arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Joe Spano

Joe Spano (fæddur Joseph Peter Spano, 7. júlí 1946) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Hill Street Blues, NCIS, Apollo 13 og Primal Fear.

Einkalíf.

Spano fæddist í San Francisco í Kaliforníu í Bandaríkjunum. Stundaði nám við Kaliforníuháskólann í Berkeley. Futtist til Hollywood á seinni hluta áttunda áratugarins.

Leikhús.

Spano var meðlimur að San Francisco hópnum "The Wing". Kom fram árið 1967 í leikritinum "Rómeó &amp; Júlíu". Var einn af stofnendum Berkeley Repertory leikhúsins árið 1968 og var meðlimur þess næstu 10 árin. Kom aftur til leikhúsins eftir 25 ár þar sem hann lék á móti Sharon Lawrence í "The Guys" árið 2003. Spano kom fram nakinn í San Francisco uppfærslunni af "Oh, Calcutta".

Ferill.

Fyrsta hlutverk Spano var í kvikmyndinni One Is a Lonely Number frá 1972. Kom hann síðan fram í smáhlutverkum í myndum á borð við American Graffiti, The Enforcer og Northern Lights. Fyrsta hlutverk Spano í sjónvarpi var í The Streets of San Francisco og kom síðan fram í sjónvarpsþáttum á borð við : L.A. Law, The X-Files, JAG, NYPD Blue, Boomtown, The Closer og Shark. Spano var árið 1981 boðið hlutverk í sjónvarpsþættinum Hill Street Blues sem rannsóknarfulltrúinn Henry Goldblume og var hluti af honum til ársins 1987. Hefur verið með reglulegt gestahlutverk í sjónvarpsþættinum NCIS sem alríkisfulltrúinn Tobias Fornell. Spano hefur leikið í kvikmyndum á borð við Apollo 13, Primal Fear, Texas Rangers, Hollywoodland og Frost/Nixon.
Ágúst Jósefsson

Ágúst Jósefsson (f. á Belgsstöðum í Innri-Akraneshreppi14. ágúst 1874, d. 30. janúar 1968) var íslenskur prentari, heilbrigðisulltrúi, stjórnmálamaður og verkalýðsforingi.

Ævi og störf.

Ágúst Jósefsson missti föður sinn barnungur og fluttist með móður sinni til Reykjavíkur árið 1880. Hann var lærður prentari og starfaði sem slíkur til 1918. Hann var meðal stofnenda "Alþýðublaðsins" (fyrra) árið 1906 og gegndi ýmsum embættum fyrir hreyfingu jafnaðarmanna. Hann sat í bæjarstjórn Reykjavíkur frá 1916 til 1922 og aftur 1924 til 1934.

Árið 1926 hafði hann forgöngu um stofnun Starfsmannafélags Reykjavíkurbæjar og var fyrsti formaður þess. Hann var jafnframt heilbrigðisfulltrúi bæjarins frá 1918 til 1950.
Stjörnumerki

Stjörnumerki er hugtak innan stjörnufræðinnar sem vísar til afmarkaðra svæða á himinhvelfingunni, þá sérstaklega stjörnuhópa. Dæmi um stjörnumerki eru Gaupan, Naðurvaldi eða Veiðihundarnir. Dýrahringurinn er hópur tólf stjörnumerkja, sem eru notuð til að flokka afmælisdaga eftir tímabilum samkvæmt stjörnuspeki.
Marine Le Pen

Marine Le Pen (fædd 5. ágúst 1968 í Neuilly-sur-Seine) er franskur stjórnmálamaður. Hún er yngsta dóttir Jean-Marie Le Pen.

Hún er lögfræðingur og tók við af föður sínum sem forseti Rassemblement national þann 16. janúar 2011. Hún er þingmaður Evrópuþingsins frá árinu 2004.
Gunnsteinn (ábóti)

Gunnsteinn ábóti (d. 1384) var vígður ábóti í Þingeyraklaustri 1364 en næsti ábóti á undan, Arngrímur Brandsson, hafði dáið 1361 og kann að vera að Gunnsteinn hafi gegnt starfinu frá láti hans. Föðurnafn Gunnsteins er óþekkt og ekkert vitað um ætt hans og uppruna.

Gunnsteinn styrkti fjárhagsstöðu klaustursins og á tíð hans eignaðist það meðal annars nokkrar rekafjörur. Hann var ábóti í tuttugu ár, til dauðadags 1384. Eftirmaður hans var Sveinbjörn Sveinsson.
Ingibjörg Örnólfsdóttir

Ingibjörg Örnólfsdóttir (d. 1402) var abbadís í Reynistaðarklaustri, vígð 1390 eftir lát Oddbjargar Jónsdóttur abbadísar, en dó í Svarta dauða.

Ingibjörg var dóttir Örnólfs Jónssonar bónda á Staðarfelli á Fellsströnd og systir Vermundar Örnólfssonar ábóta í Helgafellsklaustri. Faðir hennar var auðugur og lagði með dóttur sinni í klaustrið 40 hundruð, sem var mikið fé. Ráðsmaður í klaustrinu á hennar tíð var Björgólfur prestur Illugason. Vafalaust hafa fáar nunnur á Reynistað lifað af pláguna en Björgólfur lifði og stýrði klaustrinu fyrst í stað en hætti ráðsmennsku vorið 1408. Þá tóku systir Þórunn Ormsdóttir og systir Þuríður Halldórsdóttir við staðarforráðum og varð Þórunn príorinna, en abbadís var ekki skipuð aftur fyrr en 1437.
Steindór Sokkason

Steindór Sokkason (d. fyrir 1352) var íslenskur munkur sem var príor í Möðruvallaklaustri frá 1328 og var skipaður af Lárentíusi Kálfssyni biskupi þegar Þorgeir príor var settur af eftir miklar deilur biskups og munkanna á Möðruvöllum.

Steindór var sonur Sokka Steindórssonar á Munkaþverá og konu hans Þuríðar Einarsdóttur og bróðir hins mikla fræðimanns Bergs Sokkasonar, ábóta á Munkaþverá og vinar Lárentíusar biskups. Sjálfsagt hefur Steindór einnig verið vel menntaður en ekki er þó vitað um nein ritverk hans og engum sögum fer af ábótastörfum hans, nema hvað allt virðist hafa verið með kyrrum kjörum eftir hatrammar deilur áranna á undan, að minnsta kosti framan af. Árið 1342 kom Ormur Ásláksson, þá nýorðinn Hólabiskup, í klaustrið, fangaði þrjá munka, lét járna þá og varpa í myrkrastofu fyrir einhverjar sakir. Eitthvað kann að hafa verið athugavert í klaustrinu en Ormur var líka frægur fyrir deilur og óstjórn.

Líklega hefur Steindór enn verið príor þegar þetta var en dánarár hans er óþekkt. Þórður Bergþórsson varð svo príor 1352.
Barnaskóli Reykjavíkur

Barnaskóli Reykjavíkur var stofnaður í Reykjavík árið 1862 og lærðu börn þar lestur, skrift, reikning, biblíusögur, réttritun, landafræði og dönsku.

Á árunum 1883 til 1898 var Barnaskólinn til húsa við Pósthússtræti 3-5. Það hús var byggt sérstaklega til þess að hýsa barnaskólann og var teiknað af F. Bald sem hafði nýlega lokið við smíði Alþingishússins. Áður hafði barnaskólinn verið í Flensborgarhúsi, gömlu timburhúsi við Hafnarstræti þar sem mikill fúi var og aðstæður bágbornar. Árið 1898 var nýtt skólahús byggt við Tjörnina til þess að anna eftirspurn. Fyrsta árið voru þar 285 börn. Eftir 1930 var nafni skólans breytt í Miðbæjarskólinn. Þá voru einnig teknir til starfa Austurbæjarskóli, árið 1930, Landakotsskóli, árið 1909 og Barnaskóli Ásgríms Magnússonar ("Fríkirkjuskólinn"), árið 1904.
Lindakirkja

Lindakirkja er nýjasta kirkjan í Kópavogi. Kirkjan er staðsett í Uppsölum 3 í Salahverfinu. Lindasókn var stofnuð í febrúar 2002 og varð að prestakalli 1. júlí sama ár. Árið 2004 var byggingarnefnd Lindakirkju sett á laggirnar og haustið 2006 hófust framkvæmdir við byggingu kirkjunnar. Það voru ASK Arkitektar sem teiknuðu Lindakirkju og ÍSTAK sáu um bygginguna. Þann 14. desember 2008 var fyrsti áfanginn vígður, safnaðarsalur, kennslustofa, eldhús og skrifstofur. Sóknarprestur í Lindakirkju er Guðmundur Karl Brynjarsson og Guðni Már Harðarson er prestur. Við kirkjuna er að finna nýjan grafreit. Mörk Lindasóknar afmarkast í norðri, austri og suðri af bæjarmörkum Kópavogs en til vesturs af Reykjanesbraut.
Einar Ísleifsson

Einar Ísleifsson (d. 1487) var ábóti í Munkaþverárklaustri frá 1435 til dauðadags, eða í meira en hálfa öld. Á ábótatíð hans blómstraði klausturlíf að nýju eftir að hafa verið í djúpri lægð eftir Svarta dauða og auðgaði Einar klaustrið mikið.

Einar var sonur hjónanna Ísleifs beltislausa Ísleifssonar og Elínar Oddnýjardóttur. Systir hans var Þóra brók Ísleifsdóttir en dóttir hennar var Elín bláhosa Magnúsdóttir, móðir Jóns Arasonar biskups, og var Einar því ömmubróðir hans. Hann var orðinn munkur 1434 og hefur varla verið fæddur seinna en 1405, þar sem hann var orðinn ábóti 1435 og hlýtur þá að hafa verið orðinn þrítugur að minnsta kosti.

Einar var mikill fjáraflamaður og kemur víða við skjöl á 15. öld, þar sem hann er að kaupa og selja eignir fyrir hönd klaustursins. Á hans tíð eignaðist klaustrið meðal annars Ærlæk í Öxarfirði og var þar síðan rekið bú á vegum klaustursins. Skjalfest var 1484 að undir stjórn Einars hefði klaustrið auðgast um 260 hundruð í jarðeignum og lausafé, og var það geysimikið fé. Og enn bættist við, því árið 1485 fékk klaustrið það sem eftir var af Vaglaskógi.

Einar er talinn hafa dáið um áramótin 1487-1488. Eftirmaður hans hét Jón. Jón Arason ólst upp hjá móður sinni í kotbýlinu Grýtu skammt frá Munkaþverá og er oft sagt að þau hafi verið þar í skjóli Einars ábóta en hann dó þó þegar Jón var þriggja ára og á undan Ara föður Jóns.
Kosningaréttur kvenna

Kosningaréttur kvenna vísar til þeirra réttinda kvenna að geta boðið sig fram og kosið til embættis. Uppruna baráttunnar fyrir kosningarétti kvenna má rekja til 18. aldar í Frakklandi. Hann má einnig tengja baráttunni fyrir afnámi þrælahalds.

Alþjóðleg kvenréttindahreyfing.

Upphaf hinnar alþjóðlegu kvenréttindahreyfingar er gjarnan rakin til fundar sem haldinn var í Seneca Falls í Bandaríkjunum árið 1848. Árið 1866 lagði John Stuart Mill sem þá sat á þingi í Bretlandi fram undirskriftir 1499 þekktra kvenna þar sem farið var fram á kosningarétt fyrir konur og árið 1868 var lagður fram undirskriftalisti með um 50 þúsund undirskriftum. En ekki var tekið undir kröfurnar. Konur fengu fyrst kosningarétt árið 1893 í Nýja-Sjálandi sem þá var nýlenda Breta. Árið 1895 fengu konur í Suður-Ástralíu einnig kosningarétt og urðu um leið kjörgengar til þings. Í Finnlandi var stofnað kvenréttindafélag árið 1883 upp úr leshring sem nokkrar konur stofnuðu til þess að ræða bókina Kúgun kvenna. Finnland varð því fyrsta Evrópulandið til að leyfa konum að kjósa árið 1907 og voru konur kosnar til þings í fyrsta skiptið þá. Konur í Sviss fengu fyrst að kjósa 1971.

Kosningaréttur íslenskra kvenna.

Íslenskar konur fengu fyrst takmarkaðan kosningarétt til sveitarstjórnakosninga árið 1882 sem var víkkaður út árið 1908 og varð kosningaréttur kynjanna til sveitastjórna þá jafn. Árið 1895 stóð Hið íslenska kvenfélag fyrir undirskriftasöfnun til stuðnings almenns kosningaréttar kvenna. Um 2.348 skrifuðu undir. Árið 1907 hóf Hið íslenska kvenfélag undirskrifasöfnun á ný og skrifuðu 11.381 kona undir, úr nær öllum hreppum landsins, þar af 1.956 úr Reykjavík. Árið 1907 töldust konur 15 ára og eldri vera 28.640 talsins þannig að ljóst er að víðtækur stuðningur fyrir kosningarétti hefur verið meðal kvenna. Árið 1911 samþykkti Alþingi frumvarp sem gerði ráð fyrir jöfnum kosningarétti karla og kvenna til Alþingis en dönsk stjórnvöld vildu ekki samþykkja það fremur en önnur frumvörp um breytingar á stjórnskipun Íslands þetta ár.

Árið 1913 samþykkti Alþingi nýtt frumvarp um kosningarétt kvenna og vinnuhjúa en þá var sett inn ákvæði um 40 ára aldurstakmark sem átti svo að lækka smátt og smátt og mun það hafa verið vegna þess að þingmenn töldu að það yrði of mikil röskun að því að fjölga kjósendum í einu vetfangi um tvo þriðju og því væri betra að fjölgunin kæmi í smáskömmtum. Einnig kemur fram bæði í umræðum á Alþingi og í blaðagreinum að sumir óttuðust sérframboð kvenna. Slíkt aldursákvæði var ekki sett í lög í neinu öðru evrópsku landi nema Bretlandi 1918 en þar var miðað við 30 ára aldur.

Ný stjórnarskrá með ákvæði um að konur og vinnuhjú eldri en 40 ára fengju kosningarétt og kjörgengi til þingkosninga árið 1915. Átti að lækka aldurstakmarkið í skrefum um eitt ár á ári hverju þar til það væri komið niður í 25 ár til jafns við þann rétt sem karlmenn sem voru fjár síns ráðandi höfðu. Það takmark hefði náðst árið 1931 að óbreyttri stjórnarskrá. Frá þessu var fallið árið 1920 og kosningaréttur karla og kvenna gerður jafn.
Tómas Eiríksson

Tómas Eiríksson (d. 1587) var íslenskur prestur og síðar ábóti í Munkaþverárklaustri frá 1546 og var hann síðasti ábóti klaustursins, lét af embætti 1551 við siðaskiptin.

Tómas kann að hafa verið sonur Eiríks Einarssonar, prests á Grenjaðarstað, sem vildi verða ábóti í Munkaþverárklaustri 1487 en fékk ekki vegna barneignar; þar hefur þó vart verið um Tómas að ræða því þá hefði hann orðið 100 ára, en raunar er víst að hann hefur orðið fjörgamall því hann var orðinn kirkjuprestur á Hólum 1520. Hann var Hólaráðsmaður 1526 en um 1530 varð hann prestur á Mælifelli og gegndi því embætti til 1546, þegar hann varð ábóti í Munkaþverárklaustri.

Árið 1551 sór hann ásamt öðrum Danakonungi hollustueið á Oddeyri og þar með lauk ábótadæmi hans. Hann varð síðar prestur og var líklega eini ábótinn sem þjónaði sem lútherskur prestur eftir siðaskipti. Klausturlifnaður hefur lagst niður í Munkaþverárklaustri 1551 þótt einhverjir munkar hafi sjálfsagt dvalið þar áfram. Ormur Sturluson lögmaður fékk klaustrið og eignir þess að léni en það átti meðal annars 57 jarðir.

Fylgikona Tómasar var Þóra Ólafsdóttir, sem var dóttir Helgu Sigurðardóttur, fylgikonu Jóns Arasonar, sem ól Þóru upp sem dóttur sína. Þau áttu fjögur börn saman og er frá þeim mikil ætt.
Þorvarður Helgason (príor)

Þorvarður Helgason (d. eftir 1532) var íslenskur prestur sem var í Vallanesi á Völlum frá því fyrir 1490 og síðan prestur á Skriðuklaustri. Hann varð svo príor í klaustrinu þegar Narfi Jónsson fluttist í Þykkvabæjarklaustur 1506.

Þorvarður hélt áfram að kaupa jarðir eins og Narfi hafði gert og auðgaði klaustrið töluvert. Árið 1514 gaf Valtýr Sigurðsson klaustrinu jörðina Hvanná á Jökuldal en hann hafði flúið í klaustrið ári áður og leitað þar griða eftir að hafa vegið mann. Sú tilgáta hefur komið fram að í þeim atburði sé kveikjan að þjóðsögunni um Valtý á grænni treyju. Árið 1524 bar það til að einn munkanna í klaustrinu gerði konu barn en Ögmundur biskup tók vægt á brotinu og skyldaði munkinn meðal annars til að kenna í klaustrinu, svo að einhvers konar skólahald hefur verið þar á dögum Þorvarðar.

Þorvarður lét af embætti árið 1530 og hefur þá verið orðinn aldurhniginn. Hann var áfram munkur í klaustrinu og var enn á lífi 1532. Jón Markússon tók við af honum.
Tröllamjöl

Tröllamjöl er köfnunarefnisáburður í landbúnaði sem er notaður gegn arfa og mosa. Hæfilegt magn er um 150-200 grömm af tröllamjöli á 100 fermetra. Sumum þykir tröllamjölið spilla bæði sprettu og gæðum samanborið við illgresisherfinguna, en áhrif þess á illgresið eru áþekk og herfingarinnar þegar vel tekst til. Snarrót má drepa með tíðum árásum á grasbrúskana með búrhníf og bera annað hvort tröllamjöl í rótarsárið eða matarsalt.
Draupnir (tímarit)

Draupnir var bókmenntatímarit, ársrit sem gefið var út af Torfhildi Hólm í tólf ár, frá 1891 til 1908. Það var fyrsta blaðið sem kona ritstýrði á Íslandi. Það var safn af skáldsögum og sönnum sögum, þýddum eða frumsömdum af Torfhildi.
Þrífætla

Þrífætla (eða þrífætlingur) (gríska: τρισκελής: ("triskeles") „þrífættur“) er þrískipt merki samfastra spírala sem snúast um miðpunkt eða þriggja samfastra fótleggja sem minna á pílára í hjóli. Sumir áætla að þrífætlan hafi áður verið fjórfætla og sé skyld hakakrossinum. Þrífætla í brynhosum er merki eyjarinnar Manar á Írlandshafi og er t.d. í fána hennar.
Halldóra Eyjólfsdóttir

Halldóra Eyjólfsdóttir (d. 1210) var fyrsta abbadís í Kirkjubæjarklaustri. Var hún vigð 1189 en Þorlákur biskup Þórhallsson hafði stofnað nunnuklaustrið árið 1186. Ætt hennar er óþekkt, nema hvað vitað er að hún átti bróður sem hét Sokki.

Árið 1195 var Halldóra abbadís á Alþingi og bauð þá Guðmundi Arasyni, síðar Hólabiskupi, að koma í klaustrið og stýra því með sér og féllst hann á þetta. Halldóra sendi menn norður í Svarfaðardal um haustið til að sækja Guðmund og föggur hans og hafði hann bæði fengið leyfi hjá Brandi Sæmundssyni Hólabiskupi til að flytjast úr biskupsdæminu og hjá Páli Jónssyni Skálholtsbiskupi til að flytjast í hans biskupsdæmi. En þegar Svarfdælir vissu að þeir væru að missa Guðmund frá sér héldu þeir fund og fóru svo til Brands biskups og fengu hann til að afturkalla brottfararleyfið og báðu jafnframt Guðmund að vera kyrran nyrðra, og varð það úr.

Halldóra dó árið 1210. Eftir lát hennar er ekkert vitað um klausturhald á Kirkjubæ í meira en áttatíu ár, eða þar til Agatha Helgadóttir var vígð abbadís 1293. Í klaustrinu hafa þó án efa verið einhverjar nunnur, hvort sem þar voru einhverjar abbadísir sem engar heimildir voru til um eða eingöngu príorinnur, sem ekkert er vitað um heldur, en klausturhaldarar stýrðu eignum klaustursins og eru þar þekktastir feðgarnir Digur-Helgi Þorsteinsson (d. 1235) og síðan sonur hans, Ögmundur Helgason.
Víðerfðmengjafræði

Viðerfðamengjafræði miðar að því að beita verkfærum og nálgunum erfðamengjafræðinnar til að rannsaka eiginleika lífverusamfélaga. Áherslan hefur verið mest á smásæjar og óræktanlegar örverur, veirur, sveppi og frumdýr. Aðferðirnar hafa nýst við rannsóknir á samlífislífverum, iðra- og húðbakteríusamfélögum, innanfrumusníklum og fleiri samfélögum.

Fræðigreinin hefur haslað sér völl á undanförnum áratug. Dæmi um öflugan hóp á þessu sviði er hópur Peer Bork við EMBL í Heidelberg.
Alert

Alert er byggð nyrst í Núnavút-sjálfstjórnarhéraðinu í Kanada sem talin er nyrsta byggða ból í heimi með varanlega búsetu. Staðurinn er 817 kílómetra frá Norðurpólnum og tólf kílómetra frá norðausturodda Ellesmere-eyjar. Næsti kaupstaður er Iqaluit, höfuðstaður Núnavút, sem er í 2.092 km fjarlægð.

Samkvæmt manntali sem tekið var í Kanada 2006 voru þá fimm manns með fasta búsetu í Alert. Fleiri hafa þó aðsetur þar um stundarsakir því þar er ratsjárstöð á vegum Kanadahers, veðurathugunarstöð og rannsóknarstöð sem sinnir loftslagsrannsóknum. Þar er einnig flugvöllur.

Meðalhiti í Alert í júlí er aðeins 3,3°C en í febrúar -29,8°C. Heimskautanótt ríkir í Alert frá því í október fram í febrúarbyrjun og sést sólin þá ekki, en miðnætursólar nýtur frá því í byrjun apríl fram í septemberbyrjun.
Gelderland

Gelderland er stærsta fylki Hollands með rúmlega 5.136,51km2. Höfuðborgin heitir Arnhem.

Lega og lýsing.

Gelderland liggur austarlega um miðbik landsins og er allur austurhluti Gelderlands við þýsku landamærin. Fyrir norðan er Overijssel, fyrir norðvestan er Flevoland, fyrir vestan er Utrecht, fyrir suðvestan er Suður-Holland, fyrir sunnan er Norður-Brabant og fyrir suðaustan er Limburg. Fylkinu má skipta í þrennt. Nyrst er svæðið Veluwe, en það er mesta skógarsvæði Hollands. Í austri er Achterhoek, sem er austurhornið. Þar er nokkur landbúnaður stundaður. Í suðri er svæðið Betuwe, sem þekkt er fyrir ávaxtarækt. Sumir telja stórborgarsvæðið Nijmegen-Arnhem sem fjórða svæðið. Þótt Gelderland sé stærsta fylki Hollands, er það þó aðeins fjórða fjölmennasta með tvær milljónir íbúa. Höfuðborgin er Arnhem. Landslagið einkennist af mörgum ám, til að mynda Lek, Waal og Ijssel.

Fáni og skjaldarmerki.

Fáni Gelderlands samanstendur af þremur láréttum röndum, blárri, gulri og svartri. Litirnir eru komnir úr skjaldarmerki Gelderlands. Blái liturinn er kominn frá hertogadæminu Geldern en svarti liturinn frá greifadæminu Gulik. Guli liturinn var í merki beggja fylkja. Fáninn var ekki tekinn upp fyrr en 1953.

Skjaldarmerki Gelderlands eru tvö ljón sem snúa andspænis hvort öðru. Utan við skjöldinn eru önnur tvö ljón og efst er kóróna. Gula ljónið var áður fyrr tákn hertogans af Geldern. Á 14. öld var svarta ljóninu bætt við en það var tákn greifans af Gulik. Ytri ljónin eru tákn Hollands og gullkórónan táknar konungsríkið.

Orðsifjar.

Gelderland er nefnt eftir hertogadæminu Geldern, en eystri hluti þess er nú innan þýsku landamæranna. Orðið merkir gulur eða gulllitaður. Liturinn vísar sennilega til ásýndar landslagsins.
Knattspyrnusamband Evrópu

Knattspyrnusamband Evrópu (franska: "Union des Associations Européennes de Football", skammstöfun: "UEFA") er yfirumsjónaraðili knattspyrnu, futsal og strandfótbolta í Evrópu. Aðildarfélög sambandsins eru 55 talsins og eru flest á meginlandi Evrópu.

Knattspyrnusambönd í löndum sem liggja bæði í Evrópu og Asíu eru aðildarfélög í sambandinu ásamt Azerbaijan, Georgíu, Armeníu og Ísrael sem hafa öll stjórnmálaleg tengsl við Evrópu. Innan samtakana eru Færeyjar, England, Skotland, Wales og Norður-Írland allt meðlimir sem eru ekki sjálfstæð ríki. Af þeim evrópuþjóðum sem eru aðilar að Sameinuðu þjóðunum er Mónakó það eina sem er ekki aðili að UEFA.

Af sex aðildarfélögum FIFA er UEFA með bestu fjárhagstöðuna og mestu áhrifin á knattspyrnufélög. Í Englandi, Spáni, Þýskalandi, Ítalíu og Frakklandi eru knattspyrnufélög á meðal þeirra ríkustu í heiminum. Af þeim 32 sætum sem FIFA veitti fyrir heimsmeistaramót karla 2011 voru 13 veitt til aðildarfélaga UEFA og 9 af efstu 20 ríkjum FIFA eru aðildafélög sambandsins. Í kvennaflokki fékk sambandið úthlutað fimm af sextán sætum FIFA á heimsmeistarakeppnina.

Sambandið var stofnað 15. júní 1954 í Basel, Sviss. Stofnfélagar voru knattspyrnusambönd Frakklands, Ítalíu og Belgíu. Höfuðstöðvar félagsins eru í Bern. Núverandi forseti sambandsins er Slóveninn Aleksander Čeferin. Karlalandslið aðildarríkja UEFA hafa unnið 10 heimsmeistaramót FIFA og í kvennaflokki hafa landsliðin unnið þrjú heimsmeistaramót FIFA og ein gullverðlaun á Ólymíuleikunum.

UEFA, sem fulltrúi knattspyrnusamtakana, hefur átt í deilum við Evrópusambandsráðið. Á tíunda áratug 20 aldar urðu meiriháttar breytingar á sjónvarpsréttindum og alþjóðlegum viðskiptum (Bosman-dómurinn).

Keppnir.

Keppnir landsliða.

Árið 1958 hóf UEFA að halda Meistarakeppni evrópskra landsliða í knattspyrnu. Lið eru dregin út frá styrkleikalista og með mótinu ná landslið keppnisrétti í heimsmeistarakeppninni í knattspyrnu. Sambærilegar keppnir eru haldar fyrir Undir 21 árs landslið, Undir 19 ára landslið, undir 17 ára landslið og bæði kynin.

Þjóðadeildin sérstök keppni sem átti meðal annars að koma í stað vináttuleikja var stofnuð árið 2018.

Keppnir félagsliða.

UEFA heldur þrjár keppnir fyrir félagslið í Evrópu. Samtökin halda úti styrkleikalista yfir gengi liða í deildum Evrópu. Þær deildir í Evrópu sem hafa náð mestum árangri taka þátt í Meistaradeild Evrópu. 32 lið taka þátt í meistaradeildinni. Þau lið sem hafa náð góðum árangri en fá ekki keppnisrétt í Meistaradeild Evrópu keppa í Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu. Haldinn er úrslitaleikur á milli sigurvegara þessara tveggja keppna.

Sambandsdeild Evrópu var svo stofnuð árið 2021, þar sem sem lið keppa sem eru skör lægra en í Meistaradeild og Evrópukeppni félagsliða

Futsal.

Futsal er fimm manna fótbolti sem er spilaður innandyra og á smærri völlum en tíðkast í knattspyrnu. Keppni hefur verið haldin í Futsal frá árinu 1984, en hún hefur aldrei verið viðurkennd af UEFA. Sambandið hóf Evrópumeistarakeppni karla í futsal 1991 og mótið tók við af forvera þess.
Lítið ungt stöfunarbarn

Lítið ungt stöfunarbarn eða "Lijtið ungt Støfunar Barn, þó ei illa Stautandi, frá Hiardarhollti í Breidafiardar Daulum, audrum sijnum Jafningium sitt Støfunar Kver synandi, sem eptir fylgir", er íslenskt stafrófskver, hið fyrsta sem ekki var jafnframt kristindómskennslubók, heldur hafði þann megintilgang að auðvelda börnum lestrarnám. Höfundur þess var skáldið og fræðimaðurinn séra Gunnar Pálsson í Hjarðarholti og var kverið prentað í Hrappsey árið 1782.

Séra Gunnar þótti góður kennari eins og margir ættmenn hans og var skólameistari í Hólaskóla 1742-1753. Hann mun einnig hafa kennt fjölda barna lestur og í bréfi sem hann skrifaði tuttugu árum áður en kverið kom út talar hann nýjar aðferðir við lestrarkennslu, sem hann sé að gera tilraunir með. Hann taldi eldri stafrófskver ekki duga nægilega vel en fyrsta íslenska stafrófskverið, "Eitt lítið stafrófskver fyrir börn og ungmenni", hafði komið út 1695 og einnig komu út stafrófskver 1745, 1773 og 1776, en þau voru öll jafnframt trúfræðikennslubækur.

Uppbygging kversins er mjög ólík eldri stafrófskverum og mun nútímalegri. Þar eru stafirnir meðal annars flokkaðir eftir því hvar og hvernig hljóð þeirra myndast, sem var algjör nýjung, og áhersla er lögð á að æfa helstu stafasambönd kerfisbundið. Auk venjulegra lesæfinga eru í kverinu málshættir, gátur og nokkrar vísur, þar á meðal "Hani, krummi, hundur, svín".

Stafrófsvísurnar alkunnu "A, B, C, D, E, F, G" birtust í fyrsta sinn í kverinu og eru taldar eftir Gunnar. Þar eru einnig aðrar stafrófsvísur, minna þekktar:

A, B, C, D, E, F, G&lt;br&gt;

upphaf stafrófs finnum,&lt;br&gt;

H, I, K, L hygg ég sé,&lt;br&gt;

haft þeim jafnt í minnum.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

M, N, O, P og svo Q&lt;br&gt;

R, S, T, U, (V) sjáðu,&lt;br&gt;

X, Y, Z, Þ, Æ þú&lt;br&gt;

þekk, og Ösins gáðu.&lt;br&gt;