arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sorpbrennsla

Sorpbrennsla er aðferð sem gripið er til í sorpstjórnun. Í upphafi var sorp brennt aðeins til að eyða því og minnka magn sorps sem fór í landfyllingu, en í dag er það einnig brennt til að framleiða orku sem er þá breytt í rafmagn og hita.

Brennsla er talin betri leið til að meðhöndla sorp en að setja það í landfyllingu, en ekki eins æskileg og endurvinnsla. Brennsla á heimilissorpi skilur eftir sér leifar í formi sindurs og ösku, sem svara til 15–20% heildarmassa sorpsins. Oft fara þessar aukaafurðir í landfyllingu en þær geta nýst sem fylliefni í vegagerð, en slíkt afnot er umdeilt vegna áhættu á að skaðleg efni berist í jarðveginn. Þar að auki leiðir sorpbrennsla til þess að þungmálmar eins og blý og kvikasilfur, mengunarefni eins og díoxín og sýruefni svo sem brennisteinsoxíð verði losnuð í nærumhverfið. Með reykgashreinsun og bættum brennsluaðferðum er þó hægt að lágmarka losun slíkra efna. Það má líta á heimilissorp sem jarðefnaeldsneyti vegna tilveru plastefna í því, þó að það standi að mestu leyti saman af lífrænu efni.

Sorpbrennsla á sér stað í stórum brennsluofni. Áður en sorpið fer inn í ofninn er það flokkað og aðeins brennanlegt efni skilað eftir. Ákveðin efni henta ekki brennslu en þau eru fjarlægð. Önnur efni gætu haft áhrif á brennsluna því þau geta takmarkað eða aukið loftmagnið í ofninum. Í besta tilfelli er sorpið flokkað áður en því er skilið til brennslustöðvarinnar og það sem hægt er að endurvinna meðhöndlað á viðeigandi hátt. Það er stöðugt fylgst með brennslustöðvum, bæði brennslunni sjálfri og reykgösunum sem eru losnuð við brennsluna, til að minnka eins og mögulegt er áhrif á umhverfið.

Tilraunir á sorpbrennslu voru fyrst gerðar í Þýskalandi á seinni hluta 19. aldar. Hún var tekin upp í miklum mæli í Svíþjóð á sjöunda áratugnum. Vinsældir hennar þar drógust saman eftir áhyggjur um afleiðingar losunar díoxíns en sorpbrennslan er aftur á uppleið í Svíþjóð, sem hefur nú byggt yfir 30 sorpbrennslustöðvar. Auk þess að brenna sitt eigið heimilissorp flytja Svíar það inn frá öðrum evrópskum löndum.
Pepsideild karla í knattspyrnu 2014

Árið 2014 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 103. sinn og urðu Stjörnumenn Íslandsmeistarar.

Víkingar stigu upp úr 1. deild ásamt Fjölni.

Spá þjálfara, leikmanna og forráðamanna.

"Árleg spá fyrirliða, þjálfara og forráðamanna liða í Pepsi-deildinni"
Elfdælska

Elfdælska ("övdalsk" eða "övdalską", sænska: "älvdalska" eða "älvdalsmål") er austurnorrænt tungumál talað í Älvdalen, í heraðinu Dölum í Svíþjóð. Um það bil 2.000 manns tala elfdælsku. Eins og önnur norræn tungumál á elfdælska rætur sínar að rekja til fornnorrænu, en hún þróaðist frekar einangruð frá miðöldum og telst nánari fornnorrænu en hin skandinavísku málin. Elfdælsk málfræði er nokkuð svipuð þeirri íslensku, til dæmis hafa föll varðveist og sagnbeygingar eru flóknari en á sænsku. Þó að elfdælskan hafi haldið við mörgum gömlum málfræðilegum fyrirbærum hafa nýjungar í málinu líka skapast.

Frá hljóðfræðilegu sjónarhorni er elfdælska frekar svipuð sænsku og norsku hvað varðar fjölda og eiginleika sérhljóða, en nefmælt sérhljóð eru líka til í málinu. Tannbergsmælt önghljóð /ð/ hefur líka varðveist, en það er horfið frá öllum öðrum norrænum málum nema dönsku og íslensku. Áherslan er yfirleitt á fyrsta atkvæði orðs.

Einu sinni var elfdælskan talin mállýska sænsku, en í dag er hún talin sér tungumál. Munurinn á elfdælsku og sænsku er meiri en á sænsku og norsku.
Listi yfir bein í beinagrind mannsins

Listi yfir bein í beinagrind mannsins. Í beinagrind fullorðins manns eru 206 bein, en þau eru 270 við fæðingu. Með tíma bræða sum beinanna saman. Hér eru lítil bein eins og sesambein og hljóðbein (litlu beinin í eyranu) ekki talin með.

Oft er vísað í töluna 206 þegar talað er um fjölda beina í mannslíkamanum, en það er frekar sérkennilegt hvernig komst er að þessari tölu. Beinafjöldinn svarar til fullorðins einstaklings, en fjöldi beina í beinagrindinni er mismunandi eftir aldri. Nokkur bein sameinast, en venjulega lýkur þessum ferli á þriðja áratugi lífsins. Auk þess eru andlitsbein og höfuðkápubein talin sér, þó að þau séu eðlilega sameinuð. Nokkur sesambein, svo sem baunarbein, teljast með, en önnur ekki.

Í einstaklingum geta verið fleiri eða færri bein samkvæmt líffærafræðilegum breytileika. Meðal algengustu afbrigðanna eru auka rifbein og lendaliðir. Fjöldi sesambeina er líka mismunandi eftir einstaklingum.

Bein.

Heitin eru gefin fyrir á íslensku, en víðs vegar um heiminn eru latnesk fræðiheiti notuð.
Gullmura

Gullmura (fræðiheiti Potentilla crantzii) er jurt af rósaætt. Blóm gullmuru líkjast sóleyjum en þau hafa rauðgulan blett neðst á krónublöðum og skerðingu í þeim á framan og tvöfaldan bikar. Blómin eru fimmdeild, og eru krónublöðin gul. Gullmura finnst hátt til fjalla og hefur fundist á Tröllaskaga í 1200 m hæð.

Samlífi.

Á Íslandi vex sveppurinn grasmúrgróungur ("Pleospora herbarum") á dauðum vefjum ýmissa plöntutegunda, meðal annars á gullmuru.
Sichuanpipar

Sichuanpipar eða aníspipar er krydd sem einnig þekkt sem kínverskur kóríander, kínapipar, rauður pipar, broddpipar, japanspipar og blómapipar. Þessi pipar sem er þurrkað fræ af runna af glóaldinætt er algengt krydd í matargerð í Kína, Tíbet, Nepal og Indlandi. Í Japan er lauf runnans notað ferskt bæði sem krydd og til skrauts.

Sichuanpipar er unninn úr að minnsta kosti tveimur tegundum af jurtum af ættinni zanthoxylum svo sem "Zanthoxylum simulans" og "Zanthoxylum bungeanum". Jurtir sem sichuanpipar er unninn úr eru ekki skyldar þeim jurtum sem venjulegur pipar og chilipipar er unninn úr. Piparbragðið er mildara og sichuanpiparilmur minnir á mandarínuhýði og einiber.
Súrsæt sósa

Súrsæt sósa er sósa sem notuð er í matargerð og kom upprunalega frá Kína.
Elbrus

Elbrus er hæst Kákasusfjalla og jafnframt hæsta fjall Evrópu, 5.642 metrar á hæð. Fjallið er eldkeila. Það er í Rússlandi, nálægt landamærum Georgíu.

Hátindar fjallsins eru tveir og sá vestari hærri (5.642 m) en sá eystri er 5.621 m. Vísindaleiðangur á vegum rússneska hersins varð fyrstur til að klífa eystri tindinn árið 1829. Þann vestari klifu Bretar fyrstir árið 1874. Fyrstir Íslendinga til að klífa fjallið voru þeir Jón Viðar Sigurðsson og Karl Ingólfsson árið 1989. Fjallið er talið hafa gosið síðast árið 50 eftir Krist.

Jökull er á tindi fjallsins en hægt er að fara með kláfi upp í 3.800 metra hæð. Elbrus er á svæði Prielbrusye-þjóðgarðsins sem stofnaður var árið 1986.

Heimildir.

Enska útgáfa Wikipediu um Elbrus, skoðað 2. apríl, 2017
Valhöll

Vallhöll er bústaður Óðins í norrænni goðafræði. Því var trúað að menn sem létust í bardaga færu þangað eftir dauða sinn og kölluðust þar einherjar. Á daginn börðust þeir en risu aftur upp á kvöldin til að éta, drekka og skemmta sér. Á þaki Valhallar bjó geitin Heiðrún sem mjólkaði bjór og þeir átu af grísnum Sæhrímni sem endurnýjaðist fyrir hverja máltíð. Á Valhöll voru 640 dyr sem 960 einherjar gættu.
Runnafura

Runnafura eða Kjarrfura (fræðiheiti "Pinus pumila") er sígrænn margstofna runni sem vex á köldum og vindasömum svæðum ofan skógarmarka í Austur-Asíu. Runnafura þolir særok nokkuð vel og getur orðið allt að 6 m há. Hún þolir vel snjóþyngsli því hún leggst flöt undir snjó en reisir sig við þegar snjófargið fer af.
Vatnafurur

Vatnafurur (fræðiheiti: "Glyptostrobus") er furutegund af grátviðarætt (Cupressaceae) (áður Taxodiaceae). Eina núlifandi tegund vatnafura er tegundin Glyptostrobus pensilis sem er upprunnin í regnskógum í suðaustur Kína. Ættkvíslin hafði áður mun meiri útbreiðslu, þakti mestallt norðurhvel á Paleósen og Eósen. Elstu þekktu steingervingarnir eru síðan á krítartímabilinu, frá Norður-Ameríku. Hún fékk sitt núverandi útbreiðslusvæði fyrir, og um Pleistósen ísaldirnar. Könglar evrópuvatnafuru (Glyptostrobus europaeus) hafa fundist í setlögum á Íslandi.

Eina núlifandi tegundin (Glyptostrobus pensilis) vex á árbökkum og í vötnum og á fenjasvæðum og getur vaxið upp í vatni sem er allt að 60 sm djúpt. Tegundinni var næstum útrýmt því hún var eftirsótt fyrir harðan endingargóðan og ilmandi við en einnig tíðkast að gróðursetja hana meðfram bökkum á hrísökrum því ræturnar draga úr jarðvegseyðingu.
Hæringsstaðir

Hæringsstaðir eru þrír á Íslandi:
Fennóskandía

Fennóskandía er (finnska: "Fennoskandia"; norska og sænska: "Fennoskandia"; rússneska: "Фенноскандия" / "Fennoskandiya") er það svæði sem nær yfir Skandinavíuskaga, Finnland, Karelíu og Kólaskaga. Löndin sem þetta svæði snertir eru því Finnland, Noregur, Svíþjóð og hluti Rússlands.

Orðið á rætur sínar að rekja til latnesku orðanna "Fennia" „Finnland“ og "Scandia" „Skandinavía“. Það var fyrst notað árið 1900 af finnska jarðfræðingnum Wilhelm Ramsay.

Fennóskandía hefur verið samkomustaður ýmissa norðurevrópskra þjóða, en Samar, Finnar, Svíar, Norðmenn og Rússar hafa allir löngu búið á svæðinu.
Kuldaskaut

Kuldaskautin eru þeir staðir á norður- og suðurhveli jarðar þar sem lægstur hiti mælist.

Á suðurhvelinu er núverandi kuldaskaut á Suðurskautslandinu við rússnesku rannsóknarstöðina Vostok við . 21. júlí 1983 mældist þar 89,2° frost sem er lægsti hiti sem mælst hefur á jörðu við náttúrulegar aðstæður.

Á norðurhvelinu eru tveir staðir í rússneskalýðveldinu Saka(Jakútíu) sem keppast um þann heiður að teljast nyrðra kuldaskautið: Verkojanskog Ojmjakon.
Pinta

Pinta eða hálfpottur er rúmmálseining í bresku og bandarísku máli. Breska pintan er um það bil 20% stærri en sú bandaríska. Breska pintan samsvarar 568 ml og er notuð á Bretlandi, Írlandi og í öðrum löndum breska samveldisins. Í Bandaríkjunum eru tvenns konar pintur notaðar, önnur og sú algengari er svokallaða „fljótandi pintan“ (473 ml) og hin er „þurra pintan“ (551 ml)

Allar þessar pintur samsvarar áttunda hluta gallons en breska gallonið og bandaríska gallonið eru misstór. Þessi munur á rætur sínar að rekja til ársins 1824, þegar rúmmálseiningar voru staðlaðar þvert yfir breska heimsveldið, en Bandaríkjamenn héldu áfram að nota gömlu ensku einingarnar. Breska pintan samsvarar 20 fljótandi únsum og sú bandaríska 16 bandarískum fljótandi únsum.

Öll lönd fyrrum breska heimisveldisins, svo sem Kanada, Ástralía og Nýja-Sjáland, tóku upp metrakerfið á sjöunda eða áttunda áratugnum og þannig er pintan ekki lengur opinber mælieining þar. Á Bretlandi eru bjór og síder seldir í pintum ásamt mjólk í fjölnota glerflöskum.
Bridgetown

Bridgetown er höfuðborg og stærsta borg Barbados með um 110 þúsund íbúa. Hún er á suðvesturströnd eyjarinnar. Alþjóðaflugvöllurinn Grantley Adams-flugvöllur er um 16 km suðvestan við miðborgina. Borgin var stofnuð af breskum landnemum á fyrri hluta 17. aldar. Árið 1824 varð bærinn biskupsstóll Barbados og Kulborðseyja og fékk við það borgarréttindi. Á 19. öld var borgin stjórnarsetur bresku nýlendnanna á Kulborðseyjum. Engin sveitarstjórn er í Bridgetown en borginni er stjórnað af þingi Barbados.
Decius

Decius (um 201 – júní 251) (einnig þekktur sem Trajanus Decius) var rómverskur keisari frá 249 til dauðadags árið 251.

Decius var fæddur í Budaliu, (sem er í núverandi Serbíu) og var fyrsti keisarinn af fjölmörgum sem kom frá svæði sem Rómverjar kölluðu Illyricum. Decius náði frama í stjórnkerfi heimsveldisins áður en hann varð keisari, hann gegndi stöðu ræðismanns ("consul"), hann var landstjóri yfir nokkrum skattlöndum og hann var borgastjóri Rómaborgar ("praefectus urbanus"). Forveri Deciusar á keisarastóli, Philippus arabi, skipaði Decius yfirmann herdeilda við Dóná. Þar kvað hann niður uppreisn gegn Philippusi en var að því loknu sjálfur hylltur sem keisari af herdeildum sínum. Decius og Philippus mættust svo í bardaga, árið 249, nálægt Veróna á Ítalíu, þar sem Decius vann auðveldan sigur og Philippus féll.

Decius er einna helst þekktur fyrir að hafa gefið út tilskipun um það að allir íbúar Rómaveldis ættu að færa fórnir til æðri máttarvalda til að tryggja velferð keisarans og heimsveldisins. Fyrir flesta íbúa heimsveldisins var þetta ekki vandamál en margir kristnir söfnuðir neituðu að fara að tilskipuninni því þeim fannst þetta jafngilda því að tilbiðja keisarann sem guð. Þetta hafði í för með sér að kristnir urðu víða fyrir ofsóknum og á meðal þeirra sem voru drepnir var þáverandi páfi, Fabianus.

Decius var kvæntur Herenniu Etruscillu og átti með henni tvo syni, Herennius Etruscus og Hostilianus. Árið 251 gerði Decius Herennius Etruscus að meðkeisara og héldu þeir til Dónár að mæta Gotum sem þá höfðu gert innrás. Við borgina Abrittus, í núverandi Búlgaríu, mættust herirnir og biðu Rómverjar mikinn ósigur. Decius og Herennius Etruscus féllu báðir í orrustunni og urðu þar með fyrstu Rómarkeisararnir til þess að falla í bardaga við utanaðkomandi her. Einn helsti hershöfðingi Deciusar, Trebonianus Gallus, var hylltur sem keisari að bardaganum loknum. Gallus viðurkenndi Hostilianus, son Deciusar, sem meðkeisara en sá síðarnefndi lést stuttu síðar, sennilega úr plágu sem þá geisaði í Rómaveldi.
Sigtún (skemmtistaður)

Sigtún var skemmti- og veitingastaður sem opnaður var árið 1963 að Thorvaldsensstræti 2 við Austurvöll í Reykjavík, í húsi sem gekk undir nafninu Sjálfstæðishúsið. Eigandi staðarins var Sigmar Pétursson. Sigtún var rekið í húsnæðinu til ársins 1973 en ári síðar opnaði Sigmar stóran nýjan skemmtistað undir sama nafni við Suðurlandsbraut 26. Staðurinn var rekinn þar til ársins 1987.
Gullnáman

Gullnáman (franska: "La Mine d´or de Dick Digger") eftir belgíska teiknarann Maurice de Bevere (Morris) er fyrsta bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1949, en sögurnar sem hún hefur að geyma birtust fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) á árinu 1947.

Söguþráður.

Bókin hefur að geyma tvær sögur, Gullnámu Gríms grafara (f. La Mine d´or de Dick Digger) og Tvífara Lukku Láka (f. Le Sosie de Lucky Luke). Í Gullnámunni hittir Lukku Láki gamlan vin, Grím gullgrafara, sem fundið hefur nýja gullæð í fjalllendi og er á leið til Nuggborgar að skrá fundarrétt sinn. Lukku Láki slæst í för með Grími, en á krá einni, þar sem þeir ætla að gista yfir nótt á leið sinni til Nuggborgar, fær Grímur sér of mikið neðan í því og segir öllum viðstöddum frá gullfundinum. Um nóttina ráðast tveir þrjótar á Grím í herbergi hans og ræna gullmolum og (óafvitandi) uppdrætti sem vísar veg að gullnámunni. Næsta morgunn lofar Lukku Láki eiginkonu Gríms að finna þrjótana og hefur eftirför. Eftir æsilegan eltingaleik, þar sem Lukku Láka er m.a. bjargað frá drukknun af indíánanum Úlfshaus, tekst honum að ná uppdrættinum af þjófunum tveimur og koma í hendur Gríms grafara, sem er minnislaus eftir árásina á kránni. Með því að koma fölskum uppdrætti til þjófanna leiðir Lukku Láki þá í gildru og kemur þeim í hendur réttvísinnar.

Í sögunni um Tvífarann kemst Lukku Láki að því að íbúar smábæjar nokkurs óttast hann mjög þar sem hann líkist alræmdum skúrk, Brjálaða Jim, sem þá situr í fangelsi og bíður þess að verða hengdur. Tveir samverkamenn Brjálaða Jim ráðast á Lukku Láka með það fyrir augum að koma honum fyrir í fangaklefa hins fyrrnefnda sem þeir um leið frelsa úr prísundinni. Lukku Láka tekst naumlega að forðast hengingu, eltir uppi þrjótana og kemur þeim fyrir bak við lás og slá.

Íslensk útgáfa.

Sagan um Gullnámu Gríms grafara birtist í bókinni Meðal róna og dóna í Arisóna og Gullnáman sem Fjölvi gaf út árið 1979 í íslenskri þýðingu Þorsteins Thorarensen. Sagan um Tvífara Lukku Láka hefur ekki komið út á íslensku.
Eimað vatn

Eimað vatn er vatn sem búið er að fjarlægja óhreinindi úr, svo sem kalk og sölt, með eimingu. Við eimingu er vatnið soðið og gufan þétt í hreint ílát. Markmiðið er að ná hreinu H2O en til eru ýmsar gráður hreinleika.

Eimað vatn er mikið notað í tæknilegu samhengi, svo sem í tilraunum þar sem óhreinindi geta truflað aðferðina. Ein helstu notkun eimaðs vatn er í blýsýrurafgeymi í bílum, þar sem jón og önnur óhreinindi draga töluvert úr endingartíma hans.

Stundum er eimaðs vatns neytt sem drykkjarvatns, en ekkert bendir til þess að það sé hollara en kranavatn. Því engin steinefni eru í eimuðu vatni geta það jafnvel haft neikvæð áhrif á líkamann ef eingöngu þess er neytt og ekki venjulegt vatn til langs tíma.
Flótti Daldóna

Flótti Daldóna (franska: L´Évasion des Dalton) eftir Maurice de Bevere (Morris) og René Goscinny er 15. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1960, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) á árunum 1958-59. Bókin hefur ekki komið út á íslensku.

Söguþráður.

Hinum alræmdu Daldónum tekst að flýja úr fangelsi með því að yfirbuga fangavörð og Lukku Láki hefur eftirför. Daldónarnir taka fljótt upp sína eftirlætisiðju, þ.e. að ræna banka, og finna sér felustað í afskekktum kofa. Þeim dettur það snjallræði í hug að dreifa plakötum þar sem lýst er eftir Lukku Láka fyrir ýmis afbrot og brátt standa allir í þeirri trú að Láki sé stórhættulegur óbótamaður. Til lokauppgjörs kemur milli Lukku Láka og Jobba Daltón þar sem það verður Jobba að falli að hafa sett smurolíu í byssuslíður sitt til að vera fljótari að draga, en þegar til kastanna kemur skreppur flughál byssan úr hendi hans. Lukku Láki hefur betur og kemur Daldónunum fjórum í hendur riddaraliðsins.
Hraungerðishreppur

Hraungerðishreppur (áður nefndur Hraungerðingahreppur) var hreppur í norðanverðum Flóanum í Árnessýslu, kenndur við kirkjustaðinn Hraungerði. Annar kirkjustaður er í Laugardælum og er sóknarprestur séra Kristinn Ágúst Friðfinnsson. Íbúafjöldi 1. desember 2005 var 200.

10. júní 2006 sameinaðist Hraungerðishreppur Villingaholtshreppi og Gaulverjabæjarhreppi og mynduðu þeir saman "Flóahrepp".
Apahrellir

Apahrellir (Araucaria araucana) er sígrænt suður-amerískt barrtré af fornri barrtrjáaætt Araucariaceae, sem finnst nánast einungis á suðurhveli.

Útbreiðsla og lýsing.

Vaxtarsvæði þess er í hlíðum mið- og suður- Andesfjalla Chile og Argentínu í u.þ.b. 600-1800 metrum yfir sjávarmáli og á suðlægu breiddargráðunum 37-40°. Hæð apahrellis getur orðið allt að 30-40 metrar. Það vex hægt en getur náð miklum aldri; yfir 1300 ára . Apahrellir myndar engin brum heldur hættir að vaxa þegar kólnar og byrjar að vaxa aftur þegar hlýnar. Trén verða kynþroska um 40 ára aldurinn. Börkurinn er grábrúnn og raðast barr reglulega í kringum hann.

Nálarnar eru þykkar, mjög beittar og svipar til kaktusa. Könglarnir eru kringlóttir og stórir. Fræin eru einnig mikil um sig og hafa verið notuð af frumbyggjum í fæðuöflun. Trén skiptast í karl- og kventré með aflöngum karlkönglum og kringlóttum hærðum kvenkönglum. Hver köngull er með um 200 fræ og hvert fræ um 4 cm að lengd. Frjóvgun fer fram með vindi.

Tréð er það harðgerðasta sinnar ættar og getur þolað allt að 20 stiga frost. Það hefur verið ræktað með góðum árangri í Evrópu þar á meðal Bretlandi, Noregi og Færeyjum. Þar er það ræktað í hafrænu loftslagi. Bretar fluttu tréð inn á seinni hluta 18. aldar og Skandinavar á miðri 19. öld. Apahrellir er þjóðartré Chile. Alþjóðlegu Náttúruverndarsamtökin IUCN telja tréð í útrýmingarhættu.

Nafn.

Nafnið apahrellir (monkey puzzle) er tilkomið vegna ummæla Charles Austin, bresks lögræðings á 19. öld þegar hann sá tréð í Englandi í fyrsta skipti. Kom honum til hugar að apakettir gætu ekki klifið það hæglega. Þó lifa ekki apakettir ekki á útbreiðslusvæði trésins. Fræðiheitið (araucaria araucana) vísar til héraðsins Araucanía í Chile. Enn annað heiti á því er "pehuén," nafn sem Mapuche frumbyggjar kalla það.
Willy Wonka og súkkulaðiverksmiðjan (kvikmynd 1971)

Willy Wonka og súkkulaðiverksmiðjan ("Willy Wonka and the Chocolate Factory")
Síberíuþinur

Síberíuþinur ("Abies sibirica") er barrtré af þinættkvíslinni. Það verður allt að 30 metra hátt í heimkynnum sínum. Síberíuþinur vex í norður-Rússlandi og norður-Asíu. Síberíuþinur er beinvaxið, einstofna tré með keilulaga krónu, börkur er grár og sléttur. Tegundin er skuggþolin.

Á Íslandi.

Síberíuþinur var meðal fyrstu tegunda sem reyndar voru í skógrækt á Íslandi og eru rúmlega hundrað ára gömul eintök bæði í Grundarreit og Furulundinum á Þingvöllum.

=Tilvísun=
Vaxtaálag

Vaxtaálag er föst prósenta eða breytileg eftir fyrirfram umsömdu viðmiði, sem auk grunnvaxta myndar heildarvexti af peningaláni eða sambærilegri fjárskuldbindingu.
Geir Zoëga

Geir Zoëga (f. 26. maí 1830) var kaupmaður og útgerðarmaður í Reykjavík. Afi hans hafði komið til Íslands frá Danmörku til að vinna við Konungsverslunina en gerðist tugtmeistari í tugthúsinu (Stjórnarráðshúsinu) í Reykjavík þegar hún hætti. Geir var brautryðjandi í kútteraútgerð í Reykjavík.
Fritillaria crassicaulis

Fritillaria crassicaulis er asísk tegund jurta í liljuætt, upprunnin frá Sichuan og Yunnan í Kína.

"Fritillaria crassicaulis" er fjölær laukplanta, allt að 80 sm há. Blómin eru lútandi, gul og grængul, oft með brúnum eða fjólubláum blettum.

Flora of China listar "Fritillaria wabuensis" sem samheiti fyrir "F. crassicaulis," en World Checklist álítur "F. wabuensis" sem samnefni fyrir "F. unibracteata" var. "wabuensis".
Heiðursvörður Billa Barnunga

Heiðursvörður Billa barnunga (franska: "L'Escorte") eftir Maurice de Bevere (Morris) og René Goscinny er 28. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1966, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) á árunum 1964-65.

Söguþráður.

Billi barnungi situr í fangelsi í Texas þar sem hann á eftir að afplána 1245 ár af refsidómi fyrir ýmis afbrot. Þegar dómstóll í Bykkjugili í Nýju Mexíkó fer fram á að Billi verði sendur þangað til að mæta fyrir rétti vegna annarra afbrota er Lukku Láki fenginn til að fylgja Billa. Ferðin á þó eftir að reynast viðburðarík þar sem Billi notar hvert tækifæri til að strjúka úr gæslunni. Ekki bætir úr skák að smábófinn Berti Bulla fylgir í humátt á eftir og ætlar sér að frelsa Billa úr klóm réttvísinnar í von um ágóðahlut.

Íslensk þýðing.

Heiðursvörður Billa barnunga var gefin út af Fjölva árið 1979 í íslenskri þýðingu Þorsteins Thorarensen. Þetta er 19. bókin í íslensku ritröðinni.
Gaddavír á gresjunni

Gaddavír á gresjunni (franska: "Des barbelés sur la prairie") eftir Maurice de Bevere (Morris) og René Goscinny er 29. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1967, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) árið 1965.

Söguþráður.

Garðyrkjubóndinn Áslákur hefur keypt landskika á sléttunni miklu. Þegar nautahjörð í eigu hins digra Kussa Kassa, nautabaróns sem situr í nálægum bæ, er rekin þvert yfir jörð Ásláks með tilheyrandi landspjöllum heldur Áslákur til fundar við Kussa á krá hans í Kúagili. Kussi bregst illa við erindinu, en Lukku Láki, sem fyrir tilviljun er staddur á kránni, bjargar bóndanum frá því að verða hengdur í hæsta gálga af Kussa og kumpánum hans. Þegar Áslákur bregður á það ráð að girða land sitt með gaddavír verður fjandinn laus þar sem það þykir jaðra við landráð að reisa gaddavírsgirðingar á sléttunni. Áslákur leitar liðsinnis annarra bænda í héraðinu, en Kussi Kassi smalar til sín digrustu kúakóngum og nautabarónum til að ráða niðurlögum Ásláks og félaga. Það kemur í hlut Lukku Láka að búa bændurna undir komandi uppgjör.

Íslensk útgáfa.

Gaddavír á gresjunni var gefin út af Fjölva árið 1979 í íslenskri þýðingu Þórs Stefánssonar. Þetta er 20. bókin í íslensku ritröðinni.