arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Rachel Miner

Rachel Miner (fædd 29. júlí 1980) er bandarísk leikkona, sem er þekktust fyrir hlutverk sín í The Guiding Light, Supernatural og Californication.

Einkalíf.

Miner er fædd í New York-borg, New York.

Miner var gift leikaranum Macaulay Culkin frá 1998 – 2000.

Ferill.

Leikhús.

Miner hefur komið fram í leikritum á borð við "The Way at Naked Angels", "The Diary of Anne Frank" og "Blue Surge".

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Miner var árið 1990 í sjónvarpsmyndinni "Shining Time Station". Miner lék á árunum 1990 – 1995 í sápuóperunni The Guiding Light þar sem hún lék persónuna Michelle Bert Bauer. Hefur hún síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við Beðmál í borginni, Bones, Without a Trace, , Army Wives og Criminal Minds.

Miner var með stór gestahlutverk í þáttunum Californication sem Dani og í Supernatural sem Meg.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Miner var árið 1990 í Alice. Hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við Joe the King, Man of God, The Black Dahlia, Cult, The Blue Hour, og Elwood.

Verðlaun og tilnefningar.

Daytime Emmy-verðlaunin

Soap Opera Digest-verðlaunin

Stockholm Film Festival

Young Artist-verðlaunin
Svavar Lárusson syngur Fiskimannaljóð frá Capri

Svavar Lárusson syngur Fiskimannaljóð frá Capri er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1952. Á henni syngur Svavar Lárusson tvö lög með hinum norska SY-WE-LA jazzkvintett. Kvintettinn starfaði í Osló frá 1950-1953 og hann skipuðu meðal annarra Rolf Syversen, píanó, Finn Westbye gítar og Fred Lange-Nielsen, bassi. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Norska útvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.

Um plötuna.

Í lok október 1952 komu 3 plötur með Svavari Lárussyni og SY-WE-LA kvintettinum til landsins (IM 3, IM 4 og IM 5). Þær voru teknar voru upp hjá Norska útvarpinu. Þessar plötur voru hinar fyrstu sem settar voru á markað frá Íslenzkum tónum.

Fiskimannaljóð frá Capri.

Ljóð: Friðjón Þórðarson
María Markan - Gömul þula

María Markan syngur fjögur lög er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1955. Á henni syngur María Markan fjögur lög við píanóundirleik Fritz Weishappel. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Limpopofljót

Limpopofljót er fljót sem kemur upp í Suður-Afríku, rétt norðvestan við Jóhannesarborg, og rennur um 1.600 kílómetra leið í austurátt út í Indlandshaf. Það er annað lengsta fljótið í þessum heimshluta. Áin rennur í stóran sveig norðaustur og norður, svo austur og loks suðaustur þar sem það myndar náttúruleg landamæri milli Suður-Afríku og Botsvana í norðvestri, síðan Suður-Afríku og Simbabve í norðaustri, áður en það rennur inn í Mósambík.
Listi yfir The Closer (7. þáttaröð)

Sjöunda þáttaröðin af The Closer var frumsýnd 11. júlí 2011 og sýndir voru 21 þættir.
Hvíta-Rússland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva

Hvíta-Rússland hefur tekið þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 16 sinnum síðan að frumraun landsins í keppninni átti sér stað árið .
Save Your Kisses for Me

Save Your Kisses for Me var framlag Bretlands til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1976. Lagið fékk 164 stig og vann kepninna. Lagið er í dag eitt af frægustu lögum keppninar.
Rose Marie

Rose Marie Mazzetta (15. ágúst 1923 - 28. desember 2017) var bandarísk leikkona, söngkona og grínisti. Hún átti farsælan söngferil undir sviðsnafninu Baby Rose Marie.
Josh Peck

Joshua Michael „Josh“ Peck (f. 10. nóvember 1986) er bandarískur leikari, grínisti og YouTube-stjarna. Hann er þekktastur fyrir að leika sem Josh Nichols í Nickelodeon gamanþáttunum Drake &amp; Josh.
Dódóma

Dódóma er opinber höfuðborg Tansaníu og höfuðstaður Dódómahéraðs. Íbúafjöldi var 324.347 við manntal árið 2002.

Árið 1973 var ákveðið að færa höfuðborgina frá Dar es Salaam til Dódómu þar sem hún er meira miðsvæðis. Þjóðþing Tansaníu flutti þangað árið 1996 en margar stofnanir eru enn í gömlu höfuðborginni.
Áttarós

Áttarós er merki sem gefur upp höfuðáttirnar — norður, austur, suður og vestur. Hún er notuð á næstum öllum leiðsögutækjum, þar á meðal áttavitum, landakortum, sjókortum, minnisvörðum og GPS tækjum.
Carlos Alazraqui

Carlos Jaime Alazraqui (fæddur 20. júlí 1962) er bandarískur gamanleikari.
Myles Jeffrey

Myles David Jeffrey (f. 1990) er bandarískur leikari.
Kevin Michael Richardson

Kevin Michael Richardson III (f. 25. október 1964) er bandarískur leikari.
Blogg

Blogg (enska: "blog", sem er fengið úr orðinu we"blog") er vefsíða sem inniheldur reglulegar dagsettar færslur sem venjulega er raðað í öfuga tímaröð.

Íslenskun á orðinu blog.

"Fyrir utan orðið „blogg“ hafa komið upp nokkrar hugmyndir um íslenskun á orðinu „blog“:"
Main Tower

Main Tower er skýjakljúfur í Frankfurt am Main sem er 200 m að hæð. Byggingin var vígð þann 1999.
Matthew Broderick

Matthew Broderick (f. 21. mars, 1962) er bandarískur leikari.
Marens

Marens eða marengs er kaka eða ábætisréttur gerður úr eggjahvítum sem þeyttar eru með sykri og síðan oft bakaðar í ofni. Stundum er svolitlum vínsteini eða ediki þeytt saman við eggjahvíturnar til að gera marensinn stöðugri og hann er einnig stundum bragðbættur á ýmsan hátt eða litaður.

Marensgerð.

Þegar marens er þeyttur er mikilvægt að engin fita berist í hvíturnar því þá þeytast þær ekki nægilega vel og því þarf að gæta þess að engin rauða fylgi með hvítunum þegar eggin eru aðskilin. Hvíturnar eru svo þeyttar með sykri þar til froðan myndar stífa toppa sem halda lögun og síðan er marensinn mótaður á ýmsan hátt, stundum með því að sprauta honum úr rjómasprautu eða dreifa honum á hring sem teiknaður hefur verið á bökunarpappír og baka hann síðan. Úr honum eru oft gerðir tertubotnar eða litlar marenskökur og hann er líka oft settur ofan á ávexti, bökufyllingar eða annað sem síðan er bakað og borið fram sem ábætisréttur. Ein frægasti marensrétturinn er pavlova, þar sem svolítilli maíssterkju og ediki er þeytt saman við marensinn og síðan bökuð kringlótt kaka sem ávöxtum eða berjum er hrúgað á.

Til eru mismunandi gerðir af marens. Venjulegur eða franskur marens er þannig að hvíturnar eru einfaldlega þeyttar og sykrinum síðan þeytt saman við smátt og smátt. Svissneskur marens er þeyttur í skál sem höfð ef yfir potti með heitu vatni þar til eggjahvítunar fara að hitna og síðan er skálin tekin af hitanum og þeytt áfram þar til marensinn kólnar og myndar stífa toppa. Ítalskur marens er gerður þannig að sykur og vatn er soðið saman í síróp sem er svo þeytt saman við eggjahvíturnar þannig að þær „soðna“ í hitanum. Hann er mun stöðugri en hinar tegundirnar og er oft ekki bakaður.

Hlutfall eggjahvíta og sykurs er yfirleitt 50 g af sykri á móti hverri eggjahvítu en það fer þó eftir því hvernig á að nota marensinn

Saga.

Ekki er víst hvar marens er upprunnin en heitið meringue kemur fyrst fyrir í franskri matreiðslubók frá 1692. Marenskökur hafa verið þekktar á Íslandi frá því á 19. öld en urðu afar vinsælar á 7. og 8. áratug 20. aldar, þegar framboð á eggjum jókst til muna og þau urðu ekki lengur munaðarvara.
Keisaradæmi

Keisaradæmi er ríki sem keisari eða keisaraynja ríkir yfir. Venja var að keisari taldist konungi æðri og keisaradæmi voru yfirleitt stór ríkjasambönd. Aðeins einn keisari er enn eftir í heiminum, Naruhito Japanskeisari.

Hin sögulegu heimsveldi voru sum hver keisaradæmi.
Monadnock Building

The Monadnock Building (Monadnock Block) er bandarískur skýjakljúfur á 53 West Jackson Boulevard í Chicago í Illinois. Norðurhluti hússins var hannaður af Burnham &amp; Root og byggður 1891 en suðurhlutinn, hannaður af Holabird &amp; Roche, var reistur tveimur árum síðar. Þegar skýjakljúfurinn var fullgerður var hann stærsta skrifstofubygging heims. Hann var fyrsta mannvirki í Chicago sem rafmagn var lagt í við byggingu.
Manama

Manama er höfuðborg og stærsta borg Barein. Íbúar eru um 155 þúsund (2008). Elstu heimildir um borgina eru frá 14. öld. Frá 1783 hefur hún verið undir stjórn Al-Khalifa-ættarinnar. Borgin var lýst fríhöfn árið 1958 og var gerð að höfuðborg Barein þegar landið fékk sjálfstæði 1970.
Mumford &amp; Sons

Mumford &amp; Sons eru bresk þjóðlagapopps-hljómsveit frá Lundúnum, Englandi. Hljómsveitin var stofnuð árið 2007 þegar Marcus Mumford (aðalsöngvari, gítar, trommur), Ben Lovett (bakraddir, píano, hljómborð), Winston Marshall (bakraddir, banjó, rafmagnsgítar) og Ted Dwane (bakraddir, bassi) kynntust.

Mumford &amp; Sons hafa gefið út 3 plötur: Sigh No More (2009), Babel (2012) og Wilder Mind (2015). Sigh No More komst í annað sæti á bæði vinsælustu plötum Englands og Billboard 200 í Bandaríkjunum. Babel og Wilder Mind komust hinsvegar báðar í fyrsta sæti í Bandaríkjunum og Englandi. Hljómsveitin hefur einnig gefið út tvær tónleika plötur, Live at Shepherd's Bush Empire (2011) og The Road To Red Rocks (2012).

Hljómsveitin hefur unnið til margskonar verðlaun í gegnum feril sinn, þar á meðal besta platan á Brit Awards fyrir plötuna Sigh No More árið 2011, og var platan einnig verið tilnefnd til 6 Grammy verðlauna. Platan Babel var tilnefnd til 8 Grammy verðlauna og vann Bestu plötu ársins á Grammy-verðlaununum. Hljómsveitin vann einnig Brit Award fyrir bestu ensku hljómsveitina.
No Logo

No Logo: Taking Aim at the Brand Bullies er bók eftir kanadíska rithöfundinn og aðgerðarsinnann Naomi Klein sem kom út árið 1999, skömmu eftir að mótmælin gegn fundi Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar, sem haldin var í Seattle í Bandaríkjunum, höfðu náð heimsathygli fjölmiðla. Hún hefur haft mikil áhrif á þá sem mótmælt hafa alþjóðavæðingunni og varð alþjóðleg metsölubók.

Í bókinni lýsir höfundurinn því hvernig áhrif henni finnst auglýsingar og vörumerki hafa á líf og líðan fólks. Bókin skiptist í fjóra hluta, „No Space“, „No Choice“, „No Jobs“ og „No Logo“. Í fyrstu þremur hlutunum beinir hún sjónum sínum að neikvæðum áhrifum af áherslu stórfyrirtækja á merkjavöru en í þeim fjórða lýsir hún hinum ýmsu aðferðum sem fólk hefur notað til að verjast þeim áhrifum.
Beinar aðgerðir

Bein aðgerð (e. "direct action") er það nefnt þegar hópur fólks grípur til aðgerða til að varpa ljósi á samfélagsleg vandamál, vekja athygli á málstað eða sýna fram á mögulega lausn þeirra. Það geta verið aðgerðir án ofbeldis, eða sjaldnast ofbeldis, sem beinast að einstaklingum, hópum, fyrirtækjum, stofnunum eða yfirvöldum sem viðkomandi mislíkar við hegðun eða athafnir.

Dæmi um beinar aðgerðir eru verkföll, hústaka, hertaka vinnustaða eða skóla, setuverkföll, skattamótmæli, veggjakrot, skemmdarverk, tölvuárásir, eignarspjöll, hindranir aðgangs eða aðrar samfélagslegar aðferðir. Á hinnbóginn eru stjórnmála- og aðrar kosningar, samningaviðræður og gerðardómar ekki skilgreind sem beinar aðgerðir þar sem það eru viðurkenndar pólitískar og samfélagslegar aðferðir.

Aðferðir án ofbeldis eru stundum í formi borgaralegrar óhlýðni og geta falið í sér hverskonar vísvitandi lögbrot þar sem fólk setja sig í aðstæður sem kalla á handtöku í því skyni að koma pólitískum boðskap á framfæri, meðan hinsvegar eru löglega boðuð verkföll aðferð til mótmæla sem ekki má handtaka fólk fyrir.

Almennt eru beinar aðgerðir notaðar af þeim sem vilja samfélagslegar breytingar og sérstaklega hafa beinar aðgerðir án ofbeldis í gegnum tíðina verið hluti af aðferðum samtaka sem barist hafa fyrir samfélagslegum umbótum.
Hera

Hera getur átt við eftirfarandi:
Grundartangi

Grundartangi er iðnaðarhverfi í Hvalfjarðarsveit við utanverðan og norðanverðan Hvalfjörð.

Staðhættir.

Staðurinn fær nafn sitt af klettatanga sem skagaði út í fjörðinn en er nú undir landfyllingu. Hverfið er í landi Klafastaða og Kataness sem áður tilheyrðu Skilmannahreppi og Hvalfjarðarstrandarhreppi. Báðar jarðirnar tilheyra landnámi Þórmóðs gamla Bresasonar.

Í nágrenninu má finna Katanestjörn, Hólmavatn og Eiðisvatn. Neðan við hverfið eru víkurnar Leynir og Sýrumannavik.

Stóriðja.

Járnblendiverksmiðjan á Grundartanga tók til starfa árið 1979, og er nú næststærsti framleiðandi kísiljárns í heimi. Álverið á Grundartanga tók til starfa árið 1998. Bandaríska fyrirtækið Silicor Materials undirbýr byggingu sólarkísilverksmiðju á staðnum sem hefja á starfsemi árið 2018.

Mengun af brennisteinstvíoxíði, flúori og svifryki í Hvalfirði vegna stóriðju á Grundartanga er umdeild.

Hafnargerð hófst árið 1977 og er Grundartangahöfn nú meðal stærstu hafna landsins. Höfnin er rekin af Faxaflóahöfnum og er í eigu Hvalfjarðarsveitar, Akraneskaupstaðar, Borgarbyggðar og Skorradalshrepps. Í undirbúningi er að stækka höfnina enn frekar.
Craig T. Nelson

Craig Richard Nelson (fæddur 1944) er bandarískur leikari.
Sadi Carnot

Sadi Carnot getur átt við eftirfarandi:
Criminal Minds (7. þáttaröð)

Sjöunda þáttaröðin af Criminal Minds var frumsýnd 21. september 2011 og sýndir voru 24 þættir.
Marmaramálun

Marmaramálun er aðferð við að mála eftirlíkingu af marmara á yfirborð úr öðru efni. Marmaramálun er hluti af málaraiðn. Elstu þekktu dæmin um marmaraeftirlíkingar eru freskur á veggjum í rómversku borgunum Pompeii og Herculaneum og eru frá því skömmu eftir Krists burð.

Mismunandi aðferðir eru notaðar við marmaramálun eftir því hvert yfirborðið er, en algengast er að mála þekjandi grunnlit yfir yfirborðið og vinna síðan ofan á hann með hægþornandi málningu í ýmsum litum, eftir því hvaða marmara hermt er eftir. Yfirleitt eru notaðir litlir stífir penslar (listmálarapenslar), svampar og sköfur og stórir mjúkir penslar til að hylja pensilför.

Oft er marmaramálun notuð til að gefa heildaryfirbragð marmaraklæðningar án þess að beinlínis sé reynt að herma eftir tiltekinni tegund marmara. Þannig marmaramálun er algeng í ítölskum endurreisnarkirkjum. Annars staðar er reynt að herma eins nákvæmlega og hægt er eftir tilteknum marmara, helst þannig að ekki sjáist munur á. Sagt er að þessi raunsæisskóli í marmaramálun hafi fyrst þróast í Frakklandi eftir Frönsku byltinguna þegar þurfti að bæta skemmdir á marmaraklæðningum í höllum konungs.

Marmaramálaðir veggir, bekkir, listar og karmar eru víða í húsum á Íslandi. Þekktasta dæmið um marmaramálun er líklega stigagangurinn á Fríkirkjuvegi 11 sem Engilbert Gíslason vann fyrir Thor Jensen í upphafi 20. aldar. Engilbert hafði menntað sig í óðrun í Kaupmannahöfn og þekkti lítið til marmaramálunar en vann út frá bók með fyrirmyndum og þótti takast vel upp.
Stig Strand

Stig Strand (fæddur 25. ágúst 1956) er sænskur skíðamaður og sjónvarpsfréttaskýrandi. Hann fæddist í Tarnaby, Storuman, Västerbotten-sýslu (Lapland) í Svíþjóð.
Vandamál fangans

Vandamál fangans, stundum nefnt valþröng fangans eða ógöngur fanganna, lýsir því hvernig að tveir einstaklingar geta valið milli þess að vinna saman og að svíkja hvor annan. Það hjálpar okkur að skilja jafnvægið milli samvinnu og samkeppni í okkar daglega umhverfi. Vandamál fangans er eitt þekktasta dæmi leikjafræðinnar og er best lýst á eftirfarandi hátt:

Samkvæmt leikjafræðinni tekur sérhver einstaklingur rökrétta ákvörðun byggða á eiginhagsmunum. Samkvæmt þeirri kenningu er skynsamlegra að svíkja frekar en að vera þögull þar sem ávinningurinn er meiri. Hins vegar velja manneskjur oftar að vinna saman en gert er ráð fyrir í kenningu leikjafræðinnar sem byggir á að einstaklingar taki ákvarðanir eingöngu út frá eiginhagsmunum. Fyrir báða aðila er ríkjandi leikáætlun að svindla. Hins vegar ef báðir svindla getur það komið þeim verr en ef þeir hefðu ákveðið að þegja.
Listi yfir CSI: Crime Scene Investigation (12. þáttaröð)

Emiliano Zapata Salazar (8. ágúst 1879 – 10. apríl 1919) var lykilmaður í mexíkósku byltingunni sem braust út árið 1910, sem var beint að þáverandi forseta landsins Porfirio Díaz. Zapata stjórnaði afar mikilvægri herfylkingu sem kallaði sig „Frelsisher suðursins“ (spænska: "Ejército Libertador del Sur") í mexíkósku byltingunni.

Uppeldi.

Foreldrar Emiliano Zapata voru þau Gabriela Zapata og Cleofas Salazar. Hann var afar fátækur frá barnæsku, þannig að hann hafði mikla innsýn í harðindin sem fylgdu sveitarlífinu á þessum tíma í Mexíkó. Hann fékk takmarkaða menntun frá kennara sínum, Emilio Vara. Emilio Zapata þurfti að sjá um fjölskyldu sína þegar faðir hans dó þegar Zapata var aðeins 23 ára.

Ferill.

Eftir að Porfirio Díaz komst til valda 1876, varð mexíkóska stjórnmála- og fjármálakerfið enn spilltara en áður og tekjuójöfnuður enn meiri, með stóraeignamenn sem réðu yfir stórum hluta landsins en ýtt minni bændum og verkamönnum í skuldaþrældóm. Zapata var einn af lykilmönnunum í baráttunni á móti þessu ranglæti. Árið 1909 var fundur kallaður af öldungum Anenecuilco í Morelos ríki, sem var ráð sem stóð í að reyna berjast fyrir rétti bæjarbúa. Zapata var kjörinn forystumaður ráðsins vegna vinsælda sinna en var aðeins þrítugur.

Árið 1910 byrjaði byltingin af alvöru. Áður en hún braust út hafði Francisco I. Madero boðið sig fram í forsetakostningum á móti Días en tapað og verið sendur í útlegð. Hann barðist gegn Díaz úr útlegð og boðaði byltingu gegn honum. Zapata leit á þetta sem tækifæri, þar sem Madero var að vissu leiti með svipaðar hugsjónir og Zapata. Þegar herinn hans Zapata náðu Cuautla 19. maí 1911 varð það ljóst stjórn Díaz var að þrotum komin. Madero varð síðan forseti. Zapata líkaði hins vegar ekki hvernig Madero hélt mörgum stefnumálum Diaz óbreyttum, einkum það sem snéri að stórum landareignum. Flestir Mexíkóbúar voru óánægir og entist Madero aðeins í forsetaembætti í þrjú ár, en þá rændi hershöfðinginn Victoriano Huerta völdum og lét myrða Madero.

Zapata barðist fyrir réttindum fátæks fólks alveg til dauðadags. Hann var myrtur í tilræði sem var skipulagt af hershöfðingjanum Pablo González að undirlagi Venustiano Carranza forseta en hann og Zapata höfðu barist hvor gegn öðrum í byltingunni.
Santi Cazorla

Santiago Cazorla Gonzáles (fæddur 13. desember 1984) er spænskur jafnfættur knattspyrnumaður sem spilar með Al Sadd Cazorla er fjölhæfur leikmaður, sem getur spilað sem leikstjórnandi á miðjunni, sem og á báðum vængjum vallarins.

Ferill.

Santi Cazorla byrjaði átta ára gamall að æfa með Covadonga en færði sig í Oviedo fjórum árum síðar. Þegar hann var 19 ára árið 2003, var hann seldur til Villarreal, þar sem hann spilaði við mjög góðan orðstír til ársins 2011 þar sem hann stoppaði í millitíðinni í eitt ár hjá Recreativo árið 2006.

Árið 2011 skrifaði Cazorla svo undir samning hjá Malaga, sem keyptu hann á 23 milljónir evra, en neyddust til að selja hann ári síðar vegna fjárhagsvandræða til Arsenal á 16 milljónir evra.
Ermland-Masúría (hérað)

Ermland-Masúría (pólska: "województwo warmińsko-mazurskie") er hérað í Norður-Póllandi. Það var stofnað þann 1. janúar 1999 við sameiningu nokkurra eldri héraða. Stærsta borgin í héraðinu og höfuðborg þess er Olsztyn. Árið 2019 voru íbúar héraðsins 1.425.967 samtals. Flatarmál heraðsins er 24.192 ferkílómetrar.
Stóra-Pólland (hérað)

Stóra-Pólland (pólska: "województwo wielkopolskie") er hérað í Miðvestur-Póllandi. Það var stofnað þann 1. janúar 1999 við sameiningu nokkurra eldri héraða. Stærsta borgin í héraðinu og höfuðborg þess er Poznań. Árið 2013 voru íbúar héraðsins 3.467.016 samtals. Flatarmál heraðsins er 29.826 ferkílómetrar.
Pýþagóras

Pýþagóras frá Samos (d. um 500 f.Kr.) var forngrískur stærðfræðingur og heimspekingur sem var uppi um 570 f.Kr. til 497 f.Kr. Hann er talinn einna fyrstur til að líta á stærðfræði sem sjálfstæða fræðigrein, en ekki bara safn af nytsamlegum formúlum. Er ásamt Evklíð frægasti stærðfræðingur fornaldar.

Einhvern tímann í kringum árið 530 f.Kr setti hann á laggirnar trúarlega reglu í borginni Kroton á Suður-Ítalíu sem hafði tónlist og stærðfræði í hávegum. Einstaklingar innan þessarar reglu (oft kallaðir pýþagóringar) töldu að tölur væru grundvöllur alheimsins og byggist hann því upp á samræmi þeirra og hlutföllum.

Hugmyndir Pýþagórasar höfðu mikil áhrif á gríska heimspekinga, m.a. Platon.

Regla Pýþagórasar er þó að öllum líkindum ekki frá honum komin þar sem vitað er að Babýlóníumenn þekktu hana um 1800 f.Kr.

Trúarleg regla Pýþagórasar var mjög stór í sniðum og er vitað að konur fengu ekki inngöngu í regluna. Allir reglubræður voru bundnir þagnareiði og því er talið að mikið af heimspeki sem tileinkuð er Pýþagórasi komi ekki endilega frá honum sjálfum heldur úr þessari trúarreglu sem stóð lengur en hann lifði.

Þar lögðu pýþagóringar stund á heimspeki og stærðfræði. Til að mynda var Pýþagóras sá fyrsti til að sýna fram á stærðfræðilega eiginleika tónfræðinnar.

Einnig töluðu þeir um að talan 10 væri í raun heilög tala og í heimspekikerfi sínu gerðu þeir ráð fyrir því að himingeimurinn samanstæði af 10 reikistjörnum og þar af væri ein andjörð sem hreyfðist á móti jörðinni.

Frekari fróðleikur.

Kahn, Charles H., "Pythagoras and the Pythagoreans: A Brief History" (Indianapolis: Hackett, 2001).
Síberíuflæðibasaltið

Síberíuflæðibasaltið (rússneska: "Сибирские траппы", "Sibirskije trappy") er stórt eldvirknisvæði, eða flæðibasaltsvæði í Síberíu í Rússlandi. Hin mikla eldvirkni sem myndaði svæðið (og sem er einn stærsti þekkti eldvirkniatburður síðustu 500 milljón ára jarðsögunnar) varði í milljón ár og náði yfir skilin á milli jarðsögutímabilanna Perm og Trías fyrir um 251-250 milljónum ára.

Landfræðileg útbreiðsla.

Gríðarlega rúmmálsmikil hraunlög breiddust yfir stórt svæði hinnar fornu Síberíu í flæðibasaltatburði. Í dag er svæðið um 2 milljónir km2 (eða sambærilegt við Vestur-Evrópu að flatarmáli), en það hefur verið áætlað að upphafleg stærð svæðisins hafi verið allt að 7 milljónir km2. Talið er að upphaflegt rúmmál hraunanna hafi verið á bilinu 1 milljón til 4 milljónir km3.

Landfræðileg lega svæðisins er á milli 50° og 75° norðlægrar breiddar og 60° og 120° austlægrar lengdar.

Uppruni.

Uppruna svæðisins hefur verið talið mega rekja til möttulstróks sem hafði áhrif á jarðskorpuna á svæðinu og braust í gegnum síberíska meginlandsskjöldinn, eða mega rekja til ferla sem tengjast reki jarðskorpufleka. Aðrar mögulegar ástæður hafa einnig verið nefndar en ennþá deila vísindamenn um uppruna Síberíuflæðibasaltsins.

Áhrif eldvirkni á lífkerfi jarðar.

Sá mikli eldvirkniatburður sem myndaði Síberíuflæðibasaltið náði yfir Perm-Trías mörkin í jarðsögunni fyrir um 250 milljónum ára og er því nefndur sem möguleg ástæða fyrir Perm-Trías fjöldaútdauðanum. Þessi fjöldaútdauði sem er sá mesti í þekktri jarðsögu hafði áhrif á allt líf á jörðinni og er áætlað að um 90 % allra tegunda hafi dáið út. Það tók líf á landi að minnsta kosti 30 milljónir ára að ná sér að fullu af þeim umhverfisáhrifum sem mögulega hafa orðið vegna eldvirkninnar sem myndaði Síberíuflæðibasaltið.

Síberíuflæðibasaltið og myndun nikkels.

Talið er að gosið hafi á svæðinu á mörgum gosopum á yfir milljón ára tímabili eða meira. Gosin urðu líklega austur og suður af Norilsk í Síberíu. Einstök gos gætu hafa látið frá sér meira en 2000 km3 af hrauni. Norilsk-Talnakh nikkel-kopar-palladíum málmgrýtið myndaðist í gosrásum í meginhluta flæðibasaltsins. Túfflög og gosmöl á svæðinu gefa til kynna að fjöldi stórra sprengigosa hafi orðið á sama tíma eða áður en basalthraunlögin mynduðust. Rýólít sem er súrt gosberg finnst einnig á svæðinu og gefur til kynna að sprengigos hafi átt sér stað.
Breska Austur-Indíafélagið

Breska Austur-Indíafélagið var verslunarfélag stofnað 31. desember árið 1600 vegna verslunar við Austur-Indíur en varð síðan einna fyrirferðarmest á Indlandsskaga. Félagið var elst þeirra Austur-Indíafélaga sem evrópsku konungsríkin stofnuðu á 17. og 18. öld.

Félagið var hlutafélag og fékk konungsbréf við stofnun. Hluthafar voru auðugir breskir kaupmenn og aðalsmenn. Breska ríkið átti ekki hlutabréf og átti því aðeins óbeina aðild að stjórn félagsins. Helstu verslunarvörur félagsins voru baðmull, silki, indigó-litunarefni, salt, saltpétur, te og ópíum. Um miðja 18. öld varð félagið einkarekið nýlenduveldi á Indlandi þar sem það stjórnaði stórum svæðum með einkaher. Yfirráðum félagsins lauk eftir indversku uppreisnina 1857 þegar breska ríkisstjórnin gaf út lög um stjórnun Indlands 1858 og þjóðnýtti einkaher félagsins. Árið 1874 var félagið leyst upp.
588 f.Kr.

#redirect 590–581 f.Kr.
576 f.Kr.

#redirect 580–571 f.Kr.
564 f.Kr.

#redirect 570–561 f.Kr.
552 f.Kr.

#redirect 560–551 f.Kr.
539 f.Kr.

#redirect 540–531 f.Kr.