arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Nútíðarhyggja

Nútíðarhyggja í heimspeki er kenning um tímann sem felur í sér að einungis nútíðin sé til en framtíðin og fortíðin séu ekki til í sama skilningi. Andstæð nútíðarhyggju er eilífðarhyggja sem er sú kenning að liðinn tími jafnt sem ókominn tími sé til í sama skilningi og núið. Önnur kenning (sem fáir heimspekingar hafa haldið fram) er svokölluð vaxtarhyggja um tímann. Samkvæmt henni eru fortíðin og nútíðin til en ekki framtíðin. Nútíðarhyggja er samrýmanleg galileiskri afstæðiskenningu, þar sem tíminn er óháður rúminu, en sennilega ósamrýmanleg afstæðiskenningum af því tagi sem Hendrik Lorentz og Albert Einstein settu fram.

Ágústínus kirkjufaðir líkti nútíðinni við hníf sem sker á milli fortíðar og framtíðar og benti á að núið gæti ekki náð yfir tímabil. Þetta virðist liggja í augum uppi, því ef núið næði yfir eitthvert tímabil, þá hlyti það að hafa aðskilda hluta; en hlutarnir yrðu allir að vera til samtímis ef þeir ættu allir að teljast til núsins. Fornir heimspekingar töldu að líðandi stund gæti ekki verið um leið liðinn tími. Þar af leiðandi næði núið ekki yfir neitt tímabil. Sumir heimspekingar leggja til, gegn Ágústínusi, að meðvituð upplifun nái yfir tímabil. William James sagði til dæmis að tíminn væri „sú stutta líðandi stund sem við hefðum beina og ótrúflaða upplifun af“. Ágústínus hélt því fram að guð væri handan tímans og væri til staðar á öllum tímum, í eilífðinni. Hefði James á réttu að standa, þá væri guð í okkur öllum samkvæmt Ágústínusi.

Samkvæmt heimspekingnum J. M. E. McTaggart eru tvær leiðir til að vísa til atburða: „A serían“ og „B serían“. Síðari tíma heimspekingar álíta nútíðarhyggju fela í sér þá trú að einungis „A serían“ sé til, og nútíðarhyggjumenn halda því yfirleitt fram að það sé ekkert vit í öðru en að vísa til atburða með fullyrðingum sem hafa ákveðna tíðarmerkingu.

Samkvæmt nútíma afstæðiskenningum er hugtakalegur athugandi rúmfræðilegur punktur í bæði tíma og rúmi, við oddinn á ljóskeilu sem sér atburði gerast bæði í tíma og rúmi. Athugandi sér mismunandi atburði gerast samtímis miðað við hreyfingu athugunarpunktsins. Kenningin styðst við þá hugmynd að tíminn nái yfir eitthvert bil og hefur verið staðfest með tilraunum. Á hinn bóginn nær hugtakalegi athugandinn ekki yfir neitt bil, hvorki í tíma né rúmi, þar sem hann er rúmfræðilegur punktur við upphaf ljóskeilunnar, enda þótt viðfang athugunarinnar nái yfir tímabil. Þessi greinin felur í sér þverstæðu þar sem hugtakalegi athugandinn inniheldur ekkert, þótt raunverulegur athugandi þurfi að hafa rúmtak og ná yfir tímabil og vera þar með viðfang athugunar til þess að geta verið til. Þverstæðan er að hluta til leyst í afstæðiskenningunni með því að skilgreina tilvísunarramma þannig að hann nái utan um tækin sem athugandinn notar.
Lögmál hugsunarinnar

Lögmál hugsunarinnar voru venjulega talin vera fjögur í 17. og 18. aldar heimspeki í Evrópu og voru af mörgum talin vera lögmál hugsunar enn á 19. öld, þótt þá hafi þau orðið mun umdeildari. Þau voru:

Þýski heimspekingurinn Leibniz setti lögmálin fram í þessari mynd. Í rökhyggjuhefðinni eru þau almennt talin til skýrra og greinilegra og óvéfengjanlegra frumsenda.

Fyrstu tvö lögmálin setti Aristóteles fyrstur fram og skólaspeki miðalda þáði þau í arf. Síðari lögmálin tvö setti Leibniz fyrstur fram. Þau varða mál sem nú eru afar umdeild (t.d. í heimspekilegri umfjöllun um nauðhyggju og umtak). Þetta er í vissum skilningi til marks um það sem átti sér stað í rökfræði á 19. öld og einkum í kjölfarið á þýska rökfræðingnum Gottlob Frege (sem varð fyrir miklum árifum frá þessari framsetningu lögmálanna). "Lögmál" af þessu tagi voru talin vera í grundvallaratriðum mikilvæg af uppeldis- og menntunarlegum ástæðum, fremur en að ögra vitsmununum. Þessa viðhorfs hætti fyrst að gæta einhvern tímann snemma á 20. öld, eins og sjá má af tilvísun Bertrands Russell til þeira í riti frá árinu 1911 (en þá voru þau orðin þrjú).

Lögmál hugsunarinnar höfðu mikil áhrif einkum á þýska hugsun. Í Frakklandi gerði túlkunin í "Logique Port-Royal", áhrifamikilli kennslubók um rökfræði, að verkum að lögmálin þóttu ekki eins dularfull. Þýski heimspekingurinn Hegel hafnaði lögmálinu um samsemd óaðgreinanlegra hluta er hann þróaði sína eigin rökfræði (sjá hegelsk rökfræði).

Titill bókar George Boole um rökfræði frá árinu 1854, "An investigation on the Laws of Thought" gefur til kynna nýja byrjun. Lögmál þessi eru nú hluti af boolískri rökfræði.
Eyrarfjall (Kjós)

Eyrarfjall í Kjós er 456 m fjall upp af Hvalfirði í Kjós. Eyrardalsvegur (vegur 460) liggur kringum Eyrarfjall og Sandfell að sunnan og austan eftir Miðdal og Elífsdal. Vestan og norðan megin við fjallið liggur Hvalfjarðarvegur (Vegur 47) og norðan við fjallið er Hvalfjarðareyri.
1018

Árið 1018 (MXVIII í rómverskum tölum)
1036

Árið 1036 (MXXXVI í rómverskum tölum)
1061

Árið 1061 (MLXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
1076

Árið 1076 (MLXXVI í rómverskum tölum)
1091

Árið 1091 (MXCI í rómverskum tölum)
917

917 (CMXVII í rómverskum tölum)
947

947 (CMXLVII í rómverskum tölum)
988

988 (CMLXXXVIII í rómverskum tölum)
Hermann Ottósson

Hermann Ottósson var framkvæmdastjóri Rauða krossins á Íslandi 2013–2016

Ævi.

Hermann er fæddur í Neskaupstað 1955. Hermann lauk prófi í mannfræði og félagsfræði frá HÍ 1983 og Cand. Mag. prófi í mannfræði og félagsfræði frá Árósaháskóla 1987. Hann lauk MBA prófi frá Viðskiptaháskólanum í Árósum 1988 með áherslu á stefnumótun, stjórnun og mannauð.

Hann var framkvæmdastjóri Rauða krossins á Íslandi 2013–2016 og þar áður forstöðumaður Markaðsþróunar- og fyrirtækjaþjónustu Íslandsstofu. Hermann var meðeigandi og síðan eigandi Auglýsingastofu Reykjavíkur og Íslensku Internetþjónustunnar.

Árið 1991 tók hann að sér að vera framkvæmdastjóri Fagráðs bleikjuframleiðenda. Starfið fól í sér að móta ímynd íslenskrar bleikju á erlendum mörkuðum, kynningu á bleikjunni erlendis og öflun viðskiptasambanda fyrir söluaðila. Heima sneri starfið m.a. að skipulagningu á víðtæku samstarfi bleikjuframleiðenda um markaðs- og gæðamál.
794

Árið 794 (DCCXCIV í rómverskum tölum)
802

Árið 802 (DCCCII í rómverskum tölum)
114

Árið 114 (CXIV í rómverskum tölum)
35

Árið 35 (XXXV í rómverskum tölum)
99

Árið 99 (XCIX í rómverskum tölum)
Tvíær jurt

Tvíær jurt er planta sem lifir í 12-24 mánuði. Á fyrsta ári líftíma plöntunnar spírar hún og kemur upp laufum og stofn og leggst svo í dvala yfir vetrarmánuðina, næsta vor eða sumar þroskar hún ávexti, blóm og fræ, og deyr svo.
Proxima Centauri

Proxima Centauri er sú stjarna sem er næst sólinni okkar. Hún er í um 4,24 ljósára fjarlægð frá sólinni, í stjörnumerkinu Mannfáknum.

Proxima Centauri er rauður dvergur þess vegna er ómögulegt að sjá hana með berumum augum. Hún er blossastjarna og því er birtustig hennar mjög breytilegt. Hún er minnsta stjarnan í kerfi þriggja stjarna. Hinar stjörnurnar í kerfinu eru Alfa Centauri A og Alfa Centauri B. Proxima Centauri sést ekki með berum augum frá jörðu þrátt fyrir nálægðina.

Það var skoski stjörnufræðingurinn Robert Innes sem uppgötvaði stjörnuna árið 1915 frá stjörnuskoðunarstöðinni Union Observatory í Jóhannesarborg í Suður-Afríku.
Norðmenn

Norðmenn (norska: "nordmenn") eru þjóð sem á rætur sínar að rekja til Noregs. Þeir hafa sameiginlega menningu og tala norsku. Norðmenn og afkomendur þeirra er víða að finna um heiminn, sérstaklega í Bandaríkjunum, Kanada, Ástralíu og Brasilíu. Um það bil 100.000 Norðmenn eru búsettir utan Noregs, og næstum 5 milljónir í Noregi sjálfum.

Á víkingaöldinni fóru Norðmenn norður og vestur og settust að í Færeyjum, Hjaltlandseyjum, Orkneyjum, á Íslandi, Írlandi, í Skotlandi og Norður-Englandi. Þeir gerðu umfangsmikil rán á Írlandi og stofnuðu borgirnar Cork, Dyflinn og Limerick. Árið 947 kom ný bylgja Norðmanna til Englands þegar Eiríkur blóðöx hernam Jórvík. Frá 8. öldinni settust norskir Víkingar að í Normandí, en þessir landnámsmenn voru héðan af þekktir sem Normannar. Þeir voru víðar til Englands, Sikileyjar og annarra Miðjarðarhafseyja. Fyrsti norski landnámsmaður sem kom til Íslands var Ingólfur Arnarson, en hann stofnaði Reykjavík árið 874. Eftir að honum var vísað brott úr Noregi uppgötvaði Eiríkur rauði Grænland, en hann reyndi að laða íslenska landnámsmenn þaðan. Frændi hans Leifur Eiríksson komst svo að Norður-Ameríku.
Giorgio Demetrio Gallaro

Giorgio Demetrio Gallaro, (f. 16. janúar, 1948) er biskup italo-albanees-kaþólsku kirkjunnar í Piana degli Albanesi á Ítalíu. Hann var skipaður prestur árið 1972 og frá 1987 til 2015 starfaði hann hjá "Melkite Greek Catholic Eparchy of Newton". 31. mars 2015 var hann síðan settur biskup í Piana degli Albanesi. og tók við af Sotìr Ferrara.,
Ljár

Ljár er heyvinnsluverkfæri sem notað er til að skera hey og korn. Ljárinn er festur við orf en það er skaft með handföngum. Ljárinn er langt bogið hnífsblað sem fest er hornrétt á orfið. Með því að stilla handföngin eftir hæð og armlengd sláttumanns þannig að grasið sé slegið eins nálægt rót æskilegt er en samt ekki of nálægt svo ljárinn slævist ekki af því að lenda á steinum og jörð.
Sigourney Weaver

Susan Alexandra Weaver, betur þekkt sem Sigourney Weaver (f. 8. október 1949 i Manhattan, New York-borg) er bandarísk leikkona. Hún sló fyrst í gegn í kvikmyndinni Alien árið 1979.
Isavia

Isavia ohf. er opinbert hlutafélag í eigu íslenska ríkisins sem sér um rekstur og viðhald flugvalla á Íslandi og flugleiðsöguþjónustu á flugstjórnarsvæði Íslands sem nær auk Íslands yfir stórt svæði í Norður-Atlantshafi, meginhluta Grænlands og Færeyjar. Félagið varð til árið 2009 með sameiningu Flugstoða ohf. og Keflavíkurflugvallar ohf. sem batt enda á tímabil mikilla skipulagsbreytinga í íslenskum flugmálum sem stafaði annars vegar af vilja til þess aðskilja rekstur flugvalla og flugþjónustu frá stjórnsýslu- og eftirlitshlutverki Flugmálastjórnar Íslands (nú Samgöngustofu) og hins vegar brotthvarfi Varnarliðsins og yfirtöku íslenska ríkisins á rekstri Keflavíkurflugvallar.
Ólafur Túbals

Ólafur Karl Óskar Túbalsson, betur þekktur sem Ólafur Túbals (13. júlí 1897 – 27. mars 1964) var íslenskur myndlistarmaður, gestgjafi og bóndi að Múlakoti í Fljótshlíð.

Ólafur var sonur hjónanna Túbals Magnússonar og Guðbjargar Þorleifsdóttur, en hún ræktaði landsfrægan lystigarð í Múlakoti. Ólafur fékk fyrstu tilsögn í myndlist hjá Ásgrími Jónssyni. Hann var við nám við Konunglega listaháskólann í Kaupmannahöfn árið 1928–1929. Margir vinir Ólafs dvöldu meðal listamanna í Múlakoti á sumrin, þar á meðal Gunnlaugur Scheving, Jón Engilberts, Kristín Jónsdóttir og Júlíana Sveinsdóttir. Ólafur var leiðsögumaður danska listmálarans Johannes Larsen sem ferðaðist um Ísland sumurin 1927 og 1930.
Moppa

Moppa eða þvegill er hreinsivirki sem notað er til að þvo gólf. Moppa samanstendur af þráðum eða strimlum úr gleypnu efni eins og bómull. Þræðirnir eru fastir saman í búnt á öðrum endi stangar, þannig að sá sem moppar þarf ekki að beygja niður.

Upprunalega moppan var fundin upp á 19. öld, en hún var með þráðum úr bómull og leit út eins og kústur. Ætlað var að henni væri dýft í vatnsfötu. Fatan var með atriði, sem leit út eins og dörslag, sem var notað til að kreista vatnið úr moppunni. Nýlegri moppur eru flatar og þræðirnir eru saumaðir á. Þær fást í ýmislegum stærðum fyrir mismunandi gólfefni, en sumar eru með sundurdraganlegri stöng.
Timbur

Timbur á við trjáboli sem hafa verið sagaðir í bjálka eða planka til notkunar í byggingu.

Timbur skiptist í tvo flokka: harðviðar og mjúkviðar. Til harðviða teljast tegundir eins og: Askur, álmur, balsa, beyki, birki, eik, mahóní, ösp og víðir, en til mjúkviða teljast meðal annars: Fura, greni, lerki, sedrusviður og þinur.
Runnamura

Runnamura (fræðiheiti: "Dasiphora fruticosa" eða "Potentilla fruticosa") er harðgerður og vindþolinn runni af rósaætt. Runnamura er garðplanta sem hefur verið lengi í ræktun, hún líkist gullmuru.

Útlit.

Blöð eru stakfjöðruð og fingruð og eru 3-5-7 smáblöð saman. Blaðjaðrarnir eru heilir og blöðin hærð á neðra borði. Greinar eru fíngerðar, uppréttar og þéttar. Börkur flagnar af gömlum greinum. Blómlitur er gulur, hvítur eða rauðleitur. Runnamuru er fjölgað með sumargræðlingum. Til eru nálægt 130 afbrigði af runnamuru. Hæst ná þær 1-1,5 metrum. Blómgun er síðsumars, frá júlí til september.

Murur á Íslandi.

Murur eru norðlægar tegundir og á Íslandi eru þær algengar um allt land. Fyrir utan runnamuru eru til dæmis gullmura, tágamura og engjarós en engjamura og skeljamura eru sjaldgæfari.
Hettuapi

Hettuapinn (Cebus capucinus) er smár apaköttur sem má finna í Mið- og Suður-Ameríku, allt suður til Norður-Argentínu, sem og í Afríku.

Útlit.

Hettuapar eru svartir og brúnir með hvítar axlir, andlit og bringu. Kollurinn er svo í sama lit og búkurinn. Þessir apar eru mjög smáir en þeir eru aðeins tæplega kílógramm að þyngd fullvaxnir. Þeir geta náð allt að 55 cm að lengd og getur rófan á þeim náð sömu lengd og búkurinn.

Hegðun.

Lífið hjá hettuöpunum snýst einungis um að leita sér að mat. Þeir eyða öllum deginum í að finna mat og leggja sig einstaka sinnum yfir daginn. Á nóttunni sofa þeir svo í trjám til þess að forðast rándýr og aðrar hættur.

Mataræði.

Hettuapar éta flest sem kjafti kemur. Blómhnappa, blaðsprota, ávexti, fuglsegg, lítil skriðdýr og jafnvel önnur spendýr eins og íkornaunga. Einnig éta hettuaparnir krabba og önnur skeldýr og nota steina til þess að brjóta skeljarnar á kröbbum og skeldýrum til þess að komast að kjötinu. Þetta fjölbreytta fæði alætunnar bendir til þess að meltingarfærin þoli sitt af hverju en er ekki endilega vísbending um mikla greind. En hettuapar hafa annan hæfileika sem bendir til virkrar heilastarfsemi og forvitni. Þeir geta fundið sér æti sem líklegt er að öðrum tegundum sjáist yfir. Þegar dýr gerir slíka uppgötvun verða félagarnir í hópnum þess fljótt áskynja. Þannig geta ýmsir hópar hettuapa haft sérstakar matarvenjur, ólíkar öðrum.

Líf hettuapanna.

Kvenkyns hettuapar eignast afkvæmi annað hvert ár. Meðgangan tekur um 160 til 180 daga og eftir fæðingu hanga ungarnir á bringunni á móður sinni þangað til að þeir verða stærri. Það tekur kvenkyns hettuapa aðeins fjögur ár að verða fullþroska en átta ár fyrir karlkyns apana.

Hettuapar lifa aðeins í 15 til 25 ár í náttúrunni en geta náð allt að 45 ára aldri sem gæludýr og sýningardýr.

Gáfur.

Hettuapar eru taldir gáfuðustu apar hins nýja heims. Þeir eru oft notaðir í tilraunastarfsemi og þess háttar. Hettuaparnir eru klókir og nýta sér verkfæri til að auðvelda líf sitt.
Líberland

Líberland, opinbert heiti Free Republic of Liberland, (tékkneska: "Svobodná republika Liberland") er sjálfskipað örríki sem gerir tilkall til landsvæðis á vesturbakka Dónár á landamærum Króatíu og Serbíu og hefur landfræðileg landamæri að Króatíu.

Það var tékkneski anarkókapítalíski stjórnmálamaðurinn og aðgerðasinninn Vít Jedlička sem lýsti yfir sjálfstæði Líberlands 13. apríl 2015.

Á opinberri vefsíðu landsins segir að það hafi verið stofnað á þessum stað vegna langvinns ósættis Króatíu og Serbíu um landamæri svæðisins, en það er eitt af mörgum sem ekki hefur náðst sátt um milli ríkja fyrverandi Júgóslavíu eftir borgarastyrjöldina þar. Samt eru nokkur svæði sem hvorugt ríkið hefur gert tilkall til og er það svæði sem Líberland er stofnað á eitt þeirra og er það jafnframt stærst þeirra svæða.

Króatía og Serbía lokuðu landamærum sínum að Líberlandi í maí 2015 en Vít Jedlička hefur bent fólki á að notfæra sér að Dóná er alþjóðleg sigglingaleið til Svartahafs og því ætti öllum að vera frjálst að komast til landsins þá leiðina.

Ekkert land viðurkennir Líberland en stofnandi þess segir að það uppfylli öll skilyrði Montevídeósáttmálans um fullveldi ríkja. Eitt af yfirlýstum stefnumálum Líberlands er að vera skattaparadís í Evrópu líkt og Mónakó og Liechtenstein.

Stofnun ríkisins hlaut mjög mikla athygli strax í upphafi. Sem dæmi þá aðeins á fyrstu vikunni eftir að líst var yfir sjálfstæði skráðu sig og óskuðu eftir ríkisfangi 220 þúsund manns alstaðar af úr heiminum. Opinberi vefurinn var heimsóttur 1,2 miljón sinnum og 100 þúsund skráðu sig á Facebook-síðu þess.
Atlastaðir (Svarfaðardal)

Atlastaðir er næstinnsti bær í Svarfaðardal, 21 km frá Dalvík og er í um 220 m hæð yfir sjó. Upp af bænum er fjallið Skjöldur sem er 1027 m hátt, bratt og rismikið.

Inn frá Atlastöðum rís hið formfagra Hnjótafjall (1130 m)

fyrir botni Svarfaðardals. Á fyrri öldum voru Atlastaðir í þjóðbraut. Þaðan liggur leiðin yfir Heljardalsheiði. Skallárdalur gengur til vesturs inn frá Atlastöðum og tilheyrir jörðinni. Um hann liggur forn fjallvegur, Unadalsjökull til Skagafjarðar og annar fjallvegur, Hvarfdalsskarð, í Fljót. Skallá fellur um dalinn og sameinast Svarfaðardalsá hjá Atlastöðum.

Ekki er vitað hvenær búskapur hófst á Atlastöðum en það mun hafa verið snemma á öldum. Jörðin þótti góð til búskapar áður fyrr sakir góðra slægjulanda og framúrskarandi beitilands á Skallárdal og Hnjótum, sem tilheyra jörðinni. Á nútímavísu verður jörðin þó að teljast fremur harðbýl enda liggur hún hátt yfir sjó þar sem vorar seinna en í lágsveitum. Hefðbundinn búskapur lagðist þar af nálægt aldamótum 2000. Síðasti bóndi á Atlastöðum var Lena Gunnlaugsdóttir. Um skeið voru eigendur Atlastaða hjónin sr. Guðrún Edda Gunnarsdóttir og Einar Sigurbjörnsson prófessor. Árið 2019 keypti ferðaþjónustufyrirtækið Fljótabakki jörðina með gögnum og gæðum.
Skjaldarmerki Króatíu

Skjaldarmerki Króatíu er opinbert skjaldarmerki Króatíu. Það er með rauðu og hvítu skákborðsmynstri á hvítum skildi með rauðum jaðri. Það á rætur sínar að rekja til 15. aldar. Yfir skjaldarmerkinu eru merki fimm sögulegra landshluta Króatíu: Illyríu, Dalmatíu, Dubrovnik, Istríu og Slavóníu, þótt þau séu nokkuð ólík sögulegum fyrirmyndum.

Skjaldarmerkið er í miðju fána Króatíu. Það var formlega skilgreint og tekið upp 21. desember 1990.
Wolfgang Kosack

Wolfgang Kosack (fæddur 29. október 1943 í Berlín) er þýskur egypsku- og koptískufræðingur.

Kosack er sonur þýska landfræðingsins og kortagerðarmannsins Hans-Peter Kosack.

Hann býr og starfar í Berlín.
Kommúnistaflokkur Kína

Kommúnistaflokkur Kína er eini stjórnarflokkur Alþýðulýðveldisins Kína en auk hans eru átta stjórnmálaflokkar starfandi í landinu. Flokkurinn var stofnaður árið 1921, aðallega af Chen Duxiu og Li Dazhao. Kommúnistaflokkurinn vann sigur í Kínversku borgarastyrjöldinni (1927-1949) og stofnaði Alþýðulýðveldið Kína 1. október 1949. Þá var flokkurinn undir stjórn Mao Zedong sem var leiðtogi flokksins þar til hann lést árið 1976.

Flokkurinn er í grunninn marx-lenínískur flokkur byggður á hugmyndum Vladimírs Leníns sem fela í sér opnar umræður um stefnumál en síðan einingu um samþykkta stefnu. Æðsta ráð flokksins er þjóðþingið sem kemur saman á fimm ára fresti. Þess á milli fer miðnefnd flokksins með völdin. Þar sem miðnefndin kemur aðeins saman einu sinni á ári eru völdin í reynd í höndum stjórnmálaráðs og fastanefndar þess. Leiðtogi flokksins er aðalritari hans auk þess að vera forseti herráðsins og forseti ríkisins (sem er táknræn staða). Núverandi leiðtogi flokksins er Xi Jinping.

Kommúnistaflokkurinn telur til sín um 91 milljónir meðlima og er því næstfjölmennasti stjórnmálaflokkur í heimi á eftir Bharatiya Janata-flokknum á Indlandi.
Anna S. Þorvaldsdóttir

Anna Sigríður Þorvaldsdóttir (fædd 11. júlí 1977) er íslenskt tónskáld. Hún lærði í Kaliforníuháskólanum í San Diego.

Hún vann Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs árið 2012 með verkinu "„Dreymi”".
Helsinki

Helsinki á finnsku ( á sænsku) er höfuðborg Finnlands og jafnframt stærsta borg landsins með yfir 650 þúsund íbúa (2019). Á öllu Helsinkisvæðinu búa um 1,3 milljónir íbúa. Helsinki er helsta miðstöð stjórnmála, menningar og vísinda í Finnlandi.

Helsinki eða Helsingfors, eins og bærinn nefndist upphaflega, var stofnaður 1550 af Gústaf Vasa, Svíakonungi, sem keppinautur hansakaupstaðarins Tallinn í núverandi Eistlandi.

Það var þó ekki fyrr en eftir að Finnland féll í hendur Rússum 1808 og varð að finnska stórfurstadæminu 1809 sem vegur Helsinki fór að dafna. Sem þátt í viðleitni sinni að minnka áhrif sænskrar menningar og tengsla við Svíþjóð ákvað Alexander I, Rússlandskeisari og stórfursti Finnlands, að flytja höfuðborgina frá Turku (Åbo) til Helsinki árið 1812.

Við lok 19.aldar hafði meirihluti íbúa Helsinki sænsku að móðurmáli en vegna mikils innflutnings finnskumælandi fólks til borgarinnar hafa hlutföllin snúist við og nú hefur mikill meirihluti borgarbúa finnsku að móðurmáli.

Helstu staðreyndir um Helsinki:
Daldónar, ógn og skelfing Vestursins

Daldónar, ógn og skelfing Vestursins (franska: Les Cousins Dalton) eftir Maurice de Bevere (Morris) og René Goscinny er 12. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1958, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) á árinu 1957.

Söguþráður.

Dalton bræðurnir Jobbi, Vibbi, Kobbi og Ibbi (Ívar) eru yngri frændur hinna alræmdu Dalton bræðra, sem Lukku Láki kom fyrir kattarnef í bókinni Eldri Daldónar, og hafa svarið þess eið að koma fram hefndum. Þeir þrá ekkert heitar en að verða frægir óbótamenn eins og frændur sínir, en tilraunir þeirra til að hasla sér völl sem slíkir fara jafnan út um þúfur. Þeir finna Lukku Láka á krá í bænum Drápuhlíð (e. Killer Gulch) í Texas, en fljótt kemur í ljós að þeir hafa lítið í Láka að gera. Þeir bjóða Láka þá að slást í lið með sér og hann samþykkir það til þess að geta afstýrt frekari illvirkjum. Þannig tekst Láka að spilla fyrir tilraunum Daldónanna til bankarána. Þegar Daldónarnir komast að því að þeir hafa verið plataðir ákveða þeir að koma Láka fyrir kattarnef og skipta liði. Eftir að Ibba, Kobba og Vibba mistekst ætlunarverkið og eru handsamaðir af Lukku Láka kemur til lokauppgjörs við elsta bróðurinn Jobba í bænum Skollagili (e. Coyote Gulch).

Íslensk útgáfa.

Daldónar, ógn og skelfing Vestursins var gefin út af Fjölva árið 1978 í íslenskri þýðingu Þorsteins Thorarensen. Þetta er sjötta bókin í íslensku ritröðinni.
Kertafleyting

Kertafleyting er athöfn þar sem kertum (eða öðrum ljósum) er fleytt á vatni. Á Íslandi hefur kertafleyting einkum tengst friðarbaráttu og baráttu gegn kjarnorkuvopnum og vígbúnaðarkapphlaupi. Samtök íslenskra friðarhreyfinga hafa staðið fyrir árlegri kertafleytingu á Reykjavíkurtjörn til að minnast fórnarlamba kjarnorkuárásanna á Hírósíma og Nagasakí í Japan dagana 6. og 9. ágúst 1945. Athöfnin fer að jafnaði fram að kvöldi annars hvors þessara daga ásamt með ávarpi, ljóðalestri og tónlist. Siðurinn varð til í Japan og byggist á gamalli hefð þar (Tōrō nagashi (灯籠流し)) en hefur breiðst út um heiminn á undangengnum áratugum.
Gjaldeyrislán

Gjaldeyrislán er lán sem er tekið í erlendum gjaldeyri. Gjaldeyrislán geta verið í hinum ýmsu gjaldmiðlum erlendra ríkja. Gjaldeyrislán eru leyfileg á Íslandi og hafa verið það lengst af, hvort sem um er að ræða innlenda eða erlenda aðila. Eftir hrun fjármálakerfisins var til að mynda tekið risastórt gjaldeyrislán fyrir Seðlabanka Íslands og höft sett á gjaldeyrisviðskipti annarra innlendra aðila, en burtséð frá höftunum er samt ennþá heimilt að lána erlendan gjaldeyri eða þiggja hann að láni frá þeim sem eiga eitthvað af honum, ef þeir kjósa að semja sín á milli um slíkar lánveitingar.
Guðbrandur Hlíðar

Guðbrandur Einar Hlíðar (9. nóvember 1915 - 31. desember 2000) var dýralæknir í Reykjavík.

Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1935 og dýralæknaprófi frá Dýralæknaháskólanum í Kaupmannahöfn árið 1944.

Sambýlismaður Guðbrands frá árinu 1956 var Sven Bertil Herder Andersson, danskennari og gerlafræðingur. Þeir gengu í staðfesta samvist árið 1996.

Ásgeir Guðmundsson skráði æviminningar hans og komu þær út í bókinni "Eyrnatog og steinbítstak" hjá Skjaldborg árið 1992.