arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Áróður

Áróður er skilaboð sem er ætlað að hafa áhrif á skoðanir og hegðun stórra hópa fólks. Í stað þess að setja upplýsingar fram á óhlutdrægan máta er framsetningu upplýsinga í áróðri beinlínis ætlað að hafa áhrif á viðtakandann. Áhrifaríkur áróður er oft sannleikanum samkvæmur en í áróðri getur framsetning einnig verið villandi og upplýsingar rangar.

Áróður, agitation og propaganda.

Alþjóðlegu orðin "agitation" og "propaganda" eru oft útskýrð þannig að agitation er æsingarræða eða æsingarmeðal sem hvetur til aðgerða strax, en propaganda sé kerfisbundnari (og lævísari) útvörpun á hugmyndum til að hafa áhrif á menn. Á íslensku eru bæði orðin oft þýdd sem áróður eða undirróður, þó undirróður sé í raun lúmskari eða "áróður að tjaldabaki" eins og stendur í orðabók Eddu. Sigfús Blöndal segir í orðabókinni sem við hann er kennd (1920-1924): „áróður (undirróður): 3. merking: „Agitation, stadig Tilskyndelse til noget." Jón Ófeigsson hefur í Þýzk-íslenzkri orðabók sinni 1925: „Agitator" = „áróðrarmaður" og „Agitation" = róður, undirróður" og reyndar fleira. Á stríðsárunum (1939-1945) notuðu kunnir rithöfundar orðið áróður mikið, og sést ekki á skrifum þeirra að þeir geri greinarmun á því sem Danir kalla agitation og propaganda: Kristinn E. Andrésson, Kristján Jónsson frá Garðsstöðum, Guðmundur G. Hagalín, Símon Jóhannes Ágústsson, Björn Guðfinnsson og Einar Ólafur Sveinsson. Hinn síðastnefndi sagði t.d. í bókinni "Við uppspretturnar":

Orðið áróður þýddi upphaflega það að róa á skipi, eða róðrarkvöð leiguliða gamalla stóls- og konungsjarða. Stundum líka ásókn eftir einhverju. Nú er orðið aðallega notað í merkingunni: „umtal eða skrif til að fá menn til að taka afstöðu með eða móti einhverju eða einhverjum, málafylgja, fortölur“. Aróður var talið til nýyrða árið 1953. Þá kom út bókin "Nýyrði I" í ritstjórn Sveins Bergsveinssonar. Þar segir: „áróður: propaganda, agitation. Samheiti: útbreiðslustarfsemi. Helstu samsetningar: áróðursaðferð, áróðursbragð, áróðursmaður, í áróðurs skyni, áróðursstarfsemi, áróðurstæki; gagnáróður, flokksáróður, stjórnmálaáróður, utanflokks- og innanflokksáróður.“

Af þessu má sjá að áróður er látinn standa jafnt fyrir agitation og propaganda,

enda er „í áróðurs skyni" annarstaðar þýtt á dönsku sem „i propagandaøjemed“.

Í "Nudansk ordbog" (8. útg. 1989) er agitation útskýrt þannig: „ ...kraftig virken for en sag: partiet drev en pågående agitation blandt arbejderne propaganda: ... benævnelse på en katolsk institution; den moderne betydning forst í 19. árhundrede: agitation for en idé."

Í frönsku er sagt: "Faire de l'agitation" og þýtt á íslensku í frönsk-íslensku orðabókinni sem: „að vera með pólitískan áróður“. Í ensk-íslensku orðabókinni (með alfræðilegu ívafi) er 3. merking "agitation": „áróður, umræður til framdráttar baráttumáli“. Það er því erfitt að greina mun á hugtökunum í íslensku, en hann er fyrir hendi.
Heinrich Böll

Heinrich Böll (21. desember 1917 – 16. júlí 1985) var þýskur rithöfundur, leikritahöfundur og höfundur útvarps- og sjónvarpsþátta. Heinrich Böll hlaut bókmenntaverðlaun Nóbels 1972.

Böll festi sig ekki við neinar ákveðnar stefnur eða greinar innan bókmenntanna. Öll hans verk eiga það þó sameiginlegt að fást við hinn mannlega þátt lífsins.
Karate

Karate (japanska: 空手, orðrétt: „tóm hönd“) er austurasísk sjálfsvarnaríþrótt sem á rætur sínar að rekja til Japans, Okinawa og Ryukyu-eyja og á endanum til kínversks kenpo og kung fu. Í karate eru veitt högg bæði með krepptum hnefa og opinni hendi og spörk auk þess sem olnbogar og hné eru notuð til að koma höggi á andstæðinginn. Karate er vinsæl keppnisíþrótt víða um heim. Mörg afbrigði eru til. Meðal þeirra vinsælustu eru Shotokan karate, Goju-ryu karate, Wado-ryu karate og Kyokushin kaikan.
Stafafell í Lóni

Stafafell í Lóni er kirkjustaður í Lóni milli Eystrahorns og Vestrahorns í Austur-Skaftafellssýslu. Þar er nú gistiheimili og miðstöð fyrir útivist, en vinsælar gönguleiðir liggja frá Stafafelli upp í Lónsöræfi.
Koparstunga

Koparstunga (eða eirstunga) er aðferð við gerð grafíkmynda þar sem myndin er grafin í koparplötu og síðan þrykkt á pappír ("koparstungupappír"), og er ekki ólíkt verklagi við gerð ætingar. Þessi prentaðferð fellur undir það sem kallað hefur verið lægðaprent.
Skandín

Skandín er frumefni með efnatáknið Sc og er númer 21 í lotukerfinu. Þetta er mjúkur, silfraður, hvítur hliðarmálmur sem finnst í sjaldgæfum steintegundum frá Skandinavíuskaganum og það er stundum flokkaður með yttrín sem lantaníð.
Listi yfir lönd eftir tíðni sjálfsmorða

Listi yfir tíðni sjálfsmorða eftir löndum miðast við tölur frá Alþjóðaheilbrigðisstofnuninni (WHO). Fjöldi sjálfsmorða hvors kyns er miðaður við heildarfjölda íbúa af því kyni (t.d. fjölda karla í hverju landi deilt í fjölda sjálfsmorða karla). Heildartíðni sjálfsmorða er miðuð við heildarfjölda sjálfsmorða í hverju landi en er ekki meðaltal af sjálfsmorðum karla og kvenna enda er hlutfall karla og kvenna ekki alveg jafnt í hverju landi.
Fylki Noregs

Listi yfir fylki Noregs, eftir mannfjölda. Meginlandi Noregs er skipt í 11 hluta sem kallast fylki (norska: "fylke"). Fylkin voru kölluð "amt", þangað til árið 1918, þegar nafnið "amt" var breytt í "fylke". Svalbarða er stjórnað af ríkinu og er ekki talinn fylki. Árið 2020 lét Stórþingið sameina fylki svo að þau urðu 11 (áður voru þau 19).
Grundarfjörður

Grundarfjörður er bær á norðanverðu Snæfellsnesi á Íslandi, í miðjum firði umkringdur fjöllum, en vestanmegin við hann liggur Kirkjufell. Bærinn er á milli Stykkishólms og Ólafsvíkur.

Helstu atvinnuvegir í Grundarfirði eru sjómennska og fiskvinnsla.

Skipaumferð hefur aukist til muna á Grundarfirði, enda þykja Grundarfjarðarhöfn og fjörðurinn sjálfur með eindæmum skjólgóð. Viðlegukantur norðurhafnarinnar var stækkaður árið 2002.

Saga.

Grundarfjörður hefur verið mikilvægur verslunarstaður í margar aldir, og er það bæði því að þakka að bærinn býr yfir góðri höfn sem og legu hans mitt á Snæfellsnesinu. Elstu heimildir um verslun á Grundarfirði eru frá landnámsöld þegar skip komu í Salteyrarós (sem að öllum líkindum er þar sem nú á tímum heitir Hálsvaðall vestur við Kirkjufell). Á þessu svæði er margar fornminjar að finna, sem gefur til kynna mikil umsvif á víkingaöld. Grundarfjarðarkaupstaður var forn kaupstaður sem stóð á Grundarkampi við botn fjarðarins og hafa þar fundist rústir frá ýmsum tímum.

Verslun þar jókst verulega á 15. öld og eftir einokunarverslunina óx Grundarfirði fiskur um hrygg og var verslunarstaðurinn löggiltur sem einn af sex fyrstu kaupstöðum landsins með lagasetningu árið 1786. Þá var Grundarfjarðarkaupstaður gerður að höfuðstað Vesturamtsins og átti að vera miðpunktur verslunar og þjónustu í amtinu. Þessi lög voru einkennileg vegna þess að ekki mátti stunda verslun í vesturamti nema hafa borgararéttindi í Grundarfirði. Fyrsti skipulagsuppdráttur á Íslandi og líklega sá eini hérlendis byggður með borgarskipulagi er af Grundarfjarðarkaupstað. Finna má merki um þessa byggð á Grundarkampi.

Mikið segir um byggð á Snæfellsnesi í Íslendingasögunni "Eyrbyggju".
Sjö gegn Þebu

Sjö gegn Þebu er harmleikur eftir forngríska leikskáldið Æskýlos. Leikritið byggir á goðsögu um sögu Þebu og fjallar um baráttu bræðranna Pólýneikesar og Eteóklesar, sona Ödípúsar og Jóköstu, um völdin. Þeir höfðu ákveðið að skiptast á að fara með völdin en þegar Eteókles neitaði að leggja niður völdin að sínum tíma loknum safnaði Pólýneikes liði meðal óvina borgarinnar og lagði til atlögu.

Evripídes segir sömu sögu í leikritinu "Fönikíukonur" en leikrit Sófóklesar "Antígóna" gerist í framhaldi af sögunni um sjö gegn Þebu.
Víkurkirkja (Reykjavík)

Víkurkirkja var kirkja í Reykjavík, líklega frá upphafi kristni á Íslandi þar til Dómkirkjan í Reykjavík var vígð 1796. Elstu heimildir sem nefna kirkjuna eru kirknatal Páls Jónssonar frá um 1200 og elsti máldagi hennar er frá 1379. Kirkjan var torfkirkja sem stóð í Kvosinni á horni Aðalstrætis og Kirkjustrætis í miðjum kirkjugarðinum gegnt Víkurbænum.

Víkurkirkja var öldum saman sóknarkirkja Reykvíkinga. Árið 1785 var ákveðið að reisa nýja dómkirkju í Reykjavík eftir að Suðurlandsskjálfti 1784 hafði valdið skemmdum á Skálholtskirkju. Upphaflega stóð til að byggja nýju kirkjuna utanum þá gömlu, en þegar farið var að grafa í garðinn komu í ljós grafir fólks sem hafði látist úr bólusótt. Jón Sveinsson landlæknir lagðist þá mjög gegn því að garðinum yrði frekar raskað og dómkirkjunni var fundinn staður austar og nær Tjörninni. Nýja kirkjan var vígð 1796 en gamli kirkjugarðurinn var notaður áfram þar til Suðurgötukirkjugarður var tekinn í notkun 1839.

Árið 1883 var fékk Schierbeck landlæknir kirkjugarðinum breytt í skrúðgarð og hóf þar trjárækt fyrstur manna í Reykjavík. Garðurinn hefur nokkrum sinnum verið endurskipulagður og hann er nú nær allur hellulagður. Þar stendur stytta af Skúla Magnússyni eftir Guðmund frá Miðdal sem Verslunarmannafélag Reykjavíkur gaf borginni 1954.
Grund í Svarfaðardal

Grund í Svarfaðardal er ein af stærri bújörðunum í dalnum. Bærinn í miðri sveit, vestan Svarfaðardalsár, um 6 km frá strönd gegnt Hofi. Barnaskóli Svarfdælinga stóð lengi í túnfætinum á Grund innan og neðan við bæinn og þar var líka samkomuhús sveitarinnar. Utan við Grund er Grundarlækur. Hann kemur úr miklu skriðugili í fjallinu, Grundargili. Úr þessu gili hafa oft komið miklar aurskriður sem hafa valdið tjóni á túnum á Grund og næsta bæ, Brekku, og tekið sundur þjóðveginn um dalinn. Skriðurnar eiga upptök sín í vatnshlaupum sem koma úr Nykurtjörn, litlu vatni í um 700 m hæð í fjallinu ofan við Grund.

Grund er landnámsjörð, að því er sagt er í Svarfdæla sögu, þar bjó Þorsteinn svörfuður. Grundar er víða getið í fornum heimildum. Í Sturlungu segir frá því að Tumi hinn yngri, sonur Sighvats Sturlusonar, og Halldóra móðir hans hafi fengið jörðina til ábúðar fyrst eftir ósigur Sturlunga í Örlygsstaðabardaga árið 1238. Þorsteinn Eyjólfsson lögmaður á Urðum átti Grund á seinni hluta 14. aldar og kallaði hana sína bestu jörð Norðanlands. Jón Arason biskup eignaðist jörðina og gaf Þórunni dóttur sinni hana 1541. Eftir aftöku biskups og sona hans í Skálholti 1550 kúguðu valdsmenn konungs jörðina af henni og eftir það taldist hún konungsjörð allt fram á 20. öld.
Gene Roddenberry

Eugene Wesley Roddenberry (19. ágúst 1921 - 24. október 1991) er best þekktur fyrir að hafa skapað Star Trek. Hann fæddist í borginni El Paso í Texas-fylki, Bandaríkjunum. Hann fór í flugherinn árið 1941 og varð flugmaður. Eftir að hann hætti herþjónustu vann hann áfram sem flugmaður hjá Pan Am flugfyrirtækinu en síðan vann hann hjá lögreglunni í Los Angeles frá 1949 til 1956. Ákvað hann síðan að gerast handritshöfundur og samdi handrit fyrir marga vinsæla þætti á 6. áratugnum og reyndi m.a. að koma af stað vísindaskáldsöguþáttum en flestir þeirra komust ekki langt. Hann gifti sig tvisvar yfir ævina og átti tvö börn með fyrri eiginkonu sinni, Eileen Rexroat, og eitt barn með þeirri seinni, Majel Barret, sem hefur mikið komið við sögu í Star Trek heiminum. Eftir lát hans, var hluti af brenndum líkamsleyfum hans sendur út í geiminn og var þar í 6 ár. Mörg fyrirbæri eru skýrð í höfuðið á honum og má m.a. nefna smástirnið 4659 Roddenberry, gígur á Mars, og hraðbraut í El Paso.
Burj Khalifa

Burj Khalifa (áður þekktur sem Burj Dubai, "Dúbæturninn") er risavaxinn skýjakljúfur í Dúbæ í Sameinuðu arabísku furstadæmunum. Turninn er hæsta mannvirki heims, 828 m. Framkvæmdir hófust 21. september 2004 og turninn var opnaður 4. janúar 2010.
Öxin og jörðin

Öxin og jörðin getur átt við:
Bogi

Bogi getur átt við
Nýja-Gínea

Nýja-Gínea eða Papúa er eyja fyrir norðan Ástralíu sem varð viðskila við meginland Ástralíu þegar sjávarstaða breyttist þannig að flæddi yfir svæðið sem nú heitir Torressund um 5000 f.Kr. Papúa er önnur stærsta eyja jarðar, aðeins Grænland er stærra. Eyjan er 786.000 km2

að flatarmáli. Nýja-Gínea er skipt eyja og deila má um hvort hún tilheyri Eyjaálfu eða Asíu. Hið sjálfstæða ríki Papúa-Nýja-Gínea er á austurhlutanum en á vesturhlutanum eru héruðin Papúa og Vestur-Irian Jaya sem tilheyra Indónesíu. Á Nýju-Gíneu er hæsta fjall Eyjaálfu (telji maður eyjuna til hennar), Carstenz-pýramídinn (eða Puncak Jaya). Nafngiftin er eignuð spænsk-baskneska landkönnuðinum Yñigo Ortiz de Retez. Orðið 'Gínea' er upprunið í portúgölsku þar sem það var haft yfir svæðin suður af berbalöndunum þar sem svertingjar sem ekki yrkjuðu landið eða stunduðu hirðingsskap bjuggu. Þegar þeir síðan hövðu siglt austur og fundu álíka fólk í álíka loftslagi nefndu þeir þetta svo.
Kyrrahafsslímáll

Kyrrahafsslímáll (fræðiheiti: "Eptatretus stouti") er slímáll með heimkynni við botn kyrrahafsins allt frá rökkursvæðinu niður í undirdjúpin (sjá úthafssvæði).
Blástjarna

Blástjarna (fræðiheiti: "Lomatogonium rotatum") er einær jurt af maríuvandarætt sem ber ljósblá blóm. Blástjarnan vex í deiglendi, einkum til heiða.

Lýsing.

Krónan er fimmdeild, um 9 til 15 millimetrar í þvermál. Bikarinn er klofinn og er með fimm mjóum flipum sem eru álíka langir og krónublöðin. Þá eru fræflarnir 5 talsins en frævan stór og bláleit.

Stöngull blástjörnu er dökkfjólublár og hárlaus. Jurtin öll nær 8 til 18 sentímetra hæð og vex í grónu landi, s.s. á áreyrum.
Tveir

Tveir er næst minnsta náttúrlega talan (einn er minnst) og minnsta frumtalan, táknuð með tölustafnum "2" í tugakerfi. Næsta náttúrlega talan er 3. Er grunntala tvíundarkerfis. Tvær eins eða venslaðar einingar kallast "par", t.d. "sokkapar", "hnífapar", "kærustupar" o.fl.

Talan tveir er táknuð með II í rómverska talnakerfinu.
Útvængjur

Útvængjur (fræðiheiti: "Exopterygota") er yfirættbálkur skordýra sem flokkast til vængbera. Yfirættbálkur þessi er fjölbreyttur með minnst 130.000 tegundir í 15 ættbálkum. °°°°
Útvængur eru ásamt innvængjum annar yfirflokkurinn í "Neoptera" innflokknum, þær undirgangast ófullkomna myndbreytingu, ólíkt innvængjum sem þróa vængina innra með sér á lirfustiginu.
Klara Ósk Elíasdóttir

Klara Ósk Elíasdóttir (f. 27. nóvember 1985) er íslensk söngkona og meðlimur í stúlknabandinu Nylon.

Æska.

Klara Ósk fæddist í Svíþjóð og bjó þar þangað til hún var þriggja ára gömul og flutti þá í Hafnarfjörðinn. Allt grunnskólanám Klöru átti sér stað í Hvaleyrarskóla. Þaðan fór hún í Verzlunarskóla Íslands.

Klara var aðeins átta ára gömul þegar hún ákvað að verða söngkona og var ekki nema ellefu ára þegar hún söng lag inn á plötu með öllum fremstu söngvörum Íslands. Hún lék einnig lítið hlutverk í söngleiknum Bugsy Malone. Á næstu árum tók hún þátt í söngkeppnum þar sem hún hafnaði oft í verðlaunasæti. Klara stundaði þá söng í Tónlistarskóla Hafnarfjarðar.
Mars (mánuður)

Mars eða marsmánuður er þriðji mánuður ársins og er nefndur eftir Mars, rómverskum stríðsguði.

Orðsifjar.

Mánaðarheitið mars er komið úr latínu. Fyrir daga Júlíusar Sesars byrjaði árið hjá Rómverjum með marsmánuði. Þá fór að vora suður þar og þótti þá hentugt að fara í stríð. Mánuðurinn var því helgaður herguðinum Mars og heitir eftir honum. Vegna þess að mars var fyrstur í röðinni innan ársins skýrast nöfn mánaðanna september, október, nóvember og desember (= sjöundi, áttundi, níundi og tíundi mánuður). Þetta er líka orsök þess að hlaupársdagur er síðasti dagur febrúar, sem þannig var síðasti dagur ársins, sem verður að teljast eðlilegur staður fyrir innskotsdag.

Veðurfar á Íslandi í mars.

Reykjavík

Akureyri

Æðey "(Ísafjarðardjúpi)"

Dalatangi "(Austfjörðum)"

Stórhöfði "(Vestmannaeyjum)"
Tugur

Tugur er tölunafnorð sem á við töluna tíu, táknaða með tölustöfunum einum og núlli, "10", sem jafnframt er grunntala tugakerfisins og tugalograns.

Talan tíu er táknuð með X í rómverskum tölustöfum.
Traun

Traun er borg í fylkinu Efra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2014 var 24 þúsund.
2 (tölustafur)

2 er tölustafur, notaður til að tákna töluna tveir. Raðtalan "annar" er táknuð „"2."“.
Amstetten

Amstetten er borg í fylkinu Neðra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2015 var 23 þúsund.
Kambríumtímabilið

Kambríumtímabilið er upphaf fornlífsaldar sem aftur er upphaf tímabils sýnilegs lífs. Það hófst fyrir 542 ± 1,0 milljón árum síðan og lauk fyrir 488,3 ± 1,7 milljón árum þegar ordóvisíumtímabilið gekk í garð.

Kambríumtímabilið er fyrsta tímabilið í jarðsögunni þar sem finnast margir og stórir steingervingar fjölfrumunga. Þessi skyndilega aukning á stærri og flóknari lífverum nefnist kambríumsprengingin. Hin útdauðu liðdýr þríbrotar og frumstæðar jurtir eru meðal lífvera sem birtust á þessu tímabili. °°°°
Nafnsifjar.

Kambría er umritun á "Cambria" sem er umritun á "Cymru" sem er velska heitið yfir Wales, en þar voru jarðlög frá tímabilinu fyrst könnuð.
C-moll

C-moll er molltóntegund með frumtóninn C. Í hreinum c-moll eru þrjár lækkaðar nótur, B, Es og As, svo að föst formerki hans eru þrjú lækkunarmerki (♭).
Nýrómantík

Nýrómantík er bókmenntastefna.

Áhrif nýrómantísku stefnunnar koma fram á Íslandi um aldamótin 1900.

Helstu einkenni hennar eru:

Upphaf og undirrót nýrómantíkur má rekja til symbólisma sem fram kom í Evrópu í myndlist og bókmenntum seinni hluta 19. aldar. Er sú stefna ein áhrifamesta stefna í ljóðlist 20. aldar og áhrif hennar á Íslandi mjög mikil.

Oft má rekja mikil áhrif frá þýska heimspekingnum Friedrich Nietzsche (1844-1900)
Hallein

Hallein er borg í fylkinu Salzburg í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2014 var 20 þúsund.
Málfræðivilla

Málfræðivilla vísar til villu í málskipan forritunarmáls.
Almere

Almere er borg í Hollandi með um 216 þúsund íbúa (2021) og er áttunda stærsta borg landsins. Borgin var stofnuð árið 1976.
Sofía Rotarú

Sofia Mihailovna Evdokimenko-Rotaru (fædd í Marshintsy í Úkraínu 7. ágúst 1947), þekktust undir listamannsnafninu Sofia Rotaru, er úkraínsk popp-söngkona, lagahöfundur, dansari og leikkona.
Hádegismatur

Hádegismatur (eða hádegisverður) er máltíð sem er snædd um hádegi, þ.e.a.s. um kl. 12. Orðið "miðdegismatur" er oftast haft um hádegismat í venjulegum skilningi, en hann gat þó dregist frá klukkan 12 til 4 á daginn. Oftast var það um hábjargræðistímann, og var þá kannski aðeins drukkið kaffi á hádegi.
Hreiðars þáttur

Hreiðars þáttur heimska er stutt saga eða þáttur, sem telst til Íslendingaþátta. Þar segir frá Hreiðari Þorgrímssyni, seinþroska Íslendingi, sem fer til Noregs 1046-1047, þegar þeir fóru sameiginlega með völd, Magnús góði og Haraldur harðráði. Hreiðar vinnur hylli Magnúsar með skoplegum tiltækjum sínum, en vekur reiði Haralds, þegar hann hæðist að honum og drepur hirðmann hans. Magnús konungur kom honum þá til Íslands. Hann settist að á Hreiðarsstöðum í Svarfaðardal og varð nýtur maður.

Hreiðars þáttur er varðveittur í "Morkinskinnu", og talsvert umskrifaður í "Huldu-Hrokkinskinnu", en þátturinn gæti upphaflega hafa verið sjálfstætt rit. Hann er talinn með elstu Íslendingaþáttum, gæti verið saminn skömmu eftir 1200, er örugglega eldri en 1250. Þó að þátturinn sé vel saminn og mannlýsingar góðar, getur frásögnin af samskiptum Hreiðars og Haraldar harðráða vart staðist, og er þátturinn því talinn vera skáldskapur að mestu leyti.

Hreiðars þáttur var fyrst prentaður í 6. bindi "Fornmanna sagna", 1831, og var textinn þar tekinn úr "Huldu-Hrokkinskinnu".

Texti þáttarins samkvæmt "Morkinskinnu" var fyrst prentaður 1867, í útgáfu C. R. Ungers.

Sjá einnig "Íslensk fornrit" X, þar sem Björn Sigfússon fjallar nokkuð um þáttinn.
Brands þáttur örva

Brands þáttur örva er stutt frásögn eða þáttur, sem telst til Íslendingaþátta. Þar segir frá örlátum Íslendingi, Brandi Vermundarsyni, og hvernig Haraldur harðráði Noregskonungur, lét reyna á gjafmildi hans.

Þátturinn er talinn vera ritaður á 13. öld.
Málfrelsissjóður

Málfrelsissjóður er sjóður, sem upphaflega stofnaður var 8. nóvember 1977 til verndar málfrelsi á Íslandi og óheftrar listrænnar tjáningar. Hlutverk sjóðsins er að standa straum af kostnaði og miskabótum vegna meiðyrðamála, þegar stjórn sjóðsins telur að verið sé að hefta eðlilega umræðu um mál er hafa almenna samfélagslega eða menningarlega skírskotun. Síðar hafa fleiri sjóðir með sama heiti verið stofnaðir.

Sjóðurinn var stofnaður í framhaldi af málaferlum, sem urðu í kjölfar undirskriftasöfnunarinnar "Varið land".

Í fyrstu stjórn sjóðsins voru eftirfarnadi:

Stofnendur sjóðsins voru 78 að tölu og meðal þekktra nafna, auk fyrstu stjórnarinnar, má nefna:
Sven Hassel

Sven Hassel (fæddur "Børge Willy Redsted Pedersenn") (19. apríl, 1917 - 21. september, 2012) var danskættaður hermaður og rithöfundur sem skrifaði skáldsögur sem voru að hluta til sjálfsævisögulegar, byggðar á reynslu hans í heimsstyrjöldinni síðari. Eftir hann hafa selst um 53 miljónir bóka sem gera hann að einum mest seldu rithöfunda dana alþjóðlega.

Í bókunum sínum lýsir Hassel stríðinu í gegnum fyrstu-persónu sögumann með sama nafn og hann. Bækurnar lýsa ævintýrum 27. (Refsi) skriðdrekaherdeildar sem samanstendur af dæmdum glæpamönnum og hermönnum sem hafa komið fyrir herrétt. Fyrir utan Sven, eru það t.d. Legjónarinn (fyrrverandi meðlimur frönsku útlendingaherdeildarinnar), risastór maður sem ber nafnið Lilli, svartamarkaðsbraskarinn Porta, Barcelona Bloom sem dreymdi um að rækta appelsínur á Spáni að stríði loknu, Gregor Martin sem hafði verið lækkaður í tign sem herforingjabílstjóri vegna svartamarkaðsbrasks og sendur í refsisveitina sem óbreyttur hermaður, riðilstjórinn Gamlingi og Julius Heide, maður sem trúir á Foringjann og Flokkinn. Einnig ber að minnast á Tangóinn, Rumenskan sjálfboðaliða sem kemur fram í einni bókinni og Albert, þýskan blökkumann ættaðan frá Kongó. Þeir berjast á flestum vígstöðvum frá norðanverðu Finnlandi til Rússlands.

Sýn Hassels á stríð er slæm: Hermenn berjast aðeins til að lifa af, fólk er drepið óvart eða af lítilfjörlegum ástæðum, Prússneskir foringjar hóta mönnum sínum stöðugt með herrétti, og pirraðir hermenn drepa foringja sína stundum til að losna við þá.

Danskur fréttamaður, Erik Haaest, hefur eytt mörgum árum í að reyna að "fletta ofan af" Hassel. Haaest heldur því fram að Hassel hafi eytt lengstum hluta af stríðinu í hertekinni Danmörku, og að þekking hans á stríði komi frá dönskum SS mönnum sem hann hafi hitt eftir stríðið.

Bækur eftir Sven Hassel.

Eftirfarandi eru íslenskir titlar á verkum Hassels:

Kvikmyndir.

Árið 1987 var bókin "Hersveit hinna fordæmdu" kvikmynduð undir heitinu "The Misfit Brigade" í leikstjórn Gordon Hessler
Kappa

Kappa (hástafur: Κ, lágstafur: κ eða ϰ) er tíundi bókstafurinn í gríska stafrófinu. Stafir sem hafa þróast frá stafnum eru hið rómverska K og kýrillíska Ka (К, к). Í gríska númerakerfinu hefur hann gildið 20.
Ómega

Ómega (hástafur: Ω, lágstafur: ω) er tuttugasti og fjórði og síðastur bókstafurinn í gríska stafrófinu. Í gríska númerakerfinu hefur hann gildið 800.
Vanessa Hudgens

Vanessa Anne Hudgens (fædd 14. desember 1988) er bandarísk leik- og söngkona. Hún þreytti frumraun sína í Hollywood kvikmyndunum "Thirteen" og "Thunderbirds", áður en hún varð fræg árið 2006 eftir að hafa leikið Gabriellu Montez í "High School Musical"-myndunum. Við tökur á myndunum kynntist Vanessa lífsförunauti sínum, Zac Efron en heyrst hafa sögusagnir um að þau séu trúlofuð. Vanessa hóf söngferil og gaf út fyrstu sólóplötuna sína, "V", árið 2006. Önnur plata hennar, "Identified", var gefin út 1. júlí 2008. Hún er andlit vörumerkjanna Neutrogena, Sears og Eckō.

Æska.

Vanessa fæddist í Salinas, Kaliforníu, og er dóttir Ginu (upprunalega Guangco) og Greg Hudgens. Hún á systur, Stellu Theodoru Hudgens (fædd 13. nóvember 1995 í San Diego). Faðir Vanessu er af bandarískum og írskum ættum, en móðir hennar, sem ólst upp í Manila, er af filipseyskum, spænskum og kínverskum ættum. Hudgens var kennt heima eftir sjöunda bekk í Orange Conty School of Arts.

Þegar Vanessa var 8 ára, kom hún fram sem söngvar í leikhúsi í bæjaruppsetningu af "Carousel", "Galdrakarlinum frá Oz", "The King and I", "Music Man" og "Öskubusku" á meðal annarra. Hún fékk fyrsta verkefnið sitt þegar vinir hennar gátu ekki farið í áheyrnarprufur fyrir auglýsingu og spurðu Vanessu hvort hún vildi fara.