arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Gissur Einarsson (biskup)

Gissur Einarsson (um 1512 – 24. mars 1548) var biskup í Skálholti frá 1540 og fyrsti lútherski biskupinn á Íslandi.

Gissur var sonur Einars Sigvaldasonar á Hrauni í Landbroti og Gunnhildar Jónsdóttur. Hann var í Skálholtsskóla hjá Ögmundi Pálssyni, sem hafði mikið álit á honum og sendi hann til frekara náms í Hamborg. Þar komst hann í kynni við mótmælendahreyfingar í Norður-Þýskalandi. Hann var vígður til prests skömmu eftir heimkomuna 1538, settist að í Skálholti og var þar í hópi með nokkrum öðrum ungum menntamönnum sem hneigst höfðu til lúthersku, þar á meðal Oddi Gottskálkssyni. Ögmundur kaus Gissur sem eftirmann sinn árið 1539 og er ekki ljóst hvort hann vissi þá af trúarskoðunum Gissurar. Konungur staðfesti valið í Kaupmannahöfn árið eftir. Gissur fór þá heim og tók við skyldustörfum biskups en þegar lútherska hans kom berlega í ljós virðist Ögmundur hafa séð eftir valinu og virðist hafa haft í hyggju að reyna að fá hann dæmdan úr embætti. Áður en til þess kæmi kom Christoffer Huitfeldt til landsins með danskan herflokk, handtók Ögmund 2. júní 1541 á Hjalla í Ölfusi og flutti hann um borð í skip, þar sem hann lést á leið til Danmerkur. Gissur var svo formlega vígður til biskups í Kaupmannahöfn haustið 1542.

Gissur þýddi kirkjuskipan Kristjáns konungs 3. yfir á íslensku og kom á lútherstrú í biskupsdæmi sínu. Ekki voru allir viljugir til að samþykkja siðbreytinguna og margir prestar sögðu af sér en hvergi kom þó til átaka eða blóðsúthellinga. Gissur og Jón Arason Hólabiskup gerðu með sér samkomulag og létu hvor annan í friði og var Ísland því hálflútherskt og hálfkaþólskt á árunum 1542-1550. Gissur reyndi mikið að breyta ýmsum kaþólskum siðum og venjum og lét meðal annars taka niður krossinn helga í Kaldaðarnesi, sem mikill átrúnaður hafði verið á. Ekki löngu síðar veiktist hann og dó og voru margir sannfærðir um að það stafaði af vanhelgun krossins.

Gissur skildi eftir heitkonu í Skálholti, Guðrúnu Gottskálksdóttur systur Odds félaga síns, þegar hann fór út að taka biskupsvígslu, en þegar hann kom aftur sumarið 1543 var hún þunguð eftir kirkjuprestinn í Skálholti og vildi ekkert með Gissur hafa þótt hann vildi fyrirgefa henni. Hann reið þá vestur á firði og bað Katrínar, dóttur Eggerts Hannessonar hirðstjóra á Núpi í Dýrafirði, og Guðrúnar Björnsdóttur. Brúðkaup þeirra var haldið í Skálholti 7. október 1543. Þau áttu tvö börn sem bæði dóu nýfædd. Eftir lát Gissurar 1548 giftist hún aftur Þórði Marteinssyni presti í Hruna, syni Marteins Einarssonar eftirmanns Gissuarar.
Álftafjörður (Ísafjarðardjúpi)

Álftafjörður er næstysti fjörðurinn, sem gengur suður úr Ísafjarðardjúpi. Arnarnes skilur fjörðinn frá Skutulsfirði til vesturs en til suðurs afmarkast fjörðurinn af Kambsnesi. Við Álftafjörð stendur þorpið Súðavík en fyrir ofan það gnæfir svipmikið fjall, Kofri. Inn úr botni fjarðarins ganga tveir stuttir dalir, Hattardalur og Seljalandsdalur. Úr Seljalandsdal má ganga yfir í bæði Önundarfjörð og Dýrafjörð.

Norðmenn voru umsvifamiklir í Álftafirði um aldamótin 1900 og höfðu þar bæði hvalveiðistöðvar og síldarvinnslu.

Eyvindur kné af Ögðum er nefndur hér landnámsmaður.
HAARP

HAARP er geisla- og tónleikamynddiskur frá ensku hljómsveitinni Muse, sem var útgefinn 2008.

Lagalisti.

Öll lög skrifuð og samin af Matthew Bellamy, nema þar sem getið er annara höfunda.
Mangan

Mangan (eftir heiti gríska héraðsins Magnesíu) er frumefni með efnatáknið Mn og sætistöluna 25 í lotukerfinu. Það kemur fyrir hreint í náttúrunni, oft með járni og í ýmsum steindum. Hreint mangan er mikilvægt í framleiðslu á málmblendum, einkum ryðfríu stáli.

Manganfosfatmeðferð er notuð gegn ryði og til að koma í veg fyrir tæringu í stáli. Mangan kemur fyrir í ýmsum litum eftir oxunartölu þess og er þannig notað sem litaduft í málningu. Permanganöt alkalí- og jarðalkalímálma eru öflugir oxarar. Mangandíoxíð er notað í bakskaut rafhlaða.

Mangan(II) jónir eru hjálparefni fyrir mörg ensím í flóknum lífverum þar sem þær eru nauðsynlegar til að afeitra súperoxíð sindurefna. Sem snefilefni er mangan nauðsynlegt öllum þekktum lífverum. Í of miklu magni veldur það manganeitrun sem meðal annars getur valdið taugakerfi spendýra varanlegum skaða.

Almennir eiginleikar.

Mangan er gráhvítur málmur sem líkist járni. Þetta er harður og mjög stökkur málmur, illa sambræðanlegur en oxast auðveldlega. Mangan þarf sérstaka meðhöndlun til að verða seglandi.

Algengustu oxunartölur mangans eru +2, +3, +4, +6 og +7. Samt sem áður hafa oxunartölur frá -3 til +7 sést. Mn2+ keppir oft við Mg2+ í líffræðilegum kerfum. Efnasambönd sem innihalda mangan +7 eru öflugir oxunarmiðlar.

Notkun.

Mangan er ómissandi í framleiðslu á járni og stáli sökum brennisteinsbindingar-, afoxunar- og málmblendishæfileika þess. Stálframleiðsla, ásamt járnframleiðsluhluta hennar, er orsök um það bil 85% til 90% allrar eftirspurnar eftir mangani. Ásamt öðrum notum er mangan í lykilhlutverki við framleiðslu á ódýru, ryðfríu stáli og einstökum algengum álblöndum.

Mangan(IV) oxíð (mangantvíoxíð) er notað í upprunalegu útgáfunni af þurrhlöðnum rafhlöðum og einnig sem efnahvati. Mangan er notað til að aflita gler (fjarlægir græna slikju sem járn veldur) og, í hærri efnastyrk, til að framleiða fjólublátt gler. Manganoxíð er brúnt litarefni sem hægt er að nota við framleiðslu á málningu og er einn af efnaþáttunum í náttúrulega litarefninu úmbru.

Kalínpermanganat (KMnO4-) er öflugur oxari, notaður sem sótthreinsunarefni í læknisfræði og efnafræði.
Brabançonne

Brabançonne er þjóðsöngur Belgíu og hefur hollenska, franska og þýska útgáfu, þ.e. fyrir hvert opinbert tungumál landsins.
Arthur Rimbaud

Jean Nicolas Arthur Rimbaud (IPA: [aʁtyʁ ʁɛ̃ˈbo]) (20. október 1854 – 10. nóvember 1891) var franskt skáld sem orti í anda táknsæisins. Prósaljóð hans "Une Saison en Enfer" og "Illuminations" höfðu mikil áhrif á framúrstefnuskáldin í upphafi 20. aldar. Rimbaud hafði ort sín helstu verk fyrir 21 árs aldur þegar hann ákvað að hætta skrifum. Eftir það ferðaðist hann um Evrópu og fór til Jövu, Kýpur, Aden og Harar þar sem hann kynntist landstjóranum Ras Makonnen, föður Haile Selassie. Hann lést úr krabbameini aðeins 37 ára gamall.
Þorskafjörður

Þorskafjörður er um 16 km langur fjörður í Austur-Barðastrandarsýslu á milli Reykjaness og Skálaness. Líkt og aðrir firðir á þessum slóðum er Þorskafjörður grunnur og stendur innsti hluti hans á leirum þegar fjarar. Inn úr honum ganga tveir stuttir og grunnir firðir, Djúpifjörður og Gufufjörður.

Á Skógum í Þorskafirði fæddist skáldið Matthías Jochumsson árið 1835.

Upp úr botni Þorskafjarðar liggur þjóðvegur um Þorskafjarðarheiði yfir í Ísafjarðardjúp. Var hann lagður á árunum 1940-1946 og þjónaði sem aðalleiðin á milli Reykjavíkur og Djúps fram til 1987, þegar vegur um

Steingrímsfjarðarheiði var opnaður.

Árið 2021 verður fjörðurinn brúaður.

Virkjanaframkvæmdir í Þorskafirði.

Vesturorka er sprotafyrirtæki sem var stofnað með það að markmiði að kanna möguleika á að vinna raforku með því að nýta orku sjávar. Vesturorka hefur kannað virkjanir með þverbrúun í Þorskafirði. Kannanir fela í sér mat á afli og umhverfisröskun.

Virkjun.

Sjá einnig Sjávarfallavirkjun

Meðalflóðahæðí Þorskafirði er 3.60m og mesta mælda flóðahæðí er 5.66m. Mögulegt er að koma fyrir allt að 10 vélum sem framleiða samanlagt allt að 254 MW
Gláma

Gláma heitir hálendissvæði á Vestfjörðum, milli Breiðafjarðar að sunnan, Arnarfjarðar og Dýrafjarðar að vestan og Ísafjarðardjúps að norðaustan. Hæsti hluti Glámuhálendisins heitir Sjónfríð og nær um 920 metrum yfir sjávarmáli og sér þar víðar um Vestfjarðakjálkann en frá nokkrum öðrum sjónarhól. Uppi á Sjónfríð stendur enn mikil varða sem talið er að norski liðsforinginn Hans Frisak og landmælingamenn hans hafi reist árið 1806 eða 1809. Varðan stendur á mörkum Vestur-Ísafjarðarsýslu og Norður-Ísafjarðarsýslu. Um sjö kílómetrum sunnar og aðeins austar mætast fjórar sýslur í einum punkti, Vestur- og Norður-Ísafjarðarsýsla og Vestur- og Austur-Barðascum um um

. Lengi vel var Gláma talin vera jökull og hefur sennilega verið á kuldaskeiðum. En frá lokum 19. aldar hafa einungis stærri eða minni snjófannir legið á Glámu að sumarlagi en enginn jökull. Allt Glámuhálendið nær yfir um 230 ferkílómetra.

Þrátt fyrir mikið stórgrýti eins og annarsstaðar á hálendi Vestfjarða lágu áður fyrr margar varðaðar leiðir yfir Glámu enda var sú leið hin skemmsta úr Dýrafirði og Arnarfirði yfir til byggðanna í Austur-Barðastrandarsýslu og innanvert Ísafjarðardjúp. Þegar riðið var til Alþingis á þjóðveldistímanum úr byggðunum í Vestur-Ísafjarðarsýslu og eins þegar lagt var upp í aðrar ferðir til héraða utan Vestfjarða var oft farið yfir Glámu. Flestir þeirra sem lögðu leið sína yfir Glámu fóru þó aðeins á milli héraða á Vestfjörðum.

Vatnasvið Mjólkárvirkjunar í Arnarfirði er vestanvert Glámuhálendið.

Heimild.

"Vestfjarðarit I, Firðir og fólk, 900-1900", Kjartan Ólafsson, útg. Búnaðarsamband Vestfjarða 1999
Skippers d'Islande

Skippers d'Islande (franska: „Íslandsskipstjórarnir“) er eina alþjóðlega siglingakeppnin sem fram fer við Ísland. Hún hefur verið haldin á 3ja ára fresti frá árinu 2000. Í keppninni eru sigldir þrír leggir milli bæjarins Paimpol í Frakklandi og Reykjavíkur með viðkomu á einhverjum þriðja stað á Íslandi eða í Frakklandi. Keppnin er haldin til að minnast franskra skútusjómanna sem sóttu á Íslandsmið á 19. og 20. öld.

"Skippers d'Islande" er opin öllum bátum en í keppninni árið 2009 er gert ráð fyrir tveimur flokkum: Class 40 og IRC-forgjöf.

Keppnir.

2009.

Í keppninni 2009 var ætlunin að sigla frá Paimpol í lok júní og þaðan vestur fyrir Bretlandseyjar til Reykjavíkur. Þaðan átti svo að sigla í suðaustur, milli Hjaltlandseyja og Skotlands og suður eftir austurströnd Bretlands til Gravelines í Frakklandshluta Flandurs og síðan þaðan aftur til Paimpol. Snemma árs 2009 var tilkynnt að keppninni væri frestað um eitt ár þar sem illa gengi að ná markmiðum um fjölda þátttakenda.

2006.

Árið 2006 tóku nítján áhafnir þátt í keppninni, miklu fleiri en í fyrri keppnum. Siglt var frá Paimpol til Reykjavíkur, þaðan til Grundarfjarðar á Snæfellsnesi og síðan sömu leið aftur til Paimpol án viðkomu í Reykjavík. Vegna óveðurs á bakaleiðinni þurftu flestir keppendur að leita vars í Grindavík áður en haldið var yfir Atlantshafið. Úrslit voru kynnt í fjórum flokkum: Open 50, Open 40, IRC-forgjöf og flokki tvíbytna.

2003.

Siglt var frá Paimpol til Reykjavíkur og þaðan til Akureyrar og síðan austur fyrir land aftur til Paimpol.

2000.

Fyrsta árið sem keppnin var haldin voru aðeins sigldir tveir leggir, frá Paimpol til Reykjavíkur og aftur til baka sömu leið.

Íslenska áhöfnin BESTA tók þátt og var fyrst í mark báða leggina. Áhöfnin leigði 62 feta skútu í Frakklandi er bar nafn styrktaraðilans BESTA í keppninni. Ritað risastórum stöfum í stórsegl og belgsegl skútunnar.
Búlandstindur

Búlandstindur er 1069 metra hátt basaltfjall í Djúpavogshreppi og er talinn vera um 8 milljón ára gamall. Búlandstindur þykir almennt vera í hópi formfegurstu fjalla á Íslandi og sumir trúa því að Búlandstindur sé orkustöð.

Í um 700 m hæð austur af Búlandstindi gengur fjallsrani, Goðaborg, og er sagt að þangað upp hafi menn burðast með goð sín strax eftir kristnitökuna til þess að steypa þeim fram af fjallsgnípunni. Aðrar heimildir segja svo: Goðaborg heitir hamrastallur hátt uppi í Búlandstindi. Stallur þessi er norðaustan í fjallinu, fyrir ofan það mitt, og er sagður breiður og sléttur ofan. Bratt og harðsótt er upp þangað. Sumir segja vatn þar uppi nálægt, er þvegin hafi verið í innyfli þeirra dýra, sem þar var fórnað goðunum til árs og friðar.

Gönguleiðin.

Fjöldi fólks leggur leið sína á tindinn á hverju ári og reikna má með að þeir yrðu enn fleiri ef leiðin yrði merkt. Best er að fara eftir vegarslóða sem liggur meðfram Búlandsá sunnanverðri og alveg inn að stíflu sem er innarlega á dalnum. Þaðan er gengið beint upp grasi grónar brekkur og skriður innan við Stóruskriðugil í stefnu á skarð fyrir innan Búlandstind. Þar á eftir rekur leiðin sig sjálf þar til efsta tindi er náð. Hátindurinn er mjór og brattur klettarimi og þar er útsýni feyki gott. Mjög mikilvægt er að gæta þess að ganga ekki of langt til austurs ef eitthvað er að skyggni eða ef hált er, því að austurhlíð fjallsins er þverhnípt og hömrótt. Gott GSM samband er á tindinum.
FK Kuban Krasnodar

FK Kuban Krasnodar (rússneska: "Футбольный клуб "Кубань" Краснодар", umritun: Futbol'nyj Klub Kuban' Krasnodar) var rússneskt knattspyrnulið staðsett í Krasnodar, Rússland. Félagið var stofnað 1928. Árið 2018 varð það gjaldþrota.
Transact-SQL

Transact-SQL (T-SQL) er einkaviðbygging Microsoft og Sybase við SQL-málið. Útfærslan sem Microsoft gaf út er til afnota í Microsoft SQL Server. Sybase notar málið í Adaptive Server Enterprise, sem áður hét Sybase SQL Server.

Til að gera málið kröftugra hefur SQL aukið við sig með nýjum eiginleikum eins og:

Inningarleið.

Lykilorð fyrir inningarstjórn í Transact-SQL eru codice_1 og codice_2, codice_3, codice_4, codice_5, codice_6 og codice_7, codice_8, codice_9 og codice_10.

codice_6 og codice_7 framkvæma skilyrðisinningar.

IF DATEPART(dw, GETDATE()) = 7 OR DATEPART(dw, GETDATE()) = 1

PRINT 'Það er helgi.'

ELSE

PRINT 'Það er vikudagur.'
Leikfélagið Sýnir

Leikfélagið Sýnir er áhugaleikfélag sem starfar á landsvísu. Það var stofnað sumarið 1997 af hópi fólks sem hafði verið á fyrstu námskeiðum Leiklistarskóla Bandalags íslenskra leikfélaga. Stofnendur félagsins voru áhugaleikarar úr leikfélögum vítt og breitt um landið. Þeir sáu tækifæri til þess að halda samstarfinu úr skólanum áfrað og leika á sumrin á svipaðan hátt og þau gerðu innan sinna eigin leikfélaga á veturnar. Nefna á að Leikhópurinn Lotta óx út úr Leikfélaginu Sýnum og hefur stundað leikstarfsemi markaðsgrundvelli undanfarin ár.

Fyrsta verkefni Leikfélagsins Sýna var einþáttungasyrpan Sjö. Fyrsta stóra verkefni félagsins var leikritið Nýir tímar eftir Böðvar Guðmundsson. Frumsýnt var í Kjarnaskógi sumarið 1999 og farið í leikferð um landið og einnig sumarið eftir. Síðan hafa árlega verið settar upp sýningar, ýmist stór verk í fullri lengd eða einþáttungar. Leikfélagið sýnir verk sín á sumrin og jafnan undir berum himni. Farnar hafa verið leikferðir um landið, t.d. var oft komið við í Hánefsstaðareit í Svarfaðardal í tengslum við fiskidaginn mikla á Dalvík. Sumarið 2013 var leikritið Sjö samúræjar sýnt í Elliðaárdal í leikstjórn Guðmundar Erlingssonar. Sýningin verður sýnd á norrænni leiklistarhátíð í júní 2014.

Verkefnaskrá:

Formenn félagsins:
Ólafs saga helga eftir Styrmi fróða

Ólafs saga helga eftir Styrmi fróða – eða Lífssaga Ólafs helga – var ein af mörgum sögum um Ólaf helga Haraldsson Noregskonung, nú að mestu glötuð. Höfundur hennar var Styrmir Kárason hinn fróði, sem var um tíma heimilisprestur hjá Snorra Sturlusyni í Reykholti.

Aðalheimildin um "Ólafs sögu Styrmis" er Flateyjarbók. Þegar vinnan við Flateyjarbók var langt komin, hefur Magnús Þórhallsson ritari hennar farið yfir "Lífssögu Ólafs" eftir Styrmi, og séð að þar var nokkurt efni umfram það sem var í "Ólafs sögu helga", sem áður hafði verið færð inn í Flateyjarbók. Tók hann þá saman viðauka með þessu viðbótarefni, sjá meðfylgjandi tengil. Hugsanlegt er reyndar að Ólafs saga helga í Flateyjarbók sé að nokkru leyti skrifuð eftir Ólafs sögu Styrmis.

Styrmir hefur byggt sögu sína á fyrri ritum um Ólaf helga, en aukið við efni úr öðrum heimildum eða munnlegri geymd. "Ólafs saga Styrmis" hefur verið viss áfangi í þróun konungasagna, og var e.t.v. rituð á Þingeyrum.
Flórída

Flórída eða eins og það er stundum kallað; The Sunshine State (enska „sólskinsfylkið“) er fjórða fjölmennasta fylki Bandaríkjanna. Höfuðborg ríkisins heitir Tallahassee en stærsta borgin er Jacksonville eða stórborgarsvæði Miami, eftir því hvernig á það er litið. Aðrar þekktar borgir eru Tampa, Orlando og Fort Lauderdale. Í fylkinu búa yfir 21 milljónir manna. Flórída er vinsæll ferðamannastaður. Í Flórída er hinn geysivinsæli skemmtigarður Disneyland.

Flórída er skagi - það þýðir að það er næstum alveg umkringt vatni. Nyrsta brún þess tengist Alabama í norðvestri og Georgíu í norðaustri.

Heirið er leitt af "La Pascua Florida" úr spænsku (ísl. „Blómahátíðin“) og er einum einstökum manni, landkönnuðinum Juan Ponce de León eignað heiðurinn af því.

Spænski landvinningamaðurinn Ponce de León sigldi til Flórída árið 1513 í leit að gulli og silfri. Hann fann það ekki, en hann uppgötvaði frjósamt ræktarland og mikla strandlengju - frábært fyrir siglingar. Engin furða að Bretland, Frakkland og Spánn reyndu öll að koma á byggðum í Flórída. Árið 1763 tóku Bretar Flórída á sitt vald af Spáni í skiptum fyrir landið sem nú er Havana á Kúbu. En aðeins tveimur áratugum síðar, sem hluti af friðarsáttmálanum sem batt enda á byltingarstríðið, tók Spánn aftur við völdum. Það entist ekki lengi - nýir bandarískir landnemar byrjuðu að flæða inn og árið 1821 gaf Spánn upp Flórída til Bandaríkjanna í skiptum fyrir spænska yfirráða yfir Texas. Flórída varð formlega 27. ríkið árið 1845.

Dýralíf Flórída inniheldur spendýr eins og beltisdýr, svartbirni og Flórída panther; skriðdýr eins og krókódílar, krókódílar og snákar; sjávarlíf eins og sjókökur, sjóskjaldbökur, höfrungar og hvalir; og fugla eins og rjúpur, uglur, kranar og fylkisfuglinn í Flórída, spottfuglinn.

Sýslur.

Fylkinu er skipt upp í 67 sýslur.
Kvikmyndagerð

Kvikmyndagerðamaður er aðili sem tekur upp, klippir og hannar kvikmyndir.Hann leikstýrir líka myndinni.
Græn skjaldbaka

Græn skjaldbaka (tvínefni: "Chelonia mydas") einnig þekkt sem Súpuskjaldbaka, er stór skjaldbaka af ætt sæskjaldbakna og eina tegundin í ættkvíslinni "Chelonia". Hún lifir í sjó í hitabeltinu víða um heim. Tveir aðskildir stofnar eru í Kyrrahafi annars vegar og Atlantshafi hins vegar. Grænskjaldbökur eru tegund í útrýmingarhættu.
Urriðafoss

Urriðafoss er neðsti foss í Þjórsá. Fossinn steypist fram af misgengisstalli í Hreppamynduninni. Urriðafoss er einn vatnsmesti foss landsins og er meðalrennsli Þjórsár við Urriðafoss um 360 rúmmetrar á sekúndu (m³/s). Einungis Ölfusá er vatnsmeiri. Fallhæð fossins er 6 metrar þar sem hann er hæstur. Á vetrum getur myndast allt að 20 metra þykk íshrönn við fossinn, svokölluð "Urriðafosshrönn".

Virkjunaráform.

Á fyrri hluta 20. aldar stofnaði Einar Benediktsson Fossafélagið Títan með það að markmiði virkja Urriðafoss og leggja þangað járnbraut frá Reykjavík. Árið 1927 fékk Títan leyfi til að reisa 160.000 hestafla aflstöð við Urriðafoss en ekkert varð úr framkvæmdum.

Landsvirkjun áformar að reisa Urriðafossvirkjun við fossinn. Vatni verður þá veitt í jarðgöngum austan við Urriðafoss og mun fossinn nánast hverfa.

Samkvæmt áætlunum verður virkjun við Urriðafoss 125 MW að afli og orkugeta hennar um 930 GWst/ári. Áformað er að mynda inntakslón með stíflu í Þjórsá við Heiðartanga og stíflugörðum.

Aðrir fossar í Þjórsá.

Margir aðrir fossar eru í Þjórsá og flestir hærri en Urriðafoss, þótt hann sé þeirra vatnsmestur.
Landamæralaust land

Landamæralaust land er eyríki sem deilir ekki eyjunni eða eyjunum sem það er staðsett á með öðru landi, dæmi um land sem er eyríki en ekki landamæralaust er Írska lýðveldið (deilir eyjunni með Bretlandi), stundum er umdeilt er hvort sum lönd eru landamæralaus eða eyríki, eitt slíkt tilfelli er Kúba en Bandaríkin hafa yfirráð yfir Guantanamo-flóa á Kúbu.

Ísland er dæmi um landamæralaust land.
Basilíkata

Basilíkata (ítalska: Basilicata) er sjálfstjórnarhérað á Ítalíu.
Madcon

Madcon (stytting á "Mad Conference") er norskt rapp- og reggídúó stofnað árið 1992, skipað þeim Tshawe Baqwa ("Kapricorn") og Yosef Wolde-Mariam ("Critical"). Hljómsveitin hefur gefið út tvær breiðskífur og fjórar smáskífur og hefur hlotið norsku tónlistarverðlaunin ("Spellemannprisen") þrisvar.

Saga.

Á síðari hluta 10. áratugins komst sveitin á samning við Virgin/EMI og fyrsta smáskífa, „God Forgive Me“ kom út árið 2000.

Árin 2002-3 vann Madcon með norsku rappsveitinni Paperboys og ýtti þannig undir vinsældir hennar. Saman gáfu sveitirnar út lagið „Barcelona“ sem sló í gegn í Noregi. Lagið kom síðar út á fyrstu breiðskífu Paperboys, "No Cure for Life". Fyrsta breiðskífa Madcon lét hins vegar bíða eftir sér, kom ekki út fyrr en tveimur árum síðar og hét hún "It's All a MadCon". Á henni er smáskífurnar „Doo Wop“ og „Infidelty“ og hlutu þeir "Spellmanprisen" í flokknum fyrir hip-hop/ryþmablús.

Í október 2007 gáfu þeir út smáskífuna „Beggin'“ en lagið er endugerð af lagi með Frankie Valli. Smáskífan komst í efsta sæti norska iTunes-sölulistans og og klifraði þess að auki í efsta sæti VG-vinsældalistans. Alls seldist smáskífan sem nemur sexfaldri platínusölu í Noregi. 3. desember 2007 kom svo seinni breiðskífa sveitarinnar út, "So Dark the Con of Man", en hún rauk út og náði platínusölu á einungis 11 dögum. Fyrir „Beggin'“ hlaut sveitin Spellemanprisen 2007 en það var valið vinsælasta lagið og breiðskífan hlaut verðlaun fyrir bestu hip-hop-breiðskífuna.

Þess má geta að aðal upptökustjórar team Madcon er Element sem samanstendur af Íslendingnum Helga Má Hübner sem notar listamannsnafnið „Hitesh Ceon“ og norska slagverksleikaranum Kim Ofstad. Helgi var aðal lagahöfundurinn á „So dark the con of man“. Hann samdi einnig lagið „Glow“ sem varð geysivinsælt í Evrópu eftir að það var flutt í hléi meðan atkvæðagreiðslan fór fram. Meðan á flutningi lagsins stóð var sýnt video frá ýmsum Evrópulöndum þar sem mannfjöldi dansaði á götum úti.
Dýrlega byltingin

Dýrlega byltingin, eða Byltingin 1688, var bylting á Bretlandseyjum er Jakobi 2. konungi Englands var steypt úr stóli af þingssinnum og Vilhjálmi 3. af Óraníu sem var tekinn til konungs og varð "Vilhjálmur III". Byltingin er einnig nefnd Blóðlausa byltingin en það er gert í óþökk Íra og Skota þar sem harðir bardagar voru háðir. Jafnvel að þeim undanskildum er "Blóðlausa byltingin" ekki réttnefni því sumstaðar var barist í Englandi. Hugtakið "Dýrlega byltingin" bar fyrst á góma hjá þingmanninum John Hamden haustið 1689 og er núna víðast haft sem heiti byltingarinnar.

Byltinguna má gjörla tengja við Níu ára stríðið sem geysaði á meginlandi Evrópu og segja má að þetta hafi verið síðasta heppnaða innrásin í England. Færa má rök fyrir því að byltingin hafi markað þau tímamót í sögu Bretlands að nútímalegt þingbundið lýðræði hafi hafist þar í landi því að frá og með byltingunni tapaði konungurinn einveldi sínu. Sömuleiðis voru ýmis borgaraleg réttindi tryggð með lagasetningu (e. "English Bill of Rights 1689"). Með því að víkja Jakobi 2. frá valdastóli var komið í veg fyrir að kaþólska næði að festa sig í sessi á ný í Bretlandi.
Beitarþungi

Beitarþungi er hugtak notað í beitarfræði og metur meðalfjölda beitardýra sem gengur á ákveðinni landsstærð. Beitarþungi er gefinn upp í dýr/ha, t.d. ær/ha eða hross/ha.
Statúta

Statúta (kv., ft. statútur) er skipan eða tilskipun kirkjulegs yfirvalds (biskups, erkibiskups eða páfa), og var "statútan" ígildi lagasetningar í kirkjulögum. Statútur báru oft svip lagagreina eins og þær tíðkuðust á miðöldum, en þær minna einnig á reglugerðir eins og við þekkjum þær á okkar tímum, með því að kveða nánar á um einstök ákvæði kirkjulaga.

Orðið er komið úr latínu: "Statutum" = það sem fastsett er.

Um 1178 birti Þorlákur helgi skipan sína um föstur og skriftir, sem var í raun og veru ný lög, ætluð íbúum í biskupsdæmi hans. Þessi skipan eða "statúta" var ekki borin undir alþingi, og er ekki í kristinna laga þætti Grágásar, heldur beitti Þorlákur hér valdi kirkjuréttar. Þetta er elsta "biskupastatúta" sem vitað er um hér á landi.
Staroźreby

Staroźreby er þorp í Póllandi skammt frá Płock. Íbúar voru 1900 árið 2006
Draumsól

Ópíumvalmúi (fræðiheiti: "Papaver somniferum") er valmúi af "Papaver" ættkvísl draumsóleyjaættar sem ópíum og önnur ópíöt eins og morfín, kódein, metadón og petidín eru unnin úr.

Ópíumvalmúi hefur einkum verið ræktaður í Austurlöndum nær (Tyrklandi) og fjær (Burma, Laos og Tælandi). Þá var víðtæk ræktun á honum í Afganistan.
Fenníka

Fenníka, einnig verið nefnd fennikka, (Fræðiheiti: "Foeniculum vulgare") er kryddjurt af sveipjurtaætt sem rekur heimkynni sín til landanna við Miðjarðarhaf. Fenníka er bæði notað sem krydd og í lyfjagerð en fræin bragðast dálítið eins og anís. Stilkar jurtarinnar og stundum rótarhnúðurinn eru höfð í salöt og jafnvel borðað ein.