arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
18. apríl

18. apríl er 108. dagur ársins (109. á hlaupári) samkvæmt gregoríanska tímatalinu. 257 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
Landbrot

Landbrot er sveit í Vestur-Skaftafellssýslu og afmarkast að norðan af Skaftá, sem fellur til austurs sunnan við Síðuheiðar. Vesturmörk má kenna við Eldvatn og austurmörk við Landbrotsvötn, þótt allt sé það vatn ættað úr Skaftá.

Segja má, að bæirnir standi á síðustu öldum í hálfhring á brún hrauns, sem talið er runnið úr Eldgjá niður hjá Skaftárdal. Lengi mynduðu Landbrot og Síðubæir vestan við Geirlandsá í sameiningu Kirkjubæjarhrepp, en það svæði var áður hluti af Kleifahreppi. Allir bæir á Síðu og í Landbroti mynduðu hins vegar sókn, sem á mismunandi tímum var ýmist kennd við Kirkjubæjarklaustur eða Prestsbakka.

Landslag.

Eins og nafn sveitarinnar bendir til, hefur landslag ekki alltaf verið með sama móti, því að hraun og vötn hafa rúskað í henni. Sem hlýtur að hafa verið lengi, því að byggð þessi er þegar kölluð Landbrot í 149. kafla Brennu-Njáls sögu.

Hinir svokölluðu Landbrotshólar einkenna landslagið víða. Þeir eru úr gjalli og kallast gervigígar. Sumir þeirra eru holir að innan og hafa jafnvel verið notaðir sem fjárbyrgi. Þeir hafa verið rannsakaðir með tilliti til aldurs.
Bjarni Marteinsson

Bjarni Marteinsson (d. fyrir 1488), kallaður Hákarla-Bjarni, var íslenskur höfðingi á 15. öld, bóndi á Ketilsstöðum á Völlum og síðar á Eiðum.

Bjarni var sonur Marteins Gamlasonar, sýslumanns á Ketilsstöðum, og konu hans Rannveigar Sturludóttur. Hann tók við búi á Ketilsstöðum eftir föður sinn en árið 1465 kvæntist hann Ragnheiði, dóttur Þorvarðar Loftssonar á Möðruvöllum, sem þá var löngu látinn, og Margrétar Vigfúsdóttur. Gifti Margrét dætur sínar þrjár samtímis og hélt brúðkaupsveislu þeirra á Möðruvöllum. Þorvarður hafði átt Eiða og eignir sem þeirri jörð fylgdu og fékk Bjarni þær með konu sinni. Þau fluttu fljótlega þangað og höfðu þar mikið bú.

Jafnframt búskapnum stundaði Bjarni útgerð. Sagt er að hann hafi verið með hákarlaútgerð i Bjarnarey og fengið viðurnefni sitt af því að hann - eða menn hans - hafi að jafnaði veitt 100 hákarla á hverju vori. Fiskiútgerð hafði Bjarni á Eiðabjargi, skammt frá Höfn í Borgarfirði eystra.

Bjarni bjó á Eiðum í um tvo áratugi og auðgaðist vel. Þau hjónin áttu þrjár dætur og þrjá syni. Á meðal barna þeirra má nefna Ragnhildi, konu Björns Guðnasonar sýslumanns í Ögri, Þorvarð, sem bjó fyrst á Eiðum eftir föður sinn og síðan í Njarðvík eystra, og Erlend sýslumann á Ketilsstöðum sem Englendingar drápu einhverntíma á öðrum eða þriðja áratug 16. aldar, að sögn með því að setja hann í gaddatunnu.
Harry Martinson

Harry Martinson (6. maí 1904, Jämshög – 11. febrúar 1978, Stokkhólmi) var sænskur rithöfundur, pistla- og ferðasöguhöfundur og ljóðskáld. Hans er helst minnst fyrir ljóð sín í heimalandi sínu, enda með dáðustu ljóðskálda Svíþjóðar á 20. öld. Harry var meðlimur í Sænsku akademíunni ("Svenska Akademien") frá 1949 þar til hann dó. Hann hlaut Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 1974 ásamt samlanda sínum Eyvind Johnson.
Ásröður (landnámsmaður)

Ásröður var fyrsti bóndinn á Ketilsstöðum á Völlum og telst í hópi landnámsmanna þótt hann kæmi ekki að ónumdu landi þar, heldur fékk hann öll lönd austan Lagarfljóts, milli Gilsár og Eyvindarár, í heimanmund með konu sinni, Ásvöru Herjólfsdóttur, dóttur Herjólfs Þorgeirssonar, sem nam Heydalalönd. Eftir að faðir hennar dó hafði móðir hennar gifst bróður hans, Brynjólfi gamla, landnámsmanns í Fljótsdal og á Völlum, og réð hann giftingu Ásvarar og fékk henni heimanmund.

Landnámabók getur ekki um ætt Ásröðar en sonur þeirra Ásvarar var Þorvaldur holbarki. Dætur Holbarka voru Þórunn, kona Þorbjarnar Graut-Atlasonar, og Ástríður, formóðir Kolskeggs fróða, helsta heimildarmanns höfundar Landnámabókar um landnám í Austfirðingafjórðungi, og Finns Hallssonar lögsögumanns.

Þjóðsögur segja að Ásröður hafi verið heygður í Rauðshaugi, á hálsinum milli Valla og Eyvindarárdals.
Bill O'Reilly

Bill O'Reilly (f. 10. september 1949) er bandarískur fyrrum fjölmiðlamaður og þáttastjórnandi sem var með sinn eigin þátt á sjónvarpsfréttastöðinni Fox News. Þátturinn hét The O'Reilly Factor en hann var í loftinu alla virka daga síðan 1996 og sneri að beinskeyttum og ögrandi pólitískum umræðum. Í þættinum var svokallað „No Spin Zone“ en það átti að vera svæði þar sem aðeins var talað um staðreyndir og ekkert reynt að fegra hlutina né tala í kringum þá. O'Reilly er einnig rithöfundur en hann hefur skrifað bækur út frá þættinum, þær þekktustu eru The O'Reilly Factor og . Báðar hafa þær náð fyrsta sæti á metsölulista "The New York Times".

Ferillinn.

Bill O'Reilly er fæddur og uppalinn á Long Island í New York fylki, hann stundaði nám við Marist-háskólann í Poughkeepsie í New York og útskrifaðist þaðan með gráðu í sagnfræði. Eftir það fór hann í Boston University og aflaði sér meistaragráðu í fjölmiðlafræði með áherslu á útsendingar svo sem sjónvarp og útvarp. Sjónvarpsferill hans hófst í Scranton í Pennsylvaníu með viðkomu, meðal annars, í Dallas, Oregon, Hartford og Boston. Árið 1980 stjórnaði hann eigin þætti á WCBS sjónvarpsstöðinni í New York og ekki löngu eftir það starfaði hann sem fréttaritari fyrir CBS á stríðshrjáðum svæðum í El Salvador og á Falklandseyjum. Hann fór að vekja meiri athygli á seinni hluta 9. áratugarins sem fréttaritari fyrir Worlds News Tonight á ABC fréttastofunni og einnig sem fréttaflytjandi í Inside Edition. Eftir aðeins þrjár vikur í þættinum tók hann við sem stjórnandi næstu sex árin, á þessum árum fékk þátturinn metáhorf. Árið 1995 hætti O'Reilly sem þáttastjórnandi til að nema meistarafræði í stjórnsýslu við Harvard-háskóla og eftir útskriftina var honum boðinn sinn eigin þáttur hjá Fox fréttastofunni. Hann greip tækifærið og þannig varð The O'Reilly Factor til.

Árið 2017 var O'Reilly rekinn frá Fox vegna þess að samstarfskonur hans sökuðu hann um kynferðislegt ofbeldi gegn sér.

Umdeildur.

Bill O'Reilly er umdeildur í Bandaríkjunum fyrir sterkar skoðanir sínar. Nýjasta dæmið er þegar hann var gestur í spjallþættinum The View og yfirlýsingar hans urðu til þess að tveir af þáttastjórnendunum gengu út. Umræðuefnið var moskan sem byggja á nærri þar sem Tvíburaturnarnir féllu í hryðjuverkaárásinni 11. september 2001, O'Reilly sagði að þar sem það hefðu verið múslimar sem urðu fjölda bandarískra borgara að bana þann dag ætti ekki að reisa mosku á þessum stað, það væri einfaldlega óviðeigandi. Joy Behar og Whoopi Goldberg var nóg boðið þegar þær heyrðu þetta og gengu því út. O'Reilly hefur verið sakaður um að láta sprengjur líkt og þessar falla til þess að vekja athygli á sér og selja fleiri bækur en það er ljóst að hann er óhræddur við að láta skoðanir sínar í ljós þó að þær séu umdeildar.
Magnús Kjartansson (tónlistarmaður)

Magnús Jón Kjartansson (f. 6. júlí 1951) er íslenskur tónlistarmaður.

Magnús ólst upp í Keflavík. Foreldrar hans voru Kjartan Henry Finnbogason (1928 – 2005) og kona hans, Gauja Guðrún Magnúsdóttir (1931-2017). Magnús stundaði tónlistarnám í Tónlistarskóla Keflavíkur og Tónlistarskólanum í Reykjavík og hjá Herbert H. Ágústssyni og Ragnari Björnssyni. Frá árinu 1966 hefur Magnús verið tónlistarmaður að aðalstarfi. Hann hefur leikið með mörgum hljómsveitum (aðallega á hljómborð, píanó og trompet), verið útsetjari og upptökustjóri og samið eigin tónlist. Hann hefur starfað mikið að málefnum FTT og STEF og verið formaður í báðum félögunum.

Magnús gekk 28. febrúar 1971 að eiga Sigríði Kolbrúnu Oddsdóttur (f. 1951). Þau áttu frá 1980 heima í Hafnarfirði. Magnús starfaði um tíma að bæjarmálum þar.
Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)

Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R) er listi íslenskra ríkisborgara sem buðu sig fram til stjórnlagaþings, í stafrófsröð frá Í til R. Í heildina buðu um 500 manns sig fram til stjórnlagaþings. Eftirfarandi listi er opinber og aðeins hluti hans er birtur í þessari grein. Aðrir frambjóðendur til stjórnlagaþings eru á frambjóðendalistanum frá A-I og frambjóðendalistanum frá S-Ö.
Símadeild kvenna í knattspyrnu 2001

Árið 2001 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir merkjum styrktaraðilans Símans.

Staðan í deildinni.

"Staðan fyrir 14. umferð, 2. september 2001".

Töfluyfirlit.

"Heimaliðið er vinstra megin".

Aukakeppni 1. deild.

"13. og 15. september 2001".
Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007

Árið 2007 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn.

Staðan í deildinni.

"Staðan fyrir 18. umferð, 17. september 2007".

Töfluyfirlit.

"Heimaliðið er vinstra megin".
Gullfoss (skip, 1915)

Gullfoss var fyrsta skip Eimskipafélags Íslands og kom í fyrsta sinn til Reykjavíkur 16. apríl 1915. Var þá almennur frídagur í bænum og mikið fagnað.

Þetta fyrsta vélknúna millilandaskip Íslendinga var smíðað í Kaupmannahöfn og var ganghraði þess 11 sjómílur á klukkustund. Í því var rými fyrir 74 farþega og sigldi skipið með fólk og varning, ýmist milli Íslands og Bandaríkjanna og Íslands og Evrópu, auk þess að stunda strandsiglingar hér. Skipið kom hlaðið af vörum frá útlöndum en fyrsta sigling þess með farm eftir að heim kom var farin til Hafnarfjarðar 19. apríl og var þá öllum boðið að fara með ókeypis sem vildu. 400-500 manns notfærðu sér það boð.

Gullfoss varð innlyksa í Danmörku við hernámið 1940 og var undir yfirráðum Þjóðverja til stríðsloka. Þá fannst skipið illa farið í Kiel og var selt til Færeyja þar sem það nefndist "Tjaldur". Gullfoss var rifinn 1953 í Hamborg í Þýskalandi.
Míla ehf

Míla ehf er fyrirtæki, stofnað 1. apríl 2007, sem á og rekur víðtækasta fjarskiptakerfi á Íslandi og felst reksturinn í uppbyggingu og viðhaldi á kerfinu. Rekstur fjarskiptanetsins er þó að einhverju leyti í höndum annarra fyrirtækja, vegna samstarfsamninga Mílu um þjónustu.

Míla veitir fjarskiptaþjónustu til sæstrengja Farice.

Fjarskiptanet Mílu skiptist í stofnnet og aðgangsnet. Stofnnetið er dreifikerfi þess um allt land, en aðgangsnet eru tengingar til fyrirtækja, stofnana og heimila. Stofnnet Mílu byggir á koparlínum, ljósleiðurum og örbylgjusambandi. Uppbygging ljósleiðarakerfisins er í hringtengingu í kringum landið.

Aðgangsnet Mílu byggir á koparlínum, ljósleiðurum og kóaxstrengjum. Algengast er að flest fyrirtæki, heimili og stofnanir séu tengdar með koparlínum.

Í maí árið 2010 voru bensínsprengjum komið fyrir við fjarskiptamöstur við Veðurstofuna í Reykjavík. Landsvirkjun, Fjarski, Vodafone, Síminn, Tetra og Míla eru öll með búnað í fjarskiptamöstrunum þremur. Eldurinn hafði ekki áhrif á kerfi neinna fyrirtækjanna.

Í næsta mánuði, apríl 2010 hafði Míla beint myndavélum sínum á Valahnjúki og Þórólfsfelli að Fimmvörðuhálsi í tengslum við gosið. Um 4 milljónir heimsóttu heimasíðu Mílu á meðan gosið stóð vegna þessa.
Óttar M. Norðfjörð

Óttar M. Norðfjörð (f. 29. janúar 1980) er íslenskur rithöfundur og ljóðskáld.

Bækur Óttars hafa margar vakið mikið umtal og sumar selst vel. Ævisagan "Hannes: nóttin er blá, mamma" sat í margar vikur í efsta sæti metsölulista Eymundsson og varð jafnframt ein mest selda bók ársins 2006 . Þá var skáldsagan "Hnífur Abrahams" 15. mest selda bókin á íslensku árið 2007 . Bækur hans hafa verið þýddar á hollensku, þýsku, frönsku og spænsku.

Óttar var tilnefndur til Blóðdropans, hinna íslensku glæpasagnaverðlauna árið 2012 fyrir skáldsöguna "Lygarann". Hann hlaut Tindabikkju Glæpafélags Vestfjarða árið 2013 fyrir "Blóð hraustra manna".

Ævi og störf.

Óttar fæddist í Reykjavík og ólst upp í Norðurmýri. Hann er sonur arkitektanna og hjónanna Alenu Anderlovu og Sverris Norðfjörð. Sverrir lést árið 2008.

Eiginkona Óttars er Elo Vazquez. Þau hafa unnið saman að ýmsum verkefnum, sömdu t.d. saman teiknimyndir sem birtust í Reykjavík Grapevine 2009-2010 og leikstýrðu tónlistarmyndbandi fyrir spænsku hljómsveitina I Am Dive árið 2013.

Óttar gekk í æfingaskóla Kennaraháskóla Íslands, þar sem hann var m.a. hluti sveitar skólans á skólaskákmóti Reykjavíkur. Þaðan fór Óttar í Menntaskólann við Hamrahlíð og útskrifaðist sem einingadúx af eðlisfræði- og náttúrufræðibraut vorið 2000.

Hann er með meistaragráðu í heimspeki frá Háskóla Íslands.

Sumar bækur Óttars bera þess merki að hann stundaði myndlistarnám frá unga aldri, en árið 2004 hélt hann sýningu á málverkum sínum í Gallerí Tukt.

Stjórnmálaþátttaka og samfélagsmál.

Óttar hefur skilgreint sig sem pólitískan ádeilulistamann. Sumarið 2013 vakti mikla athygli þegar hann birti mynd af sér á því sem kallað var „frægasti bekkur landsins“ með blað sem á stendur „þessi bekkur er óheppilegur“. Vísaði hann þar til myndbands af umdeildri handtöku á Laugavegi, þar sem lögreglumaður greip í konu sem skall við það á bekk og þaðan í jörðina. Vöktu viðbrögð lögreglu talsverða reiði, en hún sagði aðferðirnar vera réttmætar þótt staðsetning bekkjarins hafi verið óheppileg. Lögreglumaðurinn var síðar dæmdur af héraðsdómi fyrir að fara offari við handtökuna.

Óttar skipaði 9. sæti á framboðslista Nýs afls í Reykjavíkurkjördæmi norður í Alþingiskosningunum 2003..

Óttar hefur verið virkur í starfi Torfusamtakanna. Veturinn 2007-2008 skipulagði hann mótmælafund og herferð til að verja hús við Laugaveg niðurrifi. Úr varð að Reykjavíkurborg keypti húsin sem um ræddi af verktökunum sem ætluðu að rífa þau og hefur síðan látið gera þau upp.

Óttar var eitt þeirra skálda sem vöktu athygli fyrir vasklega framgöngu í búsáhaldabyltingunni.

Verk.

Óttar hefur gefið út ljóðabækur, teiknimyndasögur og klippiverk hjá Nýhil. Fyrsta skáldsaga hans, "Barnagælur", kom út hjá Máli og menningu árið 2005 og síðan þá hafa komið út "Hnífur Abrahams" (2007), "Sólkross" (2008), "Paradísarborgin" (2009), "Áttablaðarósin" (2010), "Lygarinn" (2011) og "Una" (2012) hjá Sögum útgáfu. "Blóð hraustra manna", sem Forlagið gaf út 2013, er sjálfstætt framhald spennumyndarinnar "Borgríkis". Hún var samin samhliða handriti kvikmyndarinnar "Borgríki 2: Blóð hraustra manna", sem var frumsýnd haustið 2014.
Sangiovese

Sangiovese er rauðvínsþrúga frá Ítalíu. Nafnið er komið úr latínu "sanguis Jovis", sem þýðir: „blóð Júpíters“. Sangiovese er algengasta þrúgan á Mið-Ítalíu og er uppistaðan í Chianti-víni frá Toskana, en til að Chinti-vín geti talist slík þarf að vera að minnst kosti 70% af sangiovese-þrúgunni í víninu. Sangiovese er líka notuð í þekkt einnar þrúgu vín eins og Brunello di Montalcino og ýmis Sangiovese-vín frá Emilía-Rómanja. Þessi þrúgutegund var þekkt á 16. öld. Þekktasta afbrigði Sangiovese er Brunello.

Bragðið af Sangiovese er ferskt og ávaxtaríkt og eilítið kryddað, en eldra vín sem hefur þroskast í eikartunnum fær á sig eikarkeim og jafnvel ávæning af tjöru.
Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010

Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 eru íslenskir ríkisborgarar sem buðu sig fram í kosningum til stjórnlagaþings á Íslandi 2010. Hver frambjóðandi þurfti að safna að minnsta kosti 30 meðmælendum, en undirskrift hvers meðmælanda þurfti að vera vottuð með undirskriftum tveggja annara borgara. Hver meðmælandi mátti aðeins mæla með einum frambjóðanda. Skilafrestur rann út mánudaginn 18. október 2010 að hádegi, en fyrir þann tíma þurfti að skila inn umsókn til Landskjörstjórnar Hlutverk stjórnlagaþingsins átti að vera gerð tillögu um frumvarp að nýrri stjórnarskrá lýðveldisins Íslands vorið 2011. Eftir að Hæstiréttur ógilti kosninguna voru flestir þeirra, sem áður höfðu verið lýstir réttkjörnir, skipaðir fulltrúar í nýtt Stjórnlagaráð með þingsályktun Alþingis. Alls höfðu 526 manns gefið kost á sér, en þrír drógu framboð sín til baka svo eftir stóðu 523, 159 konur og 364 karlar. Eftirfarandi listi er byggður á opinberum lista Landskjörstjórnar.
Sparimerkjagifting

Sparimerkjagifting eða sparimerkjabrúðkaup kallaðist það þegar ungt fólk gekk í hjónaband til að geta leyst út skyldusparnað, en á árunum 1957-1993 var öllum ungmennum á aldrinum 16-25 ára skylt að spara ákveðinn hluta launa sinna, lengst af 15%, og greiddi vinnuveitandi þann hluta launanna með sparimerkjum sem viðtakandi límdi svo inn í þar til gerða sparimerkjabók og geymdi.

Sparimerkin fengust útborguð við 26 ára aldur en hægt var að fá undanþágu og fá uppsafnaðan sparnað greiddan út, meðal annars vegna skólanáms, við íbúðarkaup eða stofnun heimilis og var í síðastnefnda tilvikinu miðað við giftingu.

Þegar kom fram yfir 1970 fór að bera nokkuð á því að ungt fólk giftist eingöngu til að geta leyst út sparimerki sín. Stundum var um að ræða fólk sem átti þegar í ástarsambandi en einnig var algengt að fólk sem þekktist lítið sem ekkert giftist og var þá um hreint hagkvæmnishjónaband og málamyndagerning að ræða. Í smáauglýsingum síðdegisblaðanna sáust oft auglýsingar eins og þessar:

"„Sparimerkjagifting. Er kannski svipað ástatt fyrir þér, unga mær. Þú færð ekki að leysa fjárhagsvandræðin öðruvísi en að gifta þig. Leggðu þá nafn þitt og símanúmer inn á augld. DV merkt Beggja hagur 832.“"

Eða:

"„Ert þú blönk? En átt inni skyldusparnað? Hvað um samhjálp í krísu, þ.e. „sparimerkjagiftingu“. Greiði allan kostnað. Trúnaður. Tilboð sendist DV, merkt D7.“"

Oftast lauk kynnum hjónanna þegar að giftingarathöfninni afstaðinni, nema hvað þau þurftu seinna að ganga frá skilnaði. Það gat þó dregist og dæmi voru um að fólk uppgötvaði mörgum árum síðar, þegar það ætlaði að giftast öðrum, að sparimerkjahjónabandið var enn í fullu gildi.

Skyldusparnaður var lagður niður 1993 en nokkru áður hafði undanþága vegna giftingar verið numin úr gildi vegna sparimerkjabrúðkaupa.
Jim Wright

James Claude Wright, Jr., betur þekktur sem Jim Wright (22. desember 1922 – 6. maí 2015), var bandarískur stjórnmálamaður. Wright sat á þingi fyrir Demókrataflokkinn sem fulltrúi 12. kjördæmis Texas frá 1954 til 1989. Wright gegndi embætti þingforseta fulltrúadeildar Bandaríkjaþings frá 1987 til 1989.

Wright, sem lauk ekki háskólanámi, var kosinn á ríkisþing Texas árið 1947. Árið 1950 var hann kjörinn borgarstjóri Weatherford, Texas. Árið 1954 var Wright kjörinn á Bandaríkjaþing sem fulltrúi 12. kjördæmis Texas, en kjördæmið náði bæði yfir Weatherford og Fort Worth. Næstu áratugi reis Wright til metorða innan demokrataflokksins og varð einn áhrifamesti meðlimur fulltrúadeildarinnar. Árið 1977 var Wright gerður að þingflokksformanni Demókrataflokksins. Hann gegndi því embætti til 1987 þegar hann var kjörinn forseti fulltrúadeildarinnar.

Wright sagði af sér sem forseti fulltrúadeildarinnar 6. júní 1989 og þingmennsku 30. júní 1989 í kjölfar þess að ásakanir um spillingarmál tengd honum komust í hámæli. Þingið hafði í upphafi árs 1989 birt niðurstöður rannsóknar sem sýndu að Wright hafði farið á svig við reglur þingsins um hámarksþóknanir fyrir fyrirlestra. Ásakanirnar á hendur Wright voru fyrst settar fram af Newt Gingrich og léku mikilvægt hlutverk í því að auka hróður Gingrich.

Uppljóstranir á spillingu Wright og afsögn hans léku einnig mikilvægt hlutverk í því að skapa þá ímynd sem varð ráðandi í lok níunda áratugarins og upphafi þess tíunda að þingmeirihluti demokrata væri spilltur. Stuðningsmenn Wright héldu því hins vegar fram að hann hafi verið neyddur til að segja af sér vegna harðrar gagnrýni hans á aðgerðir bandarísku leyniþjónustunnar CIA í Nicaragua.
Helsingjaborg

Helsingjaborg (sænska Helsingborg) er hafnarborg í sveitarfélaginu "Helsingborgs kommun" á Skáni í Svíþjóð. Í sveitarfélaginu eru um 170.000 íbúar en í borginni 110.000 (2018) og er hún áttunda stærsta borg Svíþjóðar. Helsingjaborg er við Eyrarsund þar sem það er þrengst, og eru aðeins fjórir kílómetrar yfir til Helsingjaeyrar í Danmörku. Ferjur ganga milli borganna.

"Helsingja" er talin afbökun af "háls" þar sem Eyrarsundi er líkt við háls.
Tötraöreigar

Tötraöreigar (eða tötraöreigalýður) (þýska: "Lumpenproletariat") er hugtak sem Karl Marx og Friedrich Engels settu fyrst fram í Kommúnistaávarpinu (1848) og skilgreindu betur í seinnitíma verkum sínum. Hugtakið var smíðað af Marx til að tákna þann hluta verkamannastéttarinnar sem mun aldrei öðlast neina stéttarvitund, og þess vegna vera svo til gagnslaus í allri baráttu verkalýðsins. Tötraöreigar teljast t.d. þeir sem grafa undan ávinningum verkalýðsbaráttunnar með því að taka vinnu verkfallsfólks fyrir minna kaup. Einnig þjófar, vændisfólk og betlarar.
Saratov

Saratov (rússneska: Сара́тов) er borg í Rússlandi. Mannfjöldi var um það bil 837 þúsund árið 2010.
Söguljóð

Söguljóð (kviða, hetjuljóð, óðsaga eða epísk kvæði) er oftar en ekki langt kvæði ("epos"), sem er sagt af sögumanni, venjulega um hetjudáðir og atburði sem eru mikilvægir póstar einhvers menningarbrots eða þjóðar. Algengt er að söguljóð eigi sér rætur í munnlegri hefð og Albert Lord og Milman Parry hafa sett fram rök að því að klassísk söguljóð Forngrikkja hafi í grunninn verið til í munnlegri geymd og verið munnlega samin. Hvað sem um það er þá hafa söguljóð verið skrifuð niður síðan Hómerskviður voru ritaðar og verk Virgils, Dante Alighieri og John Miltons hefðu líklega ekki lifað hefðu þau ekki verið bókfest.

Hin fyrstu söguljóð eiga sér undirstöðu í sjálfum sér, eins og "Bjólfskviða" og "Ilíonskviða" og eru því "frumkviður". Söguljóð sem braga eftir þessum gömlu kviðum, eins og til dæmis "Eneasarkviða" Virgils eða "Paradísarmissir" Miltons eru aftur á móti þekkt sem "síðkviður". Önnur tegund af söguljóði er "smákviðan", sem er stutt sagnrænt kvæði með rómantískum eða goðsögulegum efnivið. Smákviður urðu til á hellenískum tíma hjá höfundum á borð við Kallímakkos og Apolloníos frá Ródos. Ovidius er oft talinn meistari þessa bókmenntaforms. Stundum er þátturinn um Nísus og Evrýalus í 9. bók "Enesarkviðu" talinn dæmi um klasssíska smákviðu.
Kaffibaunamálið

Kaffbaunamálið var gjaldeyris- og skattatengt mál sem kom upp á Íslandi í byrjun árs 1985 og snerist um innkaup Sambandsins á kaffibaunum. Þá var SÍS kært fyrir svik við Kaffibrennslu Akureyrar. Árið 1988 féll dómur í Hæstarætti og voru tveir sýknaðir, en þrír dæmdir.

Á þessum árum voru gjaldeyrishöft á Íslandi. Endurgreiðslur kaffisala sem keyptu kaffi frá Brasilíu á árunum 1979, 1980 og 1981 áttu að renna til Kaffibrennslu Akureyrar eftir útreikninga, en komu aldrei úr sjóðum Sambandsins. Rannsókn fór fram á vegum rannsóknardeildar gjaldeyriseftirlits Seðlabankans. Sambandið framvísaði reikningum án þess afsláttar, sem sölufyrirtækið í Brasilíu veitti og fékk gjaldeyrisyfirfærslur til að greiða fyrir kaffið. Þannig munu hafa fengist gjaldeyrisyfirfærslur fyrir 16 milljónir dollara, en í raun var ekki greidd til hins erlenda fyrirtækis nema um hálf ellefta milljón. Sambandið greiddi kaffibrennslunni mismuninn eftir að rannsókn ríkisskattstjóra hófst. Þá beindist rannsóknin að því að kanna hvað orðið hefði um hálfa milljón Bandaríkjadala, sem ekki var skilað til íslenskra gjaldeyrisyfirvalda.

Þeir sem lágu undir grun reyndu að hafa áhrif á almenningsálit í gegnum umfjöllun fjölmiðla.

Fyrir málflutning í Hæstarétti réð Samband íslenskra samvinnufélaga til sín ráðgjafa til að vinna skýrslu um málið sem gagnast gæti verjendum í málinu. Skýrslan var lögð fyrir Hæstarétt og jafnframt afhent fjölmiðlum.
San Sebastián de los Reyes

San Sebastián de los Reyes er borg á Spáni. San Sebastián de los Reyes liggur inni í miðju landi á víðáttumikilli sléttu, nálægt Madrid.
Her (hernaðarleg deildarskipan)

Her er í deildarskipan herja skipulagður hópur tveggja til fjögurra stórdeilda. Í slíkum hernaðareinginum eru því allt frá 60 til vel yfir 100 þúsund manns. Slíkur liðsafli er að öllu jöfnu undir stjórn fjögurra stjörnu hershöfðingja.
Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið

Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið er íslenskt deildakerfi í knattspyrnu í flokki kvenna.