arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sjónvarpsveruleiki

Sjónvarpsveruleiki á við um marga ólíka hluti í veruleikanum sem eiga það sameiginlegt að þeir væru ekki til eða væru allt öðruvísi en þeir eru ef ekki væri fyrir sjónvarpið. Hugtakið er notað til að lýsa bæði breytingum sem orðið hafa t.d. á íþróttum til að gera þær sjónvarpsvænni, alls kyns viðburðum (t.d. mótmælum) sem eru skipulagðir sérstaklega með sjónvarpið í huga og því hvernig ólíkar fylkingar eða sjónarmið magna upp andstöðu fyrir framan sjónvarpsvélarnar. Í hugtakinu felst gagnrýni á þá bjartsýnu hugmynd sem naut fylgis á 8. áratugnum að sjónvarpið gæti endurspeglað veruleikann á hlutlægan hátt með nýrri hreyfanlegri upptökutækni. Hugtakið sjónvarpsveruleiki vísar til þess að um leið og myndavélin er komin á staðinn tekur veruleikinn mið af henni. Í hugtakinu getur líka falist sá dómur að eitthvað sé óekta og ómarktækt af því það er hannað með fjölmiðla í huga.

Sjónvarpsveruleiki er dæmi um áhrif fjölmiðla.
Alþjóðastofnun Moskvuháskóla

Alþjóðastofnun Moskvuháskóla (á rússnesku: Московский государственный институт международных отношений (университет) МИД России, of stytt í МГИМО eða MGIMO) er diplómataháskóli innan rússneska utanríkisráðuneytisins. Hið opinbera heiti er „Ríkisháskóli fyrir alþjóðasamskipti í Moskvu á vegum Utanríkisráðuneytis Rússneska Sambandsríkisins“. Stofnunin (eða háskólinn) er elsta og þekktasta menntastofnun Rússlands á sviði alþjóðasamskipta.

MGIMO er leiðtogaháskóli og hefur sem slíkur það orðspor að vera elítuskóli Rússa. Á tímum Ráðstjórnarríkjanna voru það einkum börn ráðmanna (af svokallaðri „nomenklatura“) sem sóttu nám við MGIMO. Enn í dag eru margir af núverandi nemendum frá fjölskyldum leiðtogum rússneskra stjórn-, menningar og efnahagsmála. Skólinn er einnig þekktur að hafa innan raða sinna einn sterkasta hóp kennara í Evrópu, sem margir hverjir hafa verið sendiherrar eða ráðherrar.

MGIMO er talinn einn af bestu leiðtogaskólum í heiminum sem standa fyrir ólík stjórnmálakerfi: Sambærilegir skólar eru John F. Kennedy School of Government við Harvard-háskóla og Lagaskóli Yale-háskóla, báðir í Bandaríkjunum, Sciences Po í Frakklandi og Graduate Institute of International and Development Studies í Genf Sviss.

Saga.

MGIMO var stofnaður þann 14. október 1944, þegar miðstjórn Ráðstjórnaríkjanna endurskipulagði Alþjóðaskóla Ríkisháskóla Moskvuborgar. Meðal „stofnaðila“ MGIMO voru frægir rússneskir vísindamenn á borð við Yevgeny Tarle, Georgy Frantsov og Sergey Krylov (einn höfunda stofnskrár Sameinuðu þjóðanna).

Skólinn hóf göngu sína með 200 nemendum. Upphaflega voru þrír skólar innan MGIMO: Skóli alþjóðasamskipta, Viðskiptaskóli og Lagaskóli. Árið 1954 bættist við MGIMO Stofnun um Austurlenskar Rannsóknir sem var ein af elstu stofnunum Rússlands.

Stofnunin.

Í dag skiptist MGIMO í sex skóla og fjórir stofnanir. Að auki eru tvær stuðningsdeildir:

MGIMO veitir þjálfun á sviði alþjóðlegra samskipta, stjórnmálafræði, hagfræði, laga, stjórnunar, blaðamennsku og almannatengsla. Við skólann eru um 4.500 nemendur í háskólanámi sem og vísindamenn í framhaldsnámi á háskólastigi. Starfsmenn eru um 1.100 þar af meira en 150 prófessorar 300 dósentar. Á þriðja tug kennara eru inna Rússnesku Vísindaakademíunnar sem er æðsta vísindastofnun Rússa.

Háskólabókasafn MGIMO telur um 700.000 bækur og tímarit á rússnesku og yfir 30 erlendum tungumálum. Bókasafnið státar sig af sérstakri deild fágætra bóka sem telja um 21.000 bindi.

Meðal fyrrum nemenda MGIMO háskóla eru Ilham Aliyev forseti Aserbaídsjan, Sergei Lavrov utanríkisráðherra Rússlands og Andrei Kozyrev fyrrverandi utanríkisráðherra Rússa, Ján Kubiš utanríkisráðherra Slóvakíu og Irina Bokova aðalframkvæmdastjóri UNESCO. Mjög margir sendiherrar Rússa hafa komið frá MGIMO, sem og leyniþjónustumenn Rússa.
Þórir þursasprengir

Þórir þursasprengir var landnámsmaður í Eyjafirði. Hann nam land í Öxnadal og segir í Landnámabók að hann hafi numið Öxnadal allan en nokkrum línum neðar segir að Auðólfur hafi numið land niður frá Þverá til Bægisár, svo að Þórir hefur líklega numið allan dalinn að norðvestan en aðeins niður til Þverár að suðaustan.

Ætt Þóris er ekki þekkt en hann var fæddur í Ömð á Hálogalandi, lenti í deilum við Hákon Grjótgarðsson jarl og fór þess vegna til Íslands, að því er segir í Landnámu. Þar er sagt að hann hafi búið á Vatnsá. Það bæjarnafn er nú ekki til en gömul munnmæli voru um það Öxnadal að Hraun hefði áður heitið Vatnsá. Sonur Þóris var Steinröður rammi „er mörgum manni vann bót, þeim er aðrar meinvættir gerðu mein“. Í Landnámu er minnst á viðureign hans við galdrakerlinguna Geirlaugu.
Tvíhlutanet

Tvíhlutanet á við netið formula_1 í netafræði þar sem skipta má öllum hnútum netsins upp í tvö mengi formula_2 og formula_3 sem hafa engin sameiginleg stök og hafa þann eiginleika að allir leggir tengja saman hnút í mengi formula_2 við hnút í mengi formula_3.
Gunnar Halldórsson

Gunnar Halldórsson (24. október 1894 – 2. júní 1962) var skrifstofustjóri og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

Ævi og störf.

Gunnar fæddist í Reykjavík og ólst þar upp í stórum systkinahópi, sonur Halldórs Jónssonar bæjarfulltrúa. Meðal systkina Gunnars var Pétur Halldórsson sem var borgarstjóri Reykjavíkur frá 1935-40. Sjálfur starfaði Gunnar lengst af hjá Reykjavíkurbæ og sá um bókhald fyrir nýbyggingar bæjarins. Kona hans var Kristín Björnsdóttir.

Vorið 1908 var Gunnar í hópi stofnfélaga Knattspyrnufélagsins Fram. Hann var framherji í fyrsta kappliði félagsins gegn KR í vígsluleik Melavallar 1911 og tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu 1912. Gunnar lék síðast með Fram sumarið 1920.

Árið 1910 lá við að Fram gliðnaði í sundur vegna deilna félagsmanna, meðal annars um afnot af bolta félagsins. Til að miðla málum tók Gunnar Halldórsson tímabundið við formennsku í félaginu og gegndi henni í nokkrar vikur.

Gunnar lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík og hóf þá störf hjá fyrirtækinu "Th. Thorsteinsson" sem starfrækti útgerð og rak "verslunina Liverpool". Hann hóf síðar sjálfstæðan verslunarrekstur og var um tíma meðeigandi í versluninni "Brynju", en seldi hlut sinn þegar hann réðst til starfa hjá Reykjavíkurbæ.

Árið 1932 hóf Gunnar rekstur billjardstofu að Vesturgötu 5, þar sem meðal annars var að finna spilakassa eða happdrættisvél. Lögreglan skar upp herör gegn billjardstofum árið 1936 fyrir brot á reglum um aldur gesta. Gunnar var í hópi þeirra eigenda sem kærðir voru og munu spilakassarnir hafa verið teknir úr notkun að því tilefni.
Austurvöllur

Austurvöllur er torg í miðborg Reykjavíkur. Á miðjum Austurvelli er stytta af Jóni Sigurðssyni, sjálfstæðishetju íslensku þjóðarinnar, hún snýr að Alþingishúsinu sem er einnig við Austurvöll. Austurvöllur er vinsæll samkomustaður Reykvíkinga á góðviðrisdögum. Þar hafa mótmæli oft átt sér stað sökum þess að Alþingi er þar nærri.

Austurvöllur afmarkast af götunum Vallarstræti, Pósthússtræti, Kirkjustræti og Thorvaldsensstræti. Síðastnefnda gatan er nefnd eftir Bertel Thorvaldsen, en stytta af honum stóð lengi á miðjum Austurvelli. Nú stendur stytta af Jóni Sigurðssyni þar sem hún stóð áður.

Í kring um Austurvöll standa margar af merkari byggingum borgarinnar, þar á meðal Alþingishúsið, Hótel Borg og Landssímahúsið (en þar voru höfuðstöðvar Póst og síma lengst af) og Dómkirkjan í Reykjavík. Austurvöllur er vinsæll meðal Reykvíkinga á góðviðrisdögum. Ein ástæða þess er sú að nokkur kaffihús, sem eru í byggingunum við Vallarstræti og Pósthússtræti, hafa borð og stóla utandyra þegar veður leyfir. Einnig er mikið setið á grasinu á Austurvelli sjálfum þegar sólskin er og hlýtt í veðri.

Austurvöllur var öllu stærri áður fyrr. Í upphafi 18. aldar náði Austurvöllur vestan frá Aðalstræti og austur að læk, norðan frá Hafnarstræti og suður að Tjörn.

Mótmæli við Austurvöll.

Mikil hefð er fyrir því að mótmæla við Austurvöll. Ein fyrstu mótmæli sem þar áttu sér stað voru mótmæli vegna "símamálsins" svonefnda árið 1905 en þá söfnuðust þúsundir saman við Austurvöll. Mörgum árum seinna áttu miklar óeirðir sér stað á Austurvelli miðvikudaginn 30. mars 1949, þegar samþykkt var þingsályktunartillaga um inngöngu Íslands í NATO. Við það tækifæri beitti lögreglan táragasi til þess að dreifa mannfjöldanum.

Mótmæli "Radda fólksins".

Í kjölfar efnahagskreppunnar árið 2008, hófust mótmæli á vegum Radda fólksins á Austurvelli, en forsvarsmaður þeirra var trúbadúrinn Hörður Torfason. Fyrstu mótmælin fóru fram þann 11. október 2008, og fóru fram alla laugardaga þar til ríkisstjórn Geirs Haarde sagði af sér. Helstu kröfur þeirra voru afsögn ríkisstjórnar, bankastjórnar seðlabankans og stjórnar fjármálaeftirlits.
Draugabanar

Draugabanar (enska: "Ghostbusters") er bandarísk gamanmynd frá árinu 1984. Myndin fjallar um þrjá dulsálarfræðinga sem stofna fyrirtæki sem fæst við að eyða draugum í New York-borg. Leikstjóri var Ivan Reitman og handritið skrifuðu Dan Aykroyd og Harold Ramis sem léku aðalhlutverk í myndinni ásamt Bill Murray, Ernie Hudson, Sigourney Weaver, Rick Moranis og Annie Potts.

Söguþráður.

Dularsálfræðingarnir Peter Venkman (Murray), Ray Stantz (Aykroyd) og Egon Spengler (Ramis), sem starfa hjá Colombiu-háskólanum í New York, tekst að finna gögn um hvernig á að fanga drauga með útbúnaði sem hleypir út róteindastraumi. Þegar þeir eru reknir sannfærir Venkman hina að þeir ættu stofna sitt eigið fyrirtæki Draugabanar sem fæst við að fanga drauga. Þrátt fyrir auglýsingar fá þeir nánast enga viðskiptavini nema Dönu Barrett (Sigourney Weaver) sem segir þeim að einhver vera að nafni Zuul sé að hrella hana. Peter verður ásfanginn af henni og ákveður að hjálpa henni. Seinna ræður virt hótel þjónustu Draugabanana við að ná gráðugu vofunni Slimer og eftir það verða Draugabanar frægir og allir borgarbúar heimta þjónustu þeirra. Til að ráða við vinnumagnið ráða þeir nýjan meðlm Winston Zeddemore (Ernie Hudson). Eftir að hafa rannsakað Zuul segir Peter Dönu að Zuul hafi verið þjónn súmerska guðsins Gozer og heimtar að þau fari á stefnumót sem hún samþykkir. Seinna kemur Walter Peck (William Atherton) frá umhverfiseftirlitinu og heimtar að kanna hvort starf Draugabana mengi umhverfið en Peter gerir gis að honum og sendir hann burt. Egon kemst að því að hugmeginsorka borgarinnar er sífellt að aukast sem veldur því að fleiri draugar komi fram og Ray finnur að það er eitthvað undarlegt við uppbyggigu þaksins á íbúð Dönu. Dana er skyndilega andsetin af Zuul sem kallar sig Hliðvörðinn og nágranni hennar Luis Tully (Rick Moranis) er andsettur af öðrum þjóni Gozers, Vinz Clortho - Lyklameistarinn. Peck snýr aftur til Draugabanana með heimild um að slökkva á geymslukerfi þeirra sem sleppur öllum draugunum sem þeir fönguðu og Draugabönunum er stungið í fangelsi. Í fangelsinu útskýra Ray og Egon að arkitektinn sem hannaði byggingu Dönu var meðlimur af sértrúarsöfnuði sem tilbað Gozer fyrir að koma af stað heimsenda. Þeir segja að hann hafi komið fyrir tæki sem gat tekið til sín hugmeginsorku drauga og mun svo kalla Gozer til þessarar víddar. Borgarstjórinn sleppur Draugabönunum og biður þá að stöðva allan urslan sem sloppnu draugarnir eru að valda. Þeir halda til íbúðar Dönu þar sem Zuul og Vinz Clortho hafa kallað fram Gozer. Hann segir Draugabönunum að velja form Eyðileggjandans og Ray velur óvart formið - Sykurpúðakarlinn. Egon segir þeim að þeir geti umbreytt eindarflæði víddarhliðsins með því að láta róteindastraumana skerast sem gæti kostað þá lífið. Það virkar og Sykurpúðakarlinum er eytt og Dana og Luis losna úr andsetningunni og borgarbúar fagna Draugabönum fyrir að hafa bjargað heiminum.
Berjadalsá

Berjadalsá er eyðibýli innan við Sandeyri á Snæfjallaströnd. Bærinn fór í eyði 1940 þegar Betúel Vagnsson flutti þaðan til Ísafjarðar.

Hin vel þekkta skytta Otúel Vagnsson bjó á jörðinni fram yfir árið 1900.

Lítið hús var á jörðinni sem nefndist Bjarnahús og bjuggu þar hjónin Bjarni Jónsson og Þórdís Arnórsdóttir.
Áslákur Ingvarsson

Áslákur Ingvarsson (fæddur 22. nóvember 1990 í Reykjavík) er íslenskur leikari. Hann er sonur leikarahjónanna Ingvars Eggerts Sigurðssonar og Eddu Arnljótsdóttur.

Áslákur er þekktastur fyrir leik sinn í kvikmyndinni Kaldaljós þar sem hann lék á móti föður sínum Ingvari og yngri systur sinni Snæfríði. Áslákur hefur einnig tekið þátt í uppsetningum Þjóðleikhússins á sýningum á borð við Oliver Twist.

Áslákur útskrifast frá Menntaskólanum við Hamrahlíð vorið 2010. Hann hefur verið virkur í félagslífi skólans allt frá upphafi skólagöngu sinnar og einnig virkur meðlimur Hamrahlíðarkóranna. Í apríl 2010 söng hann fyrir hönd skólans í söngkeppni framhaldsskólanna á Akureyri og stóð sig með mikilli prýði. Hann flutti lagið "Sofð þú mér hjá".
Salma Hayek

Salma "del Carmen" Hayek Jiménez, þekkt sem Salma Hayek (fædd 2. september 1966) er mexíkósk leikkona.
The Best Way to Rob a Bank is to Own One

The Best Way to Rob a Bank is to Own One: How Corporate Executives and Politicians Looted the S&amp;L Industry er bók eftir bandaríska lögfræðinginn William K. Black. Bókin fjallar um "Savings &amp; Loans" kreppuna í Bandaríkjunum þar sem fjöldi bandarískra sparisjóða urðu gjaldþrota og hvernig stjórnendur þeirra notfærðu sér stöðu sína til þess að fremja fjársvik.
Þorvaldsdalsá

Þorvaldsdalsá rennur eftir Þorvaldsdal sem er lítill dalur við vestanverðan Eyjafjörð sem gengur upp af Árskógsströnd og klýfur hálendið vestan Kötlufjalls og allt til Fornhaga í Hörgárdal. Áin rennur í sjó fram hjá Litla-Árskógssandi.

Engin byggð er nú í Þorvaldsdal sem nú er afréttardalur, en þar voru a. m. k. níu bæir til forna og sumir byggðir fyrir fáum áratugum. Kirkja mun hafa verið þar til forna, kennd við Þórhall og Hávarð. Nú er kirkja í Stærra-Árskógi.

Þorvaldsdalsá er fiskgeng frá sjó og langt fram í óbyggðan Þorvaldsdal, að undanteknum fossi skammt frá þjóðveginum um Árskógsströnd. Þessi foss var fyrrum bæði hærri en hann er nú og féll þá lóðrétt niður í djúpan fosshyl. Nú hefur vatnið sorfið og brotið bergið niður, svo að þar er nú fremur ströng flúð en foss.
Sandfell í Öræfum

Sandfell er eyðibýli í Öræfasveit, áður kirkjustaður og prestssetur til 1931. Bærinn er landnámsjörð; þar bjó að því er segir í Landnámabók Þorgerður, ekkja Ásbjarnar Heyangurs-Bjarnarsonar, sem lést í hafi á leið til Íslands. Þorgerður nam þá sjálf land og bjó á Sandfelli ásamt sonum sínum.

Helgi, bróðir Ásbjarnar og mágur Þorgerðar, nam land næst henni og byggði bæ á Rauðalæk þar skammt frá. Þar reis seinna kirkja sem var aðalkirkja sveitarinnar þar til Rauðilækur lagðist í auðn við eldgosið í Öræfajökli 1362 en eftir það var Sandfellskirkja höfuðkirkjan. Nú er minnismerki þar sem kirkjan var en hún var rifin árið 1914. Öræfajökull gaus aftur 1727 og stóð þá yfir messa í Sandfellskirkju. Bæði 1362 og 1727 komu mikil hlaup úr Öræfajökli og ollu allmiklum skemmdum og í hlaupinu 1727 fórust þrjár manneskjur og fjöldi fjár. Í því hlaupi myndaðist Háalda, sem er á milli Hofs og Sandfells. Hún er friðlýst.

Sandfell fór í eyði 1947 og voru rústir bæjarins jafnaðar við jörðu árið 1974.
Magnús Guðmundsson (bankastjóri)

Magnús Guðmundsson er fyrrverandi bankastjóri Kaupþings í Lúxemborg. Síðla kvölds þann 6. maí 2010 var hann handtekinn ásamt Hreiðari Má Sigurðssyni að beiðni sérstaks saksóknara eftir yfirheyrslur. Eftir bankahrunið var Kaupþing í Lúxemborg breytt í Banque Havilland, banka sem sérhæfir sig í eignamiklum viðskiptavinum og var Magnús bankastjóri bankans, en var settur af eftir að hann var handtekinn.
Pierre Ozanne

Pierre Ozanne (3. desember 1737 – 10. febrúar 1813) var franskur teiknari frá borginni Brest á Bretagne-skaga. Hann var með í frönskum leiðangri sem var farinn til Íslands og víðar árið 1771 og gerður út af Loðvík 15. konungi Frakklands. Leiðangurinn kom við á Patreksfirði og kom þangað 1. júlí árið 1772. Leiðangurinn var undir stjórn Jean René Antoine Marquis de Verdun de la Crenne og var ætlað að gera nákvæmar staðaákvarðanir fyrir ýmsa staði til þess að gera nákvæmari siglingakort.

Eftir Pierre Ozanne hafa varðveist nokkrar frumteikningar úr þessari ferð, meðal annars frá Patreksfirði, Tálknafirði, Vestmannaeyjum, auk tveggja portrettmynda. Vitað er að hann gerði margar fleiri myndir frá Íslandi en þær munu glataðar. Pierre Ozanne starfaði hjá franska sjóhernum sem teiknari, málari og skipaverkfræðingur. Hann var yngri bróðir Nicolas Ozanne sem er einn þekktasti skipa- og sjávarmyndamálari Frakka.

Myndir Pierre Ozanne frá Íslandi eru frummyndir fullgerðar á staðnum, en ekki unnar eftir skissum þegar heim var komið eins og algengast var á þessum tíma.

Ein mynda hans frá Patreksfirði er varðveitt á Louvre safninu. Á hana hefur verið skrifað „Patreksfjörður að morgni, þar sem legið var við festar. Komum þann fyrsta júlí 1772 og fórum þann tuttugasta sama mánaðar“. Myndin er teiknuð með svartsteini(hæð 18,5 cm lengd 42,5 cm) og hefur Ozanne setið í skektu á legunni við Vatneyri á góðviðrismorgni. Á myndinni má sjá freigátuna „La Flore“, dráttarbátinn, danskt kaupskip og marga smábáta. Leiðangursmenn eru að koma í land og mannfjöldi í fjörunni og seglskip að leggja út á haf.

Portrettmyndirnar tvær eru meðal örfárra frumteikninga sem til eru af íslenskum konum á 18. öld. Þær eru báðar gerðar á Patreksfirði og eru um 20×25 sm á stærð. Þær fundust á safni sjóhersins i París, en frummyndirnar eru í einkaeign.
Web Content Accessibility Guidelines

Web Content Accessibility Guidelines (lausl. „viðmiðunarreglur fyrir aðgengi að vefsíðum“) eru viðmiðunarreglur W3C fyrir vefaðgengi fólks með fötlun. Reglurnar eru þróaðar af verkefninu Web Accessibility Initiative sem hófst árið 1997. Þær eru settar fram sem leiðbeiningar um það hvernig hægt er að hanna vefsíður þannig að þær nýtist öllum og styðji við margs konar aðgangsbúnað, þar á meðal takmarkaðan búnað eins og farsíma. WCAG skilgreinir þrjú stig aðhæfingar: reglur sem allir verða að fylgja (A), reglur sem allir ættu að fylgja (AA) og reglur sem sumir gætu fylgt til að tryggja fleirum aðgengi (AAA).

Fyrsta útgáfa WCAG varð W3C-tilmæli 5. maí 1999. Hún þótti brátt úrelt eftir því sem vefurinn þróaðist. Önnur útgáfa varð að tilmælum 11. desember 2008 eftir langt og strangt umsagnarferli.
Róbert 3. Skotakonungur

Róbert 3. (14. ágúst 1337 – 4. apríl 1406) var konungur Skotlands frá 1390 til dauðadags. Hann hét réttu nafni John Stewart og hefði því átt að kallast Jóhann 2. en tók sér nafnið Róbert þegar hann varð konungur þar sem bæði Jóhann Balliol Skotakonungur og Jóhann landalausi Englandskonungur höfðu verið óvinsælir og lítil gæfa þótti fylgja nafninu. En eins og Sir Walter Scott sagði, þá var Róbert 3. jafnógæfusamur og ef hann hefði haldið nafni sínu.

Róbert - eða Jóhann prins - var elsti sonur Róberts, stallara Skotlands og Skotakonungs frá 1371, og fyrri konu hans Elizabeth Mure. Hann var fæddur utan hjónabands en var gerður skilgetinn þegar foreldrar hans fengu páfaleyfi til að giftast 1349. Hann var gerður jarl af Carrick árið 1368 af Davíð konungi, ömmubróður sínum. Davíð var barnlaus og þegar hann dó 1371 varð Róbert stallari konungur, 55 ára að aldri, og Carrick varð krónpins.

Carrick var áhrifamikill í stjórn landsins næstu árin en ekki fór á milli mála að honum þótti nóg um langlífi föður síns og var óþolinmóður að komast sjálfur til valda. Árið 1384 gerði hann því hallarbyltingu í félagi við ýmsa aðalsmenn og voru þá völdin tekin af föður hans en hann hélt konungstigninni að nafninu til. Carrick stýrði ríkinu og brátt hófust að nýju átök við Englendinga, en þeir feðgar höfðu verið ósammála um hvernig tekist skyldi á við þá. Stefnubreytingin bakaði Carrick óvinsældir og hann gat heldur ekki beitt sér sem skyldi þar sem hann hafði slasat illa þegar hestur sparkaði í hann og náði aldrei heilsu eftir það. Í desember missti hann því völdin í hendur bróður síns, Róberts jarls af Fife og síðar hertoga af Albany.

Róbert 2. dó 1390 og Carrick tók við krúnunni sem Róbert 3. en fékk þó engin völd, heldur stýrði bróðir hans ríkinu áfram til 1393. Þá fékk hann völdin aftur í heldur í samstarfi við son sinn Davíð, hertoga af Rothesay. Árið 1399 var svo Davíð gerður að ríkisstjóra vegna veikinda Róberts en átti þó að vera undir eftirliti þingnefndar þar sem hertoginn af Albany réði lögum og lofum. Róbert konungur var valdalaus og gat ekkert gert þegar kom til deilna milli sonar hans og bróður sem lauk með því að Albany tók Rothesay til fanga 1401. Hann dó í dýflissunni í mars 1402 og var sagt að föðurbróðir hans hefði svelt hann til bana. Albany var þó sýknaður af öllum ásökunum og aftur gerður að ríkisstjóra.

Róbert óttaðist mjög um örlög yngri sonar síns, Jakobs, sem var eina hindrunin í vegi fyrir því að Albany hirti hásætið. Árið 1406 reyndu fylgismenn konungs að komast með Jakob, sem þá var 11 ára, til Frakklands til að koma honum í öruggt skjól en Englendingar tóku skipið sem flutti hann og hann var fangi þeirra næstu 18 árin. Róbert 3. dó skömmu eftir að fréttir bárust af því að sonurinn hefði fallið í hendur Hinriks 4. og er grafinn í Paisley-klaustri. Jakob varð konungur að nafninu til en Albany stýrði ríkinu til dauðadags 1420 og Jakob tók ekki við völdum fyrr en hann sneri aftur 1424.

Kona Róberts var Anabella Drummond (um 1350 – 1401). Þau gengu í hjónaband 1367 og eignuðust allmörg börn, þar á meðal Davíð hertoga af Rothesey og Jakob 1.
Lafði Jane Grey

Lafði Jane Grey (1536 eða 1537 – 12. febrúar 1554 var drottning Englands í nokkra daga í júlímánuði 1553. Margir telja hana þó ekki með í þjóðhöfðingjaröðinni.

Lafði Jane var elsta dóttir Henry Grey, hertoga af Suffolk, og konu hans Frances Brandon. Lafði Frances var dóttir Maríu prinsessu, yngri systur Hinriks 8., og Hinrik 7. var því langafi lafði Jane. Hún hlaut mjög strangt uppeldi hjá móður sinni en var mjög bókelsk og fékk góða menntun, var raunar sögð ein lærðasta kona Englands. Tæplega tíu ára gömul var hún send í fóstur til Katrínar Parr, konu Hinriks 8., og kynntist þar frændsystkinum sínum, börnum konungs. Eftir dauða Katrínar 1548 fór hún aftur til foreldra sinna. Þann 21. maí 1553 gekk hún að eiga Guildford Dudley lávarð, þriðja son hertogans af Norðymbralandi, sem þá var valdamesti maður Englands.

Samkvæmt ríkiserfðalögum sem Hinrik 8. hafði látið setja 1543 átti Játvarður sonur hans að erfa ríkið, ef hann dæi barnlaus færi krúnan til Maríu Túdor og síðan Elísabetar, systra hans, en ef öll börn Hinriks dæju barnlaus skyldu karlkyns afkomendur Frances Brandon erfa krúnuna. En þegar Játvarður lá á banasænginni 1553 gerði hann erfðaskrá þar sem hann útnefndi erfingja Maríu föðursystur sinnar arftaka sína. Þetta var trúlega vegna þess að hann vildi tryggja að þjóðhöfðingjar Englendinga yrðu mótmælendur. Erfðaskráin var þó tæpast lögleg, þar sem Játvarður var aðeins 15 ára, auk þess sem konungur hafði líklega ekki vald til að ráðstafa ríkiserfðum þvert gegn lögum sem þingið hafði sett.

Játvarður 6. dó 6. júlí 1553 og fjórum dögum seinna lét hertoginn af Norðymbralandi þingið lýsa lafði Jane Grey drottningu Englands og hún tók sér aðsetur í Lundúnaturni. En níu dögum síðar hafði María Túdor aflað sér nægilegs stuðnings til að geta haldið innreið sína í London og fengið þingið til að lýsa sig hina réttu drottningu. María hélt Jane og manni hennar föngnum í Lundúnaturni en hertoginn af Norðymbralandi var hálshöggvinn 22. ágúst.

Jane og maður hennar voru bæði sökuð um landráð og dæmd til dauða 13. nóvember 1553. Þau voru þó ekki tekin af lífi strax og ýmislegt bendir til þess að María hafi ætlað að þyrma lífi frænku sinnar. En þegar faðir Jane tók þátt í uppreisn mótmælenda í janúar 1554 voru örlög Jane ráðin og hún var hálshöggvin ásamt manni sínum 12. febrúar. Faðir hennar var tekinn af lífi viku síðar.

Misjafnt er hvort veldistími Jane er talinn hefjast 6. júlí, þegar Játvarður 6. dó, eða 10. júlí, þegar hún var lýst drottning. Því er hún ýmist kölluð níu daga drottningin eða þrettán daga drottningin.
Silfurmáfur

Silfurmáfur (fræðiheiti: "Larus argentatus") er stór máfur með grátt bak og svarta vængbrodda en hvítur á kvið og haus. Hann er með gulan gogg með rauðum blett undir að framan eins og sílamáfur og svartbakur. Einkum getur verið erfitt að greina milli silfurmáfs og sílamáfs. Hann verður fullvaxinn 63sm að lengd og vegur eitt kíló.

Silfurmáfum hefur fjölgað á Norðurslóðum síðustu áratugi vegna nábýlis við manninn. Máfurinn gerir sig í vaxandi mæli heimakominn í bæjum og borgum þar sem hann finnur sér æti í sorpi.

Silfurmáfur er einn af fjórum fuglum sem má veiða árið um kring á Íslandi. Hinir eru sílamáfur, svartbakur og hrafn.