arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Evrópskur sumartími

Evrópskur sumartími er sumartími sem fylgt er í öllum evrópulöndum nema Íslandi,Hvíta-Rússlandi og Rússlandi. Á meðan sumartíma stendur eru klukkur færðar áfram um eina klukkustund, valdandi því að sólin sest seinna á kvöldin, en þó á kostnað þess að það birti seinna á morgnana.

Sumartími þessi stendur frá 01:00 UTC á síðasta sunnudeginum í mars til 01:00 UTC á síðasta sunnudeginum í október ár hvert.

Byrjun og endir evrópsks sumartíma næstu ár.

Evrópskur sumartími byrjar klukkan 01:00 UTC þann:

Evrópskur sumartími endar klukkan 01:00 UTC þann:
Trípólí

Trípólí (arabíska طرابلس Ṭarābulus, einnig طرابلس الغرب Ṭarā-bu-lus al-Gharb) er höfuðborg Líbýu. Borgin er stærsta borg landsins, þar búa alls 1.780.000 manns (október 2007). Borgin var upphaflega stofnuð af Fönikíumönnum á 7. öld f.Kr. og hét þá "Oea".
VBScript

VBScript (Visual Basic Scripting Edition) er forritunarmál fyrir vefskoðara sem að var hannað af Microsoft og byggir á Visual Basic forritunarmálinu. Það má nota innan (X)HTML skjala og einnig eitt og sér.
Abuja

Abuja er höfuðborg Nígeríu. Á stórborgarsvæði hennar búa um 2,4 milljónir manns (2015). Þegar það var tekin ákvörðun um að breyta um höfuðborg í landinu árið 1976 (þáverandi höfuðborg var Lagos) var ákveðið svæði nálægt miðju landsins. Abuja er dæmi um tilbúið samfélag.
Golgiflétta

Golgiflétta eða frymisflétta er frumulíffæri sem er eins konar vinnslu-, pökkunar- og dreifingarstöð fyrir prótín og fitu. Hún breytir sameindum þessara efna á ýmsan hátt í belgjum fléttunnar og pakkar þeim inn í litlar blöðrur til flutninga (það ferli kallast burður).
Sveppaæta

Sveppaæta er í dýrafræði dýr sem nærist á sveppum.
1759

Árið 1759 (MDCCLIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Opinberar aftökur

Erlendis.

Fædd

Dáin
Sana

Sana (arabíska: صنعاء) er höfuðborg Jemen. Árið 2004 bjuggu 1.747.627 manns í borginni. Elstu ritaðar heimildir um borgina eru frá 1. öld eftir Krist.

Í byrjun árs 2015 tókst uppreisnarher Húta að leggja undir sig borgina. Í borgarastyrjöldinni sem geisar enn í Jemen hefur Sana því verið bækistöð uppreisnarmannanna á meðan viðurkennd stjórn landsins hefur lengst af haldið til í Aden.
Píanóleikari

Píanóleikari eða píanisti (einnig slaghörpuleikari) er manneskja sem spilar á píanó eða flygil. Titillinn á einkum við þá sem spila í hljómsveit eða sem einleikari.
Akkra

Akkra er höfuðborg Gana og stærsta borg landsins, ásamt því að vera stjórnarfars-, efnahags- og samskiptaleg miðja landsins. Árið 2012 var áætlað að 2.291.352 manns byggju í borginni.
Game &amp; Watch

Game &amp; Watch var vörulína af vasatölvuleikjum frá Nintendo. Game &amp; Watch-línan var hönnuð af Gunpei Yokoi frá 1980 til 1991. Í hverju tæki var einn leikur sem hægt var að spila á LCD-skjá en tækin voru líka með með klukku og vekjaraklukku. Flestir leikir höfðu GAME A- og GAME B-takka. Leikur B var vanalega erfiðari útgáfa af leik A.

Fyrsti Game &amp; Watch-leikurinn var "Ball" sem kom út 28. apríl 1980. Í honum stjórnaði notandinn manni sem kastaði og greip bolta. "Ball" var hluti af silfurlínunni en gulllínan hóf göngu sína 1981. Wide Screen-röðin hóf göngu sína 1982 og sama ár kom fyrsti leikurinn með tveimur skjám, "Oil Panic". Árið 1983 kom Panoramalínan út með óupplýstan litaskjá sem sneri niður að spegli til að nýta umhverfislýsingu um gagnsætt bak. Sama ár komu fyrstu Tabletop-leikirnir út á tölvum sem litu út eins og agnarsmáir spilakassar með stýripinna og litaskjá. Árið 1984 komu út leikir með einföldum lituðum kristalsskjá í Super Color-línunni og sama ár komu út leikir fyrir tvo leikmenn í Micro vs. System-línunni. Síðasta Game &amp; Watch-leikjalínan var Crystal Screen þar sem skjárinn var gagnsær og bauð upp á hliðarskrun. Árið 1989 tók Game Boy leikjatölvan við sem vasaleikjatölva Nintendo.
1753

Árið 1753 (MDCCLIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Opinberar aftökur

Erlendis.

Fædd

Dáin
Snasi

Snasi eða schnauzer er hundategund sem upprunalega var ræktuð í Þýskalandi.

Schnauzerhundar eru til í þrem mismunandi stærðarflokkum: dvergschnauzer sem eru á stærð við kjölturakka. "Meðalstór schnauzer" sem er eins og nafnið gefur til kynna, meðalstór hundur og svo "risaschnauzer" en þeir eru nokkuð stórir. Allir hafa þessir hundar svipuð einkenni, mikið skegg, eru til í nokkrum litaafbrigðum og þykja einstaklega góðir heimilishundar.
Asmara

Asmara (ge'ez: አሥመራ; arabíska: أسمرا) er höfuðborg og stærsta þéttbýli Erítreu. Í borginni búa um 800.000 manns (2017). Borgin er rúmlega 2.300 metra yfir sjávarmáli. Handverk og föt, unnar kjötvörur, bjór, skór og leirverk eru helstu iðngreinar borgarinnar.
Kóreska

Kóreska er tungumál talað í Austur-Asíu. Það er talað af 78 milljónum manns sem gerir það af þrettánda mest talaða tungumáli heims. Ekki hefur tekist að sýna fram á skyldleika kóresku við neitt annað tungumál. Helmingur orðaforðans eru tökuorð úr kínversku.

Engin tilvísunarfornöfn eru til í kóresku og enginn greinir. Nafnorð flokkast ekki í kyn og taka engum breytingum í fleirtölu.

Kóreska er ýmist rituð lóðrétt eða lárétt með Hangul sem hefur 40 bókstafi. 21 bókstafur táknar sérhljóð (tíu einhljóð og ellefu tvíhljóð) en nítján bókstafir tákna samhljóð, þar af tákna fimm stafir tvö samhljóð í einu. Grundvallarorðaröð er frumlag — andlag — sögn.

Elstu ritheimildir eru frá um 1100.
RSS

RSS (Really Simple Syndication) er XML-mál notað til að dreifa gögnum einnar vefsíðu yfir á margar.
Svani

Svani er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Flauta

Flauta er blásturshljóðfæri sem fundið var upp fyrir 30.000 til 37.000 áru, en sumar gamlar flautur eru allt að 43.000 ára gamlar. Til eru mismunandi gerðir af flautum, til dæmis pikkólóflauta, altflauta og bassaflauta. Allar tegundir flauta eiga það sameiginlegt að ganga fyrir lofti og gefa frá sér samfleytt hljóð.

Að flauta er einnig sagnorð og þýðir að munda varirnar í kríng og blása svo að það kemur skært hljóð (sjá flaut). Að flauta krefst æfingar.

Saga.

Fornar flautur eins og þær sem notaðar voru á steinöld voru oft gerðar úr beinum dýra sem drápin höfðu verið til matar. Stórt bein var tekið úr dýrinu, mergurinn fjarlægður og göt gerð þá í. Svo var blásið í.

Í upphafi voru flautur oftast gerðar úr beini eða timbri en nú á dögum eru þær yfirleitt gerðar úr silfri eða öðrum málmi. Þverflautan er gerð úr þrem stykkjum og hægt að taka hana í sundur. Á flautunni eru yfirleitt að minnsta kosti 13 göt sem flautarinn getur lokað og breytt þannig tónhæð. Tóninn ræðst af „stellingu“ varanna og því hvaða göt er lokað fyrir. Þó erfitt sé að sjá þá á flautunni er hún keilulaga.

Fyrsta nútímaflautan var fundin upp árið 1832 af Theobald Boehm. Einhvers konar flautuhljóðfæri hafa þó verið þekkt mun lengur og í raun er ómögulegt að segja nákvæmlega hvenær þau koma fram — fornegyptar spiluðu á slík flautur og mörg samfélög fyrir þeirra tíma sem var í gamla daga.

Tegundir.

Margar tegundir eru til af flautum, t.d. sú sem spilað er á þannig að hún vísi beint fram kallast "blokkflauta" og sú sem telst þverlæg — líkt og sú flauta sem allir þekkja flest — kallast "þverflauta". En það er flauta sem liggur þvert yfir munnvik flautarans og þegar blásið er kemur flaut.

Að spila á flautu.

Hljóðið myndast þegar flautuleikarinn blæs lofti þvert á lítið gat við annan enda hljóðfærisins, þá myndar blásið titring og loftið innan hólksins kemst á hreyfingu og gerir flaut. Hljóðfærir flauta magnar upp hljóðið sem myndast þegar blásið er í flautuna.
Ómar Ragnarsson - Krakkar mínir komið þið sæl

Krakkar mínir komið þið sæl er 33-snúninga LP-hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1965. Á henni flytur Ómar Ragnarsson jólalög fyrir börnin - Telpnakór aðstoðar - Útsetningar og hljómsveitarstjórn: Magnús Ingimarsson. Teikning á framhlið gerði Halldór Pétursson. Ljósmynd á bakhlið tók Kristján Magnússon. Platan var hljóðrituð hjá Ríkisútvarpinu. Hljómsveitina skipuðu Magnús Ingimarsson, Garðar Karlsson, Grettlr Björnsson, Gunnar Ormslev, Karl Lillendahl, Ólafur Gaukur, Pétur Björnsson, Svavar Gests og Vilhjálmur Guðjónsson.
Kolviður

Kolviður getur átt við:
Náttmörður

Náttmörður er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
34

Árið 34 (XXXIV í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á föstudegi.
Sólsproti

Sólsproti (enska: Gnómon) er fornt mælitæki til að finna hádegislínu staðar.
Þyngdarhröðun

Þyngdarhröðun er hröðun sem frjáls hlutur verður fyrir í þyngdarsviði annars mun stærri hlutar, þegar þeir eru í tómarúmi. Ef hlutirnir eru hins vegar kyrrir miðað við hvorn annan er frekar talað um þyngdarkraftinn á milli þeirra. Þyngd hlutar er mælikvarði á þyngdarhröðun/-kraft.

Þyngdarlögmál Newtons gefur þyngdarkraft "F" milli tveggja hluta með massa "m"1 og "m"2 og í fjarlægð "r" frá hvor öðrum sem

þar sem "G" er þyngdarfastinn og hefur nálgunargildið "G" = 6,67 × 10−11 N m² kg-2.

Þegar annar massinn er lítill í samanburði við hinn og nálægt yfirborði massameiri hlutarins þá er gerð sú nálgun að öll breyting á "r" er hlutfallslega lítil sem réttlætir að þessi jafna er oft skrifuð sem

þar sem "g" er kallað þyngdarhröðun hlutarins með massa "m"1 í þyngdarmætti massans "m"2 og hefur gildið

Á jörðinni hefur "g" meðalgildið 9,82 m/s².
Frjálslyndi flokkurinn

Frjálslyndi flokkurinn var íslenskur stjórnmálaflokkur, stofnaður árið 1998, hann fékk tvo þingmenn í kosningunum 1999, fjóra í kosningunum 2003 og 2007 en fékk ekki fulltrúa í kosningunum 2009. Flokkurinn er nú óvirkur.

Meginstefnumál flokksins var barátta fyrir breytingum á núverandi kvótakerfi í stjórnun fiskveiða við Ísland en einnig áherslur á að setja hömlur á flæði innflytjenda inn í landið. Helsta vígi Frjálslynda flokksins var á Vestfjörðum sem eru hluti Norðvesturkjördæmis. Flokkurinn sótti fylgi út um allt land.

Saga.

Frjálslyndi flokkurinn var stofnaður af Sverri Hermannssyni, fyrrverandi þingmanni Sjálfstæðisflokksins og bankastjóra Landsbankans, í nóvember 1998. Meðal helstu baráttumála var að breyta fiskveiðistjórn, umhverfisvernd, sér í lagi á hálendi Íslands og að varðveita velferðarkerfið. Að undirbúningi að stofnun flokksins komu samtökin Samtök um þjóðareign, helstu baráttumál þeirra samtaka var að útgerðarmenn í íslenskum sjávarútveg þyrftu að greiða fyrir aflaheimildir til ríkissjóðs. Uppúr samstarfi Sverris og Samtaka um þjóðareign slitnaði þó og stofnuðu framamenn innan samtakanna stjórnmálaflokkinn Frjálslynda lýðræðisflokkinn um sömu mundir.

Fyrsta landsþing flokksins var haldið í Reykjavík í janúar 1999 og á það mættu á fjórða hundrað manns. Sverrir Hermannsson var kosinn formaður með 183 atkvæðum, Gunnar Ingi Gunnarsson varaformaður með 167 atkvæðum og Margrét Sverrisdóttir, dóttir Sverris Hermannsssonar, var kosin ritari flokksins. Meðal tillagna á þinginu var að Ísland yrði gert að einu kjördæmi og að þingmönnum yrði fækkað í 51.

Í fyrstu Alþingiskosningum sínum árið 1999 fékk Frjálslyndi flokkurinn 4,2% og tvo menn kjörna á Alþingi. Flokkurinn fékk langmesta fylgi sitt á Vestfjörðum eða 17,7% í öðrum kjördæmum fór fylgið hvergi yfir 5%. Eftir að niðurstöður kosninganna voru ljósar sagði Sverrir Hermannsson að flokkurinn hefði unnið „málfrelsissigur“ þar sem fjölmiðlar, og þá sér í lagi Morgunblaðið hefðu lagt sitt af mörkunum til „að drepa á dreif aðalmáli kosninganna“ en með því átti hann við baráttu flokksins fyrir breyttu kvótakerfi. Í Alþingiskosningunum 2003 jók flokkurinn fylgi sitt í 7,4% og fékk fjóra þingmenn. Ekki munaði nema 13 atkvæðum að flokkurinn fengi einn þingmann til. Í Alþingiskosningunum 2007 fékk flokkurinn aðeins lægra fylgi, 7,26% en hélt fjórum þingmönnum. Mikil innanflokksátök einkenndu flokkinn kjörtímabilið 2007-2009 og tveir af fjórum þingmönnum flokksins gengu úr honum. Í kosningunum 2009 beið flokkurinn afhroð, datt af þingi og hlaut aðeins 2,2% atkvæða.

Frjálslyndi flokkurinn bauð fram í Reykjavík og á Ísafirði í sveitastjórnarkosningunum 2002. Flokkurinn fékk 10,1% atkvæða í Reykjavík og einn fulltrúa, Ólaf F. Magnússon. Í Ísafjarðarbæ fékk flokkurinn 13,4% atkvæða og einn fulltrúa sömuleiðis.

Flokkurinn bauð ekki fram í kosningunum 2013 og 2016 og hefur ekki verið virkur síðan um það bil 2010. Á árinu 2012 bárust fréttir af því að Frjálslyndi flokkurinn væri skuldugur. Fólk innan flokksins gekk í stjórnmálasamtökin Dögun árið 2012 þannig að flokkurinn er óvirkur eða hefur verið aflagður þó ekki hafi komið opinber yfirlýsing þess efnis.
Heimsálfa

Heimsálfa er stór samfelldur landmassi á Jörðinni. Engin nákvæm skilgreining er til á heimsálfu en nokkur skilyrði eru oftast höfð til hliðsjónar: landsvæðið verður að vera stórt, ofan sjávar, með greinanleg landfræðileg mörk. Þar sem skilgreininguna skortir eru ekki allir sammála um hver fjöldi heimsálfanna er í raun og hafa tölur frá 4 til 7 verið nefndar í því samhengi, algengast er að miða við 6-7.

Mest er deilt um það hvort að Asía og Evrópa séu ein (Evrasía) heimsálfa eða tvær, það sama gildir um skiptingu Ameríku í Suður- og Norður-Ameríku. Nokkrir landfræðingar hafa einnig lagt til að Afríka og Evrasía skuli teljast til einnar heimsálfu (Evrafrasíu).

Eyjar eru annað vandamál við skilgreiningu heimsálfa, þær eru oft sagðar tilheyra þeirri heimsálfu sem þær eru næstar, það á við um t.d. Stóra-Bretland í Evrópu og Japan í Asíu. Aðrar eyjar eru skilgreindar sem úthafseyjar utan heimsálfa. Eyjaálfa er hugtak sem notað hefur verið yfir úthafseyjar á Kyrrahafi og er stundum talin heimsálfa með Ástralíu og stundum utan heimsálfa. Hvað Ísland varðar þá eru rökin fyrir því að það tilheyri Evrópu menningarleg og söguleg frekar en jarðfræðileg eða landfræðileg þar sem það væri kannski betur skilgreint sem hluti N–Ameríku eða bara utan heimsálfa.

Algengar skilgreiningar á heimsálfunum eru:
Stafrófsröð

Stafrófsröð er ákveðin röð bókstafa í gefnu stafrófi. Þegar raðað er í stafrófsröð er byrjað á því að raða eftir fyrsta staf orðanna, hugtakanna eða annars sem skal raða og svo koll af kolli. Stafrófsröð er meðal annars oftast notuð við niðurröðun í orðabækur, símaskrár, alfræðiorðabækur og fleira.

Stafrófsröð getur verið misjöfn á milli tungumála, í ensku er hún eftirfarandi:

Stafrófsröð í íslensku stafrófi er eftirfarandi:

Lágstafur raðast á undan hástaf:

Dæmi um nokkur orð í stafrófsröð:

Ef talað er um að fólki eða hlutum sé raðað í stafrófsröð er þeim raðað eftir nöfnunum eða orðunum yfir viðkomandi manneskju eða hlut.

Vísur um stafróf.

Stafrófsvísa

Íslensk stafrófsvísa
1102

Árið 1102 (MCII í rómverskum tölum)
Ferðbúinn til Marz

Ferðbúinn til Marz er vísindaskáldsaga fyrir unglinga eftir Carey Rockwell. Fyrstu ævintýri Tómasar Corbett á bókarformi.

Söguþráður.

Tómas Corbett lendir í ævintýrum í geimnum með nýjum loftliða vinum sínum í Geimháskólanum.

Aðalpersónur.

Tómas Corbett (Tom Corbett), Astro, Mike McKenny, Roger Manning

Sögusvið.

Kjarnaborg, Mars, Venus, um borð í geimskipum.
Lodda

Lodda (fræðiheiti: "Terathopius ecaudatus") er meðalstór örn af "Accipitridae"-ættinni. Loddan er eini fuglinn af ættkvíslinni "Terathopius" og að öllum líkindum fyrirmyndin að "„Simbabve-fuglinum“" sem er þjóðartákn Simbabve.
Leo

Leo er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Hyogo-hérað

er staðsett í Kinki svæðinu á Honshū eyjunni, Japan. Höfuðborgin er Kobe.

Nafnið var áður einnig ritað Hiogo.

Borgir.

29 borgir eru að finna í Hyogo héraðinu.

Borgir og bæir.

Borgir og bæir í hverju héraði:
1143

Árið 1143 (MCXLIII í rómverskum tölum)
Júpíter (reikistjarna)

Júpíter er fimmta reikistjarnan frá sólu talið og sú stærsta, en einnig sú innsta af gasrisum sólkerfisins. Heildarrúmmál Júpíters er meira en samanlagt rúmmál allra hinna reikistjarnanna og massi hans er 2,5 sinnum meiri en samanlagður massi þeirra allra. Júpíter er þriðji bjartasti náttúrulegi hluturinn sem sést á næturhimni Jarðar, á eftir Tunglinu og Venus. Júpíter er nefndur eftir rómverskum konungi guðanna vegna stærðar sinnar. Í kínverskri, japanskri, kóreskri og víetnamskri menningu er hann nefndur „viðarstjarnan“, byggt á frumefnunum fimm.

Efni Júpíters er að mestu gas, en fyrir innan allt þetta gas er lítill kjarni úr þyngri efnum. Líkt og á öðrum risaplánetum er ekkert skilgreint fast yfirborð á Júpíter. Samdráttur fastefnis á Júpíter myndar meiri hita en hann fær frá Sólinni. Gasský hans eru úr mörgum mismunandi efnasamböndum, þar á meðal vetni, helíum, koltvísýringi, vatnsgufu, metangasi, ammoníakís og ammóníumhýdrósúlfíði. Algengasta efnið er vetni, en helín myndar fjórðung massa hans og tíunda hluta ummálsins. Snúningur Júpíters fletur hann aðeins út. Sýnilegt einkenni á gashjúpnum umhverfis Júpíter er að hann skiptist í mislita borða eftir breiddargráðum, en á mótum þeirra sjást kvikur og hringiður. Stóri rauði bletturinn á Júpíter er risastormur sem hefur verið til að minnsta kosti frá 17. öld þegar hann sást fyrst í sjónauka.

Það tekur Júpíter 10 klukkustundir að snúast um sjálfan sig. Eitt ár á Júpíter (sá tími sem það tekur hann að fara einn hring um sólu) er jafnlangt og 11,9 ár á jörðinni.

Umhverfis Júpíter er ógreinilegur plánetuhringur og öflugt segulsvið. Segulhvolfshali Júpíters er nær 800 milljón km að lengd og nær alla leið að sporbraut Satúrnusar. Júpíter hefur í það minnsta 80 þekkt tungl, en líklega eru þau miklu fleiri. Þau þekktustu og stærstu eru Íó, Evrópa, Ganýmedes og Kallistó, sem Galileo Galilei uppgötvaði á 17. öld. Stærsta tunglið, Ganýmedes, er stærra en reikistjarnan Merkúr.
1194

Árið 1194 (MCXCIV í rómverskum tölum)
Suðurkaríbamál

Suðurkaríbamál eru karíbamál sem eru og voru töluð í suðurhluta Suður-Ameríku. Þó það sé einhver munur sé á norðurkaríbamálum og suðurkaríbamálum, eru þau svipuð
Gwen Stefani

Gwen Renée Stefani (f. 3. október 1969) er bandarísk söngkona, tískuhönnuður. Stefani er aðalsöngkona rokkbandsins No Doubt. Eftir að hafa skipt úr punk-rokki yfir í nútímalegri tónlist, færði þriðja breiðskífan þeirra, "Tragic Kingdom"(1995), þeim frægð og frama og seldist hún í yfir 16 milljónum eintaka umallan heim. Platan gaf af sér þrjár smáskífur, "Just a Girl", "Spider Webs" og "Don't Speak". Bandið hélt áframað vera vinsælt þegar það gaf út fjórðu breiðskífuna, "Return of Saturn" (2000) og "but Rock Steady" (2001) sem einblíndu á danstónlist og fékk jákvæða dóma.

Gwen tók upp fyrstu sólóplötuna sína, "Love. Angel. Music. Baby.", árið 2004. Platan sótti innblástur í lög frá 9. áratugnum og seldist hún í yfir sjö milljónum eintaka um allan heim. Þriðja smáskífa plötunnar, "Hollaback Girl" var fyrsta lagið sem seldist í milljón eintökum í gegnum niðurhal. Önnur sólóplata Gwen, "The Sweet Escape" (2006) náði einnig miklum vinsældum. Að meðtaldri þáttöku sinni í No Doubt hefur Stefni selt yfir 40 milljón platna um heim allan.
1191

Árið 1191 (MCXCI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Jarfi

Jarfi (eða fjallfress) (fræðiheiti: "Gulo gulo") er stærsta landdýrið af marðarætt. Jarfann er að finna allt frá norðanverðri Skandinavíu, og á stórum svæðum í Síberíu og sömuleiðis í norðanverðri Norður-Ameríku (Kanada og Alaska) og allt suður til Washingtonfylkis og Oregon í Bandaríkjunum. Jarfar hafa einnig fundist svo sunnarlega sem í Snæfjöllum ("Sierra Nevada") í Kaliforníu. Undirtegundir eru yfirleitt taldar tvær, evrasíutegundin "Gulo gulo gulo" og ameríkutegundin " Gulo gulo luscus".

Lýsing.

Jarfi verður allt að frá 5-26 kíló að þyngd og stærð er á við meðalhund. Hann er með stutta fætur, klær hans eru stórar og gerir honum kleift að klífa tré og kletta. Feldurinn er þykkur og fitukenndur; sem gerir hann einangrandi fyrir frosti. Eins og önnur dýr af marðarætt er hann með kirtla við endaþarm sem gefa frá sér sterka lykt.

Jarfar eru aðallega hræætur og geta unnið á stórum dýrum, til eru dæmi þess að hann hafi ráðist á veikburða elg, en það er þó talið sjaldgæft. Þeir ráðast einnig á smærri dýr eins og nagdýr. Jarfar eiga það til að safna mat þegar nóg er af fæðu. Lífslíkur jarfa eru í kringum 8-10 ár en þeir verða eldri ef þeir eru í haldi. Sum karldýr eru árangursrík í leit sinni að maka meðan önnur eru það ekki. Karldýrin makast við nokkur kvendýr um lífsskeiðið. Mökunartíminn er á sumrin.
Slippur

Slippur eða skipasmíðastöð er staður þar sem skip eru smíðuð, tekin upp til viðgerða og rifin.
1159

Árið 1159 (MCLIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Listi yfir leiki í Landsbankadeild karla 2007

Listi yfir leiki í Landsbankadeild karla 2007er listi yfir alla leiki og úrslit spilaðra leikja í Landsbankadeild karla 2007.
Timfú

Timfú (tíbetska: ཐིམ་ཕུ་) er höfuðborg Bútan. Árið 2015 bjuggu um 105 000 manns í borginni og gerir það hana að stærstu borg landsins. Borgin er 2320 metra yfir sjávarmáli.

&lt;br&gt;
.je

.je er þjóðarlén Jerseyjar.
Tírana

Tírana (albanska: Tiranë eða Tirana) er höfuðborg og stærsta borg Albaníu. Árið 2011 bjuggu um 560.000 í borginni. Orðsifjar eru óvissar og tilgátur reka sig frá að vera komið frá latneska heitinu Theranda til þess að draga nafn sitt frá kastala á fjalli þar í grendini, enn fremur halda sumir fram að svæðið hafi að fornu heitið Theranium og nafn borgarinnar sé frá því dregið.
1166

Árið 1166 (MCLXVI í rómverskum tölum)

Atburðir.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
1189

Árið 1189 (MCLXXXIX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Gunnar Ingi Birgisson

Gunnar Ingi Birgisson (fæddur 30. september 1947 í Reykjavík; d. 14. júní 2021) var alþingismaður, bæjarstjóri Kópavogs og bæjarstjóri Fjallabyggðar.

Nám.

Gunnar tók stúdentspróf frá MR 1972 og lauk prófi í verkfræði frá HÍ 1977. Hann fór til Edinborgar og útskrifaðist með M.Sc.-próf í byggingaverkfræði frá Heriot-Watt University árið 1978. Hann lauk doktorsprófi í jarðvegsverkfræði frá University of Missouri í Bandaríkjunum 1983.

Stjórnmálaferill.

Gunnar var formaður bæjarráðs Kópavogs frá 1990 til 2005 þegar hann tók við embætti bæjarstjóra. Hann var alþingismaður Sjálfstæðisflokksins í Reykjaneskjördæmi og síðar Suðvesturkjördæmi frá 1999 til 2005 þegar hann vék af þingi vegna bæjarstjórastarfa og Sigurrós Þorgrímsdóttir tók sæti hans. Gunnar var bæjarstjóri í Kópavogi til 2009. Gunnar var ráðinn bæjarstjóri Fjallabyggðar í janúar 2015 og gegndi því starfi til 2019. Hann gegndi einnig tímabundið starfi sveitarstjóra Skaftárhrepps árið 2020.
Hreppsnefndarkosningar í Kópavogi

1948 öðlaðist Kópavogshreppur sjálfstæði sitt þegar hann var klofinn frá Seltjarnarneshreppi að ósk Seltirninga eftir að Kópavogsbúar höfðu náð stjórnarvöldum í hreppsnefndinni í kosningunum 1946. Aðeins sjö ár liðu þar til Kópavogur öðlaðist kaupstaðarréttindi sökum hraðrar mannfjölgunar.

1948.

Kosið var 29. janúar 1948. A-listinn eða Framfarafélagið Kópavogur vann hreinan meirihluta undir forystu Finnboga Rúts Valdimarssonar.

1950.

Kosið var 29. janúar 1950. Framfarafélagið hélt meirihluta sínum.

1954.

Mikil dramatík varð í kringum kosningarnar sem áttu upphaflega að fara fram 31. janúar 1954. Þeim var frestað til 14. febrúar af yfirkjörstjórn eftir að sýslumaður Gullbringu- og Kjósarsýslu hafði ógilt undirbúning kosninga sökum deilna Óháðra kjósenda og Sjálfstæðisflokksins um listabókstafinn D. Þegar úrslitin úr kosningunum þann 14. febrúar voru gerð ljós munaði aðeins einu atkvæði á milli A-lista og B-lista. 8. apríl gekk úrskurður sýslunefndar Kjósarsýslu varðandi kæru vegna ógiltra utankjörfundaratkvæða og dæmdi kosningarnar ómerktar. Kjörræðismaður Íslendinga í Minneapolis hafði rifið fylgibréfin frá kjörseðlunum sjálfum og þannig ógilt atkvæðin. Aðeins hafði munað einu atkvæði á milli Framsóknarflokks og Alþýðuflokks og því ljóst að atkvæðin hefðu getað haft úrslitavægi þar á milli. Úrslitin voru því dæmd ómerk og sömu listar og frambjóðendur því í framboði aftur. Kosið var því aftur 16. maí. Skipting hreppsnefndarfulltrúa breyttist ekki. G-listi Óháðra kjósenda hélt meirihluta sínum.

&lt;br clear="all"&gt;

Ári síðar fékk Kópavogur kaupstaðarréttindi og bæjarstjórnarkosningar voru haldnar í október 1955.
1668

Árið 1668 (MDCLXVIII í rómverskum tölum) var 68. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á sunnudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.