arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Mehmed 2.

Mehmed 2. (ottoman tyrkneska: "Meḥmed-i s̠ānī", tyrkneska: II. Mehmet),

betur þekktur sem Mehmed sigursæli, var við völd í Ottómanaveldi frá árunum 1444 til 1446 og aftur frá 1451 til 1481. Mehmeds er minnst fyrir að hafa sigrað Konstantínópel sem er í dag Istanbúl. Þessi sigur á borginni batt enda á austrómverska keisaraveldið. Hann hélt landvinningum sínu áfram að því loknu og náði að leggja undir sig stór svæði í Suðaustur-Evrópu allt vestur að Bosníu. Hann er talinn vera einn af bestu herforingjum tímabilsins og lagði grunninn að útþenslu Ottómanaveldis.

Æviágrip.

Mehmed var fæddur 30. mars 1432 í Edirne í Tyrklandi. Faðir hans var Murad 2. soldán en móðir hans hét Huma Valide Hatun. Þegar Mehmed var 11 ára var hann sendur til Amasya við Svartahaf til náms, til að kenna honum íslömsk fræði og undirbúa hann til að taka við soldánstitlinum af föður sínum. Þessi menntun hafði mikil áhrif á Mehmed og styrkti íslamstrú hans mikið.

Umsátrið um Konstantínópel.

Þegar Mehmed var 21 árs gamall stjórnaði hann hersveitum Ottómana í umsátri um Konstantínópel. Ottómanar náðu að sigra borgina á 53 dögum og var það í fyrsta sinn sem borgin var hertekin. Markaði það endalok austrómverska keisaradæmisins. Í framhaldinu vildi hann hertaka allar leifarnar af austurómverska veldinu og náði hann síðar yfirráðum yfir allri Anatólíu og Balkanskaga. Síðar titlaði hann sig rómverskan keisara og drottnara tveggja meginlanda og tveggja úthafa.
Jónína Benediktsdóttir

Jónína Benediktsdóttir (26. mars 1957 - 16. desember 2020) var íslenskur íþróttafræðingur, detox-ráðgjafi, athafnakona og samfélagsrýnir.

Ævi og stöf.

Jónína fæddist á Akureyri og voru foreldrar hennar Ásta Þorkelsdóttir Ottesen (1928-1980) sjúkraliði og Benedikt Ingvar Helgason (1926-2012) tónlistarkennari.

Jónína lauk prófi í íþróttafræði frá McGill University í Kanada árið 1981 og síðar lauk hún námskeiði í viðskiptafræðum frá Endurmenntunarstofnun Háskóla Íslands.

Hún rak um árabil líkamsræktarstöðvar og veitti detox-ráðgjöf.

Jónína var mikil baráttukona gegn Baugsveldinu á síðustu árum þess. Hún var á þeim tíma ástkona Styrmis Gunnarssonar, þáverandi ritstjóra Morgunblaðsins, og urðu tölvupóstar hennar að fréttaefni árið 2006, hvort tveggja þeir sem vörðuðu persónulegt líf hennar sem og þeir sem fjölluðu um barátta hennar fyrir dómsmáli Jóns Geralds Sullenberger gegn Jóni Ásgeiri Jóhannessyni þáverandi stjórnarformanni Baugs.

Jónína eignaðist þrjú börn með fyrri eiginmanni sínum Stefáni Einari Matthíassyni lækni. Seinni maður Jónínu var Gunnar Þorsteinsson, betur þekktur sem Gunnar í Krossinum en þau skildu.
Predore

Predore er bær í Langbarðalandi. Í janúar 2009 voru íbúar borgarinnar 1.886.
Lena Meyer-Landrut

Lena Meyer-Landrut (fædd 23. maí 1991 í Hannover) er þýsk söngkona.

Lena sigraði í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2010 og með lagið „Satellite“. Hún keppti aftur ári síðar með lagið „Taken by a stranger“ en hafnaði í 10. sæti, þrátt fyrir að hafa verið spáð sigri.
Meðalhófsreglan (Evrópusambandið)

Meðalhófsreglan er ein af grunnreglum Evrópusambandsins. Hana er nú að finna í 4. mgr. 5. gr. sáttmála um Evrópusambandið þar sem úrrræði sambandsins séu takmörkuð við það sem sé nauðsynlegt til að ná markmiðum sáttmálanna um Evrópusambandið.

Evrópusambandið er með öðrum orðum skyldað til að ganga ekki lengra en nauðsyn krefur þegar unnið er að því að ná þeim markmiðum sáttmálanna sem stefnt er að. Verða þá úrræði þau sem sambandið grípur til í senn að vera til þess fallin að ná markmiðunum og að vera nauðsynleg til þess. Ef mörg úrræði standa sambandinu til boða til að ná aðstefndu markmiði ber sambandinu að grípa til vægasta úrræðisins (t.d. að velja rammatilskipun í stað tilskipunar). Loks verða úrræði þau sem sambandið grípur til að standa í eðlilegu samhengi með hinum aðstefndu markmiðum.
Hreppsnefnd Fellshrepps

Hreppsnefnd Fellshrepps var lýðræðislegur vettvangur kjörinna fulltrúa íbúa Fellshreppi. Hreppsnefnd bar ábyrgð því að framfylgja þeim málefnum sem ríkið fól sveitarstjórnum.

1986.

Úrslit úr hreppsnefndarrkosningunum 14. júní 1986.

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn:

1982.

Úrslit úr hreppsnefndarrkosningunum 26. júní 1982.

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn:

1978.

Úrslit úr hreppsnefndarrkosningunum 25. júní 1978.

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn:

1966.

Úrslit úr hreppsnefndarrkosningunum 1966.

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn:

1962.

Úrslit úr hreppsnefndarkosningunum 24. júní 1962

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn:

1958.

Úrslit úr hreppsnefndarrkosningunum 1958.

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
Dvergtré

Dvergtré eða bonsaitré eru tré sem eru ræktuð í pottum og eru klippt þannig til að þau fá nokkur af einkennum dvergvaxtar og verða eins og litlar útgáfur af fullvöxnum trjám. Að móta dvergtré tekur áratugi og er gert með því bæði að snyrta greinar, blöð og rætur og sveigja tréð til með vírum meðan það vex til að ná tilteknum listrænum markmiðum.
Johan Fredrik Peringskiöld

Johan Fredrik Peringskiöld (eða Peringskjöld) (13. september 1689 – 2. mars 1725), var sænskur fornfræðingur og þýðandi fornrita, þjóðminjavörður Svía 1720–1725.

Hann fæddist í Stokkhólmi, sonur Johans Peringskjölds fornfræðings og þjóðminjavarðar og fyrri konu hans, Elisabeth Eliædotter.

Hann hóf nám í Uppsalaháskóla 1703, og að loknu námi þar fór hann að vinna fyrir sænska fornfræðaráðið (Antikvitetsarkivet). Árið 1712 tók hann við af föður sínum sem "translator antiquitatum" (þýðandi fornrita), og árið 1719 sem ritari og minjavörður. Þegar faðir hans dó, 1720, var hann skipaður þjóðminjavörður og gegndi því embætti til dauðadags; dó í Stokkhólmi 1725. Hann var ógiftur.

Sem þjóðminjavörður reyndi hann að ljúka nokkrum af verkum föður síns. Helsta framlag hans til fræðanna voru þýðingar á heimildaritum, svo sem eftir Adam frá Brimum og Jordanes. Hann þýddi einnig nokkur íslensk fornrit, og voru þrjú þeirra gefin út á prenti. Segja má að með Jóhanni F. Peringskjöld hafi lokið því blómaskeiði í sænskum fornfræðirannsóknum, sem hófst með Johannesi Bureus.

Helstu þýðingar og útgáfur.

Hann gaf einnig út "Ättar-tal för Svea och Götha konunga-hus" (1725), sem var rit sem faðir hans hafði undirbúið.
Gunnar Gíslason

Séra Gunnar Gíslason (f. 5. apríl 1914, d. 31. mars 2008) var prestur í Glaumbæ í Skagafirði frá 1943 til 1982 en sinnti Barðssókn til 1984.

Lauk guðfræðiprófi 1943 og varð prestur sama ár í Glaumbæ. Skipaður prófastur í Skagafjarðarprófastsdæmi 1977. Samhliða prestsskap í Glaumbæ stundaði Gunnar búskap í Glaumbæ en síðustu árin bjó hann í Varmahlíð

Gunnar sat í hreppsnefnd Seyluhrepps í 40 ár og sat jafnfram á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn frá 1959 til 1974.

Tveir synir Gunnars og konu hans, Ragnheiðar Margrétar Ólafsdóttur hafa sinnt sveitastjórnarmálum, Arnór sat í hreppsnefnd Seyluhrepps frá 1986 til 1994 og Gísli var oddviti Sjálfstæðismanna í Sveitarfélaginu Skagafirði 1998 til 2002.

Faðir Gunnars var Gísli Jónsson fyrrverandi kaupfélagsstjóri hjá Kaupfélagi Skagfirðinga.
Ca Mau-flugvöllur

Ca Mau-flugvöllur ("Sân bay Cà Mau") er flugvöllurinn í Ca Mau í Víetnam.
Sengoku-öldin

Sengoku-öldin eða Sengokutímabilið (japanska: 戦国時代 eða "Sengoku jidai"), þýðir bókstaflega „tímabil ríkja í stríði“, er tímabil í sögu Japans sem nær frá 1467 til 1573. Það var tímabil af borgarastyrjöld.
Lóa (aðgreining)

Lóa getur átt við:
27. mars

27. mars er 86. dagur ársins (87. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 279 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
Þingsályktun

Þingsályktun er samþykkt Alþingis sem ekki þarf staðfestingar forseta Íslands, ólíkt almennum lögum. Þær geta haft þýðingu sem réttarheimild. Þingsályktunartillögur eru þannig eins konar viljayfirlýsing af hálfu löggjafarvaldsins. Sem dæmi um þingsályktunartillögur sem hafa haft sögulega þýðingu má nefna þingsályktun um niðurfellingu dansk-íslenska sambandslagasamninginn frá 1918, nr. 32/1944, þingsályktun um gildistöku lýðveldisstjórnarskrárinnar, nr. 33/1944 og þingsályktun um aðildarumsókn að Evrópusambandinu. Þann 29. nóvember 2011 samþykkti Alþingi þingsályktunartillögu um viðurkenningu á Palestínuríki með landamæri fyrir Sex daga stríðið 1967. Ísland varð þar með fyrst Vestur-Evrópskra ríkja til þess að viðurkenna ríki Palestínumanna.
David Arnason

David Arnason (f. 1940) er kanadískur rithöfundur og prófessor emeritus í ensku og bókmenntum við Manitobaháskóla í Winnipeg.

Foreldrar Davids voru Baldvin og Gudrun Arnason sem bæði eru fædd í Nýja Íslandi, Manitoba. Baldvin var af eyfirskum ættum, frá Villingadal í föðurætt en úr Svarfaðardal í móðurætt, kominn út af Arngrími málara og Þórunni Hjörleifsdóttur ljósmóður í Gullbringu. David Arnason settist í Manitobaháskóla og lauk þaðan BA og MA prófi en útskrifaðist síðan með Ph.D. gráðu frá háskólanum í New Brunswick. Hann hóf kennslu við Manitobaháskóla 1972 og var deildarforseti enskudeildarinnar 1997-2006. Hann var settur deildarstjóri yfir íslenskudeildinni þar 1998-2006. Hann hefur oft haldið fyrirlestra og námskeið á Íslandi, meðal annars í samstarfi við Bill Holm (d. 2009) á Hofsósi. David Arnason hefur gefið út allmargar bækur með ljóðum, smásögum og skáldsögum. Hann hefur einnig gert sjónvarpsþætti og hafa sumir þeirra verið sýndir í íslenska ríkissjónvarpinu.

Sambýliskona hans er Mhari Mackintosh.
Árhvammur í Öxnadal

Árhvammur er nýbýli úr landi Auðna í Öxnadal, byggt árið 1956 af Guðmundi Heiðmann Jósavinssyni (f. 8. maí 1931) frá Auðnum og Jennýju Júlíusdóttur (f. 14. mars 1934) frá Hörg á Svalbarðseyri.
Uniform Type Identifier

Uniform Type Identifier eða UTI er strengur skilgreindur af Apple Inc til að einkenna með einkvæmum hætti tegund hvers kyns gagna, hvort sem það eru skrár, möppur, skráavöndlar, klemmuspjaldsgögn eða annað. UTI var bætt við í Mac OS X 10.4. Tilgangurinn var að búa til aðferð til að einkenna gögn sem væri áreiðanlegri en eldri aðferðir; MIME-tegund, skráarending, Type code eða Creator code.

Nafnrýmið codice_1 inniheldur allar grunngagnagerðir kerfisins.
1005

Árið 1005 (MV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fimmtardómur var stofnaður. Hann starfaði sem einskonar yfirréttur.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Þórir snepill Ketilsson

Þórir snepill Ketilsson var landnámsmaður í Fnjóskadal í Suður-Þingeyjarsýslu en hafði áður numið land í Köldukinn. Í Landnámabók segir að hann hafi verið sonur Ketils brimils, sem ekki er ættfærður nánar.

Þórir sigldi skipi sínu til Íslands en á leiðinni reyndu víkingar að ræna hann og förunauta hans. Einn þeirra, Gautur, sló stafnbúa víkingaskipsins með hjálmunveli (stýrissveif skipsins) og hættu víkingarnir þá ránstilrauninni en Gautur var eftir það nefndur Hjálmun-Gautur.

Þeir lentu skipi sínu í Skjálfandafljótsósi og nam Þórir fyrst land í Köldukinn milli Skuggabjarga og Ljósavatnsskarðs en líkaði ekki vistin þar. Hann flutti sig því um set og nam Fnjóskadal allan til Ódeilu (á Flateyjardalsheiði). Hann bjó í Lundi og „blótaði lundinn“ eftir því sem segir í Landnámu.

Kona Þóris var Guðlaug Hrólfsdóttir og voru börn þeirra Öngull hinn svarti, Hrafn, faðir Þórðar á Stokkahlöðum og Guðríður kona Þorgeirs Ljósvetningagoða.
Þengill mjögsiglandi

Þengill mjögsiglandi var landnámsmaður í Höfðahverfi við austanverðan Eyjafjörð, út frá Fnjóská til Grenivíkur, og nam hann land þar að ráði Helga magra, sem áður hafði numið allt land við Eyjafjörð að því er segir í Landnámabók. Hann bjó á Höfða í Höfðahverfi.

Þengilhöfði eða Höfði, sem sveitin dregur nafn af, er kenndur við Þengil. Sagt er að þegar Hallsteinn sonur Þengils kom heim úr siglingu og frétti andlát föður síns hafi hann ort þessa vísu:
Andakílsárvirkjun

Andakílsárvirkjun er vatnsaflsvirkjun í Borgarfjarðarsveit sem reist var á árunum 1945-47. Hún virkjar fall Andakílsár úr Andakílsárlóni niður á láglendið neðan gljúfranna. Skorradalsvatn er nýtt sem miðlun fyrir virkjunina og eru þar mannvirki sem stýra rennsli frá Skorradalsvatni til Andakílsár. Virkjunin var á sínum tíma reist af sveitarfélögum á Vesturlandi en tilheyrir í dag Orkuveitu Reykjavíkur.

Aðdragandi.

Árið 1907 festi enskur kaupsýslumaður og rafmagnsverkfræðingur, Cooper að nafni, kaup á vatnsréttindum og landareignum við Andakílsfossa. Ætlun hans var að reisa virkjun og hefja verksmiðjurekstur. Næstu tvö árin stóð félag Coopers fyrir rennslismælingum, en ekkert varð af framkvæmdum.

Skömmu eftir lok fyrri heimsstyrjaldarinnar var stofnað félag á Vesturlandi um virkjun Andakílsár. Gerðar voru teikningar, en verkið fór út um þúfur þegar ekki fékkst ríkisábyrgð fyrir framkvæmdinni.

Á árum síðari heimsstyrjaldarinnar komst á ný skriður á virkjunarmálið. Stofnað var sameignarfélag í eigu Akraness, Borgarfjarðarsýslu og Mýrasýslu árið 1942. Ákvað félagið árið 1944 að reisa 3,7 MW rafstöð. Alþingi samþykkti ríkisábyrgðina og fór undirbúningur þá í fullan gang.

Íslensk hönnun.

Árni Pálsson verkfræðingur var hönnuður stöðvarhússins og stíflumannvirkja. Hann var jafnframt tæknilegur ráðunautur verksins ásamt Jakobi Guðjohnsen, síðar Rafmagnsstjóra í Reykjavík. Andakílsárvirkjun var því fyrsta stóra virkjunin sem var að öllu leyti hönnuð og reist af Íslendingum.

Í október 1947 var virkjunin gangsett. Hún var þá þriðja stærsta virkjun á landinu. Aðeins Ljósafossvirkjun og Laxárvirkjun,voru stærri.

Árið 1974 var afl stöðvarinnar rúmlega tvöfaldað upp í 8 MW, þegar bætt var við nýrri vélasamstæðu. Um leið voru stíflumannvirki styrkt og stækkuð.

Við sameiningu Orkuveitu Reykjavíkur og Akranesveitu árið 2001 varð Andakílsárvirkjun eign Orkuveitunnar.
Drápuhlíðarfjall

Drápuhlíðarfjall er 527 m hátt fjall nálægt Stykkishólmi á Snæfellsnesi. Fjallið er afar litskrúðugt. Í því er bæði basalt og líparít. Surtarbrandur er þar milli blágrýtislaga og steingerðir trjábolir. Einnig er þar mikið um brennisteinskís og ýmsa sérkennilega steina, jaspis og glerhalla. Um tíma var haldið að gull væri í fjallinu og heitir þar Gullberg. Í fjallinu er mikil steinnáma og vinsælt var að taka flöguberg úr Drápuhliðarfjalli og nota í arinhleðslur og veggi en slík grjóttaka er nú bönnuð. Þar hafa fundist surtarbrandsleifar og steinrunnir gildir trjábolir.
Eldborg (Hnappadal)

Eldborg í Hnappadal er gjallgígur, 38 km fyrir norðan Borgarnes. Gígurinn rís 100 m yfir sjávarmáli en 60 m yfir hrauninu í kring og er stærstur gíga í stuttri gossprungu. Gígurinn er formfagur, sporöskjulaga eldgígur með bröttum gígveggjum mynduðum úr þunnum hraunskánum, um 200 m að lengd og 50 m á dýpt. Hann myndaðist fyrir 5-8000 árum. Hugsanlegt er að gosið hafi þar á landnámsöld samvæmt lýsingu þar.

Eldborg tilheyrir eldstöðvakerfinu Ljósufjalla.

Eldborgarhraun er kjarri vaxið og var skógurinn mikið höggvinn áður fyrr. Eldborg var friðlýst 1974. Hægt er að ganga upp á gígbarminn.
Holstein Kiel

Holstein Kiel er þýskt knattspyrnufélag stofnað í Kíl.
Bjarni Friðriksson

Bjarni Friðriksson (f. 29. maí 1956) er fyrrverandi íslenskur júdóglímukappi. Á Sumarólympíuleikunum 1984 vann hann bronsverðlaun í júdó.

Bjarni var tekinn inn í heiðurshöll ÍSÍ árið 2012.
Hreppsnefnd Sauðárkróks

Sauðárkrókshreppur varð til árið 1907 þegar Sauðárhreppi hinum forna var skipt í tvennt, annars vega Sauðárkrókshrepp og hins vegar Skarðshrepp. Því var kosið í hreppsnefnd Sauðárhrepps.

1946.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 27. janúar 1946.

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:

1942.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 25. janúar 1942.

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:

1938.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1. febrúar 1938.

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:

1934.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1934

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:

1931.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1931

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:

1928.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1928

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:

1925.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1925

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:

1922.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1922

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:

1919.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1919

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:

1916.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1916

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:

1913.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1913

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:

1910.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1910

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:

1907.

Hreppsnefnd Sauðárkrókshrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1907

Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
Héraðsskjalasafn Borgarfjarðar

Héraðsskjalasafn Borgarfjarðar er íslenskt skjalasafn staðsett á Borgarnesi. Umdæmi safnsins er Borgarbyggð, Hvalfjarðarsveit og Skorradalshreppur.
Geiri (landnámsmaður)

Geiri var landnámsmaður sem að sögn Landnámabókar byggði fyrstur manna á Geirastöðum í Mývatnssveit. Hann er sagður hafa verið „maður norrænn“ og hefur því líklega verið nýlega kominn til Íslands þegar hann settist að á Geirastöðum, sem hefur verið í lok landnámsaldar eða eftir að henni lauk, enda talar Landnáma ekki um landnámsmenn í Mývatnssveit, heldur aðeins þá menn sem „byggðu þar fyrstir“.

Geiri og synir hans, Glúmur skáld og Þorkell, börðust við Þorberg höggvinkinna og Þorstein son hans og féll Þorsteinn. Fyrir það voru þeir gerðir útlægir úr héraðinu. Þá segir Landnáma að þeir hafi farið vestur til Breiðafjarðar og búið að Geiradal í Króksfirði. Sonur Þorkels Geirasonar var Þórður Ingunnarson, annar maður Guðrúnar Ósvífursdóttur.
Úlfur (landnámsmaður)

Úlfur var landnámsmaður í Suður-Þingeyjarsýslu. Samkvæmt því sem segir í Landnámabók fór hann til Íslands á skipi með Vestmanni fóstbróður sínum. Þeir námu Reykjadal allan fyrir vestan Laxá, frá sjó upp til Vestmannsvatns, en ekkert segir um hvernig þeir skiptu með sér löndum.

Úlfur er sagður hafa búið undir Skrattafelli (líklega á Ytra-Fjalli).
Grímsá

Grímsá er bergvatnsá í Borgarfirði og rennur um Lundarreykjadal. Hún er 42 km löng með upptök í Reyðarvatni í 325 m hæð og endamark þar sem hún rennur í Hvítá.

Hún er ein af bestu laxveiðiám landsins, en þar veiddust áður margir stórlaxar, þó þeir séu nú sjaldséðir.

Laxgengur hluti Grímsár er um 32 kílómetrar en þá eru eftir um tíu kílómetrar að upptökunum í Reyðarvatni, inn af Lundarreykjadal, en það er gott bleikjuveiðivatn. Efst í Lundarreykjadal rennur þveráin Tunguá í Grímsá og er hún einnig laxgeng. Af þekktum veiðistöðum í ánni má nefna Laxfoss, fyrir neðan mynni Lundareykjardals, Strengina og Svartastokk. Laxveiði hefur verið stunduð í Grímsá frá landnámsöld en fyrst er vitað um stangaveiði þar 1862 og voru þar Englendingar á ferð. Lengi vel voru það einkum enskir veiðimenn sem veiddu í Grímsá. Við Laxá var reist glæsilegt veiðihús 1972 sem teiknað er af bandaríska arkitektinum Ernst Schwiebert og það tekið í notkun 1973.
Skarðsströnd

Skarðsströnd er sveit í Dalasýslu, sem er á milli Hvammsfjarðar og Gilsfjarðar. Mörkin milli Fellsstrandar og Skarðsstrandar eru um Klofning, klettarana fram af Klofningsfjalli, sem skilur á milli sveitanna. Skarðsströnd nær svo inn að Fagradalsá, en þar tekur Saurbærinn við.

Nokkuð breitt undirlendi er frá Klofningi að Skarði á Skarðsströnd en þar eru margir bæir farnir í eyði þótt landið sé vel gróið og búsældarlegt. Ballará er þó enn í byggð. Þar bjó meðal annars Pétur Einarsson, sem skrifaði "Ballarárannál". Seinna bjó þar séra Eggert Jónsson, sem sumir telja að hafi að hluta verið fyrirmyndin að séra Sigvalda í "Manni og konu" eftir Jón Thoroddsen.

Helsta höfuðból á Skarðsströnd og raunar eitt helsta höfuðból landsins fyrr á öldum er Skarð. Þar hefur sama ættin búið frá 11. öld og jafnvel allt frá landnámsöld. Margir þekktir einstaklingar af ætt Skarðverja hafa búið á Skarði og þekktust allra kannski Ólöf ríka Loftsdóttir, sem bjó á Skarði á 15. öld. Kirkja er á Skarði og átti hún áður margt góðra gripa en nu er fátt eftir nema altaristafla sem sagt er að Ólöf hafi gefið. Tvær frægar skinnbækur eru líka kenndar við Skarð. Í Skarðsstöð, hinni fornu höfn Skarðverja, er smábátahöfn og er þar nokkur útgerð, ekki síst á grásleppu. Þar var fyrsta fasta verslun í Dalasýslu og hófst 1890.

Nokkru innar á ströndinni er höfuðbólið Búðardalur, sem ekki má rugla saman við kauptúnið Búðardal við Hvammsfjörð. Þekktastur bænda í Búðardal er Magnús Ketilsson sýslumaður, sem stundaði þar merkar jarðyrkjutilraunir á 18. öld og skrifaði fjölda fræðirita.

Innst á Skarðsströnd eru svo bæirnir Ytri- og Innri-Fagridalur. Í Ytri-Fagradal er nú unnið að sauðfjárræktarverkefni sem felst í því að ala lömb á hvönn, sem þykir skila sér í bragðinu af kjötinu.
Glerhallavík

Glerhallavík er vík undir hömrum Tindastóls á Reykjaströnd við Skagafjörð, norðan Reykja. Hún er þekkt vegna glerhalla sem voru þar í fjörunni en það eru holufyllingar úr kvarsi sem hafa losnað úr berginu og slípast í brimi í fjörunni. Steinataka í Glerhallavík er bönnuð nema með leyfi landeigenda.
Þórhaddur Steinsson

Þórhaddur Steinsson var landnámsmaður á Mýrum. Hann nam land í Hítardal, milli Hítarár og Kaldár til sjávar, og er talinn hafa búið í Hítardal.

Þórhaddur var sonur Steins mjögsiglanda, landnámsmanns á Skógarströnd. Afkomendur hans bjuggu í Hítardal að minnsta kosti fram yfir Sturlungaöld.
Botnsheiði (Súgandafirði)

Botnsheiði er heiði upp af Botnsdal í Súgandafirði, um 500 m há. Um hana lá áður helsta samgönguleið Súgfirðinga til annarra byggðarlaga og þar var eina bílfæra leiðin úr firðinum. Vegurinn skiptist á heiðinni og lá önnur leiðin í norður til Ísafjarðar en hin upp á Breiðadalsheiði og síðan niður Breiðadal í Önundarfjörð. Heiðin var þó oft ófær mánuðum saman á veturna. Leiðin frá Botni yfir í Ísafjörð var talin þriggja tíma ganga í góðu færi.

Árið 1991 hófst vinna við Vestfjarðagöng, þríarma jarðgöng undir Botnsheiði og Breiðadalsheiði og tengja þau Ísafjörð, Súgandafjörð og Önundarfjörð. Göngin voru opnuð fyrir umferð í desember 1995 en verkinu lauk þó ekki endanlega fyrr en 1996.
Heiðará (Öxnadalsheiði)

Heiðará er bergvatnsá sem rennur um Öxnadalsheiði til vesturs og fellur síðan í Norðurá þegar kemur niður í Norðurárdal. Hún á upptök í Kaldbaksdal, sem gengur til suðurs skammt austan við sýslumörkin á heiðinni.

Neðan til, næst Norðurárdal, er Öxnadalsheiðin ekki annað en þröngur dalur og þar rennur Heiðaráin í alldjúpu og hrikalegu gili. Vegurinn liggur uppi í hlíðinni eða á gilbarminum og fyrr á öldum voru þar tæpar reiðgötur, oft ófærar langtímum saman á vetrum vegna snjóa og hálku. Þurftu ferðalangar þá að þræða botninn á árgilinu, meðfram ánni, og þótti það viðsjárverð leið.
Innri-Hólmur

Innri-Hólmur er stórbýli, kirkjustaður og fornt höfuðból, skammt frá gangamunna Hvalfjarðarganga. Þar bjó fyrstur Þormóður Bresason er nam Akranes ásamt bróður sínum. Þeir bræður voru kristnir og talið að þeir hafi haft með sér presta eða munka til Íslands. Segir í Landnámu um Innra-Hólma að þar hafi verið reist kirkja nokkuð löngu fyrir kristnitöku. Um aldur kirkju á Innra-Hólmi er annars vitað að þar er sóknarkirkja þegar tíundarlög eru sett árið 1096. Þá er hennar einnig getið í kirknatali Páls biskups Jónssonar frá því um 1200 og þess getið að hún sé helguð Jóhannesi postula. Sú kirkja sem þar stendur enn var reist 1891 að undangengnum deilum eftir að eldri kirkja var þar aflögð og sóknin lögð til Garða. Olli það miklum deilum og reistu íbúar í Innri-Hólmssókn nýja kirkju sem upphaflega var úr timbri, en hefur nú verið múrhúðuð. Í kirkjunni er að finna altaristöflu eftir Jóhannes Kjarval listmálara.
Insane Clown Posse

Insane Clown Posse er rapphljómsveit sem var stofnuð 1989 af Joe Bruce og Joseph Utsler.