arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Veggfóður

Veggfóður er efni sem er límt á veggi innanhúss til að hylja þá og skreyta. Veggfóður er venjulega selt í upprúlluðum ströngum og límt beint á vegginn með veggfóðurslími.
Skorradalsvatn

Skorradalsvatn er stöðuvatn í Skorradal í Borgarfirði um 16 km langt, 60 m á dýpt þar sem hún er mest og um 1 km þar sem það er breiðast og spannar það mestan hluta dalsins. Í vatninu er silungsveiði. Fitjá fellur í Skorradalsvatn úr Eiríksvatni og Andakílsá fellur úr Skorradalsvatni. Við vatnið er töluverð sumarbústaðabyggð.

Ormurinn í Skorradalsvatni.

Talið var að í Skorradalsvatni væri ormur mikill, og segir Ólafur Davíðsson, þjóðfræðingur, svo frá:
Flamenco

Flamenco er tónlistarstefna sem varð til og þróast að mestu leyti í Andalúsíu á Spáni, á tímabilinu á milli 18. og 20. aldar.
Inna (vefkerfi)

Inna er miðlægt, vefrænt upplýsingakerfi framhaldsskóla á Íslandi og inniheldur upplýsingar um stóran hluta þess sem við kemur skólagöngu flestra nema í íslenskum framhaldsskólum s.s. námsferil, skólasókn og stundatöflu.

Þrátt fyrir að Inna sé aðallega hugsað sem upplýsingakerfi ber það örlítinn vott af því að vera fjarvinnukerfi en möguleikar kerfisins í þeim efnum eru mjög takmarkaðir.

Kerfið er þróað í verktöku af Advania fyrir menntamálaráðuneytið en það var fyrst tekið í notkun árið 2001.

Undirkerfi.

Inna skiptist í tvo hluta sem hafa hvor sinn tilganginn. Annar er til að stjórna og breyta upplýsingum fyrir hönd skóla en hinn er fyrir nemendur.

Inna fyrir skóla.

Starfsmenn skóla, s.s. áfangastjórar, kennarar og námsráðgjafar notast við sérstakt kerfi þar sem þeir geta séð upplýsingar um alla nemendur sína og síns skóla auk þess sem þeir geta breytt upplýsingum um þá nemendur, merkt inn fjarvistir og skráð einkunnir svo eitthvað sé nefnt. Útgáfunúmer þessa hluta er nú 1.0.

Inna fyrir nemendur.

Nemendur hafa sér aðgang að kerfinu þar sem þeir komast í upplýsingar um sig og sína skólagöngu og geta breytt námsáætlun svo eitthvað sé nefnt. Þessi hluti kerfisins er enn ókláraður.
Valshamar

Valshamar er klettsstapi í Eilífsdal í vesturhlíð Þórnýartinds. Kletturinn er vinsælt klifursvæði enda auðgengilegur frá höfuðborgarsvæðinu.
Falkenberg

Falkenberg er borg í Svíþjóð. Árið 2020 bjuggu þar um 28.357 manns. Sveitarfélagið hefur um 46.499 íbúa.
Pétur J. Thorsteinsson

Pétur Jens Thorsteinsson (fæddur 1845 og dáinn 1929) var athafnarmaður á Bíldudal á Vestfjörðum og einn ríkasti maður Íslands á sínum tíma. Hann átti verslun og stundaði þilskipaútgerð. Hann stofnaði Milljónarfélagið í Viðey ásamt Thor Jensen en félagið varð að lokum gjaldþrota. Hann átti fjölda barna, þar á meðal listamanninn Guðmund „Mugg“ Thorsteinsson og knattspyrnumennina Samúel, Gunnar og Friðþjóf.
Ferdinand Porsche

Ferdinand Porsche (borið fram ˈpɔʁʃə, 3. september 1875 – 30. janúar 1951) var austurrískur bifvélaverkfræðingur. Hann er þekktastur fyrir að hafa hannað upprunalega útgáfu Volkswagen bjöllunnar og vinnu við þróun þýsku skriðdrekanna Tiger I, Tiger II og Elefant sem voru í notkun í seinni heimsstyrjöldinni.

Adolf Hitler heiðraði Porsche árið 1937 og sæmdi hann þá Þýsku verðlaununum fyrir vísindi og fræði, sem voru meðal sjaldgæfustu verðlauna í Þriðja ríkinu.

Bifreiðaframleiðandinn Porsche er nefndur eftir syni Ferdinands Porsche, Ferry Porsche. Upphaflega byggði hönnun bifreiðanna að miklu leyti á hönnun Volkswagen bjöllunnar.
Rúbidín

Rúbidín (úr latínu "rubidus", „dökkrauður“) er frumefni með efnatáknið Rb og sætistöluna 37 í lotukerfinu. Þetta er mjúkt, silfurhvítt málmkennt frumefni í flokki alkalímálma. Náttúruleg samsæta rúbidíns, 87Rb, er lítillega geislavirk. Rúbidín er gríðarlega hvarfgjarnt með svipaða eiginleika og önnur frumefni í flokki 1, til dæmis brennur það fyrirvaralaust ef það kemst í snertingu við loft. Nafnið er dregið af því að það brenur með rauðfjólubláum loga. Það var fyrst uppgötvað með litrófsgreiningu árið 1861.

Rúbidín nýtist engum lífverum svo vitað sé en lifandi frumur taka það upp á sama hátt og kalín. Það er í 23. sæti yfir algengustu frumefni jarðskorpunnar. Það er því álíka algengt og sink og algengara en kopar.

Einkenni.

Rúbidín bráðnar við 39,3 °C. Líkt og aðrir alkalímálmar hvarfast það hratt við vatn. Efnahvarfið er venjulega svo útvermið að það kveikir í vetnisgasinu sem verður til. Rúbidín hefur líka sést brenna fyrirvaralaust í snertingu við loft.

Líkt og hinir alkalímálmarnir myndar það kvikasilfursmelmi með kvikasilfri og getur myndað málmblöndu með gulli, sesíni, kalíni og natríni.

Notkun.

Rúbidín er lítið notað í iðnaði en eiginleikar efnisins eru nýttir við rannsóknir og þróun á sviði efnafræði og rafeindatækni. Það er stundum notað sem ódýr valkostur við sesín í mælitækjum.

Það er stundum notað í flugelda til að gefa fjólubláan loga.
Blóðkreppusótt

Blóðkreppusótt (einnig nefnd blóðfallssótt og blóðsótt) er algeng og alvarleg tegund niðurgangs þar sem blóð sést í saurnum. Einnig fylgjast krampar í görnunum oft að.

Sóttin orsakast af því að fólk leggur sér til matar óhrein matvæli með sýklum. Sóttin orsakast ekki af vírus heldur ýmist bakteríu (Shigellosis - Shigella bakteríur) eða örkvikindum - svonefndum amöbum - Entamoeba histolytica.
Háfleikur

Háfleikur er íþrótt sem leikin er með prikum með neti á endanum. Takmark leiksins er að fleygja gúmmíbolta í markið. Leikinn má leika innandyra sem og utandyra.

Þegar leikurinn er leikinn utandyra er hann leikinn á grasvelli eða á gervigrasi.

Háfleikur var sýningargrein á Ólympíuleikunum 1928, 1932 og 1948 en fullgild keppnisgrein á leikunum árið 1904 og 1908.
Ingólfsfjörður

Ingólfsfjörður er u.þ.b. 8 km langur og 1,5 km breiður fjörður á Ströndum. Fjörðurinn er á milli nesjanna Munaðarness sem er sunnan við hann og aðskilur hann frá Norðurfirði, og Seljaness sem er norðan fjarðarins og aðskilur hann frá Ófeigsfirði. Ingólfsfjörður er langur og brattar hlíðar á báða vegu.

Samkvæmt Landnámabók er fjörðurinn kenndur við sinn fyrsta ábúanda, Ingólf Herröðarson. Bræður hans, Eyvindur og Ófeigur, námu nálæga firði. Faðir þeirra, Herröður hvítaský, var líflátinn að skipan Haraldar konungs.

Álöf dóttir Ingólfs var gift Eiríki snöru sem nam land frá Ingólfsfirði til Veiðileysu en bjó í Trékyllisvík. Samkvæmt því sem segir í Landnámabók brutu Austmenn skip sitt þar en gerðu úr hræinu nýtt skip er kallað var Trékyllir og á víkin að draga nafn af því.

Eggert Ólafsson segir frá því í Ferðabók sinni að þegar hann kom í Ingólfsfjörð hafi íbúarnir orðið hræddir og hlaupið burtu en bóndinn hafði þá ekki í 16 ár farið í kaupstað en fengið járn og aðra nauðsynjavöru úr Trékyllisvík.
Drangavík

Drangavík er lítill fjörður norðan við Eyvindarfjörð og sunnan við Bjarnafjörð. Þar var áður búið og lagðist eina býlið, Drangar, þar í eyði árið 1947 en bæjarhús standa þar ennþá en eru að hruni komin. Við austanverða víkina standa hin margfrægu Drangaskörð í sjó fram.

Heimild.

Vestfjarðarvefurinn
Kúvíkur

Kúvíkur var lítið þorp um miðja suðurströnd Reykjarfjarðar. Þorpið var eini verslunarstaðurinn á Ströndum þangað til Borðeyri við Hrútafjörð varð löggiltur verslunarstaður 1846.

Verslun og búseta lögðust af í Kúvíkum á 20. öld þegar síldarævintýrið í Djúpavík byrjaði og fluttist öll verslun þangað á þeim tíma.

Heimildir.

Vestfjarðarvefurinn
Engilsaxar

Engilsaxar voru fólk sem bjó á suðvestur Stóra-Bretlandi á 5. öld til hernáms Bretlands árið 1066. Þeir töluðu germanskar mállýskur og voru afkomendur þriggja germanskra ættflokka: Englar og Jótar frá Jótlandi, og Saxar frá Neðra-Saxlandi. Englarnir komu hugsanlega frá Angeln til að búa á Bretlandi, og yfirgáfu föðurland sitt.
Brama

Brama er í hindúatrú guð (deva) sköpunar og einn af Trimurti.
Kleinuhringur

Kleinuhringur (ft. "kleinuhringir" eða "kleinuhringar", sjá mismunandi rithátt) er sætt djúpsteikt deig. Hið íslenska nafn fyrir kleinuhring kemur af því að þeir líta út eins og hringlaga kleinur.
Efnishyggja

Efnishyggja er hver sú heimspekikenning sem kveður á um að hvaðeina sem er til sé efnislegt eða eigi sér efnislegar orsakir. Efnishyggja er einhyggja um tegundir verunda því samkvæmt kenningunni er einungis ein gerð hluta til, það er að segja efnislegir hlutir. Efnishyggja er því andstæð tvíhyggju og hughyggju.

Á ensku er stundum gerður greinarmunur á þeirri efnishyggju sem nefnd er „materialism“ annars vegar og hins vegar „physicalism“ en hvort tveggja kallast á íslensku efnishyggja. Þýski heimspekingurinn Otto Neurath smíðaði orðið „physicalism“ á fyrri hluta 20. aldar. Efnishyggju af því tagi fylgja verufræðilegar skuldbindingar nútíma eðlisfræði. Með öðrum orðum kveður slík efnishyggja á um að einungis það sé til sem nútíma eðlisfræði lýsir, en það er ekki einungis efni heldur einnig orka og tímarúm, ýmsir kraftar og svo framvegis. Í daglegu tali er efnishyggja einnig notað til að gefa til kynna að einhverjum sé of annt um veraldlegar eigur sínar.
Nef

Nef er líffæri á höfði hryggdýra, sem hýsir nasirnar sem, ásamt munni, eru notaðar til öndunar, en í nefi er einnig lyktarskyn.
I. M. Pei

Ieoh Ming Pei (貝聿銘) (26. apríl 1917 – 16. maí 2019), þekktastur sem I. M. Pei, er kínversk-bandarískur arkitekt sem er talinn einn af síðustu meisturum módernískrar byggingarlistar. Hann vinnur með abstrakt form gerð úr steini, steypu, gleri og stáli. Hann er höfundur Louvre-pýramídans í París.
Naguib Mahfouz

Naguib Mahfouz (11. desember 1911 í Kaíró í Egyptalandi – 30. ágúst 2006 í Kaíró í Egyptalandi) var egypskur rithöfundur sem hlaut Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 1988. Mahfouz var undir miklum áhrifum frá Marcel Proust, Franz Kafka og James Joyce.
1911

Árið 1911 (MCMXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Garðahlynur

Garðahlynur (fræðiheiti: "Acer pseudoplatanus") er stórvaxið lauftré af ættkvísl Hlyna ("Acer") . Hann getur náð 30 til 40 metra hæð og orðið 500 ára.

Lýsing.

Garðahlynur kýs rakan, frjósaman og kalkríkan jarðveg en rótarkerfi hans er djúpstætt og næringarfrekt. Hann kýs sólríka og skjólgóða staði en getur þó komist á legg í hálfskugga. Hann er viðkvæmur gagnvart haustkali og vex best þar sem haust eru löng og mild. Hann verður salt- og vindþolinn með aldrinum auk þess sem hann þolir mengun allvel og því algengt götutré og prýði í stórborgum.

Laufblöðin eru stór, dökkgræn með rauðan blaðstilk. Þau eru fimmsepótt á hjartalaga grunni og alls um 8 til 15 sentímetra á lengd og breidd. Haustlitur trésins er gulur til appelsínugulur þó rauð blöð sjáist inn á milli.

Tréð blómstrar fyrir laufgun og eru blómin 8 til 10 sm langir klasar sem hanga niður. Þau eru gulgræn á lit. Garðahlynur setur fræ um 6 mánuðum eftir frjóvgun. Fræin eru tvö og tvö saman, umlukin hnot. Vængirnir mynda 60 til 90° horn og eru 1 til 3 sm á lengd.

Útbreiðsla.

Hann vex víða í fjalllendi Suður-Evrópu.

Notkun.

Í heimkynnum sínum sáir garðahlynur sér sjálfur og getur sprottið á ótrúlegustu stöðum, t.d. í þakrennum. Honum er fjölgað með fræjum en ræktunarafbrigði eru einnig grædd á önnur tré. Tréð er nýtt sem timburtré t.d. á Nýja-Sjálandi og Norður-Ameríku og er viðurinn nýttur til hljóðfæragerðar (sérstaklega í fiðlur), sem parket og í húsgögn. Þá er það talið illgresi í sumum hlutum Ástralíu.

Á Íslandi.

Garðahlynur hefur vaxið í görðum í Reykjavík síðan 1886-1888 (Laufásvegi 5) og myndar víða

krónumikil garðtré. Hann er löngu farinn að sá sér út í görðum. Notkun í skógrækt er takmörkuð. Hann hefur verið valinn tré ársins af Skógræktarfélagi Íslands á Bíldudal, Borgarfirði og Í Reykjavík.

Tegundinni hættir við haustkali fyrstu 10-20 árin.
Barings-banki

Barings-banki í London var elsti fjárfestingabanki Bretlands þar til hann hrundi árið 1995 eftir að einn af starfsmönnum bankans, Nick Leeson, tapaði 827 milljónum sterlingspunda með áhættufjárfestingum, aðallega framvirkum samningum. Bankinn var stofnaður árið 1762 af sir Francis Baring.
Mósaík

Mósaík er mynd sem er sett saman úr litlum mislitum flísum (úr steini, gleri eða brenndum leir), sem mynda eina heild.

Mósaík á íslensku.

Íslenskir höfundar hafa margir reynt að finna íslenskt heiti yfir mósaík, en ekkert eitt hefur haft sigur yfir önnur. Á meðal þeirra orða sem komið hafa upp má til dæmis nefna orð eins og: "steinfella" (eða "steinfellumynd"), "steinglit" (eða "steinglitsmynd"), "flögumynd" eða "glerungsmynd". Jón Trausti rithöfundur kallaði mósaík "steintiglaleggingu" er hann skrifaði um mósaíkverkin í Grünes Gewölbe þegar hann ferðaðist um Þýskaland árið 1905. Thor Vilhjálmsson nefndi mósaík "litagnamynd" í bók sinni "Hvað er San Marino?"
Eineygði kötturinn Kisi

Eineygði kötturinn Kisi er myndasögupersóna eftir Hugleik Dagsson. Fimm Kisabækur hafa komið út frá 2006.

Kisi er hvítur fress sem býr í Öskjuhlíðinni í Reykjavík. Kisi er manngert dýr líkt og Andrés önd eða Villi spæta. Hann er viðkvæmur hrekkleysingi sem lætur þó skína í tennurnar þegar honum er ofboðið. Hann elskar "Gilmore Girls" og músakjöt með vindaloo-sósu.

Kata og Skúli.

Bestu vinir Kisa eru Kata kanína og Skúli skjaldbaka. Kata er grunnhyggin og lauslát pæja sem nýtur þess að drekka rauðvín og skemmta sér. Hún er einnig afar fær dansari.

Skúli er dópsali. Hann býr yfir snilligáfu í efnafræði og er mjög hugvitsamur. Einnig er hann alltaf "mökkaður".
Fiðlufjölskyldan

Fiðlufjölskyldan er samnefni yfir fjögur strokstrengjahljóðfæri sem eru af svipuðum rótum. Þau eru oftast kölluð:
Leirufjörður

Leirufjörður er fjörður í Jökulfjörðum á Vestfjörðum. Leirufjörður er ekki hluti af Hornstrandafriðlandinu og tilheyrir sveitarfélaginu Ísafjarðarbæ.

Allt undirlendi í dalnum inn af firðinum einkennist af leirum, frárennslið frá jöklinum og heiðinni safnast ekki saman í eina á sem rennur um hann miðjan heldur rennur um óteljandi ár sem klofna og falla saman aftur og þegar mest er í ánnum rennur yfir landið á milli og ber því fjörðuinn nafn við hæfi.

Rétt vestan við Dalsá (í Munaðardal á Snæfjallaströnd) er óábyrgður slóði í norður frá um 1975, mjög erfiður yfirferðar einkum yfir stærstu þveránna, sem endar áður en aftur fer að halla niður á við. Út frá þessum slóða lagði landeigandi, Sólberg Jónsson sparisjóðsstjóri í Bolungarvík (átti sumarbústað í firðinum), veg í óleyfi í fjörðinn í ágúst 2005. Hafði hann fengið leyfi til að flytja jarðýtu vegleiðina í fjörðinn sem þó var umdeilt en umfangið orðið meira en til stóð. Þar sem slóðinn frá '75 endar og ólöglegi vegurinn hefst er nú tálmi sem ekki verðu komist hjá.

Skriðjökullinn Drangajökull teygir sig niður í fjörðinn, en hann hopaði mjög á 19. öld. Skógrækt er í Leirufirði.
Dyngjugos

Dyngjugos er eldgos í dyngju. Á Íslandi hefur ekki orðið slíkt gos frá því skömmu eftir síðustu ísöld, nema að hluta til í Surtseyjagoshrínunni. Dæmi um dyngju er Skjaldbreiður.
Friðrik Ólafsson

Friðrik Ólafsson (f. 26. janúar 1935) er íslenskur lögfræðingur, fyrrverandi skrifstofustjóri Alþingis og fyrsti íslenski stórmeistarinn í skák. Hann er sá íslenskur skákmanna sem mestum frama hefur náð í skákinni og er t.d. eini íslenski skákmaðurinn sem lagt hefur að velli Bobby Fischer (tvisvar sinnum). Hann var um tíma forseti Alþjóðaskáksambandsins ("FIDE").

Nám og störf.

Friðrik lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1955 og lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands árið 1968. Hann var fulltrúi í dóms- og kirkjumálaráðuneytinu frá 1968-1974, forseti Alþjóðaskáksambandsins (FIDE) frá 1978-1982, ritstjóri Lagasafns Íslands frá 1982-1983 og skrifstofustjóri Alþingis frá 1984-2005.

Skákferill.

Friðrik varð sex sinnum Íslandsmeistari í skák, fyrst árið 1952 og Norðurlandameistari í skák 1953 og 1971. Alþjóðlegur skákmeistari 1956 og árið 1958 varð hann fyrsti íslenski stórmeistarinn í skák. Hann sigraði á skákmótinu í Hastings 1955-1956, í Beverwijk í Hollandi 1959, í Marianske Kasne í Tékkóslóvakíu árið 1961, á alþjóðlegum skákmótum í Reykjavík 1966, 1972 og 1976 og á Wijk an Zee í Hollandi 1975. Hann veitti forstöðu Skákskóla Friðriks Ólafssonar frá 1982-1984.

Ólafssonar afbrigðið.

Í nimzóindverskri vörn er lína sem nefnd er Ólafssonar afbrigðið eftir Friðriki. Um er að ræða línu í Rubenstein afbrigði og kemur hún upp eftir leikina: 1.d4 Rf6 2.c4 e6 3.Rc3 Bb4 4.e3 O-O 5.Bd3 d5 6.Rf3 c5 7.O-O dxc4 8.Bxc4 b6 9.De2 Bb7 10.Hd1 Dc8.
Gerðuberg (Reykjavík)

Gerðuberg er menningarmiðstöð og félagsmiðstöð við Gerðuberg í Efra Breiðholti í Reykjavík. Það opnaði 4. mars árið 1983. Miðstöðin er með funda- og ráðstefnusali og kennslustofur þar sem haldin eru námskeið auk þess sem Borgarbókasafn Reykjavíkur er með útibú þar.
Dulin veröld

Dulin veröld: smádýr á íslandi (ISBN 9979-772-16-6) er bók um smádýr á Íslandi eftir Guðmund Halldórsson skordýrafræðing, Odd Sigurðsson jarðfræðing og Erling Ólafsson skordýrafræðing. Hún var gefin út af Mál og mynd árið 2002 og Orkuveita Reykjavíkur styrkti útgáfuna.

Bókin fjallar um smádýr í lífríki Íslands með aðaláherslu á þau sem fyrirfinnast í Elliðaárdalnum í Reykjavík.
Karachi

Karachi stærsta borg Pakistans og ein af stærstu borgum heims. Hún var áður höfuðborg landsins og er enn miðstöð menningar og verslunar og stærsta höfn landsins. Meðal innfæddra er hún þekkt sem „borg ljósanna“ (روشنين جو شهر). Íbúar borgarinnar eru tæplega 14,7 milljónir (2008).
Þelamörk

Þelamörk (norska: "Telemark") er fylki í suður Noregi. Fylkið er 15.299 km² að stærð og íbúarnir eru um það bil 166.000. Höfuðstaður fylkisins og stærsta borgin er Skiðan, með um 85.000 íbúa. Fylkið er í landshlutanum Austurland.
Hamamatsu

Hamamatsu (浜松市, "Hamamatsu-shi") er borg í Shizuoka-umdæmi í héraðinu Chūbu á suðurströnd japanska meginlandsins Honshū. Íbúar eru rúmlega 800 þúsund. Borgin er einkum þekkt sem iðnaðarborg, sérstaklega fyrir framleiðslu á hljóðfærum og vélhjólum.
Steindepla

Steindepla (fræðiheiti: "Veronica fruticans") er depla af græðisúruætt. Hún ber dökkblá blóm og vex í giljum, melum, móum og klettum.

Lýsing.

Blómin eru 1 sm í þvermál og eru fá blóm í hverjum klasa. Krónublöðin eru 4, samvaxin að neðan og misstór. Þau eru dökkblá að lit, með hvítu neðst og rauðu belti. Í hverju blómi eru tveir fræflar með hvíta frjóhnappa, frævan hefur langan stíl.

Blöð steindeplu eru oddbaugótt með stuttum randhárum. Platan nær 6 til 8 sentímetra hæð.
Gaggenau (fyrirtæki)

Gaggenau er þýskt iðnfyrirtæki sem sérhæfir sig í framleiðslu eldhústækja, aðallega eldunartækja. Fyrirtækið er staðsett í samnefndum bæ í vesturhluta Baden-Württemberg, í jaðri Svartaskógar.

Saga fyrirtækisins.

Verksmiðja til að framleiða nagla og hamra var stofnsett í bænum Gaggenau árið 1683 með leyfi frá Ludwig Wilhelm von Baden ("Tyrkja-Lúðvík"), markgreifa af Baden-Baden. Skömmu áður hafði uppgötvast járngrýti í nálægum dal árinnar Murg, sem rennur í Rínarfljót.

Í Iðnbyltingunni varð verksmiðjan smám saman þekkt fyrir nýsköpun á sviði framleiðslu stálvöru, svo sem reiðhjóla, kolaofna og gasofna.

Árið 1961 komst fyrirtækið í eigu Georg von Blanquet sem gerði það að merki sem sérhæfði sig í framleiðslu nútíma eldunartækja.
Lækjadepla

Lækjadepla (fræðiheiti: "Veronica serphyllifolia") er depla af græðisúruætt.

Lýsing.

Blóm lækjadeplu eru ljósblá, í löngum, gisnum klasa. Þau eru 3 til 5 mm í þvermál og bikarblöðin eru græn og snubbótt. Fræflarnir eru tveir í hverju blómi og frævan hefur einn stíl sem verður að öfughjartalaga aldini.

Blöðin eru gagnstæð og gisin á stönglinum. Þá eru þau sporbaugótt eða egglensulaga, með stuttan stilk eða stilklaus. Jurtin öll er 10 til 20 sentímetra há og vex meðfram lækjasytrum, í skurðum eða í deigu graslendi.
Shizuoka

Shizuoka (静岡市, "Shizuoka-shi") er borg í Shizuoka-umdæmi í Japan. Íbúar eru rúmlega 700 þúsund.
Federico Fellini

Federico Fellini (20. janúar 1920 – 31. október 1993) var ítalskur kvikmyndaleikstjóri. Hann er einn af áhrifamestu og virtustu leikstjórum 20. aldar. Hann hóf leikstjórnarferil sinn með kvikmyndinni "Luci del varietà" 1950 sem hann leikstýrði ásamt Alberto Lattuada í anda ítalska nýraunsæisins, en fyrsta myndin sem hann leikstýrði einn var "Lo sceicco bianco" 1952. Eftir 1960, eftir gerð kvikmyndarinnar "La dolce vita", hvarf hann frá nýraunsæinu og fór að gera listrænar kvikmyndir þar sem draumar, ímyndanir og minningar blandast saman, oft á ærslafullan hátt, en sem halda í sama gagnrýna tón og nýraunsæið.

Fellini fékk fjórum sinnum Óskarsverðlaun fyrir bestu erlendu kvikmyndina, en það var fyrir kvikmyndirnar "La strada" (1954), "Le notti di Cabiria" (1957), "8½" (1963) og "Amarcord" (1973).
Giacomo Puccini

Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini (22. desember 1858 – 29. nóvember 1924) var ítalskt tónskáld sem er frægur fyrir óperur sínar, eins og "La Bohème", "Tosca" og "Madama Butterfly" sem eru meðal þeirra ópera sem oftast eru settar upp. Margar af aríum hans, eins og t.d. „Nessun dorma“ úr "Turandot", hafa orðið heimsþekktar.
Tokugawa-ættin

Tokugawa-ættin (徳川氏, "Tokugawa-shi") var valdamikil "daimyo"-ætt í Japan frá miðöldum til loka Sengokutímabilsins á 19. öld. Ættin var grein af Minamoto-ættinni, afkomendur keisarans Seiwa (850-880).
Loðvík Filippus

Loðvík Filippus (6. október 1773 – 26. ágúst 1850) var síðasti konungur Frakklands frá 1830 til 1848 í því sem var kallað júlíríkið. Hann var annar og síðasti konungurinn sem ríkti yfir Frakklandi með titlinum „konungur Frakka“ ("roi des Français") fremur en „konungur Frakklands“. Loðvík Filippus var ekki eins íhaldssamur og forverar hans og í honum birtist mjög nýstárleg túlkun á einvaldshlutverki Frakklands.

Loðvík Filippus hafði á ævi sinni borið ýmsa titla: Hann var hertogi af Valois (1773-1785), hertogi af Chartres (1785-1793) og loks hertogi af Orléans (1793-1830) áður en hann varð konungur árið 1830 þegar frænda hans, Karli 10., var steypt af stóli í júlíbyltingunni.

Á átján ára valdatíð Loðvíks Filippusar áttu sér stað miklar samfélags-, efnahags- og stjórnmálaumbreytingar í Frakklandi. Loðvík Filippus reyndi að friðþægja sundurleita þjóð sína með ýmsum ráðum: Á valdatíð hans var komið á þingræði og miðstéttinni var hleypt inn í framleiðslu- og fjárfestingaiðnaðinn, sem jók hagvöxt í Frakklandi og ýtti undir iðnbyltinguna þar í landi. Hann hvatti auk þess til vinsamlegra sambands við Breta og til útþenslu nýlenduveldis Frakka, þ. á m. til Alsír. Þó entist júlíríkið ekki lengur en fram til ársins 1848, en þar er m.a. um að kenna versnandi hag verkamannastéttarinnar og skilningsleysi valdastéttanna gagnvart óskum fransks almennings. Loðvík Filippus hafði reynst mun íhaldssamari en byltingarmennirnir sem komu honum til valda vonuðust eftir, sérstaklega á valdatíma ráðherrans François Guizot frá 1840–48. Loðvík Filippus neyddist til að segja af sér árið 1848 í kjölfar nýrrar byltingar og flutti í útlegð til Bretlands, þar sem hann dó tveimur árum síðar.
Ruud van Nistelrooy

Ruud van Nistelrooy (fæddur 1. júlí 1976 í Oss) er hollenskur fyrrum knattspyrnumaður og spilaði sem sóknarmaður með félögum eins og Manchester United og Real Madrid. Nistelrooy lagði skóna á hilluna í maí 2012.
Peder Hansen Resen

Peder Hansen Resen (17. júní 1625 – 1. júní 1688) var danskur sagnfræðingur sem meðal annars átti stóran þátt í útgáfu íslenskra fornrita, svo sem "Snorra-Eddu" og "Völuspár", í Kaupmannahöfn á 17. öld. Einnig stóð hann að útgáfu gamalla norrænna lögbóka, en er þó einkum frægur fyrir Danmerkurlýsingu sína, "Atlas Danicum".

Æviágrip.

Peder Resen var sonur Hans Hansen Resen, Sjálandsbiskups. Hann útskrifaðist með próf í guðfræði frá Kaupmannahafnarháskóla árið 1645 og fór þá í hefðbundna námsreisu ásamt m.a. Rasmusi Bartholin til Hollands og Frakklands þar sem hann lagði stund á lögfræði og textafræði ("fílólógíu"). Eitt ár dvaldi hann í Padúa á Ítalíu og lærði lög. 1657 varð hann prófessor við háskólann í Kaupmannahöfn. Árið 1664 gerði konungur hann að borgarstjóra Kaupmannahafnar og 1669 að assessor í hæstarétti. Hann þjáðist af liðagigt síðustu ár sín og lést, barnlaus, í Kaupmannahöfn.

Útgáfustarfsemi.

Peder Resen hafði mikinn áhuga á útgáfu fornra norrænna lögbóka og gaf út 1675 "norsku Hirðskrána" og ýmsar gamlar danskar lögbækur í tengslum við lögfræðikennslu sína við háskólann. Hann varð fyrstur til að gefa út á prenti íslensku fornritin "Snorra-Eddu", "Hávamál" og "Völuspá" (1665), auk orðabókarinnar "Lexicon Islandicum" (1683) eftir Guðmund Andrésson.