valhyggju, félagslíffræði eins og hún beindist að mönnum, og þróunarsálfræði. Hann beitti sér gegn sköpunarhyggju og lagði til að vísindi og trúarbrögð yrðu talin tvö aðskilin svið þar sem sérfræðiþekking þeirra skaraðist ekki.

Gould var aðallega þekktur meðal almennings fyrir 300 vinsælar ritgerðir sem birtust í tímaritinu "Natural History" og fjölmargar bækur skrifaðar bæði fyrir sérfræðinga og almenning. Í apríl 2000 var hann útnefndur „lifandi goðsögn“ af Bandaríska þjóðbókasafninu.
Alfreð

Alfreð er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Fáni Brasilíu

Fáni Brasilíu er grænn með stórum gulum tígul í miðjunni. Í tíglinum er blár hringur með 27 hvítum stjörnum í fimm ólíkum stærðum ásamt hvítum borða sem liggur yfir hringflötinn.

Á hvíta borðanum eru einkunarorð Brasilíu ritað með grænum, "Ordem e Progresso" sem merkir „reglusemi og framför“.

Stjörnurnar 27 tákna fylkin í landinu. Þar sem fylkjunum hefur fjölgað frá lýðveldisstofnun, hefur stjörnunum í fánanum ennfremur fjölgað frá 21 - 27.

Fáninn var tekinn í notkun formlega 19. nóvember 1889. Teikning fánans eða hönnun er eignuð Raimundo Teixeira Mendes með smá aðstoð frá Miguel Lemos og Manuel Pereira Reis. Aðeins hafa verið gerðar minniháttar breytingar á fánanum frá 19. nóvember 1889.

Áður en núverandi fáni var tekinn í notkun höfðu lýðveldissinnar notað annan fána sem var undir áhrifum frá þeim bandaríska.

Sá fáni var aðeins í formlegri notkun í 4 daga, 15. nóvember til 19. nóvember 1889, en var síðan grunnurinn að fána fylkisins Goiá'.
Tíbeteinir

Tíbeteinir (fræðiheiti: "Juniperus tibetica") er tegund barrtrés af einisætt. Hann er ættaður frá vesturhluta Kína (Gansu, Qinghai, Sichuan og Tíbet).
Baht

Baht (thb) er gjaldmiðillinn í Tælandi. 1 baht er skipt upp í 100 "satang".

Bæði seðlar og mynt er með á annarri hliðinni mynd af konunginum, frá 2016 Vajiralongkorn, Rama X af Thailand

Hægt er að fá klink eða mynt í 25 og 50 satang, og 1, 2, 5, 10 baht.&lt;br&gt;

Seðlar fást með: 20, 50, 100, 500 og 1000 baht.

Uprunalega var baht tiltekin vigt, og var fyrst miðað við magn af hrísgrjónum en síðar af silfri.

Tælendingar nota ennþá mikið reiðufé fremur en greiðslukort.
Hamearis lucina

Hamearis lucina er skordýr af ætt hreisturvængja ("Lepidoptera"). Það er frá mið- og suður-Evrópu, frá Bretlandi til Balkanskaga. Grænar lirfurnar nærast ekki ef hiti fer niður fyrir 11°C, eða ef bleyta er. Kjörfæða eru hinar ýmsu tegundir lykla, helst blaðstórar.
Anes

Anes er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
USMCA

Samningur Bandaríkjanna, Mexíkó og Kanada (enska: "United States-Mexico-Canada Agreement" eða USMCA) er fríverslunarsamningur milli Bandaríkjanna, Mexíkó og Kanada, undirritaður 2018, sem tók við af Fríverslunarsamningi Norður-Ameríku frá 1994. Samningurinn er stundum nefndur NAFTA 2.0 eða nýi NAFTA því hann inniheldur mikið af því sama og eldri samningurinn með uppfærslum.
Fyrning

Fyrning er þegar krafa glatar lögvernduðum áhrifum sínum. Þrátt fyrir að krafa fyrnist er skuldara enn þá heimilt að greiða inn á hana en hún helst samt fyrnd samt sem áður.

Fyrningarfrestur.

Hinn almenni fyrningarfrestur í íslenskum rétti er fjögur ár. Fyrningarfresturinn getur svo framlengst, meðal annars með afborgun skuldara inn á kröfuna, viðurkenningu hennar af hálfu dómstóla, og einnig viðurkenningu skuldarans sjálfs.

Samkvæmt sérreglum um peningalán og kröfur á grundvelli skuldabréfa er fyrningarfrestur á höfuðstól þeirra 10 ár, en almennur fjögurra ára fyrningarfrestur er á vöxtum og eftir atvikum verðbótum af slíkum kröfum.

Með bráðabirgðaákvæði í lögum um vexti og verðtryggingu sem var sett í kjölfar úrlausna dómstóla árið 2010 og síðar framlengt var uppgjörskröfum vegna ólögmætrar gengistryggingar settur sérstakur fyrningarfestur til 16. júní 2018.

Vegna gjaldþrotaskipta einstaklinga gildir sú sérregla að við skiptalok hefst tveggja ára fyrningarfrestur allra krafna sem féllu undir gjaldþrotaskiptin, sem er ekki hægt að framlengja nema með málshöfðun til viðurkenningar á fyrningarslitum.

Í íslenskum rétti fellur krafan niður við lok fyrningarfrests en í sumum réttarkerfum lifir krafan áfram en kröfuhafinn glatar möguleika sínum á að innheimta hana með aðstoð hins opinbera, þ.m.t. gegnum dómstóla.
Aleochara andensis

Aleochara andensis er bjöllutegund sem var fyrst lýst af Roberto Pace, 2008.
Ebrahim Raisi

Sayyid Ebrahim Raisol-Sadati (persneska: سید ابراهیم رئیس‌الساداتی‎; f. 14. desember 1960) er íranskur íhaldssamur stjórnmálamaður og dómari sem er núverandi forseti Írans. Hann var kjörinn í forsetakosningum árið 2021 og tók við af Hassan Rouhani í embættinu þann 3. ágúst.

Sem dómari hefur Raisi verið bendlaður við aftökur á pólitískum föngum á níunda áratuginum. Talið er að hann hafi ásamt þremur öðrum dómurum skipað um 5.000 aftökur. Raisi sætir persónulegum efnahagslegum refsiaðgerðum af hálfu Bandaríkjanna vegna ábyrgðar hans á aftökunum. Andstæðingar hans hafa gefið honum viðurnefnið „slátrarinn frá Teheran“.

Raisi er tryggur stuðningsmaður Ali Khamenei, æðstaklerks Írans, og hefur verið nefndur sem hugsanlegur arftaki hans. Raisi bauð sig fram til forseta árið 2017 en tapaði fyrir sitjandi forsetanum Hassan Rouhani, sem var talinn ívið hófsamari og umbótasinnaðari. Raisi hlaut um 38% atkvæðanna á móti 57% sem Rouhani hlaut. Eftir ósigur sinn í kosningunum var Raisi útnefndur forseti íranska hæstaréttarins.

Raisi bauð sig aftur fram til forseta árið 2021. Í kosningunum hafnaði verndararáð Írans miklum meirihluta umsókna um forsetaframboð og því álitu margir að ríkisstjórnin hefði í reynd búið svo um hnútana að Raisi myndi vinna. Margir frjálslyndir Íranir sniðgengu kosningarnar í mótmælaskyni. Kjörsókn í kosningunum var mjög léleg en Raisi vann sigur með rúmum helmingi greiddra atkvæða.
Giannis Antetokounmpo

Giannis Sina Ugo Antetokounmpo (fæddur árið 1994) er grískur körfuknattleiksmaður sem spilar með Milwaukee Bucks.

Hann hefur verið kallaður "gríska undrið" eða "Greek Freak" og hefur unnið til tveggja MVP (Most valuable player) titla í NBA-deildinni

2019 og 2020, og varð ásamt Kareem Abdul-Jabbar og LeBron James sem einn af leikmönnum sem hafa unnið til þessa verðlauna fyrir 26 ára aldur. Antetokounmpo vann einnig verðlaunin varnarmaður ársins 2020 og varð sá eini ásamt Michael Jordan (1988) og Hakeem Olajuwon (1994) til að hreppa þann titil með MVP sama ár. Að auki hefur hann verið valinn 5 sinnum í NBA-stjörnuleikinn.

Giannis leiddi Bucks til úrslita NBA 2021 þegar liðið vann Phoenix Suns 4-2. Hann var valinn MVP í úrslitum og skoraði 50 stig í lokaleiknum.

Antetokounmpo er sonur nígerískra innflytjenda í Grikklandi. Hann á fjóra bræður og spila tveir þeirra, Kostas og Thanasis í NBA. Fjölskyldan flutti til Milwaukee þegar hann hóf að spila með Bucks, 18 ára að aldri.
Arilíus

Arilíus er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Vangildisbætur

Vangildisbætur er nálgun við útreikning skaðabóta sem eiga að setja kröfuhafa í sömu stöðu fjárhagslega eins og hann hefði aldrei gert viðkomandi samning. Meðal kostnaðarliða sem kröfuhafinn gæti fengið bættan með þessum hætti er kostnaður við samningsgerð, kostnað vegna samningsslitanna sjálfra, innkaupsverð sérhæfs búnaðar sem hann hefði ella ekki keypt, gjöld sem ekki fást endurgreidd, og missir hagnaðar vegna annarra samninga sem hann náði ekki að efna eða gera af þeim sökum.
Málsforræðisreglan

Málsforræðisreglan er meginregla í einkamálaréttarfari felur í sér að málsaðilar geta ráðstafað sakarefni sínu og hagað málsmeðferð sinni að vild, að gættum undantekningum. Meðal þeirra atriða sem málsaðilar geta stjórnað er hvort mál sé höfðað, hvaða dómkröfur þau setja fram fyrir sitt leyti, hverjum sé stefnt af sinni hálfu, og hvort viðkomandi falli frá sinni dómkröfu. Einhverjar undantekningar eru á meginreglunni með heimild þriðju aðila til að stefna sér inn í málið með því að sækjast eftir meðalgönguaðild.
Peter Freuchen

Lorenz Peter Elfred Freuchen (20 febrúar 1886 – 2 september 1957) var danskur landkönnuður, rithöfundur, fréttamaður og mannfræðingur. Hann er helst þekktur fyrir hlut sinn í heimskautaleiðangri Knud Rasmussen (Thule leiðangurinn).

Æviferill.

Petar fæddist í Nykøbing Falster, Danmörku, sonur Anne Petrine Frederikke (Rasmussen; 1862–1945) og Lorentz Benzon Freuchen (1859–1927).

Peter Freuchen var skírður í kirkju bæjarins. Hann stundaði læknisfræði við Kaupnammahafnarháskóla um tíma, en fannst námið ekki eiga við sig.

Hann fór í sína fyrstu Grænlandsferð á árin 1906-08 sem næstyngsti meðlimur "Danmark-ekspeditionen" til norðaustur Grænlands. Þar var hann aðstoðarmaður Alfred Wegener.

Hann giftist þrisvar. Fyrsta kona (gift 1911) hans var Navarana Mequpaluk, en hún lést úr inflúensu 1921. Þau áttu saman tvö börn: Mequsaq Avataq Igimaqssusuktoranguapaluk (1916 - um. 1962) og Pipaluk Jette Tukuminguaq Kasaluk Palika Hager (1918–1999)).

Önnur kona hans var Magdalene Vang Lauridsen (1881–1960), dóttir Johannes Peter Lauridsen (1847-1920), dansks viðskiptamanns og forstjóra Danmarks Nationalbank. Þau giftust 1924 og skildu 1944 og varð ekki barna auðið.

Þriðja kona hans (gift 1945) var Dagmar Cohn (1907–1991).

Frá 1926 til 1940, átti Peter Freuchen eyjuna Enehoje í Nakskov Fjord. Á þessum tíma ritaði hann margar bækur og greinar. Eyjan hefur verið óbyggð síðan 2000 og er hluti af Nakskov-friðunarsvæðinu..

Hann var einnig leiðbeinandi og handritshöfundur í myndum um heimskautasvæðin.

Í seinni heimsstyrjöldinni var hann virkur í dönsku andspyrnuhreyfingunni og var á endanum handtekinn og dæmdur til dauða af nasistum. Honum tókst þó að flýja til Svíþjóðar og þaðan til Bandaríkjanna. Svo mjög var honum í nöp við kynþáttafordóma að hann þóttist vera af gyðingaættum ef einhver í félagsskapnum var talinn andsemitískur.

Útgefin rit á íslensku.

Auk þess eru enn fjöldi bóka eftir Peter óþýddar.
Ingó Árnason

Ingó Árnason (Ingólfur Níels Árnason) fæddur 23 febrúar 1971, er íslenskur leikstjóri. Hann útskrifaðist frá Ítalska leiklistarháskólanum Accademia Nazionale D’arte Drammatica – Silvio D’Amico í Róm árið 1999, sem leikstjóri með sérhæfingu í óperuleikstjórnun. Hann hefur unnið sem aðstoðarmaður leikstjóra við óperuhúsin í Róm og Palermo. Ingólfur þýddi og leikstýrði fyrstu uppfærlunni á Karíusi og Baktusi eftir T. Egner á Ítalíu. Hjá Íslensku óperunni hefur hann leikstýrt Rakaranum frá Sevilla eftir Rossini , Brúðkaupi Fígarós eftir Mozart, Apótekaranum eftir Haydn, Suor Angelica og Gianni Schicchi eftir Puccini., hann starfaði sem fræðslustjóri Íslensku óperunnar í 2 ár.

Einnig hefur Ingólfur leikstýrt nokkrum útvarpleikritum hjá Útvarpsleikhúsinu og var tilnefndur til Grímunnar 2006 fyrir leikritið Ómerktur ópus í c-moll eftir Karl Ágúst Úlfsson.

Ingólfur stýrði um árabil leikhópnum MAS sem er leikhópur fólks með þroskahömlun.

Hann hefur leikstýrt Stræti hjá Nemendaleikhúsinu, Ráðalausir menn í Tjarnarbíói og Bugsy Malone hjá Leikfélagi Keflavíkur. Ingólfur var formaður félags leikstjóra í um 2 ár og í stjórn Bandalags íslenskra listamanna. Ingólfur er einn af stofnendum og listrænn stjórnandi leikhópsins Hr.Níels og leikstýrði nýrri íslenskri óperu HEL á Listahátíð 2009 í samstarfi við Íslensku óperuna og CAPUT hópinn.
Hulu

Hulu er bandarísk streymisveita. Hún er í eign Walt Disney fyrirtækisins sem rekur einnig streymisveituna Disney+. Hulu hefur um það bil 40 milljón notendur. Hulu hóf störf árið 2007. Þjónusta Hulu er ekki fáanleg á Íslandi eða öllu heldur í einhverju landi fyrir utan Bandaríkin en árið 2020 opnaði Disney+ á heimsvísu og Íslandi sem átti að koma í staðinn fyrir Hulu.
Sönnunarfærsla

Sönnunarfærsla er ferlið við framlagningu sönnunargagna í dómsmáli, svo sem með skýrslutöku fyrir dómi eða framlagningu skjala. Tilgangur hennar er að sanna staðhæfingar um atburð eða staðreynd.
Arnfinnur

Arnfinnur er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Najib Razak

Najib Razak (f. 23. júlí 1953) var forsætisráðherra í Malasíu frá 2009 til 2018. Hann var sakfelldur árið 2020 fyrir 1MDB hneykslið.

Gagnrýni.

1MDB hneyksli.

Najib stofnaði fjárfestingasjóðinn 1MDB eftir að hann varð forsætisráðherra árið 2009, en að sögn fréttastofunnar "AFP" dró hann, ásamt fjölskyldu sinni og vinum, sér fé úr sjóðnum, meðal annars til kaupa á listaverkum og fasteignum í Bandaríkjunum.

Lögreglan í Malasíu handtók Najib vegna áskana um spillingu þann 3. júlí 2018. Najib er meðal annars sakaður um að hafa dregið að sér 700 milljónir dollara úr opinberum þróunarsjóði.

Þann 28. júlí 2020 var Najib sak­felldur fyrir peningaþvætti, mis­beitingu valds og um­boðs­svik en á­kærurnar gegn honum voru í sjö liðum og var hann sak­felldur í þeim öllum. Að því er kemur fram í frétt BBC um málið gæti Najib átt von á ára­tuga fangelsis­vist en þar til hann hefur á­frýjað dómnum mun hann ekki sitja í fangelsi.

Þann 8. desember 2021 var áfrýjun Najib gegn sakfellingunni vísað frá.
Aleochara verna

Aleochara verna er bjöllutegund sem finnst víða á norðurhveli, og er talin nýtast í baráttunni við kálflugu.
Arnold

Arnold er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þurrlendi

Þurrlendi, þurrt land, fast land eða einfaldlega land eru þeir hlutar af yfirborði Jarðar sem ekki eru undir yfirborði sjávar eða vatns. Þurrlendi þekur 29,2% af yfirborði Jarðar. Megnið af starfsemi mannsins fer fram á þurrlendi, eins og landbúnaður, föst búseta og nýting margra náttúruauðlinda. Uppruni lífs á Jörðinni var í sjónum og landplöntur og landdýr þróuðust út frá sjávargróðri og sjávardýrum.

Þar sem landið mætir sjónum eru strandsvæði. Skiptingin milli lands og sjávar er mönnum mjög mikilvæg. Lagaleg mörk geta verið breytileg eftir löndum. Hafræn mörk eru dæmi um pólitíska aðgreiningu. Í sumum tilvikum, eins og í votlendi, eru mörkin milli lands og sjávar óskýr. Mörkin geta líka verið breytileg eftir sjávarföllum og veðri.
Atlas (mannsnafn)

Atlas er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
HBO Max

HBO Max er bandarísk streymisveita. Hún opnaði þann 27. maí 2020. Hún er í eigu Warner Bros og HBO sjónvarpsstöðvarinnar. Hún kom í stað HBO Go þjónustunnar. Hún er sjöunda stærsta streymisveita heims. Hún mun opna á Íslandi árið 2022.

HBO tilkynnti í október 2018 að streymisveita væri væntanleg.

Á HBO Max má finna efni frá HBO, Warner Bros, Adult Swim, Bad Robot Productions, Boomerang, Cartoon Network, CNN, Crunchyroll, The Criterion Collection, Comedy Central, The CW, DC Entertainment, GKIDS, New Line Cinema, Rooster Teeth, Sky, TBS, TNT, TruTV, Turner Classic Movies, Turner Entertainment og Max orignal.
Vinci

Vinci getur átt við:
Ariel Henry

Ariel Henry (f. 6. nóvember 1949) er haítískur stjórnmálamaður. Hann er núverandi forsætisráðherra og starfandi forseti Haítí.

Æviágrip.

Ariel Henry nam læknisfræði og taugalífeðlisfræði við læknisfræðideild Háskólans í Montpellier. Hann varð síðar háskólaprófessor.

Eftir valdaránið gegn forsetanum Jean-Bertrand Aristide árið 2004 var Henry meðlimur í nefnd sem var falið að útnefna nýjan ríkisstjórnarleiðtoga.

Henry vann um skeið í heilbrigðisráðuneyti Haítí og varð síðan sjálfur heilbrigðisráðherra. Hann varð innanríkisráðherra í september 2015 og síðan félags- og vinnumálaráðherra frá september 2015 fram í mars 2016 á forsetatíð Michels Martelly.

Eftir afsögn Josephs Jouthe forsætisráðherra var Henry útnefndur forsætisráðherra Haítí þann 5. júlí 2021. Var þá áætlað að Henry myndi taka við embætti þann 7. júlí.

Þann 7. júlí 2021 var Jovenel Moïse forseti myrtur. Eftir dauða Moïse tók við óvissa um það hver væri lögmætur stjórnandi Haítí. Henry hafði verið útnefndur forsætisráðherra en hafði enn ekki tekið við embættinu. Starfandi og fráfarandi forsætisráðherrann Claude Joseph tók fyrst við forsetaembættinu og deildi við Henry um embættið.

Daginn eftir morðið á Moïse gerði Henry tilkall til þess að vera forsætisráðherra og starfandi forseti Haítí. Þann 9. júlí lýsti haítíska þingið þingforsetann Joseph Lambert starfandi forseta Haítí. Sú yfirlýsingin naut stuðnings nokkurra þingflokka, meðal annars PTHK-flokks Moïse. Ariel Henry var engu að síður staðfestur sem forsætisráðherra stuttu síðar. Að endingu var hætt við embættistöku Lamberts, sem hafði verið áætluð þann 10. júlí, vegna þrýstings frá Bandaríkjunum. Henry hafði stuðning Core Group, sem telur til sín Þýskaland, Brasilíu, Kanada, Spán, Bandaríkin, Frakkland, Evrópusambandið og fulltrúa Samtaka Ameríkuríkja og Sameinuðu þjóðanna.

Henry myndaði ríkisstjórn sína þann 19. júlí. Hann tók við embætti næsta dag.

Þann 14. ágúst 2021 skall 7,2 stiga jarðskjálfti á Haítí og olli að minnsta kosti 2.000 dauðsföllum. Henry lýsti yfir mánaðarlöngu neyðarástandi vegna hamfaranna.

Henry hefur verið vændur um að hafa átt hlut að máli í morðinu á Jovenel Moïse. Grunsemdirnar eru reistar á tengslum Henry við Joseph Félix Badio, sem er talinn hafa skipulagt morðið. Meðal annars sýna rakningar að Henry hringdi tvisvar í Badio, sem var staddur nærri forsetabústaðnum, kvöldið sem morðið á Moïse var framið. Starfsmenn saksóknara fóru fram á að Henry yrði ákærður vegna málsins en Henry lét reka saksóknarann og sagði ásakanirnar vera hávaða skapaðan í pólítískum tilgangi.
Fríholt

Fríholt, fender eða þybba er belgur sem hengdur er á síðu skips til að verja það hnjaski þegar lagt er að bryggju eða öðrum bátum. Í dag eru fríholt yfirleitt loftfylltir belgir úr gúmmílíki eða plasti, frauðplastkubbar eða bíldekk; en áður fyrr voru þau fléttuð úr reipum með sérstakri tækni til að skapa mjúkan stuðpúða. Tegund og stærð fríholta veltur á stærð og þyngd bátsins, tegund bryggju og sjávarföllum. Fríholtin eru tekin upp og geymd meðan skipið er á siglingu, og tekin fram þegar lagst er að bryggju. Þau eru stillt eftir hæð kantsins við skipshliðina, og fest með lausum hnút eða sleppihnút. Þegar lagt er að bryggju á minni bátum er algengt að einn eða fleiri bátsverjar hafi laus fríholt í hendi til að setja á milli þar sem báturinn kemur fyrst við kantinn.
Austmann

Austmann er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Fjalldalafífilslús

Fjalldalafífilslús (fræðiheiti: "Macrosiphum gei") er blaðlús sem lifir á fjölda jurtategunda, helst þó af rósaætt (t.d. Geum) og sveipjurtaætt.