arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Bóluþang

Bóluþang (fræðiheiti: "Fucus vesiculosus") einnig nefnt "blöðruþang", er brúnþörungur af þangætt ("Fucaceae").

Útbreiðsla.

Bóluþang vex eingöngu í fjörum og er algengt við strendur Evrópu allt frá Norður Rússlandi, Grænlandi, Íslandi, Asoreyjar og niður til Madeira, Marokkó og Kanaríeyja. Við Atlantshafsströnd Norður-Ameríku frá Ellesmere-eyju, Hudsonflóa og til Norður-Karólínu.

Bóluþang vex um miðbik fjörunnar mest í hnullunga- og klapparfjörum og best ef þær eru skjólgóðar, oft í sambýli við klóþangið ("Ascophyllum nodosum") í klóþangbeltinu. Það er þó ekki eins útbreitt og klóþangið og virðist frekar verða undir í samkeppni við það. Það sést vel á því að þar sem klóþang hefur verið skorið í stórum stíl til vinnslu, tekur bóluþangið oftast svæðið yfir en virðist svo hopa aftur þegar klóþangið vex smámsaman upp aftur en það gerist á löngum tíma þar sem vöxtur klóþangsins er svo hægur.

Útlit.

Bóluþangið er um 40 til 90 cm hátt, brúnt á litin en stundum grænleitt eða brúnleitt. Nafn sitt dregur bóluþangið af áberandi loftfylltum bólum sem sitja oftast tvær og tvær saman á hverri grein þangsins og virka eins og flothylki á flóði en þangið legst svo niður á fjöru. Bólurnar eru oftast ofan til á þanginu en stundum er þær líka í þéttum röðum niður eftir allri plöntunni. Blöðin eru eins til tveggja cm breið með greinilegri miðtaug sem bólurnar sitja sitthvorumegin við. Þau kvíslgreinast með tiltölulega reglubundnum hætti. Bóluþangið festir sig við botninn á steina eða klappir.

Almennt.

Líkt og á öðrum stórum þörungum eins og klóþanginu lifa nokkrar ásætur á bóluþanginu, þó ekki allar þær sömu. Til dæmis lifir þangskegg ("Polysiphonia lanosa") engöngu á klóþangi en aldrei á bóluþangi, þótt þessar þangtegundir vaxi hlið við hlið. Öfugt er farið með snúðorma, þeir vaxa á bóluþangi en aldrei á klóþangi. Ekki er vitað af hverju þetta stafar. Hinsvegar má búast við að finna sömu sniglana á báðum tegundunum, eins og þangdoppu ("Littorina obtusata").
Schönbrunn-dýragarðurinn

Schönbrunn (þýska: "Tiergarten Schönbrunn") er frægur dýragarður í Vín í Austurríki. Hann er einn elsti dýragarður heimsins.
Joan Miró

Joan Miró i Ferrà (20. apríl 1893 – 25. desember 1983) var spænskur listmálari, myndhöggvari og leirlistamaður, fæddur í Barcelona. Safn honum til heiðurs, "Fundació Joan Miró", er starfrækt þar í borg. Verk hans hafa verið flokkuð sem súrrealísk, enda oft talinn einn helsti liðsoddur þeirrar stefnu, en oft blandast þar einnig saman hræringar undirmeðvitundarinnar, endursköpun á bernskunni og stolt hins katalanska þjóðernis.

Ævi.

Miró kom af ættum gullsmiða og húsgagnasmíðara. Hann byrjaði ungur að teikna sér til gamans í kennslustundum í grunnskóla áður en hann gekk í listaskólann í La Llotja árið 1907, föður sínum til mikillar gremju. Hann lærði í Cercle Artístic de Sant Lluc skólanum og hélt sína fyrstu sýningu árið 1918 í Dalmau galleríinu. Verkum hans var vægast sagt illa tekið, enda voru þau mjög nýstárleg og öðruvísi en þau verk sem voru algeng á þessum tíma. Miró flutti til Parísar árið 1920 til þess að vera nær listasamfélaginu sem hafði myndast þar. Þegar að hann flutti til Parísar þá fór stíllinn hans að breytast nokkuð, það fór að bera meira á einstökum stíl Miró ásamt áhrifum frá Þjóðernishyggju. Þjóðernisstíllinn sem hann var farinn að mynda sér einkenndi verk hans út ferillinn, sem og symbólismi.

Árið 1924 gekk Miró í hóp sem kallaði sig Súrrealíska hópinn. Þau verk sem hann gerði á því tímabili sem hann var í þessum hóp eru oft kölluð „Draumaverk“ Mírós en þau voru langt frá því að vera hefðbundin. Árið 1928 málaði hann verkið The Dutch Interiors en það er talið marka endalok draumatímabilsins. Miró giftist Pilar Juncosa Iglesias í Palma á Mallorca árið 1929. Með henni eignaðist hann dótturina Dolores árið 1931. Miró var giftur Pilar til dauðadags, 25. desember 1983.

Joan Miró var einn þekktasti listamaður heimsins á 20. öld. Verk hans voru gríðarlega áhrifamikil í listaheiminum og þá sérstaklega fyrir þá sem aðhylltust súrrealíska stefnu.
Valdés-skagi

Valdés-skagi er skagi í Chubut í Argentínu.
Keldur

"Keldur getur átt við":
Páskaeyja

Páskaeyja (pólýnesíska: Rapa Nui, spænska: Isla de Pascua) er eyja í Suður-Kyrrahafi sem tilheyrir Chile. Eyjan er 3.526 km frá meginlandinu og 2.075 km frá næstu byggðu eyju, Pitcairn. Íbúafjöldi er 5.806 (skv. manntali 2012) og af þeim búa 3.791 í höfuðborginni Hanga Roa.

Eyjan er fræg fyrir stórar steinstyttur (moai) sem eru um fjögurra alda gamlar. Þær eru 887 talsins á eyjunni. Þótt oft sé talað um þær sem „steinhöfuð“ hafa þær raunar búk, en nokkrar hafa sigið svo aðeins höfuðin standa uppúr. Var henni svo nafn gefið af Jacob Roggeveen sökum þess að hann rakst á hana á páskasunnudegi.
1743

Árið 1743 (MDCCXLIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Eddard Stark

Eddard Stark eða Ned Stark er lávarður yfir bænum Winterfell og verndari norðursins. Hann og eiginkona hans Catelyn Stark eiga saman fimm börn, Robb Stark, Sansa Stark, Arya Stark, Brann Stark og Rickon Stark. Auk þeirra á Ned einn son utan hjónabands. Eddard er þekktur fyrir stolt sitt og réttlætiskennd og honum mislíkar svik, ráðabrugg og leynd. Þrátt fyrir að fjölskyldu hans finnist hann vera hlýlegur maður, þá finnst sumum persónuleiki hans vera kaldur og ósveigjanlegur.

Þegar Ned Stark var yngri var honum komið í fóstur hjá Jon Arryn, ásamt Robert Baratheon. Ned vingaðist við Robert og þeir litu báðir á Jon Arryn sem föður. Eftir að Konungurinn Aerys Targaryen hafði myrt föður og bróður Neds Starks fyrir landráð, krafðist hann þess að Jon Arryn sendi honum höfuð drengjanna. Jon Arryn hafnaði því tilboði og kom af stað uppreisn til þess að hrekja geðbilaða konunginn frá völdum. Ned og Robert gengu í lið með uppreisnarmönnum og urðu leiðtogar uppreisnarinnar. Stuttu fyrir lokabardagann, giftist Ned Catelyn Tully, sem áður hafði verið trúlofuð bróður hans, Brandon Stark, áður en hann lést. Þegar deilunnu lauk tók Robert yfir krúnunni en Ned sneri aftur heim til Winterfell og tók með sér bastarðinn Jon Snow. Hann eyddi næstu fimmtán árum sem lávarður yfir Winterfell, fór sjaldan að heiman og blandaði sér ekki inn í flókin mál konungsveldisins.

Eftir andlát Jons Arryns ferðast Robert konungur til Winterfell í þeim tilgangi að biðja Ned um að taka við starfi handar konungsins, sem er náinn ráðgjafi konungsins, í stað Jons Arryns. Ned vildi hafna tilboðinu en eiginkona hans Catelyn sannfærir hann um að taka starfinu svo hann geti rannsakað dauða Jons Arryns betur. Á meðan á rannsókninni stendur uppgötvar hann að öll þrjú börn Robert Baratheons og drottningarinnar Cersei voru getin af tvíburabróður hennar Jamie Lannister. Þegar Ned ræðir við Cersei um þetta og fordæmir son hennar, Joffrey, fyrir að vera ekki hinn rétti erfingi, gefur hann henni tækifæri til þess að flýja í skömm. Í staðinn notar hún tímann sinn til þess að skipuleggja morðið á Robert og þegar hann andast, lætur hún fangelsa Ned Stark fyrir landráð. Varys nær að sannfæra Ned um að dætur hans munu sæta illri meðferð ef hann kýs að deyja virðulega. Til þess að hlífa þeim, fórnar hann mannorði sínu og lýsir því opinberlega yfir að hann hafi ætlað að stela hásætinu og viðurkennir Joffrey sem hinn réttmæta konung. Þrátt fyrir loforð Cersei um að Ned yrði sendur í útlegð og fengi leyfi til þess að ganga til liðs við menn næturvaktarinnar, þá skipar Joffrey samt sem áður fyrir aftöku Neds.
Orðaforði

Orðaforði á við fjölda orða í ákveðnu tungumáli sem einstaklingur notar. Orðaforði manns stækkar með aldrinum og nýtist í samskiptum og þekkingaröflun. Eitt stærsta viðfangsefnið í að læra annað tungumál er það að læra orðaforðann. Sá hluti orðaforða sem maður notar oftast heitir "virkur orðaforði" og er borinn saman við "óvirkan orðaforða", sem er sá hluti orðaforða sem maður skilur en notar ekki endilega.

Orðið „orðaforði“ getur líka átt við öll orðin sem eru í ákveðnu tungumáli eða á afmörkuðu sviði, til dæmis innan fræðigreinar. Í orðaforða tungumáls eru ýmsir orðflokkar, til dæmis nafnorð, sagnir, lýsingarorð og atviksorð.
Volkhov (borg)

Volkhov (rússneska "Волхов") er borg í Rússlandi. Árið 2010 bjuggu 47.344 manns í borginni.
Liam Hemsworth

Liam Hemsworth (fæddur 13. janúar 1990) er ástralskur leikari. Hann lék hlutverk Josh Taylors í sápuóperunni Nágrannar og einnig sem Marcus í barnaþáttunum The Elephant Princess. Hann lék í bandarísku myndinni The Last Song, sem kom út 31. mars 2010. Hemsworth á tvo eldri bræður, Luke og Chris, þeir eru einnig leikarar.
1729

Árið 1729 (MDCCXXIX í rómverskum tölum)
Linguine

Linguine er ítölsk pastategund. Linguine er flatt eins og fettuccine og trenette. Það er breiðara en venjulegt spaghettí, um það bil 6mm – 9mm, en ekki jafn breytt eins og fettuccine. Nafnið linguine merkir „litlar tungur“ á ítölsku. Linguine er stundum kallað trenette eða bavette. Linguettine er þynnri tegund af linguine.

Linguine kemur upprunalega frá borginni Genoa í Liguria héraði á norð-vestur Ítalíu. Linguine alle vongole (linguine með kræklingum) og Trenette al pesto eru vinsælir réttir þar sem linguine pasta er notað.

Þar sem Linguine kemur frá strandabæ er það oftast eldað með sjávarfangi eða pestó en ekki eldað með kjöt- og tómatréttum eins og hefðbundið spaghettí. Linguine er vanalega gert bæði úr hveiti og heilhveiti en það síðarnefnda er oftast notað á Ítalíu. Linguine er þykkara en venjulegt spagetti og þarf þess vegna lengri eldunartíma.
Ian Hunter

Ian Hunter Patterson (fæddur 3. júní 1939) er enskur söngvari og lagahöfundur. Hann var aðalsögnvari rokkhljómsveitarinnar "Mott the Hoople" frá stofnun hennar 1969 þar til hún var leyst upp 1974. Hann leiddi hljómsveitina síðan aftur þegar hún kom saman á ný 2009.
1715

Árið 1715 (MDCCXV í rómverskum tölum)
Listi yfir lággjaldaflugfélög

Þetta er listi yfir lággjaldaflugfélög raðaður eftir löndum. Lággjaldaflugfélag er flugfélag, með lægri fluggjöld en venjuleg flugfélög, sem rukkar fyrir þjónustur eins og farangur og mat um borð. Sjá lággjaldaflugfélag fyrir nánari upplýsingar. Svæðisbundnum flugfélögum, sem eru stundum í samkeppni við lággjaldaflugfélög, er safnað saman á lista yfir svæðisbundin flugfélög.
Þú og þeir (Sókrates)

Þú og þeir eða Sókrates var framlag Íslands til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1988. Þeir Sverrir Stormsker og Stefán Hilmarsson fluttu lagið og kölluðu sig "Beathoven".
Sólblómaolía

Sólblómaolía er jurtaolía sem er unnin úr sólblómafræjum.
1703

Árið 1703 (MDCCIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Opinberar aftökur

Erlendis.

Fædd

Dáin
S kem ty

S kem ty? "[С кем ты?]" er önnur breiðskífa Aria.
Nei eða já

Nei eða já var framlag Íslands til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1992 og var flutt af dúettinum Heart 2 Heart, en hann skipuðu Sigríður Beinteinsdóttir og Sigrún Eva Ármannsdóttir.
Land og synir (hljómsveit)

Land og synir er íslensk hljómsveit sem stofnuð var á Hvolsvelli árið 1997.
Afstæður aldur

Afstæður aldur ber saman aldur jarðlaga og jarðmyndana með því að greina leiðarlög, einkennissteingervinga eða mismunandi segulstefnur.

Þegar stuðst er við steingervinga til að aldurákvarða jarðlagastafla er talað um afstæðan aldur. Afstæður aldur þýðir að bergi er raðað eftir tímaröð, það elsta neðst og yngsta efst. Afstæður aldur segir ekki til um hve langt er síðan ákveðinn atburður gerðist, aðeins hann gerðist á undan þessu og á eftir hinu.
Form

Form eða lögun er í stærðfræði íðorð sem á við um rúmfræðilega skýringu á ákveðnum hlut og rúmið sem hann tekur upp. Til eru ýmiss konar form en þeim er oftast lýst eftir hversu margar hliðar þau hafa.

Tvívíð Form.

Tvívíð form eru rúmfræðileg form, sem hafa tværvíddir

Þríhyrningur.

Þríhyrningur er hyrningur með þrjú horn. Það eru til sex gerðir af þríhyrningum:

Ferningur.

Ferningur hefur fjögur horn og fjórar hliðar. Hliðarnar eru allar jafn stórar, og hornin eru öll 90 gráður.

Ferhyrningur.

Ferhyrningur hefur líka fjögur horn og fjórar hliðar, en ferhyrningur er ekki með allar hliðar jafn langar.

Trapisa.

Trapisa hefur fjögur horn og fjórar hliðar, en hún hefur tvær hliðar samsíða og tvær ósamsíða.

Samsíðungur.

Samsíðungur hefur líka fjórar hliðar og fjögur horn. Hann hefur tvær og tvær hliðar samsíða, tvö hvöss og tvö gleið horn.

Sexhyrningur.

Sexhyrningur hefur sex horn og þess vegna sex hliðar. Horn hans eru öll gleið.

Þrívíð Form.

Þrívíð form eru rúmfræðileg form, sem hafa þrjár víddir: lengd, breidd og hæð

Kúla.

Kúla er einfaldasta þrívíða formið, og einkennist af því að allir punktar á yfirborði hennar eru í sömu fjarlægð frá miðju hennar.

Sívalningur.

Sívalningur hefur hringlaga grunnflöt, og hliðar hans standa beint upp af grunnfletinum.

Keila.

Keila hefur hringlaga grunnflöt, en hliðar hans stefna inn að miðju eftir því sem ofar dregur og enda í punkti.

Píramídi.

Píramídi svipar til keilu, en hann er margflötungur. Hver hlið sem tengist toppinum er þríhyrningur.

Teningur.

Teningur hefur ferningslaga grunnflöt og ferningslaga hliðar sem standa upp af grunnfletinum

Stúfur.

Það er þrívíð trapisa, keila eða píramíti sem búið er að skera toppinn af.
Gvaraní

Gvaraní er ameríst frumbyggjamál sem telst til andes-miðbaugsmála. Það er talað af þrem milljónum í Paragvæ þar sem það er opinbert mál ásamt spænsku. Einnig talað í nálægum héruðum í Brasilíu. Gvaraní er nú meirihlutamál í Paragvæ og er eina frumbyggjamálið sem hefur náð þeirri stöðu. Það er þegar töluvert notað sem ritmál. Eitt af sérkennum ritmálsins er gé með tildu eða bogstriki yfir: G̃/g̃. Málið er svonefnt viðskeytamál eða aglútínatíft mál. Engin málfræðileg kyn eru og engin tiltekin greinir, að minsta kosti ekki í hreinu formi túngumálsins, nema í vissum mállýskum þar sem fyrir spænsk áhrif er la (et.) og lo (flt.) notað.

Tvær gerðir af persónufornafni fyrstu persónu fleirtölu eftir því hvort viðmælandinn er þar innifalinn. Persónufornafn fyrstu persónu eintölu: Che (væntanlega borið fram tje)

Persónufornafn fyrstu persónu fleirtölu inklúderandi viðmælandann: ñande

Persónufornafn fyrstu persónu fleirtölu útilokandi viðmælandann: ore

Í ensku er að finna örfá orð upprunin í gvaraní (eða hugsanlega hinu skilda og útdauða túpí-máli) og hafa þau komist í málið gegnum portúgölsku: jaguar, piranha, tapir, agouti. Ennfremur eru landanöfnin 'Paragvæ' og 'Úrúgvæ' upprunin í gvaraní.
Noch koroche dnya

Noch koroche dnya (rússneska: "Ночь короче дня") er 6. breiðskífa Aria.
Franki

Franki (₣) er heiti á nokkrum gjaldmiðlum. Helsti gjaldmiðillinn notaður í dag sem ber nafnið „franki“ er svissneski frankinn. Frankinn var líka notaður í Frakklandi þangað til evran tók við af honum árið 2002. Heitið er talið eiga rætur að rekja til latneskrar áletrunar á gömlum frönskum myntu, "francorum rex" (Frankakonungur), eða franska orðsins "franc" sem merki „frjáls“.

Meðal þeirra landa sem nota frankann í dag eru Sviss, Liechtenstein og mörg frönskumælandi lönd í Afríku. Áður en evran var tekin upp var frankinn líka notaður í Frakklandi, Belgíu og Lúxemborg. Hann var einnig notaður óopinberlega í Andorra og Mónakó. Frankinn var líka víða notaður í nýlendum Franska heimsveldisins, þar á meðal Alsír og Kambódíu.

Í flestum tilfellum skiptist frankinn í 100 hundraðshluta ("centimes"). Franska táknið fyrir frankann var tvístrikað F (₣) en oftar bara venjulegt F.
Tóshíro Mífúne

Toshiro Mifune (三船 敏郎 Mifune Toshirō, 1. apríl 1920 – 24. desember 1997) var japanskur leikari sem lék í mörgum af frægustu kvikmyndum Akira Kurosawa.
Armageddon (breiðskífa Aria)

Armageddon (rússneska: "Армагеддон") er 10. breiðskífa Aria.
Örsaga

Örsaga er listform og tegund af smásögu sem inniheldur nákvæmlega fimmtíu orð, að titilinum undanskildum. Örsögur voru fyrst hugmynd blaðamanninsins Brian Aldis í dagblaðinu "The Daily Telegraph".
Sverrir Þorgeirsson

Sverrir Þorgeirsson (fæddur 1991) er íslenskur skákmaður. Hann varð Íslandsmeistari barna í skák 2001, var í unglingalandsliði Íslands í skák, og hafði 2292 FIDE-skákstig í desember 2018.
Næturverðirnir

Næturverðirnir er eitt frægasta málverk hollenska myndlistarmannsins Rembrandts van Rijn. Það er til sýnis á Rijksmuseum í Amsterdam og er eitt þekktasta verk safnsins.
Stjörnuleikur NBA-deildarinnar

Stjörnuleikur NBA-deildarinnar er árlegur leikur á milli úrvalsliða vestur- og austurdeildarinnar. Hann var fyrst haldin í Boston Garden 2. mars 1951. Hefð er fyrir að halda leikinn þegar leiktímabil NBA-deildarinnar er hálfnað.

Þátttakendur eru valdir á tvo vegu. Byrjunarliðin eru valin með kosningu aðdáenda og varamenn eru valdir af þjálfurum í deildinni. Liðunum er stýrt af þeim tveimur þjálfurum sem hafa besta árangurinn í austur- og vesturdeild.
Thomas Vinterberg

Thomas Vinterberg (fæddur 19. maí 1969) er danskur leikstjóri.
Moira Kelly

Moira Kelly (fædd 6. mars 1968) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í The West Wing, One Tree Hill, The Lion King og The Cutting Edge.

Einkalíf.

Kelly er fædd og uppalin í Queens, New York-borg og er af írskum uppruna. Stundaði hún nám við "Marymount Manhattan College".

Kelly er gift viðskiptamanninum Steve Hewitt og saman eiga þau tvö börn.

Ferill.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Kelly var árið 1991 í sjónvarpsmyndinni "Love, Lies and Murder". Hefur hún síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við "To Have &amp; to Hold", "The Twilight Zone", Heroes og Numb3rs.

Kelly lék stjórnmálaráðgjafann Mandy Hampton í The West Wing frá 1999 – 2000.

Árið 2003 var Kelly boðið hlutverk í unglingadramanu One Tree Hill þar sem hún lék Karen Roe móður Lucas Scott. Lék hún hlutverkið til ársins 2009.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Kelly var árið 1991 í "The Boy Who Cried Bitch". Árið 1992 þá var henni boðið hlutverk í The Cutting Edge sem listskautadansarinn Kate Moseley. Talaði hún inn á fyrir eldri Nölu í The Lion King árið 1994. Hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við "Unhook the Stars", "Changing Habits", "The Safety of Objects" og "The Beautiful Ordinary".

Verðlaun og tilnefningar.

Screen Actors Guild-verðlaunin

Teen Choice-verðlaunin
Tino Insana

Silvio Peter "Tino" Insana (f. 15. febrúar 1948 - d. 31. maí 2017) var bandarískur leikari.
Hawaii Five-0

Hawaii Five-0 eru bandarískir sjónvarpsþættir sem fjalla um störf sérsveitarinnar á Hawaii. Þættirnir eru endurgerð þáttaraðar sem var sýnd frá 1968 – 1980.
Akkeri

Akkeri er auk þess að vera festing fyrir skip, festing fyrir ýmis mannvirki á landi. Þá er gjarnan steypustyrktarstál tengt við mannvirkið og lagt í jörðu þar sem er steypt utan um. Reynt er að búa til króka á stálteinana sem leggjast í steinsteypuna í jörðinni til að ná betri festu. Ýmsar aðrar gerðir af akkerum eru til. Festa má stálstög eða vinkla með múrboltum í berg eða steinsteypu sem fyrir er og tengja síðan mannvirkinu með ýmsum hætti.
Bette Midler

Bette Midler (fæddur 1. desember 1945 i Honolulu, Hawaii) er bandarísk gamanleikkona.
Sparisjóður Keflavíkur

Sparisjóður Keflavíkur (eða SpKef) var sparisjóður í Keflavík sem var stofnaður á fimmta áratug 20. aldar og gekk inn í Landsbankann 2011. Sparisjóður Keflavíkur var mikið í umræðunni eftir hrun vegna spillingar og vafasamra útlána.
Brönugras

Brönugras (fræðiheiti "Dactylorhiza maculata") er ein tegund orkídea, jurt af brönugrasaætt. Í Hálfdánarsögu Brönufóstra er sagt frá því að tröllkonan Brana hafi gefið fóstra sínum brönugrösin til þess að vekja ástir konungsdóttur og talið að þaðan sé íslenska heitið komið.

Útbreiðsla.

Brönugras er algengt um alla Evrópu utan Balkanskaga og einnig í Norður-Asíu. Jurtin kýs einkum sólríka staði á láglendi eða utan í hæðum en einnig finnst hún í röku votlendi sem og þurrum skógarbotnum og lækjarbökkum. Brönugras hefur fundist allt upp í 2,200 metra hæð.

Almennt.

Brönugras verður að jafnaði milli 15 til 45 sm. á hæð en stærst hefur það fundist 70 sm. á hæð. Þetta er fjölær laukjurt og kemur nýr stöngull upp á hverju ári. Stöngullinn er beinn og uppréttur og mynda blómin klasa mörg saman efst á honum. Blöðin eru ílöng eða sporöskjulaga með dökkum sporöskjulaga blettum á yfirborði.

Þjóðtrú.

Til eru þjóðsögur um áhrifamátt Brönugrassins. Það átti að tína jurtina á Jónsmessunótt nærri fjörum. Mikill kraftur átti að vera í rótinni og því þurfti að gæta vel að því að ná henni heilli upp úr jörðinni. Hún er tvískipt og átti þykkari endi hennar að örva kvensemi og líkamlegan löst en þunni endinn aftur á móti að efla hreinlífi. Þannig var talið að hún gæti aukið losta og ástir milli karla og kvenna en eins stillt ósamlyndi hjóna ef þau svæfu á henni. Enda var Brönugras einnig kallað "hjónagras, hjónarót, elskugras, Friggjargras, graðrót" og "vinagras". Til að ná ástum einhvers skyldi lauma öðrum enda rótarinnar undir kodda viðkomandi. Sá hinn sami var síðan látinn sofa með rótina undir höfðinu en sjálfir eiga menn að sofa með hinn helminginn.

Um brönugras ritaði Björn Halldórsson í Sauðlauksdal árið 1781:
David Villa

David Villa (fæddur 3. desember 1981) er framherji í knattspyrnu. Hann leikur nú með Barcelona en hafði áður spilað með Rayo vollecano og Valencia. David spilar einnig sem aðalframherji landsliðs Spánar. Hann varð markaskorari á Evrópumótinu 2008 en um leið fékk hann verðlaunin silfurskóna.
Þóra Gunnarsdóttir

Þóra Gunnarsdóttir (4. febrúar 1812 – 9. júní 1882) var prestsfrú á Eyjardalsá í Bárðardal og Sauðanesi á Langanesi á nítjándu öld en er þekktust fyrir að vera stúlkan sem Jónas Hallgrímsson orti kvæðið "Ferðalok" til.

Ævi.

Þóra var fædd á Esjubergi á Kjalarnesi, dóttir Gunnars Gunnarssonar stúdents frá Laufási við Eyjafjörð, þá biskupsritara, og Guðrúnar Jónsdóttur vinnukonu. Þau voru ógift og var Þóra fóstruð á bæjum á Kjalarnesi og í Reykjavík á kostnað föður síns en frá níu ára aldri var hún í fóstri hjá Sigurði Thorgrímsen landfógeta og Sigríði Vídalín konu hans. Þegar afi hennar, sem var prestur í Laufási, lést 1828 fékk faðir hennar brauðið og tók hann þá Þóru með sér norður, en hún var þá sextán ára. Samferða þeim varð Jónas Hallgrímsson, þá 21 árs, og tókust ástir með þeim Þóru á leiðinni. Jónas var á leið til móður sinnar sem bjó á Steinsstöðum í Öxnadal. Áður en leiðir skildi bað hann séra Gunnar um hönd Þóru en presturinn taldi þau of ung og óráðin og sagði að þau gætu beðið um sinn. Svo fór að ekkert varð úr sambandi þeirra, enda hvarflaði hugur Jónasar brátt í aðra átt en sagt er að Þóra hafi séð mjög eftir honum.

Þóra giftist séra Halldóri Björnssyni á Eyjardalsá 1834, en sonur hans af fyrra hjónabandi var Björn Halldórsson prestur í Laufási, faðir Þórhalls Bjarnarsonar biskups. Þau eignuðust eina dóttur, Sigríði. Sagt er að þegar kvæði Jónasar, Ferðalok, sem segir frá samfylgd þeirra Þóru norður sumarið 1828, birtist í Fjölni 1845, hafi það verið lesið upp í brúðkaupsveislu þar sem Þóra var stödd og hafi henni orðið svo mikið um að hún hafi lagst í rúmið og legið þar það sem eftir var dags. Jónas var nýlátinn þegar þetta var.

Séra Halldór lést 1869 og um haustið sama ár flutti Þóra til Sigríðar dóttur sinnar, sem var gift Jóni Benediktssyni bónda á Hólum í Hjaltadal, og dvaldi þar til æviloka. Hún bjó þar í litlu húsi út af fyrir sig og sinnti hjúkrun, sat yfir sjúklingum, bjó um beinbrot og bruggaði grasalyf. Hún bjó við fremur kröpp kjör en tengdasonur hennar, sem erft hafði stórfé eftir foreldra sína, sóaði öllum eignum sínum og endaði á að sníkja mat af tengdamóður sinni og taka í óleyfi út í reikning hennar.
Kennslufræði Reggio Emilia

Kennslufræði Reggio Emilia er hugmyndafræði innan uppeldisfræðinnar fyrir leikskóla- og grunnskólabörn. Upphafsmaður hennar var kennari að nafni Loris Malaguzzi, sem ásamt foreldrum barna í þorpum í kringum borgina Reggio Emilia ákváðu eftir hildarleik seinni heimstyrjaldarinnar að bæta þyrfti úr uppeldisaðferðum. Meðal grunnáhersluatriða Reggio Emilio kennslufræðinar er virðing, ábyrgð, könnun og að einstaklingarnir haldi nokkru sjálfræði í því hvað þau taka sér fyrir hendur.

Nokkur fjöldi leikskóla á Íslandi starfa eftir kennslufræðum Reggio Emilia.
Jólaplata Hlíðaskóla

Jólasálmar og Jólasöngvar er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1964. Á henni flytja Barnakór Hlíðaskóla níu lög. Söngstjóri: Guðrún Þorsteinsdóttir. Einsöngvari: Björg Sigurðardóttir. Undirleikari: Carl Billich. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló.