Skeggjastaðir

Skeggjastaðir er landnámsjörð og lögbýli í Mosfellsbæ austarlega í Mosfellsdal á vinstri hönd skömmu eftir að komið er að Gljúfrasteini. Heildarstærð er um 416 ha.

Jörðin er landnámsjörð á höfuðborgarsvæðinu, í 15 – 20 mín. akstri frá Reykjavík. Landið nam Þórður skeggi Hrappsson landnámsmaður en hann hélt til íslands að ráði Ingólfs Arnarsonar og nam land á milli Leirvogsár og Úlfarsár (Korpu). Þórður skeggi bjó að Skeggjastöðum og frá honum er margt stórmenni komið. (heimild – Landnáma)

Landkostir.

Skeggjastaðir liggja norðan Þingvallavegar austarlega í Mosfellsdal. Landið afmarkast af Leirvogsá til norðurs, Stardal til austurs, Laxnesi og Minna Mosfelli til vesturs og Selvangi/Selholti til suðurs.

Landið er að mestu mólendi og sæmilega gróið en hluti landsins eru grasflatir.

Útsýni af landinu er ýmist til fjalla eða sjávar. Á landinu er Leirtjörn þar sem fólk getur farið í lautarferð, róið bátum og rennt fyrir silung.

Reiðleiðir eru um svæðið sem tengjast þekktum og vinsælum reiðleiðum í nágrenninu.

Tröllafoss er náttúruperla í Leirvogsá við norðurjaðar Skeggjastaða. Leirvogsá er ein besta laveiðiá landsins. Meðalveiðin í Leirvogsá hefur verið með því mesta sem gerst hérlendis á undanförnum árum eða um þrír laxar á stangardag. Heimild: Stangveiðifélag Reykjavíkur, Leirvogsá.

Landamerki.

Skeggjastaðir, 64°11'53.10"N 21°33'25.09"W

Landamerki fyrir Skeggjastaðalandi árið 1890

Fyrst nefni ég stóran stein útá Skeggjastaðamóum sem er landamerkjasteinn milli Skeggjastaða og Minna Mosfells og tekin bein stefna úr honum til norðurs vestan til yfir háa-leiti og norður að Leirvogsá, svo til suðurs frá fyrnefndum steini og að Hestbrekknaskygnir og svo í þúfu sem er vestan til á bringnabrúninni svo úr þúfunni og í svonefnda Skógarvörðu sem stendur á mörkum milli Laxness og Skeggjastaða, og er jarðarmark og svo til austurs að steini sem gjörður var að hornmarki árið 1889 milli Laxness og Skeggjastaða við Stóra-Mosfells land, svo er stefnan til norðurs að Leirtjörn og yfir um hana í skurð sem liggur til norðurs og suðurs, sunnan undir langahrygg og úr þeim skurði í stein með tveimur klofningum sem stendur á langahrygg og svo beina stefnu úr honum til norðurs í hól einstakan sem stendur á eyrunum fyrir norðan Leirvogs og kallaður er Rípur.

Kleppi, 2. júní 1890.

Fyrir hönd Nikulásar Jónssonar Í Norðurkoti, eiganda að Minna-Mosfelli.

G. Gíslason

Guðmundur Ólafsson, Laxnesi.

Einar Bjarnason (Eigandi ½ Skeggjastaða)

Vegna Stóra-Mosfells, samkvæmt umboði frá prófasti Guðm. Einarssyni.

Lesið á manntalsþingi fyrir Mosfellshrepp að Lágafelli 4. júní 1890 og síðan ritað í ... etc.

Viðbætur frá 1956

Ár 1956, laugardaginn 21 apríl gengu undirritaðir á mörk Skeggjastaða í Mosfellssveit annars vegar og Laxness, Seljabrekku og Mosfellshrepps (áður Mosfellsheiðarlands).

Er samkomulag, að landamerki milli Skeggjastaða og Laxness séu í beina stefnu úr Hestbrekknaskyggni í Skógarvörðu og þaðan beina stefnu í Sýklingarstein sem er hornmark mili Laxness og Skeggjastaða, enda eru menn á eitt sáttir um, að Skógarvarða sé þar sem nú er rúst af mannvirki við símastaur, sem er á símalínunni heim að Skeggjastöðum, og Sýklingarsteinn rétt við Skeggjastaðaveg.

Úr Sýklingarsteini liggja landamerki beint í Ríp og er Klofningssteinn á þeirri línu, enda eru þetta landamerki Skeggjastaða annars vegar og hins vegar Seljabrekku og Mosfellsheiðarlands. Aðilar munu í samráði við Hreppstjóra ganga frá mörkunum og skýra þau nánar.

Undirritað af landeigendum og hreppstjóra.

Heimild: Sýslumaðurinn í Reykjavík

Landnámið.

Allt land innan sveitarfélagsmarka Mosfellsbæjar er samkvæmt Landnámu í landnámi Ingólfs Arnarsonar. Þórður skeggi hefur verið kallaður landnámsmaður Mosfellinga. Samkvæmt Landnámu bjó hann á Skeggjastöðum og nam hann land að ráði Ingólfs og náði það á milli Leirvogsár og Úlfarsár sem er ekki fjarri núverandi sveitarfélagsmörkum Mosfellsbæjar. Mosfellsdalur og Mosfellsheiði að hluta voru innan landnáms Þórðar skeggja.

Þórður skeggi Hrappsson (fæddur um 839) nam að sögn Landnámabókar land milli Leirvogsár og Úlfarsár (Korpu), en hann hélt til Íslands að ráði Ingólfs Arnarsonar. Bú hans var að Skeggjastöðum.

Þórður skeggi var sonur Hrapps Bjarnarsonar bunu. Þórður átti Vilborgu Ósvaldsdóttur, eldri dóttir þeirra hét Helga en hennar maður var Ketilbjörn hinn gamli. Yngri dóttirin hét Þuríður.

Skeggjagata í Reykjavík er nefnd eftir honum.

Úr Landnámabók (10 kafli):

Björn buna hét hersir ágætur í Noregi, son Veðrar-Gríms hersis úr Sogni; móðir Gríms var Hervör, dóttir Þorgerðar Eylaugsdóttur hersis úr Sogni.

Frá Birni er nær allt stórmenni komið á Íslandi; hann átti Vélaugu. Þau áttu þrjá sonu; einn var Ketill flatnefur, annar Hrappur, þriðji Helgi; þeir voru ágætir menn, og er frá þeirra afkvæmi margt sagt í þessi bók.

Þórður skeggi hét maður; hann var sonur Hrapps Bjarnarsonar bunu. Þórður átti Vilborgu Ósvaldsdóttur; Helga hét dóttir þeirra; hana átti Ketilbjörn hinn gamli.