arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Herakles (Evripídes)

Herakles er harmleikur eftir forngríska skáldið Evripídes. Leikritið segir frá Heraklesi sem í bræði sinni drepur bæði konu sína og börn.
Menningar- og friðarsamtök íslenskra kvenna

Menningar- og friðarsamtök íslenskra kvenna (eða MFÍK) eru íslensk grasrótarsamtök sem samanstanda að mestu leyti af konum, eins og nafnið bendir til. Samtökin voru stofnuð árið 1951 og meðal helstu baráttumála eru alheimsfriður og afvopnun, frelsi smáríkja gegn allri ágengni stórvelda, hlutleysi Íslands í hernaðarátökum, herlaust Ísland, almenn mannréttindi, jafnrétti, vinátta og samvinna kvenna í öllum löndum heims, réttindi og vernd bara og ýmisleg menningarmál. Formaður félagsins er Lea María Lemarquis. Samtökin eru deild í Alþjóðasambandi lýðræðissinnaðra kvenna og eru óháð öllum stjórnmálaflokkum og hlutlaus um trúmál. Þau hafa aðsetur í Reykjavík.

Tenglar.

Heimasíða MFÍK

Facebook-síða MFÍK
Óregluleg stigbreyting

Óregluleg stigbreyting er stigbreyting þar sem miðstigið (t.d. "verri") og efsta stigið ("verstur") er myndað af öðrum stofni en frumstig ("illur").
Kynæxlun

Kynæxlun er tegund æxlunar sem krefst tveggja einstaklinga, annars af karlkyni og hins af kvenkyni. Felst ferlið í meiginatriðum í því að sáðfruma frá karlkyns einstaklingnum frjóvgar eggfrumu frá kvenkyns einstaklingnum. Við samruna erfðaefnis kynfrumanna verður eggið að okfrumu sem er fyrsta fruma nýs einstaklings.

Helsti munurinn á kynlausri æxlun og kynæxlun er sá að við kynæxlun makast einstaklingar af gagnkvæmu kyni þar sem karlkynið myndar sáðfrumur og kvendýrið egg, en í kynlausri æxlun fjölgar lífvera sér sjálf án aðstoðar einstaklings af hinu kyninu.
Tímúr

Tímúr eða Timur-i lang (tsjagataíska: تیمور - "Tēmōr", "járn") (1336 – 19. febrúar 1405) var túrkmenskur herstjóri sem lagði undir sig stóra hluta Mið-Asíu og stofnaði Tímúrveldið. Stofnandi Mógúlveldisins, Babúr, var afkomandi hans.

Hann var af mongólskum hirðingjaættbálki, Barlas, sem tekið hafði upp tyrkíska tungu og siði. Hann sóttist eftir endurreisn Mongólaveldisins sem hafði brotnað upp í mörg minni ríki á 13. öld. Tímúr var líka kunnugur persneskri menningu og í flestum þeim löndum sem hann lagði undir sig var persneska stjórnsýslumál.

Hann hóf feril sinn sem leiðtogi í herförum kansins af Tsjagataí í Transoxaníu. Frá 1369 var hann emír í Samarkand sem varð síðar miðstöð veldis hans sem byggðist á yfirráðum yfir Silkiveginum. Með herförum sínum lagði hann undir sig Armeníu, Hindústan (Indlandi), Sýrlandi og Mesópótamíu.

Veldi hans leystist að miklu leyti upp eftir lát hans, en afkomendur hans ríktu áfram í Samarkand. Einn þessara afkomenda stofnaði síðar Mógúlveldið á Indlandi.
Lungnabólga

Lungnabólga er smitsjúkdómur og bólga í lungnavef og er orsakavaldur hennar örverur (veirur, bakteríur, sveppir og sníkjudýr) eða ertandi eiturefni.Lungnabólga er, eins og nafnið gefur til kynna bólga í lungunum, eða lungnavefnum, Það sem er algengast að orsaka sjúkdóminn eru örverur, t.d. veirur, bakteríur, sveppir, bakteríur og sníkjudýr, einnig getur orsökin verið innöndun á eitruðum gastegungum. En spurningin er hvernig örverurnar orsaka sjúkdóminn. Tökum sem dæmi, gerilveiru, hún festir sig við geril frumu og spýtir erfðaefni sínu í hana, svo myndast fleiri gerilveirur úr erfðaefninu og brjótast á endanum út, svo hópast þær saman, fjölga sér og ráðast á fleiri frumur. En inní gerast hlutirnir, þar taka veirurnar völdin og gerillinn fer að framleiða orku til að fjölga veirunum en hættir að sinna lífverunni sem hann er í. Þannig fær maður lungnabólgu og marga, marga aðra sjúkdóma. Svo smitast sjúkdómurinn líka, það gerist langoftast með andrúmslofti (úðasmiti), veirurnar geta ekki smitast með heitu blóði og fólk með lungnabólgu er oftast of veikburða til að kasta upp. Helstu einkenni lungnabólgu eru: Veirusýking áður en lungnabólgan kemur fram, sjúklingur fær snögga hrolli, háan hita, verk í brjóst og þurran hósta. Einum til tvemur sólarhringum síðar fylgir hóstanum ælukast en uppgangurinn getur verið rauður eða grænn, grænn vegna slíms og rauður vegna blóðs. Einnig getur sjuklingurinn fengið frunsur við munnin sem bendir til skertrar starfsemi ónæmiskerfisins. Sjúklingurinn andar einnig oft ört og grunnt sem segir til um það að hvoru megin lungnabólgan er. Ef sjúklingurinn er gamlingi þá getur hann oft orðið ruglaður um hvenær og hvar hann er. Þeir sem eru líklegastir til að fá lungna bólgu eru: Fólk sem hefur misst miltað, veikt roskið fólk, fólk sem þjáist af alkóhólisma og með skert ónæmiskerfi. Læknar greina sjúkdóminn oft með hrákasýni og til frekari greiningar er tekinn lungnamynd. Hvernig læknirinn læknar sjúkdóminn er hins vegar önnur saga. Það er vanalega gert með sýklalyfinu Pensillíni en hvaða áhrif hefur Pensillín á gerilveirunni sem skapaði öll þessi læti?

Lungnabólgan hefur dregið marga fræga til dauða eins og Carl Sagan, René Descartes, William Styron og Bernie Mac
Ritchie Valens

Ricardo Steven Valenzuela, betur þekktur sem Ritchie Valens (13. maí 1941 – 3. febrúar 1959) var bandarískur söngvari og einn af frumkvöðlum rokksins. Ferill hans stóð aðeins í átta mánuði en hann lést í flugslysi ásamt Buddy Holly og The Big Bopper. Frægustu lög hans eru „La Bamba“ og „Donna“.

Um hann var gerð kvikmyndin "La Bamba" frá 1987.
William Randolph Hearst

William Randolph Hearst (29. apríl 1863 – 14. ágúst 1951) var bandarískur fjölmiðlamaður.

Meðal fjölmiðla sem hann átti voru "The San Francisco Examiner", "The New York Journal" seinna nefnt "The New York Journal American", "New York Evening Journal" sem seinna sameinaðist "The New York Journal American", "Los Angeles Examiner", "Washington Herald", "New York Daily Mirror" og mörg fleiri.

Einnig stundaði hann útgáfu tímarita og þeirra frægust eru tímarit eins og tímaritin "National Geographic" og "Cosmopolitan".
Stríð Sovétmanna í Afganistan

Stríð Sovétmanna í Afganistan var níu ára langt stríð sem hófst með innrás Sovétmanna í Afganistan til að styðja baráttu marxista sem voru við völd gegn andspyrnuhreyfingu íslamskra bókstafstrúarmanna sem háðu heilagt stríð gegn yfirvöldum. Andspyrnuhreyfingin naut stuðnings ýmissa aðila, meðal annars bandarísku leyniþjónustunnar CIA, Sádi-Arabíu, Pakistans og annarra múslímaríkja. Stríðið varð leppstríð í kalda stríðinu, þar sem Bandaríkin og Sovétríkin tókust á með óbeinum hætti í gegnum átök í öðrum ríkjum.

40. herdeild sovéska hersins hélt inn í Afganistan þann 25. desember 1979 en síðustu hersveitir Sovétmanna yfirgáfu landið þann 15. maí 1988 og stríðinu lauk 15. febrúar 1989. Stríði Sovétmanna í Afganistan hefur oft verið líkt við stríð Bandaríkjamanna í Víetnam, vegna mikils kostnaðar beggja stórveldanna og árangursleysis hernaðarins. Áætlað er að um 15 þúsund Sovéskir hermenn hafi látið lífið og um ein milljón Afgana, óbreyttir borgarar og andspyrnumenn, auk þess sem 5,5 milljónir hafi misst heimili sín.
Ungmennafélagið Neisti (Djúpavogi)

Ungmennafélagið Neisti á Djúpavogi var stofnað árið 1919. Félagið var eins og önnur ungmennafélög stofnað í kringum almenna félagsstarfsemi, ekki endilega íþróttir. Neistinn var hús á Djúpavogi þar sem starfsemin var lengi vel hýst en þar voru haldnar margar skemmtanir.

Félagið rekur nú íþróttastarfsemi á Djúpavogi sem hefur verið grundvöllur fyrir félagslífi á staðnum. Stundaðar eru æfingar í fótbolta, sundi og frjálsum íþróttum. Meistaraflokksliði hefur verið haldið úti samfleytt í átta ár.
Selen

Selen er frumefni með efnatáknið Se og er númer 34 í lotukerfinu.

Þetta er eitraður málmleysingi sem er efnafræðilega skyldur brennisteini og tellúr. Það finnst í nokkrum mismunandi myndum en eitt þeirra er stöðugt, grátt málmkennt form sem leiðir rafmagn betur við ljós en myrkur og er þar af leiðandi notað í ljósnema. Þetta efni finnst í súlfíðgrýti eins og pýríti (sem einnig er þekkt sem brennisteinskís).

Selen í lífverum.

Selen er nauðsynlegt öllum lífverum og vinna þær það meðal annars úr sólarljósi og fæðu. Nauðsynlegt hefur reynst að sprauta stórann hluta lamba á Íslandi með seleni og E-vítamíni, svo þau líði ekki skort þegar þau fara úr á beit í fyrsta sinn. Selenskortur í sauðfé kallast fjöruslen eða stíuskjögur, en sjúkdómurinn sá dregur nafn sitt af því að sauðfé var og er víða beitt á fjörur. Ef ær stunda fjörubeit of langt fram í meðgönguna vilja lömbin verða slöpp.
Áttundakerfi

Áttundakerfi er talnakerfi með grunntöluna átta. Notuð eru táknin 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6 og 7. "Áttund" á við ákveðið tónbil.
Þverhluti

Þverhluti er annar hluti tvinntölu, "z" táknaður með formula_1 eða "Im"("z"). Hinn hlutinn kallast raunhluti. Tvinntala "z", gefin á forminu "z" = "x" + "iy", þar sem "i" er þvertala, hefur raunhluta "x" og þverhluta "y". Reikna má þverhluta "z" með eftifarandi jöfnu:

þar sem formula_3 er samoki "z".
Garmisch-Partenkirchen

Garmisch-Partenkirchen er markaðsbær í Bæjaralandi í héraðinu Oberbayern syðst í Þýskalandi nálægt landamærum Austurríkis.

Vetrarólympíuleikarnir 1936 voru haldnir í Garmisch-Partenkirchen.
Hnífaherfi

Hnífaherfi eða Hankmóherfi er herfi með hnífásum sem byggðir eru á grind. Það er oftast tengt á þrítengisbeisli dráttarvélar en vinnsla þess er best á nokkrum ökuhraða. Þannig henta þau best á fínvinnslu á myldum jarðvegi. Þannig henta þau ekki á seigan jarðveg s.s. mýrajarðveg þar sem hnífarnir eiga erfitt með að ganga ofan í yfirborðið.
Kennslufræði lista

Kennslufræði lista (Kunstpædagogik) er kennsla með það markmið að auka skilning á listum. Hugtakið er oft notað í tengslum við listmenntun og kennslu í fagurfræði. Getur einnig verið kennsla sem nýtir listir og myndir til að auka þekkingu og skilning safngesta. Samræða, sköpunargleði og túlkun þátttakenda eru áberandi þættir í námsferlinu.
Stjórnmálamaður

Stjórnmálamaður er einstaklingur sem hefur starfa í stjórnmálum, svo sem bæjar- eða borgarfulltrúi, bæjar- eða borgarstjóri, þingmaður, forsætisráðherra o.þ.h.
Áhöfn

Áhöfn er hópur fólks sem starfar saman um borð í skipi, kafbáti, flugvél eða öðru loftfari. Notkun flókinna farartækja þarfnast nokkurra starfsmanna sem taka að sér sérhæfð verkefni og þannig hefur hver áhafnarmeðlimur skilgreinda stöðu um borð samkvæmt þeirri stöðuskipun sem gildir fyrir hverja tegund farartækja.

Stundum er áhöfn skips kölluð „skipshöfn“. Orðið „flughöfn“ merkir hins vegar ekki áhöfn flugvélar, heldur er annað orð yfir flugvöll.
Fló á skinni

Fló á skinni er leikrit (svefnherbergisfarsi) eftir franska leikskáldið Georges Feydeau frá 1907.

BBC sýndi uppfærslu á verkinu í sjónvarpi 7. júní 1967 þar sem Anthony Hopkins kom í fyrsta sinn fram í sjónvarpi í hlutverki Etienne Plucheux.

Kvikmynd varð gerð eftir leikritinu árið 1968 í leikstjórn Jacques Charon.

Leikritið var fyrst sett upp hjá Leikfélagi Reykjavíkur í þýðingu Vigdísar Finnbogadóttur og leikstjórn Jóns Sigurbjörnssonar fyrir jólin árið 1972. Verkið naut mikilla vinsælda og gekk lengi. 1990 var það aftur tekið til sýninga hjá leikfélaginu með sama leikstjóra og var þriðja leikritið sem var sett upp í hinu nýja Borgarleikhúsi (á eftir "Höll sumarlandsins" og "Ljósi heimsins"). Freyvangsleikhúsið í Eyjafjarðarsveit tók það til sýninga 1999. 2008 tók Leikfélag Akureyrar verkið til sýninga í nýrri þýðingu Gísla Rúnars Jónssonar.
Meðganga

Meðganga er það ferli þegar kona er með einn eða fleiri lifandi fósturvísa eða fóstur í legi sínu. Meðganga er oftast 38 vikur frá getnaði, þ.e. um það bil 40 vikum frá síðustu blæðingum, en henni lýkur með fæðingu barns, stundum með keisaraskurði.

Mögulegt er að stöðva meðgöngu og framkalla fósturlát með þungunarrofi, en stundum lýkur meðgöngu með fósturláti af ókunnum ástæðum, líklega vegna þess að fóstur þroskast ekki eðlilega.

Fæðingarfræði er grein innan læknisfræði, sem fæst við rannsóknir á meðgöngu.

Kona á meðgönguskeiði, þ.e. sem gengur með barni, kallast "ólétt", "þunguð", "barnshafandi", "ófrísk" eða "vanfær". Þegar kona er komin langt á leið í meðgöngunni kallast hún "kasólétt" eða "kasbomm" (sem nota bæði forskeytið "kas-" sem vísar til "hrúgu" eða "kasar" sem er fiskihrúga).
Hugsun

Hugsun er hugrænt ferli sem gerir verum kleift að gera sér eftirmynd af umheiminum og takast á við hann með skilvirkum hætti samkvæmt sínum markmiðum, áætlunum, tilgangi og löngunum. Skyld hugtök eru skilningur, skynjun, meðvitund, hugmynd og ímyndun.
Reynsla

Reynsla er þekking og hæfni sem fengin er með því að reyna ákveðna hluti.
Þrándheimur

Þrándheimur (norska: "Trondheim": Suðursamíska "Tråante") er þriðja stærsta borg og sveitarfélag Noregs, með um 198.219 íbúa (2019). Sveitarfélagið er staðsett í Þrændalags fylki, sem er í miðju Noregs. Íbúar sveitarfélagsins eru 279.234. Árið 1963 sameinuðust sveitarfélögin Byneset, Leinstrand, Strinda og Tiller með Þrándheimi.

Þrándheimur stendur við Þrándheimsfjörð og um borgina rennur áin Nið (norska: Nidelva). Fyrir utan borgina er eyjan Niðarhólmur (norska: Munkholmen)

Þrándheimur var áður kallaður Niðarós, sem eitt sinn var höfuðborg Noregs og einnig Íslands, þegar Norðmenn réðu yfir því. Leifur Eiríksson bjó í Þrándheimi í kringum árið 1000. Mikill eldur varð í Þrándheimi árið 1651, og eyðilagði bruninn 90 % af allri borginni. Árið 1681 var hún endurbyggð.
Stríð

Stríð er það þegar hópar, þjóðir eða ríki berjast. Stríð standa yfir í mjög mislangan tíma, frá fáum dögum til áratuga.

Vegna skilgreiningarinnar á stríði teljast ýmis átök sem eru í daglegu tali nefnd stríð ekki til stríðs í skilningi alþjóðalaga og alþjóðlegra sáttmála. Til dæmis telst Falklandseyjastríðið ekki vera stríð í þeim skilningi, heldur vopnuð átök, þar sem Argentína gaf aldrei út formlega stríðsyfirlýsingu. Sömuleiðis er stríðið gegn hryðjuverkum ekki stríð í tæknilegum skilningi því hryðjuverkahópar eru ekki aðilar af því tagi sem hægt er að lýsa stríði á hendur.

Nú til dags heyrir það til algerra undantekninga að formlegar stríðsyfirlýsingar séu gefnar út.

Til eru margs konar undirgreinar stríðs og má þar nefna innrásarstríð, þreytistríð, skæruhernað, borgarastríð og hryðjuverkastríð.
Nína Sæmundsson

Nína Sæmundsson, fædd Jónína Sæmundsdóttir í Nikulásarhúsum í Fljótshlíð (f. 22. ágúst 1892, d. í Reykjavík 29. janúar 1965) var íslenskur myndlistarmaður, sem starfaði lengst af í Bandaríkjunum. Nína nam við hina "Konuglegu dönsku listaakademíu" í Charlottenborgarhöll undir leiðsögn Julius Schultz og Einar Ultzon-Frank. Þekktust er hún fyrir höggmyndir sínar, þ.á m. "Sofandi drengur", "Móðurást" og "Afrekshug" sem stendur yfir aðalanddyri Waldorf-Astoria hótelsins við Park Avenue í New York. Höggmynd hennar, "Hafmeyjan", sem var á Tjörninni í Reykjavík, var sprengd í loft upp á nýársdag 1960. Nína helgaði sig málaralist síðustu æviár sín.

Árið 2004 færði Ríkey Ríkarðsdóttir, myndlistarkona og náfrænka Nínu, Listasafni Reykjavíkur að gjöf 11 höggmyndir eftir Nínu.

Nína var trúlofuð Gunnari Thorsteinssyni, bróður myndlistarmannsins Muggs, þegar hann lést árið 1921 langt fyrir aldur fram.

Nínu er stundum ruglað saman við nöfnu sína, Nínu Tryggvadóttur, myndlistarkonu.
Johan Friberg Da Cruz

Johan Friberg Da Cruz (fæddur 4. júní árið 1986) er sænskur knattspyrnumaður. Núverandi lið hans er Assyriska. Eldri bróðir hans, Bobbie, spilar einnig með sama félagsliði.
Rochester Broncos

Rochester Broncos var stuttlíft hafnaboltalið og spilaði aðeins eina leiktíð árið 1890. Þeir enduðu í 5. sæti í deildinni með stigahlutfallið 63-63. Heimaleikir liðsins voru spilaðir á Culver Field.

Rochester var einn þriggja klúbba (hinir tveir voru Syracuse og Toledo) sem léku í Alþjóðasambandinu árið 1889 og voru fengnir í stað Brooklyn og Cincinnati (sem hvikuðu í National League), Baltimore (sem fór til Atlantic Association ), og Kansas City (sem endaði í Western Association). Í ÚA höfðu þeir leikið sem " 'Rochester Jingoes' ".

Broncos var stjórnað af Pat Powers, sem síðar stýrði New York Giants árið 1892. Helsti slagari þeirra var miðvörður Sandy Griffin, sem barði .307 í 107 leikjum. Bob Barr (28-24, 3,25) og Will Calihan (18-15, 3,28) voru þeirra bestu könnur. Ledell Titcomb henti nei-hitt 15. september.

Baráttusamtökin í Ameríku höfðu einfaldlega ekki efni á öðru tímabili með Little Three í Rochester, Syracuse og Toledo. Þess vegna ákvað Henry Brinker, forseti liðsins, sem átti brugghús og járnbraut, að samþykkja hlutdeild í $ 24.000 kaupum til að fara frá AA.

Árið 1891 léku Broncos í Eastern Association sem Rochester Hop Bitters.
Sín

Sín getur átt við:
Höfði

Höfði er hús í Borgartúni í Reykjavík byggt 1909, Franski konsúllinn Jean-Paul Brillouin átti upprunalega aðsetur þar. Seinna átti Einar Benediktsson skáld húsið um nokkurt skeið og bjó í því með fjölskyldu sinni. Árið 2015 var styttan af Einari eftir Ásmund Sveinsson, sem staðið hafði á Miklatúni, flutt að Höfða og sett upp austanmegin við húsið.

Íslandsfundurinn á milli Ronalds Reagan og Mikhaíls Gorbatsjev átti sér stað þar 1986. Fáni Bandaríkjanna og fáni Sovétríkjanna hanga þar til minnis um fundinn.

Í ágúst 1991 komu utanríkisráðherrar Eystrasaltsríkjanna til fundar í Höfða, en þá var sjálfstæðisbarátta ríkjanna á lokastigi. Hittust þeir í Höfða ásamt Jóni Baldvin Hannibalssyni, þáverandi utanríkisráðherra og Davíð Oddssyni, þáverandi forsætisráðherra. Á þessum fundi í Höfða viðurkenndu Íslendingar sjálfstæði Eystrasaltsríkjanna fyrstir allra þjóða.

Kunnir íbúar.

Fyrsti íbúi hússins var Brillouin, konsúll Frakka á Íslandi. Hann var kvæntur norskri konu sem kann að hafa ráðið því að ákveðið var að kaupa tilhöggvið hús frá Noregi. Á þessu fyrsta skeiði hússins var aðalinngangurinn sjávarmegin, en því var breytt fljótlega eftir að konsúlshjónin fluttu þaðan árið 1913.

Skáldið Einar Benediktsson bjó í Höfða ásamt fjölskyldu sinni milli 1914 og 1917. Í kjölfarið komst húsið í eigu Fossafélagsins Títan sem átti það næstu árin og er ekki vitað með fullri vissu um íbúa þess á þeim tíma.

Árið 1920 nýtti Reykjavíkurbær lagaheimild til að taka Höfða leigunámi til að bregðast við húsnæðisskorti. Húsið var fengið Páli Einarssyni til afnota. Hann var áður fyrsti borgarstjóri Reykjavíkur en hafði tekið við embætti hæstaréttardómara.

Frá 1924 til 1938 var húsið í eigu Matthíasar Einarssonar læknis og bjó dóttir hans, listakonan Louisa Matthíasdóttir þar einnig.

Breska utanríkisþjónustan keypti húsið af Matthíasi og hýsti það sendiráð og sendiherrabústað til ársins 1951. Eftir það hefur ekki verið búið í Höfða en byggingin gegnt ýmsum öðrum hlutverkum.
Spænski rannsóknarrétturinn

Spænski rannsóknarrétturinn var rannsóknarréttur stofnaður á Spáni árið 1478 af Ferdinand og Ísabellu með leyfi frá Sixtusi 4. páfa til að viðhalda kaþólskum rétttrúnaði í ríkjum þeirra. Hann átti sér rætur í ýmsum rannsóknarréttum sem stofnaðir höfðu verið af kirkjunni á miðöldum til að berjast gegn villutrú. Spænski rannsóknarrétturinn var undir beinni stjórn Spánarkonungs. Hann var ekki formlega lagður niður fyrr en árið 1834.

Rétturinn hafði aðeins lögsögu yfir kristnu fólki, en þar sem gyðingum og márum var vísað úr landi 1492 og 1502 náði lögsaga réttarins í reynd yfir alla íbúa Spánar. Tilgangurinn með stofnun rannsóknarréttarins var að styrkja konungshjónin í sessi og bæla niður pólitíska andstöðu. Ferdinand beitti Sixtus páfa þrýstingi með því að hóta að draga hersveitir sínar til baka í stríðinu gegn Tyrkjaveldi. Síðar reyndi Sixtus að banna rannsóknarréttinn en neyddist til að draga það til baka. Rannsóknarrétturinn var undir stjórn konungs en fylgdi kirkjurétti sem settur var af Vatíkaninu.

Á 16. öld fékkst rannsóknarrétturinn aðallega við baráttu gegn villutrú og varð á tímum gagnsiðbótarinnar tæki til að berjast gegn mótmælendum á öllum svæðum undir spænskri stjórn. Refsingar gátu verið allt frá fjársektum til aftöku með brennu. Yfirheyrslur voru nákvæmlega skrásettar og pyntingum var beitt til að knýja fram játningu. Áætlað er að um 2000 manns hafi verið líflátnir í kjölfar dóma rannsóknarréttarins. Rannsóknarrétturinn bar einnig ábyrgð á því að taka saman lista yfir bannaðar bækur og sjá um förgun þeirra. Rannsóknarrétturinn dæmdi fólk einnig fyrir hjátrú, galdra, samkynhneigð og (í upphafi 19. aldar) fyrir aðild að félögum frímúrara.
Mótmæli

Mótmæli er aðferð manna til að lýsa yfir óánægju sinni með stjórnarfar (t.d. ríkisstjórnar eða ríkjablokka), stöðu mála eða tiltekin atburð. Á mótmælum láta mótmælendur skoðanir sínar sjást og heyrast, knýja á um breytingar og reyna að hafa áhrif á almenningsálitið. Mótmæli geta verið friðsamleg, en einnig stympingar við lögreglu, en einnig mjög ofbeldiskennd, jafnvel svo að sumir láta lífið. Sumir sem vilja sýna samstöðu með því sem mótmælt er, gerast stundum and-mótmælendur, og mótmæla þeim sem mótmæla. Ellegar reyna hleypa mótmælafundinum upp til að koma óorði á mótmælendur.
Norðurland vestra

Norðurland vestra er hérað sem nær yfir vesturhluta Norðurlands. Það var upphaflega skilgreint sem eitt af átta kjördæmum Íslands árið 1959 og náði yfir Vestur-Húnavatnssýslu, Austur-Húnavatnssýslu og Skagafjarðarsýslu ásamt með kaupstöðunum Sauðárkróki og Siglufirði. Sjá grein um Norðurlandskjördæmi vestra varðandi úrslit alþingiskosninga í kjördæminu. Með breyttri kjördæmaskipan sem fyrst var kosið eftir 2003 var Norðurlandskjördæmi vestra sameinað Vesturlandskjördæmi og Vestfjarðakjördæmi til að mynda Norðvesturkjördæmi.

1992 var Héraðsdómur Norðurlands vestra stofnaður með aðsetur á Sauðárkróki.

Norðurland vestra er eitt af átta héruðum sem Hagstofa Íslands notar við framsetningu á ýmsum talnagögnum, t.d. um íbúafjölda. Árið 2007 minnkaði héraðið þegar Siglufjörður sameinaðist Ólafsfirði. Sameinað sveitarfélag þeirra, Fjallabyggð, telst nú til Norðurlands eystra.

1. desember 2007 bjuggu 7.359 á Norðurlandi vestra, þar af 2.555 á Sauðárkróki. Aðrir stærri bæir eru Blönduós, Hvammstangi og Skagaströnd.
Frederick Ahl

Frederick M. Ahl (fæddur 1941) er bandarískur fornfræðingur og prófessor í fornfræði og bókmenntafræði við Cornell-háskóla.

Í bók sinni "Sophocles' Oedipus" (1991) færir Ahl rök fyrir því að í leikriti Sófóklesar sé Ödípús ekki í raun sekur um að hafa banað föður sínum og kvænst móður sinni. Niðurstaða Ödípúsar um eigin sekt er strangt tekið ekki staðfest af því sem fram kemur í leikritinu sjálfu, en áheyrendur hafi gert ráð fyrir sekt hans vegna þess sem þeir vissu um goðsöguna um Ödípús.
Steiermark

Steiermark er eitt af sambandslöndum Austurríkis og er að mestu leyti í Ölpunum. Höfuðstaður þess er Graz og íbúar eru um 1.243.052 talsins. Aðrir helstu bæir eru Leoben, Kapfenberg, Bruck an der Mur, Knittelfeld og Köflach.

Steiermark er gjarna skipt í:
Þór II (skip)

Varðskipið "Þór" II (einnig nefnt "Mið-Þór") var eitt af varðskipum Landhelgisgæslu Íslands. Skipið var upphaflega smíðað sem togari í Þýskalandi árið 1922. Eftir strand Gamla Þórs á Húnaflóa árið 1929, var Þór II keyptur 1930 frá Þýskalandi. Á tímum seinni heimstyrjaldar var skipinu breytt og notað til fiskflutninga. Skipið var selt árið 1946.