arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Járnbrautarlest

Járnbrautarlest er farartæki, sem ekur eftir teinum. Samanstendur oftast af eimreið með mismarga járnbrautarvagna í eftirdragi. Flestar járnbrautarlestir eru knúnar áfram með díselvél eða rafmagni, sem kemur úr raflínum við teinana. Fyrstu járnbrautarlestirnar voru gufuknúnar eimreiðar og sú tækni var í notkun fram yfir miðja 20. öld.

Járnbrautarlestir á Íslandi.

Fyrsta járnbrautarlestin á á Íslandi var eimreið sem gekk milli Öskjuhlíðar og niður á strönd þegar framkvæmdir stóðu yfir við Reykjavíkurhöfn árin 1913 til 1917. Árið 1928 var hætt að nota hana og síðustu teinarnir voru fjarlægðir á tímum seinni heimstyrjaldarinnar.

Járnbrautarlestir hafa ekki verið notaðar til almenningssamgangna en einstaka sinnum við stórframkvæmdir eins og á Kárahnjúkum þar sem nokkur slys urðu.
Goðakyn

Goðakyn (grísku "Θεογονία") er kvæði eftir forngríska skáldið Hesíódos, sem lýsir tilurð heimsins og uppruna guðanna. Kvæðið er um 1000 línur að lengd og er samið undir sexliðahætti eða hexametri, líkt og "Verk og dagar" og kviður Hómers.
Sýslumaður

Sýslumaður er embættismaður sem er stjórnvald í sýslu. Á Norðurlöndunum voru sýslur búnar til sem lögsagnarumdæmi á 12. öld og konungur skipaði sýslumenn yfir þær yfirleitt sem eins konar lén þar sem hann fékk hlut af innheimtu gjalda í sýslunni (sekta, tolla og skatta). Sýslumenn sáu um löggæslu og sátu í dómi og voru þannig fulltrúar bæði framkvæmdavalds og dómsvalds í héraði. Með lagabreytingum á 9. áratug 20. aldar var hlutverk sýslumanna endurskilgreint og nær nú einkum yfir löggæslu, innheimtu og útgáfu leyfa á landsbyggðinni.

Á Íslandi var komið á sýsluskipan eftir að Gamli sáttmáli var gerður við Noregskonung árið 1264.

Sýslur og sýslumenn eru ennþá til á Íslandi og í Færeyjum, en á hinum Norðurlöndunum urðu sýslurnar fljótlega formlega að lénum.

Embættið er að mörgu leyti skylt embætti skerfara (e. "sheriff") eða embætti umdæmislögreglustjóra (e. "county commissioner") sem eru þekkt í enskumælandi löndum.
Jón Kalman Stefánsson

Jón Kalman Stefánsson (f. 17. desember 1963) er íslenskur rithöfundur sem m.a. hlaut Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 2005 fyrir skáldsögu sína "Sumarljós og svo kemur nóttin".

Ritverk.

Athugasemdir um tengsl bókanna.

Bækurnar "Skurðir í rigningu", "Sumarið bakvið brekkuna" og "Birtan á fjöllunum" mynda samstæða heild sem hefur verið kölluð Sveitatrílógían.

Gallery.

Myndir frá Árósum í Danmörku: Hreinn Gudlaugsson
Egg (aðgreining)

Egg getur átt við eftirfarandi:
354

Árið 354 (CCCLIV í rómverskum tölum)
Bogi Ágústsson

Bogi Ágústsson (fæddur 6. apríl 1952) er fréttamaður Ríkisútvarpsins.

Foreldrar Boga voru Jónína Guðný Guðjónsdóttir húsmóðir og Ágúst Jónsson skipstjóri. Eiginkona Boga er Jónína María Kristjánsdóttir kennari og eiga þau þrjú börn og sjö barnabörn.

Nám og störf.

Bogi lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1972 og stundaði nám í sagnfræði við Háskóla Íslands frá 1972-1977.

Bogi starfaði sem kennari við Álftamýrarskóla frá 1975-1977, var fréttamaður hjá Fréttastofu Sjónvarpsins frá 1977-1984. Hann flutti til Kaupmannahafnar árið 1984 og starfaði sem fréttamaður þar og flutti fréttir frá Norðurlöndunum fyrir Ríkisútvarpið til ársins 1986. Árið 1987 varð hann aðstoðarframkvæmdarstjóri Ríkisútvarpsins. Um nokkra mánaða skeið árið 1988 var hann blaðafulltrúi Flugleiða, nú Icelandair. Sama ár varð hann fréttastjóri Ríkissjónvarps og gegndi starfinu til ársins 2003. Bogi varð þá forstöðumaður fréttasviðs Ríkisútvarpsins, en lét af því starfi við skipulagsbreytingar 2007. Síðan hefur hann starfað sem frétta- og dagskrárgerðarmaður. Bogi hefur meðal annars verið umsjónarmaður þáttanna „Viðtalið“ og „Fréttaaukans“. Hann var umsjónarmaður umræðuþáttarins ,Hringborðið" á RÚV ásamt Þórhildi Þorleifsdóttur og Styrmi Gunnarssyni. Bogi hefur verið einn af fréttalesurum Ríkissjónvarpsins frá árinu 1979.

Bogi var formaður starfsmannafélags Sjónvarpsins 1982-1984, varaformaður fréttanefndar EBU (Sambands útvarps-sjónvarpsstöðva í Evrópu) og formaður ritstjórnarnefndar EBU. Bogi var formaður Norræna félagsins í Reykjavík frá 2010 til 2014 og er formaður Norræna félagsins á Íslandi frá árinu 2015 til 2019. Bogi er formaður stjórnar Stofnunar dr. Sigurbjörns Einarssonar og hefur verið frá 2009. Hann hefur verið varaformaður stjórnar Norræna hússins í Reykjavík frá 2017. Bogi fékk Edduverðlaunin sem Sjónvarpsmaður ársins 2014. Hann hefur einnig setið í stjórn Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi.

Bogi er mikill stuðningsmaður Knattspyrnufélags Reykjavíkur og hefur starfað í KR-útvarpinu frá því það hóf útsendingar 1999.

Á laugardegi verslunarmannahelgarinnar 2009 hóf Bogi kvöldfréttatímann með orðunum ""Gott kvöld. Nú hefjast fréttir laugardaginn 1. ágúst, samt ekki allar þær fréttir sem við ætluðum að segja ykkur, því að í kvöld ætluðum við að greina frekar frá risavöxnum lánafyrirgreiðslum Kaupþings til fyrirtækja í eigendahópi bankans. Við getum það því miður ekki. Sýslumaðurinn í Reykjavík samþykkti nú rétt fyrir fréttir beiðni Kaupþings um lögbann við birtingu og umfjöllun um trúnaðargögn frá stjórnarfundi bankans í september í fyrra. Þar var fjallað um lánveitingar til stærstu viðskiptavina bankans."."

Bogi var sæmdur riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu þann 17. júní 2019 fyrir störf á vettvangi fjölmiðlunar og norrænnar samvinnu og er nú í Orðunefnd.
Grindavík

Grindavík er bær og sveitarfélag á sunnanverðum Reykjanesskaga. Sjávarútvegur er aðalatvinnugreinin og meðal stærstu útgerðar- og fiskvinnslufyrirtækin eru Þorbjörn, Vísir og Stakkavík.

Land Grindavíkur nær frá Reykjanestá og austur að sýslumörkum Árnessýslu. Krýsuvík, sem er innan marka sveitarfélagsins, tilheyrir Hafnarfirði. Þann 20. febrúar 1941 seldi ríkissjóður Hafnarfjarðarkaupstað hluta af landi jarðarinnar Krýsuvíkur og Stóra-Nýjabæjar (Krísuvíkurtorfunni).

Saga.

Samfelld byggð hefur verið í Grindavík frá landnámi. Samkvæmt Landnámu var Grindavík numin af þeim Molda-Gnúpi Hrólfssyni sem settist að í Grindavík og Þóri haustmyrkri Vígbjóðssyni sem nam Selvog og Krýsuvík, stuttu fyrir árið 934.

Í Grindavík hefur verið sjálfvirk veðurathugunarstöð Siglingastofnunar Íslands síðan 1995 en árið 2008 setti Veðurstofan einnig upp sjálfvirka stöð.

Í Grindavík hefur lengi verið starfrækt öflugt björgunar- og slysavarnastarf en þar er Björgunarsveitin Þorbjörn. Frumkvöðull slysavarna á Íslandi, síra Oddur V. Gíslason, var prestur á Stað í Grindavík á árunum 1878-1894, en samhliða preststörfum í Grindavík reri hann til fiskjar og hóf þá mikla baráttu fyrir öryggismálum sjómanna. Björgunarskip Grindvíkinga er nefnt eftir Oddi V. Gíslasyni. Björgunarsveitin Þorbjörn var fyrst björgunarsveita á Íslandi til að nota svokölluð fluglínutæki til björgunar en það var þegar franski togarinn Cap Fagnet strandaði hinn 24. mars 1931.

Menning.

Í auðlinda- og menningarhúsinu Kvikunni eru sýningarnar Saltfisksetur, saga saltfiskvinnslu á Íslandi, og Jarðorka, sýning um jarðhita, eldvirkni og jarðskjálfta.

Íþróttir.

Í Grindavík er Ungmennafélag Grindavíkur og á UMFG lið í efstu deildum bæði í körfuknattleik og fótbolta.
Akkilles

Akkilles einnig ritað Akkiles og Akkilleifur (forngríska "Akhilleús") var hetja í Trójustríðinu og aðalpersónan og bestur Akkea í "Ilíonskviðu" Hómers, þar sem meginþemað er ekki Trójustríðið í heild sinni, heldur reiði Akkillesar og afleiðingar hennar í kjölfar ósættis hans og Agamemnons konungs Mýkenu á tíunda ári stríðsins.

Akkilles var sagður myndarlegastur þeirra sem héldu til Tróju og hraustastur.

Ævi Akkillesar.

Akkilles var sonur Peleifs konungs í Þessalíu og Þetisar sjávargyðju. Þétis vildi ekki kvænast Peleif, en Kírón sem seinna varð kennari Akkilesar, hvatti Peleif til að gefast ekki upp. Akkillies átti 6 systkini en Þetis brenndi þau öll á báli til þess að gá hvort þau væru guðakyns eða mannkyns. Faðir Akkilesar, Peleifur, bjargaði honum úr bálinu. Aðrar sagnir herma að Þetis hafi dýft Akkilles ofan í fljótið Stix, sem var fljótið sem skildi á milli lífs og dauða í grískri goðafræði, til að gera hann ódauðlegan. Þetis varð þó að halda um hælana á honum á meðan og því voru hælarnir alltaf hans veiki blettur.

Dag einn heyrði Peleifur spádóm um að Akkiles myndi falla í orrustunni um Tróju. Peleifur sendi þá son sinn til hirðar Lýkomitisar konugs á Skyros klæddan sem konu og bjó hann hjá dætrum konungsins klæddur eins og kona og bjó hjá dætrum kounungsins.

Akkillies varð víðfrægur hermaður og barðist með Grikkjum í orrustunni um Tróju. Akkilles er talinn vera hetja í grískri goðafræði og einn af aðalpersónum orusturnar um Tróju. Þar stjórnaði hann 50 skipum með 5 stríðsherrum.

Hektor prins af Tróju drap elskhuga Akkillesar, Patróklus að nafni, eftir að hinn síðarnefndi þóttist vera Akkillies í orustu.

Hektor taldi Patróklus vera Akkilles. Akkilles hefndi sín á Hektori, drap hann í einvígi og dró svo lík hans á eftir hestvagni sínum. Samkvæmt grískum fornritum reiddust guðirnir Akkiles við þetta. Seinna í orustunni um Tróju skaut Paris, bróðir Hektors ör í átt að Akkilles og Appollon beindi örinni í hæl hans og dró það Akkilles til dauða.
Venn-mynd

Venn-mynd eða Vennmynd er myndræn framsetning mengja og innbyrðis rökfræðilegra tengsla þeirra, dregið af nafni rökfræðingsins John Venn.
Edduverðlaunin 2006

Edduverðlaunin 2006 eru afhending Edduverðlauna Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar á Hótel Nordica, sunnudaginn 19. nóvember 2006. Þær breytingar urðu á verðlaunaflokkum að flokkurinn „klipping og myndataka“ sem tekinn var upp árið áður var lagður niður aftur og sömuleiðis „tónlistarmyndband ársins“ sem hafði verið með frá 2002 þar sem ákveðið var að verðlaun fyrir besta myndbandið yrðu veitt á Íslensku tónlistarverðlaununum 2006 sem verða haldin í janúar 2007. Aðalkynnar kvöldins voru Pétur Jóhann Sigfússon og Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir.

Kvikmyndin "Mýrin" eftir Baltasar Kormák eftir sögu Arnaldar Indriðasonar var aðsópsmest á hátíðinni með fimm verðlaun.

Tilnefningar og handhafar Edduverðlauna 2006.

"Handhafar Edduverðlaunanna í hverjum flokki eru feitletraðir og gulllitaðir."
Mörður Árnason

Mörður Árnason (f. 30. október 1953) var þingmaður Samfylkingarinnar frá árinu 2003 til ársins 2007, og hóf aftur störf á alþingi vorið 2010.

Mörður gekk í Menntaskólann í Reykjavík og varð stúdent þaðan 1973. Hann gegndi þar embætti forseta Framtíðarinnar, nemendafélags MR, árin 1972-1973. Hann útskrifaðist með BA-gráðu í íslensku og málvísindum eftir nám við Háskóla Íslands og Háskólann í Osló. Á níunda áratugnum var hann starfsmaður Orðabókar Háskólans, blaðamaður hjá Þjóðviljanum og ritstjóri árin 1988–1989. Hann var upplýsingafulltrúi fjármálaráðherra 1989–1991 og ritstjóri við Bókaútgáfu Máls og menningar og Eddu útgáfu hf. 1991–2003.
Blaðamannafélag Íslands

Blaðamannafélag Íslands er stéttarfélag íslenskra blaðamanna. Það var stofnað 18. nóvember 1897. Félagar eru rúmlega 600 talsins.

Í lögum félagsins segir að hlutverk þess sé að gæta stéttarlegra hagsmuna félagsmanna í hvívetna. Aðild hljóta þeir sem sækja um og starfa við fjölmiðla. Málsgagn félagsins nefnist Blaðamaðurinn, það kom síðast úr í september 2004. Blaðamannafélag Íslands er aðili að Alþjóða blaðamannasambandinu sem og Norræna blaðamannasambandinu.

Stjórn er kosin hvert vor á aðalfundi félagsins.

Siðanefnd.

Siðanefnd Blaðamannafélags Íslands starfar eftir siðareglum félagsins. Siðanefndin samastendur af fimm mönnum. Aðalfundur kýs formann, varaformann og meðnefndarmann og varamenn þeirra. Útgefendur tilnefna einn í nefndina og Siðfræðistofnun Háskóla Íslands einn. Kærumálum er beint til siðanefndar, kjósi hún að taka kæru til umfjöllunar ber henni að dæma og birta í fjölmiðlum úrskurð sem getur verið af þrennun toga a) ámælisvert, b) alvarlegt og c) mjög alvarlegt. Sé mál talið enn alvarlegra fer það fyrir stjórn Blaðamannafélagsins sem ákveður hvað skuli til bragðs taka.

Kunnir formenn.

Ýmsir kunnir einstaklingar hafa gegnt formennsku í Blaðamannafélaginu, má þar nefna Eið Svanberg Guðnason, Róbert Marshall og Lúðvík Geirsson.
Listi yfir bæi í Vestur-Kongó

Þetta er listi yfir bæi í Vestur-Kongó.
Sergei Eisenstein

Sergei Mikhaílóvitsj Eisenstein (22. janúar 1898 — 11. febrúar 1948) var sovéskur kvikmyndaleikstjóri og kenningasmiður þekktastur fyrir þöglu myndirnar "Verkfall", "Beitiskipið Pótemkín" og "Október". Kenningar hans í kvikmyndagerð snerust um að nota klippingu til að skapa merkingu með því að leysa úr andstæðum í anda þráttarhyggju Hegels. Með því að setja saman ótengd skot mátti stuða áhorfandann og gera kvikmyndina þannig að byltingartæki. Rit hans eru enn notuð við kennslu í kvikmyndaskólum um allan heim.
Skólastjóri

Skólastjóri er forstöðumaður skóla. Orðið skólastýra er stundum notað yfir kvenkyns skólastjóra.

Önnur orð sem notuð eru stundum fyrir skólastjóra eru:
Noel Gallagher

Noel Gallagher (fullt nafn: Noel Thomas David Gallagher) var gítarleikari og helsti lagasmiður bresku rokkhljómsveitarinnar Oasis. Hann er fæddur þann 29. maí árið 1967 í Manchester. Noel, sem hafði verið rótari hjá The Inspiral Carpets, gekk til liðs við Oasis árið 1991, en fyrir í bandinu var litli bróðir hans Liam Gallagher. Noel tók stjórnina og krafðist þess að semja lög sveitarinnar. Stormasamt samband þeirra bræðra hefur oft orðið til þess að Noel hefur alvarlega íhugað að hætta í bandinu. Á tónleikaferð um Bandaríkin árið 1994 lét Noel sig hverfa sporlaust er hann ætlaði að yfirgefa bandið eftir rifrildi við Liam. Þar hitti hann stúlku sem taldi hann af þeim áformum og til varð lagið „Talk Tonight“ sem er að finna á B-hliðarsafnplötunni The Masterplan.

Árið 1996 flaug hann heim úr tónleikaferðalagi Oasis um Bandaríkin og ætlaði að hætta í hljómsveitinni. Honum snérist þó hugur og ákvað að halda áfram. Í Barcelona árið 2000 ætlaði Noel enn og aftur að hætta eftir rifrildi við Liam og sagðist vera hættur að spila með Oasis utan Bretlands. Oasis kláraði tónleikaferðalagið um Evrópu án Noel og hann spilaði síðan með þeim á þeim tónleikum sem voru á Bretlandseyjum. Bræðurnir enduðu á að sættast og Noel ákvað að láta af þessum áformum sínum.

Gallagher er mjög afkastamikill lagasmiður og hefur hann samið flest lög Oasis. Lagið sem hann er stoltastur af er „Live Forever“ sem er að finna á breiðskífunni Definitely Maybe. Helstu áhrifavaldar hans í tónlistinni eru Bítlarnir, Rolling Stones, The Stone Roses, The Smiths og The Jam.

Gallagher giftist Meg Matthews árið 1997, þau skildu árið 2000 skömmu eftir að dóttir þeirra, Anais, fæddist. Hann er nú í sambandi með Sara MacDonald.

Noel hætti í Oasis eftir rifrildi við Liam sumarið 2009, fyrir tónleika í París. Í kjölfarið stofnaði Liam hljómsveitina Beady eye og Noel hóf sólóferil með nafnið Noel Gallaghers Highflying Birds.
Landnámshænsn

Landnámshænsn er afbrigði nytjahænsna, en flokkast sem deilitegund frá "Gallus gallus" í "Gallus gallus domesticus" og þaðan í fjölmörg ræktunarafbrigði, en hefur ekkert sérstakt fræðilegt flokkunarheiti.

Landnámshænsn komu til Íslands með landnámsmönnum á tíundu öld og rannsóknir á vefjaflokkagerð hennar sýnir skyldleika með gömlum norskum hænsnum.

Landnámshænan er litskrúðug, fremur stór og harðger og hefur sterka hvöt til að unga sjálf út og liggja á eggjunum, en hænan verpir um einu eggi á dag um varptímann. Stofninn telur nokkur hundruð fugla, sem m.a. má finna á Hvanneyri og í Húsdýragarðinum í Laugardal.
Tívolí (Ítalíu)

Tívolí (ítalska: "Tivoli", latína: "Tibur") er bær norðaustan við Róm í um 31 km fjarlægð frá miðborginni.

Tívolí var vinsæll sumardvalastaður hjá Rómverjum. Rómverskir aðalsmenn fóru þangað til að hvíla sig frá sumarhitunum í Róm. Meðal þeirra sem áttu sumardvalarstaði í Tívolí voru skáldin Catúllus og Hóratíus. Sömuleiðis áttu stjórnmálamennirnir Brútus og Cassíus hús þar og síðar keisararnir Trajanus og Hadríanus.
Bolafjall

Bolafjall er 638 metra hátt fjall fyrir ofan Bolungarvík. Á Bolafjalli er ein af fjórum ratsjárstöðum sem Ratsjárstofnun rak fyrir hönd varnarliðsins og NATO. Ratsjárstöðin á Bolafjalli hóf rekstur 18. janúar 1992 en rekstur hennar er nú í umsjá Landhelgisgæslunnar. Það liggur brattur akvegur upp á Bolafjall. Vegurinn hefur verið opinn bílum í júlí og ágúst. Ofan á Bolafjalli er rennislétt hrjóstrug háslétta og er þar útsýni til allra átta.

Árið 2020 veitti ríkisstjórnin styrk til að byggja útsýnispall við fjallið.
Siðferði

Siðferði er grundvallarreglur og -gildi sem varða þær athafnir og þá breytni sem hefur áhrif á aðra.

Siðferði getur verið lýst með öðrum orðum: „Siðferði felur í sér þá lágmarkskröfu að menn leitist við að haga breytni sinni í samræmi við skynsemi — það er að segja að gera það sem hin bestu rök styðja að gert sé — um leið og jafnt tillit er tekið til hagsmuna sérhvers einstaklings sem athafnir manns snerta.“

Menningarmannfræði er sú fræðigrein sem rannsakar viðtekið siðferði í hinum ýmsu samfélögum en siðfræði er undirgrein heimspekinnar sem leitar réttlætingar fyrir siðferði yfirleitt og reynir að skýra í hverju siðferðið er fólgið óháð því hvernig það er upplifað í ólíkum samfélögum og menningarheimum.
Hvassaleitisskóli

Hvassaleitisskóli (á óformlegu talmáli Hvassó) er grunnskóli í hverfinu Hvassaleiti í Reykjavík.

Saga.

Sumarið 1965 var samþykkt í fræðsluráði Reykjavíkur að hefja skólastarf í Hvassaleitisskóla. Um haustið varð nokkur bið eftir skólahúsnæði og því nutu þær 6 bekkjardeildir sem byrjuðu í skólanum kennslu í Breiðagerðisskóla og Hlíðaskóla. Fyrsti kennsludagur Hvassaleitisskóla hófst þann 12. nóvember 1965 og nemendur voru 164. Á þeim tíma var efri hæð syðra skólahússins aðeins nothæft til kennslu og frágangur var allur til bráðabirgða. Skólinn tók til starfa í 1. áfanga skólans sem er tveggja hæða hús með 8 stofum. Fyrsti foreldradagur í skólanum var 17. febrúar 1966 og taldist þá 1. byggingaráfanga lokið.

Haustið 1969 gerðist Finnbogi Jóhannsson yfirkennari við skólann og gegndi því starfi þar til hann varð skólastjóri Fellaskóla sumarið 1973. Pétur Orri Þórðarson var ráðinn yfirkennari í Hvassaleitisskóla, en hann hafði verið kennari í Álftamýrarskóla.

Barnapróf var fyrst tekið við skólann árið 1970, en þá lauk 81 nemandi barnaprófi og 476 nemendur voru í skólanum. Annar áfangi skólans var tekinn í notkun haustið 1969 þann 1. október. Þá voru 5 ófullgerðar kennslustofur og kennaraherbergi tekið í notkun. Leikvöllur skólans var malbikaður 29. október 1969. Vorið 1972 var svo fyrst tekið unglingapróf við skólann, en þá voru samtals 584 nemendur í skólanum og af þeim luku 87 nemendur unglingaprófi.

Í janúarlok 1994 lét Kristján Sigtryggsson af störfum og Pétur Orri Þórðarson var ráðinn skólastjóri frá 1. febrúar 1994. Ásta Valdimarsdóttir, kennari við skólann, var sett í stöðu aðstoðarskólastjóra frá 1. febrúar 1994 til 31. júlí sama ár. Þórunn Kristinsdóttir var ráðin aðstoðarskólastjóri frá 1. september 1994.
Bushido

Bushido (武士道) (íslenska „hættir stríðsmannsins“) eru siðareglur japanskra stríðsmanna (bushi). Oftast notað yfir siðareglur samúræja, sem eru afar strangar og fylgt af ítrustu nákvæmni.

Hættir stríðsmannsins, bushido, einkennast af átta dyggðum:
Original Animation Video

Original Video Animation (japanska: オリジナル・ビデオ・アニメーション, orijinaru bideo animēshon- íslenska: upprunlegt hreyfimyndband), oft stytt yfir í OVA (オーブイエー, Ōbuiē) er hugtak notað í Japan yfir anime sem er gefið út beint til sölu, án þess að vera fyrst sýnt í sjónvarpi eða í bíói. Upphaflega voru OVA titlar gefnir út á VHS, en nú til dags eru þeir gefnir út á mynddiskum.

Upphaflega var OAV (sem stendur fyrir "Original Animation Video") var notað í stað OVA og þýðir það sama, en OAV er of líkt hugtakinu AV ("Adult Video" eða dónamyndband), sem olli misskilningi meðal kaupenda, sem varð til að þessu var skipt yfir í OVA.
Basalt

Basalt er basískt storkuberg (gosberg) samansett af plagíóklasi, ólivíni, pýroxeni og seguljárnsteins-steindum. Gjarnan er í því einnig basaltgler. Basalt er með kísilsýru innan við 52%.

Lýsing.

Basalti er skipt niður í flokka eftir útliti og gerð:

Grunnmassi.

Helstu steindirnar eru plagíóklas-feldspat, 40-50% bergsins; pýroxen, 40-50% og málmsteindir einsog oxíð af járni og títani. Fyrir utan þessar steindir þá er gríðarlegt magn af ólivíni.

Dílar.

Dílar af plagíóklas-feldspati, ólivíni og pýroxen eru algengir í basalti.

Það sem einkennir díla er að þeir sökkva niður í basaltbráð, bæði í hraunum sem bólstrum. Á þetta aðallega við dökku dílana en líka feldspatdíla sem oftast eru kalsíumríkir og eðlisþyngri en móðurkvikan.

Uppruni og Útbreiðsla.

Berggrunnur Íslands er að meirihluta til úr basalti og um 70% af heildaryfirborði jarðar er talið vera basalt enda myndar það víðast hvar botn úthafanna. Basalt myndast í eldgosum bæði ofansjávar og neðan og sem innskotsberg í jarðskorpunni.
Mormónsbók

Mormónsbók er trúarrit meðal mormóna. Bókin var gefin út 1830 af Joseph Smith, stofnanda mormónatrúar. Hægt að nálgast bókina á íslensku á www.kirkjajesukrists.is.

Tilkoma bókarinnar.

Í mormónstrú er því trúað að eftir að engill hafi birst Smith og sagt honum frá því hvar gulltöflur nokkrar væru faldar í jörðu hafi Smith náð í töflurnar og lesið þær með hjálp sérstakra gleraugna og þýtt texta þeirra yfir á ensku. Eftir að Smith hafi lokið þýðingunni birtist honum engillinn á ný og engillinn tók gulltöflurnar með sér. Textann gaf Smith út í "Mormónsbók".
Aðfangadagur

Aðfangadagur eða Aðfangadagur jóla (sem á sér gömul samheiti eins og affangadagur eða tilfangadagur) er hátíðardagur í kristinni trú. Orðið aðfangadagur mun að líkindum vera þýðing á gríska orðinu "parasceve" (undirbúningur) sem notað var um daginn fyrir páskahelgina, það er föstudaginn langa. En er núorðið nær eingöngu haft um 24. desember, dagurinn fyrir jóladag og því nefndur svo. Aðfangadagur páska og aðfangadagur hvítasunnu voru einnig áður fyrr nöfn á laugardögunum fyrir þessa helgidaga.

Samkvæmt hátíðadagatali Íslensku þjóðkirkjunnar er aðfangadagur jóla ekki sérstakur hátíðisdagur. Hann markar lok aðventu eða jólaföstu og kl. 18.00 hefst jóladagur. Ástæðan fyrir þessu er, að í stað þess að miða upphaf dags við sólarlag, eins og Gyðingar, fastsettu kristnir menn upphaf daga við miðaftann og lifir það enn í hátíðadagatalinu. Íslendingar fylgja þessu enn hvað jólin snertir.

Aðfangadagur á Íslandi.

Íslendingar fagna aðfangadegi með sínum hætti og eru siðirnir æði mismunandi eftir fjölskyldum. Hjá flestum er þó mikið lagt upp úr góðum kvöldverði, gjafir opnaðar eftir klukkan sex og síðan fara margir til miðnæturmessu.

Árið 2010 framkvæmdi Gallup á Íslandi könnun sem sýndi helstu venjur og siði og hve margir tækju þátt í þeim. Þar kom meðal annars fram að 98% landsmanna gefa jólagjafir. Menn gefa ekki bara sínum nánustu gjafir því 70% af fullorðnum íslendingum styrkja góð málefni fyrir eða um jólin. Þar kemur líka í ljós að þeir eldri eru gjafmildari en þeir yngri. Mikill áhugi er á jólaljósum og jólaskrauti en yfir 90% heimila eru skreytt með slíku. Og varðandi jólatrén, þá eru 40% heimila með lifandi jólatré, en 12% heimila með ekkert tré.

Um þriðjungur Íslendinga sækir guðsþjónustu um jólin, eldra fólk oftar en það yngra. Eins sækja fleiri íbúar landsbyggðarinnar messur, eða 41% en 30% íbúa á höfuðborgarsvæðinu.

Það var alkunnur siður á Íslandi áður fyrr að húsfreyjan gekk í kringum bæinn á aðfangadagskvöld og mælti þessi orð: „Komi þeir, sem koma vilja, veri þeir, sem vera vilja, fari þeir, sem fara vilja, mér og mínum að meinalausu“.