arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
H. G. Wells

Herbert George Wells (21. september 1866 - 13. ágúst 1946) var breskur rithöfundur sem er þekktastur fyrir vísindaskáldsögur sínar. Skrif hans spönnuðu þó nánast alla flokka sem ritverk flokkast í. Hann var gríðarlega afkastamikill rithöfundur og rit hans skipta fleiri tugum. Flest verk hans hafa einhvern félagslegan eða pólitískan boðskap. Hann var sósíalisti og er oft nefndur, ásamt Jules Verne og Hugo Gernsback, „faðir vísindaskáldsögunnar“.

Þekktasta bók hans er án efa "Innrásin frá Mars" (e. "War of the Worlds"). Söngleikur sem sló í gegn og tvær stórmyndir hafa verið gerðar eftir henni. Önnur fræg verk Wells eru "Tímavélin", "Ósýnilegi maðurinn" og "Eyja dr. Moreau". Eftir öllum þessum verkum hafa verið gerðar fleiri en ein kvikmynd.
Forsætisráðherra Ísraels

Forsætisráðherra Ísraels er sá sem gegnir forsæti í ríkisstjórn Ísraelsríkis. Yfirleitt er forsætisráðherrann leiðtogi þess flokks sem stærstur er á Knesset, ísraelska þinginu.

Forsætisráðherrar.

1 Árið 1968 sameinaðist Mapai öðrum flokkum til að mynda verkamannaflokkinn.

2 Eftir kosningarnar 1984 náðu Likud og verkamannaflokkurinn samkomalgi sem kvað á um að skipt yrði um forsætisráðherra á miðju kjörtímabili. Shimon Peres gegndi starfinu fyrstu tvö árin fyrir verkamannaflokkinn og svo tók Yitzhak Shamir við. Eftir kosningarnar árið 1988 gat Likud stjórnað án stuðnings verkamannaflokksins og Yitzhak Shamir tók við embætti að nýju.

3 Rabin var myrtur af landa sínum meðan hann gegndi embættinu.

4 Þann 21. nóvember 2005 sagði Sharon, auk annarra ráðherra, sig úr Likud meðan hann var enn í embætti vegna deilna um brotthvarf ísraelsmanna frá Gaza og samninga um vesturbakkann. Saman stofnuðu þeir nýjan flokk Kadima sem mun bjóða fram í næstu kosningum.

5 Eftir að Ariel Sharon fékk heilablóðfall þann 4. janúar 2006 tók Ehud Olmert við starfi forsætisráðherra tímabundið.

6 Lést meðan hann gegndi starfinu.
Tölvusneiðmynd

Tölvusneiðmyndataka (einnig þekkt sem CAT eða CT af enska heitinu "computed axial tomography") er ein aðferð við sneiðmyndatöku. Myndirnar eru tvívíðar, en með því að vinna þær meira er hægt að búa til þrívíddarmynd af innvolsinu.

Tölvusneiðmyndatæknin er algengust í heilbrigðisgeiranum, en er líka notuð þar sem ekki má eða ekki er hægt að eyðileggja þann hlut (t.d. vélapartar og fleira í þeim dúr) sem þarf að skoða innvolsið að.

Saga.

Fyrsta tölvusneiðmyndatækið sem var hæft til sölu var þróað af Godfrey Newbol Housfield í Hayes á Englandi hjá stofnun sem hét "THORN EMI Central Research Laboratories". Housfield þróaði hugmyndina árið 1967 og tilkynnti um hana opinberlega árið 1972. Allan McLeod Cormack hjá Tufts-háskóla þróaði samskonar tækni og hann og Housfield deildu saman Nóbelsverðlaunum í læknisfræði árið 1979.

Með upprunalegu frumgerðinni frá 1971 tók um fimm mínútur að safna gögnum fyrir hverja mynd og um 2,5 klukkutíma þurfti til að vinna gögnin í tölvu. Fyrsta fullgerða CAT-tækið safnaði gögnum fyrir hverja mynd á um fjórum mínútum og tók um sjö mínútur að vinna gögnin. Myndirnar voru í frekar lítilli upplausn, 80 x 80 píxlar. Fyrsta tölvusneiðmyndatækið var sett upp í Atkinson Morley's-spítalanum í Wimbledon, Englandi og fyrsta myndatakan á sjúklingi var gerð með því árið 1972.

Þau tæki sem notuð eru í dag eru mikið breytt frá þeim tækjum sem komu fram fyrst, t.d. taka þau minna pláss og skemmri tíma þarf til að taka myndir.
Vespasíanus

Titus Flavius Vespasianus (17. nóvember 9 – 23. júní 79), þekktur sem Vespasíanus, var keisari í Rómaveldi frá 69 til 79. Vespasíanus var fyrstur flavísku keisaranna en synir hans Títus og Domitíanus voru við völd eftir hans dag. Vespasíanus komst til valda í lok árs hinna fjögurra keisara. Stjórnartíð hans er einkum þekkt fyrir umbætur sem hann stóð fyrir að fordæmi júlísku-cládísku ættarinnar og fyrir stríð gegn Júdeu.

Vespasíanus var hershöfðingi í rómverska hernum í stjórnartíð keisaranna Claudíusar og Nerós. Sem hershöfðingi tók hann þátt í innrás Rómverja í Bretland og hann var sendur af Neró til Júdeu til að kveða niður uppreisn gyðinga á svæðinu. Í Júdeu naut hann aðstoðar Títusar sonar síns þar sem þeir náðu á sitt vald stærstum hluta skattlandsins af uppreisnarherjunum. Áður en þeir náðu Jerúsalem á sitt vald urðu þeir þó að fresta hernaðaraðgerðum þar sem Neró hafði framið sjálfsmorð og Galba orðinn keisari. Galba var þó fljótlega myrtur af Otho sem beið svo ósigur í orrustu gegn Vitelliusi. Í kjölfarið lýstu herdeildirnar í Júdeu og Egyptalandi Vespasíanus keisara og hann náði að tryggja sér völdin eftir að hafa sigrað Vitellius í bardaga árið 69.
Títus

Titus Flavius Vespasianus (30. desember 39 – 13. september 81), þekktur sem Títus, var keisari í Rómaveldi frá 79 til 81. Hann tók við völdum af föður sínum Vespasíanusi. Yngri bróðir hans, Dómitíanus, tók við völdum eftir hans dag.

Ævi.

Títus var fæddur í Róm árið 39, sonur Vespasíanusar og Domitillu eldri. Yngri bróðir hans var Dómitíanus sem síðar varð keisari. Títus varð ungur hershöfðingi og starfaði í Germaníu og á Bretlandi. Árið 66 hófst uppreisn gyðinga í Judeu og var Vespasíanus þá sendur, af Neró keisara, til að kveða hana niður. Stuttu síðar var Títus sendur með liðsauka til Judeu til að aðstoða föður sinn. Árið 68 höfðu Títus og Vespasíanus náð stærstum hluta Judeu á sitt vald en áttu þó eftir að ná Jerúsalem, stærsta vígi gyðinganna, þegar fréttir bárust af dauða Nerós. Hernaðaraðgerðum í Judeu var þá slegið á frest og við tók borgarastyrjöld þar sem Galba, Otho og Vitellius börðust um völdin. Eftir nokkra mánuði á valdastóli var Galba myrtur af stuðningsmönnum Othos og nokkrum mánuðum síðar framdi Otho sjálfsmorð eftir að Vitellius sigraði hann í bardaga. Herdeildirnar í Judeu og Egyptalandi hylltu þá Vespasíanus sem keisara. Vespasíanus fór þá til Ítalíu og sigraði her Vitelliusar, sem var skömmu síðar tekinn af lífi.

Títus varð eftir í Judeu og árið 70 hóf hann umsátur um Jerúsalem. Umsátrið varaði í nokkra mánuði og að sögn var mannfallið gríðarlegt. Þar að auki voru tugir þúsunda teknir til fanga og seldir í þrældóm auk þess sem borgin var rænd af Rómverjum og lögð í rúst. Títus fagnaði síðar sigrinum í Róm og Títusarboginn var reistur honum til heiðurs.

Ólíkt Dómitíanusi var Títus valdamikill á meðan faðir þeirra var keisari. Hann var m.a. skipaður yfirmaður lífvarðasveitar keisarans auk þess sem hann var konsúll nokkrum sinnum. Hann var því hylltur sem keisari, án nokkurrar mótstöðu, þegar Vespasíanus lést árið 79.

Títus hafði aðeins verið keisari í um tvo mánuði þegar eldfjallið Vesúvíus gaus, og lagði borgirnar Pompeii og Herculaneum í rúst. Títus lét í kjölfarið skipuleggja hjálparstarf auk þess sem hann gaf sjálfur háar fjárhæðir til að aðstoða fórnarlömb hamfaranna.

Á valdatíma Títusar var Flavíska hringleikahúsið, betur þekkt sem Colosseum, opnað. Bygging þess hafði hafist á valdatíma Vespasíanusar árið 70 og var opnuninni fagnað með miklum hátíðarhöldum sem entust í hundrað daga.

Títus lést svo árið 81 úr hitasótt, eftir aðeins tvö ár á valdastóli, og við keisaratigninni tók þá Dómitíanus, yngri bróðir Títusar. Dánarorsök Títusar er ókunn en fornir sagnaritarar kenndu margir Dómitíanusi um að hafa átt sök á dauða hans eða að hann hafi að minnsta kosti ekki látið hlúa að Títusi á meðan hann var veikur. Slíkar getgátur þykja þó ekki áreiðanlegar þar sem Títus var almennt vel liðinn sem keisari en Dómitíanus var óvinsæll.
39

Árið 39 (XXXIX í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á fimmtudegi.
Guðfinna Jónsdóttir

Guðfinna Jónsdóttir (f. 1899 að Arnarvatni í Mývatnssveit - d. 1946) var íslenskt ljóðskáld. Þegar hún var sjö ára flutti hún ásamt fjölskyldu sinni að Hömrum í Reykjadal, bæinn sem hún kenndi sig við eftir að hún tók að birta ljóð sín. Fyrstu kvæði hennar sem vöktu athygli komu út í safnritinu "Þingeysk ljóð" árið 1940. Árið eftir kom fyrsta ljóðabók hennar út en árið 1945 sendi hún frá sér aðra ljóðabók. Þessar bækur voru "Ljóð" sem kom út 1941 en sú seinni hlaut heitið "Ný ljóð". Ári eftir útkomu seinni bókarinnar, eða 1946, lést Guðfinna á Kristneshæli af völdum tæringar (berkla). Úrval ljóða skáldkonunnar frá Hömrum kom út 1972 og heitir "Ljóðabók". Kristján Karlsson valdi ljóðin í þá útgáfu og skrifaði inngang að henni.

Skáldferill.

Guðfinna var komin yfir fertugt þegar hún tók að birta ljóð sín. Framan af ævi hafði önnur listgrein átt hug hennar allan en það var tónlistin. Guðfinna lærði snemma á orgel og var meðal annars í læri hjá Sigfúsi Einarssyni og Páli Ísólfssyni. Hún var talin í hópi fremstu orgelleikara landsins og kenndi söng og orgelleik bæði á Laugum og á Húsavík um skeið.

Guðfinna missti báðar systur sínar úr berklum og glímdi sjálf við þann sjúkdóm stóran hluta ævi sinnar. Þegar heilsan hindraði það að hún gæti setið við orgelið og sinnt því sem stóð huga hennar næst sneri hún sér að ljóðlistinni og lagði í hana alla sína krafta og vitsmuni. Eitt megineinkenni ljóða hennar er næm tilfinning fyrir hljómfalli. Tregatónninn leikur þar víða undir en þó lýsa kvæði hennar af æðruleysi gagnvart dauðanum og bjartsýnni trú á að hún muni ná að uppfylla drauma sína á öðrum stað.

Flest kvæði Guðfinnu voru ort eftir nýrómantískri hefð en sum eru þó greinilega af raunsæislegum toga. Algengustu yrkisefni hennar eru nánasta umhverfi hennar heima á Hömrum en náttúrumyndirnar notar hún gjarnan til að koma einhverjum djúpstæðari boðskap á framfæri en fegurð náttúrunnar. Skáldagyðja Guðfinnu er þó greinilega staðsett í náttúrunni og þangað leitar hún andagiftar og svara í sambandi við æðri rök lífsins. Eftir því sem líður á hinn stutta skáldferil hennar verða brostnar vonir og togstreitan á milli skyldu og langana æ fyrirferðarmeira viðfangsefni í kvæðum hennar.

Í kvæðum Guðfinnu af raunsæislegum toga yrkir hún gjarnan um þá sem minna mega sín. Þessi kvæði hennar teljast tæplega pólitísk en samúðin með þeim sem hafa orðið undir í lífinu er greinileg svo og réttlætiskennd skáldkonunnar.
Díana (gyðja)

Díana var veiðigyðja í rómverskri goðafræði. Hún samsvaraði grísku gyðjunni Artemis. Díana var tvíburasystir Apollons. Þau fæddust á eynni Delos. Rómverjar töldu Díönu vera dóttur Júpíters og Latonu.
Dvína

Dvína getur átt við tvær ár í Evrópu:
Mars (guð)

Mars var rómverskur guð hernaðar, sonur Júnóar og Júpiters eða töfrablóms. Upphaflega var Mars guð frjósemi og jarðargróðurs og verndari búfénaðar og akra. Er því leitt að því líkum að Mars sé latnesk/rómversk stæling á frjósemsisguði Etrúra, Maris. Líklega varð Mars stríðsguð sem heitið var á í hernaði með vaxandi útþenslu Rómaveldis. Þá var Mars líkt við gríska guðinn Ares. Samkvæmt goðsögninni var Mars faðir Rómúlusar stofnanda Rómar og töldu Rómverjar sig vera afkomendur guðsins Mars. Mars var þekktur sem rauði guðinn.

Átrúnaður.

Ólíkt hinum gríska Aresi var átrúnaður á Mars algengur í Rómarveldi, mun algengari en tíðkaðist með aðra guði Rómverja. Mars var einn þriggja helstu guða Rómverja ásamt Júpíter og Quirinusi (Janusi). Með hliðsjón af þýðingu hans fyrir landbúnaðinn gnæfði Mars yfir vormánuðum sem og uppskeruhátíðum. Í stríðsrekstri voru Mars færðar fórnir fyrir upphaf átaka.

Veislur voru haldnar Mars til heiðurs í febrúar, mars (sem nefndur er eftir guðinum) og október.

Hof.

Helsta hof sem tileinkað var guðinum var "Mars Gradivus" norðaustan við "Via Appia". Nágrenni hofsins varð þekkt sem "ad Martis". Rómverski herinn safnaðist saman við hofið þegar haldið var í hernað og hofið var hlaðið lofi þegar heim var snúið úr farsælli herferð.

Áhrif.

Nafn marsmánaðar er dregið af nafni guðsins. Því þótti marsmánuður hentugur til hernaðar.

Fjórða reikistjarna sólkerfisins, sú rauða, er nefnd eftir guðinum. Karlkyn og reikistjarnan eru táknuð með sama tákni, tákni guðsins Mars.

Í mörgum rómönskum málum draga þriðjudagar nafn sitt af guðnum.
Júpíter (guð)

Hinn rómverski guð Júpíter fór í rómverskri goðafræði með samskonar hlutverk og Seifur í þeirri grísku og að einhverju leyti Óðinn í norrænni goðafræði. Nafn hans er komið af sömu indóevrópsku rót og nafn Seifs í grískri goðafræði og nafn Týs í norrænni goðafræði.

Júpíter var himnaguð, guð laga og reglufestu.

Áhrif.

Nafn Júpíters hefur fest sig í sessi með rómönskum málum þar sem fimmtudagur heitir í höfuðið á guðinum.

Fimmta reikistjarna Sólkerfisins heitir í höfuðið á guðinum.
Kanji

Kanji er japanska heitið á kínverskum táknum, en kínverska myndtáknrófið er, í bland við hiragana og katakana, notað til að skrifa japönsku. Orðið kanji er ritað 漢字 með kínverskum táknum, en það er skrifað eins í kínversku, ef notuð eru hefðbundin kínversk tákn, þótt þar sé það borið fram öðruvísi (hànzì).

Til að auðvelda lestur kanji er framburður táknanna stundum ritaður með kana (hiragana eða katakana) ofan við eða til hægri við táknin (eftir því hvort skrifað er frá vinstri til hægri eins og er algengt í nútímanum, eða ofan frá og niður eins og gert var á öldum áður), en þessi hefð kallast furigana.

Saga kanji.

Á 3. og 4. öld f.Kr. fluttu kínverskir og kóreskir ferðalangar með sér ritmál til Japan sem er þekkt í dag sem kanji, eða Han-tákn. Táknin áttu uppruna sinn á bökkum Gulár (Huáng Hé) í Kína um 2000 f. Kr., og um 3000 tákn frá því tímabili hafa fundist á ýmsum fornmunum. Á þeim tíma sem þessi tákn komu til Japans var japanska eingöngu til sem talað mál. Kínversk tákn voru fengin að láni á um 400 ára tímaskeiði, og japanska málið þróaðist í ritað mál. Í Japan hafa sum táknin fengið einfaldað form, og nokkrum hundruðum tákna hefur verið bætt við rófið, svo að ekki er um að ræða nákvæmlega sama úrval tákna í nútímajapönsku og nútímakínversku.

Japanska ríkið hefur útbúið sérstakan lista yfir "jōyō kanji", 1,945 tákn sem öllum er gert að læra og sem ætlast er til að t.d. dagblöð takmarki sig að mestu við. Yfirleitt er notað s.k. furigana til að sýna framburð tákna sem notuð eru í dagblöðum, en eru ekki í "jōyō kanji". 983 viðbótartákn er að finna í "jinmeiyō kanji", en þau má (auk hinna) nota í mannanöfn og örnefni.

Flokkar tákna.

Flokkar tákna í kanji eru sex talsins.

Framburður.

Framburðarhættir fyrir kanji eru tveir: onyomi (音読み) og kunyomi (訓読み). Onyomi er notað fyrir orð af kínverskum uppruna, og er onyomi framburðurinn þá fremur líkur hefðbundinni kínversku, en kunyomi er hins vegar notað fyrir þau orð sem eru af japönskum uppruna. Mjög mörg kanji hafa bæði onyomi og kunyomi framburð, en hefðin hefur verið að börn læri kunyomi framburðinn á undan.
Moshe Sharett

Moshe Sharett (hebreska: משה שרת; fæddur Moshe Shertok (hebreska: משה שרתוק) (fæddur 15. október 1894 – 7. júlí 1965) var annar forsætisráðherra Ísraels (1954 - 1955).

Sharett var fæddur í Kherson, Úkraínu, sem þá var hluti af rússneska keisaradæminu en flutti til Palestínu árið 1908. Fjölskylda hans tók þátt í að stofna ísraelsku borgina Tel Aviv.
Júnó

Júnó (latína ) er ein helsta gyðjan í rómverskri goðafræði. Hún samsvarar Heru í grískri goðafræði. Hún er sögð kona Júpíters og móðir Mars. Júnó á að hafa margþætt hlutverk. Meðal annars hefur hún verið tengd við hjónaband, barneignir og fjármál.
Bókstafur

Bókstafur er táknmynd sem er hluti af ákveðnu ritmáli. Í mörgum ritmálstegundum, til dæmis latneska ritmálinu sem flest vestræn tungumál nota, eru bókstafir notaðir til að tákna tiltekin hljóð, en í ýmsum öðrum tegundum ritmáls eru orð eða hugtök táknuð með einstökum stöfum eða táknum.

Í hreinu fónemísku stafrófi stendur hver bókstafur fyrir eitt ákveðið hljóð en oft tákna þó stafir fleiri hljóð en eitt. Stundum standa líka tveir bókstafir saman fyrir eitt hljóð — eða jafnvel þrír; dæmi um það er „sch“ í þýsku. Bókstafur getur einnig staðið fyrir tvö eða fleiri mismunandi hljóð og þá eru það ýmist stafirnir í kring eða uppruni orðsins sem hafa áhrif á framburð. Sem dæmi má nefna að í spænsku er stafurinn c borin fram (k) ef hann stendur á undan a, o eða u, eins og í orðunum "cantar", "corto", "cuidado", "colorado" og "catalac", en c er borið fram (s) á undan e og i, eins og í orðunum "centimo" og "ciudad". Bókstafir eru ekki aðeins hljóðtákn, þeir hafa líka ákveðin nöfn, misjöfn eftir tungumálum. Bókstafurinn Z heitir til dæmis "zed" í flestum enskumælandi löndum nema í Bandaríkjunum þar sem hann er kallaður "zee" en á kallast bókstafurinn "seta".

Bókstöfum er skipað niður í ákveðna röð og kallast hún stafrófsröð. Stafrófsröðun er misjöfn eftir tungumálum en þó hin sama í meginatriðum. Bókstafir geta einnig haft talnamerkingu og rómverskar tölur eru settar saman úr bókstöfum. Nú er þó yfirleitt notast við arabískar tölur.

Segja má að gríska stafrófið, sem varð til fyrir um 3000 árum, sé elsta eiginlega stafrófið þótt það sé runnið frá föníska stafrófinu, því að í því gríska fékk hver samhljóði og hver sérhljóði sinn bókstaf. En stafirnir sjálfir eiga sér flestir mun eldri rætur og eru í raun einfaldaðar útgáfur af táknum úr myndmáli. Stafurinn A er til dæmis upphaflega kominn úr egypsku letri og var þar nautshaus með horn. Föníkumenn tóku hann upp í sitt ritmál og sneru honum á hlið en Grikkir sneru honum á hvolf og þar með var A komið til sögunnar.

Í latnesku ritmáli og raunar fleirum eru allir bókstafir til í tvenns konar formi, hástafir og lágstafir (stórir stafir og litlir), og er í mörgum tilvikum mikill munur á útliti þeirra þótt þeir tákni nákvæmlega sama hljóðið. Hástafir eru aðallega notaðir í upphafi málsgreina og sérnafna, í fyrirsögnum eða til að leggja sérstaka áherslu á eitthvert atriði en í þýsku byrja öll nafnorð á hástaf og í mörgum tungumálum byrja öll orð nema smáorð í titlum bóka, kvikmynda og fleira slíkt á hástaf.
Smáralind

Smáralind er verslunarmiðstöð að Hagasmára 1 í Smáranum, Kópavogi og jafnframt sú stærsta á Íslandi, með yfir 70 verslanir og veitingastaði, auk annarrar þjónustu. Smáralind var formlega opnuð tíu mínútur yfir tíu þann 10. október, 2001 sem er stundum skrifað 10:10, 10. 10. '01.

Byggingin er 62.200 m2 og er stærsta bygging sem opin er almenningi á landinu. Í Smáralind eru verslanir, veitingastaðir og þjónustuaðilar, meðal annars kvikmyndahús, barnaskemmtistaður og fleira. Þar er einnig Vetrargarðurinn sem er afþreyingarmiðstöð Smáralindar. Hann er samtals 9.000 m2 að stærð og innan hans er 1750 m2 sýningarsvæði þar sem meðal annars hafa verið haldnir ýmsir tónleikar, sýningar, keppnir og ráðstefnur. Í dag er þar skemmtigarður/tívolí.

Hönnun Smáralindar var samstarfsverkefni breska arkitekta- og verkfræðifyrirtækisins BDP og ASK arkitekta. Byrjað var að byggja Smáralind í mars árið 2000 og tók 19 mánuði að byggja hana. ÍSTAK var verktaki við bygginguna. Eignarhaldsfélagið Smáralind ehf. sér um eignarhald og rekstur Smáralindar og er öll eignin í eigu félagsins. Félagið leigir út verslanna- og þjónusturými. Fjöldi gesta sem leggur leið sína í Smáralind á hverju ári er yfir 4 milljónir.
Gauss-eyðing

Gauss-eyðing er reiknirit í þeirri undirgrein stærðfræðinnar sem kallast línuleg algebra, sem hefur það hlutverk að breyta fylki í stallað form, til þess að unnt sé að finna lausnir línulegra jöfnuhneppa, finna stétt fylkisins, og finna andhverfu ferningsfylkja. Gæta skal þess að rugla þessu reikniriti ekki saman við Gauss-Jordan eyðingu. Formlega tekur reikniritið inn línulegt jöfnuhneppi sem inntak, og skilar út lausnarvigur þess, sé slíkur vigur til og hann einkvæmt ákvarðaður. Jafngilt er að segja að reikniritið taki inn fylki og breytir því í stallað form. Einfaldar reikniaðgerðir eru notaðar í reikniritinu.

Reikniritið er nefnt eftir þýska stærðfræðingnum Carl Friedrich Gauss, en elsta dæmið um notkun þess má finna í kínverska stærðfræðiritinu "Jiuzhang suanshu", eða "níu kaflar um stærðfræðilistina", sem var skrifuð um 150 e.Kr.

Yfirlit.

Reikniritið er leyst í tveimur skrefum. Fyrsta skrefið (framvirk eyðing) minnkar jöfnuhneppið í ýmist þríhyrnings- eða stallað form, eða skilur eftir gallaða jöfnu án lausnar, sem gefur til kynna að jöfnuhneppið hafi enga lausn. Þetta er gert með notkun einfaldra reikniaðgerða. Seinna skrefið er afturvirk eyðing, sem finnur lausnarvigur jöfnuhneppisins.

Við greiningu reikniritsins getur oft verið hentugt að líta svo á að það liði fylkið. Reikniaðgerðirnar þrjár sem notaðar eru (margfalda röð með tölu, víxla röðum, og leggja raðir saman) eru jafngild því að margfalda upprunalega fylkið með andhverfanlegum fylkum vinstra megin frá. Fyrsti hluti reikniritsins reiknar LU-þáttun, og seinni hlutinn skrifar upprunalega fylkið sem margfeldi einkvæmt ákvarðaðs andhverfanlegs fylkis og einkvæmt ákvarðaðs fylkis á efra stallaformi.
Háaleiti og Bústaðir

Háaleiti og Bústaðir er hverfi í Reykjavík. Til hverfisins teljast Háaleiti, Múlar, Kringla, Bústaðir, Fossvogshverfi, Smáíbúðahverfið og Blesugróf.

Í vestur markast hverfið af línu sem dregin er eftir miðri Kringlumýrarbraut. Í austur markast hverfið af Reykjanesbraut.

Í norður markast hverfið af línu sem er dregin um eftirtaldar götur og skal miðað við miðju þeirra: Suðurlandsbraut, Grensásveg og Miklubraut. Í suður markast hverfið af sveitarfélagamörkum Kópavogs.

Árið 2017 voru íbúar Háaleitis og Bústaða rúmlega 14.500 talsins.
Sögulegt yfirlit ævintýraheims Rowling

Aðdáendur hafa tekið saman sögulegt ágrip skáldsagnaheims Harry Potter-bókanna sem miðast við þær litlu upplýsingar um atburði utan sögusviðs bókanna. Í "Harry Potter og leyniklefanum" kemur fram að Næstum hauslausi Nick lést 31. október 1492. Í sömu bók heldur hann upp á 500 ára dánar„afmæli“, sem reiknast frá upplýsingum frá 31. september 1992. Þó svo að Næstum hauslausi Nick segi sjálfur við Harry Potter að hann hafi verið látinn í „nærri 400 ár“ í 7. kafla "Harry Potter og viskusteinsins" eru þetta talin vera afglöp höfundar og því reiknast dagsetningar og ártöl út frá dánardegi Nicks.

Mótsagnir.

Það er víða ruglingur í atburðarrás Harry Potter, en J. K. Rowling hefur viðurkennt að eiga í erfiðleikum með stærðfræði svo að fullkomið samræmi er ekki að finna. Þrátt fyrir erfiðleika með tímalínuna er hún notuð meðal annars af aðdáendum og Warner Bros.. Til auðveldunar er hún einnig notuð innan Wikipediu.

Tímavillur.

Þegar dagsetningar eru gefnar upp stemma uppgefnir vikudagar ekki með raunveru dagatali. Dæmi um það er í "Harry Potter og fanganum frá Azkaban" þar sem Sybill Trelawney talar um 16. október 1993 sem föstudag en sá dagur var í raun laugardagur.

Sama á við um drauma og endurminningar í sambandi við tímalínuna. Í "Harry Potter og blendingsprinsinum" segir Horace Slughorn í einu minninu sínu við Trevor Delgome að helkrossar „eru fordæmt efni í Hogwart, það veistu... Dumbledore er sérstaklega strangur gagnvart því“. Á þessum tíma var Dumbledore ekki skólastjóri í Hogwart og hefði ekki haft neitt að segja um slíkt efni. Skólastjóri yfir Delgome var Armando Dippet.

Söguleg vandamál.

Í "Harry Potter og blendingsprinsinum" notar Cornelius Fudge, galdramálaráðherra, persónufornafnið „hann“ um fyrirmann forsætisráðherra Englands. Ef rýnt er í tímalínuna kemur í ljós að bókin gerist árið 1996 en þá var John Major forsætisráðherra og fyrirmaður hans var kona - Margaret Thatcher. Hinsvegar er mögulegt að Fudge vísi til fyrri ráðherra þar sem Thatcher varð forsætisráðherra áður en Fudge varð galdramálaráðherra. Að auki er persónleiki forsætisráðherrans umtalað mun líkari persónuleika Tonys Blairs.

Í bókunum er að minnsta kosti ein tímaskekkja. Í bókinni "Harry Potter og eldbikarinn" skrifar hann bréf þar sem kemur fram að frændi hann, Dudley Dursley, hafi hent PlayStation-leikjatölvunni sinni í gólfið. Þetta mun hafa gerst sumarið 1994 samkvæmt tímalínunni en PlayStation fór fyrst í sölu í Japan desember sama ár en árið eftir í Evrópu og Bretlandi. Bókin er gefin út árið 2000 svo þetta er trúlega skekkja af höfundar hálfu.
1. öldin f.Kr.

1. öldin fyrir Krists burð eða 1. öldin fyrir okkar tímatal er tímabilið frá byrjun ársins 100 f.Kr. til enda ársins 1 f.Kr.