arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Verðtrygging

Verðtrygging felst almennt í því að verði á vöru, þjónustu eða skuldbindingum sé breytt eftir fyrirfram ákveðnum reglum, oftast í hlutfalli við vísitölur sem reiknaðar eru af viðurkenndum aðilum. Verðtrygging er einkum notuð til að tryggja að fjárskuldbindingar haldi verðgildi sínu, þó svo að gjaldmiðillinn sem þær eru í falli í verði miðað við þá vísitölu sem liggur til grundvallar. Með verðtryggingu lánsfjár og sparifjár er leitast við að tryggja að endurgreiðslur í framtíðinni haldi verðgildi sínu, eða kaupmætti, frá þeim degi sem lán er veitt eða sparnaður hefst.

Verðtrygging er stundum notuð þar sem verðbólga er há eða hefur verið há, til dæmis á Íslandi þar sem verðtryggð lán hafa verið boðin um árabil og náð mikilli útbreiðslu á lánamarkaði. Lengi vel tók verðtrygging mið af lánskjaravísitölu sem var notuð frá árinu 1979, en frá árinu 1995 hefur verið miðað við vísitölu neysluverðs sem Hagstofa Íslands reiknar og birtir opinberlega. Þar sem lán eru tengd við verðlagsþróun hækka þau í sama hlutfalli og verðbólga, eða lækka þá sjaldan sem verðhjöðnun á sér stað. Hækkun hlutaðeigandi vísitölu getur haft víðtæk áhrif og veldur því meðal annars að skuldir þeirra sem tekið hafa verðtryggð lán hækka að nafnvirði, þ.e. í krónum talið, og greiðslubyrði þeirra þyngist að sama skapi í krónum. Bæði höfuðstóll og greiðslubyrði standa hins vegar í stað að raunvirði (kaupmætti) því að hver króna er minna virði en áður.

Tvenns konar aðferðum er beitt við útreikning verðtryggðra lána á Íslandi, annars vegar eru verðbætur reiknaðar og lagðar á greiðslur af láninu og hins vegar á höfuðstól skuldarinnar hverju sinni áður en greiðslur eru reiknaðar. Lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 heimila þó aðeins fyrrnefndu aðferðina þ.e. að verðbæta greiðslur, og hafa því verið uppi skiptar skoðanir um lögmæti þeirrar síðarnefndu þ.e. að verðbæta höfuðstól. Stærðfræðilega eru aðferðirnar hins vegar á endanum jafngildar.

Allmargar ólíkar vísitölur eru reiknaðar út hér á landi. Í riti Seðlabanka Íslands, "Hagtölum mánaðarins", eru birtar sjö vísitölur. Fleiri vísitölur eru reiknaðar út reglulega, oftast af Hagstofu Íslands. Einnig þekkjast aðferðir við verðtryggingu sem taka mið af fleiri en einni vísitölu, eða vísitölu sem er samansett úr nokkrum undirvísitölum.

Auk verðtryggingar miðað við verðlagsvísitölur tíðkaðist mestan hluta 20. aldar á Íslandi að verðtryggja fjárskuldbindingar miðað við gengi erlendra gjaldmiðla, en slík verðtrygging hefur jafnan verið kölluð gengistrygging. Með lögum um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 voru heimildir til að miða verðtryggingu skuldbindinga í íslenskum krónum við annað en vísitölu neysluverðs felldar brott, og hefur gengistrygging síðan þá verið óheimil á Íslandi.
Egill Eyjólfsson

Egill Eyjólfsson (1295 – 1341) var biskup á Hólum frá 1331 til dauðadags, 1341.

Faðir Egils var Eyjólfur, gullsmiður, en móðir hans var Þorgerður Egilsdóttir.

Egill var settur til náms í Þingeyraklaustri, og var Lárentíus Kálfsson, síðar biskup, einkakennari hans þar. Varð Egill fyrst djákni, vígðist prestur 1318 og varð um svipað leyti skólameistari á Hólum, rúmlega tvítugur. Auðunn rauði var þá biskup, og var mjög stirt samband hans við Þingeyramunka, ekki síst Lárentíus. Egill beitti sér þá fyrir því, haustið 1319, að þeir Auðun og Lárentíus sættust.

Egill hélt síðar Grímstungur í Vatnsdal, en fékk svo Grenjaðarstað í Aðaldal að veitingu Eilífs erkibiskups.

Eftir fráfall Lárentíusar Kálfssonar, 1331, var Egill kjörinn biskup á Hólum. Lítið er vitað um biskupstíð hans, en þó er talið að fjárhagur stólsins hafi þá verið í góðu lagi.
Granatepli

Granatepli (eða kjarnepli) (fræðiheiti: "Punica granatum") er sumargræn jurt sem er runni eða lítið tré sem ber ávexti. Það verður 5-8 metra á hæð. Það er upprunnið frá landsvæðum í Afganistan og Íran til Himalajafjalla í Norður Indlandi og hefur verið ræktað frá fornu fari í löndunum við Miðjarðarhafið og Kákasus. Það er einnig ræktað í Armeníu, Íran, Indlandi og þurrari hlutum suðaustur Asíu, Malaja og Austur-Indíum og frumskógabelti Afríku. Það tekur um það bil 2-3 ár þangað til að tréð ber ávexti.

Lýsing.

Granatepli kemum frá Persíu (Íran) og hefur verið ræktað í Georgíu, Armeníu og við Miðjarðarhafið í margar aldir. Í Georgíu og Armeníu og austur fyrir Svartahafið vex Granatepli villt.

Granatepli barst til Suður-Ameríku og Kaliforníu með spænskum landnemum árið 1769 og er nú ræktað aðallega í þurrari hlutum Kalíforníu og Arizona þar sem unninn er ávaxtasafi úr berjum þess. Ávextir granateplis eru taldir heilsubætandi og fyrirbyggja sjúkdóma.

Blóm granateplis eru skærrauð, 3 sm að þvermáli með fjórum til fimm krónublöðum. Ávöxturinn er milli sítrónu og greipaldins að stærð, 5-12 sm í þvermál, aldinið er rautt og inniheldur um 600 fræ. Granatepli þolir vel þurrk. Á svæðum þar sem mikið úrkoma er þá skemmast ræturnar oft vegna sveppasýkingar.Granatepli þolir frost allt að −10 °C.

Annað.

Orðið granatepli þýðir „epli með fræum“ (frá latneska orðinu "grānātus" þ.e. "með fræum"), enda er ávöxturinn stundum nefndur kjarnepli á íslensku. Fræ Granateplis eru borðuð hrá. Granateplasafi er vinsæll drykkur í Mið-Austurlöndum og er notaður í írönskum og indverskum réttum. Borgin Granada á Spáni ber nafn eftir þessum ávöxt.
Apaplánetan (kvikmynd frá 1968)

Apaplánetan (ensku: Planet of the Apes) er bandarísk kvikmynd frá árinu 1968 byggð á samnefndri bók eftir Pierre Boulle.
Häxan

Häxan (íslenska Nornin) er þögul sænsk kvikmynd frá árinu 1922 eftir danska leikstjórann Benjamin Christensen. Myndin er nokkurs konar fræðslumynd þar sem farið er yfir nornafárið í Evrópu og velt upp hugmyndum um ástæður þess. Leikstjórinn var þeirrar skoðunar að kvikmyndin væri upplagður miðill fyrir fræðslu af þessu tagi. Sama ár kom út Nanook of the North sem venjulega er talin fyrsta eiginlega heimildamyndin.

Häxan gengur þó lengra og jaðrar við að verða hryllingsmynd á köflum, þar sem myndmálið er runnið af sömu rót og hjá þýsku expressjónistunum og stillimyndum er blandað við hraðar senur sem sýna meðal annars nornamessu við Blokksbjarg, nornir á flugi yfir borg, djöfulinn tæla til sín konur og rannsóknarréttinn pynta nornir til sagna. Leikstjórinn sjálfur leikur djöfulinn.

Kvikmyndin var oft sýnd ritskoðuð. Einkum var það sú mynd sem hún dregur upp af kirkjunnar mönnum, þar sem sagt er frá rannsóknarréttinum, sem fór fyrir brjóstið á fólki í Mið- og Suður-Evrópu.

Myndin var sýnd í Bandaríkjunum árið 1968 með yfirlestri William Burroughs og djassundirleik, undir titlinum „Witchcraft Through the Ages“.

Kvikmyndin var sýnd á vetrarhátíð í Reykjavík 19. febrúar 2005 þar sem Sinfóníuhljómsveit Íslands lék undir frumsamda tónlist við kvikmyndina eftir Barða Jóhannsson undir stjórn Esa Heikkilä.
Brandur Jónsson (biskup)

Brandur Jónsson var biskup á Hólum í eitt ár, frá 1263 til dauðadags, 26. maí 1264.

Brandur var af ætt Svínfellinga, sem var ein helsta höfðingjaætt landsins, og fór með héraðsvöld á austanverðu landinu. Foreldrar Brands voru Jón Sigmundsson goðorðsmaður á Svínafelli í Öræfum og seinni kona hans Halldóra Arnórsdóttir. Hún var af ætt Ásbirninga, dóttir Arnórs Kolbeinssonar.

Talið er að Brandur hafi fæðst skömmu eftir 1200 (e.t.v. um 1205) á Svínafelli og alist þar upp. Hann var ábóti í Þykkvabæjarklaustri í Álftaveri 1247-1262, en þar var klaustur af Ágústínusarreglu. Líklega hefur hann áður verið munkur í klaustrinu en hann tók við þegar Arnór Össurarson sagði af sér. Á þeim árum sem hann var ábóti var hann tvisvar umboðsmaður Skálholtsbiskups.

Brandur kom talsvert að deilum höfðingja á Sturlungaöld, og þá oft sem sáttasemjari. Í Svínfellinga sögu segir um Brand: "Hann réð fyrir austur í Þykkvabæ í Veri og var ágætur höfðingi, klerkur góður, vitur og vinsæll, ríkur og góðgjarn. Og í þann tíma hafði hann mesta mannheill þeirra manna, er þá voru á Íslandi."

Eftir að Íslendingar gengu undir vald Noregskonungs, 1262, var aftur farið að skipa íslenska menn í biskupsembættin. Var Brandur Jónsson þá útnefndur biskup á Hólum en Runólfur Sigmundsson lærisveinn hans tók við sem ábóti í Þykkvabæjarklaustri. Brandur sigldi til Noregs haustið 1262, vígður 4. mars 1263 og kom til landsins sumarið 1263. En hans naut ekki lengi við í biskupsembætti á Hólum, því að hann andaðist 26. maí 1264.

Brandur Jónsson var vel lærður maður og kenndi ýmsum. Hann var einnig þekktur rithöfundur. Hann þýddi á íslensku Alexanders sögu, söguljóð frá um 1170 eftir Philippus Gualterus, um Alexander mikla. Þetta er lausamálsþýðing og þykir málfarið á þýðingunni með miklum snilldarbrag. Halldór Laxness hreifst svo af verkinu að hann beitti sér fyrir því að Alexanders saga var gefin út árið 1945 í alþýðlegri útgáfu. Í formála bókarinnar segir Halldór: "Hverjum manni sem ritar á íslensku, jafnvel á vorum dögum, ætti að verða til eftirdæmis sá hreinleiki og tignarbragur norræns máls, sem hér birtist í samhæfingu við erlent efni. Af þeim vitra og lærða manni, sem bókina þýddi, geta Íslendingar allra tíma lært fleira en eitt um það, hvernig útlenda hluti skal um ganga á Íslandi."

Brandur þýddi einnig Gyðinga sögu á íslensku, og e.t.v. fleiri rit.

Hermann Pálsson hefur sett fram þá tilgátu að Brandur hafi samið Hrafnkels sögu Freysgoða skömmu fyrir 1260.

Brandur Jónsson var ókvæntur, en hann átti þó son, Þorstein Brandsson (d. 1287) á Kálfafelli í Fljótshverfi.
Samfellutilgátan

Samfellutilgátan er tilgáta í mengjafræði, sett fram af Georg Cantor, um samanburð á hugsanlegri stærð óendanlegra mengja.

Samfellutilgátan segir að ekki sé til fjöldatala formula_1, sem sé stærri en fjöldatala náttúrlegru talnanna, formula_2 en jafnframt minni en fjöldatala rauntalnanna, formula_3, þ.e.

formula_2 &lt; formula_1 &lt; formula_3.

Er umdeild og ósönnuð tilgáta meðal stærðfræðinga.
Breiðabólsstaðarkirkja (Vesturhópi)

Breiðabólsstaðarkirkja er kirkja að Breiðabólsstað í Vesturhópi. Núverandi kirkja þar var reist árið 1893 úr timbri. Í henni er altaristafla eftir Anker Lund frá árinu 1920 en hún sýnir Jesú blessa börnin.

Um 1100 bjó á Breiðabólsstað Hafliði Másson sem sá um að íslensk landslög yrðu færð í letur árið 1117. Um hann var reistur minnisvarði árið 1974 af Lögmannafélagi Íslands. Þá var þar starfrækt prentsmiðja frá 1535 til 1572. Það var Jón Arason Hólabiskup sem lét flytja prentsmiðjuna inn. Með henni kom séra Jón Matthíasson (d. 1567) og fékk hann Breiðabólsstað árið 1535. Vitað er um 3 bækur sem prentaðar voru á staðnum en ein þeirra er með öllu glötuð.
Samloka

Samloka er tvær, eða fleiri, brauðsneiðar með áleggi á milli. Áleggið getur verið margs konar, til dæmis kjöt, grænmeti, ostur eða sulta. Brauðið er oftast smurt með smjöri, smjörlíki eða majonesi.
Kantabría

Kantabría (spænska: "Cantabria") er sjálfstjórnarsvæði á Norður-Spáni. Auk þess er það eitt af 50 héruðum Spánar. Höfuðborg þess er Santander.
Tjarnalaukur

Tjarnalaukur (fræðiheiti: "Littorella uniflora") er vatnajurt sem vex í grunnum vötnum eða tjörnum. Hann myndar um 12 sm löng blöð og 15 sm langar renglur.

Á Íslandi er tjarnalaukur fremur útbreiddur á suðvesturlandi en sjaldséður annars staðar.
Samband ungra framsóknarmanna

Samband ungra framsóknarmanna (SUF) var stofnað þann 13. júní árið 1938 á Laugarvatni. Sambandið mynda 20 svæðisbundin aðildarfélög. Hlutverk sambandsins er að kynna stefnu Framsóknarflokksins á meðal ungs fólks á Íslandi, auka þátttöku og áhrif ungs fólks innan Framsóknarflokksins, berjast fyrir hagsmunamálum ungs fólks við stefnumótun innan flokksins og gera það hæfara til að taka þátt í stjórnmálastarfi.

Sambandsþing, sem haldið er árlega, er æðsta stofnun sambandsins. 13 manna stjórn fundar mánaðarlega. 6 manna framkvæmdastjórn sér um daglegan rekstur samtakanna. Skrifstofa sambandsins er að Hverfisgötu 33 í Reykjavík.

Sambandið á aðild að samtökum miðjuflokka, Nordiska Centerungdomens Förbund (NCF) sem eru samtök ungliðahreyfinga miðflokka á Norðurlöndum.

Stjórn SUF 2021-2022.

Formaður: Unnur Þöll Benediktsdóttir

Varaformaður: Gunnar Ásgrímsson

Ritari: Davíð Freyr Peters

Gjaldkeri: Kristín Hermannsdóttir

Kynningarstjóri: Díana Íva Gunnarsdóttir

Viðburðarstjóri: Birgitta Birgisdóttir
Stutt undirrétting um Íslands aðskiljanlegar náttúrur

Stutt undirrétting um Íslands aðskiljanlegar náttúrur er rit eftir Jón lærða Guðmundsson og er frá 17. öld. Þetta er skemmtileg blanda af athugunum og hjátrú.
Brandur Sæmundsson

Brandur Sæmundsson (latína "Brandus Sæmundi filius", 1120–6. ágúst 1201) var biskup á Hólum frá 1163 til dauðadags, 1201, eða í 38 ár.

Fjölskylda.

Foreldrar Brands voru Sæmundur Grímsson og kona hans Ingveldur Þorgeirsdóttir. Sæmundur Grímsson faðir Brands, og Sæmundur fróði Sigfússon í Odda, voru bræðrasynir, og var Brandur því af ætt Oddaverja. Kona Brands var Auð-Helga Bjarnardóttir. Þau áttu tvö börn. Dóttir þeirra hét Guðrún Brandsdóttir, sem átti fyrr Pál Þórðarson í Vatnsfirði, síðar Arnór Kolbeinsson á Reynistað, af ætt Ásbirninga. Sonur þeirra hét Þorgeir Brandsson (d. 1186). Hann var nánasti vinur Guðmundar góða.

Biskupsævi.

Brandur var líklega fæddur um 1120, en fátt er vitað um uppvöxt hans. Hann var kjörinn Hólabiskup 1162 og var vígður 8. september 1163 í Niðarósi af Eysteini Erlendssyni erkibiskupi. Brandur þótti skörungur í embætti. Upp úr 1170 fór erkibiskup að hlutast til um málefni kirkju og þjóðar hérlendis, og sendi margar skipanir til Íslands, og um 1190 bætast einnig við tilskipanir páfa. Brandur Sæmundsson var fulltrúi goðakirkjunnar, og mun hafa reynt að sigla á milli skers og báru til að lenda ekki í deilum við frændur sína, Oddaverja.

Um 1195 var Guðmundur góði Arason kominn í tölu helstu klerka norðanlands og hafði Brandur biskup mikið traust á honum, valdi hann t.d. skriftaföður sinn. Árið 1198 kom Guðmundur því til leiðar að Brandur vakti máls á helgi Þorláks Þórhallssonar og sendi Alþingi vitnisburði um jarteiknir hans. Varð það til þess að koma hreyfingu á málið, en Páll Jónsson Skálholtsbiskup hafði tregðast við.

Brandur biskup mælti hin frægu orð um Hvamm-Sturlu: "Engi maður frýr þér vits, en meir ertu grunaður um gæsku." Að gruna er hér í fornri merkingu, þ.e. 'að draga í efa'; "grunaður um gæsku" merkir hér: 'talinn skorta góðan hug' eða: 'menn draga í efa að þú sért góðgjarn'. Eftir að orðið 'gruna' fékk nýja merkingu breyttist málshátturinn: "Engi maður frýr þér vits, en meir ertu grunaður um græsku". Orðið 'græska' merkir 'grályndi' eða 'illgirni'.

Brandur Sæmundsson andaðist 6. ágúst 1201, þá talsvert hrjáður af elli.
.cc

.cc er þjóðarlén Kókoseyja.
Fanir (sveppir)

Fanir nefnast gróhirslur nokkurra flokka sveppa og og eru þær meðal annars eitt af einkennum hattsveppa. Þær eru þunn blöð sem liggja þétt saman í gróbeðnum og geisla út frá stafnum að hattbarðinu.

Fanir eru meðal annars greindar eftir því hvort þær eru:
VISA-bikar karla í knattspyrnu 2006

VISA-bikar karla 2006 var knattspyrnuleikur leikinn þann 30. september 2006 á Laugadalssvelli. Keflavík sigruðu KR 2-0.
Rómanovættin

Rómanovættin var rússnesk keisaraætt sem komst til valda í kjölfar rósturtímanna í Rússlandi árið 1613. Fyrsti Rómanovkeisarinn var Mikael Rómanov. Árið 1917 var ættinni steypt af stóli í rússnesku byltingunni.
Friðarsúlan

Friðarsúlan (enska: "Imagine Peace Tower") er útilistaverk eftir Yoko Ono reist í Viðey í Kollafirði til að heiðra minningu látins eiginmanns listakonunnar, John Lennons. Listaverkið var vígt á afmæli Johns Lennons þann 9. október 2007. Friðarsúlan er tákn fyrir baráttu Ono og Lennons fyrir heimsfriði, sem hófst á sjöunda áratug 20. aldar. Ono segist hafa fengið hugmyndina að "friðarsúlu" árið 1967. Á stalli súlunnar eru grafin orðin „hugsa sér frið“ eða „imagine peace“ á 24 tungumálum, þar á meðal á íslensku, ensku, þýsku, japönsku og hebresku. Enska heitið er vísun í lagið „Imagine“ eftir John Lennon.

Uppbygging.

"Friðarsúlan" er ljóskastari, sem lýsir upp í himininn, listaverkið er þannig hannað að 6 ljósgangar liggja lárétt í jörðinni að ljósbrunninum þar sem þeir falla á spegla sem halla í 45° og varpa því ljósinu lóðrétt upp í loftið. Í botni ljósbrunnsins, sem er 4 metrar að þvermáli og 2 metra hár, eru einnig aflmiklar ljósaperur, fylltar Xenon-gasi, sem beinast upp á við. Samanlagt afl ljósanna er 70 kW.

Bygging friðarsúlunnar var fjármögnuð af Yoko Ono, Reykjavíkurborg og Orkuveitu Reykjavíkur, sem einnig greiðir rekstrarkostnað.

Upplýsing.

Friðarsúlan logar samfellt frá sólarlagi til miðnættis eftirtalin tímabil:

Eins er mögulegt, við sérstök tilefni, af fá leyfi hjá listakonunni til að kveika á friðarsúlunni utan ofantaldra tímabila.

Orðin á mismunandi tungumálum.

Orðin á súlunni eru rituð á 24 tungumálum. Að neðan er listi með þýðingum (listinn er ekki tæmandi):
George Robert Gray

George Robert Gray (fæddur 8. júlí 1808, dáinn 6. maí 1872) var enskur dýrafræðingur og rithöfundur. Hann var yfir fuglahluta British Museum í London í 41 ár. Hann var yngri bróðir John Edward Gray og sonur grasafræðingsins Samuel Frederick Gray.

Mikilvægasta ritverk hans var "Genra of Birds" (1844-49), sem myndskreytt var af David William Mitchell og Joseph Wolf og innihélt 46.000 fræðigreinar.

Gray hóf störf við British Museum sem aðstoðarvörður dýrafræðideildarinnar árið 1831. Hann hóf feril sinn á að skrá skordýr og gaf út ritið "Entomology of Australia" (skordýrafræði Ástralíu) árið 1833.

Árið 1833 stofnaði hann það sem síðar varð Hið konunglega skordýrafræðifélag London.
Common Gateway Interface

Common Gateway Interface (CGI ) er safn samskiptareglna til að keyra útværann hugbúnað á netþjóni.
Stórbruni

Stórbruni er bruni sem veldur miklu tjóni á byggingum, og helst þar sem hús standa þétt saman eins og í bæjum og borgum. Stórbrunar teljast einnig vera þar sem margir láta lífið eða mikil verðmæti fara forgörðum af völdum elds.
Þroskasálfræði

Þroskasálfræði er undirgrein sálfræði sem rannsakar breytingar á andlegum eiginleikum fólks sem eiga sér stað eftir því sem það eldist. Upprunalega var þroskasálfræði aðeins bundin við ungbörn og börn en fæst nú við allt lífsskeiðið.

Viðfangsefni þroskasálfræði er til að mynda hreyfigeta, geta til að leysa þrautir, tungumálanám og siferðisþroski. Þroskasálfræðingar fást einnig við lykilspurningar eins og hvort börn hafi ekki þá eiginleika sem fullorðnir hafa eða hreinlega skorti reynsluna sem þeir fullorðnu byggja á. Þeir fást einnig við spurningar um hvort þroski eigi sér stað smám saman með samsöfnun þekkingar eða þá skipingu frá einu þrepi hugsunar til annars; hvort börn séu fædd í þennan heim með ákveðna þekkingu eða finni hana út frá reynslu; og hvort þroski sé drifinn áfram af félagslegum öflum eða einhverju sem er innra með hverju barni.

Heimspekilegar vangaveltur um eðli barna og þroska þeirra spiluðu stórt hlutverk í fyrstu rannsóknunum sem gerðar voru á þroska barna. Þessum spurningum var síðan fljótlega skipt út fyrir hagkvæmari hluti eins og velferð barna.

John Locke (1632 – 1704) leit svo á að öll börn fæddust sem óskrifað blað ("tabula rasa"). Hann trúði því að börnin væru mótuð af skynjun á umhverfinu og vegna leiðsagnar eldra fólks. Locke neitaði því samt ekki að börn hefðu ólíka skapgerð og eiginleika. En hann hélt því samt fram að kennsla sem færi fram á frumstigum bernskunnar hefði lang mestu áhrifin. Þessi kenning hefur verið þungamiðjan í nútímakenningum um kennslu. Annar áhrifamaður í þroskasálfræði var franski heimspekingurinn Jean-Jacques Rousseau (1712 – 1778). Hann sagði að börn fæddust hrein ("pure") og væru í eðli sínu góð. Síðan væri annað hvort hlúð að þessari góðmennsku eða hún eyðilögð af siðmenningunni.
Spádómsgáfa

Spádómsgáfa er ætlaður hæfileiki sumra, sem á að gera þeim kleift að sjá fyrir um óorðna atburði.
Knudsensætt

Knudsensætt er kennd við ættföðurinn "Lauritz Michael Knudsen kaupmann, sem fæddur var í Ribe á Jótlandi þann 30. janúar árið 1779 og lést í Reykjavík þann 4. ágúst árið 1828. Ættmóðirin var kona hans, Margrethe Andrea Hölter Knudsen"' (1781 – 1849), sem hann kvæntist þann 29. október 1809. Hún hafði áður skilið við fyrri mann sinn, Claus Mohr, með sérlegu leyfi Jörundar þess sem kallaður var hundadagakonungur. Afkomendur þeirra hjóna mynda ættina sem við þau er kennd.

Niðjar.

Lauritz og Margrethe eignuðust 11 börn:
Jón skalli Eiríksson

Jón skalli Eiríksson var biskup á Hólum 1358 – 1390, eða í 32 ár. Hann var fyrsti biskup á Íslandi með páfaveitingu, sjá páfabiskupar.

Jón skalli var Norðmaður eins og fyrirrennari hans, Ormur Ásláksson. Hann hefur líklega verið fæddur á árabilinu 1310–1320. Ekki er vitað um ætt hans eða uppruna, en hann virðist hafa verið af áhrifamönnum kominn. Gottskálk Eiríksson, bróðir hans, var forfaðir Hólabiskupanna Gottskálks Kenikssonar, Ólafs Rögnvaldssonar og Gottskálks Nikulássonar.

Jón skalli hlaut biskupsvígslu til Garða á Grænlandi árið 1343, en fór aldrei þangað. Við fráfall Orms Áslákssonar árið 1356 fór Jón til Avignon til þess að fá páfaleyfi fyrir biskupsembætti á Hólum, og hlaut viðhlítandi skilríki með fulltingi Ólafs erkibiskups í Niðarósi. Hlaut hann síðan staðfestingu erkibiskups, sem lýst var í kór Niðarósdómkirkju. Hann kom út til Íslands árið 1358 og tók við Hólastað. Var honum fyrst vel tekið, en brátt varð hann fyrir andstöðu ýmissa presta, sem báru því við að hann hefði ekki bréf upp á embætti sitt. Árið 1361 afsögðu prestar í Eyjafirði og meginhluta Þingeyjarsýslu hlýðni við hann. Jón biskup bannfærði þessa presta, en þeir sungu messur sem áður. Jón biskup fór utan 1362, sat í Niðarósi um veturinn og kom aftur heim til Hóla sumarið 1363. Andstæðingar Jóns biskups héldu áfram þverúð sinni, þó að þeir hefðu misst foringja sinn, Þorstein Hallsson á Hrafnagili. Jón skalli fór þá til Avignon 1369 og kom aftur sumarið 1370 með staðfestingu Úrbanusar 5. páfa á embættinu. Tóku prestar norðanlands hann þá í sátt.

Skiptar skoðanir hafa verið á því af hverju þessi andstaða prestanna stafaði. Sumir telja að þeir hafi verið á móti Jóni biskupi af því að hann var útlendur eins og Ormur Ásláksson, sem hafði verið illa þokkaður. Einnig var hann Grænlandsbiskup og án fullra skilríkja fyrir embætti á Hólum. Aðrir telja að Jón skalli hafi skipt sér meira af fjármálum og stjórn kirkjustaða en menn sættu sig við.

Óheil máldagabók Jóns skalla yfir kirkjur í Hólabiskupsdæmi er til í uppskrift frá 17. öld. Einnig eru elstu varðveittu ráðsmannsreikningar Hólastóls frá dögum hans, og bendir það til að hann hafi tekið fjármál biskupsstólsins föstum tökum.
Þorgeirshöfði

Þorgeirshöfði er á milli Þorgeirsfjarðar og Hvalvatnsfjarðar í Suður-Þingeyjarsýslu. Undir vestanverðum höfðanum stóð bærinn á Þönglabakka, kirkjustaður Fjörðunga, sem fór í eyði árið 1944, þar sem nú stendur gangnamannakofi, en undir honum vestanverðum er eyðibýlið Arnareyri. Uppi á höfðanum er tjörn sem heitir Nykurtjörn, þar sem sagt var að væri nykur. Í henni drukknaði athafnamaðurinn Ísak Jónsson nálægt aldamótunum 1900, þótt hún nái fullorðnum manni varla nema í hné.
Kambsmýrar

Kambsmýrar eru eyðibýli á Flateyjardalsheiði í Suður-Þingeyjarsýslu. Þær voru í byggð til 1929. Kambsmýrarhnjúkur og Kambsmýrarjökull eru kennd við bæinn.
Leirdalsheiði

Leirdalsheiði er heiðardalur á skaganum milli Eyjafjarðar og Skjálfandaflóa. Hún nær frá Höfðahverfi í suðri til Hvalvatnsfjarðar í norðri. Eftir allri heiðinni liggur jeppavegur (F839). Suður eftir heiðinni fellur á sem heitir Gljúfurá, en norður eftir henni á sem heitir Austurá. Vestan við heiðina eru fjöllin Syðstihnjúkur og Sveigsfjall, en handan við þau eru Trölladalur og Grenjárdalur. Norðar eru fjöllin Darri og Lútur. Austur af heiðinni er dalverpi sem heitir Leirdalur, og óslitinn fjallgarður suður frá honum, en norðar eru Hnausafjall og Bjarnarfjall. Þar sem áður stóð bærinn Gil er nú gangnamannakofi. Fyrir neðan hann fellur Gilsá í Austurá, og eftir það heitir áin Fjarðará.