arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Suður-Karólína

Suður-Karólína er fylki á austurströnd Bandaríkjanna. Fylkið liggur að Norður-Karólínu í norðri, Atlantshafi í austri og Georgíu í suðri og vestri. Flatarmál Suður-Karólínu er 82.932 ferkílómetrar.

Höfuðborg fylkisins heitir Columbia. Stærsta borgin er Charleston. Íbúar fylkisins er um 5,1 milljónir (2019).

Karólínu-fylkin í Bandaríkjunum heita ekki í höfuðið á neinni Karolínu heldur Karl 1. Englandskonungi og ummyndaðist nafnið að nokkru gegnum latínuna.
Utah

Utah er eitt af fylkjum Bandaríkjanna. Nafn fylkisins kemur frá Ute ættbálki frumbyggja.

Landsvæði.

Utah liggur að Idaho og Wyoming í norðri, Colorado í austri, Arizona í suðri og Nevada í vestri. Utah og New Mexico eru einnig horn í horn í suðaustri frá Utah. Flatarmál Utah er 219.887 ferkílómetrar.

Þrjú landfræðileg svæði eru meginhlutar fylkisins: Klettafjöll, Lægðin mikla (the Great Basin) og Colorado sléttan. Vesturhluti fylkisins er aðallega eyðimörk. Vindur og vatn hafa mótað sandstein og skapað fögur fjöll og gljúfur. Stóra-Saltvatn er stærsta vatn Bandaríkjanna utan Vatnanna miklu og er sérstakt vegna efnasamsetningar sinnar. Hæsti punktur Utah er Kings Peak (4,123 metrar).

Ríkið á 70% lands í Utah. Þjóðgarðar eru fimm: Arches-þjóðgarðurinn, Bryce Canyon-þjóðgarðurinn, Canyonlands-þjóðgarðurinn, Capitol Reef-þjóðgarðurinn og Zion-þjóðgarðurinn. Ferðaþjónusta er stór atvinnugrein og námavinnsla er enn mikilvæg.

Samfélag.

Höfuðborg Utah heitir Salt Lake City og það er einnig stærsta borg fylkisins. Um 3 milljónir manns búa í Utah (2015) og flestir í kringum höfuðborgina á svæði sem heitir Wasatch Front. Í Utah liggur borgin Spanish Fork sem er elsta íslenska samfélagið í Bandaríkjunum.

81.4% íbúanna teljast vera hvítir, 13% latinos/spænskumælandi, 1% svartir og 1% frumbyggjar. Um 62% íbúa Utah teljast til mormónatrúar. Íbúar hneigjast til Repúblikanaflokksins og hafa kosið hann í meirihluta í síðan 1964. Þrátt fyrir að vera íhaldssamt ríki var hjónaband samkynhneigðra leyft árið 2013.

Áfengi og tóbak lúta ströngum reglum í fylkinu og ríkið rekur áfengisbúðir. Fjárhættuspil eru bönnuð og er Utah þar eina fylkið ásamt Hawaii til að banna þau.

Söguágrip.

Þúsundum ára áður en Evrópubúar komu til svæðisins sem telst til Utah voru þar ættbálkar sem kenndir eru við Pueblo og Fremont. Pueblo frumbyggjar grófu híbýli sín í kletta en Fremont frumbyggjar byggju stráhús. Spánverjar könnuðu suður-Utah á 16 öld og næstu tvær aldir fóru þeir um svæðið en ekki var áhugi fyrir landnámi þar vegna eyðimerkurlandslags. Navajo, Ute, Shoshone og aðrir frumbyggjar fluttust inn á svæðið á 18. öld. Árið 1821 fékk Mexíkó sjálfsstæði frá Spáni og þá varð Utah hluti þess eða af Alta California (Há-Kalifornía).

Veiðimenn af evrópskum uppruna sóttu í auknum mæli á svæðið á 19. öld og námavinnsla hófst. Um miðja öldina fluttust mormónar búferlum meðal annars frá Illinois til Utah vegna deilna þar. Salt Lake City stækkaði af þeim völdum. Eftir Stríð Mexíkó og Bandaríkjanna náðu Bandaríkin yfirráðum á svæðinu árið 1848 og úr varð Utah territory sem einnig innihélt Nevada og hluta Wyoming og Colorado. Ríkisstjórn Bandaríkjanna átti í átökum við mormóna og frumbyggja á svæðinu. Ríkinu var í nöp við fjölkvæni sem átti sér stað eðal mormóna. Árið 1896 varð Utah 45. fylki Bandaríkjanna.

Á 20. öld bötnuðu samgöngur og varð eyðimerkurlandslag fylkisins vinsælt í vestra-kvikmyndum. Árið 1957 voru fyrstu þjóðgarðar (state parks) stofnaðir. Fólki fjölgaði mjög á 8. áratug aldarinnar. Vetrarólympíuleikarnir 2002 voru haldnir í Salt Lake City.
Alþjóða portúgölskustofnunin

Alþjóða portúgölskustofnunin (Instituto Internacional de Língua Portuguesa á portúgölsku, skammstafað IILP) er stofnun sem er ætlað að styðja og stuðla að útbreiðslu portúgölsku í heiminum. Hún er staðsett í Praia á Grænhöfðaeyjum.
Almennt brot

Almennt brot er tala táknuð sem hlutfall tveggja talna "a" og "b" ritað sem formula_1 (lesið „"a" á móti "b"“ eða „"a" af "b"“) þar sem deilt er í "teljarann" "a" með "nefnaranum" "b" þar sem nefnarinn "b" jafngildir ekki núlli.

Ræðar tölur ertu settar fram sem almennt brot tveggja heiltalna. Til eru ýmsir rithættir fyrir almenn brot og eru algengustu eftirfarandi þar sem teljarinn er "3" og nefnarinn "4":

Aðgerðir með almennum brotum.

Blandnar tölur.

Blandnar tölur eru almennt brot og heil tala, sem mynda eina heild. Heiltöludeiling er notuð til að finna út blandnar tölur.

Samlagning brota.

Brot eru lögð saman með því að finna sameiginlegan nefnara brotanna (brot með sameiginlegan nefnara nefnast samnefnd) og leggja síðan teljarana saman. Dæmi:

Eins með frádrátt nema þá er sett mínus í stað plús í dæminu og útkoman verður formula_5.

Ákveðnir annmarkar eru þó á þessari aðferð, þegar sameiginlegur nefnari er ekki til. Í þeim tilfellum eru brotin gerð samhverf, áður en þau eru lögð saman. Slík umhverfa kallast samlagningsumhverfa.

Margföldun brota.

Brot eru margfölduð saman með því að margfalda saman nefnarana og teljarana í sitthvoru lagi og eftir það eru brotin yfirleitt stytt ef hægt er. Dæmi

Deiling brota.

Þegar brotum er deilt hvoru í annað er teljari útkomunnar fundinn með því að taka teljara brotsins sem deilt er í og margfalda með nefnara brotsins sem deilt er með. Nefnari útkomunnar er nefnari brotsins sem deilt er í, margfaldaður með teljara brotsins sem deilt er með. Dæmi

Stytting brota.

Stytting almennra brota felst í því að gera teljara og nefnara að eins lágum tölum og hægt er, án þess að gildi brotsins breytist. Til dæmis hefur formula_9 sama gildi og formula_3 en í seinna brotinu koma fyrir mun lægri tölur. Almenn brot eru stytt með því að finna sameiginlega frumþætti í teljara og nefnara og deila þeim út. Til dæmis hefur talan 75 frumþættina 3, 5 og 5 en talan 100 frumþættina 2, 2, 5 og 5. Sameiginlegir frumþættir eru því 5 og 5 og ef þeim er deilt út úr bæði teljara og nefnara þá verður eftir 3 í teljaranum og 4 í nefnaranum. Þar með er búið að finna að

og brotið er orðið fullstytt þar sem "3" og "4" eru ósamþátta.

Lenging brota.

Þegar brot eru lögð saman eða dregin frá hvort öðru er oft þörf á að lengja brotin til þess að þau hafi öll sama nefnara. Í því tilviki er fundinn minnsti sameiginlegi nefnari sem allir nefnararnir ganga upp í og brotin lengd eftir þörfum.

Dæmi: Brotið formula_12 lengt með 2:
Frumfylki

Frumfylki er, í stærðfræði, fylki sem gera má að einingarfylki með einni línuaðgerð. Frumfylki eru notuð í ýmsum útreikningum, til dæmis í LU-þáttun.
1321

Árið 1321 (MCCCXXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Fylki Bandaríkjanna

Fylki Bandaríkjanna (einnig kölluð "sambandsríki" eða einungis "ríki") eru stjórnsýslueiningar sem skipta landinu í hluta. Fylkin eru 50 talsins og njóta þau nokkurs sjálfsstæðis í eigin efnum, hafa fylkisstjóra og eigin löggjöf sem þó má ekki stangast á við stjórnarskrá Bandaríkjanna.
Lög

Lög í samfélagi manna eru þær reglur sem leyfa eða banna ákveðna hegðun eða mæla fyrir um það hvernig samskiptum milli einstaklinga og annarra lögaðila skuli háttað. Lögin eiga að tryggja að í meðferð yfirvalda ríki jafnræði á meðal fólks og þau mæla fyrir um refsingar til handa þeim sem brjóta á viðurkenndum hegðunarreglum samfélagsins.

Kínversk stjórnmálastefna sem byggir á að nota lög við stjórnun ríkis (bókstafshlýðni) kemur frá tíma hinna þúsund heimspekinga í Kína, helstu mótbárur gegn því að nota lög til að stjórna ríkinu komu frá fylgismönnum Konfúsíusar, þar sem lögin voru notuð til að banna þeirra sið. Síðar varð konfúsíusarhyggja ríkjandi í Kína allt til valdatöku maóista á 20. öldinni.
Virginía

Virginía eða Virginíuríki ("Commonwealth of Virginia") er fylki í suðurhluta austarstrandar Bandaríkjanna. Virginía er 110.785 ferkílómetrar að stærð.

Höfuðborg Virginíu heitir Richmond en stærsta borg fylkisins er Virginia Beach. Rúmlega 8,5 milljónir manns búa (2018) í Virginíu.
Varmafræði

Varmafræði er sú grein eðlisfræðinnar sem fjallar um flutning á orku á milli kerfa. Hiti er grundvallarstærð í varmafræði, en einnig er fengist við hugtök eins og orku, vermi, óreiðu, varma og vinnu til að lýsa kerfum og hvernig þau víxlverka. Varmafræði er nátengd safneðlisfræði, sem er oft notuð til að leiða út varmafræðileg sambönd. Lögmál varmafræðinnar eru grundvallarlögmál í eðlisfræði og eru fjögur talsins.

Varmafræði fjallar einungis um hvort hlutir séu komnir í varmafræðilegt jafnvægi eða ekki, en ekki "hvernig" orka færist á milli hluta. Tveir hlutir sem eru að flytja varma á milli sín eru ekki í varmafræðilegu jafnvægi. Því er sagt að varmafræði sé tímáóháð.

Lögmál varmafræðinnar.

Varmafræðin hefur tvö grundvallarlögmál, það 1. og 2., en síðar var bætt við s.k. 0. og 3. lögmáli.

"Núllta lögmálið" fjallar um varmafræðilegt jafnvægi en tvö kerfi eru sögð í jafnvægi ef enginn heildarflutningur á varma er á milli þeirra. Lögmálið segir að ef kerfi A er í jafnvægi við kerfi B og kerfi B í jafnvægi við kerfi C þá er kerfi A í jafnvægi við kerfi C.

"Fyrsta lögmálið" er leitt af varðveislu orkunnar. Hvert kerfi inniheldur innri orku ("U") sem tengist hreyfi- og stöðuorku sameindanna sem mynda kerfið. Innri orkan getur aðeins breyst með flutningi varma ("Q") inn og út úr kerfinu og með vinnu ("W") sem kerfið beitir á umhverfið eða öfugt. Í stærðfræðilegum búningi er fyrsta lögmálið því:

"Annað lögmál varmafræðinnar" setur skorður á það hvernig orka getur breytt um form. Það er til í mörgum útgáfum sem allar eru jafngildar. Sem dæmi má nefna útgáfu Clausiusar sem segir að varmi geti ekki borist af sjálfu sér frá kaldari hlut til heitari hlutar og útgáfu Kelvins og Plancks sem segir að ómögulegt sé að breyta varma að öllu leyti í vinnu. Almennasta orðalag annaðs lögmálsins er að óreiða geti aldrei minnkað í lokuðu kerfi, sem ekki skiptir á varma við umhverfi sitt, eða stærðfræðilega

þar sem S táknar óreiðu í lokuðu kerfi.

"Þriðja lögmálið" segir að ómögulegt sé að kæla kerfi niður í alkul, eða

þar sem T táknar hita kerfis í kelvín, en útilokar ekki neikvæðan hita.
Þjóðsögur Jóns Árnasonar

Þjóðsögur Jóns Árnasonar var heildarsafn þjóðsagna sem Jón Árnason hafði safnað saman og var gefið út í sex bindum í Reykjavík á árunum 1954-1961. Það var endurprentað árið 2003 með útgáfunúmeri ISBN 9979-3-2474-0. Fyrst birtust hluti þeirra í tveimur bindum í Leipzig 1862 og 1864 undir heitinu: "Íslenzkar þjóðsögur og æfintýri".

Þjóðernisvakning 19. aldar hafði meðal annars í för með sér áhuga á þeim frásögnum sem gengu mann fram af manni og enginn vissi höfund að og var farið að kalla þjóðsögur. Margir leikmenn og fræðimenn um alla Evrópu hófu að safna saman sögum, hver í sínu heimalandi. Áhrifamesta safnið var án efa safn þýsku bræðrana Grimm sem gáfu út Grimms ævintýri á árunum 1812-1815.

Jón Árnason (1819-1888) heimiliskennari, síðar bókavörður og biskupsritari var einn ötulasti safnari íslenskra þjóðsagna. Hann gaf út hluta af því sem hann safnaði í tveimur bindum í Leipzig 1862 og 1864 undir heitinu: "Íslenzkar þjóðsögur og æfintýri". Vöktu þær mikla athygli og höfðu mikil áhrif á þjóðarímynd og sjálfstæðisviðleitni íslendinga næstu hundrað árin.
2. öldin

2. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 101 til enda ársins 200.
1557

Árið 1557 (MDLVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
ISBN

ISBN (skammstöfun fyrir enska heitið „International Standard Book Number“) er alþjóðlegur staðall til að einkenna bækur og er ætlað allri almennri bókaútgáfu. ISBN kerfið var upphaflega skapað í Bretlandi af bókabúðakeðjunni W H Smith árið 1966 og var þá kallað „Standard Book Numbering“ eða SBN. Það var tekið upp sem alþjóðastaðallinn ISO 2108 árið 1970. Svipað einkenniskerfi, ISSN („International Standard Serial Number“), er notað fyrir tímarit.

Yfirlit.

Allar útgáfur og afbrigði (nema endurprentanir) af prentaðri bók fá sérstakt ISBN númer. Það getur verið 10 eða 13 tölustafa langt og skiptist í fjóra eða fimm hluta:

Hinir mismunandi hlutar geta haft mismunandi lengd. þeir eru oftast aðskildir með bandstriki.

Landsnúmerið er 0 eða 1 fyrir enskumælandi lönd, 2 fyrir frönskumælandi, 3 fyrir þýskumælandi og svo framveigis. Til dæmis er landsnúmer Íslands er 9979. Sjá allan listan .

Útgefandi fær númer frá skrifstofu ISBN í sínu landi og velur sjálfur einingarnúmerið.
Dildó

Dildó eða gervigetnaðarlimur er eftirmynd reðurs, oftast í reistri stöðu. Gervigetnaðarlimir eru gjarnan seldir sem kynlífsleikföng sem nota má við sjálfsfróun eða mök. Slíkir gervigetnaðarlimir eru oftast úr sílíkoni eða gúmmíi. Það er hægt að fá ýmsar stærðir og með titringi eða „víbrator“.
1086

Árið 1086 (MLXXXVI í rómverskum tölum)
Hafiz

Hafiz aða Hafez (arabíska: حافظ "ḥāfiẓ"), sem bókstaflega þýðir 'verndari', er nafngift múslima á þeim sem hafa lært Kóraninn algjörlega utanbókar á arabísku.

Hefðin að læra Kóraninn utanbókar á rætur allt til upphafs íslam. Mikilvægasta ástæðan fyrir þessari hefð er nauðsyn þessa að vernda innihald Kóransins. Ef öll skrifuð eintök Kóransins væru eyðilögð mundi hafiz geta sagt fram textan orðréttan úr minni. Í upphafi íslam var Kóraninnn oft í hættu og gerði hafiz-hefðina nauðsynlega.

Huffaz (fleirtala) eru haldnir í hávegum í söfnuðum múslima og er titillinn "hafiz" notaður fyrir framan nafn þeirra. Flestir huffaz hafa stundað nám í sérstökum Kóran-skólum, sem á arabísku eru nefndir "madrasah". Til að fá hugmynd um hvað þarf að gera til að verða hafiz má nefna nokkrar tölur. Kóraninum er skift í 114 súrur (kafla) sem þær skiftast í 6236 vers (sem samanstanda af um það bil 80 000 orðum eða 330 000 bókstöfum á arabísku). Giskað er á að nú séu um það bil 10 milljónir huffaz í heiminum.
Alþjóðasamtök um veraldarvefinn

Alþjóðasamtök um veraldarvefinn (W3C) eru alþjóðleg samtök þar sem félagasamtök, fastráðið starfsfólk og almenningur vinna saman að því að búa til staðla fyrir Veraldarvefinn. Markmið W3C er: "Að leiða veraldarvefinn til sinnar allra bestu getu með því að hanna samskiptareglur og viðmiðunarreglur sem tryggja langtímavöxt Vefsins". W3C hvetur einnig til menntunar og útbreiðslu, þróar hugbúnað og þjónar þeim tilgangi að vera opinn vettvangur fyrir umræður um Vefinn. Samtökunum er stjórnað af Tim Berners-Lee, sem upphaflega bjó Veraldarvefinn til og var upphafsmaður URL (Uniform Resource Locator), HTTP (HyperText Transfer Protocol) og HTML (HyperText Markup Language) útfærslnanna, sem eru uppstaðan í þeirri tækni sem heldur Vefnum gangandi.
Kvíðaraskanir

Kvíðaraskanir eru flokkur geðrænna truflana, geðraskana, sem nær yfir nokkur kvíðavandamál (kvíði, fóbía, hræðsla).

Það sem greinir þá að sem þjást af kvíðaröskunum, frá þeim sem ekki þjást af þeim, eru nokkur atriði. Þar vegur þyngst hversu sterkur kvíðinn er, hversu erfitt er að losna við hann, hversu oft og lengi hann er til staðar og hversu mikil áhrif hann hefur á daglegt líf manna.

Kvíðaraskanir eru oft lamandi eða heftandi vandamál sem koma aftur og aftur, en þær geta skotið upp kollinum eftir ákveðinn atburð eða verið viðloðandi frá bernsku. Þær eru líklegar til að skjóta upp kollinum á tímum mikils álags.

Flestir geta eflaust séð sjálfan sig í einhverjum kvíðaröskunum af og til. Þannig eru það fæstir sem geta komið algerlega afslappaðir fram á mannamótum, sérstaklega ef þeir eiga að halda ræðu. Flestir finna án efa til kvíða yfir engu sérstöku einstaka sinnum, sérstaklega ef undanfarinn tími hefur falið í sér mikla streitu. Kvíðaköst eru einnig ekkert sérstaklega óalgeng. Flest okkar upplifa auk þess ákveðna áráttu af og til, sérstaklega sem börn. Líta má á hjátrú sem einhvers konar áráttu, s.s. að ganga ekki undir stiga, eða að ganga aðeins á hellum, ekki á mótum þeirra. Sömuleiðis athuga margir á hvort þeir hafi lokað útidyrahurðum eða gluggum þegar þeir fara að heiman, eða kanna margoft hvort þeir hafi póstlagt bréf þegar þeir muna ágætlega eftir því að hafa farið á pósthús. Að auki geta sumir einstaklingar upplifað endurteknar og nánast uppáþrengjandi hugsanir, oft kynferðislegar eða sem tengjast ofbeldi.

Líkt og áður segir er allt ofantalið talið vera hluti af okkur sem manneskjum, þetta eru aðferðir líkamans til að búa okkur undir erfiða tíma og sennilega að gera okkur hæfari til að sinna daglegu lífi.

Gerðir kvíðaraskanna.

Samkvæmt DSM-handbókinni, sem er yfirleitt notuð þegar rætt er um geðræna kvilla og sjúkdóma, eru kvíðaraskanir m.a. eftirtaldir kvillar:

Meðferð.

Almennt er hugræn atferlismeðferð talin æskilegasta meðferðin en lyf eru einnig notuð, aðallega þunglyndislyf og róandi lyf.
Listi yfir íslenska staðla

Listi yfir íslenska staðla sem settir eru af Staðlaráði Íslands.
Nintendo World Cup

Nintendo World Cup (熱血高校ドッジボール部 サッカー編) er tölvuleikur fyrir Game Boy.

Í leiknum eru þrettán landslið sem reyna að vinna heimsmeistaratitilinn. Liðin eru Argentína, Bandaríkin, Brasilía, England, Frakkland, Holland, Ítalía, Japan, Kamerún, Mexíkó, Rússland, Spánn, og Þýskaland.

Við upphaf hvers leiks verða leikmenn að velja lið og raða leikmönnum á leikvöllinn. Liðið er skipað markmanni, tveimur varnarmönnum, fyrirliðanum (sem leikmaður stjórnar) og tveimur framherjum.

Fjórir mismunandi vellir eru í boði:

Ýmis brögð eru til við markaskorun. Hægt er að nota hjólhestaspyrnu sem ómögulegt er að stoppa.

Við lok hvers unnins leiks er lykilorð sýnt, það gerir leikmanninum kleyft að komast aftur á það stig síðar meir.

Leiknum er lokið ef að leikur endar í jafntefli eða tapast.

Ef þú vinnur úrslitaleikinn fagnar liðið og fyrirliðinn tekur við bikarnum.

Þessi leikur er einnig til fyrir NES og nefnist þar Nintendo World Cup.
Isidor

Isidor er íslensk instrúmental hljómsveit sem var stofnuð haustið 2001. Isidor gaf út fyrstu breiðskífu sína Betty takes a ride í júlí 2004.

Jón Þór gerðist síðan gítarleikari og söngvari í hljómsveitinni Lada Sport, sem lagði upp laupana 2008 og stofnaði síðan hljómsveitina Dynamo Fog með Arnari Inga.

Arnar Ingi er einnig að tromma með hljómsveitinni Future Future.
Kaizers Orchestra

Kaizers Orchestra er norsk rokkhljómsveit frá Bryne í Rogaland fylki. Hljómsveitin kom fyrst saman árið 2000 en fyrsta platan kom út árið 2001 og hét hún "Ompa til du dør". Sama ár hlaut platan "Spellemannsprisen", norsku tónlistarverðlaunin, sem besta rokkbreiðskífan. 2006 léku þeir á færeysku tónlistarhátíðinni G! Festival.

Kaizers hafa fengið mikla athygli sem frjálsleg tónleikasveit, og spila þeir á óhefðbundin hljóðfæri eins og olíutunnur, hjólfelgur og kúbein.
Frægð

Frægð er hugtak, sem haft er um það þegar töluverður fjöldi fólks þekkir til ákveðinnar persónu eða hlutar. Frægð segir ekki til um hversu vel hver og einn einstaklingur þekki til þess sem þannig flokkast. Af frægð kemur lýsingarorðið frægur ("frægt" í hvorugkyni, "fræg" í kvenkyni) og er það notað til að tilgreina það sem nýtur frægðar.

Ýmis afbrigði eru til af þessu orði sem flest miða að því að lýsa nánar stærð frægðarinnar eða útbreiðslu hennar. Til dæmis orðið „heimsfrægð“ en þá er vísað til þess að töluverður fjöldi fólks um allan heim þekki til þess sem frægt er. Stundum er gefið til kynna hversu sterk frægðin er með atviksorðum á borð við „mjög“, einnig áhersluforskeytum eins og víð- og stór-.
John Arne Riise

John Arne Semundseth Riise (fæddur 24. september 1980) er norskur fyrrum knattspyrnumaður.

1996 byrjaði Riise að spila fyrir Álasund. Sumarið 1998 fór hann að ráðum Nils Arne Eggen og fór til Frakklands til að spila fyrir Mónakó. Fyrsti landsleikur Riise fyrir Noreg var í janúar 2000.
Jón Þór Birgisson

Jón Þór Birgisson (fæddur 23. apríl 1975), kallaður Jónsi, er söngvari og gítarleikari í hljómsveitinni Sigur Rós. Nafnið Sigur Rós kemur frá litlu systur Jónsa sem fæddist sama dag og hljómsveitin var stofnuð. Hann var í hljómsveit sem kallaðist Bee Spiders sem var valin efnilegasta hljómsveitin á Músíktilraununum 1995.

Hann hlaut Norrænu tónlistarverðlaunin árið 2011 fyrir plötuna "Go".

Jónsi er þekktur fyrir að spila á gítar sinn með sellóboga. Hann hefur verið blindur á öðru auganu frá fæðingu.
Lough Neagh

Lough Neagh ([lɔk ne], írska: Loch nEathach [lɔx ˈɲahax]) er stærsta stöðuvatn á Írlandi og jafnframt það stærsta á Bretlandseyjum, en það er um 388 km² að flatarmáli. Vatnið er um 30 km að lengd og um 15 km að breidd, og er staðsett í Norður-Írlandi, um 30 km vestur af Belfast. Vatnið er víða mjög grunnt, en það er að meðaltali 9 metrar að dýpt. Á dýpsta punkti er það um 25 metrar að dýpt. Sökum þess hve opið það er úr öllum vindáttum, og vegna þess hve grunnt það er, þá verður oft mjög stormasamt á vatninu.

Fimm af þeim sex sýslum sem eru í Norður Írlandi hafa strandlengju á vatninu, Antrim, Armagh, Londonderry, Down og Tyrone. Margir bæir eru við vatnið, m.a. Antrim, Toomebridge, Ballyronan, Lurgan, Craigavon og Magherafelt.

Írskar þjóðsögur segja frá því hvernig Lough Neagh var myndað af Fionn Mac Cumhaill þegar hann mokaði upp hluta af Írlandi í lófanum sínum og varpaði því í andstæðing sinn í Skotlandi.
Griporð

Griporð nefnist það þegar fyrsta orði næstu síðu er bætt við neðst á bókarsíðu. Hlutverk þess er að aðstoða bókbindarann í því að raða saman síðunum í rétta röð.

Það nýtist einnig þeim sem lesa efnið upphátt á meðan þeir fletta á næstu síðu. Þetta var mikið notað fyrr á tímum í prentlistinni en hefur ekki sést síðustu áratugi, einkum sökum aukinnar sjálfvirkni í prentiðnaði.
Latur (sker)

Latur er sker sem stendur norðan Heimaeyjar í Vestmannaeyjum. Það dregur nafn sitt af því að menn sem reru áttæringum eða öðrum róðrarbátum frá Landeyjum til Vestmannaeyja tóku sér gjarnan hvíld við Lat áður en haldið var inn innsiglinguna á Heimaeyjarhöfn, þar sem að þrír straumar mætast á þeim þríhyrnda fleti sem afmarkast af Bjarnarey, Elliðaey og hafnarmynni Heimaeyjar, og verður því gjarnan mjög straumhart þar.
Niels Bohr

Niels Bohr (7. október 1885 – 18. nóvember 1962) var danskur eðlisfræðingur og nóbelsverðlaunahafi.

Hann fékk Nóbelsverðlaunin fyrir framlag sitt varðandi skilning á uppbyggingu atómsins og skammtafræði. Hann fékk verðlaunin 1922. Niels leiðbeindi og vann með fjölda af helstu eðlisfræðingum síðustu aldar við stofnun sína í Kaupmannahöfn. Hann vann síðar meir við hlið breskra eðlisfræðinga við Manhattan verkefnið. Bohr giftist Margrethe Nørlund árið 1912, og eitt barn þeirra, Aage Bohr, varð mikilsvirtur eðlisfræðingur sem fékk einnig Nóbelsverðlaunin árið 1975. Bohr hefur verið sagður einn mikilvægasti vísindamaður síðustu aldar.

Æviágrip.

Bohr fæddist í Kaupmannahöfn árið 1885. Faðir hans, Christian Bohr, var prófessor við Kaupmannahafnarháskóla. Fjölskylda móður hans hafði efnast af bankastarfsemi. Bróðir hans var Harald Bohr, stærðfræðingur og knattspyrnumaður. Hann fór á Ólympíuleika með danska landsliðinu. Niels hafði einnig áhuga á knattspyrnu og spiluðu þeir bræðurnir báðir fyrir liðið Akademisk Boldklub, þar sem Niels var markmaður.

Árið 1903 byrjaði Bohr í Kaupmannahafnarháskóla, þar sem hann nam upprunalega heimspeki ásamt stærðfræði. En hann varð því afhuga og sneri sér að námi í eðlisfræði. Hann fékk svo doktorsgráðu 1911.

Árið 1910 hitti Bohr Margrethe Nørlund, en hann giftist henni tveimur árum síðar. Þau eignuðust sex börn.

Árið 1922 fékk Bohr Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði fyrir rannsóknir sínar á sviði skammtafræða. En hann var frumherji á því sviði.

Árið 1943 frétti Bohr að þýska lögreglan ætlaði að handtaka hann. Danska andspyrnuhreyfingin náði þó að koma í veg fyrir þetta með því að smygla honum til Svíþjóðar. Skömmu seinna var hann fluttur til Bretlands. Þar var hann kynntur fyrir leyniáætlun sem fól í sér byggingu kjarnorkusprengju (Manhattan áætlunin). Hann var svo fluttur til Bandaríkjanna þar sem höfuðstarfsemi áætlunarinnar átti sér stað.

Bohr vann að Manhattan áætluninni í Bandaríkjunum þar sem hann var þekktur undir nafninu Nicholas Baker, af öryggisástæðum. Hlutverk hans var að vera einskonar ráðgjafi. Hann hafði áhyggjur af byggingu þess háttar (kjarnorku) vopna og tilvonandi vopnakapphlaups.

Bohr var þeirrar skoðunar að að deila ætti rannsóknarniðurstöðum áætlunarinnar með vísindasamfélaginu öllu og þar með rússum. En Winston Churchill var á móti því að deila hugmyndum og þekkingu á þessu sviði með öðrum, þá sérstaklega Rússum.

Eftir stríðið var Bohr fluttur til Kaupmannahafnar. Þar talaði hann fyrir friðsamlegri notkun kjarnorku.

Hann lést svo af völdum hjartaáfalls árið 1962