arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
John Mandeville

Sir John Mandeville er heiti á (líklega skálduðum) höfundi þekktrar ferðabókar frá 14. öld. Bókin er skrifuð á anglónormönnsku á milli 1355 og 1357. Hún náði miklum vinsældum og var þýdd á ýmis tungumál. Þrátt fyrir að þær upplýsingar sem fram koma í henni um fjarlæg lönd (einkum Austurlönd nær) séu bæði ótrúlegar og að stórum hluta ósannar, var hún lengi notuð sem uppflettirit. Sem dæmi má nefna að Kristófer Kólumbus var með eintak um borð þegar hann sigldi til Ameríku.

Lítið sem ekkert er vitað um ferðalanginn John Mandeville, en í bókinni kemur fram að hann sé fæddur í Englandi og skrifi bókina í Liège í Frakklandi. Sá hluti verksins sem fjallar um Landið helga byggir hugsanlega á reynslu hins eiginlega höfundar. Aðrir hlutar byggja á öðrum verkum. Eitt af því sem er sérstakt við þetta rit er að það byggir "ekki" með beinum hætti á ferðasögu Marco Polo frá 1299.
Plútó (guð)

Plútó var rómverskur guð undirheima, hliðstæða Hadesar í grískri goðafræði. Hætt er við að fólk rugli saman Plútó og Plútosi, grískum guð auðs.
Stigull

Stigull er vigur með hnit allra fyrstu hlutafleiða falls. Er notaður til þess að lýsa bratta eða halla falls. Vigurgreining er sú grein stærðfræðinnar sem fæst við vigursvið.

Formleg skilgreining.

Stigull fallsins formula_1 með tilliti til vigursins formula_2 er táknaður formula_3 þar sem formula_4 (nabla) táknar vigurvirkjann del.

Einnig er stigull táknaður með formula_5, formula_6 eða stundum formula_7.

Samkvæmt skilgreiningu er stigull dálkvigur þar sem stök eru hlutafleiður fallsins formula_8, þ.e.:

Dæmi.

Í þremur víddum, er stigullinn oftast ritaður formula_10 í Kartesískum hnitum.

Til dæmis yrði stigull fallsins

reiknaður:
Carlo Ginzburg

Carlo Ginzburg (fæddur í Tórínó 1939) er ítalskur sagnfræðingur og frumkvöðull á sviði einsögu. Þekktastar eru rannsóknir hans á alþýðumenningu og þjóðtrú við upphaf nýaldar, á 16. og 17. öld. Rannsóknir hans á skjölum rannsóknarréttarins vörpuðu nýju ljósi á nornafárið og tengsl þess við alþýðuhefðir í sveitum Evrópu. Rannsóknir hans miðast oft við óvenjulega (og þar með ódæmigerða) einstaklinga, þorpssamfélög eða litla hópa fólks, andstætt félagssögunni sem reynir að varpa ljósi á líf alþýðufólks fyrri tíma með aðferðum félagsfræðinnar og rannsóknum á stórum heildum.

Ginzburg er sonur ritstjórans og menningarvitans Leone Ginzburg og rithöfundarins Nataliu Ginzburg. Hann lærði við háskólann í Písa og kenndi síðan sagnfræði við Bologna-háskóla, og háskólana Harvard, Yale og Princeton. 1998 fékk hann rannsóknarstöðu við Kaliforníuháskóla í Los Angeles. Meðal þekktustu rita hans eru "I benandanti" (Einaudi, 1966) og "Storia notturna: Una decifrazione del Sabba" (Einaudi, 1989), sem varpa nýju ljósi á nornafárið í Evrópu, og "Il formaggio e i vermi" (Einaudi, 1976) sem talið er marka upphafið að einsögunni sem sérstakri stefnu innan sagnfræði.
Gaumstol

Gaumstol er taugasjúkdómur sem yfirleitt stafar af heilaskemmd í hægra hvirfilblaði. Helsta einkenni gaumstols er að sjúklingurinn veitir hlutum vinstra megin við sig litla athygli, gefur þeim svo að segja engan gaum. Þetta getur til dæmis valdið því að gaumstolssjúklingar gleyma að klára matinn vinstra megin á diskinum sínum, eða klæða sig einungis í hægri ermina á peysunni sinni.
Orrusta

Orrusta er meiri háttar vopnuð átök í stríði milli tveggja eða fleiri herja. Markmið orrusta eru yfirleitt eitt af þrennu:

Orrustur fara yfirleitt fram í herförum samkvæmt tiltekinni hernaðaráætlun þar sem herkænska er notuð. Aðili er sagður hafa haft sigur í orrustu þegar andstæðingurinn hefur gefist upp, flúið af hólmi eða verið eytt. Orrustur geta einnig endað með jafntefli ef báðir aðilar hörfa frá áður en niðurstaða er fengin. Sjóorrustur eru orrustur háðar á sjó milli flota viðkomandi herja. Loftbardagi er orrusta í lofti, sem háð er milli loftherja.
(Ó)eðli

(Ó)eðli (á ensku (Un)natural) eftir Hauk M. Hrafnsson er kvikmynduð í talsverðum dogma-stíl og fjallar ungan mann í Reykjavík sem er á kafi í vímuefnum og skipuleggur og framkvæmir hefndaraðgerðir gagnvart fyrrum kærustu og vini. Við fylgjumst náið með honum í sukki og ofbeldisverkum sem ganga þó meira út á að niðurlægja en meiða.
Gram-Schmidt reikniritið

Gram-Schmidt reikniritið er mikið notað reiknirit í línulegri algebru sem notað er til þess að þverstaðla mengi vigra í gefnu innfeldisrúmi, oftast Evklíðska rúmið formula_1. Reikniritið tekur endanlegt, línulega óháð mengi vigra formula_2 og skilar út þverstöðluðu mengi formula_3 sem spannar sama hlutrúmið.

Reikniritið er nefnt eftir Jørgen Pedersen Gram og Erhard Schmidt, en það kom áður fram í verkum Laplace og Cauchy. Í Lie-grúpufræði er aðferðin útvíkkuð með Iwasawa þáttun.

Beiting Gram-Schmidt reikniritsins á dálkvigra fylkis af fullri stétt gefur QR-þáttun þess.

Reikniritið.

Við skilgreinum ofanvarpsvirkjann sem:

Hann varpar vigrinum v hornrétt á vigurinn u.

Þá virkar reikniritið þannig:

&lt;/math&gt;

Mengið {u1, …, u"k"} er þá mengi þverstæðu vigrana, og stöðluðu vigrarnir {e1, …, e"k"} mynda þverstaðlaðan grunn fyrir hlutrúmið.
Friúlí

Friúlí (ítalska: "Regione autonoma Friuli-Venezia Giulia"; friúlíska: "Friûl-Vignesie Julie"; króatíska og slóvenska: "Furlanija - Julijska krajina"; þýska: "Friaul-Julisch Venetien") er hérað á Norðaustur-Ítalíu sem markast af Venetó í vestri og landamærum Austurríkis og Slóveníu í norðri og austri með strönd að Adríahafi í suðri. Höfuðstaður héraðsins er borgin Tríeste. Íbúafjöldi er um 1,2 milljónir. Langstærsti hluti héraðsins er hið sögulega hérað Friúlí með höfuðstað í Údíne, en það inniheldur að auki Venezia Giulia á landamærunum við Slóveníu og Austurríki með höfuðstað í Tríeste. Þessu síðastnefnda svæði var bætt við eftir Síðari heimsstyrjöldina þegar Júgóslavía hafði fengið stærstan hlutann af því sem áður taldist héraðið umhverfis Tríeste. Í héraðinu eru stórir þýskumælandi og slóvenskumælandi hópar. Vegna menningarlegrar sérstöðu hefur héraðið takmarkaða sjálfstjórn.
Keisari

Keisari er titill (karlkyns) einvalds sem er almennt séð litið svo á að sé æðri konungi. Samsvarandi titill konu er keisaraynja eða keisaradrottning, hvort sem um er að ræða ríkjandi keisaraynju eða eiginkonu ríkjandi keisara. Kjörkeisararnir voru þeir keisarar nefndir sem voru kjörsynir keisaranna á undan sér. Íslenska orðið keisari er úr þýsku, "Kaiser", sem aftur er dregið af nafni Júlíusar Caesars. Slavneski titillinn tsar er dreginn af sama orði.

Keisari ræður yfirleitt yfir keisaradæmi eða heimsveldi (ríki sem inniheldur mörg áður sjálfstæð ríki eða svæði sem eru landfræðilega og menningarlega aðgreind).
Rómverskt skattland

Rómverskt skattland (latína: "provincia", ft. "provinciae") var stærsta stjórnsýslueining Rómaveldis utan við Appennínaskagann. Skattlöndum var venjulega stjórnað af fyrrum ræðismönnum eða pretorum sem síðar gátu vænst þess að fá sæti í öldungaráðinu. Undantekning frá þessu var gerð þegar Ágústus keisari gerði Egyptaland að rómversku skattlandi 30 f.Kr. og setti yfir það riddara.

Á lýðveldistímanum var landstjóri skipaður yfir skattlandið til eins árs í senn. Venjulega var skattlöndum þar sem meiri vandræða var að vænta skipaður landstjóri með meiri reynslu. Dreifing herfylkja um skattlöndin fór líka eftir því hversu mikilla vandræða var að vænta þar.

Fyrsta rómverska skattlandið var Sikiley 241 f.Kr. eftir að Rómverjar höfðu náð henni undir sig í Fyrsta púnverska stríðinu 264 - 241 f.Kr.

Þegar Ágústus stofnaði "principatið" eftir borgarastyrjöldina, valdi hann sjálfur landstjóra yfir þau landamæralönd rómverska heimsveldisins sem voru hernaðarlega mikilvægust. Þannig urðu skattlönd á hernaðarlega mikilvægum stöðum (venjulega við landamæri ríkisins) að keisaralegum skattlöndum, en hin að skattlöndum öldungaráðsins.

Fjöldi og stærð skattlandanna var breytilegur og háður stjórnmálavafstrinu í Róm. Á tímum keisaradæmisins var stærstu eða best vörðu skattlöndunum, eins og Pannóníu og Móesíu, skipt í nokkur minni skattlönd til að koma í veg fyrir að einn landstjóri fengi of mikil völd í hendur.
Læknisfræði

Læknisfræði er sú fræðigrein sem fjallar um lækningar og viðbrögð við sjúkdómum. Í víðum skilningi orðsins eru nokkrar starfsstéttir sem starfa að lækningum, svo sem læknar, hjúkrunarfræðingar, lyfjafræðingar og sjúkraþjálfar. Oft er orðið þó notað til að fjalla sérstaklega um þann þátt lækninga sem er á herðum lækna.

Elstu heimildir um lækningar fjalla um notkun á ýmsum plöntum og líffærum dýra til að lina þjáningar og bæta líðan. Oft á tíðum voru þessi not nátengd göldrum, eins og orðið galdralæknir gefur til kynna. Smátt og smátt þróaðist læknisfræðin og aðferðir lækna þróuðust í átt að hinni vísindalegu aðferð. Það olli kaflaskilum í þróun læknisfræðinnar þegar menn uppgötvuðu að gerlar orsökuðu sjúkdóma og tóku að nota sótthreinsun í skurðaðgerðum, við barnsburð og fleiri tilefni þar sem hætta á sýkingu er mikil.

Pensilín og fleiri sýklalyf gerðu síðan meðferð smitsjúkdóma miklum mun skilvirkari og björguðu mörgum mannslífum. Nýlegar framfarir í læknisfræði hafa í auknum mæli byggst á notkun erfðafræði.
Kaupfélag Eyfirðinga

Kaupfélag Eyfirðinga, best þekkt undir skammstöfuninni KEA, er íslenskt fyrirtæki sem stofnað var 1886 sem kaupfélag. Félagið var á tímabili stærsti atvinnuveitandi á Norðurlandi en má muna sinn fífil fegurri. Í dag starfar KEA sem fjárfestingarfélag sem öðrum þræði vinnur í þágu eigenda sinna að eflingu atvinnulífs og búsetuskilyrða á starfssvæði sínu.

Kaupfélag Eyfirðinga var stofnað þann 19. júní 1886 á Grund í Eyjafirði. Kom þar saman hópur manna og stofnaði Pöntunarfélag Eyjafjarðar, en hálfu ári síðar var nafninu breytt í Kaupfélag Eyfirðinga. Upphaflegur tilgangur félagsins, líkt og annarra kaupfélaga, var að útvega félagsmönnum vörur á hagstæðu verði. Á árunum eftir heimsstyrjöldina fyrri byggði KEA verslunarhús, sláturhús, mjólkurvinnslustöðvar og frystihús til frystingar á kjöti til útflutnings.

Á fimmtíu ára afmæli KEA, 1936, voru félagsmenn um 2400, þar af var fjórðungur frá Akureyri. Þá sneri félagið sér að sjávarútvegi og stofnaði Útgerðarfélag KEA og gerði út skip. Kaupfélag Eyfirðinga tók þátt í að stofna ESSO á Íslandi, Olíufélagið hf. árið 1946. Upphaflegt hlutafé Olíufélagsins hf. var 850.000 kr en KEA lagði til 195.000 kr því og var næst stærsti stofnhluthafi á eftir SÍS.

KEA hefur breyst frá því að vera hefðbundið kaupfélag, yfir í að vera fjárfestingarfélag. Það er þó ennþá samvinnufélag og eru félagsmenn KEA í dag rúmlega 19 þúsund. Í samþykktum félagsins kemur fram að félagið heitir KEA og starfar í samræmi við lög um samvinnufélög nr 22/1991 - með áorðnum breytingum. Heimili þess og varnarþing er á Akureyri. Félgassvæði KEA er frá og með Fjallabyggð í vestri til og með Langanesbyggðar í austri, tekið er mið af sveitarfélagamörkum eins og þau eru árið 2013.

Tilgangur félagsins er að vinna að hagsmunum félagsmanna og efla búsetu á félagssvæði sínu. Félaginu er fyrst og fremst æltað að vera fjárfestingarfélag og hefur því ekki með höndum atvinnurekstur, en stofnar og rekur hlutafélög og fyrirtæki sem ýmist eru að fullu í eigu KEA eða í sameign með öðrum aðilum. Þá er félaginu heimilt að starfrækja innlánsdeild í samræmi við lög um samvinnufélög nr. 22/1991.

Á heimasíðu félagsins er stefna félagsins og þar kemur fram að KEA er fjárfestingarfélag sem vinnur í þágu eigenda sinna að eflingu félagsins og þar með atvinnulífs og búsetuskilyrða á starfsvæði sínu.

Framtíðarsýn félagsins er að KEA verði áfram fjárhagslega sterkt, rekið með ábyrgum hætti, byggt á arðsömum fjárfestingum sem samræmast hagsmunum eigenda félagsins. Með hagnaðarmyndun verði KEA öflugur þátttakandi og stuðningsaðili í samfélagslegum verkefnum.

Gildi KEA eru ábyrgð, traust og þátttaka.

Í stefnu félagsins koma fram fjárfestingaráherslur, arðgreiðslustefna og jafnréttisstefna og hægt að lesa nánar um það á heimasíðu félagsins.
Hjartardýr

Hjartardýr (fræðiheiti: "Cervidae") eru ætt jórturdýra af ættbálki klaufdýra. Nokkur dýr, sem svipar til hjartardýra í útliti, en tilheyra öðrum skyldum ættum, eru stundum kölluð hirtir. Karldýrið er almennt kallað hjörtur eða tarfur, kvendýrið hind eða kýr og afkvæmin kálfar.
Regla Cramers

Regla Cramers er aðferð í línulegri algebru til þess að leysa línuleg jöfnuhneppi. Látum "A" vera "n×m" fylki og "b" vera vigur af stærðinni "n". Þá segir regla Cramers að finna megi lausn jöfnuheppisins formula_1 með því að:

þar sem að formula_3 er fylkið "A", með "i"-ta dálkvigrinum skipt út fyrir vigurinn "b".
Konstantínus Hollandsprins

Konstantínus Hollandsprins (fæddur "Constantijn Christof Frederik Aschwin" 11. október 1969) er yngsti sonur Beatrix drottningar og Claus prins. Hann á tvo bræður Willem-Alexander og Johan-Friso.

Fjölskylda.

Þann 17. maí 2001 giftist Konstantínus konu að nafni Petra Laurentien Brinkhorst (f. 25. maí 1966). Þau eiga þrjú börn:
Millimetri

Millimetri er 1/1000 hluti úr einum metra, hluti af metrakerfinu og mælieining í SI-kerfinu. Millimetri er oft skammstafað "mm".

Einn millimetri er jafn:
Tjarnarbrekka

Tjarnarbrekka er hverfahluti á mörkum Vesturbæjar og Miðborgar Reykjavíkur. Hverfahlutinn telst vera Hólavallagarður (Suðurgötugarður), svæðið milli Garðastrætis og Tjarnargötu allt suður fyrir Skothúsveg, þar með talin Bjarkargatan.
Öryrkjabandalag Íslands

Öryrkjabandalag Íslands (skammstafað ÖBÍ), stofnað 5. maí árið 1961, er hagsmuna- og mannréttindasamtök fatlaðs fólks. Félagið sem er frjáls félagasamtök, veitir margvíslega þjónustu og vinnur að því að efla jafnrétti í samfélaginu fyrir þann hóp fólks. Stofnfélög voru sex en aðildarfélög eru í dag 43 talsins. 19 eiga sæti í stjórn. Innan bandalagsins starfar Kvennahreyfing þvert á aðildarfélög og sömuleiðis Ungliðahreyfing fyrir fólk á aldrinum 18-35 ára.

Formaður frá 21. október 2017 er Þuríður Harpa Sigurðardóttir. Framkvæmdastjóri frá árinu 2008 er Lilja Þorgeirsdóttir. Félagið er til húsa að Sigtúni 42, 105 Reykjavík. Öryrkjabandalagið er aðili að ýmsum alþjóðlegum samtökum fatlaðra, svo sem Handikaporganisasjonenes Nordiska Råd og European Disability Forum.

Sex málefnahópar starfa að málefnum bandalagsins: Málefnahópur um aðgengi, málefnahópur um atvinnu- og menntun, málefnahópur um heilbrigði, málefnahópur um kjaramál, málefnahópur um sjálfstætt líf og málefnahópur um málefni barna.

Öryrkjabandalag Íslands heldur úti vefnum obi.is og síðu á Facebook þar sem margvíslegum upplýsingum er miðlað.

Þjónusta.

Boðið er upp á aðstoð við mál sem tengjast almannatryggingum, sveitarfélögum, íslenska ríkinu, Sjúkratryggingum Íslands og Tryggingastofnun ríkisins, svo nokkuð sé nefnt. Ókeypis lögfræðiaðstoð er einnig veitt auk ýmissrar fjölbreyttrar þjónustu.

Brynja-Hússjóður ÖBÍ er sjálfseignarstofnun sem á og rekur u.þ.b. 800 íbúðir fyrir öryrkja. Tekjustofninn er leigan fyrir íbúðunum.

Hringsjá - náms- og starfsendurhæfing býður náms- og starfsendurhæfingu. Hringsjá er rekin af ÖBÍ sem hefur gert þjónustusamning við félagsmálaráðuneytið og Tryggingastofnun Ríkisins um þá þjónustu sem veitt er.

Tímarit ÖBÍ kemur út einu sinni á ári og er dreift um allt land. Vefrit ÖBÍ er gefið út eftir því sem þurfa þykir.

ÖBÍ á aðild að Íslenskri getspá og TMF tölvumiðstöð.
Prestur

Prestur er sá aðili sem hefur öðlast vígslu eða önnur sambærileg réttindi innan trúarbragða til að annast guðsþjónustur eða helgihald fyrir trúbræður sína. Prestsembættið finnst innan margra trúarbragða þó nafngiftir geti verið ólíkar eftir trúarhefðum. Prestar eru almennt álitnir vera í góðu sambandi við almættið og leitar fólk oft til presta til að fá ráðgjöf í andlegum málefnum sem og öðrum.

Í kristni liggja tvö grísk orð að baki orðinu prestur. Annars vegar "presbyteros" (πρεσβυτερος-öldungur), sem er orðsifjafræðilega skylt íslenska orðinu prestur og hins vegar "hiereus" (ιερευς) sem vísar til þeirra sem önnuðust fórnir þær meðal gyðinga sem lýst er í Gamla testamentinu. Merking orðsins (þ.e. "hiereus") breyttist nokkuð í Nýja testamentinu þar sem Jesú Kristi er lýst sem æðsta presti (Heb. 2.17), meðalgöngumanns milli Guðs og manna.

Meðal mótmælenda er mikilsverðasta hlutverk prestsins í helgihaldi það að annast útdeilingu sakramentanna (skírn og kvöldmáltíðarsakramentið). Í mótmælendatrú mega bæði karlar og konur gegna prestsembætti en því er öðruvísi farið innan rómversk-kaþólsku kirkjunnar og rétttrúnaðarkirkjunnar. Þar mega einungis karlmenn gegna embætti prests og skulu lifa einlífi. Í báðum kirkjudeildum er hlutverk presta í helgihaldi mun veigameira en meðal mótmælenda enda eru sakramenti mun fleiri og helgihald allt umfangsmeira.
Ilíonskviða

Ilíonskviða er annað tveggja frásagnarkvæða (epískra kvæða) sem eignuð hafa verið blinda kvæðamanninum Hómer. Hitt kvæðið er "Ódysseifskviða" en saman eru kvæðin kölluð "Hómerskviður" og eru elsti varðveitti skáldskapur Grikkja. Til eru tvær þýðingar á íslensku á Ilíonskviðu. Sú frægasta er lausamálsþýðing Sveinbjörns Egilssonar, sem einnig þýddi Ódysseifskviðu. Sonur hans, Benedikt Gröndal, þýddi svo Ilíonskviðu með ljóðahætti.

Efni Ilíonskviðu.

"Ilíonskviða" gerist á síðasta ári Trójustríðsins en í því börðust Grikkir og Tróverjar. Ilíon er annað nafn yfir borgina Tróju við Hellusund. Í kviðunni kemur upp ósætti á milli Agamemnons konungs, sem fór fyrir liði Grikkja, og kappans Akkillesar. Akkilles sem fór fyrir miklu liði ákveður að berjast ekki sem veldur því að mjög hallar á Grikki í stríðinu við Tróverja. Sendiför er gerð til Akkillesar til að fá hann aftur til orrustu en hann vill alls ekki snúa aftur enda enn reiður Agamemnoni. Þrátt fyrir þetta leyfir Akkilles góðum vini sínum, Patróklosi, að snúa aftur til bardagans og fer hann til orrustu í herklæðum Akkillesar. Er Patróklos mætir til orrustunnar halda viðstaddir að þar sé Akkilles á ferð en Patróklos fer hamrammur um völlinn og snýr bardaganum aftur Grikkjum í vil. Á endanum vegur Hektor, mikil hetja og sonur Príamosar Trójukonungs, Patróklos sem fær Akkilles til að snúa aftur til bardagans gagntekinn af sorg vegna falls vinar síns. Hann berst gegn Hektori, fellir hann og smánar svo líkið marga daga í röð. Príamos konungur fer síðar háskaför til að sækja lík Hektors, sonar síns og lýkur kviðunni á útför hans.

Ritun kvæðisins.

Enginn veit með vissu hver orti Hómerskviður. Frá fornöld og allt fram á 18. öld voru kvæðin eignuð blinda kvæðamanninum Hómer. Ekki er vitað hvenær hann var uppi né hvar hann hélt sig en allmargar jónískar borgir hafa gert tilkall til þess að vera fæðingarstaður skáldsins. Fræðimenn skeggræða enn í dag spurningar sem upp komu er menn fóru að rannsaka kviðurnar gagnrýnið fyrir u.þ.b. 200 árum og ekki eru menn sammála um hver Hómer hafi verið eða hversu mikið af kviðunum komi frá honum. Aðrir taka enn dýpra í árinni og velta því fyrir sér hvort kvæðin séu eftir sama höfund, hvort þær hafi orðið til hvor í sínu lagi og margir efast jafnvel um tilvist Hómers sjálfs. Margt liggur þannig á huldu um tilurð Hómerskviða. Flestir fræðimenn eru þó á þeirri skoðun að Hómerskviður hafi verið ortar seint á 8. öld f.Kr.

Bragarháttur.

Hómerskviður eru ortar undir hexametri sem á íslensku hefur verið nefndur sexliðaháttur. Eins og nafnið ber með sér þá má þekkja bragarháttinn á því að í hverri ljóðlínu eru sex bragliðir og samanstendur hver bragliður yfirleitt af einu löngu atkvæði og tveimur stuttum. Hexametur var vinsælt meðal Grikkja en þeir ortu ljóð sín ósjaldan undir hættinum. Rómverjar tóku hexametur síðar upp og t.a.m. skrifaði Virgill "Eneasarkviðu" sína og Óvidíus "Myndbreytingar" sínar undir þessum sama hætti.
Fram (skip)

Fram er skip (þrímastra skonnorta með gufuvél), teiknað og smíðað af Colin Archer. Fridtjof Nansen notaði skipið þegar hann komst á Norðurpólinn 1895 og Roald Amundsen notaði það þegar hann kannaði Suðurskautslandið. Skipið var byggt til að þola harðan ágang ísins í kringum norður- og suðurpólinn, gert úr ítalskri eik og hafði næstum engan kjöl. Skrúfan og stýrið voru útbúin þeirri tækni að hægt var að draga þau inn í skrokk skipsins til að þau skemmdust ekki í ísnum.

Skipið er nú varðveitt í Fram safninu í Osló.

Ferðir.

Að norðurpólnum.

Nansen lét skipið frjósa fast í ísnum við Svalbarða þegar hann var á leið sinni á Norðurpólinn og gekk á skíðum þaðan áleiðis að pólnum þótt hann kæmist ekki norðar en á rúmlega 86. breiddargráðu. Skipið færðist með hafstraumi og þegar ísa leysti sigldu skipverjar til Norður-Noregs. Þangað komu Nansen og Hjalmar Johansen sem gekk með honum.

Kortagerð með Sverdrup.

1898 fór Otto Sverdrup ásamt áhöfn á Fram til eyjanna norður af Kanada til að kortleggja þær og skoða gróðurfar, dýr, jarðfræði og hafdýpi í kringum þær. Fyrir þessa ferð var skipinu breytt til að auka við plássið uppi á dekki.

Leitin að suðurpólnum.

Roald Amundsen ákvað að nota Fram til ferðar sinnar til suðurpólsins. Amundsen komst á suðurpólinn 14. desember 1911 eftir kapphlaup við bretann Robert Scott, sem einnig þráði að komast fyrstur á pólinn. Scott hafði einnig keppst við að komast á norðurpólinn á undan Nansen, en heppnaðist hvorki þá né við suðurskautið.
Abraham (aðgreining)

Abraham getur meðal annars átt við:
Landeyjar

Landeyjar kallast svæðið frá ósum Hólsár að Markarfljótsósum og allt upp undir Djúpá og upp fyrir Þjóðveg 1, þó tilheyra bæir á borð við Ármót og Bakkakot til Rangárvalla. Svæðið er flatlent og mikið landbúnaðarhérað enda veðurfar og spretta ákjósanleg. Landeyjar skiptast í Austur- og Vestur-Landeyjar um Affallið og austast í þeim austari er Bakkaflugvöllur. Hið forna höfuðból Bergþórshvoll er í Landeyjum og samkomusalirnir Gunnarshólmi og Njálsbúð. Svæðið tilheyrir allt Rangárþingi eystra.
Albufeira

Albufeira er borg í suðurhluta Portúgals. Íbúar borgarinnar eru rétt rúmlega 29.000 (2021) og búa þeir á 26,72 km² svæði. Íbúatala borgarinnar margfaldast hins vegar á sumrin vegna mikils fjölda ferðamanna sem sækir borgina heim.
Tálkn

Tálkn eru öndunarfæri vatnadýra sem nota þau til að skipta koltvísýringi út fyrir súrefni. Ýmis minni vatnadýr geta andað með allri húðinni en flóknari dýr, eins og til dæmis samlokur, hjóldýr, ýmis vatnaskordýr og fiskar, notast við tálkn.
Hrogn

Hrogn eru fullþroskuð egg fiska og annarra vatnadýra eins og ígulkera og rækja. Sem sjávarfang eru hrogn étin bæði hrá og soðin.

Gamalt vestfirskt orð sem notað var um hrogn er kíta.

Kavíar er í grundvallaratriðum söltuð hrogn, fyrst og fremst styrju, en orðið er líka notað um hrogn hrognkelsa og mat unninn úr þorskhrognum.
Steve Irwin

Stephen Robert „Steve“ Irwin (22. febrúar 1962 – 4. september 2006) var ástralskur náttúruverndarsinni, umsjónarmaður dýragarðs í Ástralíu og þekktur sjónvarpsmaður fyrir þætti sína sem "The Crocodile Hunter".

Hann lést við upptökur á þætti þegar stingskata stakk hann í hjartastað.