arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Grímsvötn

Grímsvötn er virk eldstöð undir Vatnajökli austur af Grímsfjalli. Grímsvötn eru virkasta eldstöð landsins og hefur að öllum líkindum gosið oftar en hundrað sinnum frá landnámi og þar af þrettán sinnum síðan 1902. Eldstöðin er um 100km löng og 15 km breið. Við gos undir jökli á borð við Grímsvatnagos myndast iðulega móbergsstapar, en dæmi um slíkan er Herðubreið.

Nafnið Grímsvötn.

Í handritasafni Árna Magnússonar er saga af útilegumanni, sem Grímur hét og hafðist við hjá vötnum þeim, er síðan eru við hann kennd og kölluð Grímsvötn. Sagan, sem er flokkuð með tröllasögum og nefnist: "Sagan af Vestfjarðagrími", er prentuð í þjóðsagnasafni Jóns Árnasonar og mun nú af flestum talin uppspuni einn. Sagan segir að Grímur hafi orðið sekur vegna vígaferla og orðið að fara huldu höfði, en kona nokkur forspá vísaði honum að vötnunum og taldi að hann gæti lifað þar á veiðiskap. „Grímur fór sem honum var ráðlagt til vatnanna og gerði sér þar skála, laufskála úr skógi er þar var nógur, og tók að veiða í vötnunum.“ En risi nokkur bjó ásamt dóttur sinni í helli eigi allskammt þaðan, og stal hann veiði frá Grími. Lauk þessu svo, að Grímur drap risann og tók saman við dóttur hans.

Tímaröð gosa.

Gos á 20. og 21. öld: 1902, 1922, 1933, 1934, 1938, 1945, 1954, 1983, 1996, 1998, 2004 og 2011

Gosið 1998.

Gosið hófst 18. desember 1998 kl. 09:20 UTC+0, Þetta var í fyrsta skipti sem vísindamenn gátu fylgst með eldgosi undir stórum jökli.

Gosið 2004.

Hófst upp úr tíu að kvöldi 1. nóvember, greind voru ummerki eldgoss upp úr klukkan átta.

Gosið 2011.

Eldgos hófst upp úr kl. sjö að kvöldi 21. maí. Fyrstu ummerkja um hugsanlegt eldgos varð vart um hálfsex en þá mældist aukin skjálftavirkni á svæðinu. Strókur steig hátt og hratt í loft upp yfir Grímsvötnum og sást víða að eða allt frá Egilsstöðum til Selfoss. Strókurinn var fljótlega kominn yfir 20 km. Aska og eldingar sáust í mekkinum. Gosið sennilega það stærsta í Grímsvötnum í heila öld.

Tenglar.

Heitið.

[[Flokkur:Eldstöðvakerfi á Íslandi]]

[[Flokkur:Eldstöðvar undir jökli]]

[[Flokkur:Eldstöðvakerfi á Íslandi]]

[[Flokkur:Megineldstöðvar á Íslandi]]

[[Flokkur:Grímsvötn]]

[[Flokkur:Vatnajökull]]

[[Flokkur:Vatnajökulsþjóðgarður]]
1236

Árið 1236 (MCCXXXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
1243

Árið 1243 (MCCXLIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Karl Lehrs

Karl Lehrs (14. janúar 1802 – 9. júní 1878) var þýskur fornfræðingur.

Lehr fæddist í Königsberg. Hann var af gyðingaættum en varð kristinnar trúar árið 1822. Árið 1845 varð hann prófessor í grískri textafræði við háskólann í Königsberg og gegndi hann þeirri stöðu til æviloka.

Lehrs Hélt eindregið fram að "Ilíonskviða" væri verk eins höfundar.
Guðmundur Ólafsson (fornritafræðingur)

Guðmundur Ólafsson (fæddur 1652, dáinn 1695) var fornritafræðingur sem fæddist að Undirfelli í Austur-Húnavatnssýslu á Íslandi. Hann fluttist ungur til Svíþjóðar þar sem hann vann að þýðingum íslenskra fornrita á sænsku og latínu sem og umsjón útgáfna nokkurra fornrita. Hann tók saman íslenskt málsháttasafn, sem prentað var í Uppsölum árið 1930 og nefndist "Thēsaurus Adagiōrum" („Málsháttaorðabókin“ á latínu). Í handritasöfnum í Svíþjóð eru varðveittar miklar uppskriftir með hendi Guðmundar. Bróðir hans, Helgi, fékkst við söfnun íslenskra handrita handa fornritadeild Svíakonungs, og varð vel ágengt, að talið er.
Jonathan Dancy

Jonathan Peter Dancy (fæddur 8. maí 1946) er breskur heimspekingur sem fæst einkum við þekkingarfræði og siðfræði. Hann er prófessor í heimspeki við University of Reading og University of Texas í Austin.

Dancy hefur mikið fengist við þekkingarfræði skynjunar en hefur á síðari árum einnig fengist við siðfræði og athafnafræði. Hann heldur því fram að ástæður til athafna séu háðar samhengi.
Alfred Edward Taylor

Alfred Edward Taylor (22. desember 1869 – 31. október 1945) var breskur heimspekingur sem er þekktastur fyrir framlag sitt til trúarheimspeki, siðfræði og Platonsfræða. Hann var félagi í Bresku akademíunni og forseti Aristotelian Society frá 1928 til 1929.

Taylor hlaut menntun sína við Oxford-háskóla. Í upphafi ferils síns var hann undir miklum áhrifum frá bresku hughyggjunni.

Taylor er þekktur fyrir að halda því fram að nær allt sem Platon lagði Sókratesi í munn í samræðum sínum endurspegli raunveruleg viðhorf hins sögulega Sókratesar
H

H eða h (borið fram há) er 10. bókstafurinn í íslenska stafrófinu og sá 8. í því latneska.
S

S eða s (borið fram ess) er 22. bókstafurinn í íslenska stafrófinu og sá 19. í því latneska.
Hið íslenska fornleifafélag

Hið íslenzka fornleifafélag var stofnað í Reykjavík 8. október 1879.

Í lögum félagsins sem prentuð voru á sama ári segir meðal annars í fyrstu grein: „Ætlunarverk félagsins er að auka kunnáttu þjóðar vorrar með því að fræða almenning um fornleifar og sögulega þýðingu þeirra. Félagið heldur því til forngripasafnsins öllum þeim munum, er geta haft þýðing fyrir sögu vora og lífernisháttu á hinum liðna tíma, þannig að menn með safni þessu geti, að því leyti sem frekast má vera, rakið lífsferil þjóðar vorrar um hinar liðnu aldir. Að þessu styrkir og félagið með því að gefa út tímarit með fornfræðilegum ritgjörðum og skýrslum um aðgjörðir þess.“

"Árbók Hins íslenzka fornleifafélags" kom fyrst út árið 1881 og er enn gefin út árlega.

"Árbókin" og Fornleifafélagið eru nátengd Þjóðminjasafni Íslands. Starfsfólk safnsins skrifar mikið í árbókina, og þar er ársskýrsla safnsins birt.
1255

Árið 1255 (MCCLV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Kennslubók í sagnafræðinni fyrir viðvaninga

Kennslubók í sagnafræðinni fyrir viðvaninga eða einsog stendur á titilsíðu Kénnslu-Bók í Sagna-Frædinni fyrir Vidvanínga er sagnfræðirit eftir Johann Galletti. Þýðandi bókarinnar er Jón Espólín. Bókin er prentuð í Leirárgarði 1804.
1267

Árið 1267 (MCCLXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Gamla ríkið

Gamla ríkið er tímabil í sögu Egyptalands á 3. árþúsundinu f.Kr. eða frá þriðju til sjöttu konungsættarinnar sem áætlað er að hafi náð frá 2686 f.Kr. til 2134 f.Kr. Sumir Egyptalandsfræðingar telja sjöundu og áttundu konungsættirnar með Gamla ríkinu þar sem stjórnsýslumiðstöð ríkisins var áfram í Memfis á þeim tíma. Gamla ríkið var fyrsta tímabilið þar sem siðmenning í Nílardal náði hápunkti samfara pólitískum stöðugleika og samfelldri stjórn. Í kjölfar Gamla ríkisins kom fyrsta millitímabilið þar sem var stjórnarfarsleg upplausn samfara menningarlegri hnignun.

Höfuðborg ríkisins var Memfis sem Djoser gerði að höfuðborg sinni. Þekktustu menjarnar um Gamla ríkið eru pýramídarnir sem reistir voru sem grafhýsi konunga og miðstöðvar trúarathafna. Gamla ríkið er stundum kallað „Pýramídatímabilið“.
Apollonia Schwartzkopf

Apollonia Schwartzkopf (d. 1724) var norsk mektarkona sem kom til Íslands 1722 eftir að hafa kært Niels Fuhrmann fyrir heitrof. Hann var dæmdur til að eiga hana og bjó hún hjá honum að Bessastöðum uns hún andaðist þar úr undarlegum sjúkdómi. Danskar mæðgur, "Katrín" og "Karen Holm", sem dvöldu einnig hjá Fuhrmann, voru grunaðar um að hafa drepið Apolloniu með eitri en ekkert varð þó sannað við rannsókn. Skáldsaga Guðmundar Daníelssonar, "Hrafnhetta" (1958) og leikrit Þórunnar Sigurðardóttur, "Haustbrúður" (Þjóðleikhúsið 1989) fjalla um Apolloniu.

Að sögn verður vart við vofu hennar að Bessastöðum.
Pikkólína

Pikkólína er einkaritari Jóakims Aðalandar í teiknimyndablöðunum Andrés Önd. Hún birtist fyrst í sögunni "The Midas Touch" eftir Carl Barks, þó að þar hafi hún enn verið nafnlaus. Samkvæmt sögum eftir Don Rosa réðu systur Jóakims hana án hans vitundar árið 1909.
Ciechanów

Ciechanów er borg í miðhluta Póllands. Íbúar voru 45.947 árið 2005.
Einn dans við mig

Einn dans við mig er lag með Hemma Gunn af hljómplötu hans Frískur og fjörugur. Lagið er upprunalega eftir Belgann Plastic Bertrand og heitir "Ça plane pour moi".

Í texta lagsins segir frá manni sem kemur á skemmtistað klukkan tólf einsamall til í að tjútta svolítið og reyna að finna sér píu til að dansa við og jafnvel taka með sér heim.
Óseyri

Óseyri er löng sandeyri í Ölfusi, við suðurströnd Íslands, sem myndar ásamt Ölfusá stórt sjávarlón eða stöðuvatn. Eyrin dregur nafn sitt af ós árinnar og á austurenda hennar er brúin Óseyrarbrú sem vígð var 1989.

Uppgræðsla eyrinnar hófst á 20. öld og er hún nú klædd melgresi fjara á milli. Þar er einnig veitingastaðurinn Hafið Bláa með útsýni að landi og láði.
Chitipa

Chitipa eða Fort Hill er höfuðborg Chitipa-héraðs í Malaví. Hún er ekki langt frá landamærum Sambíu og Tansaníu.
Lilja (kvæði)

Lilja er helgikvæði sem Eysteinn Ásgrímsson munkur (bróðir Eysteinn) orti um miðja 14. öld. Kvæðið þótti bera af öðrum slíkum á sínum tíma og varð því til orðtakið „allir vildu Lilju kveðið hafa“ eða „Öll skáld vildu Lilju kveðið hafa".

Lilja er drápa með hrynhendum hætti, og hefur sá háttur hlotið nafnið Liljulag.
David Malcolm Lewis

David Malcolm Lewis (7. júní 1928 í London á Englandi – 12. júlí 1994 í Oxford á Englandi) var enskur fornfræðingur og prófessor í fornaldarsögu við Oxford-háskóla.

Hann nam fornfræði við Corpus Christi College í Oxford (MA) og Princeton-háskóla (Ph.D.). Hann var rannsóknarfélagi á Corpus Christi College 1954-1955, kenndi fornfræði og fornaldarsögu á Christ Church í Oxford 1955-1985 og var prófessor í fornaldarsögu við Oxford-háskóla 1985-1994.
Steinadalsheiði

Steinadalsheiði er stuttur fjallvegur á milli Gilsfjarðar og Kollafjarðar á Ströndum, milli bæjanna Gilsfjarðarbrekku og Steinadals. Við Heiðarvatn á miðri heiðinni eru mót þriggja sýslna - Strandasýslu, Austur-Barðastrandasýslu og Dalasýslu.

Sumarvegur liggur um Steinadalsheiði, sem hefur nú vegnúmerið 690 (var númer 69 fram til 1994). Á árunum 1933-48 var sá vegur aðalleiðin milli Hólmavíkur og annarra landshluta. Akvegurinn norður Strandir leysti hann af hólmi þegar hann var tekinn í notkun árið 1948.

Á Þorláksmessu árið 1929 varð ungur maður úti á Steinadalsheiði, eftir að hafa lent í snjóflóði á Brekkudal, sem liggur að heiðinni að vestan.
Þrakía

Þrakía (gríska: "Θρᾴκη") var í fornöld heiti á ríki sem náði yfir mestan hluta þess sem nú er Búlgaría, norðausturhluti Grikklands og hluti Evrópuhluta Tyrklands auk austurhluta bæði núverandi Serbíu og Makedóníu. Þrakverjar tóku snemma upp siði nágranna sinna Grikkja, en voru álitnir barbarar af hinum síðarnefndu þar sem þeir töluðu ekki grísku sem móðurmál.

Í dag er Þrakía heiti á landsvæði sem nær yfir suðurhluta Búlgaríu (Norður-Þrakía), norðausturhluta Grikklands (Vestur-Þrakía) og Evrópuhluta Tyrklands (Austur-Þrakía).
Konungsríkið Íbería

Kákasus-Íbería er svæði í austur- og suðurhluti Georgíu. Íbería var nafn sem Forn-Grikkir gáfu svæði því sem konungsdæmið Kartli spannaði yfir. Hugtakið Kákasus-Íbería er notað til að aðgreina það frá Íberíuskaga, þar sem Spánn og Portúgal eru nú.
Du Fu

Du Fu eða Tu Fu (12. febrúar 712 - 770) var kínverskt skáld. Ásamt Li Bai (Li Po), er hann oft nefndur besta kínverska skáldið.
Bob (hljómsveit)

Bob er íslensk hljómsveit skipuð þeim:

Haustið 2006 gaf hljómsveitin út frumburð sinn, plötuna dod qoq pop. Platan fékk góða dóma hjá Morgunblaðinu. Hljómsveitin hefur spilað á fjölda tónleika í gegnum tíðina og tóku þeir meðal annars þátt á íslensku tónlistarhátíðinni Iceland Airwaves haustið 2006. Árið 2010 gaf hljómsveitin út stuttskífuna Best of Breed.
Sjónvarpsfréttamaður ársins

Sjónvarpsfréttamann ársins var hluti af Edduverðlaunum á vegum ÍKSA en þau voru aðeins veitt þrisvar sinnum.
Alexander (aðgreining)

Alexander getur átt við eftirfarandi:
Kirkjuból (Steingrímsfirði)

Kirkjuból í Steingrímsfirði er jörð á Ströndum. Þar er nú rekin ferðaþjónusta. Fyrrum var kirkja á Kirkjubóli, en síðustu heimildir um hana eru frá 17. öld. Þar kvæntist Jón lærði Guðmundsson konu sinni árið 1600. Þarna var einnig þingstaður Kirkjubólshrepps fyrrum, en sá hreppur var árið 2002 sameinaður Hólmavíkurhrepp. Þekktur aftökustaður á Kirkjubóli er Lákaklettur.
Símonídes frá Keos

Símonídes frá Keos (um 556 f.Kr. – 469 f.Kr.) var forngrískt lýrískt skáld. Hann var einn af lýrísku skáldanna níu, sem fræðimenn í Alexandríu á hellenískum tíma töldu öðrum fremri.

Símonídesi samdi m.a. frægt kvæði um Spartverja þá er létu lífið í orrustunni við Laugaskörð:

Sem Steingrímur Thorsteinsson þýðir svo:

Þorleifur H. Bjarnason:

og Helgi Hálfdánarson:

eða
Arkílokkos

Arkílokkos (forngrísku: ) (um 680 f.Kr. – um 645 f.Kr.) var forngrískt skáld og ef til vill málaliði.

Lítið er vitað um ævi Arkílokkosar annað en það sem álykta má af kvæðum hans. Slíkar áyktanir eru þó varasamar. Arkílokkos fæddist á eynni Paros. Faðir hans Telesíkles flutti með fjölskylduna til nýlendunnar Þasos, samkvæmt fyrirmælum frá Véfréttarinnar í Delfí.

Arkílokkos lýsir sjálfum sér ef til vill sem hermanni:

Sagan hermir að Arkílokkos hafi verið rekinn úr Spörtu fyrir annað kvæði, þar sem hann kveðst hafa fórnað skildi sínum og flúið af hólmi.

Meðal varðveittra kvæða Arkílokkosar eru einnig nokkur klúr ljóð um samfarir og svallveislur.
1187

Árið 1187 (MCLXXXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin
Martialis

Marcus Valerius Martialis (1. mars 40 - um 102) var rómverskt skáld frá skattlandinu Hispaniu. Martialis samdi tólf bækur af eftirmælum, sem komu út í Róm á árunum 86 til 103, á valdatíma Domitíanusar, Nervu og Trajanusar. Eftirmælin eru stutt kvæði undir elegískum hætti, sem oftar en ekki fela í sér hnitmiðaða og hárbeitta ádeilu á bæði samfélag og samborgara.
Reykjarfjörður nyrðri

Reykjarfjörður nyrðri er kallaður svo til aðgreiningar frá Reykjarfirði í Árneshreppi. Hann fór í eyði árið 1959, en húsin standa enn og er vel við haldið. Það er sumarbyggð í Reykjarfirði en þangað koma afkomendur gömlu ábúendanna hvert vor og nýta hlunnindin langt fram á haust.

Í Reykjarfirði er hverasvæði og heitasta laugin er um 64 gráður. Þar er sundlaug sem byggð var árið 1938. Önnur hlunnindi sem fylgja jörðinni eru mikill rekaviður og seltaka. Mikla sögunarverksmiðju er að finna niðri við ströndina.

Í Reykjarfjörð gengur lengsti skriðjökullinn fram úr norðanverðum Drangajökli og frá honum kemur Reykjarfjarðarós sem er heitið á jökulánni sem fellur niður dalinn fram í Reykjarfjörð.

Ótal örnefni eru kunn í Reykjarfirði sem gefa til kynna að fleiri býli hafi verið þar á öldum áður, en lagst af vegna framskriðs jökulsins eða rennslisbreytinga óssins.

Vinsæl gönguleið er frá Reykjarfirði og suður Strandir í Ófeigsfjörð og einnig yfir Reykjarfjarðarháls norður til Þaralátursfjarðar og þaðan yfir Svartaskarð til Furufjarðar. Þar er komið inn á hinar eiginlegu Hornstrandir.

Í firðinum sunnanverðum er sæmileg flugbraut sem ábúendur halda við yfir sumarið.
27

Árið 27 (XXVII í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á miðvikudegi.
Magnús Stephensen (f. 1836)

Magnús Stephensen (18. október 1836 – 3. apríl 1917) var íslenskur dómari í landsyfirrétti, amtmaður í Suður- og Vesturamti og síðasti landshöfðingi landsins frá 1886 til 1904.

Ævi og störf.

Magnús Stephensen fæddist á Höfðabrekku í Skaftafellssýslu. Hann var af miklum embættismannaættum, faðir hans, afi og langafi voru sýslumaður, amtmaður og stiftamtmaður. Þrettán ára fór hann í Latínuskólann og útskrifaðist þaðan árið 1855. Lagaprófi lauk hann frá Kaupmannahöfn og starfaði um hríð við íslensku stjórnardeildina þar, uns hann var settur dómari árið 1870. Hann gegndi starfi amtmanns frá 1883 og var landshöfðingi frá 1886 til 1904 þegar embættið var aflagt.

Magnús átti sæti á Alþingi frá 1877-85 sem konungskjörinn fulltrúi og aftur frá 1903-07 sem þjóðkjörinn.

Staða Magnúsar Stephensen var um margt flókin sem æðsti embættismaður dönsku stjórnarinnar á Íslandi. Þurfti hann að bera kápuna á báðum öxlum til að viðhalda trausti ráðamanna í Kaupmannahöfn en njóta um leið stuðnings þingheims heima fyrir. Hann var afar aðhaldssamur í efnahagsmálum og bakaði það honum óvinsældir þeirra sem vildu að ráðist yrði í ýmsar opinberar framkvæmdir. Þá urðu svokölluð Skúlamál honum erfið.
Ólafur digri

Ólafur Haraldsson (einnig Ólafur digri og síðar Ólafur helgi; 995 – 29. júlí 1030) var konungur Noregs 1015-1028.

Ólafur kynntist kristnum sið í víkingaferðum og lét skírast í Rúðuborg í Frakklandi. Hann sneri aftur til Noregs og sameinaði landið með hernaði og samningum og lét krýna sig til konungs yfir öllum Noregi. Norskir ættarhöfðingjar gerðu uppreisn gegn honum í nafni Knúts ríka, Danakonungs. Ólafur flúði til Garðaríkis og leitaði hælis hjá Jarisleifi konungi sem kvæntur var systur hans. Hann reyndi að ná völdum aftur en féll 29. júlí 1030 í Stiklastaðarbardaga. Ólafur helgi var jarðsettur í Þrándheimi.

Ólafur er á myndum sýndur í herklæðum með ríkisepli, veldissprota og bikar - bryntröll og stríðsöxi sem voru þau vopn sem urðu honum að bana. Undir fótum hans liggur oft dreki með mannshöfuð og kórónu sem tákn um hina sigruðu heiðni.
426

Árið 426 (CDXXVI í rómverskum tölum)
1105

Árið 1105 (MCV í rómverskum tölum)
Hvaðan komum við? Hver erum við? Hvert förum við?

Hvaðan komum við? Hver erum við? Hvert förum við? (á frönsku "D'où venons nous? Que sommes-nous? Où allons-nous?") er titill málverks, sem Paul Gauguin málaði á Tahíti árið 1897. Verkið er málað með olíulitum á striga.
1087

Árið 1087 (MLXXXVII í rómverskum tölum)
Kletus

Kletus (eða Anakletus jafnvel Anenkletus) var þriðji páfi kaþólsku kirkjunnar frá árinu 76 til 88 samkvæmt opinberum lista kirkjunnar.

Kletus er viðtekin stytting á Anakletus en í rauninni er ekki vitað hvort þetta hafi verið tveir menn eða einn. Sumar heimildir segja að þetta hafi verið einn og sami maðurinn en aðrar álíka traustar heimildir segja að þetta séu ólíkir menn. Þessi deila hefur verið mikið bitbein meðal sagnfræðinga og í raun engin leið að leysa úr henni.

Nafn hans er grískt og þýðir „sá sem hefur verið kallaður aftur“ til þjónustu. Hann var rómverskur ríkisborgari og er talið að hann hafi verið páfi í tólf ár þó erfitt sé að tímasetja það nákvæmlega. Samkvæmt þjóðsögunum á hann að hafa verið píslarvottur eins og margir frumkristnir menn.

Sagan segir að það hafi verið hann sem skipti Róm niður í 25 sóknir en annars er lítið vitað um gjörðir hans á páfastól. Líkamsleifar hans hvíla í kirkju heilags Línusar í Vatíkaninu.
Um skáldskaparlistina

Um skáldskaparlistina (á latínu) "De Arte Poetica" eða einfaldlega "Poetica") er rit eftir forngríska heimspekinginn Aristóteles. Það fjallar um bókmenntafræði, nánar tiltekið kveðskap og tegundir hans. Ritið var gífurlega áhrifamikið á endurreisnartímanum.
Alþingiskosningar 1974

Alþingiskosningar 30. júní 1974

Að loknum kosningum mynduðu Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur ríkisstjórn undir forystu Geirs Hallgrímssonar.

Niðurstöður.

Niðurstöður kosninganna voru þessar:

Tengt efni.

Kosningasaga
1624

Árið 1624 (MDCXXIV í rómverskum tölum) var 24. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á mánudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en fimmtudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Guðný Halldórsdóttir

Guðný Halldórsdóttir (f. 23. janúar 1954) er íslenskur kvikmyndaleikstjóri. Hún lærði kvikmyndagerð við London International Film School og útskrifaðist þaðan 1981. Guðný samdi meðal annars handritið fyrir kvikmynd Þórhildar Þorleifsdóttur, "Stellu í orlofi" (1986) en hafði áður unnið við gerð kvikmyndanna "Punktur punktur komma strik" (1980) og "Skilaboð til Söndru" (1983).

1989 var fyrsta leikna kvikmynd hennar í fullri lengd frumsýnd, en það var "Kristnihald undir Jökli", gerð eftir samnefndri skáldsögu föður hennar, Halldórs Laxness. 1992 gerði hún gamanmyndina "Karlakórinn Hekla". Guðný leikstýrði Áramótaskaupinu 1994. 1999 var frumsýnd kvikmyndin "Ungfrúin góða og húsið", byggð á smásögu eftir Laxness. Sú mynd hlaut Edduverðlaunin sem besta kvikmynd 1999. 2003 gerði hún síðan gamanmyndina "Stellu í framboði", framhald kvikmyndarinnar frá 1986.
Grikklandssaga

Grikklandssaga (á latínu "Hellenica") er mikilvægt rit eftir forngríska rithöfundinn og sagnaritarann Xenofon. Það er ein meginheimildin um síðustu ár Pelópsskagastríðsins og eftirleik stríðsins, sem rit Þúkýdídesar fjallar ekki um.
Um tilurð dýra

Um tilurð dýra (á latínu "De Generatione Animalium") er rit um dýrafræði eftir forngríska heimspekinginn og vísindamanninn Aristóteles. Það er líklega samið eftir árið 334 f.Kr.
Abbey Road

Abbey Road er tólfta breiðskífa Bítlanna og var hún gefin út árið 1969. Platan var sú síðasta sem Bítlarnir tóku upp en hún kom þó út á undan "Let It Be".

Fyrsta lag plötunnar er „Come Together“ eftir John Lennon. Lagið samdi hann upphaflega til að styðja framboð Timothy Leary til ríkisstjóra Kaliforníu, en ekkert varð af því framboði og því endurvann hann lagið fyrir plötuna.

Lagið „Something“ var samið af George Harrison, og var gefið út sem A-hlið á smáskífu.

Stór hluti hliðar tvö á plötunni er nokkurs konar lagasyrpa þar sem öll lögin frá „You Never Give Me Your Money“ til „The End“ eru tengd saman. Sum þessara laga voru hálfkláruð eða lög sem voru samin fyrir fyrri plötur en skilin eftir. Á meðal þessara laga eru lögin „Mean Mr. Mustard“ og „Polythene Pam“ sem voru samin af John Lennon fyrir "Hvíta albúmið" og lagið „She Came in Through the Bathroom Window“ sem samið var af Paul McCartney fyrir "Let It Be" plötuna. Lagið er að sögn um raunverulegan atburð þegar aðdáandi braust inn á heimili hans, um baðherbergisgluggann.

Mikil togstreita, á milli meðlima hljómsveitarinnar, hafði einkennt upptökurnar fyrir "Hvíta albúmið" og "Let It Be", en að sögn gengu upptökurnar fyrir "Abbey Road" mun betur vegna þess að þar sem þeir gerðu sér grein fyrir því að þetta yrði líklega síðasta bítlaplatan, samþykktu þeir að leggja allan ágreining til hliðar.

Platan dregur nafn sitt af götunni Abbey Road, en við hana stendur hljóðverið þar sem flest bítlalögin urðu til. Á umslaginu er fræg mynd þar sem Bítlarnir ganga yfir götuna.
1700

Árið 1700 (MDCC í rómverskum tölum) var 100. og síðasta ár 17. aldar sem hófst á föstudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en hlaupár sem hófst á mánudegi samkvæmt júlíanska tímatalinu sem var ellefu dögum á eftir.
1211-1220

1211-1220 var 2. áratugur 13. aldar.
Cato eldri um ellina

Cato eldri um ellina eða einfaldlega Um ellina (á latínu Cato Maior de Senectute eða bara De Senectute) er rit eftir rómverska stjórnmálamanninn, heimspekinginn og rithöfundinn Marcus Tullius Cicero. Það var samið árið 44 f.Kr.
Efnahvarf

Efnahvarf er breyting sem verður á rafeindabúskap efnis eða efna þannig að nýtt eða ný efni myndast vegna endurröðunar rafeindanna. Engin breyting verður á kjarna við efnahvarf (breytingar á kjarna kallast kjarnahvarf). Efnin sem breytast eru kölluð hvarfefni en efnin sem myndast eru kölluð myndefni. Bæði hvarfefnin og myndefnin geta samanstaðið af frumefnum og sameindum. Efnahvörfum er lýst með efnajöfnum, t.d.

2H2 + O2 =&gt; 2H2O.

Efnahvörf, sem þurfa hita til að ganga, t.d. bráðnun íss, kallast "innvermin", en "útvermin" ef þau mynda hita, t.d. bruni.
Oddi

Oddi getur átt við:
Glock 19

Glock 19 er skammbyssa framleidd af austurríska byssuframleiðandanum Glock. Glock 19 er í raun smærri útgáfa af Glock 17. Magasín byssunnar tekur 15 9 x 19 mm skot. Vinna við hönnun Glock 19 hófst árið 1988. Árið 1990 var hún tekin í notkun af sænska hernum og nefnd "Pistol 88B" ("Pistol 88" var heitið sem sænski herinn gaf Glock 17). Önnur af tveimur skammbyssum sem Seung-Hui Cho notaði í fjöldamorðinu í Virginia Tech 16. apríl 2007 var Glock 19.
Selena

Selena er mánagyðja í grískri goðafræði; hún er systir Helíosar. Listamenn hugsa sér hana sem konu með kyndil.

Á kvöldin ekur hún upp úr Ókeansstraumi á vagni, sem tveimur hvítum fákum er beitt fyrir. Rennur hún síðan skeið sitt um himinbogann. Hún er blíð og ófröm. Á laun á hún ástfarir við fagra yngissveina, sem hún kyssir í svefni. Einkum kveða skáldin unaðslega um ástir hennar og Endymíons, konungssonar frá Elis. Að bæn Selenu leyfir Seifur sveininum að ákveða hlutskipti sitt. Kýs hann ævarandi svefn í æsku og fegurð. Hvílir hann síðan sofandi í helli á Latmosfjalli í Karíu. Þangað læðist Selena stundum til þess að láta hrífast af fegurð hins sofandi sveins.

Í átrúnaðinum kvað aldrei neitt að Selenu með Grikkjum. Skáldin segja, að hún sé hvítörmuð og fagurlokkuð gyðja með skínandi ennishlað á höfði.
Elis

Elis getur átt við: