arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ívar beinlausi

Ívar „beinlausi“ Ragnarrsson var víkingahöfðingi í Jórvík og berserkur sem sagt er frá í fornaldarsögunum Ragnars sögu loðbrókar og Þætti af Ragnars sonum. Faðir hans var Ragnar loðbrók og móðir hans var Áslaug Kráka en bræður hans voru Sigurður ormur í auga, Björn járnsíða og Hvítserkur. Agnar og Eiríkur voru bræður hans samfeðra en móðir þeirra var Þóra borgarhjörtur. Einnig var hann sagður bróðir Rögnvalds, Hálfdáns og Ubba.

Það er óljóst hvar mörk skáldskapar og sagnfræði liggja í sögum af Ívari og bræðrum hans en þeir hafa, ólíkt föður sínum, líklega verið sögulegar persónur.

Árið 865 réðst Ívar beinlausi á England með her sem stjórnað var af honum og bræðrum hans. Samkvæmt fornaldarsögunum var innrásin hefnd vegna þess að Ella, konungur Norðymbralands hafði drepið Ragnar föður þeirra. Ívar beinlausi mun hafa eftirlátið bræðrum sínum stjórn víkingahersins og haldið til Dyflinnar. Andlát hans er skráð í írska annála árið 873.
Frederiksstaden

Frederiksstaden er hverfi í Kaupmannahöfn. Amalíuborg er í hverfinu. Byggingar í hverfinu eru margar í rókokó-byggingarstíl. Flestar eldri byggingar í hverfinu eru friðaðar.
Fjallabaksleið syðri

Fjallabaksleið syðri (F-210) er fjallvegur sem liggur frá Keldum á Rangárvöllum norður fyrir Mýrdalsjökul og til byggða í Skaftártungu. Leiðin er aðeins fær jeppum. Fjallabaksleið syðri var á fyrri tímum oft farin af Skaftfellingum sem sóttu verslun á Eyrarbakka. Vegurinn liggur fyrir norðan Tindfjallajökul, meðfram Skyggnishlíðum og óbrúað Markarfljót að skála Ferðafélags Íslands fyrir austan við Álftavatn. Um það bil 8 km fyrir sunnan skálann greinist leiðin í tvennt þegar komið er yfir Kaldaklofskvísl, í vestur um Emstrur og yfir brú á Markarfljóti á slóð sem liggur yfir í Fljótshlíð eða í austur um Mælifellssand.
Reykjanes í Ísafjarðardjúpi

Reykjanes í Ísafjarðardjúpi er fyrrum skólasetur. Þar er mikill jarðhiti og eru öll húsakynni hituð upp með hveravatni. Þar er útisundlaug sem er 50 x 12,5 m. Hún er hituð upp með sjálfrennandi heitu vatni. Reykjanes er um 0,5 km frá þjóðveginum. Þar er bæði flugvöllur og bryggja.

Árin 1933-1938 var þýskur maður Ernst Fresenius við garðyrkjustörf í Reykjanesi. Hann kom þar upp vermihúsi sem notaði jarðhita og ræktaði þar blóm og tómata en einnig ýmsar matjurtir utandyra.
Sammengi

Sammengi er í mengjafræði mengi allra staka tiltekinna mengja. Ef mengið er aðeins eitt er sammengið mengið sjálft. Sammengi mengjanna formula_1 og formula_2 er lesið „A sam B“ og táknað formula_3. Formleg skilgreining er:
Landssamband æskulýðsfélaga

Monte Carlo er bandarísk rómantísk gamanmynd frá árinu 2011 og var leikstýrt af Thomas Bezucha. Nicole Kidman, Denise Di Novi, Arnon Milchan og Allison Greenspan framleiddu myndina fyrir kvikmyndaframleiðandann 20th Century Fox. Framleiðsla myndarinnar byrjaði þann 5. maí 2010 í Harghita í Rúmeníu.

Með aðalhutverkin fara Selena Gomez, Leighton Meester og Katie Cassidy, en þær leika þjár vinkonur sem þykjast vera ríkar efri stéttar konur í Monte Carlo, Mónakó. Myndin kom út í Bandaríkjunum þann 1. júlí 2011. Í myndinni er lagið „Who Says“ með hljómsveitinni Selena Gomez &amp; the Scene ásamt fjölda laga með breska söngvaranum Mika.
Louisa Matthíasdóttir

Louisa Matthíasdóttir (20. febrúar 1917 – 26. febrúar 2000) var íslensk-amerískur listmálari og var af mörgum gagnrýnendum talin vera meðal fremstu listamanna 20. aldarinnar.

Æviágrip.

Louisa fæddist í Reykjavík. Hún sýndi listræna hæfileika á unga aldri og lærði fyrst í Danmörku. Þangað flutti hún 17 ára gömul og síðar undir Marcel Gromaire í París. Fyrstu málverk hennar, frá lok 4. áratugar 20. aldar, festu hana í sessi sem leiðandi persónu í íslenska framúrstefnusamfélaginu (þar sem margir meðlimir hittust í Unuhúsi). Viðfangsefni málverkanna var málað með breiðum pensli, til þess að leggja áherslu á rúmfræðilegt form. Þessi málverk sýndu mikið af því eðli sem einkenndi þroskuð verk Louisu en þó með minni lit.

Hún fluttist til New York árið 1942 og því fylgdi tímabil þar sem hún lærði undir Hans Hofmann auk annarra listmálara, til að mynda Robert De Niro, Sr. (föður leikarans) og Jane Freilicher. Árið 1944 giftist hún listmálaranum Leland Bell og nutu þau samstarfs sem einkenndist af gagnkvæmum stuðning þar til Bell lést árið 1991. Fyrsta einkasýning Louisu átti sér stað í Jane Street Gallery í New York árið 1948. Vinna hennar á 6. áratugnum einkenndist af expressjónisma en frá 7. áratugnum til loka ævi hennar þróaði hún og bætti áberandi hreina liti, skipulagða samsetningu og mikla framkvæmd sem hún er þekktust fyrir.

Málverk síðustu þriggja áratuga Louisu innihalda til að mynda íslenskt landslag, sjálfsmyndir og uppstillingum. Landslagsmyndir hennar innihalda oft heillandi stílfærðar útgáfur af íslenskum hestum og kindum. Hún var íslenskur ríkisborgari allt sitt líf, sjónræn einkenni landsins styrkja djarfa meðferð hennar á formi og skýrleika í ljósi. Skáldið John Ashbery lísti niðurstöðunni sem „bragð, bæði milt og beiskt, sem enginn annar listmálari gefur okkur.“

Árið 1996 hlaut Louisa menningarverðlaun American-Scandinavian Foundation og árið 1998 varð hún meðlimur í American Academy of Arts and Letters. Hún lést í Delhi, New York árið 2000, þá 83 ára að aldri. Verk hennar eru sýnd í mörgum einkasöfnum, þar á meðal í Hirshhorn Museum and Sculpture Garden í Washington, D.C. og Listasafni Reykjavíkur.

Fjölskylda.

Foreldrar Louisu voru Matthías Einarsson læknir og Ellen Johannesen Einarsson. Louisa og eiginmaður hennar, Leland Bell, giftu sig árið 1944 og áttu þau eina dóttur saman, Temmu Bell. Leland er einnig listmálari en er þó sjálflærður. Temma, sem er fædd 1945, býr ásamt eiginmanni sínum og fjórum dætrum í New York. Þar starfar hún sem listmálari líkt og foreldrar hennar.
1741

Árið 1741 (MDCCXLI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Háls

Háls getur átt við líkamshluta, landslag, landshluta, bæi og margt fleira.
Sigrún Eva Ármannsdóttir (söngkona)

Sigrún Eva Ármannsdóttir (f. 1968 ) er íslensk söngkona.

Hún hefur tekið þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1992 sem hluti af Heart2Heart.
Adam og Eva

Adam og Eva eru samkvæmt sköpunarsögu Biblíunnar fyrsta fólkið. Þau lifðu í Eden garðinum. Drottinn leyfði þeim að borða af öllum trjám í garðinum nema skilningstrénu. Höggormur ginnti Evu til að borða hinn forboðna ávöxt skilningstrésins. Eva át ávöxtinn og gaf Adam að borða með sér. Drottinn brást illa við og sagði (1. Mósebók 3:22-3:24):

Algengur misskilningur er að Eva hafi borðað af trénu fyrst og síðan ginnt mann sinn til að borða líka. Orðanna hljóðan í 1. Mósebók styður ekki þessa túlkun, heldur voru þau saman. Það er áhugavert að athuga að Adam og Eva hefðu getað borðað af lífsins tré og lifað eilíflega. Drottinn hafði ekki bannað þeim það.
Capellini

Capellini er tegund af pasta sem er mjög þunnar hveitilengjur, þvermál er milli 0,85 mm og 0,92 mm

Capelli d'angelo eða englahár með þvermál milli 0,78 og 0,88 mm er ennþá þynnra afbrigði af capellini. Englahár er oftast selt í lögun eins og hreiður. Það hefur verið vinsælt á Ítalíu frá 15. öld og passar vel í súpur og sem pasta asciutta með sjávarfangi.
1726

Árið 1726 (MDCCXXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
The Unit (4. þáttaröð)

Fjórða þáttaröðin af The Unit var frumsýnd 28. september 2008 og sýndir voru 22 þættir.

Leikaraskipti.

Tveir nýir leikarar bættust í hópinn, Nicole Steinwedell sem Bridget Sullivan og Wes Chatham sem Sam McBride, sem nýjir meðlimir sérsveitarinnar. Einnig bættist leikkonan Bre Blair við sem Joss Grey.
Allen Ginsberg

Allen Ginsberg (1926 – 1997) var bandarískt skáld og einna þekktastur þeirra skálda sem kend hafa verið við Beat-kynslóðina (" e. Beat Generation").
1713

Árið 1713 (MDCCXIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Ryanair

Ryanair er írskt lággjaldaflugfélag með höfuðstöðvar á Dublin-flugvelli og London Stansted-flugvelli. Fyrirtækið var stofnað árið 1985 af Christy Ryan, nafna fyrirtækisins, en hefur stækkað mikið síðan og í dag er eitt stærsta flugfélag í Evrópu. Floti Ryanair samanstendur af 439 Boeing-flugvélum (janúar 2019).

Framkvæmdastjóri flugfélagsins er Michael O'Leary. Hann hefur verið gagnrýndur fyrir viðskiptahætti sína.
Chris Hardwick

Christopher Ryan „Chris“ Hardwick (fæddur 23. nóvember 1971) er bandarískur gamanleikari og þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Otis í sjónvarpsþáttunum "Back at the Barnyard".
Nætur

Nætur var framlag Íslands til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1994. Lagið söng Sigríður Beinteinsdóttir sem Sigga.
1701

Árið 1701 (MDCCI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Opinberar aftökur

Erlendis.

Fædd

Dáin
Luke Benward

Luke Aaron Benward (fæddur 12. maí 1995) er bandarískur gamanleikari og þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Billy Forrester í "How to Eat Fried Worms".
Geroy asfalta

Geroy asfalta (rússneska: "Герой асфальта") er 3. breiðskífa Aria.
Coby Bell

Coby Bell (fæddur Coby Scott Bell, 11. maí 1975) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Burn Notice, Third Watch og "The Game".

Einkalíf.

Bell er fæddur og uppalinn í Orange County, Kaliforníu og stundaði nám við "San Jose State háskólann". Bell fékk leiklistarbakteríuna gegnum föður sinn, Michael Bell sem er fyrrverandi Broadway leikari.

Bell er giftur Aviss Pinkney-Bell og saman eiga þau fjögur börn.

Bell er sjálfboðaliði í "Big Brothers of America" samtökunum þar sem hann er leiðbeinandi fyrir unglinga sem eru útundan í samfélaginu.

Ferill.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Bell var árið 1997 í "The Parent Hood". Hefur hann komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við , ER og Vampírubananum Buffy. Árið 1999 var honum boðið eitt af aðalhlutverkunum í Third Watch sem lögreglumaðurinn Tyrone Davis, sem hann lék til ársins 2005. Hefur hann síðan 2006 verið einn af aðalleikurunum í "The Game" sem Jason Pitts.

Bell gerðist meðlimur Burn Notice í júní 2010, sem Jesse Porter og var einn af aðalleikurunum til ársins 2013 þegar hætt var við framleiðslu á þættinum.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Bell var árið 2006 í "Drifting Elegant". Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við "Ball Don´t Lie" og "Dream Street".
Josh Duhamel

Joshua David Duhamel (fæddur 14. nóvember 1972) er bandarískur leikari.
Chris Vance

Chris Vance (fæddur, 30. desember 1971) er enskur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Prison Break, All Saints og Mental.

Einkalíf.

Vance er fæddur og uppalinn í London, Englandi en ólst einnig upp á Írlandi. Stundaði hann nám við háskólann í Newcastle og útskrifaðist þaðan með gráðu í byggingaverkfræði.

Ferill.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Vance var árið 1998 í "Kavanagh QC". Hefur hann komið fram í þáttum á borð við "Stingers", Rizzoli &amp; Isles, "Fairly Legal" og "The Bill". Á árunum 2005 – 2007 þá lék hann í All Saints sem Sean Everleigh. Lék hann stór gestahlutverk í Prison Break sem James Whistler, í Burn Notice sem Mason Gilroy og í Dexter sem Cole Harmon.

Kvikmyndir.

Vance hefur leikið í tveimur kvikmyndum "Macbeth" og "Sexy Thing".
Franskur franki

Franskur franki (franska: "franc français") var gjaldmiðill notaður í Frakklandi og Andorra áður en evran var tekin upp árið 2002. Einn franki skiptist í 100 hundraðshluta ("centimes"). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 6,55957 FRF.
Írskt pund

Írskt pund (enska: "Irish pound", írska: "Punt Éireannach") var gjaldmiðill notaður á Írlandi áður en evran var tekin upp árið 2002. Einn franki skiptist í 100 penní (enska: "penny", írska: "pingin"). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 0,787564 FRF.
Kýpverskt pund

Kýpverskt pund (einnig kölluð kýpversk líra; gríska: "Λίρα Κύπρου", tyrkneska: "Kıbrıs lirası") var gjaldmiðill notaður á Kýpur áður en evran var tekin upp árið 2007. Eitt pund skiptist í 100 sent og 1000 "mil". Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 0,585274 CYP.
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1995 var 40. söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva og var haldin í Dyflinni í Írlandi.
NGC 2683

NGC 2683 er þyrilþoka. Þokan er í 20 milljón ljósára fjarlægð frá jörðu.
Erich Maria Remarque

Erich Maria Remarque, fæddur Erich Paul Remark, (22. júní 1898 – 25. september 1970) var þýskur rithöfundur, sem er einna þekktastur fyrir skáldsögu sína "Tíðindalaust á Vesturvígstöðvunum" (þýska: "Im Westen nichts Neues"), sem fjallar um lífið í fyrri heimsstyrjöld. Remarque gegndi sjálfur herþjónustu á Vesturvígstöðvunum í heimsstyrjöldinni fyrri. Bókin var bönnuð í Þýskalandi á tímum Þriðja ríkisins. Hún kom út í íslenskri þýðingu Björns Franzsonar árið 1930.
Margrét Sverrisdóttir (leikkona)

Margrét Sverrisdóttir leikkona tók við stjórn Stundarinnar okkar veturinn 2011 til 2012. Hún leikur álfinn Skottu og mun snúa aftur sem Skotta næsta haust.

Margrét er gift Oddi Bjarna sem er í hljómsveitinni Ljótu hálfvitarnir og prestur á Möðruvöllum. Hún útskrifaðist 2003 með BA-gráðu (Hons) í leiklist frá The Arts Educational School of Acting.

Hún er einn af fimm meðlimum í leikhópnum Umskiptingar sem hefur skrifað og sett upp leikritin Fram hjá rauða húsinu og niður stigann og Galdragáttin og þjóðsagan sem gleymdist.
Menningar- og vísindahöllin í Varsjá

Menningar- og vísindahöllin í Varsjá (pólska: "Pałac Kultury i Nauki", skammstöfun: "PKiN") er hæsta bygging Póllands, áttunda hæsta bygging Evrópusambandsins og er í 187 sæti í heiminum öllum. Hún var byggð á tíma Stalíns og var þá kölluð menningar- og vísindahöll Jósefs Stalíns (p. "Pałac Kultury i Nauki imienia Józefa Stalina"). Hætt var að kenna hana við Stalín þegar áhrif hans dvínuðu og nafn hans var líka fjarlægt af skilti í anddyrinu og höggmynd sem er í byggingunni sjálfri.

Veröndin á 30. hæðinni (114 m yfir sjávarmáli) er vinsæll ferðamannastaður og er þar gott útsýni yfir borgina.

Saga.

Byggingarframkvæmdir hófust árið 1952 en þeim var lokið árið 1955. Höllin var gjöf stjórn Sovétríkjanna til Pólverja og var byggð eftir sovéskri hönnun, að mestu leyti reist af 3500 verkamönnum frá Sóvetríkjunum. Sextán hinna rússnesku verkamanna létust meðan á framkvæmdum stóð. Sovésku verkamennirnir bjuggu í nýju hverfi sem reist var á kostnað Pólverja og höfðu eigin kvikmyndahús, veitingastaði, félagsmiðstöð og sundlaug.

Hönnun hallarinnar er mjög svipuð þeim skýjakljúfum sem reistir voru í Sovétríkjunum á þeim tíma, sérstaklega Ríkisháskólanum í Moskvu. Samt sem áður setti aðalarkitektinn Lev Rudnev pólskan svip á bygginguna, enda ferðaðist hann um Pólland og skoðaði pólskan arkitektúr til að leita sér innblásturs. Múrverk efst á gríðastóru veggjunum var gert eftir dæmum frá húsum í endurreisnarstíl og höllum í Kraká og Zamość.

Stuttu eftir að húsið var opnað hélt Félag lýðræðissinnaðra unglinga hátíð þar. Margir tignir gestir skoðuðu höllina en þar komu líka fram margir frægir listamenn frá ólíkum löndum. Til dæmis voru þar tónleikar með Rolling Stones árið 1967 og var í fyrsta skiptið sem vestræn rokkhljómsveit lék austan járntjaldsins. Árið 1985 voru frægir tónleikar með Leonard Cohen haldnir þar. Menn bjuggust við að hann myndi láta til sín taka með pólitískum áherslum en hann kom sér hjá því með löngum inngangi fyrir tónleikana.

Nútíminn.

Höllin er eitt helsta kennileiti í Varsjáborg og hefur verið mjög umdeild bygging frá upphafi. Í fyrstu hötuðust margir Pólverjar við höllina sökum þess að þeir töldu hana tákn um yfirráð Sóvetríkjanna. Þetta er skoðun manna enn þann dag í dag. Sumir hafa líka sagt, hvað sem öllum pólitík líður, að byggingin hafi eyðilagt sjóndeildarhring gömlu borgarinnar og að hún falli illa að öðrum byggingum.

Þeir sem búa í Varsjá kalla höllina mörgum gælunöfnum, meðal annars: "Pekin" (þýðir „Peking“ á pólsku en leitt af skammstöfuninni "PKiN"), "Pajac" („trúður“, hljómar svipað og "Pałac" á pólsku), "sprauta Stalíns", "fíllinn í blúndunærfötunum" eða "rússneska brúðkaupstertan".

Nútildags er byggingin notuð sem sýningaraðstaða og skrifstofa. Hún er 231 m að hæð með turnspírunni sem ein og sér er 43 m há. Í höllinni eru 3288 herbergi á 42 hæðum, þar á meðal bíó, leikhús, minjasöfn, skrifstofur, bókabúðir og stór ráðstefnusalur sem rúmar allt að 3000 manns. Þar er einnig viðurkenndur háskóli, Collegium Civitas, sem er á 11. og 12. hæðum. Samtals er byggingin 123.000 m² að flatarmáli.
Rangers FC

Rangers Football Club (stundum kallað Glasgow Rangers )er knattspyrnulið aðsetur í Glasgow, Skotlandi sem spilar skosku úrvalsdeildinni. Heimavöllur þess er Ibrox Stadium suður-vestur af borginni. Félagið var stofnað árið 1872 og var eitt af tíu stofnliðum skosku deildarinnar. Liðið varð árið 2012 lýst gjaldþrota og sett undir stjórn lánadrottna. Félagið var svo leyft aftur inn í skosku deildina í 4. deild. Það félag var ekki skráð sem sama fyrirtæki og upprunalega Rangers. Árið 2016 unnu Rangers skosku 1. deildinna og komust aftur upp í skosku úrvalsdeildina. Rangers hafa unnið deildina oftar en nokkurt lið, 55 sinnum, skoska bikarinn 33 sinnum og skoski deildinni bikarinn 27 sinnum. Erkifjendur liðsins er Glasgow Celtic sem er einnig úr Glasgow.
The West Wing (2. þáttaröð)

Önnur þáttaröðin af The West Wing var frumsýnd 4. okótber 2000 og sýndir voru 22 þættir.

Leikaraskipti.

Leikkonan Moira Kelly hætti eftir fyrstu þáttaröðina, á meðan leikkonan Janel Moloney var gerð að aðalleikara.
Búrúndí

Búrúndí (áður Úrúndí) er lítið landlukt land í Mið-Afríku við stóru vötnin. Það á landamæri að Rúanda í norðri, Tansaníu í suðri og austri, og Lýðveldinu Kongó í vestri. Stór hluti vesturlandamæranna liggur við Tanganjikavatn. Nafnið er dregið af heiti bantúmálsins kírúndi. Búrúndí er mjög þéttbýlt og fátækt land.

Landið hefur verið byggt Túum, Hútúum og Tútsum í minnst fjórar aldir. Undir lok 17. aldar stofnuðu Tútsar Konungsríkið Búrúndí. Í upphafi 20. aldar lögðu Belgar og Þjóðverjar landið undir sig og Búrúndí varð hluti af nýlendunni Rúanda-Úrúndí. Árásir Hútúa á Tútsa í Rúanda, rétt áður en löndin fengu sjálfstæði, urðu til þess að íbúar Búrúndí sóttust eftir aðskilnaði frá Rúanda. Árið 1962 lýsti landið yfir sjálfstæði og tók upp þingbundna konungsstjórn. Árið 1966 var konungsvaldið lagt niður og landið lýst lýðveldi, þótt það væri í raun undir herforingjastjórn. Vopnuð átök milli þjóðarbrota Hútúa og Tútsa hófust nokkrum árum síðar og skipulögð morð áttu sér reglulega stað þrátt fyrir harðar refsiaðgerðir stjórnvalda. Þegar stjórnarskránni var breytt 1992 til að afnema flokksræðið braust út borgarastyrjöld sem stóð frá 1993 til 2006.

Frá 2006 hefur staðið yfir enduruppbygging í landinu undir stjórn Sameinuðu þjóðanna. Hún hefur gengið hægt og efnahagur landsins er í rúst eftir áratugalanga styrjöld. Landið er eitt það fátækasta í heimi og yfir helmingur barna undir fimm ára aldri býr við viðvarandi vannæringu. Helsta tekjulind landsins er kaffi sem nemur yfir 93% af útflutningi þess, en íbúar Búrúndí flytja líka út aðrar landbúnaðarvörur og góðmálma.

Landfræði.

Búrúndí er eitt af minnstu löndum Afríku. Það er landlukt land þar sem miðbaugsloftslag er ríkjandi. Búrúndí er hluti af Vestursigdalnum sem er hluti af Sigdalnum mikla sem liggur vestan við Viktoríuvatn. Landið er á hæðóttri hásléttu í miðri Afríku. Búrúndí á landamæri að Rúanda í norðri, Tansaníu í austri og suðaustri, og Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó í vestri. Þar eru vistsvæðin fjallaskógar Vestursigdalsins, miomboskógar Mið-Sambesí og skógargresja Viktoríuvatns.

Meðalhæð hásléttunnar er 1.707 metrar, en landið liggur lægra við landamærin. Heha-fjall er hæsti tindur landsins, í 2.685 metra hæð. Það rís suðaustan við efnahagslega höfuðborg landsins, Bújúmbúra. Hæstu upptök Nílarfljóts eru í Bururi-sýslu og renna sem Ruvyironza-fljót út í Viktoríuvatn. Kagera-fljót er önnur mikilvæg á sem rennur í Viktoríuvatn frá Búrúndí. Helsta stöðuvatn Búrúndí er Tanganjikavatn sem liggur á suðvesturlandamærum landsins.

Tveir þjóðgarðar eru í Búrúndí, Kibira-þjóðgarðurinn í norðvestri (lítil ræma af regnskógi samhliða Nyungwe-þjóðgarðinum í Rúanda) og Ruvubu-þjóðgarðurinn í norðaustri (meðfram Rurubu-fljóti). Báðir þjóðgarðarnir voru stofnaðir 1982 til að vernda villt dýralíf.

Stjórnmál.

Stjórnsýslueiningar.

Búrúndí skiptist í 18 sýslur sem hver heitir eftir sínum höfuðstað, fyrir utan dreifbýli við Bújúmbúra. Nýjasta sýslan er Rumonge-sýsla. Hún var stofnuð árið 2015 úr fimm sveitarfélögum sem áður heyrðu undir dreifbýli við Bújúmbúra og Bururi.
Svið (matur)

Svið eru hefðbundinn íslenskur matur sem raunar þekkist einnig í mörgum öðrum löndum, hausar af lömbum eða fullorðnum kindum sem ullin hefur verið sviðin af við eld og síðan skafin af - nú orðið er þetta þó oft gert með því að kalúna sviðin í klórblöndu en mörgum þykja þau bragðminni og verri fyrir vikið. Sviðahausarnir eru síðan klofnir í tvennt og kallast helmingarnir kjammar. Heilinn er fjarlægður og honum hent og sviðin eru svo matreidd.

Svið hafa verið borðuð á Íslandi frá fornu fari og mörgum þykja þau sælgæti. Raunar hafa hausar verið nýttir til matar í öllum löndum þar sem sauðfjárrækt hefur verið stunduð, þótt það sé ekki alls staðar gert nú, og víða þótt besti bitinn af skepnunni. Þau eru þó ekki alls staðar sviðin en það er meðal annars gert í Noregi (smalahove) og Færeyjum (seyðahøvd). Annars staðar eru þau oft flegin og síðan soðin, bökuð eða grilluð.

Margir tengja svið nú einkum við þorramat og kaldir sviðakjammar og sviðasulta er hluti af honum en þau voru og eru borðuð allan ársins hring og þá oftast heit. Sumstaðar voru þau líka jólamatur. Áður en frystitæknin kom til sögunnar var þó mest borðað af þeim á haustin og voru þau þá oftast það síðasta sem verkað var af sláturfénu því þau þoldu biðina mun betur en viðkvæmari hlutar eins og blóð og innmatur og mörgum fannst þau batna við biðina. Jónas frá Hrafnagili segir í "Íslenskum þjóðháttum" frá gömlum manni sem „þótti enginn matur betri en drafúldin svið brennheit“. Stundum var haldin veisla í lok sláturtíðar þar sem eingöngu svið voru borin fram og kallaðist hún sviðamessa. Á Vatnsnesi er nú haldin sviðamessa árlega til að endurvekja gamlar hefðir og sá siður hefur raunar verið tekinn upp víðar.

Svið voru þó verkuð og varðeitt á ýmsan hátt. Þau voru soðin og súrsuð í mysu, söltuð og reykt og svo var gerð úr þeim sviðasulta sem ýmist var borðuð ný eða súrsuð. Nánast allt sem var á hausnum var borðað og ýmsum þóttu augun besti bitinn. Erlendis eru augu stundum stungin úr kindahausum áður en þeir eru seldir en það hefur aldrei verið gert á Íslandi. Hins vegar eru eyrun nú alltaf skorin af sviðahausum áður en þeir eru verkaðir en fyrr á tíð var það aldrei gert því ef eyrun vantaði var sagt að gestir mættu ekki sjá eyrnamörkin á hausunum og sá sem bæri þau á borð hlyti því að vera sauðaþjófur. Fætur af lömbum voru verkaðir á sama hátt og hausarnir og kallast sviðalappir. Þær voru oftast súrsaðar.

Svið eru yfirleitt soðin í saltvatni í 1-1 1/2 klukkustund en ef á að nota þau í sviðasultu eru þau soðin í 2 klukkustundir eða lengur, eða þar til auðvelt er að losa kjötið af beinunum. Hefðbundið er að bera svið fram með kartöflustöppu eða soðnum kartöflum og rófustöppu.
1968

Árið 1968 (MCMLXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Angel (TwoTricky)

Angel var framlag Íslands til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 2001.
Þórarinn Böðvarsson

Þórarinn Böðvarsson (3. maí 1825 – 17. maí 1895) var íslenskur prestur, rithöfundur og alþingismaður.

Þórarinn fæddist í Gufudal í Austur-Barðastrandarsýslu. Hann var prestur í Görðum á Álftanesi frá 1868 til dauðadags og kostaði byggingu steinkirkju þar, sem reist var á árunum 1879 – 1889. Hann veitti einnig fé til stofnunar skóla, sem varð Flensborgarskólinn í Hafnarfirði. Þórarinn gaf út "Lestrarbók handa Alþýðu á Íslandi", sem oft var nefnd "Alþýðubókin", árið 1874.
Charles Fleischer

Charles Fleischer (fæddur 1950) er bandarískur gamanleikari.
Horn Afríku

Horn Afríku er skagi í Austur-Afríku sem teygist út í Arabíuhaf og myndar suðurströnd Adenflóa. Á skaganum sjálfum er sómalska héraðið Púntland en önnur lönd á svæðinu við Horn Afríku eru Djíbútí, Eþíópía og Erítrea. Hugtakið var einkum notað af fjölmiðlum í kringum Ogadenstríðið milli Eþíópíu og Sómalíu 1977-1978.

Stór-Sómalía er stjórnmálastefna sem miðar að því að sameina sómali sem búa í Kenýa, Sómalíu og Eþíópíu, í eitt ríki við Horn Afríku.