arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Les Femmes d'Alger

Les Femmes d'Alger („konurnar frá Alsír“) er myndaröð sem inniheldur 15 málverk og fjölda teikninga eftir Pablo Picasso. Hann gerði myndirnar á árunum 1954-55 undir áhrifum frá málverkinu "Femmes d'Alger dans leur appartement" eftir Eugène Delacroix frá 1834. Þetta er ein af nokkrum myndröðum sem Picasso málaði til heiðurs listamönnum sem hann hafði dálæti á.

Öll myndröðin var seld af Galerie Louise Leiris í París til Victor og Sally Ganz árið 1956. Þau seldu síðan myndir úr safninu en héldu nokkrum eftir (gerðum C, H, K, M og O). Gerð O var seld á uppboði hjá Christie's árið 2015 fyrir 179,4 milljónir dala, sem var hæsta verð sem nokkurn tíma hafði fengist fyrir málverk á uppboði. Kaupandinn var Hamad bin Jassim bin Jaber Al Thani, fyrrum forsætisráðherra Katar.
Landwehr-skurður

Landwehr-skurður (þýska: "Landwehrkanal") er 10,7 km langur skurður sem liggur samsíða ánni Spree í Berlín i Þýskalandi. Skurðurinn var byggður á árunum milli 1845 og 1850. Skurðurinn tengir efri hluta Spree árinnar við "Osthafen" (Eystrihöfn) í Friedrichshain við neðri hlutann í Charlottenburg og rennur gegnum borgarhlutana Kreuzberg og Tiergarten.

Skurðurinn var hannaður með aflíðandi bökkum og var að meðaltali 20 metra breiður við vatnsyfirborð.
Crocus hyemalis

Crocus hyemalis er tegund af blómstrandi plöntum í sverðliljuætt, ættaður frá suður Líbanon til Ísrael.
Endeavour

Endeavour getur átt við:
Crème fraîche

Crème fraîche (], bókstaflega „ferskur rjómi“) er sýrður rjómi sem inniheldur 10–45% mjólkurfitu og hefur sýrustigið (pH) um það bil 4,5. Rjóminn er sýrður með örverum en er ekki eins súr og sýrður rjómi. Crème fraîche er þar að auki seigari og inniheldur meiri fitu. Samkvæmt reglugerð Evrópusambandsins má crème fraîche framleiddur í ESB-ríkjum ekki innihalda neitt nema rjóma og örverur.
Gullkrókus

Gullkrókus (fræðiheiti: "Crocus flavus") er blómstrandi planta af ættkvísl krókusa. Vex í hlíðum Grikklands, löndum fyrrum Júgóslavíu, Búlgaríu, Rúmeníu og norðvestur Tyrklands.

Útlit.

Hann er með ilmandi skær-rauðgul blóm sem Tennyson líkti við eld. Hann er smár krókus, 5 - 6 sm hár, þrátt fyrir nöfn sumra afbrigðanna í samanburði við vorkrókus. Afbrigði hans eru notuð sem skrautplöntur, sem dæmi "Golden Yellow" (syn. 'Dutch Yellow', 'Yellow Mammoth')Fræðiheitið "flavus" þýðir "hrein gulur".
Fædros (Platon)

Fædros er samræða eftir Platon milli Sókratesar og Fædrosar.

Yfirlit yfir efni samræðunnar.

Fædros verður á vegi Sókratesar þegar hann er á gangi um sveitina utan við Aþenu. Eftir að þeir hafa spjallað smá stund les Fædros upp ræðu eftir Lýsías um ástina. Lýsías hefur skrifað að drengur skuli eiga í ástarsambandi við mann sem ekki er ástfanginn af drengnum, en ekki eiga í sambandi við mann sem er ástfanginn af drengnum. Sókrates dásamar ræðuna með örlítilli kaldhæðni en flytur svo sjálfur ræðu um efnið. Fædros fellst á að ræða Sókratesar sé betri. En Sókrates fordæmir hana hins vegar, vegna þess að ástin er frá guðunum komin ólíkt því sem hann hafði haldið fram. Þá flytur Sókrates aðra ræðu um hvers vegna ástin er góð þar sem því er í raun haldið fram að ástin sé mannssálinni nauðsynleg til þess að komast aftur til himna. Fædros lofar ræðuna og spyr Sókrates hvernig skuli flytja góða ræðu. Þessu fylgir samræða milli Sókratesar og Fædrosar um hvernig sé best að semja ræður.

Tenglar.

Fædros í enskri þýðingu Benjamins Jowett
Gulaþing

Gulaþing var landshlutaþing sem haldið var í meira en fimm hundruð ár í Gulen í Noregi. Elsti þingstaðurinn er talinn vera í Eyvindarvík en þar eru tveir fornir steinkrossar sem talið er að marki staðinn þar sem þingið var haldið. Við Eyvindarvík er góð skipavík og þar hefur verið siglingaleið með fram ströndinni.

Tengt efni.

Gulaþingslög
Steinkrympill

Steinkrympill (fræðiheiti "Gyromitra esculenta") eða krymplusveppur er asksveppur af ættkvíslinni Gyromitra. Sveppurinn finnst víða í Evrópu og Norður-Ameríku. Hann ber vanalega frjó í sandbornum jarðvegi undir barrtrjám að vori eða snemma sumars. Sveppurinn er óreglulega lagaður og að lögun eins og heili. Hann er dökkbrúnn og getur orðið 10 sm hár og 15 sm breiður á hvítum stilki sem getur orðið 6 sm að hæð.

Steinkrympill er afar eitraður hrár en í honum er eitrið Gyromitrin. Eitrunaráhrif hafa verið þekkt lengi en sums staðar er sveppurinn þurrkaður því mest af eitrinu hverfur við þurrkun. Eftir það er hann soðinn og vatninu hellt af.

Steinkrympill hefur fundist á Íslandi.
Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar 1963-1970

Ríkisstjórn Bjarna Benediktssonar sem sat frá 14. nóvember 1963 til 10. júlí 1970.
Rap Monster

Kim Nam-joon (fæddur árið 1994, 12. september) er suður-kóreskur rappari, (áður þekktur sem Rap Monster) RM er í Kpop hljómsveit sem heitir BTS.
Paolo Magnani

Paolo Magnani, (31. desember 1926) var biskup emeritus rómversk-kaþólsku kirkjunnar í Treviso frá árinu 1988 til 2003, er Andrea Bruno Mazzocato tók við.
Masami Ihara

(fæddur 18. september 1967) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 122 leiki og skoraði 5 mörk með landsliðinu.
Yutaka Akita

(fæddur 6. ágúst 1970) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 44 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.
Alessandro Santos

(fæddur 20. júlí 1977) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 82 leiki og skoraði 7 mörk með landsliðinu.
Naohiro Takahara

(fæddur 4. júní 1979) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 57 leiki og skoraði 23 mörk með landsliðinu.
Ryuzo Shimizu

Ryuzo Shimizu (30. september 1902 - ?) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Yoshimatsu Oyama

Yoshimatsu Oyama var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Misao Tamai

(16. desember 1903 - 23. desember 1978) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Takeo Wakabayashi

(29. ágúst 1907 - 7. ágúst 1937) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.
Hideo Sakai

(10. júní 1909 - 3. júní 1996) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Akira Matsunaga

(21. september 1914 - 20. janúar 1943) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Kim Sung-gan

(17. nóvember 1912 - 29. maí 1984) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Taro Kagawa

(9. ágúst 1922 - 6. mars 1990) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki með landsliðinu.
Kakuichi Mimura

(fæddur 16. ágúst 1931; d. 19. februar 2022) var japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með landsliðinu.
Kenzo Ohashi

(fæddur 21. apríl 1935; d. 21. desember 2015) var japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Kenji Tochio

(fæddur 26. maí 1941) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Nobuyuki Oishi

(fæddur 12. september 1939) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Takeo Takahashi

(fæddur 31. maí 1947) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 14 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.
Takeshi Ono

(fæddur 22. nóvember 1944) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Kazumi Takada

(28. júní 1951 - 1. október 2009) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 16 leiki með landsliðinu.
Masaki Yokotani

(fæddur 10. maí 1952) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 20 leiki með landsliðinu.
Yoshiichi Watanabe

(fæddur 5. apríl 1954) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 6 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Yuji Kishioku

(fæddur 2. apríl 1954) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 10 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Masaaki Kato

(fæddur 22. desember 1958) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Mitsuhisa Taguchi

(fæddur 14. febrúar 1955; d. 12. november 2019) var japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 59 leiki með landsliðinu.
Yutaka Ikeuchi

(fæddur 25. ágúst 1961) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 8 leiki með landsliðinu.
Ozark-fjöll

Ozark-fjöll er hálendissvæði í miðríkjum Bandaríkjanna, aðallega Arkansas, Missouri og Oklahóma. Ozark-fjöll eru í raun mjög dalskorin háslétta sem mynda hvel umhverfis St. Francois-fjöll. Svæðið nær yfir 122.000 km² og er langstærsta fjalllendið milli Appalasíufjalla og Klettafjalla. Ásamt Ouachita-fjöllum mynda Ozark-fjöll Innra hálendi Bandaríkjanna.

Talið er að heiti fjallanna komi úr frönsku "aux Arcs" (frá Arkansas) sem vísar til verslunarstöðvarinnar Arkansas Post.
Katsuhiro Kusaki

(fæddur 12. apríl 1962) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Katsumi Oenoki

(fæddur 3. apríl 1965) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki með landsliðinu.
Nobuhiro Takeda

(fæddur 10. maí 1967) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 18 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Takumi Horiike

(fæddur 6. september 1965) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 58 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Koji Noguchi

(fæddur 5. júní 1970) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Yasuto Honda

(fæddur 25. júní 1969) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 29 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Kota Yoshihara

(fæddur 2. febrúar 1978) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Shigeyoshi Mochizuki

(fæddur 9. júlí 1973) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 15 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Kazuki Ganaha

(fæddur 26. september 1980) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 6 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Satoru Yamagishi

(fæddur 3. maí 1983) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 11 leiki með landsliðinu.
Kisho Yano

(fæddur 5. apríl 1984) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 19 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Daiki Iwamasa

(fæddur 30. janúar 1982) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 8 leiki með landsliðinu.
Kengo Nakamura

(fæddur 31. október 1980) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 68 leiki og skoraði 6 mörk með landsliðinu.
Yoshito Okubo

(fæddur 9. júní 1982) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 60 leiki og skoraði 6 mörk með landsliðinu.
Atsuto Uchida

(fæddur 27. mars 1988) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 74 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Koki Yonekura

(fæddur 17. maí 1988) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Yu Kobayashi

(fæddur 23. september 1987) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 8 leiki með landsliðinu.
Víðar

Víðar eða Viðar (forníslenska: Víðarr eða Viðarr) er sonur Óðins (Völuspá 53) og Gríðar jötunmeyjar (Snorri), þeirrar er lánaði Þór gripina á leiðinni til Geirröðargarða. Nafnið merkir „sá sem drottnar yfir víðu ríki“; þetta ríki er nefnt Viði (Grímnismál 17), líklega af "viður" (samanber lýsinguna: „hrísi vex ok háu grasi“). Hann er nefndur „hinn þögli áss“ (Snorri), og hann á skó merkilegan, segir Snorri, er allan aldur hefur verið til safnað (það eru smábútar þeir, er skornir eru af skæðum fyrir tám og hæl; það mun því rangt, að skórinn er á öðrum stað nefndur járnskór). Hann er sterkastur næst eftir Þór (sbr. „hinn mikli mögr Sigföður“, Völuspá). Hið einasta verk hans, sem hann auðsjáanlega er skapaður til að vinna, er að hefna föður síns; hann drepur Fenrisúlf með því að stíga þeim fætinum, er skórinn er á, í neðri kjaft úlfinum, og svo rífur hann gin úlfsins sundur (Vafþrúðnismál 53), en samkvæmt Völuspá (53) rekur hann sverð sitt í hjarta úlfinum. Eftir ragnarök byggir Víðar vé goðanna sem Váli og fleiri (Vafþr. 51; sbr. „byggviáss föðurtopta“, Snorri). Víðar hefur ekki verið mikið tignaður; ef til vill finnst nafn hans í norsku staðarnafni en það er óvíst.
Eiji Kawashima

(fæddur 20. mars 1983) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 72 leiki með landsliðinu.
Gen Shoji

(fæddur 11. desember 1992) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Pedro Troglio

(fæddur 28. júlí 1965) er argentínskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 21 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Bebeto

(fæddur 16. febrúar 1964) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 75 leiki og skoraði 39 mörk með landsliðinu.
Ricardo Lucas

(fæddur 2. maí 1974) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Gilberto Ribeiro Gonçalves

(fæddur 13. september 1980) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Marcelinho Carioca

(fæddur 31. desember 1971) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Donizete Oliveira

(fæddur 21. febrúar 1968) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 6 leiki með landsliðinu.
César Sampaio

(fæddur 31. mars 1968) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 47 leiki og skoraði 6 mörk með landsliðinu.
Zinho

(fæddur 17. júní 1967) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 55 leiki og skoraði 7 mörk með landsliðinu.
Graham Arnold

(fæddur 3. ágúst 1963) er ástralskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 54 leiki og skoraði 19 mörk með landsliðinu.
Stephen Laybutt

(fæddur 3. september 1977) er ástralskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 15 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Ivica Vastić

(fæddur 29. september 1969) er austurrískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 50 leiki og skoraði 14 mörk með landsliðinu.
Kiril Metkov

(fæddur 1. febrúar 1965) er búlgarskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 9 leiki með landsliðinu.
Brian Steen Nielsen

(fæddur 28. desember 1968) er danskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 66 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Ľubomír Luhový

(fæddur 31. mars 1967) er fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 11 leiki með landsliðinu.
Julio Salinas

(fæddur 11. september 1962) er spænskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 56 leiki og skoraði 22 mörk með landsliðinu.
Henny Meijer

(fæddur 17. febrúar 1962) er hollenskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Dragiša Binić

(fæddur 21. október 1961) er serbneskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Edwin Ifeanyi

(fæddur 28. apríl 1972) er fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Nino Bule

(fæddur 19. mars 1976) er króatískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Goce Sedloski

(fæddur 10. apríl 1974) er norður-makedónskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 100 leiki og skoraði 8 mörk með landsliðinu.
Richart Báez

(fæddur 31. júlí 1973) er fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 26 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Slobodan Dubajić

(fæddur 19. febrúar 1963) er serbneskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Silvio Spann

(fæddur 21. ágúst 1981) er fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 41 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Diego Forlán

(fæddur 19. maí 1979) er úrúgvæskur fyrrum knattspyrnumaður. Forlan spilaði víða. Tímabilið 2002–03 vann hann ensku deildina með Manchester United og FA Cup 2003–04. Hann varð markahæstur í La Liga með Atletico Madrid og vann evrópudeildina með liðinu. Forlan lagði skóna á hilluna árið 2019 eftir að hafa spilað í Asíu.

Á HM 2010 var hann markahæstur. Hann spilaði 112 leiki og skoraði 36 mörk með landsliðinu.
Edith Cavell

Edith Louisa Cavell (4. desember 1865 – 12. október 1915) var bresk hjúkrunarkona. Hennar er minnst fyrir að bjarga lífum hermanna beggja hliða í fyrri heimsstyrjöldinni og fyrir að hjálpa 200 hermönnum bandamanna að sleppa frá Belgíu sem þá var hernumin af Þjóðverjum. Fyrir þennan verknað var hún handtekin og dæmd til dauða fyrir landráð af herstjórn Þjóðverja. Þrátt fyrir alþjóðlegan þrýsting á Þjóðverja til að þyrma Cavell var hún skotin til bana af þýskri aftökusveit. Aftaka hennar var fordæmd víða um heim og hafði afar neikvæð áhrif á ímynd Miðveldanna í fréttaumfjöllun.

Cavell er vel þekkt fyrir að segja að „föðurlandsást [sé] ekki nóg, ég má ekki hafa neitt hatur í hjarta mér.“ Hún var heittrúaður meðlimur ensku biskupakirkjunnar og fann sig því knúna til að hjálpa öllum sem þurftu á hjálp að halda, hvort sem þeir voru Þjóðverjar eða Bandamenn. Eftir henni er haft máltækið „Ég get ekki numið staðar á meðan lífum þarf að bjarga.“ Enska biskupakirkjan hyllir hana árlega sem dýrling þann 12. október.

Cavell, sem var fjörutíu og níu ára þegar hún var skotin, var þegar velkunn í Belgíu sem frumkvöðull í nútímahjúkrunarfræði.
Gísli á Uppsölum

Gísli á Uppsölum, skírður Gísli Oktavíus Gíslason (f. 29.október 1907 - d. 31.desember 1986) var bóndi og einbúi í Selárdal á Vestfjörðum.

Gísli átti þrjá bræður og á einum tímapunkti lifðu þeir allir saman ásamt móður þeirra Gíslínu að Uppsölum. Gíslína dó árið 1950 . Faðir Gísla hét Gísli Sveinbjörnsson og dó árið 1916.

Hann varð þjóðþekktur þegar Ómar Ragnarsson sótti hann heim í Stikluþætti sem var frumsýndur hjá Ríkissjónvarpinu á jóladagskvöldi árið 1981. Þá fékk Stikluþáttur Ómars misgóð viðbrögð. Sumir voru á því máli að búskaparhættir hans gæfu innsýn inn í fortíðina á meðan aðrir gagnrýndu þáttinn. Meðal gagnrýnenda var Þorbjörn Broddason, prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands sem skrifaði: „Ómar hefur gert mikið og á heiður og aðdáun skilið fyrir sitt lífsverk en ég hef alltaf litið á þennan þátt hans um Gísla sem hans versta axarskaft. Þarna er maður sem er hreinlega fatlaður, utanveltu og veit ekkert hvaðan á sig stendur veðrið. Þá kemur allt í einu einhver maður að sunnan með græjur og eltir hann um túnið og hann hrökklaðist undan honum eins og sært dýr. Mér fannst þetta óskaplega sorglegt, var misboðið og var alveg gáttaður þegar ég sá undirtektir fólks. Að það væri að hrífast af þessu.“

Þá er það ekki ljóst hvor það var Gísli sem einangraði sig frá samfélaginu eða hvort honum var útskúfað fyrir að vera öðruvísi. Það er hinsvegar vitað að hann var oft einmanna og var ekki ánægður með þær aðstæður sem hann lifði við.
Vatnamynta

Mentha aquatica (Vatnamynta; syn. "Mentha hirsuta" Huds.) er fjölær blómstrandi jurt í Varablómaætt. Hún vex á rökum stöðum og vex í mestallri Evrópu, norðvestur Afríku og suðvestur Asíu.

Lýsing.

Vatnamynta er jurtkenndur, skriðull fjölæringur sem verður að 90 sm hár. Stönglarnir eru ferhyrndir í þversniði, grænir eða purpuralitir og ýmist hærð eða nær alveg hárlaus. Blöðin eru egg til egg-lensulaga, 2 til 6 sm löng og 1 til 4 sm breið, græn (stundum purpuralit), gagnstæð, tennt, og geta verið frá því aðvera nær hárlaus til að vera loðin. Blóm vatnamyntu eru smá, þétt saman, purpuralit til bleikr. Vatnamynta er frjóvguð af mörgum skordýrategundum, og er einmitt ekki sérhæfð í frjóvgun, en breiðist einnig út með rótarskotum. Allir hlutar plöntunnar hafa greinilega myntulykt. Afbrigðið "Mentha aquatica var. litoralis" er ættað frá svæðum í Svíþjóð og Finnlandi nálægt Eystrasalti. Það er ógreint, hárlaust, með mjórri blöð og ljósari blómI.

Útbreiðsla og búsvæði.

Vatnamynta er upprunaleg í mestallri Evrópu, norður Afríku og vestur Asíu. Hún er innflutt í norður og suður Ameríku, Ástralíu og sumum Atlantshafseyjum.

Á Íslandi hefur hún fundist á þremur stöðum og er að líkindum af þýskum uppruna.
Francisco I. Madero

Francisco Ignacio Madero González (30. október 1873 – 22. febrúar 1913) var mexíkóskur stjórnmálamaður, rithöfundur og byltingarmaður sem var 33. forseti Mexíkó, frá árinu 1911 þar til hann var drepinn árið 1913. Hann talaði fyrir samfélagsréttlæti og lýðræði. Madero er einna helst þekktur fyrir að bjóða sig fram á móti einræðisherranum Porfirio Díaz í forsetakosningum árið 1910 og fyrir að vera einn af forsprökkum mexíkósku byltingarinnar.

Madero fæddist inn í moldríka landeignarfjölskyldu í norðurhluta Mexíkó. Hann var óvenjulegur stjórnmálamaður sem hafði aldrei gegnt embætti áður en hann bauð sig fram til forseta árið 1910. Í bók sem hann gaf út árið 1908 hvatti Madero kjósendur til að koma í veg fyrir að Porfirio Díaz yrði endurkjörinn í sjötta sinn, sem Madero taldi andlýðræðislegt. Hugsjón hans var sú að Mexíkó yrði lýðræðislegra á tuttugustu öldinni án þess að rígur þyrfti að myndast milli samfélagsstétta. Í því skyni fjármagnaði hann Andendurkjörsflokkinn (sem seinna varð Framsóknarstjórnarskrárflokkurinn) og hvatti Mexíkana til þess að rísa upp gegn Díaz, sem þeir gerðu í byrjun byltingarinnar 1910.

Mótkjör Madero gegn Díaz var stutt víða um Mexíkó því hann þótti sjálfstæður bæði fjárhagslega og hugmyndafræðilega og hugrakkur fyrir að skora Díaz á hólm. Hann var handtekinn stuttu eftir að flokkur hans tilkynnti að hann yrði framjóðandi þeirra en slapp stuttu seinna úr fangelsi og hvatti til uppreisnar með San Luis Potosí-áætluninni í Bandaríkjunum. Þetta er talið marka upphaf mexíkósku byltingarinnar.

Eftir að Díaz sagði af sér þann 25. maí 1911 með undirritun sáttmála í Ciudad Juárez varð Madero valdamesti stjórnmálaleiðtogi landsins. „Maderistar,“ fylgismenn Madero, kölluðu hann „caudillo de la Revolción“ (leiðtoga byltingarinnar). Hann var kjörinn forseti þann 15. október 1911 með nærri því 90% atkvæða. Hann sór forsetaeiðinn þann 6. nóvember 1911 og varð þá einn yngsti forseti Mexíkó, þá 38 ára að aldri. Þrátt fyrir að vera mjög vinsæll meðal almennings mætti ríkisstjórn Madero fljótt mótstöðu bæði á meðal róttækustu byltingarmannanna og stuðningsmanna gömlu stjórnarinnar.

Í febrúar 1913 var framið valdarán í Mexíkóborg undir stjórn Victoriano Huerta hershöfðingja. Madero var handtekinn og stuttu síðar tekinn af lífi ásamt varaforseta sínum, José María Pino Suárez þann 22. febrúar 1913 eftir það sem kallað hefur verið „grátlegu dagarnir tíu“ (la Decena Trágica). Dauði Madero og Pino Suárez leiddi til bakslags allrar þjóðarinnar sem leiddi til þess að einræðisstjórn Huerta féll aðeins sautján mánuðum síðar. Ný stjórnarskrá var samþykkt árið 1917 af „maderistanum“ Venustiano Carranza forseta.