arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Fjárlög íslenska ríkisins 2008

Fjárlög íslenska ríkisins 2008
Hunter S. Thompson

Hunter Stockton Thompson (18. júlí 1937 – 20. febrúar 2005) var bandarískur blaðamaður og rithöfundur, sem er frægastur fyrir skáldsögu sína: "Fear and Loathing in Las Vegas".
Andri Óttarsson

Andri Óttarsson (fæddur 15. maí 1975) er lögfræðingur. Hann var framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins frá október 2006,

en þann 10. apríl 2009 sagði hann af sér vegna styrkjamála sem upp höfðu komið nokkrum dögum áður. Við starfi hans tók Gréta Ingþórsdóttir.

Andri lauk embættisprófi í lögfræði frá Háskóla Íslands árið 2001. Hann starfaði síðan hjá Lögmönnum við Austurvöll og varð meðeigandi í lögmannsstofunni 2004. Árið 2005 lagði hann stund á meistaranám við Raoul Wallenberg-stofnunina og Háskólann í Lundi í Svíþjóð.
Tunglmyrkvi

Tunglmyrkvi nefnist það þegar sól, jörð og tungl mynda beina línu í þessari röð. Þá gengur tunglið inn í skugga jarðarinnar og myrkvast af þeim sökum. Sá sem staddur væri á yfirborði tunglsins sæi myrkvann sem sólmyrkva, því að jörðin skyggði þá á sólina frá honum séð.
Staðkvæmdarvara

Staðkvæmdarvara (einnig nefnt staðgengisvara eða staðgengdarvara) nefnist sú vara sem í hagfræðilegum skilningi getur komið í stað annarrar vöru. Sem dæmi má nefna smjörlíki og smjör til steikingar á mat, olíu eða gas til upphitunar húsa. Lögmál framboðs og eftirspurnar verða til þess að þegar verð vöru sem á sér staðkvæmdarvöru hækkar eykst eftirspurnin eftir staðkvæmdarvöru(num).
Beitistaðir

Beitistaðir er bær í Leirársveit. Þar var prentsmiðja Landsuppfræðingafélagsins frá 1815 til 1819 er hún var flutt til Viðeyjar.
Hústaka

Hústaka er verknaður sem felst í að flytja í yfirgefið eða autt húsnæði, oftast íbúðarhúsnæði sem hústökufólkið hvorki á, leigir né hefur heimild til að nota. Hústaka er algengari í borgum en sveitum og sérstaklega algeng þegar borgir, borgarhverfi eða einstök hús eru í niðurníðslu. Hústaka skiptist yfirleitt annarsvegar í innbrot utangarðs- og heimilislaus fólks og hinsvegar ýmiskonar mótmæli.

Hústak sem mótmæli.

Hústaka er oftast samfélags- eða stjórnmálaleg aðgerð til að mótmæla því að eigendur húsnæðis láta þau standa tóm og drabbast niður til að knýja á um að fá að rífa þau og byggja ný. Oft er þetta aðferð eigenda viðkomandi húsnæðis eftir að yfirvöld hafa synjað ósk um að fá að rífa viðkomandi hús. Oft er einnig verið að mótmæla ýmsum öðrum fyrirhugaðri notkun svæðis þar sem yfirgefin hús standa og á að rífa. Hústaka tengist einnig hugmyndinni um sameignarrekstur í stað séreignar, þar sem hústökufólk ræður sínum ráðum sjálft án utanaðkomandi aðila og rekur viðkomandi eign eða svæði án þess þó að vera skráðir eigendur hennar og án þáttöku löglega skráðs eigenda.

Þekktar hústökur.

Ein þekktasta hústaka er Fríríkið Kristjanía í Kaupmannahöfn þar sem árið 1971 hópur fólks íbúar frá Kristjánshöfn brutust inn á afgirt svæði þar sem stóðu yfirgefnar herbúðir ("Baadsmandsstræde Kaserne"). Ástæðan var sú að óánægðir foreldrar óskuðu eftir leikvelli fyrir börn sín og tóku málið í eigin hendur. Fljótlega fluttu þó hippar og ýmsir heimilislausir einstaklingar inn og settust að í tómum byggingunum. Árum saman reyndu yfirvöld með hálfum huga að fjarlægja íbúana, en það hefur enn ekki tekist, að hluta til vegna almenns stuðnings dönsku þjóðarinnar við fríríkið.
Verslun

Verslun getur átt við:
Frændhygli

Frændhygli (einnig frænddrægni eða frændahygling) kallast það að sýna vinum eða fjölskyldumeðlimum hlutdrægni eða hygla þeim vegna fjölskyldutengsla við viðkomandi frekar en út af hæfileikum eða hæfni. Dæmi um "frændhygli" er t.d. það að bjóða ættingja starf þegar aðrir hæfari umsækjendur hafa einnig sótt um.

Árni M. Mathiesen var sakaður um að ganga erinda frændhygli Davíðs Oddssonar árið 2007 þegar hann skipaði Þorstein Davíðsson, son Davíðs í stöðu héraðsdómara, en umsækjendur sem metnir voru hæfari en Þorsteinn gerðu síðar athugasemdir við ráðningu hans.
Málrækt

Málrækt er það þegar málhafi leggur rækt við málfar og vandar mál sitt án þess að úr verði ofvöndun. Málrækt er einnig hugtak sem haft er um þá menningarstefnu þar sem lögð er áhersla á að efla tungumálið sem samskipta- og tjáningartæki í víðum skilningi og gæta þess að breytingar á því verði ekki svo gagngerar að sögulegt samhengi rofni.

Málrækt Íslendinga.

Málrækt var helsti boðskapur Fjölnismanna, sem börðust fyrir því í tímariti sínu, að menn vönduðu mál sitt. Með skrifum sínum þar létu þeir hverja hugsun njóta sín á klassískri íslensku, og létu málrækt sína varða ris þjóðarinnar til betri tíma. Þeir börðust gegn því að menn slettu dönsku („tyggðu upp á dönsku“) og vonuðust til þess að landar sínir myndu hreinsa hugsun sína með betra málfari og þannig einnig aukið sér menntun og virðingu meðal þjóða. Þeir áttu sér brautryðjanda í Baldvini Einarssyni sem skrifaði í Ármann á Alþingi:

Seinna skrifaði Jón Sigurðsson álíka klausu í Ný félagsrit:

Sama hugsun er einnig að finna í einu ljóða Stephan G. Stephansson:

Hinn danski Rasmus Kristján Rask skrifaði einu sinni um mikilvægi þess að forðast miklar umbreytingar á tungunni þegar hann ræddi tilgang Bókmenntafélagsins:

Helgi Hálfdanarson, þýðandi, varaði við of miklu frjálslyndi við málrækt og taldi viturlegt að halda fast í íhaldsemina. Hann skrifaði grein í Morgunblaðið árið 1984 og segir meðal annars:

Um rétt og rangt.

Málrækt snýst oft um það sem er rétt og rangt í málfari þjóðar og einstaklings. Erfitt getur verið að greina í sumum tilfellum hvort hefð sé fyrir „villu“ og hversu gömul villan þarf að vera til að hún teljist vera orðin hluti af málsögu tungumálsins, eða málvenju svonefndri. Engar fastar reglur eru til um þetta, heldur er oftast stuðst við þær málvenjur sem bundið hafa saman tunguna í máli þjóðarinnar. Höskuldur Þráinsson segir í Skímu, málgagni móðurmálskennara, árið 1985:

Skólarnir og málrækt.

Skólum á Íslandi hefur löngum verið legið á hálsi fyrir að stuðla ekki að eflingu tungumálsins, sérstaklega fyrir að leggja of mikla áherslu á stafsetningu og málfræði í lægri bekkjum, en svo til ekkert á tjáningu eða orðaskilning. Halldór Laxness segir frá því í "Vettvángi dagsins", sem kom út árið 1941, að:

Laxness bæti við þetta fálæti skólans frammi fyrir auðlegð tungunnar í "Gjörníngabók" sinni, sem kom út 1958, en þar segir hann:
Hauggas

Hauggas er gas sem verður til við rotnun lífrænna efna við loftfirrðar aðstæður, t.d. á ruslahaugum og í kirkjugörðum. Hauggas er jarðgas úr metani, koldíoxíði og snefilgösum. Auðvelt er að skilja metan frá hauggasinu með hreinsiaðgerðum og nota það í bifreiðaeldsneyti og einnig má nota það beint til raforkuframleiðslu.
Fjölveiðiskip

Fjölveiðiskip eru skip sem geta stundað bæði botnfiskveiðar og uppsjávarfisksveiðar. Í dag er einungis eitt slíkt til á landinu og er það Vilhelm Þorsteinsson EA-11, það skip getur bæði stundað botntrollsveiðar, flottrollsveiðar og nótaveiðar. Fjölveiðiskip hafa frystitæki og vinnslu um borð og geta því unnið aflann um borð, eða bara beint í tanka og landað í vinnslu eða bræðslu (uppsjávarfisk). Kosturinn við þessi skip fyrir útgerð að það getur sent skipið á nánast hvaða veiðar sem er, t.d. tekið loðnuvertíðina í febrúar-mars, farið svo á grálúðuveiðar fram í maí, farið á kolmunna maí-júní , farið svo á síldina fram á haust o.s.frv.
Fiskinet

Fiskinet samanstanda af ferköntuðu neti með flotteini að ofan, blýteini eða steinateini að neðan og brjósti eða tóg á hliðunum. Til að veiða sem flesta fiska í netin þurfa netin að vera sem ósýnilegust fiskunum. Því er reynt að nota sem grennst garn og er það oftast úr næloni, sem er bæði sterkt og sveigjanlegt. Einnig er oft notaður grár litur sem er nánast ósýnilegur í sjónum.

Lagnet eru net sem eru lögð við sjávarbotn og eru til í mörgum mismunandi útfærslum og er þá talað um þorskanet, ýsunet, grásleppunet, kolanet, silunganet o.s.frv. Mismunurinn felst einkum í möskvastærð en einnig er munur á efni, stærð og gerð netanna. Veiðarnar byggjast á því að fiskurinn syndi á netið og festist í því og oftast fer garnið undir tálknlokin.

Þorskanet eru einkum notuð á vetrarvertíð við veiðar á þorski er hann gengur til hrygningar seinni hluta vetrar. Lágmarksmöskvastærðin er 139,7 mm (5 1/2 tommur). Oft eru þó notaðir mun stærri möskvar við þorskveiðar, eða allt að 254 mm (10 tommum). Netin eru 30-70 möskva djúp og um 50 metra löng. Nokkur net eru í hverri trossu og nokkrar trossur lagðar af hverju skipi. Netin eru látin liggja í 1-2 sólarhringa áður en þeirra er vitjað en miklu getur munað á gæðum fisks eftir því hve lengi hann liggur í netunum.

Ýsunet eru svipuð þorskanetum að stærð og gerð en hafa heldur smærri möskva, 140-150 mm og eru eingöngu notuð sunnan- og suðvestanlands.
1955

Árið 1955 (MCMLV í rómverskum tölum)
Akthelia

Akthelia ehf. er sprotafyrirtæki sem byggir á niðurstöðum rannsókna við Háskóla Íslands og Karolinska Institutet í Stokkhólmi. Félagið vinnur að þróun lyfja gegn bakteríusýkingum.
Grafísk hönnun

Grafísk hönnun er fag eða aðferð til að setja fram upplýsingar, þekkingu, áróður og þess háttar. Ýmsar aðferðir eru notaðir til að skapa og sameina tákn, myndir og/eða orð til þess að skapa sjónræna framsetningu hugmynda og tilkynninga. Grafískir hönnuðir geta notað prentlista-, myndlista- og síðuskipulagstækni til að framleiða verk.

Aðferðum grafískrar hönnunar er meðal annars beitt við hönnun á tímaritum, auglýsingum, umbúðum og vefsíðum.

Fagfélag grafískra hönnuða á Íslandi er Félag íslenskra teiknara.
Prokaria

Prokaria er líftæknideild Matís og var stofnað var árið 1998. Fyrirtækið vinnur að þróun afurða fyrir matvæla-, efna-, heilsu-, og lyfjaiðnað sem byggir á aðferðafræði líftækni, örverufræði og sameindalíffræði. Strax í upphafi var lögð áhersla á hitakærar örverur og ensím úr þeim og í dag er mikið af starfsemi deildarinnar byggð á áralöngum rannsóknum Prokaria á ensímum sem einangruð hafa verið úr hitakærum örverum. Stór þáttur í starfseminni felst í skimun og könnun á nýjum ensímum úr lífverum sem lifa við jaðarskilyrði lífs, háan hita, mikinn kulda, lágt sýrustig og svo framvegis til nota í iðnaði. Erfðagreiningasvið sem beytir erfðagreiningum í kynbótasafni í rannsóknum á stofnerfðafræði dýra var svo bætt við Prokaria árið 2004.
Sacharias Jansen

Sacharias Jansen (1588 – 1628) var hollenskur sjóntækjafræðingur best þekktur fyrir að finna upp fyrstu smásjána. Hann hefur einnig verið orðaður við fyrsta sjónaukann. Jansen, var samhliða sjóntækjafræðinni farandsölumaður hann var ekki allur þar sem hann var séður og var talin viðriðin við ýmsar falsanir á ferlinum.

Það er almennt talið að Jansen hafi búið til fyrstu a almennu smásjána árið 1595. En þar sem Jansen var afskaplega ungur á þessum tíma þá er talið víst að faðir hans hafi verið hin raunverulegi uppfinningarmaður smásjárinnar. Fyrsta smásjáinn var fær um að stækka 9x og voru gæðin ekki hin ákjósanlegustu.

Þó svo að þessi fyrsta smásjá hafi ekki hlotið neinn fram svona fyrst um sinn sem tæki fyrir vísindamenn, þá flaug fiskisagan og hugmyndafræðin að baki smásjárinnar dreifðist um alla Evrópu. Það leiða ekki á löngu þar til tækjasmiðir í Evrópu voru farnir að smíða mun fullkomnari og betri smásjár.
Fordismi

Fordismi er hugmyndafræði fjöldaframleiðslunnar. Hún er nefnd eftir Henry Ford. Fordismi einkennist af færibandinu sem olli því að framleiðslan gekk hraðar og fjöldaframleiðslu staðlaðrar vöru fyrir fjöldamarkað.
Rastamynd

Rastamynd eða punktamynd er gagnagrind sem inniheldur fylki af pixlum eða lituðum dílum sem saman mynda stafræna tvívíða mynd á tölvuskjá eða pappír. Rastamyndir eru geymdar í myndaskrám í nokkrum ólíkum myndasniðum. Þau algengustu eru JPEG, GIF, TIFF, RAW, PNG og BMP. Andstæða rastamyndar er vigurmynd eða línuteikning sem geymir upplýsingar um línur og form fremur en punkta.

Í rastamynd hefur hver punktur, eins og hann er í skjáminni tölvunnar, ákveðna litadýpt sem er skilgreind sem sá fjöldi bita sem inniheldur upplýsingar um litinn. Í átta bita mynd eru átta bitar sem innihalda upplýsingar um lit punktsins og myndin í heild getur þannig innihaldið 255 mismunandi litatóna.

Rastamyndir eru háðar skjáupplausn. Ef þær eru stækkaðar verða þær pixlaðar og missa gæði.

Algeng myndvinnsluforrit til að vinna með rastamyndir eru Adobe Photoshop og GIMP. Flest myndvinnsluforrit nota RGB-litakerfið en sum styðja líka önnur litakerfi á borð við CMYK fyrir prentvélar.
Breiðvísun

Breiðvísun er hugtak í málfræði þegar orðaröð gerir að verkum að óljóst er til hvers tilvísunarfornafnið sem vísar og getur það valdið misskilningi. Breiðvísun flokkast gjarnan sem stílgalli. Dæmi: "Ég sá hest á vagninum sem mig langar í". Hér veldur breiðvísun því að hægt er að ruglast á því hvort viðkomandi langi í vagninn eða hestinn. Oftast er hægt að forðast breiðvísun með umorðun, t.d.: "Á vagninum sá ég hest sem mig langar í". Hér er tilvísunin skýr, tilvísunarfornafnið er við hliðina á orðinu sem það vísar til, en þannig forðast menn breiðvísun.
Skarhjálmur

Skarhjálmur er lítil hjálmur á löngu skafti og er notaður til að slökkva á kerti (kæfa ljósið). Hjálmurinn er lagður yfir logann sem stendur upp af rakinu á kertinu og þannig kafnar ljósið. Tæki þetta á sér mörg heiti á íslensku og eru mörg þeirra lýsandi, eins og t.d. "ádrepa", "kertalok", "ljósabani", "ljós(a)drepur", "ljósakæfa", "ljósaslökkvari", "ljóslok", "logakæfa", "skarhús" og "skarpanna". Gísli Jónsson, íslenskufræðingur, mælti sérstaklega með orðinu skarhjálmur.
Leibniz-rithátturinn

Leibniz-rithátturinn er ritháttur í örsmæðareikningi sem er nefndur í höfuðið á stærðfræðinginum Gottfried Wilhelm Leibniz, en rithátturinn notast við merkingar eins og d"x" and d"y" til að tákna afleiður. Ef "y" er t.d. fall af breytunni "x"

þá mátti tákna afleiðuna af "y" m.t.t. "x"

sem

þar sem vinstri hlið jöfnunnar er Leibniz-rithátturinn og hægri hlið jöfnunnar er Lagrange-ritháttur fyrir afleiðu "f" af "x".
Tagalog

Tagalog er tungumál sem talað er í Filippseyjum og er töluð af um það bil 22 miljónum manna. Þau tungumál sem hafa haft mikil áhrif á tagalog eru spænska, enska, hindí, arabíska, sanskrít, gamla malayska, kínverska, japanska og tamílska. Tagalog er talað víðsvegar um Filipseyjar og um allan heim. Tagalog er meðal annars 5 stærsta tungumálið í Bandaríkjunum en u.þ.b. 1.4 milljón manna tala það, eins tala um 235 þúsund manns það í Kanada.

Heiti tungumálsins „tagalog“ hefur uppruna sinn frá orðinu „tagailog“ þar sem tagá þýðir frumbyggi frá og orðinu ílog sem þýðir fljót. Úr samsetningu orðanna má lesa út „fljótabúi“. Lítið er vitað um sögu tungumálsins, þó eru kenningar þess efnis frá tungumálasérfræðingum eins og Dr. David Zorc og Dr. Robert Blust að uppruna tagalog þjóðflokksins megi rekja til norðaustur Mindanao eða austur Visayas. Fyrstu skiflegu heimildirnar af tagalog eru frá árinu 900 og notuð hluta til með tungumálunum sanskrít, malayska og javanska. Fyrsta bókin sem vitað er um að hafa verið skifuð á tungumálinu er "Doctrina Cristiana", skrifuð árið 1593. Bókin var skrifuð á spænsku og í tveimur útgáfum af tagalog, ein útgáfan er skrifuð í baybayin skriftarkerfinu og hin á latnesku.

Árið 1937 var tagalog valið af „the National Language Institute“ sem undirstaða að þjóðartungumáli Filipseyja. Tveimur árum síðar eða 1939 kallaði Manuel L. Quezon þjóðartungumálið „Wikang Pambansâ“. Tuttugu árum síðar, árið 1959, var það endurnefnt af menntamálaráðherranum Jose Romero sem filipiska. Tilgangurinn var að gefa tungumálinu landlægari brag og merkingu í stað þjóðlegri. Þessi breyting fékk ekki samþykki allra og sér í lagi þeirra sem ekki eru af tagalog uppruna t.d. Cebuanos fólki. Árið 1971 kom aftur upp ágreiningur varðandi tungumálið sem leiddi til sáttar en þá var tungumálið kallað „Filipino“ í stað „Pilipino“ og rataði það meðal annars inn í nýja stjórnarskrá sem skrifuð var árið 1987.
Háskólinn í London

Háskólinn í London er stór sambandsháskóli staðsettur aðallega í London á Englandi. Hann samanstendur af 31 hlutdeildarfélögum: 19 sérstökum skólum og 12 rannsóknarstofnunum. Hann er líka stærsti háskólinn á Bretlandi miðað við nemendafjölda í fullu námi; það er 135.090 nemendur á háskólalóð.

Háskólinn var stofnaður árið 1536 af konunglegri stofnskrá sem sameinaði "London University" (í dag University College London) og King's College (núna King's College London). Framhaldsnemar mega nota letrin „Lond.“ ("Londiniensis") á eftir nafninu sínu.

Níu stærstu skólar (e. "colleges") innan háskólans eru:

Imperial College London var fyrrum hluti háskólans en skildi við þann 9. júlí 2007. Skólarnir níu starfa að mörgu leyti eins og sjálfstæðir háskólar.
Markaðsbrestur

Markaðsbrestur nefnist það þegar framleiðsla á vöru eða þjónustu á markaði er ekki skilvirk. Með því er átt við að hagkvæmara sé að skipuleggja framleiðsluna með öðrum hætti. Sem dæmi um markaðsbresti má nefna: einokunar- og fákeppnismarkaði, samgæði, náttúrulegar auðlindir og ytri áhrif. Markaðsbrestir eru oft notaðir sem réttlæting á inngripi hins opinbera. Andstæða markaðsbrests hefur verið nefndur ríkisbrestur.

Ytri áhrif verða þegar hagrænt atferli hefur í för með sér ábata eða kostnað fyrir þriðja aðila án þess að sá aðili hafi valið að hljóta ábatann eða kostnaðinn. Þau eru ýmist jákvæð eða neikvæð eftir því hvort um er að ræða ábata eða kostnað fyrir þriðja aðilann. Ytri áhrif verða vegna þess að viðskiptakostnaður og/eða skortur á vel skilgreindum eignarrétti veldur því að þeir sem valda ytri áhrifunum og þeir sem verða fyrir þeim geta ekki samið sín á milli um lausn. Í slíkum tilfellum er oft hægt að auka samfélagslega velferð með ríkisinngripum, svo sem Pigou-sköttum eða kvótakerfum.

Óútilokanleg gæði eru þau þar sem ómögulegt er að koma í veg fyrir að einstaklingar njóti gæðanna. Samgæði og náttúrulegar auðlindir eru tveir flokkar óútilokanlegra gæða. Almennt er ómögulegt að krefjast endurgjalds fyrir neyslu óútilokanlegra gæða nema til komi einhvers konar ríkisvald. Án ríkisvalds er of lítið eða ekkert veitt af samgæðum og of mikið notað af náttúrulegum auðlindum.

Ófullkomnar upplýsingar eru þar sem aðilar í viðskiptum hafa lélegar upplýsingar um markaðinn og hefur það í för með sér leitarkostnað. Ósamhverfar upplýsingar eru þar sem aðilar í viðskiptum hafa mismiklar upplýsingar um það sem átt er í viðskiptum með. Hrakval er þegar upplýsingar eru ósamhverfar áður en viðskipti eiga sér stað og veldur því að einungis myndast markaður með gallagripi eða að einungis er átt í kostnaðarsömum viðskiptum. Freistnivandi er þegar upplýsingar eru ósamhverfar eftir að viðskipti eiga sér stað og er algengt vandamál á tryggingamörkuðum. Markaðsaðilar reyna að leysa þessi vandamál með aðskilnaði og merkjagjöf.
49er

49er er hraðskreið, flatbotna tvímenningskæna hönnuð af ástralska skútuhönnuðinum Julien Bethwaite sem nýr ólympíubátur fyrir prófanir 1996. 49er var fyrst notuð sem keppnisbátur á Sumarólympíuleikunum 2000 í Sydney. Hönnun hennar byggir á hönnun áströlsku 18 feta kænunnar. Hún er með langt bugspjót fyrir gennaker, vængi út frá hliðunum og masturstaug fyrir bæði stýrimann og miðskipsmann.

29er er minni þjálfunarútgáfa fyrir 49er með einni masturstaug.
Þ.e.a.s.

Þ.e.a.s. stendur fyrir „það er að segja“
Umhverfi

Umhverfi er náttúra og manngerð fyrirbæri, svo sem menn, dýr, plöntur og aðrar lífverur, jarðvegur, jarðmyndanir, vatn, loft, veðurfar, landslag, samfélag, heilbrigði, menning og menningarminjar, atvinna og efnisleg verðmæti.

Umhverfi getur átt við:
Blæðing

Blæðing er það blóðæð rofnar þannig að blóð tekur að renna út úr blóðrásarkerfinu eða þegar einhverjum er "vakið blóð" eða "vekur sér blóð". Blætt getur innvortis úr æðum, sem ekki sést á ytra borði, og útvortis en þá blæðir út um húð eða slímhúð, svo sem leggöng, munn, nef eða endaþarmsop. Heilt blóðlát heitir aftöppun blóðs, og mikið blóðlát heitir (e. "desanguination"). Heilbrigðum einstaklingi getur blætt 10–15% af heildarblóðmagni líkamans án alvarlegra afleiðinga. Þegar menn gefa blóð er oftast tekið 8–10% af blóðmagni blóðgjafans.

Blæðing gengur nærri lífi manns þegar hún orsakar blóðþurrð eða blóðþrýstingsfall. Líkaminn getur notað ýmis verklög til að geyma samvægi líkamisins.

Nokkrir sjúkdómar eins og dreyrasýki geta aukið áhættu blæðinga. Athugið vel að blæðingar í fleirtölu er oft haft um tíðir kvenna, sbr. "vera á blæðingum".
Eggfruma

Eggfruma eða egg er einlitna kynfruma kvendýra. Dýr og kímplöntur hafa báðar eggfrumur. Eggfruman er frjóvguð inni í kvenkynslíkama og verður að fósturvísi í leginu. Í kvenmönnum verða eggfrumur til í eggjastokkum. Allar eggfrumur eru til staðar í kvenmanni við fæðingu. Þær þroskast með aðferð sem heitir eggmyndun.

Eggfruma er ein stærsta fruma manna og hægt er að sjá hana með berum augum. Eggfruma manna er um það bil 100–200 µm að stærð.
Gísli Guðmundsson

Gísli Guðmundsson er íslenskt mannanafn sem getur átt við:
Svefnherbergi

Svefnherbergi er herbergi þar sem fólk hvílist eða sefur. Svefnherbergi innihalda t.d. rúm (eða bedda) og húsgögn eins og t.d. fataskáp og kommóðu. Í flestum húsum eru tvö eða fleiri svefnherbergi. Stærsta svefnherbegi hússins er yfirleitt svefnstaður foreldra. Minni svefnherbergi eru oftast fyrir börn eða gesti. Stundum eru svefnherbergi með eigin baðherbergi.

Rúmföt eins og tíðkast á Norðurlöndum eru frábrugðin rúmfötum annars staðar.
Vetrarblóm

Vetrarblóm (fræðiheiti: "Saxifraga oppositifolia") er jurt af steinbrjótsætt sem ber rauð eða rauðfjólublá blóm. Vetrarblóm vex víða á norðurslóðum og til fjalla sunnar, t.d. í norðurhluta Bretlands, Ölpunum og í Klettafjöllunum.

Vetrarblóm vex í klettum, á melum og rindum. Það er algengt um allt Ísland.

Greiningareinkenni.

Sprotar vetrarblóms eru jarðlægir og oft um 5 til 20 cm á lengd. Laufblöðin eru 3-4 mm og öfugegglaga. Blómin eru 10 til 15 mm í þvermál. Þau eru rauð eða rauðfjólublá.

Samlífi.

Á Íslandi vex sveppurinn grasmúrgróungur ("Pleospora herbarum") á dauðum vefjum ýmissa plöntutegunda, meðal annars á vetrarblómi.

Vetrarblóm getur verið millihýsill fyrir víðiryðsvepp ("Melampsora epitea").
John o’ Groats

John o’ Groats (gelíska "Taigh Iain Ghròt") er þorp á skoskum hálöndunum. Það er þekkt sem nyrsti punktur á Bretlandi en raunar er það Dunnet Head.

Þorpið er eftirtektarvert því það er oft notað til að mæla lengd Bretlands frá norðri til suðurs. Framsetningin „frá Land’s End til John o’ Groats“ vísar til fjarlægðar frá John o’ Groats til höfðans Land’s End á Cornwall.

Það er vinsælt hjá ferðamönnum hvaðanæva að. Mannfjöldi þorpsins er um það bil 300 (2007).
Kjörnir alþingismenn 2003

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 2003.
Indíánahnúður

Indíánahnúður (fræðiheiti "Ipomoea tricolor") er vafningsjurt sem verður 2-4 metra há. Laufblöðin eru spírallöguð, 3-7 sm löng. Blómin eru blá 4-9 sm í þvermál og er algengast að þau séu blá með hvítri til gulri miðju.

Jurtin er af sumum talið illgresi þar sem hún vex hratt og myndar mikið magn af fræum

Fræ jurtarinnar innihalda beiskjuefni (lýting) og hafa frá fornu fari verið notuð til að kalla fram ofskynjun. Astekar kölluðu fræ jurtarinnar "tlitliltzin" sem þýðir svart og í Suður-Ameríku eru fræin einnig kölluð "badoh negro".
Nordiska Centerungdomens Förbund

Nordiska Centerungdomens Förbund (NCF) var stofnað árið 1965. Samtökin eru samstarfsvettvangur ungliðahreyfinga norrænna miðjuflokka. Fjórir Íslendingar hafa gengt forsæti í samtökunum, þau G. Valdimar Valdemarsson 1993-1994, Finnur Þór Birgisson 2000-2001, Fanný Guðbjörg Jónsdóttir 2008-2009 og Hildur Guðbjörg Benediktsdóttir sem situr sem núverandi forseti frá árinu 2019.

Aðildarfélög sambandsins eru:
Blaðlaukur

Blaðlaukur eða púrra (fræðiheiti: "Allium ampeloprasum" var. "porrum" eða "Allium porrum") er grænmeti sem tilheyrir laukætt eins og laukur og hvítlaukur.

Blaðlaukur er ræktaður til átu. Æti hluti blaðlauksins er ljós á lit, en afgangurinn er grænn stilkur. Blaðlaukur er vanalega skorinn í þunnar sneiðar. Hann er matreiddur soðinn, steiktur eða hrár. Ef borðað er mikið af blaðlauk getur það valdið andfýlu.
Alfred Schütz

Alfred Schütz (13. apríl 1899 – 20. maí 1959) var austurrískur lögfræðingur, heimspekingur og félagsfræðingur af gyðingaættum. Hann er einkum þekktur sem upphafsmaður fyrirbærafræðilegrar nálgunar á kenningar Max Webers í félagsvísindum. Hann tók þátt í Vínarhringnum. Hann flutti til Bandaríkjanna árið 1939 þar sem hann fékk stöðu við New School of Social Research í New York-borg. Í Bandaríkjunum varð hann fyrir áhrifum frá gagnhyggju og rökfræðilegri raunhyggju.