arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Jakob Eþíópíukeisari

Jakob Eþíópíukeisari (Ge'ez ያዕቆብ "yāʿiqōb", amharíska: "yā'iqōb"; 1590 – 10. mars 1607) var Eþíópíukeisari með konungsnafnið Malik Sagad 2. frá 1597 til 1603 og aftur 1604 til 1606.

Jakob Eþíópíukeisari var af Salómonsætt, elsti sonur Sarsa Dengel keisara. Sarsa Dengel ætlaðist til að frændi hans, Za Dengel, tæki við af honum en fyrir bænastað eiginkonu sinnar, Maryam Sena, valdi hann Jakob sem varð keisari sjö ára gamall. Hinir sem áttu mögulegt tilkall til krúnunnar voru sendir í útlegð, Za Dengel til fjallanna umhverfis Tanavatn og Susenyos til oromoa.

Stjórn ríkisins var í höndum hertogans Antenatewos. Sex árum eftir valdatöku Jakobs lenti honum saman við Antenatewos og setti Za Sellase í hans stað. Za Sellase velti þá Jakobi úr sessi og gerði Za Dengel að keisara í hans stað. Þegar Za Dengel tók kaþólska trú snerist Za Sellase gegn honum og gerði uppreisn. Za Dengel féll í bardaga við her Za Sellase 24. október 1604 og Jakob varð aftur keisari.

Skömmu síðar hélt Susenyos norður á bóginn með her Oromoa gegn Za Sellase. Hann mætti her hans í Begemder og stráfelldi hann en Za Sellase flúði til búða Jakobs. Viðbrögð keisarans leiddu svo til þess að Za Sellase hljópst undan merkjum og gekk til liðs við Susenyos. Herir Jakobs og Susenyosar mættust svo í orrustunni við Gol í Gojjam þar sem Jakob féll.
Glock 18

Glock 18 er alsjálfvirk skammbyssa framleidd af austurríska vopnafyrirtækinu Glock. Er mjög lík hálfsjálfvirku gerðinni Glock 17, t.d. er hlauplengdin hin sama. Hlauplengd er 186 millimetrar og þyngdin (óhlaðin) er 620 grömm.

Til eru fjórar stærðir af magasín, en það minnsta tekur 17 skot, en hin stærri 19, 31 og 33 skot.
Marija Šerifović

Marija Šerifović (serbnesk-kýrillíska: Марија Шерифовић, fædd 14. nóvember 1984 í Kragujevac) er serbnesk söngkona og sigurvegari söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2007.

Tónlistarferill.

Breiðskífur.

Fyrsta breiðskífa Mariju var "Naj, najbolja" („Hið allra besta“) sem kom út árið 2003. Lagið „Znaj da znam“ („Þú ættir að vita að ég veit“) en lagið samdi Darko Dimitrov. Sumarið 2005 gaf Marija út smáskífuna "Agonija" sem var ábreiða (e. "cover") af lagi Despina Vandi, "Olo lipis".

Önnur breiðskífa söngkonunar nefnist "Bez ljubavi" („Án ástar“) og kom út 2006. Snemma árs 2007 kom önnur smáskífa hennar út og nefnist Bez tebe („Án þín“). 28. júní 2007 kom safnaplatan „Marija Serifovic: Molitva - The best of“ út.

Tónlistarhátíðir.

Á Budva-tónlistarhátíðinni árið 2003 söng Marica lagið "Gorka čokolada" („Biturt súkkulaði“) sem, eins og Znaj da znam, var ú smiðju Darko Dimitrov. Ári seinna kom hún á ný fram á hátíðinni en þá með lagið "Bol do ludila" („Særir fram í vitfirringu“) og sigraði þar með keppnina. Lagið komst einnig í efsta sæti vinsældalista þar í landi.

Árið 2005 lenti lag Mariju "Ponuda" í 18. sæti í undankeppni Serbíu og Svartfjallalands fyrir söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva. Sama ár tók hún þátt í útvarpshátíð Serbíu og sigraði með laginu "U nedelju" („Á sunnudag“). Hún hlaut einnig verðlaun fyrir besta sönginn.

Tónleikar.

Marija hélt fyrstu tónleika sína 21. febrúar 2007 í Belgrad fyrir um 4.000 áhorfendur.

Beovizija og söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöva 2007.

Marija sigraði "Beovizija", undankeppni Serbíu fyrir söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 8. mars 2007 en hún söng lagið "Molitva" („Bæn“). Hún varð því fyrsti keppandi Serbíu í Eurovision. Hún komst í gegnum undankeppnina í Helsinki og sigraði úrslitakeppnina með Þýskaland og Úkraínu sem 2. og 3. sæti.
William James

William James (11. janúar 1842 — 26. ágúst 1910) var frumkvöðull í bandarískri sálfræði, þessi læknisfræðimenntaði bandaríkjamaður var fyrstur til að setja upp tilraunastofu í sálfræði í Bandaríkjunum. Hann skrifaði eina fyrstu kennslubókina í sálfræði, Principles of Psychology sem hann skrifaði eftir að hafa kennt við Harvard háskólann. Hann var meðal annars annar höfundur hinnar þekktu James-Lange kenningu. Bróðir hans var Henry James, rithöfundur.
St Albans

St Albans er borg í Hertfordshire 22 km norður af Lundúnum. Fjólksfjöldi er 140.600 (2011). "Verulamium" er rómönsk borg nálæg St Albans. Hún var kölluð "Verlamchester" eftir að Rómverjar fóru burt. Nafnið er dregið af Sankti Alban sem var afhöftt í borgum. Fyrir utan miðborgina er St Albans einkum úthverfaborg. Fasteignaverð er mun hærra en annars staðar á Bretlandi.

St Albans er vinaborg eftirfarandi borga:
NO

NO, No eða no getur átt við:
Skírisskógur

Skírisskógur (enska: "Sherwood Forest") er skógur í eigu bresku krúnunnar í Nottinghamshire á Englandi. Hann er frægur sem sögusvið þjóðsögunnar um Hróa hött. Á þessu svæði hefur verið skógur síðan síðustu ísöld en í dag er aðeins eftir 4,23 km² umhverfis þorpið Edwinstowe.

Árið 1969 var skógurinn opnaður sem sveitagarður. Um það bil 500.000 ferðamenn heimsækja skóginn á ári hverju. Ferðamönnum hefur farið fjölgandi síðan sjónvarpsþættirnir "Hrói höttur" voru sýndir á BBC árið 2006.
Mannanafnanefnd

Mannanafnanefnd er íslensk nefnd sem ákveður og samþykkir íslensk mannanöfn samkvæmt Lögum um mannanöfn. Hún var stofnuð árið 1991 og nefndin er skipuð þremur mönnum af innanríkisráðherra Íslands til fjögurra ára í senn. Heimspekideild Háskóla Íslands tilnefnir eina manneskju í nefndina, lagadeild Háskóla Íslands eina og Íslensk málnefnd eina. Úrskurðum hennar er ekki hægt að skjóta til æðra stjórnvalds.

Starfsemi.

Þjóðskrá Íslands viðheldur mannanafnaskrá. Ef Þjóðskrá berst tilkynning um eiginnafn sem ekki er í skránni vísar hún málinu til Mannanafnanefndar. Nefndin hittist reglulega til að afgreiða umsóknir um mannanöfn, en þau nöfn sem Mannanafnanefnd samþykkir verða, skv. lögum (45/1996) að lúta íslenskum málfræðireglum um stafsetningu og endingu, eða hafa unnið sér hefð í málinu. Leyfð nöfn eru færð á mannanafnaskrá. Mest er heimilt að bera þrjú eiginnöfn.

Gagnrýni og þróun.

Margvísleg gagnrýni hefur verið sett fram á Lög um mannanöfn, og hlutverk og starfsemi Mannanafnanefndar gegnum tíðina.

Árið 1971 var lagt fram frumvarp um breytingu á lögum um mannanöfn, þar sem fólki yrði á ný heimilt að taka upp ættarnöfn, „enda væru þau íslensk og í samræmi við íslenskt málkerfi.“

Fram að gildistöku nýrra laga árið 1996 þurftu innflytjendur til Íslands að breyta nöfnum sínum til samræmis við lög, og taka upp íslensk nöfn. Á tíunda áratug 20. aldar barðist rithöfundurinn Þorgeir Þorgeirson fyrir rétti sínum til að skrifa og skrá föðurnafn sitt með einu s-i.

Frumvarp um að leggja Mannanafnanefnd niður var lagt fram á þingi haustið 2006, af Birni Inga Hrafnssyni, Guðlaugi Þór Þórðarsyni, Guðjóni Ólafi Guðjónssyni og Sæunni Stefánsdóttur. Frumvarpið varð ekki að lögum.

Á þingi vetrarins 2013–2014 lagði þingflokkur Bjartrar framtíðar fram nýtt frumvarp að lögum á Alþingi, um að fella niður mannanafnanefnd. Sagði í rökstuðningi meðal annars: „Réttur foreldra til að ráða nafni barns síns er mikill og óumdeildur en réttur löggjafans til afskipta af nafngjöfum er að sama skapi takmarkaður. Núgildandi lög um mannanöfn hafa sætt gagnrýni, þá sér í lagi hvað varðar mannanafnanefnd og úrskurði hennar. Dæmi eru um að nöfnum hafi verið hafnað þótt þau eigi sér langa sögu í íslensku samfélagi og tungu og hafi jafnvel tíðkast innan sömu fjölskyldu í margar kynslóðir.“ Almennt ætti að gera ráð fyrir að nöfn séu leyfð, sagði í rökstuðningi, og aðeins í sérstökum undantekningatilfellum ætti ríkisvaldið að geta hlutast til gegn mannanafni. Þá var í rökstuðningi lögð áherslu á að í því fælist mismunun að ákveðnir hópar íbúa hefðu rétt til ættarnafna en aðrir ekki. Var í frumvarpinu lagt til að öllum yrði heimilt að taka upp ættarnafn. Frumvarpið er enn til þingmeðferðar. Flutningsmaður frumvarpsins var Óttar Proppé.

Fyrri lög um mannanöfn.

Í gildi eru Lög um mannanöfn nr. 45 frá árinu 1996.

Fyrri lög um mannanöfn á Íslandi, frá 1925, voru svohljóðandi:

Leyfð íslensk nöfn sem innihalda ‚th‘.

Dígrafið ‚th‘ er afar sjaldgæft í íslensku og því fá nöfn sem hafa verið leyfð af mannanafnanefnd.
Tala (málfræði)

Tala er í málfræði hugtak sem gefur til kynna fjölda. Í íslensku skiptist hugtakið „tala“ í eintölu og fleirtölu, og eitt sinn í tvítölu.

Málfræði talna.

Mörg tungumál hafa málfræðilegar tölur, sem er viðfang sérstakra orða og breytir framburði þeirra og merkingu. Dæmi er um eintölu, tvítölu og fleirtölu í íslensku.

Sálfræðingar hafa gert (frekar vafasamar) kannannir á sameiginlegu gáfnafari heilla þjóða með tilliti til þess hversu háar málfræðilegar tölur eru til: Sum tungumál þekkja „einn“ og „margir“, önnur „einn“, „tveir“ og „margir“, og svo framvegis.
Jarosław Kaczyński

Jarosław Aleksander Kaczyński (fæddur 18. júní 1949 í Varsjá) er formaður Laga og réttlætis ("Prawo i Sprawiedliwość") og var forsætisráðherra Póllands frá 14. júlí 2006 til 16. nóvember 2007. Kaczyński stofnaði Lög og réttlæti ásamt tvíburabróður sínum, Lech Kaczyński, árið 2001.

Lög og réttlæti komust aftur til valda eftir þing- og forsetakosningar árið 2015. Síðan þá hefur flokkurinn staðið fyrir miklum breytingum á dómkerfi landsins. Kaczyński er hvorki forsætisráðherra né forseti í núverandi ríkisstjórn Laga og réttlætis en sem formaður stjórnarflokksins er hann í reynd leiðtogi ríkisstjórnarinnar og valdamesti stjórnmálamaður í Póllandi.
Bíafra

Bíafra var skammlíft ríki sem klauf sig frá Nígeríu árið 1967. Landið varð til eftir misheppnaða tilraun til valdaráns sem framkvæmd var af herforingjum frá igboþjóðflokkinum sem bjó í austurhluta landsins. Í kjölfar valdaránstilraunarinnar fylgdu ofsóknir og fjöldamorð á igbomönnum. Undirofurstinn Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu lýsti þá yfir sjálfstæði héraðsins. Landið dró nafn sitt af því að það var við Bíafraflóa. Nígería brást við með því að senda herlið á staðinn og niðurstaðan var blóðug borgarastyrjöld. Mörg lönd studdu Bíafra með vopnabúnaði þótt aðeins Gabon, Haítí, Fílabeinsströndin, Tansanía og Sambía veittu landinu formlega viðurkenningu. Bretland og Sovétríkin studdu hins vegar Nígeríu. Eftir þriggja ára styrjöld var efnahagur ríkisins hruninn og hungursneyð vofði yfir. 1970 flúði Ojukwu og Nígería innlimaði svæðið að nýju. Nígería hafði bannað Rauða krossinum að starfa í Nígeríu 1969 en lét undan vegna mikillar gagnrýni erlendis frá. Áætlað er að ein milljón manna hafi látist í kjölfar borgarastyrjaldarinnar vegna sjúkdóma og hungurs.
Íberíuskagi

Íberíuskagi (eða Pýreneaskagi) er skagi í suðvesturhluta Evrópu. Portúgal, Spánn, Andorra og breska nýlendan Gíbraltar eru öll á Íberíuskaganum. Í suðri og austri umlykur Miðjarðarhafið skagann og í norðri og vestri Atlantshafið. Á norðausturhluta skagans tengja Pýreneafjöllin hann við Evrópu. Skaginn er alls 582 860 km² að stærð.
Atacama

Atacama er eyðimörk í Chile í Suður Ameríku og er um 1.000 km löng og 105.000 km².
Ritstíll

Ritstíll er yfirbragð og gangverk skrifaðs texta, og með því einnig innri hrynjandi og samræmi orðanotkunar og innihalds, setningaskipunar og hugsunar. Ritstíll er oft litaður af tíðarandanum og talmáli hvers tíma. Góður stílisti þjálfar ólíka ritstíla (þ.e. hermir og lærir), beygir þá undir sig, rétt eins og hann stækkar í sífellu orðaforða sinn og finnur hverju orði réttan stað í texta. Í mörgum tilfellum hefur góður stílisti einnig náð að tengja efni sitt og um leið persónuleika sinn við orðin og nær þannig oft betur í gegn til lesandans og getur því skapað raunverulegar tilfinningar í huga hans.

Höfundar um ritstíl.

Í áranna rás hafa rithöfundar reynt að fanga lifandi myndir í texta, festa orð í skrift sem bera með sér þann lykil að geta opnað lesandanum þann heim sem höfundurinn sá innra með sjálfum sér. Stíll er oft mikilvægur þáttur þess að það takist. Það er þó ekki öllum gefið að stíla vel eða skýrt, enda þarf ýmislegt að koma til. Johann Wolfgang von Goethe, höfundur leikritsins "Faust," skrifaði einu sinni:

Aðrir höfundar hafa reynt að láta orðin gufa upp í huga lesandans eins og Willa Cather, höfundur skáldsögunnar, "Hún Antónía mín", en hún sagði eitt sinn: „Ég vil ekki að nokkur maður sem lesi bækur mínar hugsi um ritstíl. Ég vil að lesandinn verði eitt með sögunni“. Hinn franski Voltaire, höfundur "Birtings," hafði mjög einfalda skoðun á stíl og hvað gerði hann góðan. Hann skrifaði einu sinni: „Allur stíll sem ekki er leiðinlegur er góður stíll“.

Í bók Ólafs Ragnarssonar, "Til fundar við skáldið", spyr Ólafur Halldór Laxness hvort hann velti frásagnarhætti bókarinnar fyrir sér áður en hann fer að skrifa og hvort stíllinn komi af sjálfu sér. Laxness svaraði: „Það getur verið snúið að finna réttan tón í upphafi verks og þar með í hvaða stíl er best að skrifa ákveðna bók. Stundum detta menn ofan ofan á heppilegan stílsmáta bara eins og í ógáti, jafnvel afskaplega góðan, skemmtilegan, upphefjandi eða furðulegan stíl dálitla stund og getur verkað vel á lesarann. En svo er kúnstin að halda stílnum - ef hann á þá við efnið. Þetta tvennt, efni og stíll, þarf að fallast í faðma.“

Höfundar hafa einnig velt fyrir sér markmið ritstíla og séð að ólíkur stíll hæfir ólíkum tilefnum. Rómverjinn Cíceró taldi að til væru þrjár stíltegundir til að ná fram marki höfundar. Hann nefndi stíltegundirnar og markmiðin:

Orðaforði og ritstíll.

Ritstíll litast mjög af orðaforða höfundar, málfræðikunnáttu hans og lestri almennt. Hættan er því mikil þegar heil þjóð gefst upp á fjölbreytni orðanna og dýpri merkingu í málfræði tungunnar. Helgi Hálfdanarson þýðandi, skrifaði í Morgunblaðið árið 1980, og varaði við vankunnáttu og einföldunum. Hann taldi minnkandi orðaforða og verri málfræðikunnáttu skila sér í takmarkaðri möguleika til stílkosta. Hann skrifaði:
Stjörnubreidd

Stjörnubreidd (enska "declination"), táknuð með δ, er breiddargráða himinfyrirbæris miðað við miðbaug himins. Hún er óháð athugunarstað og tíma, ef um skemmri tímabil er að ræða. Stjörnubreidd er mæld jákvæð fyrir norðan miðbaug en neikvæð fyrir sunnan. Miðbaugshnit himintungla eru gefin sem stjörnubreidd og tímahorn.
Orrustan við Salamis

Orrustan við Salamis (Forngríska: ), var sjóorrusta milli Grikkja og Persa í Persastríðunum. Orrustan var háð í september árið 480 f.Kr. í þröngu sundi milli eyjunnar Salamis og Píreus, hafnarborgar Aþenu.

Undir stjórn aþenska stjórnmálamannsins og herforingjans Þemistóklesar tókst Grikkjum að nýta sér þröngt sundið til þess að sigra mun stærri flota Persa, sem gat ekki nýtt sér liðsmuninn. Þar með var innrás Xerxesar I hrundið aftur. Sigur Grikkja var vendipunktur í stríðinu og leiddi að endingu til ósigurs Persa.
Rasmus Nyerup

Rasmus Nyerup (12. mars 1759 – 28. júní 1829) var danskur sagnfræðingur, málvísindamaður og bókavörður. Hann fæddist í þorpinu Nyrup á Fjóni og dó í Kaupmannahöfn.

Rasmus Nyerup var stúdent frá Lærða skólanum í Óðinsvéum 1776, með ágætiseinkunn. Fór svo í Háskólann í Kaupmannahöfn og tók próf í heimspeki og guðfræði 1779-1780. Varð bókavörður við safn Peter Friderich Suhm, sem var hálfopinbert rannsóknarbókasafn. Þar sökkti hann sér niður í gögn danskra sagnfræðinga og gaf út bækur með efni þaðan. Starfaði um tíma við Konunglega bókasafnið í Kaupmannahöfn, og frá 1796 við Háskólabókasafnið í Kaupmannahöfn, varð forstöðumaður þess 1803.

Árið 1796 var Nyerup skipaður prófessor í bókmenntasögu við Kaupmannahafnarháskóla.

Árið 1807 varð Rasmus Nyerup ritari í "Nefndinni til varðveislu fornminja", (Oldsagskommissionen), sem hafði m.a. það verkefni að safna skýrslum um fornminjar frá prestum í Danmörku. Í árslok 1816 tók Christian Jürgensen Thomsen við af honum sem ritari nefndarinnar, samkvæmt tillögu Nyerups, sem gerði sér grein fyrir hvað í manninum bjó. Nyerup var einnig helsti stuðningsmaður og verndari Rasmusar Kristjáns Rasks. Virðist hann hafa haft næmt auga fyrir hæfileikum ungra manna sem hann kynntist.

Nyerup var fulltrúi upplýsingarinnar í Danmörku, og koma þau viðhorf fram í rannsóknum hans.

Útgefin rit.

Rasmus Nyerup samdi og gaf út fjölda bóka um sagnfræði, bókmenntasögu og menningarsögu, m.a. tveggja binda ævisögu Kristjáns 4. (1816). Hann var einnig með þeim fyrstu til að draga upp heildarmynd af danskri bókmenntasögu.

Hann safnaði saman og gaf út eftirlátin rit margra danskra rithöfunda frá fyrri tíð, einkum sagnfræðinga frá 18. öld, svo sem P. F. Suhm, Jacob Langebek og Bolle Willum Luxdorph. Hann gaf út dönsk málsháttasöfn og þjóðkvæði frá miðöldum. Einnig:

Hann fékkst einnig nokkuð við íslenskar fornbókmenntir, og gaf m.a. út:

Meðal þekktustu verka hans eru:
Susenyos

Susenyos (1572 – 7. september 1632) var Eþíópíukeisari frá 1606 til dauðadags. Hann var sonur Fasilídesar prins, eins af barnabörnum Davíðs 2. Hópur oromóa tók hann og föður hans höndum þegar hann var drengur og héldu þeim í eitt ár. Þeim var bjargað af Assebo greifa og eftir það ólst hann upp hjá Admas Mogasa, drottningu, sem var móðir Sarsa Dengel keisara.

Susenyos var talinn eiga tilkall til krúnunnar þegar synir Sarsa Dengels tóku við. Eftir lát Za Dengels var hann lýstur keisari en þurfti að berjast fyrir hásætinu gegn Jakobi. Hann varð keisari eftir að hafa sigrast á fyrst Za Sellase og síðan Jakobi í orrustunni við Gol 1607. Hann var krýndur í Axúm 18. mars 1608.

Susenyos sýndi áhuga á trúboðsstarfi jesúítans Pedro Páez og gaf því undir fótinn að taka upp kaþólska trú þar sem hann vonaðist eftir herstyrk frá Portúgal og Spáni gegn oromóum sem sóttu fram í suðri. Hann gaf jesúítum jarðir, meðal annars í höfuðborginni Gorgora á norðurströnd Tanavatns, en þrátt fyrir bréfaskipti við Filippus 3. kom aldrei neinn her.

Þrátt fyrir þetta tók Susenyos upp kaþólska trú 1622 en skömmu síðar lést hinn hófsami og umburðarlyndi Pedro Páez og í stað hans kom Afonso Mendes sem reyndist hafa mun minni skilning á siðum Eþíópíumanna. Mendes hóf þegar umbótastarf, lýsti því yfir að Róm væri höfuð kirkjunnar og bannaði eþíópíska tímatalið. Nokkrum dögum eftir að hann tók við embætti 1626 hófust óeirðir og uppreisnir. Eftir nokkur blóðug átök lét Susenyos eftir og gaf þegnum sínum frelsi til að fylgja þeim sið sem þeir vildu og endurreisti þar með eþíópísku kirkjuna.

1632 sagði Susenyos af sér og lét syni sínum Fasilídes völdin eftir.
Lúdó og Stefán - Lúdó og Stefán 1977

Lúdó og Stefán - Lúdó og Stefán 1977 er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1977. Á henni syngur Lúdó og Stefán dægurlög. Jón Sigurðsson útsetti og stjórnaði hljóðfæraleik við hljóðritun. Hljóðritun fór fram hjá Tóntækni h.f. Tæknimaður var Sigurður Árnason, sem jafnframt annaðist hljóðblöndun ásamt Lúdó og Stefáni. Hljómsveitina skipa: Elfar Berg, píanó; Hans Kragh, trommur. Berti Möller, bassi, gítar, söngur. Stefán Jónsson syngur. Auk þess leikur Þorleifur Gíslason allar saxófónsólóar og blásturs- og strengja-hljóðfæraleikarar úr Sinfóníuhljómsveit Íslands aðstoða í allmörgum lögum.
E (stærðfræðilegur fasti)

e er í stærðfræði mikilvægur torræður fasti og grunntala náttúrlega lograns. Er stundum nefndur Eulersfasti til heiðurs Leonhard Euler.

Reikna má gildi fastans með veldaröðinni

sem með 20 aukastöfum er: 2,71828 18284 59045 23536...

Tvinntölur og samsemd Eulers.

"e" er merkilegt fyrir tvinntölur því að veldi við veldisstofn "e" og þvertala fyrir veldisvísin liggja á einingahringi tvinnsléttun, hringurinn með geisla 1 sem rennur um 1, i, -1, og -i.
Flugeldar

Flugeldar (eða rakettur) eru þrýstiknúin blys sem skotið er á loft til skrauts eða til að gefa merki (sbr. "neyðarblys"). Flugeldar eru aðallega framleiddir í Kína, en voru uppgötvaðir á Indlandi. Flugelda er fyrst getið í rituðum heimildum kringum árið 1200, en í upphafi voru þeir notaðir til að fæla burt illa anda og til að biðja guðina um gæfu og hamingju.

Fyrsta flugeldasýning sem haldin var á Íslandi svo sögur fari af var í Kópavogi 28. júlí 1662 eftir erfðahyllinguna á Kópavogsfundinum. Þessa var minnst 350 árum síðar 28. júlí 2012 með flugeldasýningu á vegum Sögufélags Kópavogs.

Helsti söluaðili flugelda á Íslandi eru björgunarsveitarnar, en líka íþróttafélög. Önnur félög og einkaaðilar hafa á síðustu árum einnig látið til sín taka í þessum geira.

Flokkun flugelda

Flugeldum er skipt eftir hættu flokkum og eru flokkar T2, P2 og F4 ekki ætlaðir almenningi. Vörur í flokkum F1, F2, F3, P1 og T1 eru ætlaðar almenningi en geta þó verið skorður á hvaða vörur má selja í þeim flokkum og fer það eftir lögum um skotelda á tilteknum stað/landi.
Ulric Neisser

Ulric Neisser (fæddur 8. desember 1928 í Kiel í Þýskalandi; d. 17. februar 2012) var bandarískur sálfræðingur sem hefur meðal annars stundað rannsóknir innan hugfræði. Neisser flutti til Bandaríkjanna með fjölskyldu sinni árið 1931. Hann lauk bachelors-gráðu í Harvard árið 1950, seinna mastersgráðu í Swarthmore-háskóla og árið 1956 doktorsgráðu frá Harvard. Hann hefur kennt við Cornell háskóla, Brandeis og Emory.

Neisser hefur haft töluverð áhrif innan hugfræði með rannsóknum sínum og skrifum. Sumir telja að bók hans, "Hugfræði" ("Cognitive Psychology"), hafi haft mikil áhrif í þá veru að menn fóru að einbeita sér að hugfræði.
Ægisif

Ægisif, stundum kölluð Sófíukirkjan, (gríska: Hagía Sófia , Ἁγία Σοφία "„Kirkja heilagrar visku“") er fyrrum patríarka-basilíka í Istanbúl, en henni var breytt í mosku árið 1453. Hún var byggð af Jústiníanusi, merkasta keisara Miklagarðs. Ægisif var safn frá árinu 1935 til ársins 2020. Kirkjan er talin vera hátindur býsantískrar byggingarlistar og er fræg fyrir risavaxna og áberandi þakhvelfingu og bænaturnana. Ægisif, sem var byggð á árunum 532 til 537 e.Kr., var stærsta dómkirkja í heimi í hartnær þúsund ár, eða þar til dómkirkjan í Sevilla á Spáni var reist árið 1520.

Þann 10. júlí árið 2020 ógilti stjórnlagadómstóll Tyrklands ákvörðunina um að gera Ægisif að safni. Recep Tayyip Erdoğan Tyrklandsforseti tilkynnti síðar sama dag að Ægisif skyldi gerð að mosku á ný, sem hafði lengi verið á stefnuskrá hans.
Sylt

Sylt (danska: "Sild"; frísneska: "Söl`", þýska: "Sylt") er eyja í Norður-Þýskalandi og tilheyrir Norðurfrísnesku eyjunum.

Landafræði.

Sylt liggur í Norðursjó úti fyrir strönd Suður-Slésvíkur í Norður-Fríslandi alveg við landamæri Þýskalands og Danmerkur. Hún er hluti af Norðurfrísnesku eyjunum, norðan við Föhr og sunnan við dönsku eyjuna Rømø. Eyjan er löng og mjó og tengist meginlandinu um mjótt manngert eiði. Það heitir "Hindenburgdamm" og er notað af járnbraut. Sylt var einu sinni hluti meginlandsins en hefur smám saman sokkið vegna ágangs sjávar. Nyrsti hluti eyjarinnar er jafnframt nyrsti tangi Þýskalands. Þar er bærinn List, sem er nyrsti bær Þýskalands.

Á Sylt eru nokkrir bæir sem dreifast um eyjuna. Þeirra helstur er Westerland, en þar búa 9 þúsund manns. Westerland er jafnframt höfuðstaður Sylt. Þar eru góðar baðstrendur, enda lifa bæjarbúar að mestu á ferðamennsku. Nokkrir bæjanna, svo sem Kampen, hafa þróast í það að vera sumarhúsasvæði fyrir ríka fólkið í Þýskalandi. Íbúar Sylt eru að staðaldri 21 þúsund, en yfir sumarleyfistímann margfaldast sá fjöldi.

Saga.

Sylt var upphaflega dönsk eyja, enda var Slésvík danskt hertogadæmi. Eyjan var áföst meginlandinu allt til 1361, en þá braut sjórinn af landinu í miklu stormflóði. 1864 hertók Bismarck Slésvík í prússnesk-danska stríðinu og varð eyjan þá þýsk. 1927 var hafist handa við að tengja eyjuna við meginlandið á ný með þröngu eiði sem fékk heitið "Hindenburgdamm". Á eiðið var lögð járnbrautarlína og ganga lestir reglulega í eyjuna. Ekki er hægt að aka á bíl út í Sylt. Þeir sem vilja taka bíl með út í eyna, verða að setja hann á þartilgerða járnbrautarvagna (Sylt Shuttle) og taka lestina . Eingöngu er hægt að hlaða vagnana í Niebüll , fyrir utan Westerland.
.er

.er er þjóðarlén Erítreu.
.gw

.gw er þjóðarlén Gínea-Bissá.
.ma

.ma er þjóðarlén Marokkó.
Fenway Park

Fenway Park er heimavöllur Boston Red Sox, hafnaboltafélags sem leikur í MLB. Leikvangurinn er elstur allra í MLB deildinni, en hann opnaði árið 1912 og hefur verið heimavöllur Red Sox frá upphafi. Á vellinum hafa verið haldnar 9 World Series keppnir; árin 1912, 1915, 1916, 1918, 1946, 1975, 1986, 2004 og 2007. Boston Red Sox hafa unnið 7 World Series keppnir, síðast árið 2007.

Uppselt hefur verið á hvern einasta heimaleik Red Sox frá 15. maí árið 2003. Árið 2008 varð uppselt á 456. leikinn í röð og þar með var sett nýtt met í bandarískum hafnabolta.