arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Svarti kassinn

Svarti kassinn eða flugriti er nokkurs konar upptökutæki í flugstjórnarklefa flugvéla sem skráir sjálfvirkt ýmis atriði varðandi flugið og tekur einnig upp hljóð og rödd. Flugriti byrjar að skrá gögn fyrir flugtak og upptakan varir meðan á flugi stendur og þangar til vél lendir eða hrapar. Flugritar eru tvenns konar, ferðritar sem skrá flughraða og flughæð, hröðun, snúning vélar, hita, reyk og fleira og hljóðritar sem taka upp öll hljóð í flugstjórnarklefa og einnig hljóð í farþegarými. Þegar flugvél hrapar er leitað að svarta kassanum til að reyna að komast að því hvað gerðist.

Gert var að skyldu að hafa flugrita í flugvélum eftir flugslys í Ástralíu árið 1961 þar sem ekki var ljóst hvað hefði gerst. Farþegaflugvélar verða að hafa tvo flugrita og þeir eru staðsettir í stél flugvélar. Þessir flugritar voru í fyrstu geymdir í svörtum kassa og þess vegna er það orð vanalega notað. Nú á dögum eru flugritarnir í appelsínugulum kassa til að sjást betur.
Arinfífill

Arinfífill (fræðiheiti: Hieracium aquiliforme) er plöntutegund í körfublómaætt. Hann er ættaður frá Evrópu. Á Íslandi er hann algengur um allt land, nema síst á láglendi sunnanlands.
Sessalong

Sessalong er legubekkur með baki við annan endann, eins konar langur hægindastóll sem breytist í dívan.
Herdís Sveinsdóttir

Herdís Sveinsdóttir (f. 1956) er prófessor í hjúkrunarfræði og deildarforseti Hjúkrunarfræðideildar Háskóla Íslands.

Ferill.

Herdís lauk BS prófi í hjúkrunarfræði frá Háskóla Íslands árið 1981, MS prófi frá University of Michigan, Ann Arbor í Bandaríkjunum árið 1987 og doktorsprófi frá háskólanum í Umeå í Svíþjóð árið 2000. Herdís hóf störf við Háskóla Íslands 1987 og er nú prófessor og deildarforseti Hjúkrunarfræðideildar. Samhliða störfum sínum við Háskólann var hún hjúkrunarfræðingur á Landspítala á árunu 1987 til 1994 og samfleytt frá 2004 sem forstöðumaður fræðasviðs hjúkrunar aðgerðasjúklinga við Skurðlækningasvið spítalans. Herdís var formaður og framkvæmdastjóri Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga frá 1999 til 2003.

Ýmis störf og verkefni.

Herdís hefur gegnt margvíslegum trúnaðarstörfum utan og innan Háskóla Íslands. Má nefna að hún var formaður stjórnar námsbrautar í hjúkrunarfræði frá 1989 til 1994. Hún var fulltrúi í stjórn Rannsóknastofnunar í hjúkrunarfræði frá 1998 og formaður frá 2003 til 2008 Þá var hún í stjórn Rannsóknarstofu í kvennafræðum og formaður 1999 til 2000 og 2009 til 2010. Hún var fulltrúi í Kennslunefnd HÍ 1998 – 2000, formaður Jafnréttisnefnda HÍ 2014 til 2017, fulltrúi í Vísindaefnd HÍ og formaður fagráðs heilbrigðisvísindasviðs 2008 – 2011, fulltrúi í nefnd rektors um framgang akademískra starfsmanna við HÍ frá 2011 til 2014 og í dómnefnd rektors um mat á akademísku hæfi starfsmanna LSH frá 2003 til 2016. Hún var í stjórn Heilbrigðisvísindasviðs frá 2017 og frá 2006 til 2017 sat hún sem varafulltrú og fulltrúi í Vísindanefnd Landspítala. Á árunum 1999 til 2004 sat Herdís í stjórn SSN (samvinna hjúkrunarfræðina á Norðurlöndum), í fulltrúaráði alþjóðaráðs hjúkrunarfræðinga, í fastanefnd ESB um hjúkrunarmál í stjórn Lífeyrissjóðs hjúkrunarfræðinga, en hún var jafnframt formaður þeirrar stjórnar árið 2002, stjórn Vinnueftirlitsins og var varaformaður Bandalags háskólamanna frá 2000 til 2004. Þá var Herdís fulltrúi í stjórn Í stjórn Rannsóknastofu í vinnuvernd í nokkur ár frá 2004.

Rannsóknir.

Rannsóknir Herdísar tengdar hjúkrun og heilbrigði eru fjölþættar en meginrannsóknarsvið hennar hefur verið heilbrigði kvenna, líðan skurðsjúklinga og vinna og vinnuumhverfi hjúkrunarfræðinga og hjúkrunarnema. Rannsóknir á heilbrigði kvenna hafa snúið að blæðingaskeiði kvenna og fjallaði doktorsritgerð hennar um fyrirtíðaspennu hjá íslenskum konum. Á síðari árum hefur hún jafnframt m.a. skoðað og komið að rannsóknum á breytingaskeiðinu, upphafi blæðinga, sjálfshlutgervingu kvenna, lífsgæðum þeirra og heimafæðingum. Rannsóknir Herdísar og samstarfsfólks á skurðsjúklingum hafa miðað að því að skoða einkenni þeirra, bataferlið og áhrif aðgerðanna á aðstæður sjúklinganna. Vinnuumhverfisrannsóknirnar hafa m.a. miðað að því að skoða inntak starfa hjúkrunarfræðinga, stjórnun, starfsánægju, streitu og færni í starfi. Hún er og hefur verið samstarfsaðili í innlendum og erlendum rannsóknaverkefnum eins og ritaskrá að neðan endurspeglar.

Helstu ritverk.

Greinar

Ritstýrðar bækur
Kópavogsfundurinn

Kópavogsfundurinn var haldinn 28. júlí 1662 á Kópavogsþingi og var tilgangur hans að fá Íslendinga til að samþykkja erfðaeinveldið. Áður fyrr var einveldið þannig að konungur væri kjörinn af helstu fulltrúum ríkisins en yrði síðan ekki löglega konungur fyrr en fulltrúar allra þjóðanna sem tilheyrðu Danaveldi höfðu samþykkt hann. Svíar höfðu fengið nóg af yfirráðum Dana yfir Eyrarsundi og orsakaði það stríð á milli þeirra tveggja. Afleiðingar stríðsins settu fjárhag Dana í rúst og vildi Friðrik 3. koma á erfðaeinveldi að evrópskri fyrirmynd þar sem konungsvaldið gengi sjálfkrafa í arf. Þessi aðgerð var meðal annars til þess að takmarka völd aðalsins í Danmörku.

Henrik Bjelke, aðmíráll, fulltrúi konungs, kom til Íslands á fund í Kópavogi til þess að fá íslenska höfðingja til að undirrita Erfðahyllinguna. Samningurinn var síðan kallaður Kópavogssamningurinn og afleiðingarnar voru þær að lög sem konungur setti hlutu sjálfkrafa gildi án sérstaks samþykkis Alþingis Íslendinga. Erfðaeinveldið gilti til ársins 1874 þegar Íslendingar fengu stjórnarskrá.

Sagnir um að Bjelke hafi hótað Íslendingum með herliði til að neyða Íslendinga til að samþykkja Erfðahyllinguna komust í hámæli eftir að tveir minnismiðar fundust í kistu Jóns Sigurðssonar sem sögðu frá því að Brynjólfur Sveinsson biskup hefði andmælt þessari löggjöf en Bjelke minnt hann á hermennina og að Árni Oddsson, lögmaður hafi tárfellt við undirskriftina. Þessari harmasögu var slegið upp í Þjóðólfi í miðri sjálfstæðisbaráttu Íslendinga. Ekkert í samtímaheimildum bendir hins vegar til annars en að hér hafi verið um annað að ræða en formlegt samþykki á "fait accompli", þ.e. að samþykkt Alþingis á lögum konungs hafði um langt skeið áður verið sjálfvirk. Annálar minnast Kópavogsfundarins helst fyrir það að eftir undirskriftina var haldin mikil og vegleg veisla með flugeldasýningu og fallbyssuskotum. Mun það vera fyrsta sinni sem getið er um flugelda á Íslandi.
Bikarkeppni FRÍ

Bikarkeppni FRÍ (Frjálsíþróttasamband Íslands) er mót sem hefur verið haldið á hverju ári frá 1966 að árinu 2015 undanskildu, en það ár var ákveðið að fella niður keppnina sökum þess að einungis 2 lið höfðu skráð sig til leiks.

Í bikarkeppni í frjálsum sendir hvert lið einn keppanda í hverja grein og hver keppandi má einungis taka þátt í tveimur greinum auk boðhlaups. Hver keppandi fær stig, og eru stigin veitt þannig að fyrsti maður fái jafnmörg stig og þátttökuliðin eru mörg, annar maður einu stigi færra o. s. frv.

Þrátt fyrir að keppnin hafi verið haldin í 53 skipti hafa einungis 5 lið unnið hana, þ.e. KR (5 sinnum), UMSK (1), ÍR (25), FH (20) og HSK (2). ÍR-ingum hefur oftast tekist að vinna keppnina í röð, en þeir unnu bikarinn 16 sinnum í röð frá árinu 1972 - 1987. FH-ingar voru nálægt því að jafna það met, en þeir unnu bikarinn 15 sinnum í röð á árunum 1994 - 2008

Saga.

Sigurvegarar eftir árum í töflu og svo sigurvegarar sýndir á tímalínu.
Unnur Anna Valdimarsdóttir

Unnur Anna Valdimarsdóttir (f. 1972) er prófessor í faraldsfræði við Læknadeild Háskóla Íslands. Rannsóknir hennar beinast að tengslum áfalla og þungbærrar lífsreynslu á sjúkdómsþróun.

Ferill.

Unnur lauk stúdentsprófi af náttúrufræðibraut Menntaskólans á Akureyri árið 1992 og BA prófi í sálfræði frá Háskóla Íslands árið 1996. Hún hóf doktorsnám við Karolinska Institutet í Stokkhólmi árið 1999 og lauk þaðan doktorsprófi í klínískri faraldsfræði árið 2003. Doktorsritgerð hennar „The loss of a husband to cancer: additional and avoidable psychological traumata“ snéri að heilsufari og aðlögun ekkja eftir veikindi og andlát maka vegna krabbameins. Á árunum 2003-2006 starfaði Unnur áfram sem nýdoktor við Karolinska Institutet og lagði þar grunn að rannsóknaráætlun sinni til dagsins í dag.

Árið 2007 var Unnur ráðin dósent í faraldsfræði við Læknadeild Háskóla Íslands og hlaut framgang í starf prófssors árið 2012 en hún gengdi stöðu varadeildarforseta Læknadeildar á árunum 2013-2017. Unnur varð fyrsti forstöðukennari nýstofnaðs þverfræðilegs meistara- og doktorsnáms í lýðheilsuvísindum árið 2007 og gengdi því starfi til ársins 2017. Hún hefur haft umsjón með námskeiðum fyrir læknanema og framhaldsnema í lýðheilsuvísindum í faraldsfræði og verklag í vísindum og hefur jafnframt leiðbeint fjölda nema til meistara- og doktorsprófs. Unnur hefur gegnt stöðu gestaprófessors við faraldsfræðideildir Harvard TH Chan School of Public Health í Boston, síðan 2013, og við Karolinska Institutet, síðan 2015, og komið að leiðbeiningu nema og rannsóknarsamstarfi við fræðimenn þeirra stofnanna.

Rannsóknir.

Rannsóknir Unnar og samstarfsfólks hennar miða að því að auka þekkingu á tengslum þungbærrar lífsreynslu á borð við ástvinamissi, greiningu krabbameins, náttúruhamfara og ofbeldis á þróun hinna ýmsu sjúkdóma. Niðurstöður hennar hafa birst í um 140 vísindagreinum, nokkrar þeirra í fremstu vísindaritum heims, t.d. New England Journal of Medicine, JAMA, Lancet Psychiatry, og BMJ. Unnur hefur einnig kynnt niðurstöður sínar í boðsfyrirlestrum við erlendar háskólastofnanir og á alþjóðlegum ráðstefnum.

Viðurkenningar og styrkir.

Unnur hefur hlotið fjölda viðurkenninga fyrir störf sín, m.a. Hvatningarverðlaun Vísinda- og tækniráðs (2010), verðlaun úr verðlaunasjóði Þórðar Harðarsonar og Árna Kristinssonar í læknisfræði og skyldum greinum (2017) og hún var fyrst kvenna til að vera kjörin Háskólakona ársins af félagi háskólakvenna, árið 2017. Unnur hefur hlotið fjölda rannsóknarstyrkja, m.a. nýlegan öndvegisstyrk frá Rannís, og Consolidator styrk frá Evrópska rannsóknarráðinu til rannsókna á erfðum heilsufars í kjölfar áfalla.

Einkalíf.

Foreldrar Unnar eru Guðrún Jónsdóttir (f. 1938), hárgreiðslumeistari, og Valdimar Ágúst Steingrímsson (f. 1939), vegaeftirlitsmaður, og systkini hennar eru Pétur Valdimarsson (f. 1966), viðskiptafræðingur, og Jóna Ellen Valdimarsdóttir (f. 1977), hjúkrunarfræðingur. Eiginmaður Unnar er Pétur Hafliði Marteinsson (f. 1973), athafnamaður, og eiga þau eina dóttur.
Cerastium axillare

Cerastium axillare er jurt af hjartagrasaætt.
Máraeyra

Máraeyra (fræðiheiti: "Cerastium gibraltaricum") er fjölær jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Spáni (Cadiz og Malaga) og Rif- og Atlasfjöllum í Marokkó.
Fitjafræhyrna

Fitjafræhyrna (fræðiheiti: "Cerastium diffusum") er jurt af hjartagrasaætt.
Cerastium argentinum

Cerastium argentinum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Suður-Ameríku.
Margrét Jónsdóttir (skáld)

Margrét Jónsdóttir (20. ágúst 1893 - 9. desember 1971) var íslenskt skáld, kennari og ritstjóri barnablaðsins Æskunnar. Hið þekkta kvæði "Ísland er land þitt" var samið af Margréti.

Fjölskylda.

Margrét fæddist að Árbæ í Holtum í Rangárvallasýslu. Foreldrar hennar voru Stefanía Jónsdóttir og Jón Gunnlaugur Sigurðsson sýsluskrifari í Rangárþingi og síðar bóndi að Hofgörðum á Snæfellsnesi. Stefanía var einstæð móðir og starfaði sem ráðskona hjá Páli Briem sýslumanni en hafði þrátt fyrir fátækt gengið í Kvennaskólann að Ytri-Ey þar sem Elín Briem var skólastýra. Þegar Margrét var um tvítugt fluttust mæðgurnar til Reykjavíkur og bjuggu saman allt þar til Stefanía lést árið 1956. Þegar Margrét var 66 ára gömul giftist hún Magnúsi Péturssyni kennara frá Akureyri en þau höfðu fyrst kynnst í kaupavinnu sem ungt fólk mörgum áratugum fyrr.

Menntun og störf.

Þegar Margrét var 12 ára gætti hún barna á heimili Einars Benediktssonar skálds. Hún gekk í Kvennaskólann í Reykjavík 1910-1912. Að loknu námi í Kvennaskólanum starfaði hún við heimiliskennslu í Borgarfirði og Gullbringusýslu auk þess sem hún vann við verslunar- og skrifstofustörf. Árið 1923 hélt hún til Danmerkur og vann þar við saumaskap og sótti kennaranámskeið. Hún var einn vetur í Björgvin í Noregi en snéri aftur til Íslands og settist í Kennaraskóla Íslands og lauk kennaraprófi árið 1926.

Hún kenndi við Barnaskólann í Reykjavík og síðar Austurbæjarskóla, en hætti kennslu vegna veikinda árið 1944 en vann lengi sem gæslukona á Þjóðminjasafninu. Hún starfaði mikið að félagsmálum, var m.a. í Góðtemplarareglunni og í Lestarfélagi kvenna og var ritstjóri barnablaðsins Æskunnar frá 1928-1942. Blaðið varð útbreiddasta barnablað á Íslandi undir ritstjórn Margrétar.

Margrét var iðin við ritstörf og eftir hana liggja fjöldi ljóðabóka en einnig þýðingar, barnabækur, smásögur og leikrit auk skrifa hennar í Æskuna. Þekktasta kvæði Margrétar er án efa "Ísland er land þitt" en það birtist fyrst í þjóðhátíðarblaði Morgunblaðsins 17. júní 1954. Síðar samdi Magnús Þór Sigmundsson lag við texta Margrétar.
Sheffield Wednesday F.C.

Sheffield Wednesday Football Club er enskt knattspyrnulið frá Sheffield á mið-Englandi. Liðið spilar í League One. Það var stofnað árið 1867 sem hliðarverkefni krikketliðsins The Wednesday Cricket Club og hét það fyrst um sinn "Wednesday Football Club". Liðið hefur oftast spilað í efstu deild en hefur ekki verið þar síðan árið 2000. Það hefur unnið 4 deildartitla, 3 FA bikara og einn deildabikar.
Cerastium gnaphalodes

Cerastium gnaphalodes er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá austur Tyrklandi til norðvestur Íran.
Cerastium afromontanum

Cerastium afromontanum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Austur-Afríku.
Philip Bensing

Philip Bensing var bandarískur körfuknattleiksþjálfari og hermaður. Hann tók við meistaraflokki karla hjá KR snemma árs 1965 af Tom Robinson og gerði liðið að Íslandsmeisturum vorið 1965. Hann lét að störfum hjá KR í desember 1965 eftir að hafa stýrt félaginu í Evrópukeppni meistaraliða (nú EuroLeague).

Bensing var liðþjálfi hjá Varnarliðinu á Keflavíkurflugvelli.
Eredivisie

Eredivisie eða Hollenska úrvalsdeildin er efsta deild knattspyrnu í Hollandi. Hún var stofnuð árið 1956 og eru nú 18 lið í deildinni. Sigursælustu liði eru Ajax með 36 titla, PSV Eindhoven með 24 titla og Feyenoord með 15.

Tímabilið 2013–14 varð Alfreð Finnbogason markakóngur deildarinnar fyrir liðið SC Heerenveen.
Simmi og Jói

Simmi og Jói (Sigmar Vilhjálmsson og Jóhannes Ásbjörnsson) hafa lengi starfað saman í útvarpi og sjónvarpi.

Þeir stofnuðu og ráku saman um tíma veitingastaðinn Hamborgarafabrikkuna og Keiluhöllina í Egilshöll.

70 mínútur.

Árið 1999 voru þeir með þátt á útvarpsstöðinni "Mónó", sem hét "Sjötíu" (frá klukkan 7 til 10). 2000 var stöðin lögð niður og strákarnir færðu sig yfir í sjónvarp og voru með 70 mínútna þátt á hverju kvöldi, alla virka daga sem hét 70 mínútur. Þátturinn gekk út á svipað og "Sjötíu" svo sem Falin myndavél í stað símahrekkja og fleira. Strákarnir stjórnuðu þættinum einir til 2001 en þá komu Sveppi og síðar Auddi í hópinn en upphaflega bara með földu myndavélarnar. Seinna voru þeir líka aðal umsjónarmenn þáttarins. Jói hætti svo og voru Auddi, Sveppi og Simmi einir með þáttinn.

2003 hætti Simmi en Auddi og Sveppi voru einir með þáttinn. 2004 komu Pétur Jóhann og Hugi Halldórsson í hópinn.

Idol Stjörnuleit.

2003 byrjuðu þeir næst sem kynnar í Idol Stjörnuleit, íslensku útgáfunni af Pop Idol þáttunum. Þeir voru kynnar í öllum þáttaröðunum. Fyrstu þrjar voru framleiddar á árunum 2003 - 2006, tók svo hlé og byrjaði aftur 2009 með fjörðu og seinustu þáttaröðina.

Simmi og Jói á Bylgjunni.

"Simmi og Jói" fóru aftur í útvarp eftir að fjörða Idol serían kláraðist. Þátturinn hét "Simmi og Jói" og var til 2013.
Annie Mist Þórisdóttir

Annie Mist Þórisdóttir (f. 18. september 1989) er íslensk íþróttakona og heimsmeistari í Crossfit.

Annie Mist var fyrsta konan í heiminum til að vinna Crossfit leikana tvisvar í röð en varð heimsmeistari árin 2011 og 2012. Hún varð í öðru sæti á leikunum árin 2010 og 2014.
Gísli Sveinsson

Gísli Sveinsson (7. desember 1880 - 30. nóvember 1959) var íslenskur lögfræðingur og stjórnmálamaður. Gísli sat á þingi um árabil fyrir Sjálfstæðisflokkinn og var um tíma forseti sameinaðs Alþingis. Gísli bauð sig fram til embættis forseta Íslands í forsetakosningunum árið 1952.
Gríska rétttrúnaðarkirkjan í Antíokkíu

Gríska rétttrúnaðarkirkjan í Antíokkíu er ein af sjálfstæðum kirkjudeildum réttrúnaðarkirkjunnar. Höfuð kirkjunnar er Jóhannes 10. patríarkinn. Kirkjan er opinberlega sú þriðja í tignarröð grískra rétttrúnaðarkirkja, á eftir Konstantínópel og Alexandríu.
475

Árið 475 (CDLXXV í rómverskum tölum)
Cerastium vourinense

Cerastium vourinense er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Grikklandi.
Pétur Einarsson (flugmálastjóri)

Pétur Einarsson (4. nóvember 1947 - 20. maí 2020) var flugmálastjóri Íslands 1983-1992.

Ævi og menntun.

Pétur var menntaður sem húsasmíðameistari, lögmaður, atvinnuflugmaður og með skipsstjórnarréttindi. Hann starfaði sem varaflugmálastjóri og flugmálastjóri á árunum 1978 - 1992. Frá þeim tíma starfaði hann sjálfstætt við lögmennsku, ráðgjöf í flugmálum í austur Afríku, húsbyggingar og ritstörf. Hann endurbyggði, ásamt Svanfríði Ingvadóttur, elsta hótel landsins Hótel Tindastól Sauðárkróki. Stofnaði Rannsóknarstofnun Hugans sjálfseignarstofnun með staðfestri skipulagsskrá að Selá í Dalvíkurbyggð .

Útgefin rit.

Ræktun Persónuleika, Beiting Lífsorku, Indverska ævintýrið, Drangeyjarjarlinn segir frá, Guðmundur Stóri Slökkver segir frá, Caprice Syndrome, Reynslusporin 12, Ræktun skapgerðar, Metasophy / Learning to die - dying to learn.

Andlát.

Pétur lést 20. maí 2020 eftir baráttu við hvítblæði.
Boðspenna

Boðspenna er fyrirbæri í frumum þegar himnuspennan yfir frumuhimnu umbreytist skyndilega og kallast það afskautun. Innanrými frumunnar er neikvætt hlaðið, u.þ.b. -70mV miðað við ytra borð. Boðspenna veldur að innra rými breytist í +40mV, fyrst á einum stað en breiðist síðan eftir frumunni endilangri.
Búrfell (Grímsnesi)

Búrfell í Grímsnesi er 534 metra móbergsfjall í Grímsnes- og Grafningshreppi. Það er rétt austan við Úlfljótsvatn.
Helgafell (Mosfellssveit)

Helgafell er 215 metra fjall við Mosfellsbæ.
Hildur Hákonardóttir

Auður Hildur Hákonardóttir (fædd 28. apríl 1938) er íslenskur myndvefari og rithöfundur og starfar nú í Reykjavík.
Falmer Stadium

Falmer Stadium (einnig kallaður Amex: American Express Community Stadium) er knattspyrnuvöllur í bænum Falmer á Englandi og heimavöllur Brighton &amp; Hove Albion. Bærinn er innan sveitarfélags Brighton og Hove.

Völlurinn tekur tæp 31.000 í sæti. Hann er einnig notaður fyrir rúgbí, hokkí og tónleika.
Grétar Rafn Steinsson

Grétar Rafn Steinsson (fæddur 8. janúar 1982) er fyrrum knattspyrnumaður sem spilaði sem varnarmaður. Hann spilaði mestmegnis erlendis og átti hann 126 leiki fyrir Bolton Wanderers FC í ensku úrvalsdeildinni. Grétar spilaði 46 leiki fyrir A-landslið Íslands.

Hann starfar nú að leikmannamálum fyrir Tottenham Hotspur. Áður starfaði hann fyrir Everton FC og Fleetwood Town.
Bláfjallafólkvangur

Bláfjallafólkvangur er fólkvangur sem nær gróflega frá Vífilsfelli í austri og suðvestur eftir Bláfjöllum. Hann ennfremur á mörk að Heiðmörk og Reykjanesfólkvangi. Áætlað er að hann sé 70-80 km2 að stærð.

Hraun, hellar og eldstöðvar eru einkennandi í fólkvanginum. Skíðasvæðið í Bláfjöllum er innan hans.

Tenglar.

Ferlir - Bláfjallafólkvangurinn, lega hans og stærð.
Cerastium verticifolium

Cerastium verticifolium er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Kína.
Cerastium thomasii

Cerastium thomasii er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Ítalíu.
Cerastium sylvaticum

Cerastium sylvaticum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Evrópu.
Cerastium rivulariastrum

Cerastium rivulariastrum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá S-Ameríku.
Skautahöllin

Skautahöllin getur átt við:
Cerastium pyrenaicum

Cerastium pyrenaicum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Pýreneafjöllum.
Cerastium polymorphum

Cerastium polymorphum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Kákasus.
Cerastium odessanum

Cerastium odessanum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Úkraínu.
Mjólkurbikar karla í knattspyrnu 2018

Úrslitaleikur Mjólkurbikars karla árið 2018 var leikinn þann 15. ágúst á Laugardalssvelli. Stjörnumenn og Blikar áttust við og lauk leiknum með sigri Stjörnunnar.

Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni en markalaust var eftir venjulegan leik og framlengingu. Stjarnan hafði betur í vítaspyrnukeppninni 4-1.
Póláta

Póláta (fræðiheiti: "Calanus hyperboreus") er svifdýr af ættbálki krabbaflóa og ætt Calanidae. Pólátan heldur sig, líkt og nafnið gefur til kynna, á norðurslóðum í kaldari sjó. Rauðátan ("Calanus finmarchicus") sem er náskyld pólátunni finnst mun víðar enda algengasta svifdýrið. Pólátan finnst, líkt og flest svifdýr, ofarlega á miðsævinu eða á um 50-500m dýpi.

Stærð og útlit.

Líkami Pólátunnar er nánast allur glær í gegn en fálmarar hennar, munnur og sporður eru rauð. Fálmarar eru jafnlangir eða lengri en líkaminn.

Eggjastærð hennar er um 0.21 mm. Heildarlengd kvenkyns Pólátu er 6-8 mm og er karlinn oftast örlítið smærri. Póláta sem þrífst í heitari sjó er smærri en þær sem lifa í kaldari sjó.

Það er enginn teljanlegur munur á útliti eða fjölda tanna á milli kynja. Í eðlilegum fullorðnum einstaklingi er munnurinn mjög sambærilegur munni Rauðátunnar (C. finmarchicus).

Pólátan er stærst krabbaflóa sem finnast í norður-atlantshafi en sem dæmi eru Rauðátan um 4 mm að lengd og Ísátan (Calanus glacialis) um 3-5,5mm að lengd.

Pólátan er einnig talsvert næringarríkari en Rauðátan. Pólátan inniheldur þannig 1-1,8 mg lípíð en sem dæmi inniheldur Rauðátan einungis 0,04-0,08 mg.

Fæða.

Fæða pólátunnar er fjölbreytt, smæðarinnar vegna er þó frekar takmarkað hvað hún getur étið. Hennar helsta fæða eru svifþörungar og einfrömungar.

Pólátan notar fálmara og munnlimi til að sía fæðu úr sjónum. Pólátan safnar fitubirgðum yfir sumarið sem vetrarforða, en fæðuframboð er lítið í köldum sjó að vetri.

Lífshættir og útbreiðsla.

Lífslíkur pólátu eru 3-5 ár eftir fæðuframboði.

Miklar árstíðarbundnar sveiflur eiga sér stað hjá pólátunni. Lífmassi sveiflast á milli árstíða en er mestur að sumri, þegar fæðuframboð er mikið.

Útbreiðsla Pólátunnar nær allt frá norðuheimskautinu niður í Maine-flóa.

Við Ísland finnst hún helst á úthafssvæðunum norður og norðaustur af landinu. Á veturna finnst hún mest neðan við 500m dýpi.

Hrygning.

Kvendýrið hrygnir á veturna og notar til þess fitubirgðir frá fyrra ári. Stærðin á hverri hrygningu fer mikið eftir stærð pólátunnar en hún hrygnir oftast um 100-200 eggjum í einu og samtals yfir 1000 eggjum á hverju hrygningartímabili. Kvendýrið fer á grynningar og hrygnir á um 200-500m dýpi.

Möguleiki er fyrir hana að hrygna nokkur ár í röð, sum sjávardýr geta einungis hrygnt einu sinni á lífsleiðinni.

Lítill lífmassi í rannsóknarleiðangri 90' og 91'.

Magn og dreifing átu voru könnuð í tveimur sitthvorum sniðum í rannsóknarleiðangri árin 1990 og 1991, annars vegar nyrst í Íslandshafi (Grænlands- og Jan Mayen snið) og í Grænlandssundi. Átunni var safnað með Bongo-háfum með stórum möskvum á mikilli dýpt til að safna stærri dýrum en venjulega. Möskvastærðin í sýnatökunum var 500 µm og var háfunum slakað niður á 100 m dýpi.

Niðurstöður voru á þá leið að fjöldi og magn átu var meiri á Grænlands og Jan Mayen sniðinu heldur en í Grænlandssunds-sniðinu. Krabbaflær voru langalgengustu dýrin sem komu úr sýnatökunum og af þeim var 70% þeirra Rauðáta, 10% Pseudocalanus spp, 10% Metridia longa og einungis 3% Póláta.
Dósaverksmiðjan

Dósaverksmiðjan h.f. var iðnfyrirtæki í Reykjavík. Verksmiðjan tók til starfa 1937 og var í fyrstu í Sænska frystihúsinu en síðar við Borgartún 1. Aðalviðskiptavinur verksmiðjunnar var í fyrstu málningarverksmiðjan Litir og lökk. Dósaverksmiðjan framleiddi blikkdósir og brúsa og ýmis konar umbúðir úr blikki fyrir niðursuðuverksmiðjur, málningarverksmiðjur og efnagerðir. Stofnendur Dósaverksmiðjunnar voru bræðurnir Kristján Einarsson, framkvæmdastjóri SÍF, og Sigurvin Einarsson alþingismaður og forstjóri hennar var Magnús Einarsson.

Björgólfur Guðmundsson hóf störf í Dósaverksmiðjunni þegar hann var enn í lögfræðinámi. Rekstur verksmiðjunnar gekk illa og var nýtt hlutafélag stofnað sem keypti verksmiðjuna. Björgólfur var hluthafi í því nýja félagi og varð eftir kaupin forstjóri Dósaverksmiðjunnar 27 ára gamall. Nafni verksmiðjunnar var breytt í Dósagerðin.