arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Glitfaxaslysið

Glitfaxaslysið var flugslys sem varð 31. janúar 1951, þegar Dakota-flugvél Flugfélags Íslands, "Glitfaxi" TF-ISG, hrapaði í Faxaflóa í aðflugi að Reykjavíkurflugvelli. Með flugvélinni voru 17 farþegar og þriggja manna áhöfn. Allir fórust og er þetta eitt mannskæðasta flugslys Íslandssögunnar.

Glitfaxi var í áætlunarflugi frá Vestmannaeyjum til Reykjavíkur en þurfti að hætta við lendingu vegna hríðarbyls og flaug þá hring út á Faxaflóa. Þegar flugstjórinn ákvað í samráði við flugturn að gera aðra tilraun til lendingar rofnaði allt samband við flugvélina í aðflugi og varð fljótt ljóst að hún hefði farist. Leitarflokkar fóru strax af stað og gengu fjörur en jafnframt var leitað á landi. Daginn eftir fannst brak úr vélinni á reki úti fyrir Vatnsleysuströnd en flakið hefur aldrei fundist.

Með flugvélinni fórust tvær konur, önnur þeirra flugfreyja vélarinnar, og 18 karlmenn, þar af einn drengur á fyrsta ári. Um fimmtíu börn og ungmenni misstu feður sína í slysinu. Meira en helmingur farþeganna var frá Vestmannaeyjum.

Við hlið Fossvogskirkju er minnismerkið "Glitfaxi" eftir Einar Jónsson myndhöggvara og var það reist til minningar um slysið og jafnframt alla þá sem farist hafa í flugslysum.
Sækónguló

Sækóngulær (fræðiheiti: "pantopoda" einnig nefndar "pycnogonids") teljast til fylkingar liðdýra í undirfylkingunni klóskerar. Þekktar eru um 1300 tegundir.

Útbreiðsla.

Þær fyrirfinnast um nær allan heim.

Útlit og lifnaðarhættir.

Kviður sækóngulóa er frá 1 mm til 10 mm og langir grannir útlimir ganga út úr kviðnum. Þó að yfirleitt séu sækóngulær frekar litlar eru til dæmi um tegundir sem eru stærri, til að mynda hafa veiðst tegundir við Antartíku þar sem fótur kóngulóa hefur mælst 70 cm, sækóngulær eru yfirleitt með 4 útlimapör en þó eru afbrigði með 5 og 6 útlimapörum vel þekkt. Blóðrásar og taugakerfi sækóngulóarinnar er lítið og einfalt eins og stærð hennar gefur tilefni til, hjartað dælir blóðinu um baklæga æð og í blóðhol, og taugakerfið er með kviðlægann taugastreng líkt og hjá öðrum klóskerum.

Flestar eru sækóngulær rándýr. Þær eru og botndýr og finna sér oftast fylgsni undir steinum og grjóti. Helsta fæða sækóngulóa er holsepi, mosadýr, kórall, burstaormar og svampdýr. Sækóngulær bryðja fæðuna með kokinu/kverkunum. Sækóngulær eru einkynja.
Júba

Júba er höfuðborg og stærsta borg Suður-Súdan. Borgin stendur við Hvítu Níl í suðurhluta landsins. Íbúar eru tæplega 372 þúsund (2011).

Heitið er leitt af Djúba eða Djouba (framburður með -d í upprunalega málinu, vantandi í íslensku einungis sökum milligöngunar um ensku) sem er annað heiti á Barí-ættflokknum.
Dögun (stjórnmálasamtök)

Dögun - stjórnmálasamtök um réttlæti, sanngirni og lýðræði voru íslensk stjórnmálasamtök, stofnuð 18. mars 2012. Félaginu var formlega slitið 7. nóvember 2021 eftir að engin virkni hafði verið í samtökunum síðan 2017. Helga Þórðardóttir var formaður flokksins frá 2018 til 2021.

Alþingiskosningar 2013.

Dögun bauð fram í Alþingiskosningum 2013. Í Dögun sameinast meðal annarra fólk úr Hreyfingunni, Borgarahreyfingunni, Frjálslynda flokknum og fulltrúar úr stjórnlagaráði. Meðal þeirra sem gáfu kost á sér voru Margrét Tryggvadóttir þingmaður og Ragnar Þór Ingólfsson, stjórnarmaður í VR og Gísli Tryggvason úr stjórnlagaráði.

Dögun hlaut 3,1% fylgi í kosningunum 2013 og náði ekki manni á þing.

Sveitarstjórnarkosningar 2014.

Dögun bauð fram í Sveitarstjórnarkosningunum 2014 í Reykjavík og ásamt umbótasinnum í Kópavogi. Þorleifur Gunnlaugsson leiddi listann í Reykjavík en hann hafði áður verið í Vinstrihreyfingunni - grænt framboð. Árni Þór Þorgeirsson, frumkvöðull leiddi listann í Kópavogi.

Dögun fékk 1,4% í Reykjavík og 0,8% í Kópavogi og hlaut engan mann inn í sveitarstjórn.

Alþingiskosningar 2016.

Dögun bauð fram í öllum kjördæmum í Alþingiskosningunum árið 2016

Helga Þórðardóttir, kennari á Barnaspítala Hringsins, er formaður Dögunar. Hún leiddi á listann í Reykjavík suður. Hólmsteinn A., Brekkan framkvæmdastjóri samtaka leigjenda, leiddi listann í Reykjavík norður. Ragnar Þór Ingólfsson, stjórnarmaður í VR og stjórnarmaður í hagsmunasamtökum heimilanna, leiddi listann í Suðvesturkjördæmi.

Dögun hlaut 1,7% í kosningunum og tapaði 1,4% fylgi frá kosningunum árið 2013.

Alþingiskosningar 2017.

Dögun bauð fram í einu kjördæmi, Suðurkjördæmi í Alþingiskosningunum 2017. Helga Þórðardóttir leiddi listann. Tilkynnt var um framboð 1. október 2017.

Flokkurinn hlaut 0,1% atkvæða eða 101 atkvæði í kosningunum og misstu því 1,6% frá kosningunum árið 2016.

Aðalfundur 2021.

Á aðalfundi Dögunar sem var haldin 7. nóvember 2021 var tilkynnt að "Dögun" væri formlega slitið, ástæðan væri annars vegar vegna þess að engin virkni hafði verið í flokknum síðan árið 2017 og hins vegar að fleiri flokkar sem hafa verið að berjast fyrir sama málstað væru að ganga betur svo ekki væri þörf lengur á flokknum, sem dæmi um flokka voru Flokkur fólksins og Sósíalistaflokkurinn nefndir í því samhengi.
Arlon

Arlon (Arel á lúxemborgísku; Aarlen á hollensku) er höfuðborg belgíska héraðsins Lúxemborgar. Hún er ein elsta borg Belgíu. Íbúar eru aðeins 28 þúsund en þar með er Arlon langminnsta héraðshöfuðborg Belgíu.

Lega og lýsing.

Arlon liggur nær suðaustast í héraðinu og nema eystri bæjarmörkin að furstadæminu Lúxemborg. Næstu stærri borgir eru Lúxemborg til austurs og Sedan í Frakklandi til vesturs. Til Brussel eru 200 km til norðvesturs. Arlon liggur í 404 metra hæð milli tveggja hæðarhryggja í Ardennafjöllum. Mikill landbúnaður er í kringum bæinn. Þar renna engar ár.

Söguágrip.

Rómverjar reistu bæ á staðnum árið 52 f.Kr. sem þeir nefndu Orolaunum. Því gerir Arlon tilkall til þess að vera elsta borg Belgíu. Reyndar gera Tongeren og Tournai það líka. Arlon lá við krossgötur. Norður/suðurleiðin lá frá Tongeren til Metz, en austur/vesturleiðin frá Reims til Trier. Vel fyrir fall Rómaveldis flæddu germanir yfir svæðið. Arlon varð að greifadæmi. 1214 varð borgin hluti af hertogadæminu Lúxemborg. Arlon varð síðan eign Búrgúndar, Habsborgara og síðan Spánverja á 16. öld. Borgin kom lítið við sögu í frelsisstríði Niðurlanda, en 1558 réðist Frans frá Lorraine þó á hana og eyddi henni að miklum hluta. Arlon var endurreist en brann á ný 1785. Árið 1793 og 94 fóru fram nokkrar orrustur milli fransks byltingarhers og Austurríkismanna, sem endaði með því að Austurríkismenn drógu sig til baka úr héraðinu. Í kjölfarið hertóku Frakkar borgina, sem innlimu hana Frakklandi. Frakkar drógu sig ekki í hlé fyrr en við fyrra tap Napoleons 1814. 1830 var konungsríki Niðurlanda stofnað, sem Arlon varð hluti af, eins og allt furstadæmið Lúxemborg. En þegar Belgar gerðu uppreisn gegn Hollandi 1839, ákváðu frönskumælandi menn í Lúxemborg að taka þátt í uppreisninni. Borgin Arlon var ekki á meðal þeirra. Þegar uppreisninni lauk með sjálfstæði Belgíu, var samt ákveðið að Arlon skyldi tilheyra belgíska hluta Lúxemborgar, þar sem engar borgir væru þar í grennd sem gætu tekið að sér hlutverk héraðshöfuðborgar. Því varð Arlon belgísk, þrátt fyrir að þar væri töluð lúxemborgíska, en ekki franska. Næstu áratugi fjölgaði þar hins vegar frönskumælandi íbúum og nú er svo komið að flestir borgarbúar tala frönsku. Arlon var fyrsti belgíski bærinn sem þjóðverjar hertóku í upphafi heimstyrjaldarinnar fyrri 1914. Hann var einnig meðal fyrstu bæja sem Þjóðverjar náðu í innrás þeirra í Belgíu 1940. Borgarstjórinn var Þjóðverjum hliðhollur og starfaði með þeim allt stríðið. Hann var skotinn til bana 1946. Síðustu áratugi hefur Arlon vaxið talsvert, því margir sem starfa í furstadæminu Lúxemborg kjósa að búa þar. Árið 2004 komst borgin aftur í heimsfréttirnar vegna dómsmáls barnaníðingsins Marc Dutroux en réttað var yfir honum þar í borg.

Viðburðir.

Karneval er haldið í Arlon á hverju vori fyrir páska. Það sver sig í ætt við karneval í Sviss, þ.e. fólk fer í skrúðgöngur klætt skrúðklæðum. Á hátínni tíðkast að afhenda karnevalsprinsinum borgarlyklana á formlegan hátt.

Vinabæir.

Arlon viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir eða bæi:
We'll Live It All Again

We'll Live It All Again var framlag Ítalíu í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1976. Lagið var sungið af Al Bano og Romina Power sem mundu svo seinna taka þátt aftur eða árið 1985. Í lok atkvæðagreiðslunar hafði lagið fengið 69 stig og lenti í sjötta sæti. Lagið var sungið á ensku og ítölsku.

Al Bano söng einugis þegar að verið var að syngja á ítölsku en Romina söng á ensku fyrir utan síðustu setninguna sem var á ítölsku.
Ytrahvarf

Ytrahvarf er bær í Svarfaðardal. Hann er austan Svarfaðardalsár nálægt dalamótum Svarfaðardals og Skíðadals og um 10 km frá Dalvík. Ofan bæjarins er Hvarfsfjall og nokkru innan hans er Hvarfið, stórt berghlaup sem fallið hefur úr Hvarfsfjalli. Berghlaupshólarnir loka mynni Skíðadals. Bærinn Syðrahvarf er sunnan hólanna. Ytrahvarf er, og hefur lengi þótt, góð bújörð með stór og flatlend tún og bithaga í fjalli. Bæjarins er ekki getið í rituðum heimildum fyrr en á 16. öld en líklega hefur hann byggst snemma á öldum. Í lok 19. aldar var Jóhann Jónsson (1836-1901) bóndi á Hvarfi og Solveig Jónsdóttir kona hans. Jóhann var einn helsti forsvarsmaður Svarfdælinga á sínum tíma, oddviti, hreppstjóri og sýslunefndarmaður. Hann var einn af stofnendum Búnaðarfélags og Sparisjóðs Svarfdæla og kom víða við í menningarmálum sveitarinnar.

Hvarfsfólkið hefur lengi verið þekkt fyrir tónlistargáfur og landsþekkt hljómlistafólk er þaðan runnið.

Tónlistarfólk ættað frá eða tengt Ytrahvarfi:
Austur-Flæmingjaland

Austur-Flæmingjaland (hollenska: "Oost-Vlaanderen") er hérað í Belgíu, það næstfjölmennasta í landinu á eftir Antwerpen. Íbúar eru 1,4 milljónir talsins og eru hollenskumælandi. Höfuðborgin er Gent.

Lega og lýsing.

Austur-Flæmingjaland er tæplega 3000 km2 að stærð og liggur norðvestarlega í Belgíu. Norðurmörkin liggja að Hollandi (Sjáland), sunnan við fjörðinn Oosterschelde. Auk þess liggur Austur-Flæmingjaland að fjórum öðrum héruðum í Belgíu: Vestur-Flæmingjaland fyrir vestan, Hainaut fyrir sunnan, Flæmska Brabant fyrir austan og Antwerpen fyrir norðaustan. Austur-Flæmingjaland er mjög láglent. Þar er stundaður mikill landbúnaður. Árnar Schelde, Leie, Dender og Molenbeek renna í gegnum héraðið og mynda mikilvægar siglingaleiðir.

Orðsifjar.

Flæmingjaland (einnig Flandur) heitir eftir germönskum þjóðflokki sem kallaðist Vlamingen á hollensku, eða flæmingjar. Flæmingjaland í heild er allur hollenskumælandi hluti Belgíu en Austur- og Vestur-Flæmingjaland eru tvö vestustu hollenskumælandi héruðin í landinu.

Söguágrip.

Í gegnum aldirnar var héraðið hluti af greifadæminu Flandri (Graafschap Vlaanderen). Þegar Frakkar hertóku Niðurlönd 1794 leystu þeir greifadæmið upp og mynduðu sýslurnar Schelde (úr austurhlutanum) og Leie (úr vesturhlutanum). Þær voru aftur leystar upp þegar Frakkar hurfu úr landi 1814. Greifadæmið var hins vegar ekki myndað á ný, heldur voru flæmsku hlutarnir áfram aðskildir. Þegar Niðurlönd urðu konungsríki ári síðar náði austurhluti Flæmingjalands alla leið til fjarðarins Oosterschelde. En þegar Belgía klauf sig frá 1830, klofnaði héraðið. Suðurhlutinn varð að núverandi Austur-Flæmingjalandi en norðurhlutinn að hollenska héraðinu Sjálandi. Á miðri 19. öld var Austur-Flæmingjaland fjölmennasta hérað Belgíu en Antwerpen er þó fjölmennari í dag.

Borgir.

Austur-Flæmingjalandi er skipt upp í sjö sýslur (hollenska: Arrondissementen) og í þeim eru 65 borgir og sveitarfélög. Stærstu borgir héraðsins:
James Watt

James Watt (1736-1819) var skoskur uppfinningamaður. Endurbætur hans á gufuvélinni gegndu lykilhlutverki í iðnbyltingunni. Hann var fæddur í Greenock í Skotlandi árið 1736 en bjó og starfaði í Birmingham á Englandi. Margar af greinum hans eru geymdar í bókasafninu í Birmingham. Goðsagan um að Watt hafi fundið upp gufuvélina eftir að hafa horft á ketil móður sinnar sjóða yfir eldi, er ekki sönn. Gufuvélin var þegar til en uppfinningar Watts gerðu hana afkastameiri og nýtanlegri í iðnaði.
Bud Luckey

William Everett "Bud" Luckey (1934 – 2018) var bandarískur gamanleikari.
Kassavarót

Kassavarót (fræðiheiti "Manihot esculenta") er viðarkenndur runni af Euphorbiaceae ætt og á uppruna sinn í Suður-Ameríku. Þessi runni er ræktaður í hitabeltislöndum vegna rótanna sem innihalda mikið kolvetni. Þurrkuð kassavarót er möluð í mjöl sem kallað er tapíóka en einnig gerjuð og er þá kölluð garri. Kassavarót er mikilvægur fæðugjafi í þróunarlöndum og grunnfæði um 500 milljóna manna. Kassavarót þolir vel þurrk og vex í ófrjóum jarðvegi. Nígería er stærsti framleiðandi kassavarótar.
Miguel Ferrer

Miguel Ferrer (fæddur Miguel José Ferrer 7. febrúar 1955 - 19. janúar 2017) var bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í RoboCop, Twin Peaks og Crossing Jordan.

Einkalíf.

Ferrer er fæddur og uppalinn í Santa Monica, Kaliforníu og er af púertó rískum og írskum uppruna. Stundaði leiklist við "The Beverly Hills Playhouse".

Foreldrar hans eru leikarinn José Ferrer og söngkonan Rosemary Clooney. Ferrer var giftur Leilani Sarelle frá 1991-2003 og saman áttu þau tvö börn. Er nú giftur Lori Weinstrub sem hann giftist árið 2005.

Spilar á trommur í hljómsveitinni "Jenerators".

Leikarinn George Clooney er frændi Ferrer gegnum móður hans.

Ferill.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Ferrer var árið 1981 í Magnum, P.I. Frá 1990-1991 þá lék hann alríkisfulltrúann Albert Rosenfield í Twin Peaks.

Hefur hann komið fram gestaleikari í þáttum á borð við Cagney &amp; Lacey, T.J. Hooker, "Hotel", Miami Vice, ER, Will &amp; Grace, Medium, Desperate Housewives, Lie to Me og .

Árið 2001 var honum boðið eitt af aðalhlutverkunum í Crossing Jordan sem Dr. Garret Macy, sem hann lék til ársins 2007.

Hefur verið með stórt gestahlutverk í sem Owen Granger, hinn nýi aðstoðaryfirmaður NCIS síðan 2012.

Ferrer lést þann 19. janúar árið 2017, þá 61 árs gamall.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Ferrer var árið 1982 í "Truckin´ Buddy McCoy". Lék persónuna Bob Morton í RoboCop árið 1987. Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við "Arduous Moon", "The Harvest", Hot Shots! Part Deux, "The Disappearance of Garcia Lorca", Traffic, "Silver City" og "This Is Not a Movie".

Verðlaun og tilnefningar.

ALMA-verðlaunin

Action on Film International Film Festival-verðlaunin

Imagen Foundation-verðlaunin

Prism-verðlaunin

Screen Actors Guild-verðlaunin
Karþagó

Karþagó (úr fönísku: QRT HDŠT, með sérhljóðum: "Qart-Hadasht", „Nýjaborg“) var borg í Norður-Afríku austan megin við Túnisvatn beint á móti borginni Túnis. Hún var stofnuð um 814 f.Kr. af Föníkum (Púnverjum) en íbúar Karþagó eru einmitt nefndir "Púnverjar".

Borgin varð miðstöð verslunar við Miðjarðarhafið á 6. öld f.Kr. og lenti því á móti fyrst Forngrikkjum í Sikileyjarstríðunum á 5. og 4. öld f.Kr. og síðan Rómverjum í púnversku stríðunum á 3. og 2. öld f.Kr. Þriðja púnverska stríðið endaði með því að borgin beið algeran ósigur og Rómverjar lögðu hana í rúst. Á síðari hluta 2. aldar e.Kr. óx hún sem höfuðstaður rómverska skattlandsins Afríku. Borgin varð síðan hluti af veldi Býsans þar til hún féll fyrir arabískum innrásarherjum undir lok 7. aldar.
Henry Lee Lucas

Henry Lee Lucas (23. ágúst 1936 – 13. mars 2001) var einn af umdeildustu raðmorðingjum 20. aldarinnar. Hann er talinn hafa átt þátt í allt að 350 morðum. Hann átti góðvin að nafni Ottis Toole sem er talinn hafa hjálpað honum í öllum hans morðum.

Æska og uppvöxtur.

Henry Lee Lucas fæddist í Blacksburg í Virginíu inn í mjög erfiða fjölskyldu. Faðir hans hét Anderson Lucas. Hann missti báða fætur sína í lestarslysi þegar Henry var 4 ára gamall. Móðir hans, Viola Dixon Vaughn vann sem vændiskona og lét Henry oft horfa á hana stunda samfarir við hina ýmsu kúnna. Hún klæddi hann oft í kvenmannsföt og kom illa fram við hann. Faðir hans hét Anderson Lucas. Hann missti báða fætur sína í lestarslysi þegar Henry var 4 ára gamall. Þegar Henry Lee var í sjötta bekk flúði hann að heiman. Hann snéri aftur nokkrum árum seinna og myrti móður sína. Hann sat inni í einungis 10 ár. Hann flakkaði síðan um suðurríki Bandaríkjanna og fór frá starfi til starfs. Hann kynntist manni að nafni Ottis Toole sem varð mjög góður og traustur vinur hans. Ottis átti litla frænku sem hét Frieda. Henry átti í sterku ástarsambandi við hana.

Morðin og seinustu árin.

Henry Lee Lucas skar móður sína á háls. Hún lést úr hjartaáfalli seinna þann dag. Henry fékk 20-40 ára dóm en slapp út eftir 10 vegna góðar hegðunar. Eftir það flakkaði hann um Suðurríkin ásamt góðvini sínum Ottis Toole og myrti að vild. Hann var handtekinn 11 júní 1983. Réttarhöldin yfir honum voru mjög löng vegna fjölda játninga hans. Að lokum var hann dæmdur fyrir 11 morð og fékk þrefaldan dauðadóm fyrir verk sín. Hann lést 13 mars 2001 úr hjartabilun.
Hinriksnjóli

Hinriksnjóli (fræðiheiti: "Chenopodium bonus-henricus") er fjölær jurtkennd blómstrandi jurt sem er algeng í Mið- og Suður-Evrópu. Hinriksnjóla var áður fyrr algengt að rækta sem grænmeti. Ungir sprotar og laufin eru yfirleitt soðin. Jurtin verður 400-800 cm á hæð, laufin eru stór og þríhyrnd.
Framkvæmdanefnd um einkavæðingu

Framkvæmdanefnd um einkavæðingu, oft kölluð einkavæðingarnefnd, var nefnd á vegum íslenska ríkisins sem hafði það hlutverk að annast sölu á eignarhlutum ríkisins í félögum, færa verkefni til einkaaðila með útboðum og fara í kerfisbundna athugun á eignaumsýslu ríkisins til að draga úr kostnaði við hana. Skipan nefndarinnar var í samræmi við einkavæðingaráform Viðeyjarstjórnar Alþýðuflokks og Sjálfstæðisflokks undir forsæti Davíðs Oddssonar sem tók við völdum í apríl 1991. Nefndin var skipuð fulltrúum fjármálaráðuneytis, iðnaðar- og viðskiptaráðuneytis og utanríkisráðuneytis, en formaður hennar var skipaður af forsætisráðherra. Nefndin tók til starfa 4. febrúar 1992. Fyrsti formaður hennar var Hreinn Loftsson hrl. sem áður var aðstoðarmaður forsætisráðherra. Hinn 11. febrúar 2002 var Ólafur Davíðsson ráðuneytisstjóri í forsætisráðuneytinu skipaður formaður og árið 2004 tók Jón Sveinsson hrl. við. Síðasti formaður nefndarinnar var Baldur Guðlaugsson ráðuneytisstjóri í fjármálaráðuneytinu, skipaður í ársbyrjun 2007.

Fyrsta árið sem nefndin starfaði var hlutur ríkisins í átta fyrirtækjum seldur. Fyrsta salan var á ríkisfyrirtækinu Prentsmiðjunni Gutenberg. Frá upphafi risu deilur um margar af þessum sölum, allt frá því að Menningarsjóður var seldur 1992 þar til hlutur ríkisins í Hitaveitu Suðurnesja var seldur árið 2007. Mestur styr stóð þó um einkavæðingu Íslenskra aðalverktaka 1998, Símans árið 2005 og sölu á hlut ríkisins í bönkunum; Fjárfestingarbanka atvinnulífsins, Landsbankanum og Búnaðarbankanum á árunum 1999-2003. Samkvæmt yfirliti nefndarinnar skiluðu 44 sölur á ríkiseignum frá 1992-2005 samtals rúmlega 141 milljarði króna í ríkissjóð á verðlagi ársins 2005.

Nefndin starfaði til ársins 2007 þegar Þingvallastjórn Samfylkingar og Sjálfstæðisflokks tók við völdum.
Svart á hvítu

Svart á hvítu var bókafélag og bókaútgáfa sem sett var á stofn árið 1984 og rekið til ársins 1990. Inngönguskilyrði í bókafélagið voru kaup á þremur bókum á tilboðsverði af félaginu. Félagið var í byrjun til húsa að Borgartúni 29. Forlagið gaf meðal annars út Íslendingasögur með nútímastafsetningu, Sturlungasögu, heildarverk Jónasar Hallgrímssonar og hóf vinnu við útgáfu Sögu-Atlas.

Forlagið stóð ásamt öðrum aðilum árið 1988 að fyrirtækinu Íslenski myndbandaklúbburinn, var hluthafi í tímatrítinu "Þjóðlíf" og vann að gerð gagnagrunns um Ísland. Dótturfyrirtæki Svarts á hvítu, Íslenski gagnagrunnurinn hf., var stofnað til að búa til upplýsingabanka og hugbúnaðarkerfi og voru nokkur ársverk sett í að búa til tvo gagnagrunna, annars vegar "Íslandsgrunninn" og hins vegar "Lagagrunninn". Lagagrunnurinn var gagnabanki með öllum hæstaréttardómum íslenskum frá upphafi og forrit til að ná úr honum upplýsingum. Íslandsgrunnurinn var forritunarvinna sem fólst í að gera Íslandslýsingu sem yrði grundvöllur annarra upplýsingagrunna.

Svart á hvítu lenti í greiðsluerfiðleikum og í desember 1988 heimilaði Ólafur Ragnar Grímsson þáverandi fjármálaráðherra að Svart á hvítu greiddi söluskattsskuld sína við Ríkissjóð að upphæð 25 milljónir með veðbandabréfi frá Íslenska gagnagrunninum. Svart á hvítu varð svo gjaldþrota árið 1990 og á nauðungaruppboði borgarfógetaembættisins 7. mars 1992 var Íslenski gagnagrunnurinn boðinn upp og sleginn umbjóðanda ríkissjóðs fyrir 100.000 kr.

Orðstöðulykill úr Íslendingasögum er byggður á tölvuinnslætti sem Svart á hvítu lét gera.
Wavre

Wavre (hollenska: "Waver") er höfuðborg héraðsins Vallónska Brabant í Belgíu. Íbúar eru 33 þúsund og eru frönskumælandi.

Lega og lýsing.

Wavre liggur miðsvæðis í Belgíu, ekki langt frá landfræðilegri miðju landsins. Næstu stærri borgir eru Leuven til norðurs (20 km), Brussel til norðvesturs (25 km), Charleroi til suðurs (40 km) og Liege til austurs (75 km). Í reynd er Wavre dæmigerður landbúnaðarbær. Nokkrir smærri bæir í kring tilheyra borginni.

Söguágrip.

1050 kom Wavre fyrst við skjöl og var þá bundið greifadæminu Leuven í landi Brabants. Hinrik I, greifi af Brabant, veitti Wavre borgarréttindi 1222. 1489 hertók Albert, fursti af Saxlandi, borgina og rændi borgarbúa. Ástæðan var að Wavre hafði staðið með Brabant í uppreisn gegn Austurríki. Borgin átti eftir að líða mikið næstu aldir. 1504 var henni eytt af Karli greifa af Gelderlandi. 1604 sátu Spánverjar um borgina og 1700 eyddi Loðvík 14. Frakklandskonungi borginni í 9 ára stríðinu. Auk þess geysuðu skæðar pestir í Wavre 1624-25 og 1668. Stórbrunar eyddu tugum húsa 1695 og 1714. 1794 hertóku Frakkar borgina og var hún innlimuð Frakklandi. 18. júní 1815 átti sér stað stórorrustan við Wavre er prússar og Frakkar áttust við. Napoleon var nýflúinn frá Elbu og hafði safnað stóru liði. Í Wavre hitti 30 þúsund manna franskur aukaher á prússa. Í orrustunni sem fylgdi hafði Napoleon betur. Prússar drógu sig í hlé. Margir prússneskir hermenn leituðu skjóls í Wavre. En Napoleon hafði ekki tíma til að sinna prússum betur, því Englendingar voru á leiðinni. Frakkar og Englendingar mættust samdægurs í harðri orrustu við bæinn Waterloo, suðvestur af Wavre. Þar sigruðu Englendingar en ekki fyrr en Blücher herforingi hafði safnað liði sínu saman aftur og gengið inn í orrustuna. Í heimstyrjöldunum á 20. öld varð Wavre fyrir miklum skemmdum, bæði í bardögum og í loftárásum. 1995 var héraðinu Brabant skipt upp og varð Wavre höfuðborg suðurhlutans, Vallónska Brabant.

Viðburðir.

Á fimm ára fresti á sér stað mikil borgarhátíð, kölluð "Jeu de Jean et Alice" (Jean og Alice leikarnir). Hér er um uppsetningu á hugmynd prestsins Jean Pensis að ræða, en hún fer fram með tónlist, söng, dans og bellett. Í leikunum biðja íbúar Wavre landherraparið, herra Jean og frú Alice, um réttindaskjal, sem þau fá og gleðjast yfir. Þetta átti að hafa gerst 1222 er íbúar bæjarins báðu greifann af Brabant um borgarréttindi, sem við það fékkst. Leikarnir fóru fyrst fram 1954 og enda yfirleitt með Wavre-laginu (Chant de Wavre), sem einnig er leikið í klukknaspilinu í Jóhannesarkirkjunni á heila tímanum.

Þjóðhátíð borgarinnar er haldin árlega fyrsta sunnudag eftir 24. júní.

Karneval er haldið 21 degi fyrir páska.
584 f.Kr.

#redirect 590–581 f.Kr.
572 f.Kr.

#redirect 580–571 f.Kr.
560 f.Kr.

#redirect 560–551 f.Kr.
535 f.Kr.

#redirect 540–531 f.Kr.
523 f.Kr.

#redirect 530–521 f.Kr.
511 f.Kr.

511 f.Kr. var 90. ár 6. aldar f.Kr.
689 f.Kr.

#redirect 690–681 f.Kr.
676 f.Kr.

#redirect 680–671 f.Kr.
664 f.Kr.

#redirect 670–661 f.Kr.
652 f.Kr.

#redirect 660–651 f.Kr.
638 f.Kr.

#redirect 640–631 f.Kr.
626 f.Kr.

#redirect 630–621 f.Kr.
614 f.Kr.

#redirect 620–611 f.Kr.
763 f.Kr.

#redirect 761-770 f.Kr.
Daglínan

Daglínan er ímynduð hlykkjótt lína á yfirborði jarðar sem liggur að mestu um ±180 lengdargráðu, hún liggur á móti núllbaugi. Vestan daglínunnar og austan hennar er sitt hvor dagurinn. Ef vestan hennar er 1. janúar á tilteknu ári, þá er 31. desember ársins á undan austan hennar. Því gætu farþegar skemmtiferðaskips sem sigldi frá vestri til austurs fagnað sömu áramótunum tvisvar. Hins vegar gætu farþegar annars skemmtiferðaskips, sem sigldi í vestur, alfarið misst af þessum sömu áramótum.
725 f.Kr.

#redirect 730–721 f.Kr.
701 f.Kr.

#redirect 710–701 f.Kr.
889 f.Kr.

#redirect 881-890 f.Kr.
877 f.Kr.

#redirect 871-880 f.Kr.
865 f.Kr.

#redirect 861-870 f.Kr.
853 f.Kr.

#redirect 851-860 f.Kr.
840 f.Kr.

#redirect 831-840 f.Kr.
828 f.Kr.

#redirect 821-830 f.Kr.
816 f.Kr.

#redirect 811-820 f.Kr.