arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hrafn (mannsnafn)

Hrafn er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Samlífi

Samlífi er í vistfræði víxlverkun tveggja lífvera hver á aðra. Hugtakið hýsill er venjulega notað yfir stærri lífveruna en sambýlingur yfir þá minni. Samlífi má skipta í tvo flokka: innanfrumusamlíf og utanfrumusamlíf.

Dæmi um samlífi neðansjávar er hvernig sæfífillinn leirblóm (Bolcera tuediae) og pólrækja(Lebbeus polaris) virðast lifa í sérstöku samlífi.
Borgarfjarðarhreppur

Borgarfjarðarhreppur var sveitarfélag á Austurlandi, hið nyrsta á Austfjörðum. Það dró nafn sitt af Borgarfirði eystra, og náði auk þess yfir Njarðvík og "Víkur", þ.e., Brúnavík, Breiðuvík og Húsavík, auk Loðmundarfjarðar, sem bættist við 1. janúar 1973 þegar Loðmundarfjarðarhreppur var sameinaður Borgarfjarðarhreppi. Borgarfjarðarhreppur sameinaðist í stærra sveitarfélag árið 2020; Múlaþing.

Vegurinn til Borgarfjarðar liggur um Vatnsskarð til Njarðvíkur, og þaðan um Njarðvíkurskriður til Borgarfjarðar. Í skriðunum hefur öldum saman verið trékross, ferðamönnum til halds og trausts.

Eitt þekktasta kennileiti sveitarfélagins eru Dyrfjöll á vesturmörkum þess. Svæðið vinsælt göngusvæði á sumrin.

Bakkagerði.

Eilítið þorp er í Borgarfirði. Það heitir Bakkagerði, en er í daglegu tali kallað Borgarfjörður eystri. Þar búa um 100 manns.

Skammt innan við þorpið er Álfaborgin, sem samkvæmt þjóðsögum er bústaður huldufólks.

Listmálarinn kunni, Jóhannes Sveinsson Kjarval, ólst upp í Geitavík í Borgarfirði. Síðar málaði hann mikið á þessum slóðum. Í kirkjunni í Bakkagerði er altaristafla eftir hann. Hún sýnir Jesú flytja fjallræðuna. Hann stendur á "Álfaborginni" og má meðal áheyrenda þekkja gamla Borgfirðinga.

Í Bakkagerði er iðnfyrirtækið Álfastein, sem framleiðir skraut og nytjahluti úr íslensku grjóti.
Lína (rúmfræði)

Lína eða bein lína er eitt af grunnhugtökum rúmfræðinnar og á við óendanlega mjótt, óendanlega langt og beint rúmfræðilegt fyrirbrigði. Hin grunnhugtökin eru punktur og slétta. Ekki eru öll strik línur, enn fremur eru ekki allir ferlar línur. Í evklíðskri rúmfræði er aðeins hægt að draga eina línu í gegnum tvo gefna punkta, línan lýsir stystu vegalengdinni á milli punktanna. Þrír eða fleiri punktar sem liggja á sömu línu eru sagðir samlína en kallast annars ósamlína. Tvær línur geta aðeins skorist í einum punkti; tveir stjarfir fletir (plön) skerast í einni línu.

Formleg skilgreining.

Lína í formula_1 er mengi allra punkta sem rita má á forminu formula_2, þar sem að "a" og "b" eru fastir vigrar og "x" er stiki. "a" er þá stefnuvigur línunnar, en sé "a" einvíður vigur, þ.e. rauntala, þá er hún jafnframt hallatala línunnar. "b" er ennfremur hliðrun línunnar frá núllpunkti. Stefnuvigur er ekki ótvírætt ákvarðaður - hann má alltaf margfalda með rauntölu formula_3 án þess að stefna línunnar breytist nokkuð.

Skipta má línu í tvær óendanlega langar hálflínur, en "línustrik" er endanlega langur hluti af línu.
Mjóifjörður (Austfjörðum)

Mjóifjörður er fjörður á Austfjörðum á Austurlandi. Við fjörðinn er þorpið Brekkuþorp sem almennt er kallað Mjóifjörður.

Mjóafjarðarhreppur var sjálfstætt sveitarfélag til 9. júní 2006, en sameinaðist þá Fjarðabyggð, ásamt Austurbyggð og Fáskrúðsfjarðarhreppi, að afloknum sveitarstjórnarkosningum 2006. Fyrir sameiningu var hreppurinn fámennasta sveitarfélag á Íslandi með 42 íbúa 1. desember 2005.

Hvalveiðar á Mjóafirði.

Mjóifjörður var um skeið miðstöð hvalveiða við Ísland. Norskir hvalveiðimenn sem áður höfðu verið á Vestfjörðum en hurfu þaðan þegar hvalur var þar uppurinn og fluttu sig til Mjóafjarðar. Hans Ellefsen flutti sig frá Önundarfirði 1901 og Lauritz Berg kom 1903 en hann hafði áður verið á Framnesi við Dýrafjörð. Ellefsen setti upp hvalveiðistöð á Asknesi sunnan megin fjarðarins og Berg setti upp sína stöð í botni fjarðarins. Hvalveiðarnar stóðu yfir í tólf ár. Í hvalveiðistöð Ellefsen voru mikil umsvif, 20 hús voru byggð auk skipabryggju og skipabrautar. Hvalveiðibátar þar voru flestir níu og alltaf tvö flutningaskip. Árið 1903 komu á land á Asksnesi 486 hvalir og var það aflamesta sumarið en talið er að alls hafi 3200 hvalir verið veiddir í Aksneshvalveiðistöðinni og rúmlega 2000 hvalir í hvalveiðistöð Bergs. Þannig hafa um 5200 hvalir veiðst meðan hvalveiðistöðvarnar voru í Mjóafirði.
Bókstafstrú

Bókstafstrú er það þegar algjör trú er lögð á tilteknar trúarsetningar (kreddur), trúarrit eða hugmyndafræði, og felur oft í sér áherslu á greinarmun milli nærhópa og fjarhópa og afturhvarf til „hreinleika“ átrúnaðar fyrri tíma sem hafi glatast. Hópar sem aðhyllast einhvers konar bókstafstrú hafa oft eina samþykkta túlkun eða túlkendur og hafna hvers kyns skoðanaskiptum. Bókstafstrú er oftast nefnd í tengslum við trúarbrögð, en getur líka átt við um fólk sem aðhyllist tilteknar lífsskoðanir eða stjórnmálastefnur.

Orðið er mjög oft notað sem skammaryrði af andstæðingum tiltekinna hópa eða skoðana. Meðal hópa og hreyfinga sem sagðar hafa verið bókstafstrúar eru ýmsir kristnir söfnuðir sem leggja áherslu á að tilteknar trúarsetningar kristninnar séu „ófrávíkjanlegar“ (til dæmis meyfæðing Jesú), síonistar, klerkastjórnin í Íran, talíbanar, trúleysingjar og frjálshyggjufólk.
Brottnám (aðgreining)

Brottnám getur átt við eftirfarandi:
Tímarúm

Í eðlisfræði er tímarúm líkan sem sameinar tíma og rúm í eina samfellda heild. Í alheiminum eins og við skynjum hann hefur þessi samfellda heild þrjár víddir í rúmi og eina í tíma.

Almenna afstæðiskenningin lýsir þyngdarafli sem sveigju á tímarúmi.
Norwegian Wood (tónlistarhátíð)

Norwegian Wood er norsk tónlistarhátíð sem haldin er í Osló á hverju ári. Margir þekktir tónlistarmenn koma fram og spila rokktónlist fyrir um 30 þúsund áhorfendur. Nokkrir af þeim tónlistarmönnum sem komu fram árið 2005: System of a Down, The Hives, 3 Doors down; Crosby, Stills, Nash &amp; Young, Tori Amos og norska hljómsveitin deLillos.
Antoine de Saint-Exupéry

Antoine Marie Jean-Baptiste Roger de Saint-Exupéry (29. júní 1900 í Lyon í Frakklandi – 31. júlí 1944) var franskur rithöfundur og flugmaður. Meðal þekktustu verka hans er sagan "Litli prinsinn". Hann dó í seinni heimsstyrjöldinni þegar flugvél hans hrapaði.
Upphafsstafaheiti

Upphafsstafaheiti er skammstöfun sem inniheldur eingöngu upphafsstafi. Gott dæmi er NATO - North Atlantic Treaty Organisation". Ýmsir hlutir tæknilegs eðlis heita slíkum nöfnum, svo sem eins og RADAR og LASER. Fyrra orðið kemur úr RAdio Detection And Ranging" og seinna orðið er soðið saman úr "Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation". Allmargir hlutir í daglega lífinu heita slíkum nöfnum, sérstaklega í ensku en síður í íslensku. Hér hentar að nefna tvö dæmi: TV (frb. tíví, =television =sjónvarp) og jeep (hljóðlíking við GP =General Purpose, en það er umdeilt), sem er sú tegund bíla sem á íslensku kallast jeppi. Einnig hefur tíðkast að einstakar þjóðir nefni sig slíkum heitum, þó aðallega á prenti. Dæmi þess eru USA (United States of America), GB (Great Britain), SSSR (Soyuz Sovetskikh Sotsialisticheskikh Respublik ) og svo UN (United Nations = Sameinuðu þjóðirnar).

Upphafsstafaheiti eru venjulega mynduð úr fyrstu einum eða tveim stöfunum í hverju orði sem ekki er smáorð en þó er það stundum gert ef það hentar vel til að mynda meðfærilegri orð út úr skammstöfunum, sjá dæmi um samsetningu upphafsstafaheitisins RADAR hér að ofan. Önnur leið til að mynda heitin er að taka áherslustafi inn í miðjum orðum, sjá samsetningu TV hér að ofan.
Eem

Eem (þekkt sem Sangamon í Norður-Ameríku, Ipswichian í Bretlandi og Riss-Wurm í Ölpunum) er næstsíðasta hlýskeið síðustu ísaldar á pleistósen. Það hófst fyrir 131.000 árum. Loftslag á Eem er talið hafa verið jafnstöðugt og á hólósen, en þó hafa verið hlýrra. Hlýjast var á Eem fyrir 125.000 árum þegar skógar náðu allt norður að Nordkapp (nú freðmýri) í Norður-Noregi. Harðviður eins og hesliviður og eik uxu allt norður að Oulu í Finnlandi. Sjávarstaða á Eem var hærri en nú, sem bendir til þess að jöklar hafi verið talsvert minni en í dag. Skandinavía var eyja vegna vatnafars á stórum svæðum Norður-Evrópu og Vestur-Síberíu.

Á hámarki Eem-hlýskeiðsins var almennt hlýrra en nú er, þótt að kaldara hafi verið á vissum svæðum. Tré uxu allt norður að Baffin í stað Kuujjuaq og skilin á milli slétta og skóga lágu vestar í Norður-Ameríku, eða nálægt Lubbock í Texas í stað Dallas í Texas þar sem þau liggja í dag. Á Eem urðu síðan snögg umskipti yfir í kaldari og þurrari skilyrði en eru nú, og fyrir 114.000 árum lauk Eem-hlýskeiðinu og jökulskeið hófst á ný.
Bóndi

Bóndi er sá sem hefur atvinnu af landbúnaði. °°°°
Heitið tekur til þeirrar greinar sem bóndinn stundar, t.d. er sá bóndi sem býr með kýr kúabóndi, sá sem býr með sauðfé sauðfjárbóndi, eða fjárbóndi, og sá sem stundar hrossarækt og býr með hross hrossabóndi. Einnig eru til kornbændur, garðyrkjubændur, svínabændur, loðdýrabændur og skógarbændur.
1551-1560

1551–1560 var 6. áratugur 16. aldar.
Tilgáta Collatz

Tilgáta Collatz er eitt frægasta óleysta vandamálið í stærðfræði, og segir að ítrunarfallið

endi alltaf á tölunni 1, t.d. 4, 2, 1, sama hvaða gildi á n sem byrjað er með. Þessi tilgáta er ósönnuð.

Tilgátan er nefnd eftir stærðfræðingnum Lothar Collatz, sem kom fram með hugmyndina árið 1937, tveimur árum eftir að hann varð doktor. Hún er líka þekkt sem 3n + 1 vandmálið, 3n + 1 tilgátan, Ulam tilgátan (eftir Stanisław Ulam), vandamál Kakutani (eftir Shizuo Kakutani), tilgáta Thwaites (eftir Sir Bryan Thwaites), reiknirit Hasse (eftir Helmut Hasse) eða Syracuse vandamálið.

Pál Erdős sagði um Collatz tilgátuna: „Stærðfræðin er jafnvel ekki tilbúin fyrir svona vandamál.“ Hann bauð 500 dollara fyrir lausn þess. Jeffrey Lagarias staðhæfði 2010 að Collatz tilgátan „er ákaflega flókið vandamál, algerlega utan seilingar nútíma stærðfræði“.

Árið 2020 hafði tilgátan verið athugað af tölvu fyrir öll upphafsgildi upp að 268 ≈ 2,95 × 1020.

Riho Terras sannaði að næstum allar náttúrlegar tölur gefa endanlegan stoppunartíma, og Terence Tao endurbætti þá niðurstöðu 2019. Varðandi þá vinnu skrifaði að Terrence „kom með merkilegustu niðurstöðu um Collatz tilgátuna í marga áratugi“.
Staðalaðstæður

Staðalaðstæður eða staðalskilyrði eru þær umhverfisaðstæður sem reynt er að hafa ríkjandi þegar efnafræðilegar tilraunir eru framkvæmdar. Þessar stöðluðu aðstæður eru "stofuhiti", þ.e. hiti 20°C (293,15 K) og "staðalþrýstingur", þ.e. loftþrýstingnn 1 loftþyngd = 1013,25 hPa (hektópasköl).

Á ensku eru staðalaðstæður táknaðar með skammstöfuninni STP, sem stendur fyrir "Standard Temperature and Pressure". Skilgreining staðalaðstæðna er þó reyndar mjög á reiki og er stundum miðað við hitastigið 0 °C og stundum 25 °C. Einnig er stundum miðað við það hitastig og þrýsting þar sem jafnvægisklofnunarstuðull vatns er 10-14.
Tríastímabilið

Tríastímabilið er jarðsögulegt tímabil sem nær frá 245 til 202 milljónum ára. Trías er fyrsta tímabil miðlífsaldar. Bæði upphaf og lok trías markast af miklum fjöldaútdauðum. Fjöldaútdauðinn sem batt endi á trías hefur nýlega verið aldursgreindur nákvæmar en fyrr, en eins og með flest jarðsöguleg tímabil eru jarðlögin sem marka upphaf og endi vel skilgreind en raunaldur er ónákvæmur sem svarar nokkrum milljónum ára.

Einkennandi jarðlög tríastímabilsins eru rauður sandsteinn og gufunarset sem gefa til kynna hlýtt og þurrt loftslag. Engin ummerki eru um jökulskeið og land var að öllum líkindum hvergi nálægt pólsvæðunum. Risameginlandið Pangea var að rifna í sundur á trías en hafði þó ekki skilist í sundur. Fyrstu sjávarsetlögin í upphafi rifferlisins, sem skildu að New Jersey og Marokkó eru frá síðtrías. Þar sem strandlengja risameginlandsins var takmörkuð eru sjávarsetlög frá trías fremur sjaldgæf, þrátt fyrir að þau séu áberandi í Vestur-Evrópu þar sem tríasjarðlög voru fyrst rannsökuð. Í Norður-Ameríku eru tríassjávarsetlög t.d. takmörkuð við nokkrar opnur í vestri. Því er jarðlagafræði tríastímabilsins að mestu bundin við lífverur sem lifðu í lónum og saltríku umhverfi, t.d. "Estheria"-krabbadýrin.

Á trías varð mikil aðlögun bæði í sjávarlífi og lífi á landi, en á mörkum perm og trías hafði orðið mesti fjöldaútdauði jarðsögunnar þar sem meirihluti lífvera Jarðarinnar dó út. Fyrstu risaeðlurnar urðu til á þessum tíma. Kórallar af "hexacorallia"-ætt koma fyrst fram á sjónarsviðið og eins fyrstu flugeðlurnar.
Grábrókarhraun

Grábrókarhraun er úfið apalhraun í Norðurárdal í Borgarfirði. Það er um 3400 ára gamalt og er vaxið mosa, lyngi og birkikjarri. Hraunið er mun yngra en sjálfur berggrunnur þessa svæðis er með elsta bergi á íslandi eða um 13 milljón ára og eru slíkar andstæður hvergi meiri á Íslandi en í Norðurádal. Grábrók er stærst þriggja gígja á gossprungu. Þessir gígir eru Stóra-Grábók, Litla-Grábrók og Grábrókarfell sem stundum er nefnt Rauðabrók. Litla-Grábrók er að mestu horfin vegna jarðrasks. Gígirnir eru friðlýstir sem náttúruvætti. Grábrókarhraun er á náttúruminjaskrá. Háskólinn að Bifröst og Hreðavatnsskáli eru í Grábrókarhrauni.
Ásmundarsafn

Ásmundarsafn er helgað verkum Ásmundar Sveinssonar myndhöggvara (1893-1982).

Í safninu er árlega sett upp sýning á verkum myndhöggvarans sem ætlað er að draga fram sérstakt sjónarhorn á listsköpun hans.

Ásmundarsafn er til húsa í byggingu við Sigtún í Reykjavík sem listamaðurinn hannaði að mestu sjálfur og byggði á árunum 1942-1950.

Formhugmyndir hússins eru sóttar til landa Miðjarðarhafsins, í kúluhús Araba og píramída Egyptalands.

Ásmundur ánafnaði Reykjavíkurborg húsið og verk sín eftir sinn dag og var þar stofnað safn helgað minningu hans árið 1983.
Reykjaréttir

Reykjaréttir (eða Skeiðaréttir) eru fjárréttir Flóa- og Skeiðamanna í Skeiða- og Gnúpverjahreppi á Íslandi. Réttirnar eru frá árinu 1881 og eru hlaðnar. Réttardagur er laugardagur, daginn eftir Skaftholtsréttir.
Grænukorn

Grænukorn eru frumulíffæri notuð til ljóstillífunar sem framleiðir Glúkósa. Grænukorn finnast í plöntufrumum og heilkjarnaþörungum. Himna er utan um grænukorn og kallst hún grænukornahimna.
Kítti

Kítti er límkennt plastefni sem hefur svipaða áferð og leir eða deig notað í byggingarvinnu til að þétta rifur, t.d. til að vatnsþétta sturtubotna. Kítti er oftast dreift með kíttispaða eða kíttisprautu.
Neskirkja

Neskirkja er kirkja Nessóknar í Reykjavík og stendur við Hagatorg.

Ágúst Pálsson húsameistari hannaði bygginguna. Kirkjan var vígð á pálmasunnudag 1957.
Lestarslys

Lestarslys eru slys sem að gerast í umferð lesta. Þau geta falið í sér t.d. árekstur tveggja eða fleiri lesta, að lest fari útaf sporinu eða að lest lendi í árekstri við hlut á teinunum, t.d. bifreið.

Mannskæðustu lestarslys sögunnar eru:
Stærðfræðileg rökfræði

Stærðfræðileg rökfræði er grein innan stærðfræðinnar annars vegar, og undirgrein af rökfræði hins vegar, sem snýr að tvennu:

Saga.

Stærðfræðileg rökfræði á rætur sínar að rekja til nokkurra og sem töldu þörf á aðferð til þess að lýsa rökyrðingum á stærðfræðilegan máta og þörf á heilsteyptu kerfi til þess að sýna fram á sannleiksgildi stærðfræðilegra fullyrðinga. Fremstan í flokki má nefna Gottlob Frege sem er gjarnan nefndur faðir nútímarökfræði.

Bertrand Russell og Alfred North Whitehead skrifuðu bókina "Principia Mathematica" í þremur bindum á árunum 1910—1913. Í því riti leituðust þeir eftir því að skilgreina þekkta stærðfræði út frá forsendum stærðfræðilegrar rökfræði.

Rökyrðingar.

Rökyrðingar eru kjarninn í rökfræði. Hægt er að rita rökyrðingar með ýmsum hætti, svo sem:

Dæmi um setningar sem eru ekki yrðingar eru:

Í stærðfræðilegri rökfræði eru setningar gjarnan kenndar við breytistærð, til dæmis bókstafi.

Röktákn.

Táknræn rökfræði byggist á táknum í stað orða þar sem hægt er. Þetta er gert til þess að draga úr allri tvíræðni.

Gerum ráð fyrir að "P" og "Q" séu rökyrðingar. Gerum ráð fyrir að "R(x)" sé umsagnarökfræðileg rökyrðing. Gerum þá ráð fyrir því að "x" sé breyta.

Einnig eru svigar notaðir til aðgreiningar þegar að einhver tvíræðni er til staðar.
Sverrir Magnús Noregsprins

Sverrir Magnús Noregsprins (fæddur 3. desember 2005) er yngsta barn Mette-Marit krónprinsessu Noregs og Hákonar krónprins. Í norsku konungsfjölskyldunni er Sverrir Magnús þriðji í erfðaröð norsku krúnunnar á eftir föðurnum, Hákoni, og systur sinni, Ingiríði Alexöndru.
Gaboróne

Gaboróne er höfuðborg Botsvana. Borgin er í suðurhluta landsins, nálægt landamærunum að Suður-Afríku. Talið er að íbúar borgarinnar séu um 230.000 talsins (2011) en yfir 400.000 á stórborgarsvæðinu.
Helena (mannsnafn)

Helena er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Saudade

Saudade er portúgalskt orð sem er ætlað að lýsa þeirri tilfinningu sem felst í því að vera ástfanginn af einhverjum eða einhverju sem maður er fjarri. Gjarnan tengt tónlistarstefnunni Fado og væri sennilega best þýtt með íslenska orðinu "hryggð".
Texas

Texas er fylki í suðurhluta Bandaríkjanna. Texas er 695.621 ferkílómetrar að stærð og er næststærsta fylki Bandaríkjanna á eftir Alaska. Texas liggur að Oklahoma í norðri, Arkansas í norðaustri, Louisiana í austri, Mexíkó í suðri og New Mexico í vestri. Um 29,4 milljónir manns bjuggu í Texas árið (2020).

Höfuðborg Texas heitir Austin en stærsta borg fylkisins er Houston. Meðal annarra þekktra borga í Texas eru Dallas og San Antonio.

Spænskir landnemar sem kynntu kristni, kallaðir trúboðar, voru sumir af fyrstu Evrópubúum til að búa í því sem nú er Texas. Árið 1821 náði Mexíkó yfirráðum yfir landinu og kallaði að lokum svæðið Coahuila y Tejas. En árið 1835 gerðu landnemar sem bjuggu í þessu héraði - oft bara kallaðir Texas, uppreisn og hófu Texasbyltinguna. Uppreisnarmenn urðu fyrir hræðilegum ósigri fyrir mexíkóska herinn í orrustunni 1836 við Alamo, virkið í San Antonio. En tapið hvatti landnema aðeins til að berjast áfram. Með hrópinu „Mundu eftir Alamo!“ Eftir að hafa hörfað að landamærum ríkisins við Louisiana snéri uppreisnarherinn við og sigraði mexíkóska herinn í orrustunni við San Jacinto. Antonio López de Santa Anna forseti Mexíkó var tekinn höndum eftir bardagann og Mexíkó gafst upp.

Texas varð sjálfstætt ríki sem kallaðist Lýðveldið Texas árið 1836. En það var erfitt fyrir lítið land að verjast fjandsamlegum ættbálkum og mexíkóskum hermönnum og Texas gekk til liðs við Bandaríkin árið 1845. Árið 1861 yfirgaf Texas sambandið og gekk aftur inn eftir að borgarastyrjöldinni lauk. árið 1870.
Charlotte

Charlotte getur átt við eftirfarandi:
Kansas

Kansas er eitt af fylkjum Bandaríkjanna. Kansas liggur að Nebraska í norðri, Missouri í austri, Oklahoma í suðri og Colorado í vestri. Flatarmál Kansas er 213.096 ferkílómetrar. Nafnið dregur fylkið frá Kansas ánni sem aftur fær nafn sitt frá indíjána ættbálki sem nefndu sig Kansa.

Höfuðborg fylkisins heitir Topeka. Stærsta borg fylkisins heitir Wichita. Íbúar fylkisins eru um 2,9 milljónir (2020).
Tíber

Tíber eða Tífur er á sem rennur um Ítalíu í gegnum borgina Róm framhjá Vatíkaninu.

Tíber er sögð hafa flutt stofnendur Rómar, Rómúlus og Remus, að bökkum árinnar þar sem þeir stofnuðu síðar borgina. Hún er þriðja lengsta á Ítalíu, 406 km eftir Pó og Adige, og rennur í suðvestur.
1265

Árið 1265 (MCCLXV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Messínasund

Messínasund er mjótt sund milli austurodda Sikileyjar og suðvesturodda Appennínaskagans. Sundið er aðeins 3,2 km breitt þar sem það er grennst. Náttúruleg hringiða myndast í sundinu sem hefur verið tengd við Skyllu og Karybdísi sem sagt er frá í "Ódysseifskviðu".

Yfir sundið gengur ferja frá Messínu til Villa San Giovanni í Kalabríu og spaðabátur sem gengur frá Messínu til Reggio Calabria.
Nicholas Bourbaki

Nicholas Bourbaki er dulnefni hóps stærðfræðinga, sem flestir eru franskir. Undir þessu nafni hafa verið skrifaðar margar bækur um stærðfræðileg efni, sem eiga að verða eins konar alfræðibók stærðfræðinnar undir nafninu Éléments de mathématique. Lengi vel var talið að Nicholas Bourbaki væri einhver einn stærðfræðingur, en nú er löngu ljóst að þetta er hópur manna, enda hafa skrif undir þessu nafni verið að birtast síðan 1939. Menn greinir á um það hvort áhrif þessara skrifa séu til góðs eða ills, en þau eru vissulega nokkuð mikil og eftir þeim hefur verið tekið. Bourbaki hefur verið merkisberi þeirrar stefnu sem á ensku hefur verið kölluð Structuralist School í nútíma stærðfræði.
Ravenna

Ravenna er borg í Emilía-Rómanja-héraði á Ítalíu. Borgin er stærsta borgin í Rómanja-hluta héraðsins með 158.784 íbúa (31. desember 2013). Borgin er inni í landi, en tengist Adríahafi með skipaskurðinum Candiano o Corsini. Ravenna hefur tvisvar verið höfuðborg; fyrst Vestrómverska ríkisins, síðan konungdæmis Austgota. Núna er borgin höfuðstaður samnefndrar sýslu.
Hin íslenska fálkaorða

Hin íslenska fálkaorða er íslensk heiðursviðurkenning veitt einstaklingum, bæði íslenskum og erlendum. Nýjum orðuhöfum er oftast veitt viðurkenningin 1. janúar eða 17. júní.

Orðan var stofnuð af Kristjáni X. þann 3. júlí 1921 til að sæma þá sem hafa eflt hag og heiður Íslands.

Forseti Íslands afhendir orðuna en orðuhafar eru valdir af orðunefnd.

Samningur milli nokkurra ríkja vegna heimsókna þjóðhöfðingja og orðuveitinga tengdum þeim er einnig ábyrgur fyrir stórum hluta orðuveitinga.

Við andlát orðuhafa ber afkomendum að skila orðunni þó að það muni sjaldan gert. Ein orða nýtur þó undantekningar frá þessu, stórkross sem að átti að veita Jóhannesi Kjarval 1965 en hann afþakkaði. Sættir náðust þó með því að orðan var varðveitt í Listasafni Íslands en Jóhannes vildi aldrei fá hana í hendur.

Stig fálkaorðunnar.

Í hækkandi virðingarröð:
Maryland

Maryland er fylki á mið-austurströnd Bandaríkjanna. Fylkishöfuðborgin er Annapolis en Baltimore er stærsta borgin. Maryland er fyrir neðan Mason-Dixon línuna og er talið suðurríki af Bandarísku ríkisstjórninni. Í fylkinu búa rúmlega 6,2 milljónir manna (2020).

Landafræði.

Maryland er 32.133 ferkílómetrar og er þess vegna svipað stórt og Belgía. Það er áttunda minnsta ríki Bandaríkjanna. Vestur-Virginía, er tæplega tvisvar sinnum stærra. Í Maryland er fjölbreytt landslag og fylkið hefur þess vegna stundum lýst sem „smækkaðri mynd af Ameríku“. Það eru bæði sólstrandir á austurströndinni, mýri við flóann, skógar með eikum á Piedmont svæðinu og furusvæði við fjöllin í vestrinu. Chesapeake Bay er stærsta vatnasvæði í Maryland. Maryland er staðsett suður við Pennsylvaníu, austur við Vestur-Virginíu, vestur við Delaware og Atlantshafið og norður við Virginíu. Washington, DC er á svæði sem var eitt sinn hluti af Maryland annars vegar og Virginíu hins vegar.

Flestir íbúar Maryland búa í borgum og úthverfunum við Washington, DC en einnig í og kringum stærstu borg Maryland, Baltimore. Önnur fjölmenn svæði í Maryland eru úthverfin Columbia í Howard County; Silver Spring, Rockville, og Gaithersburg í Montgomery County; Laurel, College Park, Greenbelt, Hyattsville, Landover, Clinton, Bowie, og Upper Marlboro í Prince George's County; Frederick í Frederick County; Hagerstown í Washington County; Waldorf í Charles County; Pikesville, Essex, og Towson í Baltimore County; og Glen Burnie og Hanover í Anne Arundel.

Austur, suður, og vesturhlutar fylkisins eru ekki jafn fjölmenn, en þar eru borgirnar Salisbury og Ocean City á Austurströnd, Lexington Park og Waldorf í Suður Maryland og Cumberland í Vestur Maryland.
Eðli

Eðli er í heimspeki safn nauðsynlegra eiginleika sem eru saman nægjanlegt skilyrði til þess að eitthvað sé það sem það er. Til dæmis er eðli þríhyrninga það að hafa þrjú horn þannig að ef flötur hefur þrjú horn er hann þríhyrningur; með öðrum orðum er það nægjanlegt skilyrði þess að flötur sé þríhyringur að hann hafi þrjú horn. Ef flötur hefur hins vegar ekki þrjú horn getur hann ekki verið þríhyrningur; með öðrum orðum er það að hafa þrjú horn nauðsynlegt skilyrði þess að flötur sé þríhyrningur.

Í örlítið víðari merkingu er stundum talað um þá eiginleika sem flestir hlutir af ákveðnu tagi hafa eða hafa alla jafnan frá náttúrunnar hendi sem eðli þeirra. Til dæmis mætti segja að það sé eðli hunda að hafa fjóra fætur. Samt sem áður er það að hafa fjóra fætur ekki nauðsynlegt skilyrði þess að vera hundur enda geta hundar misst fót án þess að hætta að vera hundar.

Eðlishugtakið er mikilvægt í heimspeki Aristótelesar og í skólaspeki miðalda. Á 20. öld sætti eðlishugtakið mikilli gagnrýni úr ýmsum áttum í heimspeki, m.a. frá jafn ólíkum heimspekingum og Jean-Paul Sartre og Bertrand Russell.