arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Campanula albanica

Campanula albanica er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Balkanskaga.
Sýslur í Hawaii

Sýslur í Hawaii eru 5 talsins.
Kards

Kards er íslenskur tölvuleikur sem er hannaður og þróaður af íslenska fyrirtækinu 1939 Games. Leikurinn var fáanlegur í opinni prufuútgáfu 12. apríl 2019 en var formlega gefinn út á leikjaveitunni Steam þann 15. apríl 2020. Sögusvið leiksins er síðari heimsstyrjöldin og tilheyrir hann svokölluðum “Digital Collectible Card Games” sem útlistast á íslensku sem stafrænn safnkortaleikur.
Campanula stricta

Campanula stricta er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Tyrklandi til Íran.
Thomas Madsen-Mygdal

Thomas Madsen-Mygdal (24. desember 1876 – 23. febrúar 1942) var danskur stjórnmálamaður sem gegndi embætti sem forsætisráðherra Danmerkur frá 1926 til 1929.

Ævi og ferill.

Thomas Madsen-Mygdal fæddist í Hjørring á Jótlandi, sonur stjórnmálamanns og landsþingsmanns úr Radikale Venstre. Hann lauk kennaraprófi og menntaði sig því næst sem búfræðingur og stýrði um árabil landbúnaðarskóla á Fjóni.

Á yngri árum var hann virkur í Radikale ventre en sagði skilið við flokkinn og gekk til liðs við Venstre vegna ágreinings um skipulags- og landbúnaðarmál. Hann gegndi embætti landbúnaðarráðherra í ríkisstjórnum Niels Neergaard á árunum 1920-24, í fyrstu sem ráðherra utan þings en á árinu 1920 var hann kjörinn á landsþingið.

Eftir að borgaralegu flokkarnir komu sér saman um að fella ríkisstjórn Thorvalds Stauning og Jafnaðarmannaflokksins árið 1926 mynduðu Venstre og Íhaldssami þjóðarflokkurinn nýja ríkisstjórn undir forystu Madsen-Mygdal sem jafnframt gegndi embætti landbúnaðarráðherra.

Í efnahagsmálum aðhylltist Madsen-Mygdal frjálshyggju og var kunnur fyrir ummæli sín: "„Það sem ekki fær staðið á að falla“" (danska: "„Lad falde hvad ej kan stå“"). Jafnframt hvatti hann til mikils niðurskurðar í ríkisfjármálum, sem varð stjórn hans að lokum að falli. Jafnaðarmönnum tókst að fylkja alþýðunni um andstöðu við sparnaðarstefnuna og Íhaldssami þjóðarflokkurinn gat ekki sætt sig við niðurskurð til danska hersins, sem leiddi til stjórnarslita árið 1929 eftir að fjárlögin voru felld í þinginu.

Við tók löng valdaseta Jafnaðarmanna og þverrandi pólitísk áhrif Venstre. Flokkurinn reyndi að bregðast við með því að breyta skipulagi sínu og taka upp embætti formanns. Varð Madsen-Mygdal því fyrsti formaður flokksins og sat frá 1929-41, en þá hvarf hann úr forystusveit Venstre þar sem ótti hans við Sovétríkin olli því að hann þótti óþarflega hallur undir Þjóðverja. Hann lést ári síðar.
SK Sturm Graz

Sportklub Sturm Graz er austurrískt knattspyrnufélag félagið var stofnað árið 1911. Árið 2014 féll það úr leik í 2. umferð Evrópukeppni félagsliða eftir tap gegn Breiðabliki.
BFC Daugavpils

BFC Daugavpil er Lettneskt knattspyrnufélag með aðsetur í Jelgava. Þeir spila heimaleiki sína á Celtnieks stadions.
Fáni Tjad

Fáni Tjad samanstendur af þremur lóðréttum borðum í bláum, gulum og rauðum.

Í grunninn tekur fáninn mið af þeim franska enda landið frönsk nýlenda, en með hinum pan-afrísku litum.

Hæð á móti breidd er 2:3.

Blár táknar himininn, vatnið og vonina. Gulur vísar til eyðimerkurinnar.

Rauði liturinn táknar blóðið sem var spilt í fráskilnaðarstríðinu móti Frakklandi.

Fáni Rúmeníu er næstum nákvæmlega eins en blái liturinn er örlítið ljósari í þeim rúmenska.
Marcus Rashford

Marcus Rashford (fæddur 31. október 1997) er enskur knattspyrnumaður sem spilar með Manchester United og enska landsliðinu.

Rashford hefur spilað með United síðan hann var 7 ára. Hann skoraði fyrsta mark sitt með aðalliðinu árið 2016 í evrópudeildinni árið 2016 gegn Midtjylland og skoraði alls 2 mörk í leiknum. Sama ár skoraði hann í fyrsta landsleik sínum með Englandi.

Rashford hefur látið sig varða fátækt barna og hungur í Bretlandi og hlotið mikið lof fyrir. Rashford er frá Sankti Kitts og Nevis, Karíbahafseyjunum úr móðurætt.
Adige

Adige (Etsch á þýsku) er fljót norðarlega á Ítalíu.

Lengd árinnar er 410 km sem gerir hana að næstlengsta fljóti Ítalíu.

Uppruni árinnar er í 1.550 m hæð beint norður af Reschensee / Lago di Resia nálægt landamærunum við Austurríki og Sviss.

Fljótið rennur gegnum Trento og Verona og til hafs í Adríahafið lítið eitt suður af Feneyjum.

Adige er kölluð "syðri landamærin" í gamla þýska þjóðsöngnum "Das Lied der Deutschen" frá 1922 til 1991. Í dag notast aðeins 3. versið í laginu þar sem línan með "Etsch" kemur ekki fram.
Sveindís Jane Jónsdóttir

Sveindís Jane Jónsdóttir (f. 5. júní 2001) er íslensk knattspyrnukona. Hún spilar með Vfl Wolfsburg. Sveindís hóf ferilinn í heimabænum Keflavík en fór svo til Breiðabliks.

Sveindís varð meistari með Wolfsburg tímabilið 2021-2022.

Hún spilaði sinn fyrsta A-landsleik árið 2020.

Sveindís er ganísk í móðurætt.
Charleston (Vestur-Virginíu)

Charleston er höfuðborg og stærsta borg Vestur-Virginíu. Íbúar eru um 47.000 (2019) en um 200.000 á stórborgarsvæðinu.

Kolaiðnaður var mikilvægur Charleston áður.
Trichogramma minutum

Trichogramma minutum er sníkjuvespa af ættinni Trichogrammatidae. Henni var lýst af Charles Valentine Riley 1871. Tegundin var upphaflega frá mið og austurhluta Bandaríkjanna (austan við Klettafjöllin). Vestan við Klettafjöll er eins útlítandi tegund; Trichogramma platneri, en þær eru nær ófrjóar saman.Hún sækir helst í hýsla á trjám og runnum.

Hún sníkir á mörgum fiðrildategundum (og öðrum hreisturvængjum) og er mikið notuð í lífrænum vörnum, þar á meðal gegn rifsþélu.
Meloidogyne enterolobii

Meloidogyne enterolobii er tegund af þráðormum af ættinni Heteroderidae.
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band

Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band er áttunda breiðskífa Bítlanna. Platan var gefin út þann 26. maí 1967. Platan var í 27 vikur á toppi breska vinsældarlistans Record Retailer. Engar smáskífur voru gefnar út af plötunni. Platan var lauslega byggð á skáldaðri hljómsveit Stg. Pepper og er litið á hana sem þemaplötu.
1951

Árið 1951 (MCMLI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Karl Adolf Verner

Karl Adolf Verner var danskur málfræðingur sem einkum er minnst fyrir að skýra nákvæmar hvenar lokhljóðin urðu rödduð en ekki órödduð með germönsku hljóðfærslunni og er skýringin gjarnar nefnd lögmál Verners eftir honum.

Skýringu þessa setti hann fram í ritgerð sinni á þýsku, „Undantekningin á fyrstu hljóðfærslunni“ árið 1875.

Í sem stystu máli er reglan sú að arftekin víxlandi ie. áherslna hélst enn á hljóðfærsluskeiðinu (fyrstu hljóðbreytingarinnar) og olli því að -p, -k og -t rödduðust í (í rödduðu umhverfi- væntanlega er átt við með þessu að forliggjandi lokhljóð séu mjúk líkt og í bróðir) í innstöðu (með innstöðu og framstöðu er einfaldlega átt við staðsetningu hljóðsins innan orðsins, í miðstöðu merkir þannig t.d. -ð í bróðir), ef áherslan lá ekki á undanfarandi sérhljóði og urðu -g, -ð eða -z. Og á þetta að útskýra hvers vegna brater verður bróðir en ekki bróþir.
Cagliari Calcio

Cagliari Calcio, oftast þekkt sem "Cagliari", er knattspyrnufélag með aðsetur í Cagliari á Sardiníu. Þeir spila í Serie A. og leika heimaleiki sína á Sardegna Arena .
Gráygla

Gráygla (fræðiheiti "Rhyacia quadrangula") er mölfluga af ygluætt.

Útbreiðsla.

Hún er finnst á Íslandi, mið-Asíu, Pamír-fjöllum, Grænlandi (norður til Uumannaq), Kanada og Norðvestur-Bandaríkjunum.

Útlit og lifnaðarhættir.

Hún líkist mjög bergyglu (Standfussiana lucernea).
Eurois

Eurois eru mölflugur af ygluætt.

Eftirfarandi tegundir teljast til hennar samkvæmt Catalogue of Life :
Svanfríður Jónasdóttir

Svanfríður Inga Jónasdóttir (f. 10. nóvember 1951) er íslenskur kennari, fyrrverandi alþingismaður og bæjarstjóri í Dalvíkurbyggð.

Hún fæddist í Keflavík og foreldrar hennar voru Jónas Sigurbjörnsson (1928 - 1955) vélstjóri og kona hans Elín Jakobsdóttir (1932 - 1996) verkakona. Eiginmaður Svanfríðar er Jóhann Antonsson viðskiptafræðingur og á hún þrjá syni.

Ævi og störf.

Svanfríður lauk kennaraprófi frá Kennaraskóla Íslands árið 1972 og stúdentsprófi frá sama skóla ári síðar. Hún lauk diploma námi frá Kennaraháskóla Íslands árið 2004, mastersnámi í kennslufræðum frá sama skóla árið 2005 og nam hagnýta jafnréttisfræði við Háskóla Íslands árið 2014. Hún var kennari við Grunnskólann í Dalvík frá 1974-1988 og 1991-1995 og aðstoðarskólastjóri við sama skóla 1992-1993. Hún stofnaði saumaverkstæðið Gerplu á Dalvík árið 1986 og tók þátt í rekstri þess til 1988. Svanfríður var aðstoðarmaður Ólafs Ragnars Grímssonar fjármálaráðherra frá 1988-1991, var varaformaður Alþýðubandalagsins frá 1987-1989 og tók tvisvar sæti á þingi sem varaþingmaður flokksins árin 1984 og 1990. Svanfríður var bæjarfulltrúi á Dalvík frá 1982-1990 og 1994-1998.

Árið 1995 var hún kosin á þing fyrir Þjóðvaka í Norðurlandskjördæmi eystra en gekk síðar til liðs við Samfylkinguna. Hún sat á þingi til ársins 2003. Að lokinni þingmennsku tók hún þátt í uppbyggingu námsvers á Dalvík á árunum 2004-2006, var blaðamaður frá 2005-2006 og bæjarstjóri/sveitarstjóri í Dalvíkurbyggð 2006-2014. Árið 2015 stofnaði hún ráðgjafafyrirtækið Ráðrík ehf.

Svanfríður hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu fyrir störf að sveitarstjórnarmálum árið 2014.
Jordan Henderson

Jordan Brian Henderson (fæddur 17. júní 1990) er enskur knattspyrnumaður sem spilar með Liverpool og enska landsliðinu.
Welland-skipaskurðurinn

Welland skipaskurðurinn er skipaskurður í fylkinu Ontario í Kanada. Hann er 43 km langur og tengir saman tvö af vötnunum miklu Ontaríóvatn og Erievatn og tengir þannig saman tvær vatnaleiðir, St. Lawrence Seaway og Great Lakes Waterway. Welland-skipaskurðurinn gerir mögulegt fyrir stór skip að fara framhjá Níagara-fossunum. Það hafa verið byggðir fjórir skipaskurðir með þessu nafni, byrjað var á fyrsta skurðinum árið 1825. Um 3000 skip sem ferja um 40 milljónir tonna af varningi fara um Welland-skipaskurðinn á hverju ári.
Sýslur í Tennessee

Sýslur í Tennessee eru 95 talsins.
Vepsíska

Vepsíska er tungumál sem er talað í Karelíu í Rússlandi. Það tilheyrir flokki finnsk-úgrískra tungumála og er náskylt finnsku og karelísku.
Lettneska úrvalsdeildin

Lettneska úrvalsdeildin eða "Virslīga" er efsta deildin í Lettlands. Deildin var stofnuð árið 2019. Sigurvegari deildarinnar eru letneskir meistarar.

Keppnin.

9 lið keppa í deildinni. Hvert lið spilar við hvort annað tvisvar, einu sinni með heimaleik og einu sinni með útileik.

Félög 2020.

Tímabilið 2020 spila þessi lið í Lettnesku Úrvalsdeildinni.
FC Red Bull Salzburg

FC Red Bull Salzburg er austurrískt knattspyrnufélag með aðsetur í Salzburg, Wals-Siezenheim. Það spilar í austurrísku úrvalsdeildinni og heimavöllur þess heitir Red Bull Arena
Frank Shuman

Frank Shuman (23. janúar 1862 – 28. apríl 1918) var bandarískur uppfinningamaður, verkfræðingur og brautryðjandi í að nota sólarorku. Hann smíðaði hreyfla sem gengu fyrir sólarorku og er sérstaklega þekktur fyrir hreyfla sem nota sólarorku til að hita vatn til að búa til gufu.

Í Vísi árið 1912 er uppfinningu Shumans lýst svona:

“Nú hefur samt Vesturheimsmanninum Frank Shuman tekist að búa til verkfæri, sem gerir unt að breyta sólarhitanum í hreyfiafl. Hann hefur sett tilraunastöð á stofn nálægt Fíladelfíu. Með reglubundnu afturkasti sólargeislanna í dálítinn ketil sem œther er í, breytist ætherinn í gufu og er hún látin knýja vjel. Shuman fullyrðir, að auðvelt sje að framleiða þannig 10,000 hesta afl. Til þess að þetta megi vel takast, verður að koma þessu fyrir nálægt jörðu, svo vindurinn geti ekki truflað og spillt fyrir. Í þessari sólkraftarverksmiðju, sem Shuman hetur hugsað sjer eftir langvarandi tilraunir, er geislasogvjel, gufuvjel, gufuþjettivjel og ýmsar aðstoðarvjelar. Gufupípur frá ýmsum vjelum liggja saman í eina, stóra gufupípu, er gufan fer eftir inn í vjelina. Gufuvjel þessi er af alveg nýrri gerð og notar mjög litla gufu tiltölulega. Aflið frá þessari fyrstu tilraunastöð var notað til að hreyfa gufudælu af venjulegri gerð. Alt gekk mjög vel meðan sólskin var. Vjelin dældi 12,000 lítrum af vatni á 33 feta hæð á l mínútu.”
Ryðhumla

Ryðhumla (fræðiheiti: "Bombus pascuorum") er tegund af humlum, útbreidd um Evrópu og Norður-Asíu.

Hún er áþekk rauðhumlu nema að afturendinn er ryðrauður eins og frambolurinn, en ekki hvítur eins og hjá rauðhumlu. Eins og garðhumla, þá er hún með langa tungu.

Hún fannst fyrst 2010 á Íslandi, en er talin hafa komið fyrr.
Brendan Rodgers

Brendan Rodgers (fæddur 26. janúar árið 1973) er norðurírskur knattspyrnustjóri og fyrrverandi leikmaður.

Síðan í febrúar árið 2019 hefur hann verið stjóri hjá enska Premier League liðinu Leicester City F.C..
Jónas Sigurðsson

Jónas Sigurðsson eða Jónas Sig (fæddur 1974) er íslenskur tónlistarmaður. Hann kemur fram sem sólólistamaður og með hljómsveit sinni Ritvélar Framtíðarinnar

Jónas öðlaðist fyrst frægð með fyrri hljómsveit sinni "Sólstrandargæjarnir" sem gáfu út lagið ,Rangur maður" á 10. áratug 20. aldar. Eftir að sú hljómsveit liðaðist í sundur hélt Jónas til Danmerkur þar sme hann vann fyrir Microsoft. Hann sneri aftur árið 2007 til Íslands og hóf tónlistarferil.

Ritvélar Framtíðarinnar:
Bombus bohemicus

Bombus bohemicus er tegund af humlum, útbreidd um Evrópu.

Hún sníkir á B. lucorum "(Húshumla)", og líklega einnig á "B. cryptarum", og Bombus terrestris "(Jarðhumla)".

Hún er svört með eina eða tvær gular rendur og hvít aftast. Drottningar eru 15 - 20 mm langar.
Rio Ferdinand

Rio Gavin Ferdinand oftast kallaður, "Rio Ferndinand" (fæddur 18. september 1974) er enskur fyrverandi knattspyrnumaður. Hann lék sem bakvörður en hefur nú lagt knattspyrnuskóna á hilluna. Hann spilaði með mörgum liðum, enn er þekktastur fyrir afrek sín, sem leikmaður Manchester Unitedog Leeds United. Hann lék einnig 81 landsleiki fyrir enska karlalandsliðið í knattspyrnu og skoraði 3 mörk.
Roger Taylor

Roger Meddows Taylor (fæddur 26. júlí 1949) er breskur tónlistamaður, söngvari, lagasmiður og fjölhljóðfæraleikari, best þekktur sem trommarinn úr rokkhljómsveitinni Queen. Sem trommari vakti Roger athygli snemma á ferli sínum fyrir sitt sérstaka hljóð. Hann var kosinn áttundi besti trommari í sögu klassísks rokks í könnun sem haldin var af Planet Rock árið 2005.

Sem lagasmiður lagði Taylor til lög í plötur Queen frá upphafi og samdi að minnsta kosti eitt lag á hverri plötu. Hann söng oft aðalrödd á sínum eigin lögum. Hann skrifaði eða skrifaði ásamt öðrum þrjú lög sem komust í fyrsta sæti á vinsældarlistum í Bretlandi („These Are The Days of Our Lives“, „Innuendo“ og „Under Pressure“) ásamt fimm öðrum vinsælum lögum („Radio Ga Ga“, „A Kind of Magic“, „Heaven for Everyone“, „Breakthru“, og „The Invisible Man“).

Hann hefur unnið með tónlistarmönnum á borð við Eric Clapton, Roger Waters, Roger Daltrey, Robert Plant, Phil Collins, Genesis, Jimmy Nail, Kansas, Elton John, Gary Numan, Shakin' Stevens, Foo Fighters, Al Stewart, Steve Vai, Toshiki, Cyndi Almouzni og Bon Jovi. Sem framleiðandi hefur hann framleitt plötur með Virginia Wolf, Jimmy Nail og Magnum.

Auk vinnu hans sem trommari er Taylor vel þekktur fyrir falsettu raddsvið sitt. Hann spilaði stundum á hljómborð, gítar og bassa í sínum eigin lögum. Á níunda áratugnum stofnaði hann hljómsveit sem hann starfaði í samhliða Queen, the Cross. Þar var hann aðalsöngvari og gítarleikari.
David James

David James (fæddur 1. ágúst 1970) er enskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann lék sem markvörður en hefur nú lagt knattspyrnuskóna á hilluna. Hann spilaði með mörgum liðum m.a Liverpool, Aston Villa, West Ham og Portsmouth og ÍBV. Hann lék einnig 81 landsleiki fyrir enska karlalandsliðið í knattspyrnu og skoraði 3 mörk. Hann er fjórði leikjahæsti leikmaðurinn í sögu ensku úrvalsdeildarinnar. Hann starfar nú sem sérfræðingur hjá BT Sport í Englandi.
Michel Platini

Michel François Platini (fæddur 21. júní 1955 í Jœuf) er franskur fyrrverandi knattspyrnumaður og þjálfari. Hann spilaði lengsta hlutan af ferlinum með Juventus. Hann vann Ballon d'Or þrisvar: 1983, 1984 og 1985. Árið 1984 vann Michel Platini EM með franska landsliðinu. Platini varð forseti Evrópska knattspyrnusambandsins (UEFA) frá 2007 til 2016. Hann var eftirmaður Lennart Johansson. Platini var rekinn frá sambandinu vegna hagsmunaárekstra í starfi.
Guizhou

Guizhou (eða Kweichow) "(kínverska: "贵州"; rómönskun: Guìzhōu)" er landlukt fjallahérað í suðvestur-Kína. Það liggur við austurenda Yungui hásléttunnar og er hálent í vestri og miðju. Héraðið á mörk að sjálfstjórnarsvæðinu Guangxi í suðri, Yunnan í vestri, Sichuan í norðvestri, risaborginni Chongqing í norðri og Hunan héraði í austri.

Íbúar höfuðborgarinnar Guiyang sem liggur í miðhluta Guizhou héraðs voru árið 2016 um 4,7 milljónir.

Samkvæmt manntali Kína sem framkvæmt var árið 2020, bjuggu 38,6 milljónir í Guizhou héraði.

Lýðfræðilega séð er það eitt fjölbreyttasta hérað Kína. Minnihlutahópar telja meira en 37 prósent íbúanna, þar á meðal af þjóðarbrotum Miao, Bouyei, Dong, Tujia og Yi sem tala tungumál frábrugðin kínversku. Eitt helsta tungumálið í Guizhou er afbrigði af mandarín tungumálinu.

Dian-konungsdæmið, sem byggði núverandi landsvæði Guizhou, var innlimað af Han-ættinni árið 106 f.Kr. Guizhou var síðan formlega gert að héraði árið 1413 á valdatíma Ming-ættarinnar.

Ólíkt mörgum öðrum héruðum Kína hefur Guizhou ekki notið verulegs ávinnings af efnahagsumbótum síðari ára. Héraðið er þó ríkt af náttúrulegum, menningarlegum og umhverfislegum auðlindum. Skógrækt, orku- og námuvinnsla er mikilvægur hluti af efnahag héraðsins. En þrátt fyrir það er Guizhou álitið fremur fátækt og efnahagslega vanþróað hérað. Kínversk stjórnvöld hafa horft til Guizhou til að þróa gagnaver.
Detroit Red Wings

Detroit Red Wings er íshokkí lið frá Detroit í Bandaríkjunum. Liðið leikur í National Hockey League.
Sam Allardyce

Sam Allardyce (f. 19. október 1954 í Dudley, í Englandi) er enskur knattspyrnustjóri og fyrrverandi knattspyrnumaður.

Síðan 16. desember 2020 hefur hann verið knattspyrnustjóri hjá enska Premier League liðinu West Bromwich Albion.
Fylkisstjórakosningar í Bandaríkjunum 2020

Fylkisstjórakosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 3. nóvember árið 2020.

Montana.

Steve Bullock sitjandi fylkisstjóri (D) gat ekki boðið sig fram til endurkjörs vegna kjörtímamarka.

Utah.

Gary Herbert sitjandi fylkisstjóri (R) fór á eftirlaun.
Bombus sporadicus

Bombus sporadicus er tegund af humlum, útbreidd í N-Evrópu. Hún finnst einnig í Xinjiang í Kína.
Jannik Vestergaard

Jannik Vestergaard (fæddur 3. ágúst árið 1992) er danskur knattspyrnumaður. Hann leikur með enska úrvalsdeildarfélaginu Leicester og danska landsliðinu. Vestergaard er 199 cm á hæð .
Barnasáttmáli Sameinuðu þjóðanna

Sáttmáli Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins er alþjóðlegur sáttmáli sem tryggir börnum innan lögsögu aðildarríkjanna tiltekin mannréttindi sem kveðið er á um í texta samningsins. Samningurinn var samþykktur af allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna þann 20. nóvember árið 1989.

Ísland undirritaði sáttmálann þann 26. janúar árið 1990 og fullgilti hann þann 28. október 1992. Sáttmálinn var síðan lögfestur af Alþingi árið 2013 með lögum 19/2013 um samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins.

Barnaréttarnefnd Sameinuðu þjóðanna, sem hefur höfuðstöðvar í Genf, hefur eftirlit með framkvæmd samningsins. Aðildarríkjum ber að veita nefndinni reglulegar skýrslur um framkvæmd sáttmálans sem nefndin fer síðan yfir og aflar frekari upplýsinga um frammistöðu viðkomandi ríkis. Upplýsinga er meðal annars aflað frá óháðum félaga- og mannréttindasamtökum. Umboðsmaður barna sendir Barnaréttarnefndinni skýrslu fyrir hönd Íslands.
Olíuleirsteinn

Olíuleirsteinn og olíusandur (e. Oil shale) eru fínkornað setberg sem inniheldur lífrænt efni í formi kerógens. Kerógen er vaxkennt og vetniskolefnaríkt efni sem er talið vera forveri jarðolíu. Hafi olíuleirsteinn eða olíusandur þessi lífrænum efnasamböndum í nægu magni er hægt er að framleiða fljótandi kolvetni, það er jarðefnaeldsneyti.

Stundum er hægt er að brenna olíuleirstein eða olíusand beint. Einnig er hægt að framleiða óhefðbundna olíu úr brotum úr olíuleirsteini eða olíusandi með hitasundrun (e. pyrolysis), vetnun (e. hydrogenation) eða hitauppstreymi, þannig að olían seyti úr honum. Við hitasundrun er bergið eða sandurinn hitaður yfir 300 °C án súrefnis.

Ef mikið olíumagn er að finna í olíuleirstein (stundum nefnt leirflöguberg, bikflögusteinn, olíuflögusteinn, jarðbik eða tjörusandsteinn) getur verið hagkvæmt nýta hann. Það fer þó eftir hráolíuverði.
Bombus humilis

Bombus humilis er tegund af humlum. Hún er útbreidd í Evrasíu.

Lýsing.

Hún er rauðbrún á baki og fyrstu liðum afturbols, restin af búknum er svartur með mjóum hvítum röndum. Litur er þó nokkuð breytilegur eftir svæðum. Tungan er löng.

Drottningar eru 16–18 mm langar (30–32 mm vænghaf), þernur eru 9–15 mm (20–28 mm vænghaf) og druntar eru 12–14 mm (23–27 mm).
Aron Leví Beck

Aron Leví Beck (f. 23. ágúst 1989) er íslenskur stjórnmálamaður sem hefur verið borgarfulltrúi Samfylkingarinnar frá 2019 og þar áður varaborgarfulltrúi frá 2018. Hann er að auki byggingafræðingur og myndlistarmaður.
Sahrawi-lýðveldið

Sahrawi-lýðveldið (arabíska: ‎الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية "al-Jumhūrīyah al-'Arabīyah aṣ-Ṣaḥrāwīyah ad-Dīmuqrāṭīyah"; spænska: "República Árabe Saharaui Democrática") er land sem nýtur viðurkenningar víða um heim og gerir tilkall til Vestur-Sahara, en ræður í reynd aðeins yfir um fimmtungi landsins austast. Marokkó hefur lagt undir sig meirihluta svæðisins frá 1979. Frá 1884 til 1975 var landið spænska nýlendan Spænska Sahara. Sahrawi-lýðveldið er annað tveggja Afríkulanda þar sem spænska er töluð að ráði. Hitt er Miðbaugs-Gínea.

Sjálfstæðishreyfingin Polisario lýsti yfir stofnun sjálfstæðs lýðveldis í Bir Lehlou 27. febrúar 1976. Samtökin ráða nú yfir um 20-25% þess landsvæðis sem þau gera tilkall til. Þau kalla landið sem þau stjórna „frelsuðu landsvæðin“ eða „Frísvæðið“. Marokkó kallar landið í Vestur-Sahara sem það ræður yfir „Suðurhéruðin“. Polisario lítur svo á að þau héruð séu hernumin. Yfirlýst höfuðborg Sahrawi-lýðveldisins er fyrrum höfuðborg nýlendunnar, El Aaiún en tímabundin höfuðborg var flutt frá Bir Lehlou til Tifariti árið 2008. Raunverulegt stjórnarsetur Sahrawi-lýðveldisins er í flóttamannabúðum við Tindouf í Alsír.

Sahrawi-lýðveldið á formlegum samskiptum við um 30 ríki og er fullgildur meðlimur Afríkusambandsins.

Heiti.

Orðið "Sahrawi" kemur úr arabísku "Ṣaḥrāwī" صحراوي og merkir „eyðimerkurbúi“. "Ṣaḥrāwī" صحراوي er aftur dregið af arabíska orðinu "Ṣaḥrā"' (صحراء) sem þýðir „eyðimörk“.

Saga.

Staða Vestur-Sahara var umdeild löngu áður en Spánverjar drógu sig þaðan. Marokkó og Máritanía gerðu bæði tilkall til svæðisins, auk þess sem sjálfstæðishreyfingin Polisario barðist fyrir sjálfstæði þess. Í kjölfar Grænu göngunnar í Marokkó 4. nóvember 1975 gerðu Spánn, Marokkó og Máritanía Madrídarsáttmálann, þar sem Spánverjar hugðust hverfa alveg frá landinu og því yrði síðan skipt milli Marokkó og Máritaníu. Sex dögum síðar lést einræðisherra Spánar, Francisco Franco, og samningurinn var aldrei lögfestur á Spáni. Marokkó og Máritanía innlimuðu engu að síður landsvæðið. Í febrúar 1976 tilkynnti spænska stjórnin Sameinuðu þjóðunum að Spánn hefði dregið sig að fullu frá Vestur-Sahara. Hvorki Marokkó né Máritanía nuðu alþjóðlegs stuðnings í því að leggja svæðið undir sig og Polisario hóf vopnaða baráttu gegn þeim. Sameinuðu þjóðirnar líta svo á að Polisario sé lögmæt stjórn landsvæðisins í umboði íbúa þess.

Daginn eftir yfirlýsingu Spánar hjá Sameinuðu þjóðunum lýsti Polisario yfir stofnun sjálfstæðs lýðveldis. Yfirlýsingin kom frá útlagastjórn í Bir Lehlou þar sem Marokkó hafði tekið við stjórnartaumunum í gömlu höfuðborginni, El-Aaiún, frá Spánverjum. Máritanía dró sig út úr átökum í Vestur-Sahara og viðurkenndi stjórn Polisario árið 1979. Árið 1991 sömdu Marokkó og Polisario um vopnahlé gegn því að haldin yrði þjóðaratkvæðagreiðsla um framtíð Vestur-Sahara. Sú þjóðaratkvæðagreiðsla hefur enn ekki farið fram vegna deilna um það hverjir megi kjósa. Polisario hélt yfirráðum yfir Bir Lehlou þar til árið 2008 að tímabundna höfuðborgin var flutt til Tifariti. Dagleg stjórn lýðveldisins fer fram í flóttamannabúðum Sahrawa í Tindouf-héraði í Alsír.