arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Eddie Cibrian

Edward Bryant „Eddie“ Cibrian (fæddur 16. júní 1973) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í "Invasion", "Third Watch" og .

Einkalíf.

Cibrian er einkabarn og er af kúbönskum-amerískum uppruna.

Byrjaði leikferil sinn 12 ára gamall, þegar hann lék í Coca-Cola auglýsingu. Eftir vinsældir auglýsingarinnar, kom Cibrian fram í nokkrum auglýsingum. Þegar hann byrjaði í menntaskóla þá ákvað hann að setja leiklistarferil sinn á hilluna til þess að elta uppi hina ástríðu sína – íþróttir, og meðan hann var við nám við UCLA fótboltaprógrammið, meiðsli á fyrsta ári hans setti hann til hliðar og því ákvað hann að snúa sér að leiklistarferli sínum aftur.

Í maí 2001 giftist Cibrian, Brandi Glanville en með henni á hann tvö börn. Skildu þau í júlí-ágúst 2009, eftir að uppkomst að Cibrian hafði átt ástarsamband við hina giftu samleikonu sína úr Northern Lights myndinni, LeAnn Rimes.

Í apríl 2011 þá giftist Cibrian, LeAnn Rimes í Kaliforníu.

Ferill.

Cibrian kom fljótlega fram í nokkrum auglýsingum og stuttu á eftir, kom hann fram í, Kids Killing Kids. Þetta leiddi til þess að hann fékk hlutverk í The Young and the Restless og eftir það í þáttum á borð við: The Bold and the Beautiful, Baywatch Nights, Beverly Hills, 90210, Sabrina the Teenage Witch, Saved by the Bell: The College Years og Sunset Beach.

Cibrian lék einnig í sjónvarpsmyndum á borð við: Logan's War: Bound by Honor, Jackie's Back og í sjónvarps míníseríunni In the Beginning. Helstu kvikmyndirnar sem hann hefur leikið í eru: Living Out Loud, Say It Isn't So, But I'm a Cheerleader, The Cave og Not Easily Broken.

Árið 2006, þá varð Cibrian hluti af sjónvarpsseríunni "Vanished" um miðja seríuna. Seríunni var hætt við eftir aðeins níu þætti. Næsta ár eftir, var hann ráðinn til þess að leika Jason Austin í ósýndum þætti af "Football Wives", bandaríska útgáfan af breska þættinum .

Cibrian hefur átt gestahlutverk í "Samantha Who?", "Dirty Sexy Money" og "Ugly Betty". Lék Jesse Cardoza í "" frá 2009-2010.

Verðlaun og tilnefningar.

ALMA verðlaunin

Soap Opera Digest verðlaunin
Kalíumpermangant

Kalíumpermananganat er salt úr kalín, mangan og súrefni með formúlunni KMnO4. Það hefur verið notað til að sótthreinsa vatn.
Aldeyjarfoss

Aldeyjarfoss er foss í Skjálfandafljóti í Bárðardal. Fossinn er umkringdur stuðlabergi sem er hluti af hraunþekjunni Frambruna eða Suðurárhrauni. Hvíti litur jökulfljótsins þykir mynda skemmtilega andstæðu við dökkt bergið. Fallið er um 20 metrar.

Í og við björg fossins verpa fálkar, smyrlar, heiðagæsir, grágæsir og gulendur.
Stjörnugægjar

Stjörnugægjar eru fiskar sem lifa við sjávarbotninn og eru með augun mjög ofarlega á höfðinu og því nefndir svo. Stjörnugægjar eru eitraðir, en eitrið er í broddum sem eru á bakvið tálknlokin og fyrir ofan eyruggana. Þeir geta líka gefið frá sér lamandi rafmagnsstraum. Orðið stjörnugægir beygist eins og gluggagægir.

Stjörnugægjar lifa venjulega grunnt á sandbotni sjávar og hafa stóra og sterka eyrugga, en með þeim og kviðuggunum grafa þeir sig niður í botnsandinn í allt að 50 sm djúpar holur. Það er því erfitt að koma auga á þá. Ef stjörnugægir verður var við kvikindi í námunda við sig þá sendir hann frá sér rafstraumshögg. Stjörnugægjar lifa á smáum fiskum, sem þeir lama þannig með raflostinu og við það fatast bráðinni sundið. Hendist hann þá eins og skot upp úr sandholunni og gleypir bráðina.

Rafgeymar stjörnugægja eru ofan á hausnum, rétt aftan við augun; eru þar 2 holur niður í höfuðbeinið, og eru holur þessar fullar af gráleitu hlaupi. Þarna er aðal-rafstöðin, og hefur hún ekki minna en 4000 straumvaka. Lirfur fisksins eru órafmagnaðar. Myndun rafgeymanna hefst ekki fyrr en seiðin eru orðin um 1 sm. á lengd.
Christian Clemenson

Christian Clemenson (fæddur 17. mars 1959) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Boston Legal og .

Einkalíf.

Clemenson eyddi barnæsku sinni í Humboldt í Iowa. Á unglingsárum sínum þá bar hann út Des Moines Register, sem hefur langa hefð fyrir því að verðlauna skólastyrk til bestu skólana á austurströndinni og velja nokkra stráka sem „blaðadrengi“. Clemenson, vann Register skólastyrk til þess að stunda nám við Phillips Academy í Andover, Massachusetts. Árið 1973, á meðan Chris var við nám við Phillips Academy, þá lést faðir hans aðeins 58 ára gamall.

Eftir að hafa útskrifast frá Phillips, þá fór hann til Harvard College. Strax frá fyrsta ári þá fékk hann góðar viðtökur á þeim hlutverkum sem hann sýndi í leikhúsi skólans, stundum fékk hann meiri viðurkenningu en sýningin sjálf. Þegar Clemenson lék í Harvard Lampoon-grínsýningu, þá sagði gagnrýnandi sýningarinnar að Clemenson væri „hugely talented actor who can trigger hysteria with any of a dozen subtle expressions or inflections“. Aðrir gangrýnendur lýstu hlutverki hans í Shakespeare-leikriti sem „a tour de force of sheer talent and intelligence“ (in "The Winter's Tale") og sem "a very fine and subtle performance" í "Measure for Measure" leikritinu.

Mörg sumur á eftir þá hefur Clemenson snúið aftur til Humboldt til þess að leika eða leikstýra leikritum í Humboldt's Castle Theatre.

Eftir að hafa útskrifast frá Harvard College og Leiklistarskóla Yale flutti hann til Los Angeles.

Ferill.

Mörg af fyrstu hlutverkum Clemenson í sjónvarpi og kvikmyndum sýndu vel persónuleika hans, sem björtum, mjúkmál atvinnumanni.

Lék hann lögfræðinema í "The Paper Chase" sjónvarpsmþættinum, ensku kennara Alex Keatons í "Family Ties", réttarþjón í kvikmynd Ivan Reitman "Legal Eagles", flugskurðlækni í "Apollo 13", lögreglumann í "The Big Lebowski" og Dr. Dale Lawrence í "And the Band Played On". Þó að hann hefur verið kunnulegt andlit í meira en áratug, þá er það ekki fyrr en nýlega sem nafn hans er eins þekkt.

Nýlega, þá varð Clemenson þekktur fyrir hlutverk sitt sem Jerry Espenson í "Boston Legal". Fyrir hlutverk sitt þá fékk hann Emmy verðlaun sem bestu gestaleikari í drama þætti árið 2006 og var tilnefndir fyrir sömu verðlaun árið 2007. Lék hann í þættinum þangað til hann hætti árið 2008.

Clemenson lék Dr. Tom Loman, hinn nýja réttarlækni í frá 2009-2012.

Verðlaun og tilnefningar.

Emmy verðlaunin

Screen Actors Guild verðlaunin
Ólafur hungur

Ólafur hungur (um 1050 – 18. ágúst 1095) var konungur Danmerkur á 11. öld, þriðji sonur Sveins Ástríðarsonar sem settist á konungsstól. Hann tók við þegar Knútur bróðir hans var drepinn 10. júlí 1086 og var konungur til dauðadags. Sumir hafa þó haldið því fram að Ólafur hafi staðið á bak við morðið á bróður sínum.

Þegar Knútur var drepinn var Ólafur fangi eða gísl í Flæmingjalandi hjá Róbert greifa en hann var þó valinn konungur og síðan fékkst skipt á honum og Níels, yngri bróður hans, svo að hann gat snúið heim og tekið við kórónunni. Á þessum árum hófst harðindatímabil í Norður-Evrópu og uppskeran brast ár eftir ár svo að hungursneyð ríkti. Þess vegna fékk Ólafur viðurnefnið hungur. Hallærið var líka tengt við morðið á Knúti og talið lýsa vanþóknun Guðs á verknaðinum. Ólafur dó 1095 og er hann eini danski konungurinn sem ekki er vitað hvar var grafinn.

Kona Ólafs var Ingigerður dóttir Haraldar harðráða Noregskonungs. Hún giftist aftur eftir lát hans Filippusi konungi af Vestur-Gautlandi. Þau Ólafur áttu tvo syni en hvorugur varð langlífur og það var bróðir Ólafs, Eiríkur góði, sem tók við kórónunni.
Slavonic Channel International

SCI (Úkraínska: "Міжнародний Слов'янський Канал", Rússneska: "Международный Славянский Канал", Enska: "Slavonic Channel International") er einkarekin, úkraínsk sjónvarpsstöð, sem hóf útsendingar 12. september 2008. Stöðin er í eigu Ivanenko V. V.
Hamas

Hamas, skammstöfun fyrir Harakat al-Muqawamah al-Islamiyyah (Arabíska: Íslamska andspyrnuhreyfingin), eru herská palestínsk múslimasamtök sem starfa aðallega á Heimastjórnarsvæðum Palestínumanna. Nýlega hafa samtökin einnig orðið stjórnmálaflokkur og eru í meirihluta á þingi palestínumanna. Þau voru stofnuð af Ahmed Jassin síðla árs 1987, þá sem klofningshreyfing úr Bræðralagi Múslima, og helga sig stofnun íslamsks ríkis í Palestínu. Ísraelsríki, Bandaríkin, Evrópusambandið og fleiri lönd hafa skilgreint samtökin sem hryðjuverkasamtök. Þrátt fyrir þetta reka samtökin líka ýmsa samfélagsþjónustu svo sem heilsugæslu og skóla.
Talk

Talk eða talkúm er afar lin (harka 1) hvít eða grænleit steintegund. Efnaformúla þess er H2Mg3(SiO3)4 eða Mg3Si4O10(OH)2. (vatnað magnesíumsílíkat). Á duftformi er talk nefnt talkúm.

Berg úr talki kallast steatít, sápusteinn, kléberg eða tálgusteinn bæði vegna áferðar og þess hve auðvelt var að tálga það til.

Talkúm er notað í snyrtivörur (púður) og krít og við ýmis konar framleiðslu eins og flísagerð, keramík, málning og pappír. Talk er hita- og sýruþolin steintegund.
Kristófer 2.

Kristófer 2. (29. september 1276 – 2. ágúst 1332) var konungur Danmerkur 1320-1326 og aftur 1329-1332. Hann var sonur Eiríks klippings og Agnesar af Brandenborg og tók við ríkjum eftir lát eldri bróður síns, Eiríks menved.

Kristófer var hertogi af Lálandi og Falstri 1289-1301, hertogi af Eistlandi 1303-1307 og hertogi af Hallandi og Sámsey 1307-1315. Þá varð hann að flýja land vegna þátttöku í samsæri um að koma Eiríki bróður hans frá völdum. Árið 1318 tók hann þátt í öðru samsæri með landflótta aðalsmönnum og erkibiskupinum Esger Juul og reyndu þeir að ráðast inn í Skán en höfðu ekki erindi sem erfiði. En í nóvember 1319 dó Eiríkur og þá stóð Kristófer næstur til ríkiserfða þar sem ekkert af fjórtán börnum Eiríks hafði komist á legg. Sagt er að Eiríkur hafi í banalegunni varað við því að bróðir hans yrði valinn konungur en danskir aðalsmenn munu hafa talið að þeir hefðu betri tök á Kristófer, sem þótti veiklundaður, en Eiríki 2. hertoga af Slésvík, sem einnig kom til greina. Kristófer undirritaði heitbréf, þar sem hann lofaði meðal annars að létta á skattaáþján, 25. janúar 1320 og var hylltur á landsþingunum en ekki krýndur fyrr en 1324. Eiríkur sonur hans var þá krýndur sem meðkonungur.

Konungur hélt heit sín illa, hækkaði meðal annars skatta og þótti hinn mesti harðstjóri. Margir aðalsmannanna gengu þá í bandalag við greifana af Holtsetalandi og gerðu uppreisn. Árið 1326 var Geirharður 3. greifi búinn að ná yfirráðum bæði á Jótlandi og Fjóni og náði svo Eiríki ríkisarfa og hélt honum föngnum. Kristófer flúði til Þýskalands. Þar sló hann lán og leigði sér her til að vinna Danmörku að nýju en þegar hann sneri aftur gengu engir Danir í lið með honum og hann varð að leggja á flótta aftur.

Valdimar hertogi af Slésvík, sonur Eiríks hertoga, var þá valinn konungur en hann var aðeins 11 ára og móðurbróðir hans, Geirharður greifi, varð ríkisstjóri. Árið 1329 skiptu greifarnir af Holtsetalandi og fleiri aðalsmenn, sem áttu veð í ríkiskassanum, landinu upp á milli sín. Kristófer sneri aftur og reyndi að kaupa sér völd að nýju, veðsetti Jóhanni milda greifa af Holtsetalandi, sem var hálfbróðir hans sammæðra, Sjáland og Skán og var tekinn til konungs þar að nafninu til. Geirharði veðsetti hann Jótland og Fjón og mátti aðeins innleysa veðið með eingreiðslu, 100.000 mörkum silfurs, og annað eins skuldaði hann Jóhanni. Jóhann var bróður sínum þó heldur hliðhollur og kom til átaka milli aðalsmannanna. Jóhann fór halloka, Kristófer var settur af öðru sinni og þurfti meðal annars að flýja upp um stromp á húsi þar sem átti að svæla hann inni. Hann dó 2. ágúst 1332 á Lálandi og var lagður til hvílu í Sórey.

Kristófer 2. var giftur Evfemíu, dóttur Bogislavs 4. hertoga af Pommern. Þau áttu eina dóttur sem upp komst, Margréti konu Lúðvíks hertoga af Bæjaralandi, og þrjá syni, Eirík, sem lést 1331 eftir fall af hestbaki á flótta undan óvinum, Ottó, sem reyndi að komast til valda eftir lát föður síns en varð ekkert ágengt, og Valdimar, sem ólst að mestu upp við keisarahirðina í Bæjaralandi.

Eftir lát Kristófers var Danmörk án konungs til 1340.
Öryggisklemma

Öryggisklemma er hugtak innan alþjóðasamskipta sem fellur undir stjórnmálafræði og leitast við að skýra hegðun ríkja við óvissuástand. Inntak öryggisklemmunnar er sú staðreynd að á milli landa ríkir stjórnleysi, þ.e. að ekkert yfirþjóðlegt yfirvald er til staðar til þess að tryggja frið. Hugtakið er nátengt kenningunni um valdajafnvægi í alþjóðasamskiptum.

Öryggisklemman felst í því að jafnvel þegar tiltekið ríki vill auka öryggi sitt með því að bæta varnir sínar. Þá getur það haft þau áhrif á nágrannaríki að þau óttast um eigið öryggi, og þannig leitt af stað vopnakapphlaupi og skapað spennu ríkjanna á milli.

Öryggisklemma er því staða sem kemur upp vegna óttans sem vaknar sökum þeirrar óvissu sem ríkir milli landa um ásetning annarra í garð hinna og viðheldur óttanum, svo lengi sem þetta ástand ríkir.

Dæmi.

Til að lýsa hugtakinu nánar skulum við líta á tvö ríki; ríki A og ríki B. Ríki A ákveður að auka varnarmátt sinn af þeim sökum að það óttast um öryggi sitt gagnvart ríki B. Í slíkum aðstæðum eykur ríki A öryggi sitt með varnarmætti í því skyni að halda ríki B frá með fælingarmætti. Ríki B gæti þó litið svo á að þar sem ríki A sé búið að koma sér upp meiri varnargetu, þá sé það þar með orðin ákveðin ógn við ríki B, sem þar af leiðandi bætir við varnarmátt sinn. Þegar ríki B bætir við varnararmátt sinn, lítur ríki A svo á að það þurfi að bæta enn frekar við varnararmátt sinn og svo koll af kolli þar til komin er upp sú staða að ríkin tvö eiga í vopnakapplaupi, þ.e. öryggisklemma hefur myndast og lokaniðurstaðan verður að öryggi allra er ógnað.
Peterborough

Peterborough (borið fram eða ) er borg og þéttbýli í Austur-Englandi. Árið 2017 voru íbúar um það bil 199.000 manns. Borgin er í sögulegu sýslunni Cambridgeshire. Miðpunktur borgarinnar, ráðhúsið, liggur 121 km fyrir norðan Charing Cross í London. Áin Nene rennur gegnum borgina og þaðan til sjávar í Norðursjóinn um 48 km til norðausturs. Járnbraut tengir Peterborough öðrum stöðum í Austur-Englandi.

Landsvæði.

Peterborough liggur á sléttu landssvæði og nokkrir punktar í borginni eru fyrir neðan sjávarmálið. Svæðið sem heitir „the Fens“ á ensku liggur austurlega. Peterborough liggur að Northamptonshire og Rutland í vestri, Lincolnshire í norðri og Cambridgeshire í suðri og austri.

Söguágrip.

Mannabyggð á svæðinu hófst fyrir löngu, áður en bronsöldin hófst. Það eru sönnunargögn til þess sem má sjást á Flag Fen fornleifasvæðinu sem liggur eystra. Á þessu svæði má líka finna rómverskar rústir og fornminjar. Við komu Engilsaxa var klaustur stofnað, sem hét á þessum tíma Medeshamstede. Það heitir Dómkirkjan í Peterborough nú á dögum. Á 19. öld stækkaði íbúatala mikið við byggingu járnbrauta og Peterborough varð iðnaðarmiðstöð. Á þessum tíma var borgin sérstaklega þekkt fyrir framleiðslu múrsteina.

Upp úr seinni heimsstyrjöldinni var stækkun borgarinnar takmarkuð þar til hún varð New Town í sjöunda áratugnum. Íbúum fjölgar aftur og miðborgin er núna í endurreisn. Eins og í öðrum borgum á Bretlandi hefur iðnaðarstörfum fækkað vegna nýrra fjármála- og útdreifingarstarfa.

Íþróttir.

Knattspyrnulið borgarinnar er Peterborough United, stofnað 1934.
Jón hrak

Jón hrak var íslensk þjóðsagnapersóna sem var sagður hafa verið óbótamaður í lifandi lífi, en eftir dauða hans var hann lagður þversum í gröf við Skriðuklaustur (suður-norður). Var hann jarðaður þannig til þess að hann lægi kyrr og gerði engum mein. Hans er samt hvergi getið í kirkjubókum. Fræg vísa segir frá Jóni hrak, sem er þannig:

Stephan G. Stephansson orti um Jón hrak, heilt kvæði. Þar segir til dæmis:
August Strindberg

Johan August Strindberg (22. janúar 1849 – 14. maí 1912) var sænskur rithöfundur og leikritahöfundur. Þekktastur er hann utan Svíþjóðar fyrir leikrit sín, s.s. "Fröken Júlíu", "Föðurinn", "Draugasónötuna" og "Til Damaskus. " Í heimalandi sínu er Strindberg sagður vera „faðir nútímabókmennta“. Hann er einnig þekktur fyrir málverk sín, sem hafa selst í seinni tíð fyrir háar upphæðir.
Wisconsin-háskóli í Madison

Wisconsin-háskóli í Madison er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Madison í Wisconsin í Bandaríkjunum. Hann var stofnaður árið 1848 og er flaggskip Wisconsin-háskólanna.
Ásaskóli

Ásaskóli í Gnúpverjahreppi er elsti heimavistar-barnaskóli landsins, byggður 1923. Hann er í landi Ása, á eyrum Kálfár. Í Ásaskóla er nú búið og hafa miklar endurbætur verið gerðar á húsnæðinu, sem var í niðurníðslu. Gnúpverjaskóli tók við af honum sem grunnskóli sveitarinnar árið 1986.

Húsnæðið.

Á lofti skólans var heimavistin og vistarverur barnanna. Þau dvöldust að jafnaði í skólanum í tvær vikur í senn. Á neðri hæð eru eldhús, skólastofur og salur. Úti var stór flöt og áhorfendapallar í brekkunni fyrir ofan.
Hryðjuverkin 29. mars 2010 í Moskvu

Hryðjuverkin 29. mars 2010 voru hryðjuverkaárásir í neðanjarðarlestakerfi Moskvu, framkvæmdar af tveimur hryðjuverkakonum þann 29. mars 2010. Tvær sprengjur sprungu í lestarvögnum, sú fyrri kl. 7.56 á Lubyanka lestarstöðinni og sú síðari kl. 8.38 á Park Kultury lestarstöðinni. Einnig var reynt að sprengja þriðju sprengjuna um 40 mínútum síðar en tilraunin tókst ekki.

Talið er að 37 manns séu látnir vegna spregjanna. Enginn þeirra var Íslendingur.
Skúli Guðmundsson

Skúli Guðmundsson (25. mars 1924 Reykjavík – 22. janúar 2002 Reykjavík) var íslenskur frjálsíþróttamaður sem keppti fyrir Knattspyrnufélag Reykjavíkur og Københavns Idræts Forening í

Danmörku. Hann setti íslandsmet í Kaupmannahöfn í Hástökki 30. júlí 1950 sem stóð í tíu ár (1,97 metra). Hann keppti fyrir Íslands hönd á Evrópumeistaramótsmet 1946 i Ósló og lenti þar í 7. sæti - stökk 1,90 metra.

Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1943 og gegndi embætti forseta Framtíðarinnar, nemendafélags MR, ári áður.
Molduxi

Molduxi er fjall fyrir ofan Sauðárkrók og Borgarsveit í Skagafirði. Fjallið er 706 m á hæð og er auðvelt uppgöngu. Þaðan er víðsýnt yfir Skagafjörð og liggur vinsæl gönguleið upp á fjallið frá Sauðárkróki.
Hraun

Hraun er bráðið berg eða möttulefni sem flæðir upp á yfirborð jarðar við eldgos og storknar þar. Hitastig hraunbráðar getur verið frá 700 - 1200 °C. Kvikan verður til vegna hitamyndunar í iðrum jarðar sem einkum stafar af niðurbroti geislavirkra efna (t.d. úrans og þóríums). Kvikan er heit og því eðlisléttari en umhverfið, sem veldur því að hún tekur að stíga í átt til yfirborðs þar sem hún kemur upp í eldgosum. Hraunið sem rennur þá inniheldur minna af uppleystum efnum (gösum) en kvikan.

Tegundir hrauna.

Basísk hraun (eða "mafísk") eru venjulega fremur kísilsnauð og eru því fremur þunnfljótandi. Þau koma oftast upp í gígaröðum eða dyngjum. Súr hraun (eða "felsísk") eru yfirleitt kísilrík og seigfljótandi og mynda gjarnan straumflögótt berg. Þau koma oftast upp í megineldstöðvum.

Storknun og myndanir.

Hraun kólna eða storkna á yfirborði og mynda fast berg. Fasta bergið er samsett úr kristölluðum steindum, en kólnunarhraði hraunsins ræður mestu um það hversu grófgerðir kristallarnir verða. Þeim mun hægar sem hraun kólna þeim mun stærri verða kristallarnir. Stórir kristallar geta einnig myndast í kvikunni meðan hún er neðanjarðar og þá verður hraunið sem upp kemur dílótt.

Snertifletir og yfirborð hrauna er oft gler- eða kargakennt, þar sem kólnun þessara flata er hraðari vegna snertingar við eldri og kaldari jarðmyndanir og andrúmsloft. Því ná kristallar ekki að myndast. Berg sem myndast við eldgos kallast einu nafni gosberg hvort sem um er að ræða hraun, gjóskuberg eða móberg.

Basísk hraun mynda venjulega annaðhvort hellu- eða apalhraun sem vísar að mestu til yfirborðsásýndar hraunanna. Enskt heiti þessara hraungerða eru "Aa-lava" (apalhraun) og "Pahoehoe" (helluhraun), en ensku nafngiftirnar eru komnar frá Hawaii-eyjaklasanum, þar sem eingöngu renna basalthraun.
Stíflugarður

Stíflugarður er mannvirki byggt þvert yfir árfarveg til að tryggja nægjanlegt dýpi fyrir siglingar og til að draga úr vatnshraða með því að skapa straumlítil svæði), tengdur búnaður (fiskistigar, yfirföll eða neyðarlokur til að taka við flóðvatni).
Helgafell (Snæfellsnesi)

Helgafell er bær og kirkjustaður og samnefnt fell í Helgafellssveit á Snæfellsnesi. Bærinn stendur á Þórsnesi, sunnan Stykkishólms. Þar var löngum stórbýli og á miðöldum var þar munkaklaustur, Helgafellsklaustur.

Helgafell er í landnámi Þórólfs Mostrarskeggs og í Eyrbyggju segir um fellið: „Í því nesi stendur eitt fjall. Á því fjalli hafði Þórólfur svo mikinn átrúnað að þangað skyldi engi maður óþveginn líta og engu skyldi tortíma í fjallinu, hvorki fé né mönnum, nema sjálft gengi í brott. Það fjall kallaði hann Helgafell og trúði að hann mundi þangað fara þá er hann dæi og allir á nesinu hans frændur.“

Þorstein þorskabítur, sonur Þórólfs Mostrarskeggs, byggði fyrstur bæ á Helgafelli. Synir hans voru þeir Börkur digri og Þorgrímur, mágur Gísla Súrssonar, sem Gísli drap. Sonur hans og Þórdísar Súrsdóttur var Snorri goði Þorgrímsson, sem bjó fyrst á Helgafelli og lét gera þar kirkju, en hafði svo jarðaskipti við Guðrúnu Ósvífursdóttur og Ósvífur föður hennar. Bjó Guðrún lengi á Helgafelli, fyrst með fjórða manni sínum, Þorkatli Eyjólfssyni, og síðan lengi ekkja eftir að hann drukknaði.

Munkaklaustur sem stofnað hafði verið í Flatey á Breiðafirði var flutt til Helgafells árið 1184 eða 1185 og var þar mennta- og fræðamiðstöð næstu aldir og voru þar skrifaðar margar bækur. Klaustrið var lagt niður um siðaskipti og var þá auðugast íslenskra klaustra að jarðeignum. Konungur tók jarðirnar undir sig og gerði að léni eða umboði sem leigt var umboðsmönnum. Fyrstu árin var Helgafell aðaljörð umboðsins og það kennt við klaustrið en árið 1565 varð Arnarstapi aðaljörðin og eftir það kallaðist umboðið Stapaumboð.

Kirkjan sem nú er á Helgafelli var byggð árið 1903. Hún á ýmsa góða gripi, þar á meðal kirkjuklukku frá 1545.
Guðmundur Halldórsson

Guðmundur Halldórsson (9. ágúst 1900 – 13. febrúar 1986) var útsölustjóri hjá ÁTVR, knattspyrnumaður og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.

Ævi og störf.

Guðmundur ólst upp við Njálsgötuna í Reykjavík, sem þá var helsta vígi og uppeldisstöð knattspyrnufélagsins Fram. Aðalkeppnisvöllur piltanna í hverfinu var á gömlu öskuhaugunum þar sem Heilsuverndarstöðin stendur nú.

Árið 1919 gekk Guðmundur til liðs við Fram og varð þá þegar fastamaður í meistaraflokksliði félagsins og margoft Íslandsmeistari. Hann var þá meðal yngstu leikmanna liðsins.

Um 1927 stóð Fram höllum fæti. Nær allir lykilmenn og stjórnendur félagsins hættu um svipað leyti og litu mátti muna að félagið lognaðist út af. Guðmundur hafði þá forgöngu um að blása nýju lífi í félagið. Hann safnaði piltum af Njálsgötusvæðinu til æfinga, sem hann stýrði sjálfur og smalaði í nýja stjórn fyrir aðalfundinn 1928, sem reif félagið upp úr öskustónni. Hann gerðist jafnframt fyrsti þjálfari meistaraflokks í nútímaskilningi þess orðs.

Þáttur Guðmundar í að bjarga Knattspyrnufélaginu Fram frá bráðum dauða var staðfest árið 1933, á 25 ára afmæli félagsins þegar hann og Kjartan Þorvarðarson, félagi hans úr endurreisnarstjórninni, voru útnefndir annar og þriðji heiðursfélagi Fram, en sá heiður hafði þá ekki enn hlotnast neinum stofnfélaga Fram.

Þótt Guðmundur hefði haft frumkvæðið að myndun endurreisnarstjórnarinnar tók hann ekki við formannsembættinu fyrr en árið 1937 og gegndi því til 1939 og svo aftur 1946-47. Á seinna formannstímabili Guðmundar réðst Fram í byggingu félagsheimilis, fyrst íslenskra íþróttafélaga,

Guðmundur var bróðir Sigurðar og Ólafs Halldórssona sem einnig voru formenn í Fram.
Gaddur

Gaddur er búfjársjúkdómur, sem orsakast af eitrun vegna flúors í eldgosaösku. Hann lýsir sér sem misslit á jöxlum. Slitfletir verða ójafnir sem gerir jórturdýrum erfitt að bíta, tyggja og jórtra. Flúor hefur mismunandi áhrif á tennurnar. Mýkir sumar meðan aðrar haldast harðar, þær mjúku slitna því hraðar og misvægi verður á jaxlaröðinni þar sem mjúku tennurnar verða fljótlega lítið annað en litlir tindar eða gaddar, en af því dregur sjúkdómurinn nafn sitt.
Flateyjarbók

Flateyjarbók (GKS 1005 fol.) er stórt og mikið íslenskt handrit með fjölda konungasagna, Íslendingasagna og fornaldarsagna á 225 vel skrifuðum síðum með skreyttum upphafsstöfum. Handritið var að stærstum hluta skrifað á árunum 1387 til 1394.

Bókin dregur nafn sitt af Flatey á Breiðafirði, en þaðan fékk Brynjólfur Sveinsson biskup hana frá Jóni Finnssyni árið 1647. Biskupinn sendi Friðriki 3. Danakonungi bókina að gjöf 1656 og var hún síðan einn helsti kjörgripur Konungsbókhlöðunnar til 1971, þegar Íslendingar fengu hana afhenta við lok handritamálsins. Flateyjarbók er varðveitt á Stofnun Árna Magnússonar og hefur safnmarkið GKS 1005 fol.