arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Edda Heiðrún Backman

Edda Heiðrún Backman (27. nóvember 1957 - 1. október 2016) var íslensk leikkona, leikstjóri og myndlistakona.

Edda Heiðrún fæddist á Akranesi og voru for­eldr­ar henn­ar Jó­hanna Dag­fríður Arn­munds­dótt­ir og Hall­dór Sig­urður Backm­an. Edda eignaðist tvö börn leikarann Arnmund Ernst Backman og mynlistarnemann Unni Birnu Björnsdóttur.

Starfsferill.

Hún útskrifaðist sem stúdent frá Menntaskólanum við Sund 1978 og sem leikari frá Leik­list­ar­skóla Íslands 1983. Hún starfaði sem leikari við Þjóðleikhúsið og Borgarleikhúsið og lék auk þess í fjölda kvikmynda og sjónvarpsþátta allt til 2004 þegar hún greindist með MND-sjúkdóminn. Eftir það sneri hún sér að leikstjórn og rak einnig verslunina Súkkulaði og rósir á Hverfisgötu í Reykjavík á meðan heilsan leyfði.

Síðustu árin var hreyfigeta hennar mjög skert en hún hóf þá að mála listaverk með því að halda pensli í munni.

Hún var baráttukona fyrir réttindum fatlaðra og umhverfisvernd og stofnaði Rödd náttúrunnar 2016.

Viðurkenningar.

Edda Heiðrún hlaut fjölda viður­kenn­inga fyr­ir list sína. Hún var sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 2005, hún hlaut Íslensku sviðslist­ar­verðlaun­in þrisvar sinnum, þar meðtalinn heiður­sverðlaun Grím­unn­ar árið 2015. Hún hlaut Íslensku kvik­mynda­verðlaun­in, Edd­una árið 2003, var útnefnd borg­ar­listamaður Reykja­vík­ur árið 2006 og árið 2008 heiðraði Alþingi Eddu Heiðrúnu með því að samþykkja hana í hóp heiðurslista­manna.
EV1 Atlantshafsströndin

EV1 Atlantshafsströndin er 8.186 km löng EuroVelo-hjólaleið sem liggur frá Nordkapp í Norður-Noregi að Porto í Portúgal. Hún liggur um 6 lönd, Noreg, Bretland (Skotland, Norður-Írland, Wales og England), Írland, Frakkland, Spán og Portúgal.

Ísland sótti árið 2014 um að verða framlenging á Atlantshafsströndinni með hjólaleið sem næði frá Seyðisfirði til Leifsstöðvar um Suðurlandið .
Frönsku suðlægu landsvæðin

Frönsku suðlægu landsvæðin (franska: "Territoire des Terres australes et antarctiques françaises or Terres australes et antarctiques françaises") eru eldfjallaeyjar í suður-Indlandshafi. Þjóðarlén svæðisins er .tf.
Clannad

Clannad er írsk hljómsveit sem stofnuð var árið 1970 í Gweedore, County Donegal, Írlandi. hljómsveitin spilar blöndu af írskri þjóðlagatónlist og nýaldartónlist. Hljómsveitin hefur einnig blandað í seinni tíð poppi, jazzi og gregórískum söng í tónlistina. Hljómsveitin var stofnuð af systkinunum Moya Brennan, Ciarán Brennan og Pól Brennan ásamt frændum þeirra; tvíburabræðrunum Noel Duggan og Pádraig Duggan. Árin 1980–1982 var yngri systir Brennan systkina, Enya, með hljómsveitinni en hún hóf árangursríkan sólóferil eftir veru sína í bandinu. Clannad syngur á aðallega á gelísku og ensku. Lag þeirra, "Theme from Harry's Game", er eina topplagið í Bretlandi sem hefur alfarið verið sungið á gelísku.

Árið 2020 hugðist hljómsveitin halda kveðjutúr.
Blessuð sértu sveitin mín (kvikmynd 1948)

So Dear to My Heart (enska: "So Dear to My Heart") er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 1948. Leikstjórar voru Harold D. Schuster og Hamilton Luske. Helstu leikarar: Burl Ives, Beulah Bondi og Bobby Driscoll.

Myndin fjallar um ungan dreng sem tekur að sér lítið, óþekkt lamb og lærir af því gildi ástar og umhyggju.
0. janúar

0. janúar er notað sums staðar sem annað nafn fyrir 31. desember. Heitið kemur fyrir í stjörnualmanaki fyrir daginn fyrir 1. janúar til að komast hjá því að vísa til ársins á undan almanaksárinu.
London (Ontaríó)

London er borg í suðvestur-Ontaríó-fylki í Kanada. Íbúar voru rúmlega 366.000 árið 2011. Áin Thames rennur um borgina.

Borgin fékk nafn sitt árið 1793 þegar breskur lautinant stakk upp á nafni fyrir höfuðstað Efra-Kanada. Frumbyggjar höfðu verið á svæðinu síðustu 10.000 ár. Fyrsta byggð í evrópubúa þar var í kringum aldamótin 1800 og þorp var búið að myndast árið 1826. London fékk borgarstöðu árið 1855 þegar þar voru komnir meira en 10.000 íbúar. Árið 1953 var stífla byggð við efri Thames ána en hún hafði áður flætt margsinnis yfir bakka sína og valdið skemmdum og manntjóni.
Hamilton (Ontaríó)

Hamilton er borg í Ontaríó-fylki í Kanada. Borgin er hafnarborg og stendur við Ontaríóvatn á Niagaraskaga. Íbúar voru ca. 520.000 árið 2011 en á stórborgarsvæðinu búa ca. 721.000 manns. Hamilton er nefnd eftir George Hamilton, breskum kaupmanni sem stofnaði borgina árið 1815. Niagarahjallinn liggur í gegnum miðja borgina og skiptir henni í neðra og efra hverfi. Meðal áhugaverðra staða eru: Konunglegi grasagarðurinn, Kanadíska stríðsflugvélasafnið og Mcmaster háskólinn.
Gunnar Hrafn Jónsson

Gunnar Hrafn Jónsson er íslenskur stjórnmálamaður, fyrrum útvarpsmaður RÚV og eitt sinn fyndnasti maður Íslands.

Gunnar var kjörinn á þing fyrir Pírata í Reykjavík Suður sem jöfnunarþingmaður í Alþingiskosningum 2016.
Sögur úr Andabæ

Sögur úr Andabæ (enska: "DuckTales") er bandarísk sjónvarpsþáttaröð fyrir börn framleidd af Walt Disney Television Animation. Þættirnir eru alls 100 og voru sýndir 18. september 1987 - 28. nóvember 1990. Teiknimyndin "" eða "DuckTales the Movie: Treasure of the Lost Lamp" (opnunardagur: 3. ágúst 1990) kom einnig út á þessu tímabili.

Söguhetjur Andasagna eru íbúar Andabæjar: m.a. Jóakim Aðalönd og bræðurnir Ripp, Rapp og Rupp. Loftur Þotönd úr Andasögum átti eftir að verða mikilvæg sögupersóna í yngri sjónvarpsþáttaröðinni Darkwing Duck.
Gullkollur

Gullkollur (fræðiheiti "Anthyllis vulneraria") er jurt af ertublómaætt. Talið er að Gullkollur hafi verið fluttur til Íslands sem fóðurjurt í Selvog og þaðan breiðst út.

Lýsing.

Hann er tví eða fjölær jurt með gul (sjaldan rauðgul eða rauð) blóm. Hann nær allt að 20 sm hæð.

Útbreiðsla.

Gullkollur er útbreiddur í Evrópu, Litluasíu og Norður Afríku, á sólríkum stöðum í þurrum og kalkríkum jarðvegi.

Undirtegundir.

Gullkollur er með nokkrar undirtegundir sem eru bundnar mismunandi hlutum útbreiðslusvæðisins:
Kreppa (á)

Kreppa er á sem kemur undan Brúarjökli og sameinast Kverká nokkru norðar og rennur síðan í Jökulsá á Fjöllum. Hún er vatnsmikil og erfið yfirferðar vegna sandbleytu. Nafnið Kreppa er ekki upphaflegt nafn á ánni. Pétur Brynjólfsson sem fór um svæðið 1794 kallaði núverandi Kverkhnúka Dyngjufjöll og Kreppu Dyngjufjallaá. Nafnið Kreppa er talið stafa af bugðum árinnar fyrir norðan Fagradalsfjall eða þrengslum í ánni.

Jón Helgason yrkir um landslag við Kreppu í ljóðabók sinni Áföngum:

Fagradalsgriðland afmarkast af Kreppu að vestan. Fagradalsgriðland nær yfir Fagradalsfjall og dalina umhverfis það, austan Kreppu, sem rennur í hálfhring umhverfis fjallið.

Hugmyndir hafa verið um að virkja Jökulsá á Fjöllum og Kreppu með Jökulsá á Dal.

Tilvísanir.
Saga Garðarsdóttir

Saga Garðarsdóttir (f. 6. ágúst 1987) er íslensk leikkona, handritshöfundur, grínisti og uppistandari. Hún útskrifaðist úr leiklistardeild Listaháskóla Íslands árið 2012 og hefur starfað við leikhús, kvikmyndagerð og sjónvarpsþáttagerð síðan þá auk annarra starfa.

Ásamt Uglu Egilsdóttir stýrði hún hlaðvarpsþættinum Ástin og leigumarkaðurinn á Alvarpinu frá mars 2014 til mars 2015.

Saga er gift tónlistarmanninum Snorra Helgasyni og giftust þau 2018.
Skagfirðingavegur

Skagfirðingavegur er gömul þjóðleið milli Norður- og Vesturlands. Hún lá um Stórasand. Þjóðleiðin lá upp frá Mælifelli í Skagafirði og suður á land en upp á Eyvindarstaðaheiði skiptist vegurinn og lá annar suður Kjöl (Kjalvegur) og hinn suðvestur yfir Blöndu, Auðkúluheiði, Öldur og Stórasand að Arnarvatni. Þessi vegur var kallað að fara Sand en síðar fékk hann nafnið Skagfirðingavegur. Við Arnarvatn lá hann saman við Grímstunguheiðarveg og þaðan lá leið yfir Arnarvatnsheiði að Kalmanstungu og þar yfir Kaldadal og suður í Þingvallasveit.

Í Grettissögu er sagt frá er Þorbjörn öngull ætlar að ríða til þings með höfuð Grettis Ásmundarsonar og þar stendur „Þá voru þeir komnir á veg og ætluðu að ríða Sand suður. Öngull lét þá taka höfuð Grettis og grafa það í sandþúfu eina. Er það kölluð Grettisþúfa." Grettishæð er áberandi staður á Stórasandi rétt við Skagfirðingaveg.

Norðan við Bláfell á Sandi liggur Skagfirðingavegur yfir flatt klapparholt sem er þakið þunnum steinhellum. Þar standa margar vörður, svonefndar Ólafsvörður og eru þær kenndar við Ólaf Hjaltason Hólabiskup. Skammt fyrir ofan Búðarárdrög liggur Skagfirðingavegur yfir mjög grýtt holt. Þar eru stór björg (Grettistök) og litlar vörður.

Frá Arnarvatni liggur Skagfirðingavegur upp sunnanverð Búðarárdrög. Á Há-Sandi er varða við veginn og þar er fræg beinakerling. Á Eyvindarstaðaheiði liggur Skagfirðingavegur yfir Galtará. Í ljóði Jónasar Hallgrímssonar Ferðalok kemur Galtará fyrir. Kristján Jónsson Fjallaskáld orti alkunna vísu um leið sína suður yfir Sand:

Guðmundur Jónassona frá Múla ók fyrstur manna bíl yfir Stórasand sumarið 1946.
Kolfinna Nikulásdóttir

Kolfinna Nikulásdóttir (1990) er íslensk leikkona, leikstjóri, handritshöfundur og rappari. Hún stundaði nám á sviðshöfundabraut í Listaháskóla Íslands. Kolfinna er ein af meðlimum rappsveitarinnar "Reykjavíkurdætur", þar sem hún notast gjarnan við gælunafnið Kylfan.

Með bróður sínum, Nikulási Stefáni Nikulássyni, stýrði hún hlaðvarpsþættinum "Ísland í dag, satan" sem var í gangi á Alvarpinu árið 2014.
Staðaraðferð

Staðaraðferð (latína: "Ars memoriae") er minnistækni sem Grikkjum og Rómverjum var kennd, með þeim hætti að þeim var kennt að setja hvert tiltekið atriði ræðu í samband við einhvern stað. Svo væri létt að rifja upp ræðuna með því að flakka á milli þeirra staða sem tengdust atriðum ræðunnar í huganum.

Aðferðin byggir á því að mynda samband milli orða og hugmynda. Því stórkostlegri sem hugmyndin er, því meiri líkur eru á að viðkomandi muni hana.

Dæmi.

Dæmi um notkun staðaraðferðar er t.d. að hugsa um þekkta byggingu, til dæmis eitthvað ákveðið hús. Taka þarf tíma til að framkvæma „rölt“ í huganum í gegnum öll herbergin í húsinu. Sérstaklega þarf að taka eftir smáatriðunum, eins og til dæmis rispum eða hverju því sem „stækkar“ hugmyndina. Síðan er gerður listi yfir greinilega hluti sem horft var á og lagðir voru á minnið. Þegar það er búið eru búnar til sýnilegar ímyndanir fyrir hvert orð sem var tekið fyrir og þær settar í ákveðna röð. Til að kalla orðin fram er spurt til dæmis: „Hvað er á hurðinni á svefnherberginu“ eða „hvað er í ofninum“ og þar fram eftir götunum.
Lassen Volcanic-þjóðgarðurinn

Lassen Volcanic-þjóðgarðurinn (enska: Lassen Volcanic National Park) er þjóðgarður í norðaustur-Kaliforníu og er hann nefndur eftir eldfjallinu Lassen Peak (3187 m.). Þar finnast háhitasvæði, hraun og óvirk eldfjöll eins og Cinder Cone (2105 m.) og Brokeoff Mountain/Mount Tehama (2815 m.). Einnig eru þar dyngjur: Mount Harkness, Red Mountain, Prospect Peak og Raker Peak sem eru frá um 2100-2600 metrar að hæð. Hraunbreiður eru aðallega úr basalti og andesíti. Þjóðgarðurinn var stofnaður árið 1916 en þá hafði Lassen Peak gosið frá 1914 og hélt áfram með millibilum til 1921.
Sjaríalög

Sjaríalög eru trúarlög sem múslimar hlýða. Þau byggjast á lífsreglum Íslam eins og þau koma fyrir í Kóraninum og hadíðum. Orðið "sjaría" á uppruna sinn í arabíska orðinu "sharīʿah", sem þýðir „siðferðisleg og trúarleg lög byggð á spádómi“, ólíkt lögum settum af mönnum.

Sjaríalög snerta mörg svið lífsins, svo sem glæpi, stjórnmál, hjónabandssamninga og fjármál, auk þess að taka á einkamál eins og kynmök, hreinlæti, matarhefðir, mannasiðir, bænagjörð og föstu. Í sögulegu samhengi eru sjaríalög eitt af því sem helst einkennir Íslam. Í þrengri skilgreiningu sinni eru sjaríalög talin vera óskeikul orð Guðs.

Sjaríalög eru byggð á tveimur aðalheimildum: Kóraninum og hadíðunum. Stuðst er við svokölluð afleidd lög til að takast á við mál sem ekki er fjallað um í þessum tveimur heimildum. Afleiðingar sjaríalaga eru mismunandi eftir trúarhópum (t.d. sunní og sjía) og lögspekiskólum eins og Hanafi, Maliki, Shafi'i, Hanbali og Jafari.

Í löndum þar sem meirihluti íbúa aðhyllist Íslam eru sjaríalög að hluta eða í heild tekin upp í löggjöf. Dæmi um slík lönd eru Sádí-Arabía, Súdan, Íran, Írak, Afganistan, Pakistan, Brúnei, Katar, Jemen og Máritanía. Í löndum sem beita sjaríalögum eru refsingar á borð við afhöfðun, svipuhögg og grýtingu oft notaðar, bæði í samræmi við ríkjandi réttarfar og utan við það. Fæst lönd heimsins viðurkenna sjaríalög en í sumum löndum njóta þau viðurkenningar að hluta í tengslum við skilnaðar- og erfðamál múslima.

Deilt hefur verið um hvort sjaríalög samræmist veraldlegum lögum eða ekki, þar sem mörg ákvæði sjaríalaga stangast á við veraldlegar hugmyndir um ríkisstjórn, mannréttindi, hugsanafrelsi og kvenréttindi.
Denali-þjóðgarðurinn og verndarsvæði

Denali-þjóðgarðurinn og verndarsvæði (enska: Denali National Park and Preserve) er þjóðgarður og verndarsvæði í mið-Alaska og þekur svæðið umhverfis Denali, hæsta fjalls Norður-Ameríku. Þjóðgarðurinn var stofnaður árið 1917 og er 24.500 km2 en 19.000 þeirra eru ekki í ríkiseigu. Áður hét þjóðgarðurinn Mount McKinley National Park en hann var stækkaður árið 1980. Á verndarsvæðinu (preserve) eru veiðar leyfðar.

Trjálína er í 760 metrum svo að megnið af þjóðgarðinum er túndra. Hreindýr, grábjörn, svartbjörn og elgur eru meðal stærri spendýra. Spói og rjúpa eru meðal fugla sem hafast við þar á sumrin. Ránfuglar eru t.d. ugla, fálki og gullörn. Bannað er að fóðra villt dýr á svæðinu. Vegir eru af skornum skammti í þjóðgarðinum. Þeir sem vilja klífa fjallið Denali þurfa leyfi til þess.
Þróunarland

Þróunarland er ríki sem er ekki eins iðnvætt og önnur lönd og hefur tiltölulega lágt HDI miðað við önnur lönd. Ekki er sátt um hvaða skilyrði þróunarlönd þurfa að uppfylla til að flokkast sem slík en oft er gripið til mælikvarða eins og landsframleiðslu. Frá tíunda áratugnum hafa mörg þróunarlönd sýnt meiri hagvöxt en þróuð lönd. Hugtakinu "þróunarland" á ekki að rugla saman við hugtakið vanþróuðustu löndin, sem hefur opinbera skilgreiningu hjá Sameinuðu þjóðunum.

Orðið "þróunarland" er umdeilt, enda það gefur í skyn að þróunarlönd séu að nokkru leyti undir "þróuðum löndum", sem mörg ríki hafa mótmælt. Það gerir líka ráð fyrir vestrænu þróunarmódeli sem nokkur lönd á borð við Kúba og Bútan hafa valið að fylgja ekki. Stungið hefur verið upp á að nota mælikvarða eins og landshamingju (e. "gross national happiness") í staðinn. Lönd sem eru einhvers staðar á milli stöðu þróunarlands og þróaðs lands flokkast oft sem nýiðnvædd lönd (e. "newly-industrialised countries").

Árið 2016 ákvað Alþjóðabankinn að hætta að nota orðin "þróunarland" og "þróað land" þar sem engin almennileg skilgreining á hugtökunum liggur fyrir.
Gustavo Cerati

Gustavo Adrian Cerati (Buenos Aires, 11 ágúst 1959- 4 September 2014) var tónlistarmaður, söngvari, lagahöfundur, tónskáld og upptökustjóri frá Argentínu. Hann er talinn einn af áhrifamestu rokk tónlistarmönnum Rómönsku Ameríku. Cerati og hljómsveit hans Soda Stereo voru einhverjir þekktustu spænskumælandi rokk og popp tónlistarmenn 9. og 10.áratugs seinustu aldar.

Dauði.

Þann 4. september 2014 lést söngvarinn eftir að hafa verið í dái í fjögur ár.
Ingi T. Lárusson

Ingi Tómas Lárusson (26. ágúst 1892 – 24. mars 1946) var íslenskt tónskáld. Hann fæddist á Seyðisfirði og var sonur Þórunnar Gísladóttur Wiium og Lárusar Tómassonar bóksala. Hann lærði hljóðfæraleik á Seyðisfirði en var synjað um styrk til tónlistarnáms í Danmörku frá Alþingi. Hann lauk verslunarprófi við Verslunarskóla Íslands og fékkst lengst af við verslunarstörf. Þekktustu lög hans eru „Í svanalíki“ (við ljóð Enars Benediktssonar), „Ég bið að heilsa“ (við ljóð Jónasar Hallgrímssonar) og „Ó, blessuð vertu sumarsól“ (við ljóð Páls Ólafssonar). Öll þessi lög samdi hann sem barn og unglingur, það síðastnefnda aðeins sjö ára gamall.
Canyonlands-þjóðgarðurinn

Canyonlands-þjóðgarðurinn (enska: Canyonlands National Park) er þjóðgarður í Suðaustur-Utah í Bandaríkjunum, nálægt bænum Moab. Hann var stofnaður árið 1964 og þekur um 1366 km². Coloradofljót og Greenfljót hafa grafið gljúfur á Colorado-sléttunni. Steinbogar finnast þar eins og í nálægum Arches-þjóðgarðinum. Fljótin skipta svæðinu í: Island in the Sky, the Needles og the Maze. Maze-svæðið er vestur af fljótunum sem gerir það lítt aðgengilegt og eitt afskekktasta svæði Bandaríkjanna. Klettamyndir frá því 1000-2000 fyrir Krist hafa fundist á norðvesturenda þjóðgarðsins.

Svartbjörn, sléttuúlfur, fjallaljón, skúnkur, leðurblaka og hjartardýr eru meðal spendýra á svæðinu. Haukar, fálkar, uglur, hrafnar, gjóður og ernir finnast þar af stærri fuglum. Spætur, svölur, fasani, þrestir og finkur eru meðal smærri fugla. Ellefu tegundir af eðlum, átta tegundir af snákum, froskar og körtur finnast þar einnig.

Útivistarganga, fjallahjólreiðar, fjórhjólaferðir og flúðasiglingar eru vinsælar í þjóðgarðinum. Lítil úrkoma er á svæðinu og er það hálfgerð eyðimörk.
Elk Island-þjóðgarðurinn

Elk Island-þjóðgarðurinn (enska: "Elk Island National Park") er þjóðgarður í Alberta, 35 kílómetrum austur af höfuðborginni Edmonton. Stærð hans er 194 ferkílómetrar. Markmið þjóðgarðsins er að varðveita vistkerfi norðurhluta Sléttanna miklu.

Dýr sem finna má meðal annars finna í þjóðgarðinum eru: Vísundur, vapítihjörtur og önnur hjartardýr, elgur. Rándýr eins og svartbjörn, sléttuúlfur og úlfur. Hvíti ameríski pelíkaninn er meðal mest áberandi fuglategunda. Skógur er á víð og dreif og veitir dýrunum skjól.

Árið 1906 báðu nokkrir menn stjórnvöld í fylkinu um að vernda vapítihirti (enska: elk) á svæðinu en þar hafði verið ofveiði. Árið 1913 var svæðið verndað og árið 1930 varð svæðið þjóðgarður með National Parks Act á kanadíska þinginu.

Þjóðgarðurinn er opinn alla daga árið um kring. Ýmis afþreying er í boði: Dýraskoðun, útivistargöngur, kajakróður, fjallahjólreiðar, tjaldgisting og gönguskíðamennska. Gjald er tekið fyrir heimsókn á svæðið.

Dýraflutningar.

Auk þess að hafa flutt dýr eins og hirti til annarra héraða Kanada og Bandaríkjanna hefur t.d. bjór verið fluttur inn í þjóðgarðinn. Árið 1907 voru 400 vísundar fluttir á svæðið frá Montana í Bandaríkjunum. Áratugum síðar þegar vísundum fækkaði í Montana voru þeir fluttir þangað frá Elk Island-þjóðgarðinum. Um 1920 voru vísundar frá þjóðgarðinum fluttir til Wood Buffalo-þjóðgarðsins í norður-Alberta en þeir sýktu skógavísunda sem voru fyrir af sjúkdómum. Árið 1965 voru skógarvísundar úr Wood Buffalo-þjóðgarðinum sem taldir voru í hættu fluttir til Elk Island. Árið 2006 voru skógarvísundar fluttir frá þjóðgarðinum til sjálfstjórnarhéraðsins Saka í Rússlandi.

Tengill.

Listi yfir þjóðgarða í Kanada
Ben Gurion-flugvöllur

Ben Gurion-flugvöllur (enska: "Ben Gurion International Airport", hebreska - נְמַל הַתְּעוּפָה בֵּן גּוּרְיוֹן) er flugvöllur í Tel Aviv, Ísrael. Hann er stærsti alþjóðlegi flugvöllurinn í Ísrael.
George Michael

Georgios Kyriacos Panayiotou, betur þekktur sem George Michael, (fæddur 25. júní árið 1963 í London - dáinn 25. desember árið 2016) var breskur tónlistarmaður. Hann reis til frægðar með tvíeykinu Wham! á 9. áratugnum og hélt svo áfram með sólóferil.

Æska.

George Michael ólst upp í norður-London. Faðir hans var Kýpur-Grikki og veitingamaður og móðir hans var enskur dansari. Michael sagði að mikil vinna foreldra hans hafi komið niður á honum og þau hafi vanrækt hann. Á táningsárum Michaels flutti fjölskyldan til Hertfordshire. Í skóla þar hitti hann Andrew Ridgeley sem hann deildi tónlistaráhuga með.

Wham!

Michael og Ridgeley stofnuðu ska-hljómsveit sem lifði stutt en árið 1981 stofnuðu þeir hljómsveitina Wham!. Þeir gáfu út lagið Wham Rap! í fyrstu sem hlaut litlar undirtektir en síðar fengu þeir að koma fram með lagið "Young Guns (Go For It)" í þættinum Top of the Pops sem varð til þess að plata þeirra, Fantastic, fór í 3. sæti breska listans. Í fyrstu var tvíeykið klætt í leðurföt en síðar varð klæðnaðurinn tískumiðaðri. Hljómsveitin átti meðal annars smellina "Wake me up before you go go" og "Careless whisper". Wham! hætti árið 1986 en það var orðið ljóst að Michael var mun áberandi og frambærilegri en félagi hans. Því hóf hann sólóferil.

Sólóferill.

Michael gaf út árið 1987 lagið "I Knew You Were Waiting (For Me)" með tónlistargoði sínu Aretha Franklin. Platan "Faith" kom út sama ár og fór hún á toppinn í Bretlandi og Bandaríkjunum. Fyrsta smáskífan, "I Want Your Sex", olli nokkru fjaðrafoki í Bandaríkjunum og sumar útvarpsstöðvar neituðu að spila það. Árið 1988 var Michael uppgefinn eftir tónleikaferðalag og upplifði þunglyndi. Næsta plata hans, Prejudice Vol. 1, var hvorki fylgt eftir með tónleikaferðalagi né tónlistarmyndböndum. Fyrirætlunin var að gefa út síðar Prejudice Vol. 2 en Michael fór í málaferli við Sony-útgáfuna sem varð til þess að hann sagði skilið við útgáfuna.

Árið 1994 gaf Michael út lagið "Jesus to a Child" en það var óður til fyrrum elskuhuga síns, brasilíska fatahönnuðarins Anselmo Feleppa, sem lést af völdum heilablóðfalls árið áður. Lagið kom út á plötunni "Older" árið 1996 en það tók 3 ár að ljúka við hana. Platan gerði það gott í Bretlandi og Evrópu en í Bandaríkjunum seldist hún ekki vel. Dauði móður Michaels úr krabbameini varð til þess að Michael fór í annað þunglyndi. Hann íhugaði sjálfsmorð en sagði að nýr kærasti hans, Kenny Goss, hafi aftrað honum frá því.

Árið 1998 var Micheal handtekinn á almenningsklósetti í Los Angeles og kærður fyrir ósiðlega framkomu. Michael kom stuttu síðar út sem samkynhneigður og opinberaði samband sitt við Goss. Árið 2006 fór Michael í sitt fyrsta tónleikaferðalag í 15 ár. Hann var handtekinn dæmdur árið 2010 fyrir akstur af völdum fíkniefna og dæmdur í 8 vikna fangelsi. Árið 2011 fyrir tónlieka í Prag lýsti Michel því yfir að hann og Goss hefðu skilið 2 árum áður og kenndi hann fíknivanda beggja um það. Sama ár hafði hann dvalið á sjúkrahúsi vegna lungnabólgu.

George Michael lést á jóladag árið 2016 á heimili sínu í Goring, Oxfordshire. Umboðsmaður hans sagði andlátið tilkomið vegna hjartaáfalls.
Carrie Fisher

Carrie Frances Fisher (fædd 21. október árið 1956 í Beverly Hills, Kaliforníu – látin 27. desember, 2016) var bandarísk leikkona. Hún var dóttir söngvarans Eddie Fisher og söngkonunnar Debbie Reynolds. Fisher var þekktust á ferli sínum fyrir hlutverk sitt sem Lea prinsessa í Star Wars-kvikmyndunum.

Fisher átti í sambandi við tónlistarmanninn Paul Simon frá 1977 til 1983. Einnig átti hún í stuttum samböndum við leikarana Harrison Ford og Dan Akroyd. Fisher eignaðist dóttur fædda árið 1992 með umboðsmanninum Bryan Lourd. Fisher átti í vinasambandi við breska söngvarann James Blunt.

Fisher glímdi við geðhvarfasýki og fíkn lengi. Hún hafði gefið út sjálfsævisögulega bók, "Wishful Drinking", árið 2008 og sjálfsævisöguna, The "Princess Diarist" árið 2016. Fisher lauk tökum á hlutverki sínu í fyrir andlát sitt.

Carrie Fisher lést sextug að aldri árið 2016 nokkrum dögum eftir að hafa fengið hjartaáfall í flugvél.