arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Reykjalínsætt

Reykjalínsætt er íslensk ætt kennd við Reykjahlíð í Mývatnssveit í Suður-Þingeyjarsýslu. Ættina mynda niðjar Jóns Jónssonar Reykjalín, sem var fæddur þar þann 4. mars 1787 og lést þann 7. ágúst 1857.

Jón var sonur hjónanna Jóns Þorvarðarsonar (1763 – 1848) prests og Helgu Jónsdóttur (1761-1846). Jón Reykjalín var aðstoðarprestur í Glæsibæ í Kræklingahlíð í Eyjafirði frá 1810 til 1817 og sóknarprestur þar frá 1817 til 1824. Hann var síðan prestur á Fagranesi á Reykjaströnd í Skagafirði og á Ríp í Hegranesi. Áður en hann hlaut prestsskap var hann bóndi í Tungu á Svalbarðsströnd og ræktaði þar kartöflur, fyrstur manna í Suður-Þingeyjarsýslu.

Sigríður Snorradóttir (1772 – 1847) giftist Jóni 2. maí 1810. Hún var dóttir séra Snorra Björnssonar (1744 – 1807) á Hjaltastöðum í Skagafirði og Steinunnar Sigurðardóttur (1734 – 1808) konu hans. Þegar Sigríður dó kvæntist Jón aftur, Helgu Guðmundsdóttur (f. 1803) en þeim varð ekki barna auðið.

Elsti sonur Jóns og Sigríðar, Jón, var faðir Jóhannesar Jónssonar Reykjalín sem Kussungsstaðaætt er komin af. Hún telst því vera kvísl af Reykjalínsætt.

Afkomendur Jóns og Sigríðar.

Jón og Sigríður áttu fjögur börn saman, og Jón átti auk þess einn son (Stefán Ólaf) utan hjónabands, með Sigríði Hallgrímsdóttur (1794 – 1843):
Kalkofnsvegur

Kalkofnsvegur er gata í Reykjavík. Hann tengir Geirsgötu í vestri við Sæbraut í austri. Hámarkshraði er 50 km/klst og akstur er heimill í báðar áttir. Vegurinn heitir eftir kalkbrennsluofni sem þar var forðum daga, en í slíkum ofnum var kalk brennt til sementsgerðar. Seðlabanki Íslands stendur við Kalkofnsveg.

Kalkofninn á Kalkofnsvegi.

Fram með Arnarhólstúni sjávarmegin lá stígur, og var þar trébrú yfir lækinn; þessi stígur lá að allmiklu timburhúsi, þar sem Björn múrari Guðmundsson verzlaði með timbur. Þar var kalkofn, og átti að brenna þar kalkstein, sem fannst í Esjunni og var þetta gert nokkra stund, en fórst fyrir, bæði vegna þess, að flutningur frá námunni varð of dýr og erfiður, og svo vegna þess, að vatn úr læknum var haft í kalkið, en það vatn var óhreint, bæði úr Tjörninni og svo blandað sjávarseltu, og óhæfilegt til kalkgerðar. Kalkið var þannig ónýtt eða miklu verra en þurft hefði.

Ástæða þess að ekki voru byggð hér steinhús heldur eingöngu hlaðnir torfbæir var skortur á kalki sem steinlími en kalk var mjög dýrt í innflutningi. Kalksteinn fannst í Esjunni um 1863. Einnig fannst kalklag í Helgustaðafjalli. Sumarið 1873 voru gerðar tilraunir með að brjóta kalk upp við Mógilsá og brenna í kalkbrennsluofni hjá Rauðará. Sumarið 1876 var byrjað að byggja kalkbrennsluofn á lóð úr Arnarhólslandi við lækjarósinn (Þar sem lækurinn í Lækjargötu rann til sjávar) og var stígur frá honum niður að sjó svo auðvelt væri að koma kalksteini þangað. Kalkofninn var fullgerður árið 1877. Hann var turnlaga. Kalksteinn var brotinn í Esjunni og var hann sprengdur með púðri. Kalksteinninn var fluttur með hestum frá námunni niður að sjó og þaðan á bátum til Reykjavíkur. Vinnslan árið 1877 mun hafa verið um 630 tunnur og kostaði hver tunna 6 krónur. Kalkvinnslan stóð ekki nema nokkur ár. Steinhús í Lækjargötu 10 er límt saman með kalki úr Esjunni. Árin 1916-17 var gerð önnur tilraun með kalknám í Esju og var þá notað dýnamít og hrundi námugangur í einni sprengingju þar og var þá kalknámi hætt.

Hreyfilshúsið.

Frá að minnsta kosti 1952 var bifreiðastöðin Hreyfill til húsa í litlu einlyftu húsi við Kalkofnsveg, en stöðin var stofnuð 1943. Þeir fluttu síðan að Hlemmi og voru þar til 1971. Húsið á Kalkofnsvegi stóð til 1971 þegar það varð að víkja fyrir breikkun Lækjargötu.
Gualterus

Gualterus – Philippus Gualterus – eða Walter frá Châtillon – var franskur rithöfundur og guðfræðingur á síðari hluta 12. aldar. Nafn hans er til í ótal myndum (latína: "Galterus" eða "Gualterus de Castellione", franska: "Gautier de Châtillon" eða "Gautier de Lille", enska: "Walter of Châtillon", o.s.frv. Orðrétt á íslensku: "Valtýr frá Kastala".)

Hann var fæddur í Lille (Ryssel) í Norður-Frakklandi, líklega um 1135. Hann hlaut fyrst menntun hjá Stefáni frá Beauvais (Étienne de Garlande) fyrrum kanslara Frakklands, síðan í Parísarháskóla. Var um tíma klerkur við dómkirkjuna í Tournai (Doornik), nú í Belgíu. Kenndi sig oftast við staðinn Châtillon, þar sem hann var lærifaðir, stundum við fæðingarstað sinn Lille.

Á stúdentsárum sínum samdi hann nokkur gamansöm kvæði (flakkaraljóð) á latínu sem síðar voru tekin upp í kvæðasafnið "Carmina Burana". Á sinni tíð var hans þó frekar minnst fyrir langt söguljóð á latínu, "Alexandreis – sive gesta Alexandri Magni", um Alexander mikla. Kviðan er samin undir sexliðahætti, eða hexametri, og er 5464 ljóðlínur, sem skiptast í 10 bækur. Höfundurinn tileinkaði kviðuna verndara sínum, Vilhjálmi, sem var erkibiskup í Reims 1175-1202, og er nafn erkibiskups í latneskri mynd falið í upphafsstöfum hinna 10 bóka kviðunnar: GUILLERMUS. Í formála segir höfundur að kviðan sé fimm ára verk sitt, og er talið að hún sé samin á árunum 1178-1182. Meðal fyrirmynda er Eneasarkviða eftir rómverska skáldið Virgil. Verk Gualterusar standa framarlega meðal latneskra bókmennta á miðöldum. Í Alexanderskviðu lætur hann skáldskapargildið ganga fyrir sögulegum staðreyndum og er tímatalið í talsverðum ruglingi, t.d. er Jesús Kristur þar krossfestur á dögum Alexanders mikla. Stafar þetta af því að Gualterus byggði verk sitt á ritum sem voru frekar skáldskapur en sagnfræði. "Alexandreis" var vinsæl lesning á dögum höfundarins og síðar, og hafði mikil áhrif á önnur skáld. Á okkar dögum er kviðan sjaldan lesin. Hún var þó þýdd á þýsku árið 1990 og á ensku 1992.

"Alexandreis" eða "Alexanderskviða" barst hingað til Íslands og var talsvert notuð til kennslu. Brandur Jónsson, síðar biskup á Hólum, þýddi hana á íslensku, líklega á árabilinu 1250-1260. Kallast hún "Alexanders saga", enda er um lausamálsþýðingu að ræða, sem þykir afburða vel af hendi leyst.

Ýmis kvæði í stíl við Alexanderskviðu, eða um svipuð efni, hafa verið eignuð Gualterusi, en með ófullnægjandi rökum. Hann samdi rit gegn gyðingdómi og ritgerð um heilaga þrenningu, og hann var e.t.v. höfundur ritsins "Moralium dogma philosophorum".

Gualterus dó skömmu eftir 1200, e.t.v. í drepsótt 1201.
Jörundur Guðmundsson - Jörundur slær í gegn

Jörundur Guðmundsson - Jörundur slær í gegn er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1977. Á henni flytur Jörundur Guðmundsson gamanmál. Allt efni á plötunni er eftir Spóa, nema þar sem annars er getið — þ.e.a.s. nr. 2 á hlið A og nr. 1 og 4 á hlið B. Ólafur Gaukur útsetti og stjórnaði undirleik i nr. 2 á hlið A og nr. 1 og 4 á hlið B.

Hljóðritun tónlistar fór fram í Tóntækni h.f. Tæknimaður: Sigurður Árnason. Allt annað efni var hljóðritað í Útvarpssal að viðstöddum áhorfendum. Tæknimaður: Þórir Steingrímsson. Ljósmynd á framhlið umslags: Mótíf - Jóhannes Long. Hönnun umslags: SG og Grafík. Prentun: Grafík.
Hugrof

Hugrof (á ensku: "dissociation") er röskun sem lýsir sér í því að einstaklingur missir tengsl við raunveruleikann og upplifir truflun á sjálfi sínu, minni eða meðvitund. Ólíkt geðrofi missir fólk þó ekki getuna til greina hvað sé raunverulegt.

Hugrof geta verið væg og eru þá oft leið líkamans til að verjast álagi. Fólk getur dottið í hugrof þegar því leiðist, þá er því oft lýst sem dagdraumum eða dáleiðsluástandi.

En hugrof geta líka verið sjúkleg. Í alvarlegum hugrofum getur fólk misst öll tengsl við raunveruleikann, misst öll tengsl við hver þau sjálf séu, og fundið fyrir miklu minnistapi. Þessar truflanir geta komið fram vegna sálrænna áfalla, en geta líka orsakast af mikilli streitu, ofskynjunarlyfjum, eða af engri sérstakri ástæðu.
Michael Richards

Michael Anthony Richards (f. 24. júlí 1949) er bandarískur leikari og uppistandari.
Fágað fall

Fágað fall er raungilt fall, sem setja má fram með veldaröð, sem er a.m.k. samleitin innan tiltekins samleitnibils. Fáguð föll eru óendanlega oft deildanleg og eru í raun Taylorröð fallsins í nágrenni tiltekins punkts. Fáguð föll, sem skilgreind eru á hlutmengi tvinntalnasléttunnar, kallast tvinnfáguð föll og eru þau samleitin innan s.n. samleitnigeisla. Tvinnfágað fall, skilgreint á allri tvinntalnasléttunni, nefnist heilt fall.

Dæmi um fáguð föll: margliða, hornafall, veldisfall og logri.
Hals

Hals er bær á Norður-Jótlandi í Danmörku. Hægt er að taka ferju frá bænum yfir Limafjörðinn til bæjarins Egense sem liggur sunnanmegin við fjörðinn. Bærinn tilheyrir Álaborgar sveitarfélaginu og er íbúafjöldi bæjarins um 2.500 (2018).
Czesław Miłosz

Czesław Miłosz (30. júní 1911 – 14. ágúst 2004) var pólskt skáld, rithöfundur og þýðandi. Czesław Miłosz fæddist í Šateiniai (Pólska: "Szetejnie") í Litáen, en hann leit alla tíð á sig sem pólskt skáld. Hann sagði þó eitt sinn í viðtali: "Ég er Litái sem var ekki gefið að vera Litái". Hann hlaut bókmenntaverðlaun Nóbels árið 1980.

Czesław Miłosz var virkur í andspyrnuhreyfingunni gegn Þjóðverjum í Seinni heimsstyrjöldinni, en kaus að setjast að í Bandaríkjunum á sjötta áratug 20. aldar, og kenndi lengi vel við háskólann í Berkeley. Uppgjöri sínu við kommúnismann lýsir Miłosz í bókinni Hugsun í ánauð. Miłosz er talinn hafa náð mestum árangri í ljóðagerð, en hann var einnig atkvæðamikill ritgerðahöfundur og þýðandi. Meðal þess helsta á þýðingasviðinu sem liggur eftir hann er Jobsbók á pólsku, en biblíuefni og klassísk minni eru áberandi í skáldskap hans.
Klemens 8.

Klemens 8. (24. febrúar 1536 – 3. mars 1605) sem hét upphaflega Ippolito Aldobrandini, var páfi frá 30. janúar 1592 til dauðadags. Hann fæddist í Fano í Marke en fjölskylda hans var frá Flórens.

Hann varð kardináli 1585 og var sendur sem legáti til Póllands þar sem hann átti hlut í því að fá Maximilían 3. erkihertoga látinn lausan en hann var í haldi Pólverja eftir misheppnaða tilraun til að taka völdin eftir lát Stefáns Báthory.

Hann var kjörinn páfi eftir lát Innósentíusar 9. 1591 sem málamiðlun milli óska Filippusar 2. og ítölsku kardinálanna. 1593 tók Hinrik 4. af Navarra upp kaþólska trú til að geta gerst konungur Frakklands. 1595 leysti Klemens hann undan öllum syndum, gagnstætt óskum Filippusar. Á móti aðstoðaði Hinrik Klemens við að bæta hertogadæminu Ferrara við lönd kirkjunnar þegar Alfons 2. hertogi af Ferrara lést barnlaus 1597.

1597 setti hann upp ráðið "Congregatio de Auxiliis" til að kveða úr um deilu dóminíkana og jesúíta um hlutverk frjáls vilja gagnvart ómótstæðilegri náð og lauk með því að fordæma áherslu molinisma á frjálsan vilja.

Árið eftir, eða 1598, hafði Klemens milligöngu um sáttagerð, Friðsarsamninginn í Vervins, milli Hinriks og Filippusar, sem fól í sér að Filippus kallaði hersveitir sínar burt frá Frakklandi.

1600 var hátíðarár og þrjár milljónir pílagríma komu til Rómar. Það ár staðfesti Klemens dauðadóm yfir Giordano Bruno sem var brenndur á báli 17. febrúar. Fimm árum síðar lést Klemens úr þvagsýrugigt sem hrjáði hann á efri árum. Hans var einkum minnst fyrir stjórnkænsku sína og þá hörku sem hann sýndi sakamönnum og gyðingum.
Sinclair Lewis

Sinclair Lewis (7. febrúar 1885 – 10. janúar 1951) var bandarískur rithöfundur sem skrifaði jöfnum höndum skáldsögur, smásögur og leikrit. Lewis var alltaf nálægt kviku hins bandaríska þjóðfélags í verkum sínum, gagnrýndi það ísmeygilega og hið kapítalíska gildismat, ásamt því að framfæra sterkar kvenpersónur. Árið 1930 varð Sinclair Lewis fyrsti Bandaríkjamaðurinn til að hljóta Bókmenntaverðlaun Nóbels.

Sinclair Lewis fæddist í Sauk Centre, Minnesota, var skírður "Harry Sinclair Lewis" og hóf á unga aldri að lesa bækur og halda dagbók. Hann reyndi að flýja að heiman 13 ára og verða trommuleikari í spænsk-bandaríska stríðinu, en án árangurs. Hann hóf þá að skrifa ljóð og seinna rómantískar sögur. Hann reis þó fyrst til metorða eftir útkomu fyrstu alvöru bókar sinnar, Main Street sem kom út 1920, en hún seldist miklu betur en hinar söluvænlegu bækur, sem hann hafði áður skrifað. Á þeim árum seldi hann jafnvel Jack London söguþræði fyrir lágar upphæðir, en þeir höfðu kynnst þegar Sinclair tók viðtal við hann. Bók Sinclair Lewis, "Main Street", fjallar um "Carol Milford", konu sem flytur eftir giftingu með eiginmanni sínum í smábæ í Bandaríkjunum og reynir að hefja sig upp yfir uppvask og staðalímyndir. Bókin varð strax hreinasta útgáfuundur, og seldist eins og heitar lummur.

Þekktasta bók hans ásamt Main Street, var Babbitt sem kom út tveimur árum seinna, eða 1922. Sú síðarnefnda kom út í íslenskri þýðingu Sigurðar Einarssonar árið 1943 ("Babbitt").

Sinclair Lewis sem lengi hafði hallaði sér að flöskunni, lést í Rómaborg 1951.
Benjamin Harrison

Benjamin Harrison (20. ágúst 1833 – 13. mars 1901) var 23. forseti bandaríkjanna og þjónaði því embætti frá 1889 til 1893. Hann er til dagsins í dag sá eini forseti sem komið hefur frá Indiana.
Nýja testamenti Odds Gottskálkssonar

Nýja testamenti Odds Gottskálkssonar er fyrsta bók sem prentuð var á íslenska tungu. Prentun bókarinnar lauk 12. apríl 1540 í Hróarskeldu, Danmörku. Bókin er um 330 blöð og í litlu broti eða 8vo (sjá ). Ekki er vitað hve mörg eintök voru prentuð en talið er líklegt að Oddur hafi ætlað sérhverjum presti á Íslandi eintak.

Þýðing Odds.

Fræðimenn hafa löngum hrósað þýðingu Odds á Nýja testamenntinu fyrir það kjarnyrta mál sem Oddur notar og benda á að hann hafi lagt grunninn að þeim stíl sem enn er viðhafður í biblíuþýðingum. Margir hafa þó bent á að hann eigi oft í brösum við að mynda íslenskulegar setningar og að hann riti ekki hreint mál. Sigurður Nordal kallaði samt þýðinguna "„eitt af leiðarmerkjunum í sögu íslenskra bókmennta“." Hann taldi stíl hans „svo svipmikinn og mergjaðan og mál hans svo auðugt, að enn er unun að lesa guðspjöllin í þeim búningi“. Dr. Jón Helgason prófessor tók ekki eins djúpt í árinni. Þó taldi hann stíl Odds „maklegan þeirra lofsyrða - ef litið er á þá kafla, sem best hafa tekist“. Í formála að bók sinni: "Málið á Nýja testamenti Odds Gottskálkssonar" skrifar Jón samt sem áður:
Beykibálkur

Beykibálkur (fræðiheiti: "Fagales") er fylking blómplantna sem meðal annars inniheldur mörg þekkt tré. Þær ættir sem nú teljast til þessa ættbálks eru:
Duncan L. Hunter

Duncan Lee Hunter (f. 31. maí 1948) er bandarískur stjórnmálamaður, frá Kaliforníufylki. Hann starfaði sem þingmaður í fulltrúadeild Bandaríkjaþings og sóttist eftir tilnefningu repúblikana í forsetakosningunum árið 2008.
Undir sama þaki

Undir sama þaki voru sex leiknir íslenskir gamanþættir sem sýndir voru í sjónvarpinu haustið 1977. Handrit að þáttunum voru skrifuð af Birni Björnssyni, Hrafni Gunnlaugssyni og Agli Eðvarðssyni. Leikstjóri var Hrafn Gunnlaugsson.

Þættirnir byggðu á danskri fyrirmynd, þáttunum "Húsið á Kristjánshöfn" í leikstjórn Eriks Balling, sem notið höfðu fádæma vinsælda í danska ríkissjónvarpinu. Hver þáttur var sjálfstæð saga en sögurnar tengdust með því að persónurnar voru allar íbúar sama fjölbýlishúss. Meðal leikara voru Bessi Bjarnason, Guðrún Gísladóttir, Þórhallur Sigurðsson, Bríet Héðinsdóttir, Arnar Jónsson, Björg Jónsdóttir og Elfa Gísladóttir.

Þættirnir voru sendir út á besta tíma á laugardögum strax eftir fréttir og veðurfregnir og endursýndir á miðvikudögum.
Bernoulli

Bernoulli getur átt við:
Aukaandlag

Aukaandlag eru orðin það og hitt ef þau standa með aðalandlagi sem er fallsetning eða fallháttur eins og í dæmunum:
Origo

Origo er íslenskt upplýsingatæknifyrirtæki sem varð til þegar "Nýherji" sameinaðist dótturfélögunum "Applicon" og "TM Software" 1. janúar 2018.
Hrafninn

Hrafninn er söguljóð eftir Edgar Allan Poe sem kom fyrst út 29. janúar árið 1845 í dagblaðinu New York Evening Mirror. Kvæðið fjallar um hrafn sem heimsækir mann sem syrgir ástkonu sína. Maðurinn er ljóðmælandi en hrafninn, sem fær sér sæti á brjóstmynd af Aþenu, krunkar „Nevermore“ í lok hvers erindis.

Saga Hrafnsins.

Edgar Allan Poe orti Hrafninn veturinn 1843. Meðan hann var að yrkja kvæðið, bjó hann ásamt konu sinni og tengdamóður við sult og seyru. Hann fór með kvæðið til ýmsra ritstjóra, en enginn þeirra hafði lyst á að kaupa það til birtingar. Einn af ritstjórunum sem hann talaði við, "Godey" að nafni, sagði:

Á endanum tókst Poe að selja Hrafninn fyrir 10 dollara og þótti geypihátt verð. Hann var nú, eftir allt, sem á undan var gengið, búinn að glata trúnni á ágæti kvæðiðisins og það til þeirra muna, að hann setti dulnefnið Quarles undir það í stað nafns síns. En aldrei hefur nokkuð kvæði vakið aðra eins athygli á svo skömmum tíma. Allur hinn enskumælandi heimur las það með hrifningu. Gekkst Poe þá að sjálfsögðu við faðerni kvæðisins, og eftir það var nafn hans prentað undir því.

Íslenskar þýðingar.

Til eru að minnsta kosti sjö þýðingar kvæðisins á íslensku. Sú sem er langþekktust er þýðing Einars Benediktssonar sem kom út á prenti 1892, en einnig eru til þýðingar kvæðisins eftir Matthías Jochumsson, Sigurjón Friðriksson (1937), Jochum Eggertsson (1941), Þorstein frá Hamri (1985), Gunnar Gunnlaugsson (1986), Pál V.G. Kolka og Helga Hálfdánarson.
Listi yfir borgir á Bretlandi

Þetta er listi yfir borgir á Bretlandi. Einvaldur Bretlands veitir borgarréttindi. Borgarréttindi eru ekki veitt sjálfkrafa með hliðsjón af fólksfjölda einum saman.
Crash Bandicoot

Crash Bandicoot er verkvangs-tölvuleikur sem kom út í Bandaríkjunum árið 1996 og var hannaður af Naughty Dog. Hann fylgir Crash Bandicoot í gegnum ævintýri til að sigra hinn illa Dr. Neo Cortex.
Jörfi (Dalasýslu)

Jörfi (eða Jörvi) er bær í Haukadal í Dalasýslu. Hann er þekktur fyrir veislur þær eða „gleðir“ sem voru haldnar þar að minnsta kosti frá 17. öld og fram á þá 18. Jörvagleði var haldin á krossmessu á hausti (14. september) og hefur verið einhvers konar töðugjöld, því heyskap var lokið og kaupafólk oft farið að huga að vistaskiptum. Þar voru dansaðir vikivakar og stundaðir ýmsir leikir. Önnur sambærileg samkoma var Staðarfellsgleði, sem haldin var á Staðarfelli í Dölum um nýár.

Þessar samkomur voru þyrnir í augum yfirvalda, enda fór miklum sögum af lauslæti og gjálfífi á þeim. Björn Jónsson sýslumaður á Staðarfelli afskipaði Staðarfellsgleði 1695. Hann bannaði reyndar Jörfagleði líka en hún virðist þó hafa haldið áfram fram yfir aldamót en þegar Jón Magnússon, bróðir Árna handritasafnara, varð sýslumaður Dalamanna 1708 bannaði hann hana og bar fyrir sig, auk lausungarinnar, Stórubólu sem þá gekk enn um landið. Gleðin var ekki endurvakin en orðið jörfagleði hefur síðan verið haft um ýmiss konar óheftar skemmtanir.

Fyrir ofan bæinn á Jörfa er fjallið Jörfahnjúkur.
Suður-Yorkshire

Suður-Yorkshire (enska "South Yorkshire") er sýsla á Norður-Englandi á Bretlandi. Sheffield er stærsta borgin í sýslunni.
Lexicon Islandico-Latino-Danicum

Lexicon Islandico-Latino-Danicum (sem er latína fyrir: "Íslensk–latnesk–dönsk orðabók") er fjöltyngd orðabók gefin út á Íslandi eftir Björn Halldórsson með latneskum og dönskum þýðingum. Björn vann að bókinni í 15 ár samfleytt og árið 1786 sendi hann hana til Kaupmannahafnar til prentunar. Orðabókin var hinsvegar fyrst gefin út árið 1814 af Rasmusi Kristjáni Rask, og hafði ritið þá verið endurbætt.

Í bókinni eru um 30 þúsund flettiorð sem eru flest almennur orðaforði 18. aldar. Þess vegna hefur bókin mikið gildi fyrir sögu íslensks orðaforða. Orðabókin var gefin út aftur árið 1992 og sá Jón Aðalsteinn Jónsson um útgáfuna.
Kaldársel

Kaldársel er austan við Hafnarfjörð í nágrenni Helgafells. Þar rennur Kaldá sem staðurinn er nefndur eftir.

Í næsta nágrenni við Kaldársel eru vinin Valaból, eldstöðin Búrfellsgjá, móbergsfjallið Helgafell, ýmsir hellar, skóglendi og önnur útivistarsvæði.

Sumarbúðir KFUK eru í Kaldárseli. Elsti hluti skálans er frá 1925 en tvisvar hefur verið byggt við hann.
Garnaslagurinn

Garnaslagurinn voru ryskingar milli verkfallsmanna og lögreglu í Reykjavík, þann 11. desember 1930.

Garnaslagurinn kom til vegna deilu Verkakvennafélagsins Framsóknar og Sambands Íslenskra samvinnufélaga vegna kauplækkunar í Garnahreinsunarstöð SÍS við Rauðarárstíg í Reykjavík. Kom til harðra ryskinga milli lögreglu og verkfallsmanna, sem nutu aðstoðar félaga í Dagsbrún og ASÍ. Deilunni lauk þremur vikum síðar með þvi að SÍS viðurkenndi kauptaxta verkakvenna.
Viðeyjarbiblía

Viðeyjarbiblía, 1841, er sjötta heildarútgáfa Biblíunnar á íslensku, prentuð í Viðey á Sundum, í prentsmiðju Ólafs Stephensens.

Á titilblaði stendur: "Biblía, Það er: Heilög ritning. Í 5ta sinni útgéfin, á ný yfirskoðuð og leiðrétt, að tilhlutun ens íslenska Biblíu-félags." (Er í raun 6. útgáfa)

Á fyrri hluta 19. aldar fór af stað vakning um málrækt, sem náði inn á svið kirkjunnar. Hið íslenska biblíufélag var stofnað 1815, og vildu forráðamenn þess sníða af Biblíunni dönskuskotið málfar og þýða nákvæmar eftir frumtextunum, en þekking á þeim hafði aukist mikið. Um 1818 var byrjað að endurskoða Nýja testamentið og kom það út í tveimur hlutum í Viðey 1825 og 1827. Geir Vídalín biskup var meðal þýðenda, ásamt kennurum Bessastaðaskóla og fleirum. Árið 1827 var ákveðið að endurskoða Gamla testamentið. Að því stóðu Árni Helgason prestur í Görðum, og kennarar á Bessastöðum, einkum Sveinbjörn Egilsson. Biblían kom svo út í Viðey árið 1841.

Dómur sögunnar er að þarna hafi margt verið afar fagurlega þýtt, enda skáld að verki. Einkum þykir Sveinbjörn Egilsson hafa unnið gott verk, en hann þýddi "Aðra Mósebók", "Esajas" (= Jesaja), "Ezekíel", "Daníel", alla hina minni spámenn (frá "Hósea" til "Malakí") og "Opinberun Jóhannesar", alls 17 rit. Er hann sagður hafa þýtt úr frummálunum, hebresku og grísku. Alþýðlegur blær var á orðavali í anda Fjölnismanna. Fræðimenn eru sammála um að "Viðeyjarbiblía" sé mikil framför frá útgáfunum í Kaupmannahöfn 1747 og 1813.

"Viðeyjarbiblían" telst vera fyrsta nýþýðing Biblíunnar á íslensku, þ.e. þar sem textinn er endurþýddur í heild sinni.

Vandað var til útgáfunnar, bókin er í stærra broti en "Grútarbiblían", prentuð með gotnesku letri, eins og aðrar bækur Viðeyjarprentsmiðju. Varðveittar biblíur eru yfirleitt í alskinnsbandi og stundum gyllt á kjöl. "Viðeyjarbiblía" var gefin út í 1.400 eintökum og kostaði hvert eintak 4 ríkisdali og 48 skildinga.
Tjingveldið

Tjingveldið (kínverska: 清朝, "Qīng cháo"; mansjúmál: "Daicing gurunð"; mongólska: "Манж Чин Улс") einnig kallað Mansjúveldið var síðasta keisaraættin sem ríkti yfir Kína frá 1644 til 1912. Keisaraættin kom frá mansjúættbálkinum Aisin Gioro í Mansjúríu og hóf að leggja Kína undir sig 1644. Mansjúmenn gerðu uppreisn gegn hinu ríkjandi Mingveldi undir stjórn Nurhacis 1616 og lýstu yfir stofnun Síðara Jinveldisins. 1636 breyttu þeir nafninu í Tjingveldið og 1644 lögðu þeir Peking undir sig. Þeir náðu fullum yfirráðum yfir Kína 1683 en hankínverjar (sem eru meirihluti íbúa Kína) litu alla tíð á Tjingveldið sem erlend yfirráð.

Tjingveldinu tók að hnigna hratt eftir miðja 19. öld, ekki síst vegna þrýstings frá evrópsku nýlenduveldunum og Japan. Keisaraveldið var lagt niður í kjölfar Xinhai-byltingarinnar og keisaraekkjan Longyu sagði af sér fyrir hönd síðasta keisarans Puyi 12. febrúar 1912.
IDN-lén

IDN-lén er Internetlén með forskeytinu „xn--“ en slík lén á skv. tilmælum IANA að umkóða úr Unicode af biðlaranum, útkoman verður að þegar notandinn biður um lén, t.d. „köttur.is“ er það umkóðað í „xn--kttur-jua.is“ áður en það er sent til nafnaþjónsins, útkoman er kerfi sem er samhæft við það gamla en þó er hægt að nota aðra stafi en a-z, 0-9 og - eins og upprunalega takmörkunin var, - er þó ekki hægt að nota í byrjun og enda léns.

IDN-lén hafa hins vegar ekki náð miklum vinsældum þar sem mest notað vafrinn, Internet Explorer frá Microsoft styður ekki þá tegund léna auk ýmissa póstforrita. Mozilla Firefox, Opera, Apple Safari o.fl. styðja þau hins vegar .

1. júlí 2004 hóf ISNIC að úthluta IDN-lénum undir þjóðarléninu .is. Dæmi um íslenskt IDN-lén er alþingi.is.