arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Mecklenborg-Vorpommern

Mecklenborg-Vorpommern (á þýsku: Mecklenburg-Vorpommern) er sjötta stærsta sambandsland Þýskalands með rúmlega 23 þúsund km². Það er hins vegar annað fámennasta sambandslandið með aðeins 1,6 milljón íbúa (2021). Aðeins Bremen er fámennara. Mecklenborg-Vorpommern er norðaustast í Þýskalandi og liggur að Eystrasalti. Að austan er Pólland (Vestur-Pommern). Að sunnan er sambandslandið Brandenborg, að suðvestan Neðra-Saxland og að vestan Slésvík-Holtsetaland. Höfuðborgin er Schwerin, en hún er aðeins önnur stærsta borgin á eftir Rostock. Í Mecklenborg-Vorpommern eru óhemju mörg vötn. "Mecklenburgische Seenplatte" er víðáttumesta vatnasvæði Þýskalands. Eyjan Rügen, sem tilheyrir sambandslandinu, er að sama skapi stærsta eyja Þýskalands.

Fáni og Skjaldarmerki.

Fáninn samanstendur af fimm láréttum röndum. Hann er eiginlega skeyttur saman af fánum beggja héraðanna (Mecklenborg og Pommern). En blátt merkið hafið, gult kornakra og rautt tígulsteina.

Skjaldarmerkinu er skipt í fjóra hluta. Efst til vinstri og neðst til hægri er svart naut með kórónu. Efst til hægri er rauður dreki. Neðst til vinstri er rauður örn. Furstarnir í Mecklenborg voru í upphafi með dreka sem merki, en eftir 1219 með nautshöfuð. Örninn er merki Brandenborgar en Mecklenborg-Vorpommern fékk nokkur héruð af Brandenborg eftir heimstyrjöldina síðari.

Orðsifjar.

Mecklenborg var upphaflega samnefnt kastalavirki í borginni Wismar. Héraðið hét Mikelenburg á 12. öld og Michelenburg á 10. öld. Heitið er dregið af gamla germanska orðinu "mikil", sem merkir "stór" (mikill á íslensku). Merkir því bókstaflega "Miklaborg". Vorpommern er bara vestasti hluti af Pommern sem nú er að mestu leyti í Póllandi en var þýskt áður. Heitið er dregið af pólska orðinu "pomorze" og merkir "Landið við sjóinn".

Söguágrip.

Héraðið var upphaflega slavahérað. Þýskir landnemar byrjuðu að flæða þangað á 11. öld og síðan hefur það verið stjórnað af þýskum furstum. Slavneskur minnihlutahópur (sorbar og vindar) býr enn í svæðinu í dag. Í gegnum aldirnar var svæðið hluti af þýska keisararíkinu og síðar prússneska ríkinu. Sambandslandið sem slíkt var stofnað 1949. Landið var skeytt saman af Mecklenburg og vestasta hluta Pommern en Pólland fékk aðalhluta Pommern þegar landamærin voru færð vestur eftir stríð. Héraðið hét formlega bara Mecklenburg. Eftir sameiningu Þýskalands 1990 var lýðveldið endurskipulagt. Það fékk landsvæði frá Brandenborg, en missti önnur til Brandenborg. Nafninu Vorpommern var bætt við og heitir því opinberlega í dag Mecklenburg-Vorpommern á þýsku.
Ítalska endurreisnin

Ítalska endurreisnin var fyrsta skeið endurreisnartímans þegar miklar breytingar urðu á menningu íbúa Evrópu. Endurreisnin hófst með nýjungum í bókmenntum, byggingarlist og málaralist í borgríkjunum Flórens og Siena í Toskana á Ítalíu á síðari hluta 14. aldar. Húmanistinn Petrarca er oft nefndur sem fyrsta endurreisnarskáldið, Giotto di Bondone er gjarnan talinn vera fyrsti endurreisnarmálarinn og Filippo Brunelleschi fyrsti endurreisnararkitektinn. Húmanisminn sótti sér innblástur í heimspeki og bókmenntir fornaldar sem rómversk-kaþólska kirkjan hafði ýmist hunsað eða afbakað í þágu kristilegrar heimsmyndar sem byggði á erfðasyndinni og dulrænni ódauðlegri sál. Húmanisminn hélt hins vegar fram einstaklingshyggju og skynsemishyggju sem byggði á því að maðurinn væri góður í eðli sínu. Í myndlist varð ríkjandi myndbygging sem byggði á raunsæjum hlutföllum og fjarvídd, og tilfinningaríkum stellingum og svip persóna. Í byggingarlist var ríkjandi afturhvarf til einfaldleika klassískrar rómverskrar og grískrar byggingarlistar með áherslu á boga, súlnagöng og hvolfþök, og notkun marmara sem byggingarefnis.

Endalok ítölsku endurreisnarinnar eru ýmist miðuð við upphaf Ítalíustríðanna 1494, ferð Leonardo da Vinci til Frakklands 1516 eða upphaf gagnsiðbótarinnar 1545. Norræna endurreisnin stóð hins vegar frá miðri 15. öld til loka 16. aldar.
Eiríkur eymuni

Eiríkur eymuni eða Eiríkur eimuni (d. 18. júlí 1137) var konungur Danmerkur frá 1134 til dauðadags. Hann var frillusonur Eiríks góða Danakonungs.

Fátt er vitað um ævi Eiríks fyrr en um það leyti sem hálfbróðir hans, Knútur lávarður, var myrtur í ársbyrjun 1131 af Magnúsi sterka, syni Níelsar konungs, föðurbróður þeirra. Eiríkur, sem þá var jarl af Lálandi, hóf uppreisn gegn konungi og næstu þrjú árin sló nokkrum sinnum í bardaga sem Eiríkur tapaði þó alltaf en 1134 tókst honum að fá Össur erkibiskup í Lundi og Lothar keisara í lið með sér og í miklum bardaga sem háður var 4. júní 1134 við Fótvík nálægt Lundi beið her feðganna Níelsar konungs og Magnúsar sterka lægri hlut og Magnús féll en Níels lagði á flótta og var drepinn í Slésvík um þremur vikum síðar.

Eiríkur eymuni var hylltur sem konungur Danmerkur þegar eftir bardagann. Hann settist að í Lundi og gerði bæinn að höfuðstað ríkisins. Hann vann að því að fá Knút lávarð bróður sinn tekinn í heilagra manna tölu til að styrkja tök ættleggs síns á konungdæminu en lét um leið drepa alla hugsanlega keppinauta sem hann gat náð til, jafnvel Harald kesju bróður sinn, sem hafði verið í liði með Níels konungi, og syni hans.

Eiríkur fór í krossferð til Rügen 1136 til að kristna heiðna menn þar og vann bæinn Arkona eftir umsátur. Hann ætlaði í annan leiðangur árið eftir en varð að hætta við vegna vaxandi ólgu í Danmörku. Eiríkur þótti sýna af sér grimmd og ofríki heima fyrir og 18. júlí 1137 var hann drepinn á héraðsþingi í Slésvík; banamaður hans er sagður hafa verið aðalsmaður að nafni Plógur hinn svarti (Sorteplov).

Kona Eiríks var Málmfríður, dóttir Mstislavs stórhertoga af Kænugarði, sem áður hafði verið gift Sigurði Jórsalafara Noregskonungi. Þau áttu ekki börn en Eiríkur átti einn frilluson, Svein.

Viðurnefnið „eymuni“ (eimuni) þýðir sá sem aldrei gleymist (sá sem menn muna ævinlega), sbr. að sólin er kölluð Eygló = sú sem að eilífu glóir.
My Life in Ruins

My Life in Ruins er rómantísk gamanmynd frá árinu 2009 og gerist í rústum forn Grikklands og leika Nia Vardalos, Richard Dreyfuss, Alexis Georgoulis, Rachel Dratch, Harland Williams og breski gamanleikarinn Allistair McGowan í henni. Myndin fjallar um leiðsögukonu en lí hennar tekur persónulegan krók, þegar hópurinn hennar lendir í gamansömum aðstæðum í rústunum, ásamt óviðbúnum áningarstöðum á leiðinni. Myndin kom í kvikmyndahús þann 5. júní 2009 í Bandaríkjunum en 7. maí 2009 í Grikklandi
Fjárlög íslenska ríkisins 2010

Fjárlög íslenska ríkisins 2010
Gufuþrýstingur

Gufuþrýstingur (einnig eimþrýstingur eða uppgufunarþrýstingur) er þrýstingur efnis í gufuformi (hlutþrýstingur ef gufan er úr fleiri en einu efni).

Við ákveðið hitastig, fyrir gefið efni, er til þrýstingur þar sem gufuform þessa efnis er í jafnvægi við vökva- og fast form þess. Þetta er mettunarþrýstingur (eða mettunareimþrýstingur) þessa efnis við það hitastig. Efni með háan gufuþrýsting við venjulegt hitastig er kallað "rokgjarnt".

Vökvar.

Þegar hlutþrýstingur hvaða vökva sem er samsvarar gufuþrýstingi þess, er vökvinn að hluta til uppgufaður: vökvinn og gufan eru í jafnvægi.

Við fast hitastig, ef þrýstingurinn er lækkaður, breytist þetta jafnvægi í hag gasforms efnisins: Vökvinn gufar algerlega upp. Ef að þrýstingurinn er á hinn bóginn aukinn, gerist hið andstæða: Gufan þéttist á endanum yfir í vökva.

Við fastan þrýsting en breytilegt hitastig, veldur lækkandi hitastig því að öll gufan þéttist í vökva, en hækkandi hitastig veldur því að vökvinn gufar algerlega upp.

Við ákveðinn þrýsting er suðumark efnis það hitastig sem þarf til að gufuþrýstingur efnisins í "vökvaformi" samsvari umhverfisþrýstingi.

Hægt er að seinka þessu uppgufunar- og þéttunarferli og er það þá hvert um sig kallað yfirhitun og yfirmettun.

Föst efni.

Þegar umhverfisþrýstingurinn jafngildir gufuþrýstingi fasts efnis, er fasta- og gufuformið í jafnvægi. Fyrir neðan það hitastig breytist gufan í fast efni; og fyrir ofan, þurrgufar fasta efnið (það er, breytist beint í gufuform án þess að bráðna fyrst). Við hvaða þrýsting sem er, er þar af leiðandi þurrgufunarstig efnis það hitastig sem að gufuþrýstingur efnisins "í föstu formi" jafngildir umhverfistþrýstingi.

Tengsl.

Það mætti taka það fram að gufuþrýstingur efnis í vökvaform getur verið (og "er" yfirleitt) frábrugðinn gufuþrýstingi sama efnis í föstu formi. Ef hitastigið er þannig að gufuþrýstingur vökvaformsins sé hærri en fasta formsins, gufar vökvinn upp, en gufan breytist í fast efni (vökvinn er að "frjósa"). Aftur á móti ef hitastigið er þannig að gufuþrýstingur vökvaformsins sé lægri en gufuþrýstingur fasta formins, gufar fasta efnið upp en gufan þéttist í vökva (fasta efnið er að "bráðna"). Við það hitastig sem að jafnar báðar gufuþrýstingstölurnar, er jafnvægi milli fasta- og vökvaformsins. Þetta hitastig er kallað bræðslumark efnisins.

Vatn.

Suðumark vatns fyrir þrýsting í kringum 100 kPa er hægt að nálga með:

formula_1

þar sem að hitastig er í gráðum Celsíus og þrýstingurinn "p" er í paskölum. Hægt er að fá gefinn gufuþrýstinginn með því að leysa þessa jöfnu fyrir "p".

Lögmál Raoults segir hér um bil til um gufuþrýsting vökvablandna.
Vindland

Vindland er heiti sem haft var á miðöldum um suðurströnd Eystrasalts og héruðin þar suður af, þ.e. í Norður-Þýskalandi (Mecklenburg og Pommern) og Póllandi. Íbúar þessa svæðis voru kallaðir Vindur eða Vindar. Þeir voru vestur-slavneskur þjóðflokkur sem settist að við Eystrasalt á þjóðflutningatímanum og blandaðist seinna Germönum.

Vindland var aldrei eiginlegt ríki en þar voru á mismunandi tímum ýmis konungsríki og hertogadæmi og því er oft talað um konunga Vinda í norrænum heimildum. Hugtökin "Vindur" og "Vindland" hafa þó verið notuð á ýmsan hátt í gegnum aldirnar af hinum ýmsu nágrannaþjóðum og stundum jafnvel einnig náð yfir Eystrasaltslöndin og íbúa þeirra.

Danskir og sænskir konungar herjuðu löngum á Vindland og lögðu hluta þess stundum undir sig og Vindur herjuðu einnig á dönsku eyjarnar, Skán og Gotland, aðallega með sjóránum og strandhöggi. Konungar bæði Danmerkur og Svíþjóðar notuðu titilinn "konungur Vinda" allt fram á 20. öld.
Iðnaðarnefnd Alþingis

Iðnaðarnefnd var ein af fastanefndum alþingis. Nefndin fjallaði meðal annars um mál er vörðuðu ferðamál, iðju, iðnað og iðnþróun, Landsvirkjun, Nýsköpunarsjóð atvinnulífsins, orku, orkuvirkjun, orkuvirki, Orkustofnun og Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins. Fastanefndum Alþingis var fækkað úr tólf í átta þann 1. október 2011 og heyra málefni iðnaðarnefndar í dag að mestu leyti undir atvinnuveganefnd.
Lancaster

Lancaster (borið fram eða ) er borg í Norðvestur-Englandi. Hún er höfuðborg sýslunnar Lancashire og liggur við ána Lune. Íbúar eru um 52.000 manns í borginni (2001) og 143.500 á þéttbýlissvæðinu. Nokkrir bæir liggja á þéttbýlasvæðinu, eins og Morecambe.

Heitið Lancashire er upprunnið úr heiti borgarinnar. Borgin hefur löngu verið viðskipta-, menningar- og menntunarmiðstöð. Hún er tengd breska konungsveldinu; Lancaster-ættin var grein enska konungsveldsins. Elísabet 2. á nokkrar landareignir í hertogadæminu Lancaster og hún er sjálf hertogi af Lancaster. Lancaster varð opinber borg árið 1937 vegna „langvarandi tengsla við konungsveldið“.

Aðalbygging borgarinnar er kastallinn í Lancaster.
Hadríanusarmúrinn

Hadríanusarmúrinn (enska: "Hadrian’s Wall", latína: "Vallum Aelium") er varnargarður úr grjóti og torfi sem Rómverjar létu reisa þvert yfir Norður-England. Verkið var hafið árið 122 e.Kr. á ríkisárum Hadríanusar keisara. Hann var annar af tveimur fyrstu varnargörðum sem reistur var í Stóra-Bretlandi, hinn er Antonínusarmúrinn sem liggur þvert yfir Skotland. Hadríanusarmúrinn er þekktari af því rústir hans eru heillegri.

Talið er að múrinn hafi verið reistur til þess að afmarka landamæri Rómaveldis í Stóra-Bretlandi, þ.e. Brittaníu, og veita vörn gegn árásum þjóðflokka norðan hans. Bygging múrsins bætti efnahag manna í landamærahéruðunum og stuðlaði að friðsamlegra ástandi, enda var hann einhver tryggustu landamæri Evrópu á þeim tíma.

Múrinn var um 120 kílómetrar á lengd en þykkt og hæð var misjöfn og fór eftir efnivið og aðstæðum á hverjum stað. Sumstaðar var hann gerður úr tilhöggnu grjóti, annars staðar úr torfi. Hæðin var frá 3,5 metrum upp í fimm til sex metra og múrinn var allt að sex metrar á þykkt en þó víðast hvar mun mjórri. Virkisgrafir voru meðfram honum og á honum eða við hann voru um 80 litlir virkisturnar þar sem rómverskar herdeildir höfðu aðsetur og fylgdust með mannaferðum.

Megnið af múrnum stendur enn í dag og er hann heillegastur um miðbikið en allt fram á 20. öld var þó tekið grjót úr honum til að nota í önnur mannvirki. Göngu- og hjólastígur liggur meðfram honum mestöllum. Hann er helsti ferðamannastaður í Norður-Englandi og þar kallar fólk hann Roman Wall eða the Wall. Hadríanusarmúrinn var skráður á heimsminjaskrá UNESCO árið 1987. Samkvæmt English Heritage, samtökum sem stjórna varðveislu sögustaða í Englandi, er hann „mikilvægasta rómverska minnismerkið í Bretlandi“.
939

939 (CMXXXIX í rómverskum tölum)
Salisbury

Salisbury (borið fram eða , á staðum ) er borg í Wiltshire í Suður-Englandi. Borgin liggur á suðvesturhluta sýslunnar, við Salisbury Plain, og á samrennsli fimm áa: Nadder, Ebble, Wylye og Bourne, sem eru allar þverár árinnar Avon. Þaðan rennur Avon suður til strandar og út í sjóinn við Christchurch í Dorset. Borgin er stundum nefnd New Sarum sem aðgreining frá Old Sarum, þar sem byggt var upphaflega. Íbúar eru u.þ.b. 50.000 manns.

Nútímaborgin var stofnuð árið 1220; hún var kölluð "Sorviodunum" af Rómverjum. Við komu Saxa varð borgin kölluð "Searesbyrig". Frá og með 1086 hafði heitið breyst í "Salesberie". Fyrsta dómkirkjan í Salisbury var byggð á milli 1075 og 1092. Árið 1120 var stærra bygging byggð á þeim sama stað. Síðar var dómkirkjan flutt.

Salisbury liggur í dal og berggrunnurinn er aðallega úr kalki. Þegar vetrar eiga árnar til að flæða yfir vegna staðsetningar borgarinnar á láglendi.
Adriana Lima

Adriana Francesca Lima (f. 12. júní 1981) er brasilísk fyrirsæta sem er best þekkt fyrir að sýna undirföt fyrir Victoria's Secret frá árinu 2000.

Adriana er gift serbneska körfuboltamanninum Marko Jaric. Þau eiga eina dóttur, Valentina, sem fæddist 15.nóvember 2009.
Bjarni Herjólfsson

Bjarni Herjólfsson var íslenskur maður sem sagt er frá í "Grænlendinga sögu" og stendur þar að hann hafi fundið Vínland (eða Markland), það er að segja hann sá það tilsýndar ásamt hásetum sínum. Minnisvarði um hann mun innan tíðar rísa á Eyrarbakka, upp við bæinn Drepstokk.

Bjarni sigldi frá Eyrum (þar sem síðar reis Eyrarbakki) og ætlaði að finna föður sinn á Grænlandi. Á leið sinni þangað koma hann og hásetar hans auga á land "ófjöllótt og skógi vaxið". Vildu hásetar sækja vatn en Bjarni sigla áfram og finna land sem jökull væri á, það er að segja Grænland. Var það og gert.

Leifi heppna er í Grænlendinga sögu lýst sem sporgöngumanni hans, en hann fer þó þar á land. Það er ósamkvæmni milli sagna, því samkvæmt Eiríks sögu rauða finnur Leifur Vínland á leið frá Skotlandi til Grænlands.

Þannig segir frá fundi Bjarna í "Grænlendinga sögu":
Jarðsögutímatal

Jarðsögutímatal er yfirlit yfir tímabil jarðsögunnar. Það er stigskipt og samanstendur af tímaskeiði, tíma, tímabili, öld og aldabili. Hver öld, eða hvert aldabil, sem nær yfir marga tugi eða hundruð milljóna ára, einkennist af mjög mismunandi skilyrðum og einstökum vistkerfum. T.d. lifðu risaeðlur einungis á miðlífsöld, spendýrin hafa verið ríkjandi á nýlífsöld o.s.frv.
Á (aðgreining)

Á getur átt við:
1029

Árið 1029 (MXXIX í rómverskum tölum)
Volkswagen

Volkswagen (þýska: Alþýðubíllinn, oft skammstafað sem VW) er þýskur bifreiðaframleiðandi staddur í Wolfsburg, Neðra-Saxlandi. Fyrirtækið var stofnað árið 1937 af Deutsche Arbeitsfront. Volkswagen er helsta merki Volkswagen Group fyrirtækis, sem á líka Audi, Bentley, Bugatti, Lamborghini, Porsche, SEAT, Škoda og vörubílaframleiðandann Scania. Árið 2009 sameinaðist fyrirtækið Porsche, undir stjórn Volkswagen, sem er í meiruhlutaeigu austurrísks-þýsku Porsche–Piëch fjölskyldunnar, afkomenda Ferdinand Porsche (1875–1951) og tengdasonar hans Anton Piëch (1894–1952).

Volkswagen er þekkt fyrir einkennandi (e. iconic) Volkswagen-bjölluna (e. Volkswagen Beetle), sem Ferdinand Porsche hannaði. var stærsti bílaframleiðandi í heiminum 2016 og 2017. Volk á þýsku þýðir fólk, og því Volkswagen „bíll fólksins“, eða beinna „fólksvagn“, eða Alþýðubíllinn.

Volkswagen er borið fram (á þýsku). Núverandi slagorð Volkswagen er "Das Auto" („bíllinn“). Áður var slagorðið "Aus Liebe zum Automobil", sem þýðir „vegna ástar fyrir bílinn“.

Nokkur helstu bifreiða sem framleiddar hafa verið af Volkswagen eru „bjallan“, Golf, Polo og „rúgbrauð“.

Sagan.

Arið 1934 kom Adolf Hitler að gerð framleiðslunnar, skipaði fyrir um framleisðlu á bíl fyrir tvo fullorðna og þrjú börn. Tilgangurinn var að þýskar fjölskyldur gætu eignast bíl í gegnum sparnað (""" – „sparaðu fimm mörk á viku til að keyra í eigin bíl“, e. „Five Marks a week you must set aside, if in your own car you wish to ride"“), sem um 336.000 manns gerðu.
Gull

Gull er frumefni með efnatáknið Au (latína "aurum") og er númer 79 í lotukerfinu.

Þetta er mjúkur, gljáandi, gulur, þungur, hamranlegur og linur hliðarmálmur sem er ónæmur gegn flestum efnum en hægt er að vinna á honum með klór, flúor og kóngavatni. Gull finnst sem molar eða sem gullkorn í grjóti og í árseti. Gull er einn af myntmálmunum.

Gull var áður fyrr notað sem seðlafótur margra þjóða og er einnig notað í skartgripagerð, tannlækningar, og í rafeindavörur. ISO gjaldmiðilstákn þess er XAU.

Gull er æðstu verðlaun á íþróttamótum, en annað sætið færir silfur og það þriðja brons. Orðið "gull" (í fleirtölu) var áður fyrr notað yfir barnaleikföng.

Saga og notkun.

Gull er aðlaðandi og mjög verðmætur málmur, sem þekkst hefur í a.m.k. 5500 ár. Hreint gull finnst stundum í náttúrunni en venjulega er það þó í sambandi við silfur, kvars (SiO2), kalsít (CaCO3), blý, tellúr, sink eða kopar. Gróflega áætlað er um 1 millígramm af gulli uppleyst í hverju tonni af sjó, en vinnsla á því úr sjó myndi þó ekki svara kostnaði. Áætlað hefur verið að hægt væri að koma öllu gulli sem þegar hefur verið hreinsað, fyrir í teningi sem væri 20 metrar á kant.

Gull er mótanlegast og teygjanlegast allra málma. Eina únsu af gulli er hægt að fletja út í þynnu sem er um 5 metrar á kant. Gullþynnur eru notaðar í gyllingu handverks og listmuna. Þykkt einnar slíkrar þynnu getur verið um 0,000127 millimetrar, eða um 400 sinnum þynnri en mannshár.

Hreint gull er lint og er venjulega blandað saman við aðra málma eins og silfur, kopar, platínu eða palladíum til að auka styrkleika þess. Gullblöndur eru notaðar til framleiðslu skartgripa og skrautmuna, í tannfyllingar og í smámynt. Magn gulls í málmblöndu er mælt með mælieiningu sem nefnist karat. Eitt karat samsvarar 1 hluta af 24, þannig að í 18 karata gullhring eru 18 hlutar af hreinu gulli og 6 hlutar af íblöndunarefnum.

Gull er góður leiðari hita og rafmagns og tærist ekki í andrúmslofti. Því er hægt að nota gull í rafmagnstengla og rafrásir. Gull endurkastar einnig innrauðri geislun mjög vel, sem gerir það hentugt til að verja geimflaugar og skýjakljúfa gegn hita sólarinnar. Nota má gyllta spegla við framleiðslu sjónauka sem næmir eru fyrir innrauðu ljósi.

Geislavirk samsæta gulls (198Au) er notuð við geislameðferð gegn krabbameini. Gull-natríum-þíósúlfat (AuNa3O6S4) er notað í meðferð við gigt. Gullklórsýra (HAuCl4) er notuð til varðveislu ljósmynda með því að skipta út silfuratómunum sem þegar eru til staðar í ljósmyndum.

Árið 1848 hófst mikið gullgraftaræði í Kaliforníu og stóð það yfir um árabil. Lá gullið þá oft í botni á litlum lækjum eða ám og notuðu menn haka, sigti og pönnur til að safna gullinu. Það var síðan flutt til byggða og unnið frekar svo hægt væri að nota það í alls konar iðnað eins og að búa til hringi eða verkfæri. Svo leið gullgröfturinn undir lok á þessu tímabili, einfaldlega vegna þess að gullið var uppurið á svæðinu og þurfti þá að leita annað til gullgraftar. Annað frægt gullæði greip um sig í Klondike og víðar í Yukon-dalnum í Kanada hálfri öld síðar.
Jakob Tryggvason

Jakob Tryggvason (fæddur 31. janúar 1907, dáinn 13. mars 1999) var tónlistarmaður á Akureyri. Hann var sonur Tryggva Jóhannssonar, f. 11. apríl 1882, d. 23. ágúst 1971, bónda á Ytra-Hvarfi í Svarfaðardal, og Guðrúnar Soffíu Stefánsdóttur, f. 12. júlí 1885, d. 9. janúar 1963 frá Sandá í Svarfaðardal. Kona hans var Unnur Tryggvadóttir og áttu þau 3 börn.

Jakob var organisti við Akureyrarkirkju 1941 - ­1986 og starfaði að tónlistarmálum á Akureyri um 45 ára skeið. Um fermingaraldur hóf hann nám í orgelleik hjá Tryggva Kristinssyni, síðar tengdaföður sínum, en fluttist svo til Reykjavíkur þar sem hann stundaði nám við Samvinnuskólann og sótti jafnframt tíma hjá Sigurði Frímannssyni organista. Jakob lauk prófi frá Samvinnuskólanum árið 1927 og fluttist þá norður og starfaði á skrifstofu Kaupfélags Eyfirðinga. Árið 1931 fór hann aftur suður til Reykjavíkur og fór í einkatíma til Páls Ísólfssonar organista. Hann var í Tónlistarskólanum í Reykjavík til ársins 1938. Jafnframt starfaði hann á skattstofu Reykjavíkur. Árið 1941 var Jakob ráðinn organleikari við Akureyrarkirkju og sinnti hann því starfi til ársins 1945 að hann fór til framhaldsnáms í London. Þar var Jakob við nám í The Royal Academy of Music til ársins 1948. Frá þeim tíma var hann organleikari við Akureyrarkirkju óslitið til ársins 1986. Jakob var kennari og skólastjóri Tónlistarskóla Akureyrar frá 1950 - ­1974 og stjórnaði Lúðrasveit Akureyrar um tuttugu ára skeið. Þá stjórnaði hann Lúðrasveit Barnaskóla Akureyrar um árabil og kenndi tónmennt við Oddeyrarskóla á Akureyri. Jakob þjálfaði Smárakvartettinn á Akureyri og síðar Geysiskvartettinn og lék undir með þeim báðum. Þá stjórnaði hann kvennakórnum Gígjunum á Akureyri.

Eftir Jakob liggur fjöldi útsetninga á sönglögum og kirkjutónlist, auk nokkurra frumsaminna verka. Jakob var kjörinn heiðursfélagi Lúðrasveitar Akureyrar árið 1967, Félags íslenskra organleikara árið 1991 og Kórs Glerárkirkju árið 1994. Hann var sæmdur riddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu árið 1980.
Stig

Stig getur átt við:
Trölladyngja

Trölladyngja getur átt við:
Sigurður E. Jónsson

Sigurður E. Jónsson (24. september 1921 – 17. nóvember 1966) var íslenskur knattspyrnumaður, verkstjóri hjá Reykjavíkurborg forstjóri og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

Ævi og störf.

Sigurður var verkstjóri hjá Pípugerð Reykjavíkur þegar hann lést langt fyrir aldur fram, 45 ára að aldri. Hann var þá kunnur fyrir störf sín að íþróttamálum.

Sigurður var lék í mörg ár með meistaraflokki Fram í knattspyrnu og varð Íslandsmeistari árið 1939. Hann þótti harðsnúinn varnarmaður, en var einnig vítaskytta í Íslandsmeistaraliðinu. Á þeim tíma var það óþekkt að varnarmenn væru látnir taka vítaspyrnur.

Utan vallar stjórnaði Sigurður lengi knattspyrnunefnd Fram og var formaður félagsins á árunum 1961-64. Á þeim tíma reyndi félagið árangurslaust að þrýsta á um að Reykjavíkurborg stæði við loforð sitt um nýtt félagssvæði í Kringlumýri.
Lomé

Lomé áður Lome er höfuðborg Tógó. Áætlaður íbúafjöldi (2005) er 760.000. Borgin stendur við Benínflóa, sem er hluti af Gíneuflóa, og er aðal iðnaðar- og hafnarborg landsins, auk þess að vera aðsetur stjórnarinnar.

nafnið kemur úr frumbyggjamálinu éwé og er leitt af 'Alotimé' sem á éwé þýðir á milli aló-trjánna.
Lónseyri

Lónseyri er eyðibýli á Snæfjallaströnd. Býlið var í byggð fram yfir 1930 en þótti ekki góð jörð. Árið 1930 byggði Jens Guðmundsson steinhús á jörðinni en hann var síðasti ábúandi þar. Húsið stendur enn úti á eyrinni en er í slæmu ástandi.
Leikfangasaga

Leikfangasaga (enska: "Toy Story") er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 1995. Myndin segir frá lífi ungs drengs og leikfanga hans sem lifna við um leið og drengurinn lætur sig hverfa úr herberginu. Toy Story er meðal annars fyrsta kvikmyndin sem var gerð sem er 100% tölvugerð.

Söguþráður.

Addi er ungur drengur sem hefur gaman af leikföngum. Samtals á hann tugi leikfanga og þykir afar vænt um þau öll. Eins og gengur og gerist hjá ungum krökkum er það alltaf eitt leikfang sem stendur upp úr.

Uppáhalds leikfang Adda er kúrekabrúðan Viddi, heiðarlegur fógeti úr villta vestrinu. Hin leikföngin líta upp til hans og er hann einhverskonar foringi hópsins og hlýða allir því sem hann segir.