arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Daniel Tompkins

Daniel D. Tompkins (21. júní 1774 í Scarsdale í New York – 11. júní 1825 í Tompkinsville á Staten Island) var bandarískur frumkvöðull, lögfræðingur, fjórði fylkisstjóri New York (1807 – 1817) og sjötti varaforseti Bandaríkjanna, (1817 – 1825), undir James Monroe.

Ævi og starfsferill.

Tompkins stundaði lögfræðinám við Columbia-háskóla og útskrifaðist 1797. Hann stundaði lögfræðistörf í New York og var fulltrúi á stjórnlagaþingi fylkisins 1801. Hann var kosinn þingmaður í fulltrúadeild fylkisins 1804 en tók ekki sæti á þingi, heldur varð í staðinn dómari við Hæstarétt New York-fylkis.

Árið 1807 sigraði hann sitjandi fylkisstjóra, Morgan Lewis, í fylkisstjórakosningum New York og var endurkjörinn þrisvar sinnum. Hann varð einn af afkastamestu „stríðsfylkisstjórunum“ í stríðinu við Breta 1812. Hann hóf einnig ferjusiglingar á milli Staten Island og Manhattan. Hann afþakkaði boð James Madison forseta um að gerast utanríkisráðherra í stjórn hans.

Á árum sínum sem fylkisstjóri New York hafði Tompkins persónulega gengið í ábyrgð fyrir lánum til að standa straum af kostnaði fylkisins í stríðinu við Breta 1812, þegar fylkisþingið neitaði að samþykkja fjárlög þess efnis. Eftir stríðið hófst áralangt málaskak vegna þessara lána en hvorki New York-fylki né alríkisstjórnin borguðu féð til baka. Þetta tók sinn toll af bæði fjárhag og heilsu Tompkins og hann hóf að drekka ótæpilega, var meðal annars oft drukkinn í þinginu þegar hann var varaforseti Bandaríkjanna. Daniel D. Tompkins lést 21. júní 1825, aðeins 99 dögum eftir að hann lét af störfum sem varaforseti.
Gullborgarhraun

Gullborgarhraun er hraun sem runnið hefur úr eldstöðinni Gullborg í Hnappadal fyrir 7000-9000 árum. Sjálft eldvarpið, Gullborg (143 m) er austarlega og sunnarlega í hrauninu sem er það stærsta í Hnappadal, um 15 ferkílómetrar. Í Gullborgarhrauni fundust árið 1957, nokkrir stórir hellar sem þykja skoðunarverðir og þá einkum fyrir sakir sérkennilegrar dropasteinsmyndunar og eru þeir á náttúruminjaskrá. Nefnist lengsti hellirinn, sem er um 670 m að lengd Borgarhellir og stutt frá honum samsíða, liggur 320 m langur Vegghellir. Hellir sá dregur nafn sitt af minjum um mannvist í hellinum, fornum hlöðnum vegg er nánast lokar hann af einum 70 m innan hellismunnans.

Veggur þessi í Vegghelli er hlaðinn úr hraungrýti sem þar er fyrir að finna og er getum að því leitt, að hann hafi annað hvort hlaðið útigangsmenn er þar hafi hafst við, eða að þar hafi verið fylgsni Arons Hjörleifssonar, er var liðsmaður Guðmundar Arasonar biskups og segir frá í Sturlungu. Gekk Aron þessi skörulega fram í bardaga í Grímsey þá er Sturlungar freistuðu þess að ráða hann af dögum og þurfti hann af þeim sökum að fara huldu höfði eftir það. Hafa sagnir verið um Aronshelli á þessum slóðum sem nú er týndur.
Hlíðarvatn í Hnappadal

Hlíðarvatn er stærsta stöðuvatn á Snæfellsnesi, en það liggur í Hnappadal norðan Gullborgarhrauns. Vatnið er 4,4 ferkílómetrar að stærð og 21 m þar sem það er dýpst. Úr Hlíðarvatni fellur hin þekkta laxveiði á Haffjarðará, en í sjálfu vatninu er góð silungsveiði. Árið 1964 var komið fyrir og gerð tilraun með á Hlíðarvatni, rekstur fljótandi sumarhótels. Þetta fljótandi Hótelið var smíðað í mynd víkingaskips að ytra útliti og nefnt Hótel Víkingur. Um borð í Hótel Víking bauðst fólki gisting, veitingar og veiðileyfi fyrir allt að fjórtán manns í einu og var hótelinu siglt um Hlíðarvatn til veiði á daginn. Hótel Víkingi var haldið úti í tvö sumur og hætti síðan starfsemi. Enn er þó veiddur silungur í Hlíðarvatni og fást veiðileyfi á nálægum bæjum.
Kerlingarskarð

Kerlingarskarð er skarð í Snæfellsnesfjallgarði, í um 310 m hæð yfir sjávarmáli. Um skarð þetta hefur lengi legið einn af þremur fjallvegum sem farnir eru yfir fjallgarðinn og liggur þessi vegur, sem nú er í litlu viðhaldi og einungis fær stærri bílum, milli Helgafellssveitar norðan á nesinu og Miklaholtshrepps að sunnanverðu. Hinir tveir liggja yfir Fróðárheiði og um Heydal. Líklegt er að nafnið á skarðinu sé dregið af stökum steindrangi all háum, sem ber við loft þar sem hann stendur í öxl Kerlingarfjalls austan við veginn og heitir Kerling. Segir sagan að þar fari tröllskessa er orðið hafi að steini og sé hún með silungakippu á bakinu.
Dover

Dover er bær og mikilvæg ferjuhöfn í sýlsunni Kent í Suðaustur-Englandi. Bærinn snýr að Frakklandi og liggur við þrengstu lengju Ermarsundsins. Dover er fyrir suðaustan Kantaraborg, fyrir austan höfuðbæ sýlsunnar Maidstone og fyrir norðaustan Dungeness og Hastings. Bærinn er þjónustumiðstöð svæðisins og þaðan sigla ferjur til Calais í Frakklandi. Höfnin í Dover er stór og mikilvæg og er næsta höfnin að Frakklandi í Englandi. Dover er þekkt um heim allan fyrir kalksteinshamrana "Hvítukletta".

Uppgröftur á svæðinu sýna að staðsetning bæjarins hafi verið mikilvæg í gegnum söguna, og að fólk hafi lengi verið að koma inn í og fara ut úr landinu í gegnum Dover. Áin Dour gaf bænum nafnið hans og er meðal fárra enskra staðarnafna sem eiga samsvarandi nöfn í frönsku: "Douvres".

Flestir sem búa í Dover vinna í þjónustum tengdum ferjunum, þótt margar ferjaþjónustur hafi hætt undanfarin ár. Margir vinna í ferðamannaþjónustu. Það var einu sinni hermannaskáli í Dover, en honum var lokað árið 2007.
Þúfutittlingur

Þúfutittlingur eða grátittlingur (fræðiheiti: "Anthus pratensis") er lítill fugl af erluætt. Hann er farfugl sem verpir víða í Norður-Evrópu og Asíu og hefur vetursetu í Suður-Evrópu, Norður-Afríku og Suður-Asíu en er staðfugl á Írlandi og Bretlandseyjum en færir sig þar til strandsvæða og niður á láglendi að vetrarlagi.

Þúfutittlingur er brúngulur, mógulur eða gulgrænn. Hann verpir oftast tvisvar á ári. Hann er 15 sm á lengd, vegur milli 15 og 25 grömm og vænghaf er 22-25 sm.
Marshall McLuhan

Herbert Marshall McLuhan (21. júlí 1911 – 31. desember 1980) var kanadískur bókmenntafræðingur og fjölmiðlafræðingur sem er þekktastur fyrir setninguna „miðillinn er skilaboðin“ og hugtakið „heimsþorpið“. Lengst af starfaði hann við Toronto-háskóla þar sem hann var forstöðumaður menningar- og tæknistofnunar háskólans sem var stofnuð sérstaklega fyrir hann árið 1963. Þekktustu verk hans eru "The Mechanical Bride" frá 1951, "The Gutenberg Galaxy" frá 1961 og "Understanding Media" frá 1964.
Geirfuglasker (Reykjanesi)

Geirfuglasker er lítið sker skammt frá Reykjanesi í Gullbringusýslu. Eins og nafnið bendir til var skerið nytjað til veiða á geirfugli. Í þjóðsögunni um Rauðhöfða er talað mikið um Geirfuglasker. Geirfuglasker kemur mikið við sögu í kvæðinu Útnesjamönnum eftir Ólínu Andrésdóttur. Því lýkur á orðunum:
Hamraborg (gata)

Hamraborg er gata í Kópavogi sem liggur á milli Kópavogskirkju og Álfhólsvegar. Við götuna er ýmis starfsemi, m.a. fjölmargar verslanir, og þar er einnig listasafn Kópavogs, Gerðarsafn.
Yle

Yleisradio (finnska), Rundradion (sænska) eða Yle er ríkisrekinn fjölmiðill í Finnlandi sem rekur sjónvarps- og útvarpsstöðvar. Höfuðstöðvar Yle eru í Helsinki.
Magnús Hinriksson

Magnús Hinriksson (d. 1161) var danskur aðalsmaður og líklega konungur Svíþjóðar 1160-1161. Það er þó óvíst því samkvæmt einhverjum heimildum dó Eiríkur helgi, forveri hans, ekki fyrr en 1162 og afar fáar heimildir eru um konungstíð Magnúsar.

Magnúsar er fyrst getið 1148. Hann var sonur Hinriks halta, sem var sonur Sveins, eins margra sona Sveins Ástríðarsonar Danakonungs. Kona Hinriks og móðir Magnúsar var Ingiríður Rögnvaldsdóttir, dóttir Rögnvaldar konungs stutthöfða. Hún giftist síðar Haraldi gilla Noregskonungi, síðan Óttari birtingi og að lokum Árna Ívarssyni á Stoðreimi. Sonur þeirra Haraldar og hálfbróðir Magnúsar var Ingi krypplingur, Noregskonungur.

Magnús giftist stjúpsystur sinni, Brígiðu, sem var óskilgetin dóttir Haraldar gilla. Ekki er vitað til þess að þau hafi átt barn saman. Árið 1160 tók Magnús sér konungsvald í Svíþjóð eftir að hafa ráðið Eirík konung helga af dögum. Konungstíð hans var þó ekki löng því 1161 féll hann í bardaga við Karl Sörkvisson, sem varð síðan konungur. Brígiða ekkja hans giftist aðalsmanninum Birgi Brosa og átti með honum fjölda barna, þar á meðal Ingigerði, konu Sörkvis yngri Karlssonar.
Fasta

Fasta eða "föstuhald" felst í því að neita sér um suman eða allan mat í lengri eða skemmri tíma. Hún getur verið gerð til heilsubótar, en í trúarbrögðum er hún yfirleitt gerð í yfirbótarskyni.

Kristni.

Föstuhald er ekki með einu móti í kristnum sið, á seinni árum einna mest í orþódox kirkjum, meðan ýmsar kirkjudeildir gera engar kröfur um föstuhald. Meðal annars er að þessu vikið í "Matteusarguðspjalli" 9.15, "Markúsarguðspjalli" 2.20 og "Lúkasarguðspjalli" 5.35.

Bahá'í.

Bahá'íar fasta frá sólarupprás til sólseturs í 19 daga í mánuðinum ʻAlaʼ ( 1 eða 2 mars – 19 eða 20 mars). Bahá'íar sem eru mjög norðarlega eða sunnarlega, þar á meðal Íslendingar, meiga fasta frá sex að morgni til sex á kvöldin.
Hallvarður Vébjörnsson

Hallvarður Vébjörnsson (um 1020 – 15. maí 1043) var bóndasonur frá Vestfold í Noregi. Hann var í móðurætt náskyldur konungunum Ólafi helga og Haraldi harðráða. Hallvarður ætlaði eitt sitt að róa yfir vatnið Drafn, þegar að bar ánauðuga og vanfæra konu, sem bað hann að ferja sig, því að hún væri saklaus ásökuð um þjófnað og á flótta frá mönnum í vígahug. Hallvarður tók við konunni, en skömmu síðar bar að þrjá menn, sem hrundu fram öðrum báti og veittu þeim eftirför. Hallvarður bauð lausnargjald eða dóm á mál hennar en var skotinn með ör í hálsinn, sem var til ólífis. Menn þessir drápu konuna og urðuðu en bundu kvarnarstein um hálsinn á líki Hallvarðs og sökktu því. Það flaut um síðir upp, og jarteinir urðu við gröf hans, svo að Haraldur harðráði lét grafa upp líkið, smíða um það vandað skrín og flytja til kirkju í Osló. Þar var síðar reist mikil kirkja og helguð Hallvarði. Hann er verndardýrlingur borgarinnar, og mynd hans prýðir enn skjaldarmerki hennar. Hann er álitinn píslarvottur, því að hann hafi látið lífið við að hjálpa saklausum. Á Íslandi var rituð saga af Hallvarði á norrænu máli, en hún er aðeins varðveitt að litlum hluta í handritum Árnasafns.
Alísa af Frakklandi

Alísa af Frakklandi, greifynja af Vexin (4. október 1160 – um 1220) var frönsk konungsdóttir og lengi heitmey Ríkharðs ljónshjarta, þótt þau giftust aldrei.

Alísa var dóttir Loðvíks 7. Frakkakonungs og annarrar konu hans, Konstönsu af Kastilíu, en fyrsta kona Loðvíks var Elinóra af Akvitaníu, sem síðar giftist Hinriki 2. Englandskonungi og varð móðir Ríkharðs. Dætur hennar og Loðvíks, María og Alix, voru því hálfsystur bæði Alísu og Ríkharðs. Konstansa dó af barnsförum þegar hún fæddi Alísu en fimm vikum síðar gekk faðir hennar að eiga Adelu af Champagne.

Í janúar 1169 gerðu Loðvík og Hinrik 2. samkomulag um að Alísa og Ríkharður skyldu giftast. Þau voru þá átta og ellefu ára. Alísa var send til Englands og ólst upp við hirð Hinriks. Þau Ríkharður hefðu mátt giftast þegar hún varð tólf ára en af því varð ekki, ef til vill vegna þess að Ríkharður var þá farinn til Akvitaníu og var þar með móður sinni. Árið 1177 hótaði Alexander 3. páfi að setja lendur Englandskonungs á meginlandinu í bann ef ekki yrði af brúðkaupinu en til þess kom þó ekki.

Miklar sögur voru á kreiki um að Hinrik hefði sjálfur gert Alísu að ástkonu sinni og hún hefði jafnvel alið honum barn. Um það er ekkert vitað með vissu en hvernig sem á því stóð var Ríkharður aldrei fáanlegur til að kvænast Alísu. Hinrik dó 1189 og 12. maí 1191 giftist Ríkharður Berengaríu af Navarra þótt trúlofun þeirra Alís hefði aldrei verið slitið formlega.

Filippus 2., bróðir Alísu, bauð Jóhanni landlausa hana fyrir eiginkonu en Elinóra móðir Jóhanns er sögð hafa komið í veg fyrir að af því hjónabandi yrði. Alísa giftist að lokum Vilhjálmi 3. Talvas, greifa af Ponthieu, 20. ágúst 1195 og áttu þau tvær dætur sem komust upp. Önnur þeirra var amma Elinóru af Kastilíu, konu Játvarðar 1. Englandskonungs, svo að afkomendur Alísu sátu eftir allt saman á konungsstóli í Englandi.

Heimild.

Flokkur:Franskar konungsdætur

Flokkur:Konur í Frakklandi á miðöldum
Rauða skikkjan

Rauða skikkjan var kvikmynd framleidd árið 1967 í sameiningu af Svíum, Dönum og Íslendingum. Hún var tekin á Íslandi og er í lit. Flestir leikarar myndarinnar voru sænskir eða danskir, en þrír Íslendingar fóru þó með hlutverk í henni, þeir Borgar Garðarsson, Gísli Alfreðsson og Flosi Ólafsson. Sagan var byggð á sögu úr 7. bók "Gesta Danorum" eftir Saxo Grammaticus.
Alexander 3. Skotakonungur

Alexander 3. (4. september 1241 – 19. mars 1286) (gelíska: "Alasdair mac Alasdair") var konungur Skotlands frá 1249 til dauðadags.

Alexander var eina skilgetna barn Alexanders 2. Skotakonungs og móðir hans var seinni kona Alexanders, Marie de Coucy. Alexander 2. lést þegar sonur hans var aðeins átta ára að aldri og allt þar til hann varð sjálfráða ríkti stöðug togstreita um völd milli tveggja blokka. Fyrir annarri þeirra fór Walter Comyn, jarl af Meteith, en fyrir hinni Aland Durward, sem var eins konar lögmaður eða dómsmálaráðherra Skotlands. Framan af var fyrrnefnda blokkin sterkari, svo náði hin undirtökunum en á endanum eignuðust báðar þátt í ríkisstjórninni, þar til Alexander varð myndugur 1262.

Hann tilkynnti þá að hann hefði í huga að vinna áfram að fyrirætlunum sem faðir hans hafði haft um að ná skosku eyjunum undir sig og lagði fram formlegt tilkall til þeirra við Hákon gamla Noregskonung, sem hafnaði því og gerði innrás í Skotland en varð lítið ágengt. Hann sneri því heim á leið en dó í Orkneyjum 15. desember 1263. Þar með náði Alexander unditökunum og lagði Suðureyjar undir Skotland en greiddi Noregskonungi fjárupphæð fyrir þær. Norðmenn héldu þó Hjaltlandseyjum og Orkneyjum.

Alexander gekk að eiga Margréti af Englandi, dóttur Hinriks 3. og Elinóru af Provence, 26. desember 1251, þegar hann var tíu ára en hún ellefu. Hún dó 1274 og hafði þá alið þrjú börn: Margréti (1260-1283), konu Eiríks prestahatara Noregskonungs, Alexander (1264-1284) og Davíð (1272-1281). Öll börn Alexanders dóu á innan við þriggja ára tímabili og hann átti aðeins einn afkomanda, dótturdótturina Margréti, sem var ársgömul. Hann fékk hana viðurkennda sem ríkiserfingja en þar sem hann var sjálfur aðeins rúmlega fertugur og við ágæta heilsu átti hann góða möguleika á að eignast fleiri börn og 1. nóvember 1285 giftist hann Jólöndu af Dreux.

Hjónasælan var þó ekki langvinn því að 19. mars 1286 féll konungur af hestbaki í náttmyrkri og illviðri, hálsbrotnaði og fannst látinn um morguninn. Jólanda drottning var þunguð en hefur líklega fætt andvana barn og í nóvember 1286 var Margrét litla lýst drottning Skotlands. Hún dó á leið til Skotlands 1290 og þá upphófst erfðadeila sem ekki leystist fyrr en löngu síðar.

Alexander 3. var öflugur og hæfur konungur og má leiða að því líkur að ef hann hefði lifað og eignast erfingja hefði saga Skotlands næstu áratugi verið allt önnur, en óvissuástandið sem skapaðist við lát hans vakti upp deilur, innanlandsófrið, stríð við Englendinga, hernám og borgarastyrjöld.
Hvítuklettar

Hvítuklettar í Dover (enska: "White Cliffs of Dover") eru klettar sem standa við Ermarsundið og snúa að Frakklandi. Klettarnir eru hluti North Downs-hóla í Suður-Englandi og eru allt að 107 m að hæð. Klettarnir eru úr hvítum kalksteini og svörtum tinnusteini og eru á ströndinni vestan og austan við bæinn Dover í sýslunni Kent, sem er gamall og mikilvægur hafnarbær.

Í Bretlandi eru klettarnir taldir mjög táknrænir vegna þess að þeir snúa að meginlandi Evrópu þar sem Ermarsundið er þrengst. Þar hafa innrásir verið gerðar og litið er á klettana sem útvörð. Vegna þess að Dover var í alfaraleið til meginlands Evrópu fyrir komu flugvéla voru klettarnir annað hvort það fyrsta eða síðasta sem sást af Englandi þegar farið var til Evrópu eða komið þaðan.

Klettarnir veðrast smám saman og þeir minnka um allt að 1 cm á ári. Stundum hrynja björg úr klettunum í sjó fram, t.d. árið 2001.
Eimreiðarhópurinn

Eimreiðarhópurinn var hópur karla kenndur við tímaritið "Eimreiðina" sem boðaði hugmyndir frjálshyggju á Íslandi á áttunda áratugnum. Margir meðlimir hópsins urðu seinna meir áhrifamiklir í íslensku þjóðlífi og sem dæmi um það má nefna að þrír meðlimir hópsins, Þorsteinn Pálsson, Davíð Oddsson og Geir H. Haarde urðu seinna formenn Sjálfstæðisflokksins og forsætisráðherrar Íslands. Um leið voru þau áhrif sem hópurinn hafði mjög umdeild, einkum eftir að bankahrunið 2008 skall á, þegar sumir töldu að baráttumál hópsins hefðu átt sinn þátt í að valda hruninu.

Meðal meðlima hópsins voru:
Hólmskaupstaður

Hólmskaupstaður eða Hólmsverslun var ein af bækistöðum einokunarverslunarinnar á Íslandi og náði kaupsvæðið yfir Seltjarnarnes, Kjósarsýslu og Borgarfjarðarhérað sunnan Hvítár. Kaupskapur hófst í Hólmi um 1520.

Mögulegt er talið að kaupstaðurinn hafi verið í Grandahólma sem er smáeyja vestur af Örfirisey.

Verslunin var flutt til Reykjavíkur 1779-1780. Öll byggð í Örfirisey eyddist í Básendaflóðinu 1799.
5 (aðgreining)

5 eða fimm getur átt við:
2 (aðgreining)

2 eða tveir getur átt við:
Guðmundur Magnússon (f. 1966)

Guðmundur Magnússon (fæddur 13. ágúst 1966) er íslenskur stjórnmálamaður.

Guðmundur ólst upp í Árbæjarhverfi sem var að byggjast upp á þessum árum kringum 1960-1970.

Foreldrar eru Magnús Guðmundsson kjötiðnaðarmeistari og Ásta Gunnarsdóttir húsmóðir.

Árið 1988 kvæntist Guðmundur núverandi eiginkonu Lisbeth Thompson og eiga þau sama þrjú börn.

Guðmundur stundaði nám við Árbæjarskóla á sínum grunskólaaldri og lagði hann stund á íþróttir frá unga aldri. Hann gekk ungur til liðs við Íþróttafélagið Fylkir í Árbæjarhverfi sem stofnað var 28. maí 1967. Guðmundur hefur leikið með öllum flokkum félagsins í knattspyrnu og einnig yngri flokkum félagsins í handknattleik. Síðar á ferlinum lék Guðmundur knattspyrnu með meistaraflokkum KR, ÍBÍ og Selfossi. Einnig hefur Guðmundur leikið fjölda leikja með ungmennalandsliðum Íslands í knattspyrnu.

Árið 1988 stofnaði Guðmundur fyrirtækið Margt smátt sem sérhæfir sig í sölu og framleiðslu á sérmerktum auglýsinga og gjafavörum. Árið 2005 störfuðu um það bil 25 starfsmenn hjá félaginu og starfsemin var að Guðríðarstíg 6-8 í um 1500 fermetra húsnæði. 2005 seldi Guðmundur og fjölskylda hlutabréf sín í félaginu. Í dag er Guðmundur Magnússon stjórnarformaður og hluthafi fyrirtækisins Áberandi ehf.

Árið 2010 tók Guðmundur sæti í bæjarstjórn Seltjarnarness fyrir Sjálfstæðisflokkinn. Guðmundur gegnir stöðu forseta bæjarstjórnar og er meðal annars formaður fjáhags og launanefndar bæjarins. Guðmundur varð annar í prjófkjöri Sjálfstæðismanna í nóvember 2009.
Listi yfir heilbrigðisstofnanir á Íslandi

Þetta er listi yfir heilbrigðisstofnanir á Íslandi.
Soffía af Minsk

Soffía af Minsk (um 1140 – 1198) var hertogadóttir frá Minsk (nú í Hvíta-Rússlandi) og drottning Danmerkur 1157-1182 og seinna greifynja af Thüringen.

Soffía var dóttir Ríkissu af Póllandi og Volodars fursta af Minsk, sem var annar í röðinni af eiginmönnum Ríkissu. Sá fyrsti var Magnús sterki, krónprins Danmerkur (d. 1134). Eftir að hjónabandi Ríkissu og Volodars var slitið um 1145 fór hún til Svíþjóðar með Soffíu og giftist þar Sörkvi Svíakonungi (d. 1156). Soffía ólst því upp við sænsku hirðina. Hún var sögð afar fögur en metnaðargjörn og stjórnsöm.

Hálfbróðir Soffíu, sonur Ríkissu, var Knútur Magnússon, sem framan af var undirkonungur Sveins Eiríkssonar Grathe en árið 1154 gerði hann samkomulag við Valdimar son Knúts lávarðs, sem áður hafði stutt Svein, um að þeir skyldu verða konungar saman og hrekja Svein úr landi. Hluti af samkomulaginu var að Valdimar skyldi fá Soffíu fyrir konu og fá í heimanmund með henni einn áttunda af eignum Knúts. Þau giftust þó ekki strax vegna þess hve ung Soffía var. Árið 1157 sneri Sveinn aftur og samkomulag var gert um að þeir yrðu allir þrír konungar. Sveinn ginnti meðkonunga til sín skömmu síðar og drap Knút en Valdimar mágur hans komst undan, særður þó, og felldi svo Svein í bardaga um haustið og varð þá einn konungur. Um sama leyti giftist hann Soffíu.

Soffía og Valdimar mikli áttu átta börn sem upp komust, þar á meðal konungana Knút 6. og Valdimar sigursæla og dæturnar Ríkissu, sem giftist Eiríki Knútssyni Svíakonungi, og Ingibjörgu, sem giftist Filippusi 2. Frakkakonungi.

Samkvæmt þjóðkvæðum var Soffía grimmlynd og hefnigjörn og lét meðal annars brenna Tófu, frillu Valdimars, inni. Ekkert er þó vitað um sannleiksgildi þeirra sagna. Valdimar dó árið 1182 og um það bil tveimur árum seinna giftist hún Lúðvík greifa af Thüringen. Hann sagði þó skilið við hana stuttu síðar og sendi hana aftur til Danmerkur og þótti hún hafa gert mikla sneypuför. Soffía dó í Danmörku og er grafin í Ringsted hjá Valdimar fyrri manni sínum.
Jørn Utzon

Jørn Utzon (9. apríl 1918 – 29. nóvember 2008) var danskur arkitekt. Hans þekktasta verk er án efa óperuhúsið í Sydney en það var skráð á heimsminjaskrá UNESCO árið 2007.

Utzon hlaut Pritzker-verðlaunin árið 2003.
Jon Stewart

Jon Stewart (fæddur Jonathan Stuart Leibowitz; 28. nóvember 1962) er grínisti, leikari og sjónvarpsþáttastjórnandi, þekktur sem þáttastjórnandi bandaríska háðsádeiluþáttarins The Daily Show.

Uppruni.

Jon Stewart fæddist í New York-borg og ólst upp í New Jersey þar sem hann gekk í Lawrence High School, fjölskylda hans eru gyðingar. Síðar sótti hann nám í The College of William and Mary í Williamsburg í Virginíufylki. Í dag er hann giftur Tracey McShane og eiga þau tvö börn.

Ferill.

Stewart flutti til New York árið 1986 til þess að reyna fyrir sér í uppistandi. Ári síðar steig hann á svið í klúbbnum The Bitter End þar sem hann hóf feril sinn. Stewart tók við sem kynnir þáttarins The Daily Show á Comedy Central í upphafi árs 1999 en Stewart er einnig höfundur og meðframleiðandi þáttarins. Stewart hefur einnig leikið í grínmyndum á borð við "Evan Almighty" þar sem hann kemur fram sem hann sjálfur og verið gestaleikari í grínþáttum á borð við "The Nanny", "Spin City" og "American Dad". Hann hefur gefið út tvær bækur, "Naked Pictures of Famous People" árið 1998 og "America (The Book): A Citizen´s Guide to Democracy Inaction" árið 2004. Seinni bókin er skrifuð af rithöfundum The Daily Show og er háðsádeila á bandarískt stjórnskipulag þar sem stofnanir þess eru krufðar á kaldhæðinn hátt.

Pólitísk staða.

Þegar Stewart tók við sem þáttastjórnandi The Daily Show breytti hann áherslum þáttarins úr hversdagslegum umfjöllunum um frægt fólk yfir í hnitmiðaða pólitíska ádeilu. Hann bað starfsmenn sína um að skrifa út frá sínum eigin pólitísku sjónarmiðum og leyfa ástríðu um málefnin að koma fram á gamansaman hátt. Þeir kalla þáttinn plat fréttaþátt sem dragi helstu ádeilur sínar úr nýliðnum fréttum um stjórnmál og stjórnmálamenn ásamt gagnrýni á fjölmiðla.

Adam Clymer hefur haldið því fram að The Daily Show hygli demókrötum á kostnað repúblikana. Stewart segir ástæðu þess að repúblikanaflokkurinn virðist oftar eiga undir högg að sækja í þáttunum sé vegna þess hversu flokkurinn sé sterkur fyrir og álítur að þeir séu því betra skotmark, demókrataflokkurinn hafi veika stöðu til áhrifa í þjóðfélaginu, það skili því litlu að gagnrýna þá sem hafi lítil áhrif. The Daily Show hefur hins vegar styrkt demókratann Anthony Weiner til framboðs í fulltrúadeild Bandaríkjaþings.

Þátturinn hefur verið gagnrýndur fyrir að gera ungt fólk sjálfumglatt og láta það fari á mis við háleitari markmið stjórnmálanna. Þessu er svarað með því að segja að aðal markmið þáttanna sé að skemmta fólki og fyrst og fremst eigi að líta á þáttinn sem grín.
Fnjóská

Fnjóská er vatnsmikil dragá sem rennur norður endilangan Fnjóskadal og um Dalsmynni í Eyjafjörð, skammt frá Laufási. Hún er um 117 kílómetrar að lengd og telst vera níunda lengsta á landsins. Fyrr á tíð - á síðasta sumartímabili ísaldar - mun hún hafa fallið um Flateyjardalsheiði og til sjávar í Skjálfandaflóa. Þá hefur hún verið lengsta á Íslands. Enn má sjá gljúfur hennar á heiðinni.

Upptök árinnar eru í Bleiksmýrardrögum á Sprengisandi, inn af Bleiksmýrardal, sem er vestastur og lengstur dalanna þriggja sem liggja til suðurs inn af Fnjóskadal. Í botni Fnjóskadals rennur Bakkaá í hana en hún verður til skömmu innar þegar Hjaltadalsá og Timburvalladalsá, sem koma úr hinum dölunum tveimur, falla saman. Umhverfi árinnar þykir víða fallegt en hún rennur meðal annars um Vaglaskóg. Allnokkur lax- og silungsveiði er í ánni.

Elsta Fnjóskárbrúin var reist árið 1908 og var það fyrsta brú sem gerð var á Íslandi úr járnbentri steinsteypu og auk þess lengsta steinsteypubogabrú á Norðurlöndum á þeim tíma.