arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Friðrik 1. Danakonungur

Friðrik 1. (7. október 1471 – 10. apríl 1533) var konungur Danmerkur, Noregs og Íslands frá 1523 til dauðadags. Hann tók við konungdæmi eftir að Kristjáni 2. bróðursyni hans var velt úr sessi.

Friðrik var yngri sonur Kristjáns 1. og konu hans, Dórótheu af Brandenborg. Faðir hans lést 1481 og tók þá Hans bróðir Friðriks, sem var 16 árum eldri, við konungdæminu. Hann ólst upp í hertogadæmunum Slésvík og Holstein, en þaðan var föðurætt hans, og stýrði hertogadæmunum frá 1490 við góðan orðstír. Hann bjó í Gottorphöll í Slésvík.

Hans dó 1513 og sonur hans, Kristján 2., tók við konungdæminu. Hann varð þó fljótt óvinsæll hjá danska aðlinum og árið 1523 gerðu aðalsmenn - eða hluti þeirra - bandalag við Friðrik hertoga. Þann 8. mars það ár sagði Friðrik Kristjáni bróðursyni sínum stríð á hendur og átján dögum síðar lét hann hylla sig konung í Viborg. Kristján 2. flúði land 2. apríl og Friðrik 1. var hylltur konungur Dana og Norðmanna. Ríkisráð Norðmanna samþykkti 23. ágúst 1524 að taka Friðrik til konungs yfir Noregi (og þar með Íslandi) og sat Jón Arason þann fund eins og íslensku biskuparnir áttu rétt á ef þeir voru staddir í Noregi.

Stjórnartíð Friðriks 1. var nokkuð óróasöm, enda vildu margir borgarar og bændur fá Kristján 2. aftur á konungsstól. Søren Andersen Norby, lénsmaður á Gotlandi og áður hirðstjóri á Íslandi, var einn helsti andstæðingur konungs og leiddi bændur á Skáni og Blekinge í uppreisn en beið lægri hlut. Árið 1532 tókst Friðrik að blekkja Kristján 2. til að koma til Danmerkur og hét honum friðhelgi en sveik loforðið, lét handtaka frænda sinn og hélt honum föngnum þar til hann lést 1559.

Friðrik hélt sig í Gottorphöll eða hertogadæmunum svo til alla stjórnartíð sína og kom ekki til Danmerkur nema það væri óhjákvæmilegt. Noreg heimsótti hann aldrei. Honum tókst þó að hafa í fullu tré við aðalinn þótt hann hefði orðið að gefa honum ýmis loforð þegar hann tók við völdum. Til dæmis hafði hann heitið því að vernda kaþólsku kirkjuna en leyfði þó lútherstrú í raun og hafði lútherskan hirðprest.

Friðrik gekk árið 1502 að eiga Önnu, dóttur kjörfurstans af Brandenborg, sem þá var 15 ára. Hún lést 1514 og varð því aldrei drottning. Þau áttu tvö börn og var annað þeirra Kristján 3. Árið 1518 giftist Friðrik Soffíu af Pommern (1498 - 13. maí 1568) og eignuðust þau fimm börn.
Downs-heilkenni

Downs-heilkenni (stundum nefnt heilkenni þrístæðu 21) er litningafrávik sem veldur þroskahömlun. Fólk með Downs-heilkenni, áður fyrr nefnt mongólítar, hefur 3 eintök af litningi númer 21 eða alls 47 litninga. Þau einkenni sem teljast til Downs-heilkennis eru meðal annars: lág vöðvaspenna, skásett augu, flöt nefrót og bein lína þvert yfir lófa.

Heilkennið er kennt við enska lækninn John Langdon Down sem árið 1866 benti á lík einkenni einstaklinga með þroskahömlun. Árið 1959 sýndi franski prófessorinn Jérôme Lejeune að fólk með Downs-heilkenni hefði aukalitning í frumum sínum.
Egill Jónsson

Egill Jónsson (f. 14. desember 1930 í Hoffelli í Nesjahreppi, d. 12. júlí 2008) var Alþingismaður Austurlandskjördæmis frá 1979 til 1999. Hann sat á þingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn og gegndi meðal annars formennsku í landbúnaðarnefnd og samgöngunefnd.
Félags- og tryggingamálanefnd Alþingis

Félags- og tryggingamálanefnd var ein af fastanefndum Alþingis. Hún fjallaði meðal annars um mál sem vörðuðu almannatryggingar, húsnæðis- og atvinnumál, málefni fatlaðra, stjórn sveitarfélaga, Tryggingastofnun ríkisins og vernd barna og ungmenna. Fastanefndum Alþingis var fækkað úr tólf í átta þann 1. október 2011 og heyra málefni félags- og tryggingamálanefndar í dag að mestu leyti undir velferðarnefnd.
Svæðanudd

Svæðanudd eða svæðameðferð er aðferð notuð í óhefðbundnum lækningum til þess að örva taugaenda í höndum og fótum með því að þrýsta á þá og á þessi aðferð að lækna hina ýmsu kvilla. Egyptar, Indíánar og Kínverjar hafa notað þessa aðferð í gegnum aldirnar en það var ekki fyrr en á 19. öld sem þessi aðferð fór að njóta vinsælda í hinum vestræna heimi. Ekki eru til vísindalegar sannanir fyrir því að svæðameðferð beri árangur í baráttu við sjúkdóma en læknastéttin viðurkennir þessa aðferð ekki sem vísindalega. Þeir sem lært hafa svæðameðferð og þeir sem hafa notið slíkrar meðferðar eru hins vegar sannfærðir um ágæti hennar.

Uppruni.

Elstu heimildir um svæðanudd eru frá Kína frá því fimm þúsund ár aftur í tímann eða þrjúþúsund árum fyrir Kristburð en nálastunguaðferð Kínverja er einnig þekkt frá þessum tíma. Það var árið 1913 sem Bandaríkjamaðurinn Dr. William H. Fitzgerald (1872-1942), háls-, nef- og eyrnalæknir, kynnti þessa aðferð fyrir hinum vestræna heimi. Á fjórða áratug 20. aldar var þessi tækni þróuð enn fremur af hjúkrunarfræðingnum og sjúkraþjálfaranum Eunice D. Ingham (1889-1974). Hún sagði hendur og fætur vera afar viðkvæm svæði sem mætti ná miklum árangri með svæðameðferð. Ingham skipti líkamanum í svæði og kortlagði fætur og hendur með tilliti til þessa. Þannig áttu allir hlutar líkamans sinn stað í fótum og höndum og svaraði hægri hluti líkamans til hægri fótar/handar og vinstri hluti líkamans til vinstri fótar/handar. Ingham þróaði einnig sérstaka nuddaðferð og hefur hún verið kölluð Ingham-aðferðin.

Útskýring.

Svæðanudd og svæðameðferð eru ekki eins og hefðbundið nudd. Aðferðin sem notuð er beinist að því að örva taugaenda í höndum og fótum með því að þrýsta á þá. Þar sem að hugmyndin á bakvið svæðanuddi segir að allir líkamshlutar og líffæri eigi sér samsvörun í höndum og fótum þá er þrýstingi beitt á það svæði sem þarfnast bata með því að ýta á taugaenda á réttum stað í fótum/höndum. Hvert líffæri, innkirtlar og öll starfsemi líkamans í heild hefur taugaenda sem er að finna í höndum eða fótum og með því að beita þá þrýstingi er hægt að hafa áhrif á starfsemi þess svæðis sem átt er við. Samspil orkurása, kenningar um orkubrautir og punkta á orkubrautum eru einnig viðfangsefni svæðameðferðar.

Með því að nota svæðameðferð vill fólk meina að hægt sé að lækna hina ýmsu sjúkdóma og kvilla með því að þrýsta á rétta punkta í höndum og fótum. Ef fólk þjáist til dæmis af hægðatregðu þá myndi svæðanuddari þrýsta á þann punkt í fótum sem samsvaraði til þarmanna eða þar sem að taugaendar þarmanna liggja. Við þetta áreiti á taugaendann myndi svæðanuddarinn hafa áhrif á svæðið sem yrði til þess að hægðatregðan myndi hætta.

Gagnrýni á svæðanudd/svæðameðferð.

Engar vísindalegar sannanir liggja fyrir um ágæti svæðameðferðar en læknar og vísindamenn vilja meina að svæðanudd geri ekki meira gagn en venjulegt nudd, það er að segja, leiði einungis til líkamlegrar vellíðan en lækni ekki sjúkdóma. Svæðanuddarar svara þessari gagnrýni á þann veg að vissulega geri meðferð þeirra gagn en eitt er víst að hún valdi í það minnsta engum skaða líkt og ólíkar lyfjameðferðir geti gert.
Umhverfisnefnd Alþingis

Umhverfisnefnd var ein af fastanefndum Alþingis. Nefndin fjallaði meðal annars um mál er vörðuðu dýravernd og stjórnun veiða á villtum fuglum og spendýrum, mengunarvarnir, náttúruvernd, rannsóknir á sviði umhverfismála, skipulags- og byggingarmál og varnir gegn ofanflóðum. Fastanefndum Alþingis var fækkað úr tólf í átta þann 1. október 2011 og heyra málefni umhverfisnefndar í dag að mestu leyti undir umhverfis- og samgöngunefnd.
Galdrar í Harry Potter

Galdra í Harry Potter
Limburgíska

Limburgíska er tungumál sem er talað í Limburg; Hollandi, Þýskalandi og Belgíu.
Fjarskoðun

Fjarskoðun gengur út á að öðlast upplýsingar um fjarlægja hluti með því að skynja tilveru þeirra með huganum einum saman. Rannsóknir sýna fram á að fjarskoðun virki ekki, og því er hún flokkuð undir gervivísindi.

Fjarskoðun varð vinsæl í Bandaríkjunum á 10. áratugnum eftir að leynileg skjöl um tilraunir bandarískra stjórnvalda með þennan mátt voru gerðar opinberar. Hafði ætlunin veri ðað nýta þetta dulræna fyrirbrigði í hernaðartilgangi, en bundið var enda á rannsóknarverkefnið árið 1995 þar sem það skilaði ekki árangri.
Nektardans

Nektardans er það þegar einstaklingur, oftast kona, dansar og fer úr fötunum til að skemmta karlmönnum og/eða konum. Nektardans þykir sumstaðar vera klámfenginn og var bannaður á Íslandi þann 23. mars 2010.
Chester

Chester (borið fram ) er borg í sýslunni Cheshire í Norðvestur-Englandi. Borgin stendur við ána Dee og austan landamæra Wales. Íbúar voru 118.200 manns í borginni árið 2011 og um 332.000 á þéttbýlissvæðinu árið 2014. Hún er stærsta og þéttbyggðasta borgin á þéttbýlissvæði Chester West and Chester. Borgin fékk borgarréttindi árið 1541.

Chester var stofnuð sem „castrum“, þ.e. rómverskt virki, undir nafni "Deva Victrix" árið 79 e.Kr. Legio II Adiutrix lagði grunninn að borginni meðan á stjórn Vespasíanusar keisara stóð. Aðalgöturnar fjórar: Eastgate, Northgate, Watergate og Bridge Street, liggja eins og þær sem voru upphaflega lagðar fyrir um það bil 2000 árum síðan. Deva, ein þriggja rómverskra herstöða, varð stór borg í Rómverska skattlandinu Brittanía. Eftir að Rómverjar yfirgáfu skattlandið á 5. öld tryggðu Saxar borgina gegn Dönum og gáfu borginni nafn hennar. Verndarengill Chester, Werburgh, er grafinn í dómkirkjunni í Chester.

Chester var ein síðasta borgin í Englandi sem Normannar hertóku á tímum normannskra landvinninga. Vilhjálmur 1. bastarður skipaði að kastali yrði byggður til þess að styrkja borgina. Árið 1071 stofnaði hann stöðu jarlsins af Chester.

Í borginni eru nokkar miðaldabyggingar en sumar þeirra voru gerðar upp á Viktoríutímabilinu. Í Chester eru borgarmúrar sem eru enn í mjög góðu ástandi, því ef litið er framhjá einum stað á múrnum þá er hann næstum því óskemmdur.

Á tímum Iðnbyltingarinnar voru byggðar járnbrautir, síki og vegir. Á þeim tíma stækkaði borgin mikið. Nokkur dæmi af viktoríönskum arkitektúr, eins og ráðhúsíð í Chester og Grosvenor-minjasafnið, eru í Chester.

Í Chester er einn stærsti dýragarður Bretlands.
Bryn Mawr-háskóli

Bryn Mawr-háskóli, stundum nefndur Bryn Mawr (borið fram: brɪnˈmɑr, "brin-mar") er einkarekinn kvennaháskóli í Bryn Mawr í Pennsylvaníu í Bandaríkjunum, um 16 km vestan Philadelphiu. Nafnið „Bryn Mawr“ merkir á velsku „stór hæð“.

Bryn Mawr var stofnaður árið 1885 og er einn af systraskólunum sjö og á í nánu samstarfi við Swarthmore-háskóla og Haverford-háskóla. Við skólann nema um 1400 grunnnemar og rúmlega 400 framhaldsnemar.

Meðal þekktra fyrrverandi nemenda skólans má nefna Emily Greene Balch sem hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1946.
Náttúruminjaskrá

Náttúruminjaskrá er listi yfir öll svæði sem friðlýst eru skv. lögum um náttúruvernd nr. 60/2013 á Íslandi og mörg önnur merkileg svæði sem hafa ekki enn verið friðlýst. Hún er birt í Stjórnartíðindum og staðfest af ráðherra. Náttúruverndarráð hefur einnig gefið skrána út í sérriti til að kynna friðlýstu svæðin, en ekki síður þau sem áhugi er á að verði friðlýst svo að fólk geti stuðlað að verndun þeirra.

Helstu svæði eru:
Járnseglun

Járnseglun er einn flokkur af seguleiginleikum efna. Járnseglandi efni geta myndað sterka segla.

Járnseglandi efnunum má skipta í marga undirflokka en í þekktasta undirflokknum eru ýmsar málmblöndur og svo þrjú frumefni, sem eru segulmögnuð við stofuhita en það eru málmarnir járn, nikkel og kóbalt. Mörg efni geta orðið segulmögnuð við ennþá lægri hita.
Eyjafjarðará

Eyjafjarðará er dragá í Eyjafirði. Hún á upptök syðst í Eyjafjarðardal, þar sem koma saman lækir og ár úr fjöllunum í kring, og rennur norður eftir dalnum og í sjó í botni Eyjafjarðar eða Pollinum, við Akureyrarflugvöll. Hún er 60-70 km löng frá upptökum til ósa. Talið er að botn Eyjafjarðar hafi áður náð allt inn að Melgerðismelum, um 22 kílómetrum innar en núverandi ós árinnar er.

Í ánni er mjög góð sjóbleikjuveiði en þar veiðist einnig urriði og eitthvað af laxi. Ósasvæði Eyjafjarðarár nær nokkuð langt upp með ánni, að Melgerðismelum, og þar er auðugur og margbreytilegur gróður og dýralíf. Þar voru áður engjalönd sem mikið voru nýtt til heyskapar og beitar en nú er hluti af landinu friðaður og þar er mikið um víði. 25-30 tegundir fugla verpa á þessu svæði.
Sveinn Hákonarson

Sveinn Hákonarson Hlaðajarl (d. um 1016) réði ríkjum í Noregi ásamt Eiríki hálfbróður sínum frá því um 1000 til 1014 og með Hákoni syni Eiríks 1014-1015, í umboði Sveins tjúguskeggs Danakonungs.

Sveinn var sonur Hákonar Sigurðssonar Hlaðajarls og konu hans, Þóru Skagadóttur Skoftasonar. Hann átti alsystkinin Heming og Bergljótu. Hálfbróðirinn Eiríkur var elstur og var frillusonur. Hann þótti þó að mörgu leyti fremri bróður sínum og í orrustunni í Hjörungavogi, þar sem þeir voru báðir, ætlaði Sveinn að flýja undan Vagni Ákasyni en bróðir hans kom þá og hrakti Vagn frá og náði að handsama hann.

Þeir bræður flýðu báðir til Svíþjóðar undan Ólafi Tryggvasyni eftir að faðir þeirra var drepinn en Sveinn var ekki með í Svoldarorrustu, þar sem Ólafur féll. Eftir það skiptu þeir Noregi á milli sín - Svíinn Ólafur skotkonungur fékk einnig nokkur héröð - en töldust þó báðir lénsmenn Sveins tjúguskegg og báru ekki konungsnafnbót.

Eiríkur jarl hélt til Englands í herför árið 1014 og lét Hákoni syni sínum eftir veldi sitt. Hákon og Sveinn stýrðu ríkinu saman til hausts 1015, en þá kom Ólafur helgi til landsins og gerði kröfu til konungsstólsins. Hann vann sigur á Sveini í orrustu en Sveini tókst að flýja til Svíþjóðar. Þar ætlaði hann að koma sér upp her og vinna Noreg að nýju en dó áður en af því yrði.

Kona Sveins var Hólmfríður, sem var annaðhvort systir eða dóttir Ólafs skotkonungs af Svíþjóð. Dóttir þeirra var Sigríður, sem giftist Ásláki syni Erlings Skjálgssonar, og líklega einnig Gunnhildur, sem giftist Sveini Ástríðarsyni Danakonungi.
Blátjald

Blátjald er tækni sem er mikið notuð við kvikmyndagerð og í sjónvarpi. Blátjaldið sjálft er einlitt efni, sem virkar þannig að ef t.d. leikarar eru látnar standa fyrir framan það er hægt, með tæknivinnu, að skeyta inn hvaða bakgrunnsmynd sem er, ramma eða hreyfimynd, í staðinn fyrir einlita efnið. Blátjaldstæknin er t.d. notuð af veðurfréttamönnum. Veðurfréttmenn standa fyrir framan efnið og sjá aðeins það, á meðan tæknimenn sjónvarpstöðvanna setja veðurkort inn í staðinn fyrir blátjaldsefnið og því virðist sjónvarpsáhorfandanum sem fréttamaðurinn standi fyrir framan veðurkortið. Í raun stendur veðurfréttamaðurinn fyrir framan blátjald og sér ekki kortið sem sjónvarpsáhorfendurnir sjá.

Tæknin er einnig mikið notuð við kvikmyndagerð, enda mjög hentug aðferð til að setja leikara t.d. ofan á bíl á 140 km. hraða eða láta þá hrapa fram af kletti, án þess að þurfa áhættuleikara e.þ.h. Mismunandi litir eru notaðir en algengast er að tala um blátjald því að tjaldið er oftast blátt, þegar um kvikmyndagerð er að ræða. Yfirleitt er notað tjald í grænum eða bláum lit en ástæða þess er að þeir litir eru fjærst húðlitnum.
Bikarkeppni HSÍ (konur)

Bikarkeppni HSÍ í kvennaflokki var fyrst haldin veturinn 1975-76. Um er að ræða útsláttarkeppni og hefur úrslitaleikurinn í seinni tíð farið fram í Laugardalshöllinni sama dag og úrslitin í bikarkeppni karla.

Sigurvegarar:
Gunnar Nielsen

Gunnar Nielsen (16. september 1914 – 18. maí 1989) var skrifstofustjóri Hitaveitu Reykjavíkur og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

Ævi og störf.

Gunnar fæddist í Kaupmannahöfn og var fjölskylda hans á faraldsfæti milli Danmerkur, Íslands og Bandaríkjanna mest öll æskuár hans. Hann varð snemma gallharður Framari og gegndi ýmsum trúnaðarstörfum fyrir félagið. Gunnar var í fyrsta meistaraflokksliði Fram í handknattleik, sem keppti á fyrsta Íslandsmótinu árið 1940. Lét hann sig ætíð sérstaklega varða uppbyggingu handknattleiksins innan Fram og kom talsvert að þjálfun.

Hann var formaður Fram árin 1949-50 og 1952-53. Á sextíu ára afmæli félagsins, árið 1968, var hann útnefndur heiðursfélagi Fram.
Innósentíus 12.

Innósentíus 12. (13. mars 1615 – 27. september 1700) sem hét upphaflega Antonio Pignatelli var páfi frá 12. júlí 1691 til dauðadags. Hann var af aðalsfjölskyldu frá Konungsríkinu Napólí. Innósentíus 11. gerði hann að kardinála og erkibiskup yfir Napólí. Við lát Alexanders 8. var hann kjörinn sem málamiðlun milli krafa Frakklands og hins Heilaga rómverska ríkis. Strax eftir kjör sitt hóf hann baráttu gegn spillingu í Páfagarði; frændhygli og símonsku.
Bíldskeri

Bíldskeri var maður sem tók blóð úr mönnum í lækningaskyni. Blóðtökur voru algengar á Íslandi fram undir 1870.
Otto Rehhagel

Otto Rehhagel (9. ágúst 1938 í Essen) er einn árangursríkasti knattspyrnuþjálfari Þýskalands. Hann er margfaldur þýskur meistari og bikarmeistari sem þjálfari, Evrópumeistari bikarhafa og Evrópumeistari landsliða með gríska landsliðinu.

Leikmaður.

Rehhagel hóf knattspyrnuiðkun hjá áhugamannaliði í heimaborg sinni Essen. Einnig spilaði hann með Rot-Weiss Essen í neðri deildum. Þegar Bundesligan var stofnuð 1966, lék hann með Hertha BSC og 1. FC Kaierslautern til 1972. Rehhagel lék oftast sem varnarmaður og miðherji og skoraði á ferli sínum 23 mörk í Bundesligunni. Eftir að hann lagði skóna á hilluna sneri hann sér að knattspyrnuþjálfun.

Þjálfari.

Strax og ferli hans hjá Kaiserslautern lauk 1972 hóf Otto Rehhagel að þjálfa knattspyrnulið í neðri deildum. Fyrsta lið hans var 1. FC Saarbrücken í eitt keppnistímabil og Kickers Offenbach í eitt keppnistímabil. Þá varð Rehhagel í fyrsta sinn þjálfari í Bundesligunni, er hann tók við Werder Bremen í nokkra mánuði og síðan Borussia Dortmund. Með seinna liðinu þurfti hann að þola mesta tap liðs í efstu deild í Þýskalandi, er liðið hans (Dortmund) tapaði fyrir Borussia Mönchengladbach 0-12. Í kjölfarið þjálfaði Rehhagel Arminia Bielefeld og Fortuna Düsseldorf, en 1981 tók hann í annað sinn við Werder Bremen. Að þessu sinni tókst honum vel upp með liðið og gerði það að meisturum í tvö skipti á þeim 14 árum sem hann var þjálfari þess (1988 og 1993). Einnig varð hann þrisvar bikarmeistari með liðinu og 1992 gerði hann liðið að Evrópumeisturum bikarhafa (sigraði þá gegn AS Monaco). 1996 skipti Rehhagel yfir til Bayern München og var þar í tvö ár. Síðustu tvö árin sín í Bundesligunni þjálfaði hann Kaiserslautern. Hann tók við liðinu þegar það féll í 2. deild. Á fyrra árinu náði hann að komast í 1. deild á ný og á seinna árinu varð hann meistari með liðinu. Þetta var í fyrsta og eina sinn sem nýliði í 1. deild varð þýskur meistari. Otto Rehhagel er þaulsetnasti þjálfari Bundesligunnar með 820 leiki. Hann er eini maðurinn sem hefur tekið þátt í meira en 1.000 deildarleikjum í Þýskalandi, sem leikmaður og þjálfari. 2001 tók Rehhagel við gríska landsliðinu. Í Evrópumótinu 2004 í Portúgal gerði hann Grikki að Evrópumeisturum og varð hann fyrir vikið þjóðhetja í Grikklandi og heiðursborgari í Aþenu. Rehhagel þjálfar sem stendur enn gríska landsliðið og hefur hafnað ýmsum góðum boðum, m.a. að þjálfa þýska landsliðið. Næsta verkefnið er lokakeppni HM í Suður-Afríku 2010.

Titlar sem þjálfari.

Auk þess komst Werder Bremen undir stjórn Ottos Rehhagel fjórum sinnum í 2. sæti Bundesligunnar og tvisvar í úrslit bikarkeppninnar (fyrir utan sigrana).
Sveinn Andri Sveinsson

Sveinn Andri Sveinsson (12. ágúst 1963) er íslenskur lögfræðingur. Hann var borgarfulltrúi á síðasta áratug 20. aldar og er fyrrverandi formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

Ævi og störf.

Sveinn Andri er stúdent frá Menntaskólanum í Reykjavík og lögfræðingur frá Háskóla Íslands. Hann var blaðamaður á Morgunblaðinu samhliða háskólanámi en hefur starfað sem lögfræðingur frá útskrift. Í lögmannsstörfum sínum hefur Sveinn Andri tekið að sér mörg mál, einkum sakamál, sem hlotið hafa mikla fjölmiðlaathygli.

Stjórnmál.

Sveinn Andri gegndi ýmsum trúnaðarstörfum fyrir Vöku, félag lýðræðissinnaðra stúdenta í Háskólanum, Heimdall og Samband ungra sjálfstæðismanna.

Hann tók sæti í borgastjórn Reykjavíkur sem fulltrúi Sjálfstæðisflokksins eftir stórsigur flokksins í borgarstjórnarkosningunum 1990. Það kjörtímabil var hann stjórnarformaður Strætisvagna Reykjavíkur og stýrði þar umdeildum breytingum á rekstrarformi.

Deilurnar um strætó urðu eitt helsta átakaefnið í borgarstjórnarkosningunum 1994 og varð eitt fyrsta verk Reykjavíkurlistans að taka breytingarnar til baka. Sveinn Andri tók þátt í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins fyrir kosningarnar 1994 en fékk ekki brautargengi.

Sveinn Andri var um árabil í hópi þeirra forystumanna Sjálfstæðisflokksins sem hvað helst hafa talað fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu. Á árinu 2014 sagði hann skilið við flokkinn vegna ágreinings um Evrópumál.

Íþróttamál.

Sveinn Andri tók sæti í stjórn Knattspyrnufélagsins Fram árið 1991 og var formaður félagsins frá 1994 til 2000. Í formannstíð hans var stofnað hlutafélag um rekstur meistaraflokks karla í knattspyrnu. Hlutafélagið tók til starfa með talsvert eigið fé, en steypti sér í skuldir á mettíma.

Sveinn Andri setti til hliðar hugmyndir forvera síns á formannsstóli, Alfreðs Þorsteinssonar um flytja Fram úr Safamýrinni í austari byggðir borgarinnar eða í Laugardalinn. Þess í stað vildi hann byggja upp það svæði sem fyrir væri. Meðal annars setti hann fram metnaðarfullar hugmyndir um að selja hluta svæðisins undir verslunarmiðstöð með knattspyrnuleikvangi á þakinu.
Vogur (meðferðarheimili)

Vogur er meðferðarheimili sem SÁÁ (Samtök áhugafólks um áfengis- og vímuefnavandann) reka fyrir fíkla og áfengissjúka, staðsett í Árbæ í Reykjavík. Það tók til starfa árið 1983.
Krónos

Krónos var í grískri goðafræði títani og sonur Úranosar og Gaju. Hann var meðal annars faðir guðanna Seifs, Póseidons og Hadesar.

Það er líka getið til þess að hann hafi étið afkvæmi sín og svo er þess líka getið að Seifur, Póseidon og Hades hafi tortímt honum.
Mikhail Tal

Mikhail Tal (rússneska: Михаил Нехемьевич Таль; 9. nóvember 1936 – 28. júní 1992) var lettneskur stórmeistari og áttundi heimsmeistarinn í skák. Hann fæddist í Riga í Lettlandi.

Tal er einnig þekktur undir nafninu „töframaðurinn frá Riga“ fyrir afar flókinn, taktískan skákstíl og leikfléttur, sem margir líktu við töfrabrögð.

Tal var afar vel liðinn í skákheiminum. Til að mynda er minningarmót, Tal Memorial, haldið honum til heiðurs á hverju ári í Moskvu, þar sem margir af sterkustu stórmeisturum heims taka jafnan þátt.

Árið 1960 háði Mikhail Tal, einungis 23 ára gamall, einvígi við þáverandi heimsmeistara, Mikhail Botvinnik um heimsmeistaratitilinn. Tal vann einvígið 12.5-8.5 og varð heimsmeistari í skák í kjölfarið, sá yngsti frá upphafi (Garry Kasparov sló þetta met árið 1985 þegar hann vann titilinn 22 ára gamall). Tal hélt titlinum aðeins í eitt ár þar sem hann tapaði fyrir Botvinnik í einvígi um heimsmeistaratitilinn árið 1961. Tal tefldi aldrei aftur einvígi um heimsmeistaratitilinn, en var í hópi fremstu skákmanna heims allt til dauðadags. Hann tefldi m.a. á fjölmörgum millisvæða- og áskorendamótum og varð margoft skákmeistari Sovétríkjanna sálugu. Hann tefldi margoft á Íslandi, fyrst árið 1957 á heimsmeistaramóti stúdenta.

Tal ritaði bók um fyrra einvígi sitt við Botvinnik sem kom út á vegum Skákprents í íslenskri þýðingu Braga Halldórssonar árið 1975.

Heilsa.

Tal var alla tíð við slæma heilsu og þurfti m.a. að hætta þátttöku í áskorendamóti í Curaçao á Kúbu vegna veikinda á árinu 1962. Hann glímdi m.a. við nýrnasjúkdóm sem að lokum dró hann til dauða. Almennt er heilsuástand Tals talið hafa átt sinn þátt í slælegri frammistöðu hans á móti Botvinnik í einvíginu árið 1961. Ekki bætti svo úr skák að Tal bæði reykti og drakk.

Tal var einnig bæklaður á hægri hönd, þannig að fingur hans voru "vafnir" og mynduðu tvo stærri fingur (sjá mynd).
Raforka

Raforka er orka sú, sem flutt er með rafstraumi, oftast mæld í kílóvattstundum, skammstafað "kWh". Virkjanir breyta orku náttúrufyrirbæra í raforku, sem flutt er með dreifikerfi til notenda, sem greiða ákveðið gjald fyrir hverja kílóvattstund. Hagkvæmast er að flytja raforku yfir landi með riðstraumi, en undir sjó er jafnstraumur hagkvæmari.