Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2010

Heimsmeistaramótið í knattspyrnu árið 2010 var haldið í Suður-Afríku dagana 11. júní til 11. júlí 2010. Þetta var nítjánda heimsmeistarakeppnin og urðu Spánverjar heimsmeistarar í fyrsta sinn eftir sigur á Hollendingum í úrslitum. Þetta var fyrsta og enn sem komið er eina skiptið sem HM hefur farið fram í Afríku en frammistaða afrísku liðanna olli þó vonbrigðum, einkum heimamanna sem urðu fyrstu gestgjafarnir til að falla úr leik í riðlakeppni. Það sama gilti raunar um Ítali, ríkjandi heimsmeistara. Þjóðverjinn Thomas Müller varð markakóngur en Thomas Müller en Diego Forlán frá Úrúgvæ var valinn leikmaður mótsins.

Val á gestgjöfum.

HM 2010 var fyrsta mótið sem úthlutað var eftir skammlífri reglu FIFA um að keppnin skyldi færast milli fimm heimsálfa. Einungis Afríkulönd komu því til greina að þessu sinni. Fimm boð komu fram í fyrstu. Auk Suður-Afríku sóttu Egyptaland og Marokkó um gestgjafahlutverkið, en síðarnefnda landið var það eina í álfunni sem áður hafði falast eftir að halda keppnina. Að auki föluðust Túnis og Líbía eftir því að sjá sameiginlega um mótið.

Síðar bættist Nígería í hópinn og viðruðu Nígeríumenn þá hugmynd sína að deila gestgjafahlutverkinu með grönnum sínum í Benín, Gana og Tógó. Þegar Sepp Blatter lýsti því yfir að ekki væri áhugi á því hjá FIFA eftirleiðis að fela meira en einu landi að sjá um heimsmeistaramót drógu Nígeríumenn boð sitt til baka og það sama gerðu Túnis og Líbía. Eftir stóðu því aðeins þrjú boð.

Ekki þurfti nema eina atkvæðagreiðslu til að komast að niðurstöðu. Enginn fulltrúi FIFA greiddi Egyptum atkvæði sitt, tíu völdu Marokkó en fjórtán Suður-Afríku. Valið var engan veginn augljóst, þar sem Marokkó hafði mun lengri knattspyrnuhefð og ferðalög frá Evrópu yrðu mun auðveldari þangað en til Suður-Afríku. Á hinn bóginn nýttu Suður-Afríkumenn sér til hins ítrasta vinsældir og frægð Nelson Mandela sem var verndari framboðsins.

Í seinni tíð hafa komið fram ásakanir um að Suður-Afríkumenn hafi beitt mútum til að tryggja sér keppnina og var það hluti af spillingarrannsókn FIFA. Árið 2015 staðhæfði breska stórblaðið "Daily Telegraph" að Marokkó hefði í raun orðið hlutskarpast í kosningunni en úrslitum hefði verið breytt eftir á.

Þátttökulið.

32 þjóðir mættu til leiks frá sex heimsálfum.

Lukkudýr.

Lukkdýr keppninnar var "Zakumi", hlébarði með mannlega eiginleika og grænt hár. Nafnið er samsetning úr bókstöðunum ZA (alþjóðlegum einkennisstöfum Suður-Afríku) og orðinu "kumi", sem merkir töluna 10 í ýmsum afrískum tungumálum og vísar til ártalsins 2010. Grænn og gulur litur Zakumi kallaðist einnig á við landsliðsbúning Suður-Afríku.

Sú ákvörðun skipuleggjenda að fela fyrirtæki í eigu suður-afrísks stjórnmálamanns að framleiða Zakumi-fígúrur í verksmiðju í Kína olli nokkru uppnámi í Suður-Afríku, þar sem réttara þótti að nota mótið til atvinnusköpunar heima fyrir.

Knattspyrnuvellir.

Keppnin.

Riðlakeppnin.

Keppt var í átta riðlum, hverjum með fjórum keppnisliðum. Tvö efstu liðin fóru í 16-liða úrslit.

Riðill A.

Líkt og fjórum árum fyrr léku heimamenn í opnunarleik keppninnar, þar sem Suður-Afríka og Mexíkó skildu jöfn, 1:1. Síðar sama dag gerðu Úrúgvæ og Frakkland markalaust jafntefli. Allt logaði í deilum innan franska landsliðshópsins og lið þeirra hrundi gjörsamlega. Í næsta leik töpuðu Frakkar fyrir Mexíkó og loks fyrir heimamönnum í síðustu umferðinni. Sá sigur dugði þó gestgjöfunum ekki áfram, því markatala þeirra var slæm eftir 3:0 tap fyrir toppliði Úrúgvæ. Suður-Afríka varð því fyrsta gestgjafaþjóðin í sögunni sem mistókst að komast upp úr riðlakeppni.

11. júní - Soccer City, Jóhannesarborg

11. júní - Höfðaborgarleikvangurinn, Höfðaborg

16. júní - Loftus Versfeld leikvangurinn, Pretoríu

17. júní - Peter Mokaba leikvangurinn, Polokwane

22. júní - Royal Bafokeng leikvangurinn, Rustenburg

22. júní - Free State leikvangurinn, Bloemfontein

Riðill B.

Argentína var annað tveggja liða til að klára sinn riðil á fullu húsi stiga. Sigur heimamanna frá Suður-Kóreu á Grikkjum reyndist að lokum tryggja þeim hitt sætið í útsláttarkeppninni. Nígería olli vonbrigðum og lauk keppni með eitt stig.

12. júní - Nelson Mandela Bay leikvangurinn, Port Elizabeth

12. júní - Ellis Park leikvangurinn, Jóhannesarborg

17. júní - Soccer City, Jóhannesarborg

17. júní - Free State leikvangurinn, Bloemfontein

22. júní - Moses Mabhida leikvangurinn, Durban

22. júní - Peter Mokaba leikvangurinn, Polokwane

Riðill C.

Það var stutt milli hláturs og gráturs í C-riðli, þar sem öll liðin áttu möguleika á að komast áfram fyrir lokaumferðina. Þegar fáeinar sekúndur voru til leiksloka virtust Englendingar og Slóvenar með pálmann í höndunum, en sigurmark Bandaríkjamanna á Alsír í uppbótartíma kom þeim í efsta sætið en Slóvenar sátu eftir með sárt ennið.

12. júní - Royal Bafokeng leikvangurinn, Rustenburg

13. júní - Peter Mokaba leikvangurinn, Polokwane

18. júní - Ellis Park leikvangurinn, Jóhannesarborg

18. júní - Höfðaborgarleikvangurinn, Höfðaborg

23. júní - Nelson Mandela Bay leikvangurinn, Port Elizabeth

23. júní - Loftus Versfeld leikvangurinn, Pretoria

Riðill D.

Miklar vonir voru bundnar við afrísku liðin á fyrsta heimsmeistaramótinu sem fram fór í heimsálfunni. Einungis Gana stóð undir væntingum og komst áfram úr strembnum riðli, þar sem Þjóðverjar nældu í toppsætið. Til þess þurftu þó Ástralir, sem voru nálega fallnir úr keppni, að spilla fyrir Serbum með því að vinna þá í lokaleiknum.

13. júní - Loftus Versfeld leikvangurinn, Pretoria

13. júní - Moses Mabhida leikvangurinn, Durban

18. júní - Nelson Mandela Bay leikvangurinn, Port Elizabeth

19. júní - Royal Bafokeng leikvangurinn, Rustenburg

23. júní - Soccer City, Jóhannesarborg

23. júní - Mbombela leikvangurinn, Nelspruit

Riðill E.

Kamerún varð ásamt liði Norður-Kóreu það eina sem fór stigalaust frá mótinu. Hollendingar unnu alla þrjá leiki sína og varð lokaviðureign Dana og Japana því hreinn úrslitaleikur um hitt sætið í útsláttarkeppninni. Japanir höfðu betur, 3:1.

14. júní - Soccer City, Jóhannesarborg

14. júní - Free State leikvangurinn, Bloemfontein

19. júní - Moses Mabhida leikvagurinn, Durban

19. júní - Loftus Versfeld leikvangurinn, Pretoria

24. júní - Royal Bafokeng leikvangurinn, Rustenburg

24. júní - Höfðaborgarleikvangurinn, Höfðaborg

Riðill F.

Heimsmeistarar Ítala voru taldir frekar heppnir þegar dregið var í riðla. Annað átti eftir að koma á daginn. Jafntefli gegn Paragvæ í fyrsta leik þóttu ásættanleg úrslit. Áfallið reið þó yfir þegar Ítalir gerðu sitt annað jafntefli gegn Nýsjálendingum sem enduðu á að verða eina taplausa liðið í keppninni með þrjú jafntefli. Paragvæ tryggði sér toppsætið með margalausu jafntefli við Nýja-Sjáland í lokaumferðinni á meðan Slóvakar og Ítalir mættust í hreinum úrslitaleik um annað sætið. Það kom í hlut Slóvaka, 3:2, þar sem slóvakíska liðið var sterkara frá upphafi til enda.

14. júní - Höfðaborgarleikvangurinn, Höfðaborg

15. júní - Royal Bafokeng leikvangurinn, Rustenburg

20. júní - Free State leikvangurinn, Bloemfontein

20. júní - Mbombela leikvangurinn, Nelspruit

24. júní - Ellis Park leikvangurinn, Jóhannesarborg

24. júní - Peter Mokaba leikvangurinn, Polokwane

Riðill G.

Norður-Kóreumenn stóðu rækilega uppi í hárinu á Brasilíu í fyrsta leik sínum á HM frá því í Englandi 1966. Lokatölur urðu 2:1 fyrir Brasilíu. Þessi góða frammistaða fyllti stjórnvöld í Norður-Kóreu bjartsýni og þau ákváðu að heimila fyrstu beinu knattspyrnuútsendinguna í landinu á móti Portúgal í næsta leik. Þar fékk liðið hins vegar á baukinn gegn Portúgal og tapaði 7:0. Hin góða markatala Portúgala gerði það að verkum að liðinu dugði markalaust stórmeistarajafntefli í lokaleiknum til Brasilíu til að tryggja sér annað sætið á eftir Suður-Ameríkumönnunum og skildu þar með Fílabeinsströndina eftir með sárt ennið.

15. júní - Nelson Mandela Bay leikvangurinn, Port Elizabeth

15. júní - Ellis Park Stadium, Jóhannesarborg

20. júní - Soccer City, Jóhannesarborg

21. júní - Höfðaborgarleikvangurinn, Höfðaborg

25. júní - Moses Mabhida leikvangurinn, Durban

25. júní - Mbombela leikvangurinn, Nelspruit

Riðill H.

Svisslendingar fengu óskabyrjun þegar þeir sigruðu Spánverja í upphafsleik riðilsins á meðan Síle lagði Hondúras. Spánverjar hrukku þó í gang og unnu tvo næstu leiki. Hondúras hafnaði á botninum en náði þó að setja strik í reikninginn hjá Svisslendingum með því að gera jafntefli við þá í lokaleiknum og bæði lið sátu eftir í riðlinum.

16. júní - Mbombela leikvangurinn, Nelspruit

16. júní - Moses Mabhida leikvangurinn, Durban

21. júní - Nelson Mandela Bay leikvangurinn, Port Elizabeth

21. júní - Ellis Park leikvangurinn, Jóhannesarborg

25. júní - Loftus Versfeld leikvangurinn, Pretoria

25. júní - Free State leikvangurinn, Bloemfontein

Bronsleikur.

Leikurinn um þriðja sætið var fjörlegur, þar sem bæði lið komust yfir áður en Þjóðverjar knúðu fram 3:2 sigur. Thomas Müller og Diego Forlán náðu báðir að skora í keppninni um gullskóinn. Þýskaland hefur oftast allra hafnað í 3ja sæti á HM (fjórum sinnum) en Úrúgvæ á metið yfir að enda í fjórða sæti (þrisvar sinnum).

10. júlí - Nelson Mandela Bay leikvangurinn, Port Elizabeth, áh. 35.254

Úrslitaleikur.

Viðureign Spánverja og Hollendinga var í járnum og einkenndist af grófum varnarleik, þar sem fjórtán gul spjöld voru gefin og Hollendingar léku manni færri síðustu tíu mínúturnar, en áður höfðu mest verið gefin sex spjöld í úrslitaleik. Bæði lið fengu færi til að skora í venjulegum leiktíma. Allt stefndi þó í vítaspyrnukeppni þar til Andrés Iniesta skoraði sigurmarkið á 116. mínútu. Spánverjar urðu þar með fyrsta liðið til að heimsmeistarar sem ríkjandi Evrópumeistarar frá því að Vestur-Þjóðverjar unnu það afrek árið 1974.

11. júlí - Soccer City, Jóhannesarborg, áh. 84.490

Markahæstu leikmenn.

Thomas Müller hreppti gullskó FIFA með fimm mörk skoruð. Þrír aðrir leikmenn skoruðu jafn mörg mörk en áttu ekki jafnmargar stoðsendingar og Müller. Alls skiptu 98 leikmenn á milli sín 145 mörkum, tvö þeirra voru sjálfsmörk.