arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ludvig Holm-Olsen

Ludvig Holm-Olsen (9. júní 1914 – 10. júní 1990) var norskur textafræðingur, og prófessor við Háskólann í Björgvin. Hann var rektor þar 1960–1965 og átti þá mikinn þátt í stækkun háskólans.

Hann er einkum þekktur fyrir rannsóknir sínar á Konungs skuggsjá og Sverris sögu.

Æviágrip.

Foreldrar: Peter Olsen (1866–1950) skipstjóri, og kona hans Louise Holm (1885–1969).

Ludvig Holm-Olsen fæddist í Tromøy (nú Arendal) á Austur-Ögðum. Hann varð stúdent frá Frogner-skóla í Osló 1932, og cand. mag. frá Háskólanum í Osló 1940, með norsku sem aðalgrein. Hann var styrkþegi í norrænni textafræði við Háskólann í Osló 1945–1949, og varð síðan dósent þar. Á árunum 1941–1949 vann hann að tæmandi skrá um orðaforðann í Konungs skuggsjá, fyrir fornnorska orðabók (Gammelnorsk ordboksverk). Liður í því var útgáfa hans á aðalhandriti Konungs skuggsjár, 1945, ásamt brotum úr norskum handritum þess verks, og úrvali leshátta úr íslenskum handritum. Doktorsritgerð hans (1952) fjallaði um handrit Konungs skuggsjár. Þar lagði hann grunninn að vísindalegri útgáfu verksins, sem hann vann lengi að, en tókst ekki að ljúka. Sýnishorn kom út 1970.

Hann tók að sér að ljúka útgáfu á handritinu AM 81a fol. (Skálholtsbók yngstu), sem Albert Kjær hóf árið 1910, og gaf Ludvig út tvö síðustu heftin, 1947 og 1986. Í þessu handriti eru Sverris saga, Böglunga sögur og Hákonar saga Hákonarsonar. Í tengslum við það sökkti hann sér niður í rannsóknir á Sverris sögu og birti um söguna merka ritgerð: "Studier i Sverres saga", 1953. Á efri árum sínum vann hann að því að kynna hina fornu bókmenningu fyrir almenningi, og má þar t.d. nefna bókina "Lys over norrøn kultur", sem er mjög gott yfirlit um sögu norrænna fræða í Noregi.

Ludvig Holm-Olsen var prófessor í norrænni textafræði við Háskólann í Björgvin 1953–1981. Sem deildarforseti 1956–1958 og rektor 1960–1965 þurfti hann að helga sig stjórnunarstörfum og áætlanagerð fyrir stofnun sem var í örum vexti. Til að efla sína eigin deild lagði hann t.d. áherslu á að efla bókasafnið, og útvegði dýrmætt bókasafn föðurbróður síns, Magnúsar Olsen, og ljósmyndir af norskum miðaldahandritum í öðrum söfnum.

Hann var ritstjóri tímaritsins Maal og minne 1951–1984 og var í ritstjórn Arkiv för nordisk filologi 1963–1990. Hann varð félagi í Norsku vísindaakademíunni 1953, var sæmdur St. Ólafs-orðunni 1967 og stórriddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu.

Í tilefni af sjötugsafmælinu var gefið út heiðursrit: "Festskrift til Ludvig Holm-Olsen på hans 70-årsdag den 9. juni 1984", með greinum fjölmargra fræðimanna. Þar er einnig ritaskrá afmælisbarnsins.

Ludvig Holm-Olsen giftist 1941, kona hans var Elsa Dorothea Triseth (f. 1913).
Stofnfiskur

Stofnfiskur er íslenskt fyrirtæki sem var stofnað árið 1991 er vísinda- og þekkingarfyrirtæki á sviði fiskeldis, einkum er varðar kynbætur fiska. Upphaflega var mest áhersla lögð á kynbætur fyrir hafbeit en samfara því var hafinn undirbúningur að kynbótum fyrir laxeldi með vali á stofnum. Síðustu árin hefur mest áhersla verið lögð á sölu hrogna og ráðgjafarþjónustu til laxeldis. Fyrirtækið stefnir að því að geta ávallt boðið fiskeldi góðan efnivið sem tekur framförum á hverju ári. Áhersla er lögð á að nýta til fullnustu þá tækni að geta stýrt hrygningartíma og er þannig komið til móts við þarfir hverrar eldisstöðvar með tilliti til afhendingartíma á hrognum. Það eykur afköst stöðvanna, lækkar seiðaverð og skilar betri árangri í eldi. Stofnfiskur er stærsti framleiðandi á Íslandi á laxahrognum. Fyrirtækið er leiðandi í kynbótarannsóknum fyrir fiskeldi en býður einnig upp á hrognaframleiðslu, kynbætur fyrir fiskeldi, rannsóknir og ráðgjöf.er íslenskt fyrirtæki sem er stærsti framleiðandi á Íslandi á laxahrognum.
USB

Universal Serial Bus (USB) er í tölvufræði tengibraut til að tengja jaðartæki við tölvur. USB-tengibraut var hönnuð til að auðvelda tengingu tækja við tölvur og gera gangþjál skipti möguleg (það er að segja notandi þarf ekki að endurræsa tölvuna áður en hann tengir tækið og eftir að hann aftengir það). USB-tækni er alhliða og alls staðar nálæg. Hún getur tengt allar tegundir tækja, eins og tölvumýs, lyklaborð, lófatölvur, leikjastýri, stýripinni, skanna, stafrænar ljósmyndavélar, prentara, fjölspilara, vasaminni og harða diska.

Fyrir mörg tæki er USB stöðluð tenging. Frá og með 2008 eru 2 milljarðar USB-tækja seldir árlega og 6 milljarðar hafa verið seldir fram að þessu. USB-staðallinn var kynntur í fyrsta sinn árið 1994.
SVG

SVG (stendur fyrir Scalable Vector Graphics eða „stækkanlegar vigurmyndir“) er stafrænt myndasnið fyrir vigurmyndir (bæði stillimyndir og hreyfimyndir) sem notast við XML-staðalinn. SVG er opinn staðall þróaður af W3C frá árinu 1999. Þar sem SVG-skjöl eru XML-skjöl er hægt að breyta þeim með hvaða XML-ritli sem er eða venjulegum textaritli en algengast er að notast við teikniforrit sem styðja SVG-sniðið á borð við Adobe Illustrator og Inkscape. Hægt er að skrifta SVG-myndir með ECMAScript til að gera þær gagnvirkar og hreyfa þær til.

SVG er hannað með það fyrir augum að nýtast við vefhönnun og flestir nútímavafrar eru með innbyggðan stuðning fyrir sniðið (mikilvæg undantekning er Internet Explorer sem þarf íforrit til að sýna SVG-myndir). Skjáborðsumhverfið GNOME hefur stutt SVG (í gegnum GTK+ og Cairo) frá 2005.
Svínaflensufaraldurinn 2009

Svínaflensufaraldurinn 2009 var sjúkdómsfaraldur sem nýr stofn af H1N1 inflúensuveirunni olli. Faraldurinn uppgötvaðist í mars 2009. Dánartíðni þeirra sem sýkjast af svínaflensunni er lægri en dánartíðni þeirra sem smituðust af fuglaflensunni, en á móti kemur að svínaflensufaraldurinn breiddist hraðar út og smitast á milli manna ólíkt fuglaflensunni.

Óttast var að svínaflensan gæti orðið að heimsfaraldri en þann 29. apríl 2009 hækkaði Alþjóðaheilbrigðisstofnunin viðbúnaðarstig vegna farsóttarhættu í heiminum í 5. stig en viðbúnaðarstig Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar vegna farsóttarhættu eru alls 6.

Svínaflensa eða svínainflúensa hefði þó komið upp áður en hún greindist fyrst í mönnum á 6. áratug 20. aldar.

Einkenni svínainflúensu eru um margt lík einkennum annarrar inflúensu, þ.e. hiti, vöðvaverkir og einkenni frá öndunarfærum.

Útbreiðsla á Íslandi.

Tilkynnt var um fyrsta tilfelli af svínaflensu á Íslandi þann 23. maí 2009. Sá smitaði kom til landsins frá New York og veiktist hann skömmu eftir komuna til Íslands.

Tilkynnt var um annað tilfelli þann 9. júní 2009. Sá smitaði var sextugur karlmaður á höfuðborgarsvæðinu sem hafði komið til landsins frá Bandaríkjunum.

Grunsemdir höfðu áður vaknað um tilfelli á Íslandi en þær reyndust ekki á rökum reistar. Haraldur Briem sóttvarnalæknir tilkynnti þann 28. apríl að tveir einstaklingar sem komu til Íslands frá Bandaríkjunum myndu gangast undir læknisrannsókn vegna vægra og óljósra einkenna. Hann sagði þó ólíklegt að um svínaflensu væri að ræða. 29. apríl kom í ljós að ekki var um svínaflensu að ræða.

Íslendingar höfðu náið samband við Alþjóða heilbrigðisstofnunina, sóttvarnastofnanir í Evrópu (ECDC), Bandaríkjunum (CDC) og Evrópusambandið varðandi eftirlit og viðbrögð við svínaflensunni. Upprunalega benti Landlæknir fólki sem ætlaði að ferðast annaðhvort til Mexíkó eða Bandaríkjanna (sérstaklega til Kaliforníu og Texas) að hafa varann á og hafa samband við lækni undir eins ef það finndi einkenni svínaflensu en seinna var fólki ráðlagt gegn því að ferðast til Mexíkó nema nauðsyn bæri.

Þann 28. apríl var það tilkynnt að farþegar sem kæmu til landsins frá Bandaríkjunum eða Mexíkó yrðu undir eftirliti og ef þeir sýndu minnstu einkenni inflúensu þá myndu þeir undirgangast læknisrannsókn.

Svínainflúensan er næm fyrir lyfjunum Tamiflu og Relenza en á Íslandi eru til birgðir af þeim fyrir þriðjung þjóðarinnar.

Í viðbragsáætlun almannavarna vegna heimsfaraldurs inflúensu var gert ráð fyrir tveimur mismunandi tilfellum:
Brahmi

Brahmi er fornt ritkerfi frá Suður-Asíu. Það er atkvæðastafróf frá um 500 f.Kr. Brahmi er með mikilvægari ritkerfum heims ef tekið er mið af áhrifum þess á önnur ritkerfi. Mörg elstu sögulegu rit sem fundist hafa á Indlandi eru skráð með Brahmi.

Brahmi er forfaðir hundruða ritkerfa sem finnast í suður, Suðaustur- og Austur-Asíu. Meðal annars tælensku, tíbesku og japönsku svo dæmi séu tekin.
Musto Performance Skiff

Musto Performance Skiff er 4,55 metra löng, mjög hraðskreið flatbotna einmenningskæna. Hún er með vængi, masturstaug og bugspjót fyrir gennaker. Hún var hönnuð árið 1999 af Joachim Harpprecht fyrir prófanir fyrir nýja ólympíukænu árið 2000 þar sem hún vann allar keppnirnar.

Musto Skiff nær meira en 20 hnúta hraða og er þannig einn af hraðskreiðustu einmenningsseglbátum sem til eru.
Till Ugluspegill

Till Ugluspegill (en oftast aðeins nefndur Ugluspegill) var þýskur flakkari og hrekkjalómur sem uppi var á fyrri hluta 14. aldar (dáinn 1350). Fæðingarstaðurinn er Kneitlingen í Norðurþýskalandi. Ugluspegill er þekktastur fyrir hrekkjabrögð sín og eru til um hann margar sögur. Sögunum var síðan safnað saman í lok 15. aldar og þær gefnar út 1515. Ugluspegill andaðist í Mölln og er þar grafinn og hefur legsteinn hans staðið þar síðan á 16. öld. Í Schöppenstedt er Ugluspegilssafn.

Sögurnar um Ugluspegil komu út á íslensku árið 1956 í þýðingu Eiríks Hreins Finnbogasonar. Nefndist bókin: "Till Ugluspegill - Ærsl og strákapör".
Íslandsklukkan (myndlistarverk)

Íslandsklukkan er útilistaverk eftir Kristin E. Hrafnsson. Hún er í eigu Akureyrarbæjar og er staðsett á Sólborgarsvæðinu við Háskólann á Akureyri þar sem hún „vísar til þeirrar árvekni sem einkennir gott háskólafólk“. Listaverkið var sigurframlag Kristins í samkeppni sem Akureryrarbær efndi til árið 2000 í tilefni þúsaldarafmælis kristnitöku og fyrstu ferða Íslendinga til Norður-Ameríku.
Spjaldbein

Spjaldbein (krossliðsbein, beinið helga eða spjaldhryggur) (fræðiheiti: "Os sacrum") er stórt þríhyrningslaga bein neðst á hryggnum. Það myndar afturhluta mjaðmagrindar. Í rauninni er það fimm samvaxnir hryggjarliðir ofan við rófubein og neðan við lendaliðina. Spjaldbein myndar liðamót á tveimur stöðum við mjaðmarbeinið.
Heimastjórn

Heimastjórn er þar sem hluti ríkis krefst að honum sé gefinn meiri sjálfsstjórn af miðstjórninni. Til dæmis var Íslandi gefin heimastjórn af Danmörku áður en það varð sjálfstætt ríki (Grænland og Færeyjar voru líka gefin heimastjórn en eru ekki enn sjálfstæð ríki).

Á Bretlandi er heimastjórn venjulega krafa landanna sem standa saman sem Bretland (sérstaklega Skotlands, Norður-Írlands og Wales) um aukin völd.

Mikilvægt er að taka fram að heimastjórn er ólík sambandsstjórnarstefnu eins og í Kanada, Þýskalandi, Sviss og Bandaríkjunum. Sambandsstjórnarstefna ábyrgist að fylki er til, en til að koma á heimastjórn þarf að breyta lagasetningu og hana er hægt að afturkalla.
The Edge

David Howell Evans (fæddur 8. ágúst 1961), þekktastur sem The Edge eða Edge, er írskur hljómborðs-, gítarleikari og aðalbakraddasöngvari hljómsveitarinnar U2. Árið 2003 komst hann í 24. sæti á lista "Rolling Stone" yfir 100 bestu gítarleikara allra tíma.
Niklas Rådström

Pär Kristian Niklas Rådström (fæddur 12. apríl 1953 í Stokkhólmi) er sænskur rithöfundur og handritahöfundur.

Niklas Rådström lagði stund á kvikmyndafræði og heimspeki. Hann skrifar skáldsögur en einnig ljóð og leikrit.
Þór IV (skip)

Varðskipið Þór, nánar tiltekið Þór IV, er íslenskt varðskip, sem sjósett var í ASMAR skipasmíðastöðinni í Síle, 28. apríl 2009. Þór er 4.250 brúttótonn, 93,65 m á lengd og 16 á breidd. Hann er knúinn tveimur 4.500 kW aðalvélum með ganghraða allt að 19,5 hnútum og dráttargeta er 120 tonn. Skipherra er Halldór B. Nellett.

Þór er hannaður af Rolls Royce Marine í Noregi með norska varðskipið Harstadt sem fyrirmynd.

Tenglar.

Video.

New Icelandic Coast Guard Vessel Thor (Þór)
Jóhannes Birkiland

Jóhannes Birkiland (fæddur Jóhannes Stefánsson) (10. ágúst 1886 – 9. júlí 1961) var íslenskur rithöfundur og skáld. Hann er þekktastur fyrir bók sína "" sem út kom árið 1945. Hann skrifaði einnig ljóð og tvær skáldsögur á ensku, "The House of Seven Demons" og "Love and Pride".

Jóhannes fæddist á stórbýlinu Uppsölum í Blönduhlíð austan Héraðsvatna í Skagafirði. Foreldrar hans voru Stefán Sveinsson, bóndi að Uppsölum, næsta bæ við Bólu og Steinunn Lárusdóttir, ráðskona hans. Um hann orti Megas söngtextann Birkiland.
Baðherbergi

Baðherbergi er herbergi þar sem maður þvær sér. Þar er yfirleitt baðker eða sturta fyrir þvott. Það getur verið einungis bað eða sturta eða samsetning beggja. Til viðbótar er það yfirleitt klósett og vaskur en stundum eru þau í aðgreindu herbergi.
Norðurdalur (Breiðdal)

Norðurdalur er dalur í Suður-Múlasýslu og er annar tveggja dala sem liggja inn af Breiðdal þar sem hann klofnar um fjallið Kleifarháls. Norðurdalur er þrengri en Suðurdalur. Þar eru nokkrir bæir.
Jóhann G. Jóhannsson

Jóhann G. Jóhannsson getur átt við:
Suðurdalur

Suðurdalur getur átt við eftirfarandi:
Malena Ernman

Malena Ernman (fædd í Uppsala 4. nóvember 1970) er sænsk óperusöngkona, sem keppti í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2009 með lagið „La voix“.

Ernman er móðir Gretu Thunberg.
Suomen Keskustanuoret

Suomen Keskustanuoret er ungliðahreyfing Finnska miðjuflokksins (Suomen Keskusta). Hreyfingin á m.a. aðild að Nordiska Centerungdomens Förbund.
Stefán Jónsson (1923-1990)

Stefán Jónsson (9. maí 1923 – 17. september 1990) var íslenskur rithöfundur, alþingismaður og útvarpsmaður.

Hann starfaði sem fréttamaður fyrir Ríkisútvarpið frá 1946 til 1965 og dagskrárgerðarmaður þar frá 1965 til 1973. Stefán var varaþingmaður fyrir Alþýðubandalagið frá 1971 til 1974 og alþingismaður Norðurlandskjördæmis eystra 1974 til 1983. Hann er faðir Kára Stefánssonar, forstjóra Íslenskrar erfðagreiningar.
Bringubein

Bringubein (eða brjóstbein) (fræðiheiti: "sternum") er mjótt og flatt bein þar sem rifbeinin koma saman; bringubeinið heldur því brjóstkassanum saman og verndar hjartað. Í manninum eru sjö efstu rifin tengd við bringubeinið og í skyndihjálp er stutt bilkvæmt á það með báðum höndum þegar notast er við hjartahnoð.

Bringubeinið í fuglum nefnist "skip". Enginn fiskur hefur bringubein nema síldin.
Aftanskin félag eldri borgara Stykkishólmi

Aftanskin félag eldri borgara Stykkishólmi er í Landssambandi eldri borgara
Ricardo Carvalho

Ricardo Alberto Silveira Carvalho (fæddur 1978 í Portúgal) er portúgalskur knattspyrnumaður sem spilar með Real Madrid. Áður spilaði hann með Chelsea. Carvalho er varnarmaður.
Félag eldri borgara Akureyri

Félag eldri borgara Akureyri er innan Landssambands eldri borgara
Félag eldri borgara við Þistilfjörð

Félag eldri borgara við Þistilfjörð er innan Landssambands eldri borgara
Félag eldri Hornfirðinga

Félag eldri Hornfirðinga er innan Landssambands eldri borgara.
Félag eldri borgara Hveragerði

Félag eldri borgara Hveragerði er innan Landssambands eldri borgara
Félag eldri borgara Rangárvallasýslu

Félag eldri borgara Rangárvallasýslu er innan Landssambands eldri borgara
Karl Malone

Karl Anthony Malone (fæddur 24. júlí 1963) er bandarískur fyrrverandi körfuknattleiksmaður í NBA-deildinni. Hann lék lengst af stöðu kraftframherja með Utah Jazz. Malone var tvisvar sinnum valinn besti leikmaður NBA-deildarinnar og skoraði á ferli sínum (36.942 stig) en aðeins Kareem Abdul-Jabbar og LeBron James eru ofar.
Lars Løkke Rasmussen

Lars Løkke Rasmussen (fæddur 15. maí 1964 í Vejle) er fyrrverandi forsætisráðherra Danmerkur (2009 – 2011; 2015 – 2019) og formaður stjórnmálaflokksins Venstre.

Á árunum 2001 til 2007 var hann innanríkis- og heilbrigðisráðherra í þremur ríkisstjórnum Anders Fogh Rasmussen og hinn 23. nóvember 2007 tók hann við stöðu fjármálaráðherra, einnig í ríkisstjórn Anders Fogh Rasmussen.

5. apríl 2009 tók Anders Fogh Rasmussen við stöðu aðalritara NATO og tók Lars Løkke Rasmussen þá við embætti forsætisráðherra Danmerkur.

Lars Løkke Rasmussen er lögfræðingur að mennt og hefur verið þingmaður á löggjafarþingi Danmerkur, Folketinget, frá árinu 1994. Þá var hann einnig borgarstjóri í Frederiksberg frá 1998 til 2001.

Hann er ekki skyldur Anders Fogh Rasmussen þótt báðir beri þeir sama ættarnafn. 3. oktober 2011, Helle Thorning-Schmidt tók þá við embætti forsætisráðherra. Eftir sigur kosningabandalags hægri- og miðflokka í júní 2015 varð hann aftur forsætisráðherra. Hann gegndi embættinu þar til danska hægriblokkin bað ósigur í þingkosningum árið 2019. Þann 31. ágúst eftir þingkosningarnar lýsti Løkke því yfir að hann hygðist segja af sér sem formaður Venstre vegna eigin óánægju með störf flokksins.

Løkke sagði sig úr Venstre í byrjun ársins 2021 vegna innanflokksdeilna. Hann situr áfram sem óháður þingmaður á danska þjóðþinginu. Ágreiningur Løkke við Venstre snerist meðal annars um tillögur hans um að endurhugsa dönsk stjórnmál til að gera út af við blokkaskiptinguna á danska þinginu og opna þess í stað á mögulegt samstarf yfir miðju. Løkke tilkynnti í apríl 2021 að hann hygðist stofna nýjan stjórnmálaflokk, Moderaterne.
Íþróttabandalag Siglufjarðar

Íþróttabandalag Siglufjarðar var stofnað 9. desember 1945.

25. maí 2009 sameinaðist ÍBS svo Ungmenna- og íþróttsambandi Ólafsfjarðar undir nafninu Ungmenna- og íþróttasamband Fjallabyggðar.
Tuttugasta og níunda konungsættin

Tuttugasta og níunda konungsættin í sögu Egyptalands er hluti af Síðtímabilinu. Hún nær frá 398 til 380 f.Kr. og telur fjóra konunga. Þessi konungsætt tók við völdum eftir að Neferítes 1. sigraði Amyrtaios í orrustu og lét síðan taka hann af lífi í Memfis. Neferítes gerði Mendes í austurhluta Nílarósa að höfuðborg sinni. Eftir lát hans tókust tvær fylkingar á um völdin, sonur hans, Hernebka, og valdaræninginn Psammútis, sem sigraði. Honum var síðan steypt af stóli sama ár af Hakor sem sagðist vera barnabarn Neferítesar. Sonur hans, Neferítes 2., tók við eftir lát hans 380 f.Kr. en ríkti aðeins í fjóra mánuði og var steypt af stóli af Nektanebosi 1., stofnanda þrítugustu konungsættarinnar.
Hólar (hverfi)

Hólahverfi er hverfi í Efra-Breiðholti í Reykjavík.
Fernando de Noronha

Fernando de Noronha er brasilískur eyjaklasi í sunnanverðu Atlantshafi í um það bil 354 km fjarlægð frá meginlandi Brasilíu. Í eyjaklasanum, sem tilheyrir Pernambucofylki, eru 21 eyja.
Fíkjutré Benjamíns

Fíkjutré Benjamíns (eða Waringin-tré) (fræðiheiti: "Ficus benjamina") er fíkjutré sem á uppruna sinn að rekja til suður og suðaustur Asíu og Ástralíu. Fíkjutré Benjamíns er þjóðartré Tælendinga. Tréð getur orðið allt að 30 metra hátt við náttúrlegar kringumstæður.
IPhone 3G S

iPhone 3G S er snjallsími sem getur tengt við netið. Hann er framleiddur af Apple Inc. sem kynnti farsímann 8. júní 2009. Farsíminn er með snertiskjá og HSDPA.

iPhone 3G S verður sett á markað 19. júní í sex löndum.
Spuni

Spuni getur átt við:
Richelieu kardináli

Armand Jean du Plessis de Richelieu, kardináli-hertogi af Richelieu (9. september 1585 – 4. desember 1642) var franskur stjórnmálamaður frá París og einn valdamesti maður Frakklands í valdatíð Loðvíks 13.. Meginþættir stefnu hans voru aukin miðstýring í Frakklandi með því að brjóta á bak aftur andstöðu við konungsvaldið og kaþólsku kirkjuna frá húgenottum og franska aðlinum, og eins andstaða við veldi Habsborgara í Evrópu.

Stjórnmálaferill.

Hann var skipaður biskup af Luçon árið 1607 samkvæmt tillögu Hinriks 4. 1614 var hann kjörinn fulltrúi kirkjunnar fyrir héraðið Poitou á síðasta franska stéttaþingið (fyrir tíma Frönsku byltingarinnar) árið 1614. Þar var hann áberandi talsmaður fyrir sérréttindum kirkjunnar. Skömmu síðar var hann tekinn í þjónustu Önnu frá Austurríki, eiginkonu Loðvíks 13. og varð handgenginn Concino Concini, ítölskum ráðgjafa konungsmóðurinnar Mariu de'Medici.

1616 var Richelieu skipaður ríkisritari konungs og gerður ábyrgur fyrir utanríkismálum. 1617 var hins vegar gerð hallarbylting undir forystu Charles de Luynes gegn Maríu og Concini með samþykki Loðvíks. Concini var dæmdur til dauða og María var hneppt í stofufangelsi. Við þetta missti Richelieu öll völd. 1618 sendi konungur hann í útlegð til Avignon. Þegar María reyndi að leiða uppreisn nokkurra aðalsmanna árið 1619 bað konungur Richelieu um að hafa milligöngu um friðarsamning á milli mæðginanna þar sem hann var talinn helsti trúnaðarmaður Maríu. Richelieu tókst vel upp og þegar de Luynes lést 1621 reis stjarna hans hratt. 1622 gerði Gregoríusi 15. páfi hann að kardinála samkvæmt tillögu konungs.

Hann varð einn helsti ráðgjafi konungs í átökum hans við húgenotta 1622 og tók sæti í ríkisráði hans í apríl 1624. Þar blés hann til samsæris gegn forsætisráðherra konungs Charles de La Vieuville, sem var handtekinn fyrir spillingu sama ár. Richelieu tók síðan sæti hans.
Unuhús

Unuhús er hús að Garðastræti 15 í Grjótaþorpinu, Vesturbænum, Reykjavík. Húsið var þekkt sem miðpunktur menningar í upphafi 20. aldar. Fastagestir Unuhúss voru til dæmis Stefán frá Hvítadal, Steinn Steinarr, Halldór Laxness, Nína Tryggvadóttir, Louisa Matthíasdóttir og Þórbergur Þórðarson, en hinn síðastnefndi skrifaði bók sem nefndist: "Í Unuhúsi" eftir frásögn Stefáns frá Hvítadal.

Húsið er nefnt eftir Unu Gísladóttir sem uppi var á árunum 1855 til 1924. Hún hafði kostgangara (tækifærissinna) og leigði út herbergi í húsinu. Fæðið var ódýrara hjá henni en annars staðar í Reykjavík og húsnæðið sömuleiðis. Af þeim sökum dróst fólk að henni sem lítil auraráð hafði og átti hvergi höfði sínu að að halla. Una eignaðist soninn Erlend í Unuhúsi.
Sverð í kletti

Sverð í kletti — (norska: "Sverd i fjell") — er minnismerki innst í Hafursfirði, skammt sunnan við Stafangur í Vestur Noregi. Verkið er til minningar um Hafursfjarðarorustu árið 872, þegar Haraldur hárfagri sameinaði Noreg í eitt ríki.

Verkið er eftir einn kunnasta listamann Noregs, Fritz Røed frá Bryne, og var afhjúpað af Ólafi Noregskonungi 7. maí 1983. Þetta eru þrjú stór sverð sem standa upp úr kletti við Mylluvík (Møllebukta) innarlega í Hafursfirði. Sverðin eru um 9 m há og eru eftirlíkingar sverða sem fundist hafa í Noregi.

Stærsta sverðið táknar sigurvegarann, Harald konung hárfagra, minni sverðin tvö tákna smákóngana sem biðu ósigur í orustunni. Minnismerkið er einnig friðartákn: Sverðin eru föst í kletti, sem gefur til kynna að þau verði aldrei notuð framar.

Sparisjóður Rogalands gaf verkið.
Dagur Sigurðarson

Dagur Sigurðarson (6. ágúst 1937 - 19. febrúar 1994) var íslenskt skáld, þýðandi og myndlistarmaður. Hann er meðal þekktustu bóhema og andborgara á Íslandi á 20. öld.

Foreldrar Dags voru Sigurður S. Thoroddsen verkfræðingur og Jakobína Margrét Tulinius kennari. Dagur útskrifaðist frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1960. Dagur átti 9 börn.
Moth

Moth er heiti á nokkrum gerðum ellefu feta (3,3 metra) langra einmenningskæna sem hafa verið vinsælar í enskumælandi löndum frá því á 4. áratug 20. aldar. International Moth-bátar eru þekktastir fyrir að vera spaðabátar sem lyfta sér upp úr vatninu á ferð.

Saga.

Moth varð til í Bandaríkjunum þegar gerðin var formlega skráð undir heitinu „International Moth Class Association“ eða IMCA árið 1932. Fyrstu bátarnir voru smíðaðir í Atlantic City árið 1929 en mjög svipaði bátar höfðu þá þróast í Inverloch í Ástralíu frá 1928 og mynduðu þar gerðina „Inverloch Eleven Footer“. 1933 breyttu Ástralir heiti gerðarinnar í Moth, þrátt fyrir að sá munur væri á reiða gerðanna tveggja að bandarísku seglin voru minni og mastrið styttra en á þeim áströlsku.

Eftir Síðari heimsstyrjöldina urðu bandarísku Moth-bátarnir vinsælir í Evrópu. Ein af þeim tegundum sem þar þróaðist varð síðar sérstök gerð, svokölluð Evrópukæna. Ástralir hófu um það leyti baráttu fyrir því að reglur yrðu rýmkaðar svo þeirra Moth-bátar gætu tekið þátt í alþjóðlegum mótum. 1971 bjó IMCA til nýjar reglur sem samþykktu stærri fullsprekuð segl eins og á áströlsku bátunum, og líka hliðarvængi sem þá voru nýkomnir fram. Um leið var skipulagi IMCA breytt þannig að samtökin urðu alþjóðleg en ekki aðeins bandarísk. Við þetta snarminnkaði þátttaka Bandarískra Moth-siglara í mótum og þróun gerðarinnar fluttist til Evrópu og Ástralíu.

Áhugi á hefðbundnum bandarískum Moth-bátum jókst síðan aftur í Bandaríkjunum á 9. áratugnum og frá 1990 hefur verið keppt á svokölluðum „Classic Moth“.