arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Trúðfiskur

Trúðfiskur (Fræðiheiti: "Amphiprion percula") er mjög vinsæll skrautfiskur. Trúðfiskurinn tilheyrir ásamt um 25 öðrum tegundum, ættkvíslinni Amphiprion eða trúðfiskar og finnast langflestir þeirra í hitabeltissjó. Hann lifir samlífi með sæfíflum.

Heimkynni.

Trúðfiskar búa aðalega í sjó sem er frekar heitur. Eins og sést á myndinni hér til vinstri þá lifir Trúðfiskurinn mest í Indlandshafi, við austurströnd Afríku, í kringum Ástralíu og austan við Asíu.

Trúðfiskurinn og sæfíflar.

Trúðfiskurinn lifir í samlífi með eitruðum sæfíflum sem þó ekki skaða hann og er ekki að fullu vitað hví sæfíflarnir láta trúfiskana óáreitta. Ein kenningin er sú að þeir gefi frá sér efni sem sæfíflunum geðjist ekki að, önnur að um samlífi sé að ræða af praktískum ástæðum, það er að trúðfiskarnir laði að aðra fiska sem sæfíflarnir geti síðan drepið og étið. Enn önnur kenning er sú að bæði trúðfiskurinn og sæfífillinn þurfi á hvor öðrum að halda, trúðfiskurinn fær skjól frá ránfiskum og með því að vera alltaf að synda "í gegnum" sæfífilinn, þá hreinsar fiskurinn sæfífilinn og þannig á hann auðveldara með það að fá súrefni.

Útlit.

Hinn venjulegi trúðfiskur er appelsínugulur með þrjár breiðar hvítar rendur. Hann er frekar lítill og verður mjög sjaldan 8 cm á lengd og örsjaldan verður hann stærri.

Lifnaðarhættir trúðfiska.

Trúðfiskurinn er ólíkur öðrum fiskum að því leiti að þeir lifa í eins og lítilli „fjölskyldu“, tveir kynþroska fiskar og tveir til þrír ókynþroska fiskar. Stærsti fiskurinn í „fjölskyldunni“ er kvenkyns og því í raun eins og „mamman“. Sá næst stærsti er karlkyns og er því eins og „pabbinn“ og þessir ókynþroska fiskar eru líkt og börnin og kynlausir í raun. En ef að "mamman" deyr, þá breytist "pabbinn" í "mömmu" og stærsti ókynþroska fiskurinn verður að "pabba". Því mætti segja að í teiknimyndinni Leitin að Nemo er pabbinn í raun ekki „pabbinn“ heldur „mamman“ og Nemo í raun ekki „barnið“ heldur "pabbinn". Það verða oft mikil átök í "fjölskyldum" út af þessu og það getur bitnað á ókynþroska fiskunum. Þetta hins vegar virðist allt breytast ef þeir eru í búrum því þar lifa þeir sáttir við hver annan. Enda eru þeir eru mjög vinsælir í fiskabúrum um allan heim.

Æxlun.

Trúðfiskurinn leggur eggin á flatt yfirborð nálægt sæfíflinum sem hún býr í þegar að það er fullt tungl. Hver fiskur leggur nokkur hundruð til þúsunda eggja í einu. Pabbinn passar þá eggin í sex til tíu daga eða þangað til eggin klegjast út. Þau opnast um tveimur klukkustundum eftir að það dimmir.

Fæða.

Trúðfiskar lifa aðalega á dýrasvifi í sjónum eða svifi sem að hefur laggst á sæfífilinn. Einnig lifa sumir trúðfiskar á næringarefnum sem þeir fá frá þörungum. Þeir trúðfiskar sem búa í fiskabúrum fá hins vegar sértilgerðan mat í flögum sem að eigendur þeirra gefa þeim.
Hunang

Hunang er gulleitur seigfljótandi sætur vökvi sem býflugur og önnur skordýr vinna úr blómasafa, plöntusafa og safa sem önnur skordýr sem sjúga plöntur seyta. Hunang er notað í matargerð, til að brugga mjöð og við náttúrulækningar. Til eru margar tegundir af hunangi, en bragð þess mótast öðru fremur af umhverfi býflugnabúsins, t.d. því hvaða tegundir blómplantna eru ríkjandi í næsta nágrenni.

Lengi vel var hunang nær eina sætuefnið sem notað var í Evrópu.

Vaxkökuhunang er hunang sem býflugur safna í hólf nýbyggðra lirfulausra vaxkakna eða í fíngerðar tilbúnar vaxkökur úr hreinu bývaxi. Hunang er líka unnið með að láta að láta það drjúpa úr vaxkökum eða skilja það frá vaxkökunum í skilvindu eða pressað það úr vaxakökum við lítinn hita. Það er svo síað til að taka burt aðskotaefni og frjókorn.
Fjallaljón

Fjallaljón (fræðiheiti: "Puma concolor") er kattardýr af undirættinni "Felinae" sem eru smákettir og er eina tegundin innan puma-ættkvíslarinnar. Þó að ljónið teljist til smákatta er það frekar stórt.

Fjallaljón lifa í Norður- og Suður-Ameríku. Fjallaljónið er það spendýr sem hefur mesta útbreiðslu á meginlandi Ameríku, eða frá Eldlandi sem er syðst í Suður-Ameríku allt norður til suðurhluta Alaska í Norður-Ameríku.

Fjallaljón hafa aðlagast mjög ólíkum búsvæðum og má þar nefna hálfeyðimerkur, barrskóga, gresjur, kjarrlendi, staktrjáasléttur, regnskóga og fjalllendi.

Stærð.

Karldýrin eru að meðaltali 36 til 120 kílógrömm að þyngd en kvendýrin eru að meðaltali 29 til 64 kílógrömm.

Litur.

Litur fjallaljónsins er breytilegur, frá gulbrúnum yfir í grábrúnan.

Heildarstofnstærð fjallaljóna er ekki með öllu þekkt vegna þess að nákvæmar stofnstærðmælingar liggja ekki fyrir frá stórum svæðum í suðurhluta útbreiðslusvæðis þeirra. Eins og oft vill verða hefur sambúð fjallaljóna og manna verið dýrunum í óhag.

Í skrifum frá árinu 1959 var sagt að fjallaljónin eða panþerar eins og þau voru kölluð væru til mikilla vandræða fyrir búfénað og upp úr því voru skipulagðar víðamiklar útrýmingarherferðir gegn þeim og öðrum stórum rándýrum. Þeim var útrýmt af stórum svæðum og fækkað verulega annars staðar.

Eins og langflestar aðrar kattategundir helga högnar fjallaljóna sér óðul sem innihalda óðul nokkurra kvendýra og fara dýrin reglulega um óðulin og míga utan í tré og eru þá að merkja óðalsmörkin

Æxlun og kettlingar.

Fjallaljónin eru að mestu einfarar, nema fullorðnu dýrin umbera hvert annað í fjóra til sex daga á æxlunartíma, einnig virðast bræður halda saman í nokkra mánuði eftir að þeir yfirgefa móðurina.

Pörunartími fjallaljóna fer eftir því á hvaða svæði þau eru, á nyrstu svæðunum er æxlunartíminn bundinn við desember til mars, en á regnskógasvæðunum er ekki neinn sérstakur æxlunartími.

Rannsóknir sýna að læðurnar gjóta að meðaltali á tveggja ára fresti og er gotstærðin allt frá einum upp í sex kettlinga. Meðgöngutíminn er á bilinu 82-96 dagar og eru kettlingarnir á spena í allt að 40-45 daga. Þeir fæðast blindir en opna augum 10-14 daga gamlir. Sex vikna bragða þeir fyrst á kjöti og yfirgefa móður sína yfirleitt um eins árs aldur en kvendýrin halda sig lengur hjá móðurinni. Rannsóknir hafa sýnt að fjallaljón verða yfirleitt ekki eldri en tólf ára.

Fæði.

Fjallaljónin eru kjötætur eins og önnur kattardýr og er allt of löng upptalning að nefna öll þau dýr sem fjallaljón veiða sér til matar en spendýr eru algengust á matseðli þeirra. Einstöku sinnum éta þeir fugla og jafnvel snigla þegar hart er í ári.
Jagúar

Jagúar (fræðiheiti: "Panthera onca") er ein af fjórum tegundum innan ættkvíslar stórkatta ("Panthera"). Hann lifir í hitabeltinu í Ameríku og er eini stórkötturinn sem finnst þar. Jagúarinn er þriðja stærsta kattardýrið í heiminum á eftir tígrisdýrinu og ljóninu.

Jagúar líkist blettatígri mest, þótt hann sé stærri og þrekvaxnari en að atferlinu til svipar honum meira til tígrisdýra. Að búsvæði kýs hann sér þétta regnskóga og eins og tígrisdýrið kann þessi kattartegund vel við sig í vatni.

Hann er einförult rándýr, efst í fæðukeðjunni og gegnir mikilvægu hlutverki við að halda jafnvægi í stofnstærð dýranna sem hann veiðir. Bit jagúarsins er óvenjulega kröftugt og notar hann það til að bíta bráð sína aftan frá, á milli eyrnanna í heilann, og drepur dýrið þannig með einni árás.

Útrýmingarhættan.

Dýrunum hefur farið fækkandi að undanförnu vegna breytinga í umhverfi þess og árekstra við bændur og veiðimenn, þrátt fyrir veiðibann. Sífellt fleiri býli og þorp eru byggð, námur grafnar og vegir lagðir þar sem jagúarinn á heima og með því er hann smátt og smátt að komast í útrýmingarhættu. Þegar sveitabæir eru byggðir á heimasvæði jagúarsins á hann til að veiða búfé á bæjunum sem veldur því að jagúarinn er ekki í miklu uppáhaldi hjá bændum.

Fæða.

Jagúar er, eins og öll önnur kattardýr, kjötæta og veiðir að minnsta kosti 87 tegundir dýra. Sem dæmi um fæðu hans má nefna dádýr, krókódíla, snáka, apa, egg, skjaldbökur, froska, fiska, letidýr og eiginlega hvaðeina sem jagúarinn getur náð. Oftast veiðir jagúarinn á jörðu niðri en á það til að fara upp í tré og stökkva á bráðina úr trénu. Jagúarinn er með mjög kröftuga kjálka og beittar tennur og drepur vanalega bráð sína með því að brjóta hauskúpuna.

Hegðun jagúars.

Búsvæði jagúars geta verið allfjölbreytt eins og skógar, regnskógar, mýrar, graslendi og stundum fjalllendi. Þeir eru einfarar og lifa lífi sínu einir, nema þegar fengitíminn er og þá er auðvitað læðan með hvolpana. Óðal karldýrsins er 19-53 ferkílómetrar að stærð á meðan kvendýrið lætur sér nægja 10-37 ferkílómetra. Karldýrið deilir oft óðali sínu með nokkrum kvendýrum en ver það fyrir öðrum karldýrum til að tryggja að öll kvendýrin séu með honum en ekki einhverjum öðrum. Ólíkt flestum öðrum kattardýrum kann jagúarinn vel við sig í vatni. Hann syndir oft í vötnum, leikur sér og þvær sér. Hann á einnig til að veiða fisk í vatninu.
Hvarmabólga

Hvarmabólga (fræðiheiti: "blepharitis") er augnsjúkdómur. Hvarmabólga er yfirleitt góðkynja sjúkdómur sem veldur oft litlum einkennum en getur valdið augnskaða og sjóntapi ef erting frá hvörmum er svo mikil að slímhimna augans vex inn á hornhimnu eða hornhimna á auga þynnist og skemmist. Flestar gerðir hvarmabólgu eru ekki af völdum sýkingar og því er hvarmabólga sjaldnast smitandi. Talið er að hvarmabólga stafi af ofnæmi fyrir bakteríum á hvörmum og veldur það ofnæmi bólgu í hvörmum sem truflar oft starfsemi fitukirtla. Fitukirtlar í hvörmum framleiða fitu sem myndar brák ofan á tárum og það er þessi fitubrák sem veldur því að tár haldast á augum og smyrja þau. Ef þessi fitubrák er ekki nógu mikil þá gufa tárin upp eða renna niður og það veldur augnþurrki. Hvarmabólga getur líka valdið því að stíflaðir fitukirtlar blása út og valda augnloksþrymlum (fræðiheiti "chalazion") en í börnum kemur það oft fram sem vogris (fræðiheiti "stye").

Hvarmabólga virðist tengjast litarefni í húð og er algengari hjá ljóshærðu fólki og rauðhærðu. Fólki með Downs heilkenni er hættara við hvarmabólgu en öðrum. Sum lyf geta stuðlað að hvarmabólgu. Þar á meðal er lyfið "Roaccutane". Hvarmabólga er mjög algeng hjá þeim sem eru með húðsjúkdóma eins og flösuexem ("seborrhois dermatitis") og rósaróða ("rosacea").

Helstu einkenni hvarmabólgu eru sviði í augum, óskýr sjón, pirringur eins og aðskotahlutur sé í auga, kláði, roði, óþægindi í augum og bjúgur á hvörmum. Meðferð við hvarmabólgu er að setja heita vatnsbakstra við augu og er stundum mikið útþynntu barnasjampó blandað í vatnið en það er talið bakteríudrepandi. Einnig er talið til bóta að taka lýsi eða Omega-3 fitusýruperlur.
Sonja Aldén

Sonja Aldén (f. 20. desember 1977, í St. Albans) er sænsk söngkona.
Andrew Lloyd Webber

Sir Andrew Lloyd Webber, barón Lloyd-Webber Kt. (f. 22. mars 1948) er breskt tónskáld og söngleikjahöfundur. Hann hefur samið þrettán söngleiki sem margir hverjir hafa gengið áratugum saman í leikhúsum í West End og Broadway. Meðal þekktustu söngleikja hans eru "Súperstar" (1970), "Evíta" (1976), "Cats" (1981) og "Óperudraugurinn" (1986). Hann var aðlaður fyrir framlag sitt til tónlistar árið 1992. Hann hefur sjö sinnum fengið Tony-verðlaunin, þrjú Grammýverðlaun, ein Óskarsverðlaun, fjórtán sinnum Ivor Novello-verðlaunin, sjö sinnum Olivier-verðlaunin, ein Golden Globe-verðlaun og heiðursverðlaun Kennedy-sviðslistastofnunarinnar árið 2005.

Hann stofnaði framleiðslufyrirtækið Really Useful Group árið 1977. Það er nú einn af stærstu leikhúsrekendum í London og rekur aðallega leikhús sem sýna söngleiki. Fyrirtækið hefur líka tekið þátt í framleiðslu sýninga og kvikmynda sem byggjast á söngleikjum Lloyd Webber og annarra.
Marimekko

Marimekko er finnskt fyrirtæki sem naut vinsælda fyrir tískuhönnun í kringum 1960.
Jill Johnson

Jill Johnson (f. 24. maí 1973 í Ängelholm) er sænsk söngkona.
Pisa

"Pisa getur átt við"
Björn Skifs

Björn Skifs (f. 20. apríl í Vansbro) er sænskur söngvari.
Bakki

Margar staðir á Íslandi bera nafnið Bakki bæði bæir og landspildur:
Stjörnustríð: Jedinn snýr aftur

Alliance hf. var fyrsta togaraútgerðarfélag Íslands, stofnað hinn 18. október 1905. Það var umsvifamikið í útgerð og atvinnulífi Reykjavíkur á fyrri hluta 20. aldar.

Alliance hf. er nú einkum þekkt fyrir að hafa látið smíða Jón forseta RE 108, fyrsta togarann, sem var sérstaklega smíðaður fyrir Íslendinga, en Coot, fyrsti togarinn í íslenskri eigu var keyptur notaður til landsins.

Stofnendur Alliance hf. voru Thor Jensen kaupmaður, sem jafnframt var fyrsti framkvæmdastjóri félagsins, þilskipa-skipstjórarnir Halldór Kr. Þorsteinsson, Jón Ólafsson, Jón Sigurðsson, Jafet Ólafsson, Kolbeinn Þorsteinsson og skipstjórinn og stýrimannaskólakennarinn Magnús Magnússon. Þetta var fyrsta tilraunin til félagsstofnunar um togaraútgerð, sem tókst hérlendis. Félagið var lengi næststærsta útgerð landsins og hafði jafnan 3-5 togara á sínum snærum. Það var einn þriggja stofnenda Sölusambands íslenskra fiskframleiðenda 1932.

Mikill uppgangur var í atvinnulífi við þessar miklu breytingar í sjósókn. Alliance hf. stækkaði mjög ört fyrstu árin, en sagt er að þrátt fyrir að Jón forseti hafi kostað óhemjufé hafi Alliance greitt hann upp á þremur árum. Félagið bætti skjótt við sig togurum og gerðist umsvifamikið í útgerðar- og fiskverkunarmálum höfuðborgarinnar, sem breyttist á örfáum árum í „trollarabæ“, eins og það var kallað. Þá hafði um fimmtungur bæjarbúa framfæri sitt af útgerð. Alliance bar víða niður í þeim efnum; það starfrækti m. a. lifrarbræðslu, saltfiskverkun, skreiðarverkun og síldarbræðslur.

Þessara umsvifa sást lengi stað í Reykjavík, löngu eftir að félagið lognaðist út af, snemma á áttunda áratugnum. Alliance-húsið stendur enn í Ánanaustum (á horni Mýrargötu og Grandagarðs), þar sem félagið eignaðist lóðir 1911-1913. Þær og tún Ívarssels við Vesturgötu voru notuð sem stakkstæði, þar sem saltfiskur var breiddur til þerris eða settur í stakka. Þetta er núna þekkt sem Héðinsreitur eða lóð Loftkastalans. Reykjavíkurborg keypti Alliance-húsið árið 2007 með það fyrir augum að vernda ytra byrði þess sem fágætt dæmi um sérhæfða byggingu úr atvinnusögu höfuðborgarinnar frá upphafi 20. aldar.
TBE

TBE (Tick-borne encephalitis), mítilborin heilabólga eða blóðmítlaheilabólga (mítlaheilabólga) er veiruheilabólga þar sem sýking berst með biti skógarmítla (ixodes ricinus). Mítlaheilabólga er af völdum flavivírus sem er náskyldur veiru sem veldur gulusótt. Skógarmítlar bera með sér veiruna í munnvatni. Í Evrópu er talið að um 3000 tilvik af TBE komi upp árlega.

TBE veiran getur sýkt jórturdýr, fugla, nagdýr, rándýr, hesta og menn og getur smitast á milli tegunda og algengast er að menn smitist af jórturdýrum og hundum.
Líneik Anna Sævarsdóttir

Líneik Anna Sævarsdóttir er þingmaður fyrir Framsóknarflokkinn.
Brynjar Níelsson

Brynjar Þór Níelsson er lögmaður og fyrrverandi þingmaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn.

Eftir slæmt gengi í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins árið 2021 lýsti Brynjar yfir að hann hygðist hætta í stjórnmálum. Eftir hvatningu frá stuðningsmönnum sínum ákvað hann hins vegar að þiggja þriðja sæti á lista flokksins í næstu kosningum. Brynjar náði ekki kjöri í kosningunum.

Ásakanir um kvennfyrirlitningu og játanir af and-feminisma.

Á ferli sínum hefur Brynjar Níelsson ítrekað verið ásakaður um að miðla kvennfjandlegum hugmyndum. Einnig hefur hann verið ásakaður um að áreita þolendur kynferðisofbeldis. Þetta vakti mikla athygli þegar Brynjar var ráðinn aðstoðarmaður dómsmálaráðherra Jóns Gunnarssonar.

Árið 2019 voru greidd atkvæði um þungunarrofs frumvarp með það yfirlýsta markmið að tryggja að sjálfforræði til þungunnarrofs sé virt. Brynjar sætti ásökunum um kvennfyrirlitningu og forræðishyggju eftir að greiða atkvæði gegn frumvarpinu. Umræðan var endurvakin árið 2022 þegar keimlík atkvæðagreiðsla átti sér stað í bandaríkjunum.

Brynjar hefur sjálfur talað um að sé baráttu mál sitt og l'ikti feminisma við nasisma árið 2018. Sem aðstoðarmaður Dómsmálaráðherra gerði Brynjar það að virku og sjálfyfirlýstu baráttumáli sínu að veita „frekjunum sem alltaf er misboðið“ mótstöðu, meðal annara hreyfinga gagnrýndi hann hreyfingar feminisma, og Umhverfisverndar. Hann hélt uppi virkum fésbókarreikning og dróg þar í efa þörfina á hreyfingunum. Brynjar tjáði sig einnig um mörg önnur málefni á reikningnum, þar á meðal bankasöluna 2022, meintar ofsóknir lögreglu á fréttafólki, og stríðið í Úkraínu 2022.
Djúpadalsárvirkjun

Djúpadalsárvirkjun er vatnsaflsvirkjun sem stofnuð var árið 2004 og afl hennar er 3117 kw. Eigandi virkjunarinnar er Fallorka ehf.
Upplýsingaþjónusta Bandaríkjanna

Upplýsingaþjónusta Bandaríkjanna er stofnun sem rekin var víða um lönd, þar á meðal á Íslandi. Hún hóf starfsemi á Íslandi árið 1948. Stofnunin starfaði með og styrkti Íslensk-ameríska félagið sem upplýsingavettvang. Upplýsingaþjónustan opnaði menningar- og upplýsingamiðstöð árið 1949 að Laugavegi 13 í Reykjavík. Þar var gott blaða-, bóka- og kvikmyndasafn. Upplýsingaþjónustan hélt fundi og samkomur og bauð Íslendingum í kynnisferðir til Bandaríkjanna og bauð þekktu listafólki til Íslands. Árið 1951 kom Upplýsingaþjónustan upp aðstöðu til kvikmyndasýninga. Stofnunin lagði kapp á að miðla bandarískri menningu um allt Ísland og bæta ímynd Bandaríkjanna á landsbyggðinni ekki síst þar sem kommúnistar sæktu fylgi sitt. Upplýsingaþjónustan lánaði efni til ýmissa innlendra aðila og var m.a. í samstarfi við menntamálaráðuneytið um dreifingu á kvikmyndum í barnaskólum og þáttastjórnendur barnatímans Stundarinnar okkar fengu þar barnamyndir til að sýna í sjónvarpinu. Sjónvarpinu bauðst að fá barnaefnið Sesame Street en það boð var ekki þegið þar sem of kostnaðarsamt þótti að þýða það en hins vegar var þegið að fá efni til að sýna í þættinum Nýjasta tækni og vísindi. Þeir þættir urðu feikilega vinsælir. Lagt var kapp á að kvikmyndir væru þýddar á íslensku og var veittur fjárstuðningur til að íslenska kvikmyndir sem dreift var í barnaskóla. Samkeppni var milli MÍR og Upplýsingaþjónustunnar en flestar kvikmyndir sem MÍR sýndi voru ekki þýddar þannig að efni frá Upplýsingaþjónustunni hafði þar forskot.

Starfsmenn Upplýsingaþjónustunnar höfðu nafnalista sem var notaður til að bjóða fólki á sýningar en stofnunin reyndi sérstaklega að ná til verkalýðsleiðtoga, kennara, háskólanema og stjórnmálamanna. Áríð 1963 fluttist Upplýsingaþjónustan á Hótel Sögu og árið 1970 á Neshaga. Á Neshaganum var útbúinn kvikmyndasalur í kjallaranum og þar var bókasafn og fundarsalur. Efni Upplýsingaþjónustunnar breyttist með tímanum og grisjað var út áróðursefni í anda Kalda stríðsins. Nafn stofnunarinnar virðist líka breytast og kallast hún eftir 1970 Menningarstofnun Bandaríkjanna. Árið 1971 eru átta starfsmenn við stofnunina, þar af sjö Íslendingar og í kvikmyndasafninu eru 500 kvikmyndir, aðgangur er að 100 tímaritum og í bókasafninu eru 7000 bækur, flestar nýlegar.
Hreppslaug

Hreppslaug er lítil sundlaug í Skorradal í Borgarfirði skammt frá Andakílsárvirkjun og Hvanneyri. Sundlaugin var fyrst byggð 1928 og voru þar haldin sundmót lengi vel. Í dag er rekstur hennar nokkuð erfiður. Ungmennafélagið Íslendingur stóð fyrir byggingu Hreppslaugar á sínum tíma.
Jafnfætlur

Jafnfætlur eða þanglýs (fræðiheiti "Isopoda") eru krabbadýr í flokki stórkrabba. Af jafnfætlum eru um fjögur þúsund tegundir.

Útlit.

Líkami jafnfætla er ílangur og flatvaxinn og skiptist í höfuð, búk og hala. Búkurinn skiptist í sjö liði og hefur sjö fótapör. Allir fæturnir eru eins og er nafnið jafnfætla dregið af því.
Karitas án titils

Karitas án titils er skáldsaga eftir Kristínu Marju Baldursdóttur. Sagan gerist á 24 árum, á millistríðsárunum og fjallar um listakonu sem fer til náms í Kaupmannahöfn og í síld á Siglufirði eftir að listnámi lýkur og ástin ber hana svo á Borgarfjörð eystri og leitar svo skjóls í Öræfasveit.
Galdrakarlinn í Oz

Galdrakarlinn í Oz er barnasaga sem kom upphaflega út árið 1900. Sagan hefur verið kvikmynduð og lék Judy Garland þar aðalhlutverk Dorothy.
Empire (bók)

Empire eða Veldið er bók eftir Michael Hardt og Antonio Negri sem kom út árið 2000. Höfundar skýra þar eðli valds og nota hugtakið lífvald yfir vald sem birtist sem ítök í öllu lífi bæði nýtingu valds til framleiðslu á vörum og til tímgunar, ósýnilegt vald sem umlykur allt.

Í bókinni er lýst umbreytingu frá heimsvaldastefnu nútímans sem byggist í kringum þjóðríki til póstmódernískt netkerfis sem höfundar kalla "Veldið" sem nær yfir allt líf út út fyrir þjóðríkin án þess að hafa neina miðju. Heimsskipan einkennist af íhlutun (e. "intervention") sem alltaf birtist sem undantekning, það þurfi að gera innrásir í ríki til að stilla til friða. Veldið sé ekki heimsvaldastefna einstakra ríkja heldur lífrænt yfirþjóðlegt valdanet án miðju og ytra borðs. Andófshreyfingar geta ekki barist við ósýnilegan óvin sem þó umlykur allt heldur verið dreifðar og ósamstæðar og lagt til atlögu hvar sem er. Höfundar telja þjóðríkið búið að vera og andófshreyfingar þurfi að ná saman í stóru netkerfi. Andóf verði ummyndað framhald af byltingarhreyfingum 20. aldar.
Sweet Life

Sweet Life er lag á plötunni Channel Orange eftir Frank Ocean. Lagið er skrifað af Ocean og Pharrell Williams.
John Legend

John Roger Stephens (f. 28. desember 1978), betur þekktur undir sviðsnafninu John Legend er bandarískur tónlistarmaður, lagahöfundur og leikari.
Willem Barents

Willem Barents (~1550 – 20. júní 1597) var hollenskur landkönnuður, frægur fyrir könnunarleiðangra sína til Norður-Íshafsins. Takmark hans var að finna norðausturleiðina frá Evrópu til Austur-Asíu. Á ferðum sínum sá hann meðal annars Svalbarða og Bjarnarey. Hann gerði þrjár árangurslausar tilraunir frá árinu 1594 til 1597 og lést sjálfur í síðustu ferðinni eftir að leiðangursmenn höfðu setið fastir í ísnum fyrir norðan Novaja Semlja og verið þannig fyrstir Evrópumanna til að eyða heilum vetri á Norðurheimskautsvæðinu.

Barentshaf heitir eftir honum.
Meitill

Meitill er handverkfæri með beittri egg á öðrum enda. Meitill er notaður til að skera út og skera sundur hart efni eins og við, stein eða málm. Handfang og blað á sumum gerðum af meitlum eru gerð úr málmi eða við með beittum enda.
Auður Laxness

Auður Laxness (fædd Auður Sveinsdóttir 30. júlí 1918, dáin 29. október 2012) var íslensk handverkskona.

Auður giftist á aðfangadag 1945 Halldóri Kiljan Laxness, rithöfundi og Nóbelsverðlaunahafa. Eftir það var hún ritari og nánasti samverkamaður Halldórs og stundaði húsmóðurstörf á heimili þeirra að Gljúfrasteini.

Auður var lengst af útivinnandi ásamt því að reka heimilið, tók meðal annars próf sem handavinnukennari og stundaði kennslu um nokkurt skeið við skólann í Mosfellsbæ. Auður var meðal stofnenda kvennablaðsins "Melkorku" árið 1944. Einnig sat hún lengi í ritnefnd "Hugar og handar", Heimilisiðnaðarfélags Íslands. Auður skrifaði greinar um vefnað, prjón og fornar íslenskar listir í þessi rit, auk þess að vinna að hannyrðum og hönnun, m.a. í samstarfi við ullarverksmiðjuna Álafoss. Árið 2002 fékk Auður stórriddarakross hinnar íslensku fálkaorðu fyrir framlag til íslenskrar menningar.

Um uppruna íslensku lopapeysunnar hafa orðið til sögusagnir og ein þeirra segir að Auður hafi hannað hana og prjónað fyrst allra. Sannleiksgildi sögunnar er umdeilt, þó Auður hafi án efa verið frumkvöðull í að prjóna peysur úr lopa í stað garns og hafi átt þátt í að móta hefðina.

Auður og Halldór eignuðust dæturnar "Sigríði" og Guðnýju.
Google kort

Google Maps er ókeypis kortaþjónusta frá Google sem býður upp á götukort, loftmyndir, leiðbeiningar fyrir ýmsa ferðamáta og leitarvél fyrir fyrirtæki. Loftmyndirnar eru ekki sýndar í rauntíma heldur eru þær nokkurra mánuða eða ára gamlar. Notast er við Mercator-vörpun og þess vegna eru heimskautssvæði frekar skökk á kortinu. Svipuð þjónusta sem heitir Google Earth er líka í boði en hún gerir notendum kleift að skoða heiminn í þrívídd. Google Maps fór í loftið 8. febrúar 2005 eftir Google keypti ástralska fyrirtækið Where 2 Technologies. Þjónustan var þróuð af dönsku bræðrunum Lars og Jens Rasmussen sem unnu báðir í fyrirtækinu.

Google Street View er tengd þjónusta sem notuð er í gegnum Google Maps en með henni geta notendur skoðað víðurmyndir af götum. Google safnar myndum fyrir Street View með því að aka um vegi og götur á sérstökum bíl. Söfnun á Street View-myndum hófst á Íslandi í júlí 2013.