arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ásynjur

Ásynjur eru í norrænni goðafræði gyðjur sem geta verið æsir og vanir og stundum jötnameyjar sem giftar eru goðunum:
Myrká (Hörgárdal)

Myrká er bær og áður kirkjustaður og prestssetur í Hörgárdal í Eyjafjarðarsýslu. Bærinn stendur við mynni Myrkárdals, ekki langt frá ánni Myrká. Hans er getið í Landnámabók og árinnar einnig; um hana voru mörk landnáma Geirleifs Hrappssonar og Þórðar slítanda. Þar segir einnig að Þórður hafi gefið Skólm frænda sínum af landnámi sínu en sonur Skólms, Þórálfur hinn sterki, hafi búið á Myrká.

Á Myrká var prestssetur fram yfir miðja 19. öld og kirkja stóð þar fram á 20. öld, en kirkjugarðurinn er enn notaður og sáluhliðið með klukkunum stendur enn. Þarna á þjóðsagan um djáknann á Myrká að hafa gerst. Þekktastur presta á Myrká er líklega Páll Jónsson sálmaskáld, sem var þar aðstoðarprestur og síðar prestur 1846-1858, síðan á Völlum í Svarfaðardal og seinast í Viðvík. Hann orti meðal annars "Ó Jesú, bróðir besti".
Líflandafræði

Líflandafræði fæst við rannsóknir á dreifingu líffræðilegs fjölbreytileika í tíma og rúmi. Hún þróaðist út frá þróunarlíffræði á 7. áratugnum. Dreifingu lífvera er oft hægt að skýra með sögulegum þáttum eins og tegundamyndun, útdauða, landreki, ísmyndun og breytingum á sjávarstöðu og árfarvegum auk tiltækrar orku.

Líflandafræði notar gjarnan landfræðileg upplýsingakerfi og stærðfræðilíkön til að skilja og spá fyrir um dreifingu lífvera.
Hinar 95 greinar

Hinar 95 greinar (eða hinar 95 greinar Lúthers) (latína: "Disputatio pro declaratione virtutis indulgentiarum") voru ádeilandi greinar, sem Marteinn Lúther negldi á hallarkirkjuhurðina í Wittenberg þann 31. október 1517 og var það upphaf siðbyltingar. Greinarnar sneru aðallega gegn páfa og aflátsbréfssölu kaþólsku kirkjunnar.
Lónsheiði

Lónsheiði (398 metrar) liggur á milli Lónssveitar í Austur-Skaftafellssýslu og Álftafjarðar í Suður-Múlasýslu. Yfir hana lá hringvegurinn fram til ársins 1981 þegar vegur var lagður um Hvalnes- og Þvottárskriður.
Reykbjór

Reykbjór (þýska: "Rauchbier") er bjórstíll sem er bruggaður með reyktu malti, þ.e. meltu byggi sem hefur verið þurrkað yfir opnum eldi. Reykbjór á sér rúmlega þrjú hundruð ára sögu. Af honum er afar sterkt reykbragð.
Frumuveggur

Frumuveggur er verndar- og styrktarhjúpur utan um frumuhimnuna og þ.a.l. ysti hluti frumna, sem hafa hann. Flestar plöntur eru með frumuvegg og nokkrir sveppir og bakteríur einnig. Uppistaðan í frumuveggjum er oftast trefjar úr beðmi eða sellulósa.
Ráðhúsið í Ulm

Ráðhúsið í Ulm var reist 1370 sem verslunarhús. 1419 var húsinu hins vegar breytt í ráðhús. Ári seinna voru gluggaskreytingarnar settar upp, ásamt styttunum. Þær eiga að sýna kjörfustana, Sigismund keisara og Karlamagnús. Stjörnuúrið var sett upp 1520. 1539 fékk framhliðin nýja ásýnd í endurreisnarstíl og málaðar voru freskur. 1898-1905 var reist ný álma við húsið og skreytt að innan í gömlum þýskum stíl. 1944 stórskemmdist húsið í loftárásum bandamanna. Eftir stríð var húsið gert upp. Það er enn notað sem ráðhús.
Dansi, dansi, dúkkan mín

Dansi, dansi dúkkan mín (danska: "Dukkedans") er barnagæla eftir danska tónskáldið Finni Henriques. Gunnar Egilsson, sem einnig samdi íslenska textann við lagið Tíu litlir negrastrákar, þýddi textann úr dönsku. Oft sungin með danssporum sem endurspegla textann.
Templarasund

Templarasund er gata í miðbæ Reykjavíkur á milli Alþingishússins og Dómkirkjunnar í Reykjavík. Templarasund teygir sig frá Kirkjustræti til Vonarstrætis. Templaragata er kennd við Góðtemplarahúsið ("Gúttó"). Húsið stóð við Vonarstræti á bak við Alþingishúsið og var rifið árið 1968.
Reutlingen

Reutlingen er borg í sambandslandinu Baden-Württemberg í Þýskalandi. Íbúar eru 116 þúsund (2019). Borgin er um 30 km fyrir sunnan Stuttgart. Reutlingen kom fyrst við skjöl 1089/90. Árið 1519 urðu siðaskiptin í borginni. Hún varð að sterkri miðstöð mótmælenda. Kaþólskur söfnuður var ekki stofnaður aftur þar fyrr en 1823.

Á fyrri hluta 16. aldar tilnefndi Maximilian I. keisari borgina sem griðastað fyrir manndrápara. Reutlingen er í dag nokkurs konar hlið að hálendinu Svafnesku ölpunum.
Heilbronn

Heilbronn er borg í sambandslandinu Baden-Württemberg í Þýskalandi. Hún er þekkt fyrir iðnað og vínframleiðslu. Íbúar eru 127 þúsund (2019).

Lega.

Heilbronn liggur við ána Neckar nokkuð norðarlega í Baden-Württemberg. Næstu borgir eru Stuttgart fyrir sunnan (40 km) og Heidelberg fyrir norðvestan (50 km).

Orðsifjar.

Upphaflegt heiti borgarinnar er "Heiligbrunno", sem merkir "helgur brunnur". Hér er átt við heilsulindir. Heilbronn er einnig þekkt undir gælunafninu "Käthchenstadt", eftir að rithöfundurinn Heinrich von Kleist samdi leikritið "Das Käthchen von Heilbronn" 1807/08.

Skjaldarmerki.

Skjaldarmerki borgarinnar er svartur örn á gulum grunni. Örninn er ríkistáknið og er kominn fram á innsigli borgarinnar 1265. Árið 1556 kom litli skjöldurinn innan í erninum fram. Ekki hefur tekist að skýra út tilurð hans.

Söguágrip.

Bærinn kom fyrst við skjöl 741 og kallaðist þar Villa Heilibrunna. 1281 veitti konungurinn Rúdolf I af Habsborg Heilbronn borgarréttindi. Veitingaskjalið með innsigli konungs er enn til. Árið 1371 verður Heilbronn ríkisborg að tilskipan Karls IV keisara. Í 30 ára stríðinu börðust Svíar, Frakkar og keisaraher um borgina í um eitt ár (1633-34). Í erfðastríðinu í Pfalz hertaka Frakkar borgina 1688 en þeir brenna hana ekki niður eins og þeir gerðu við margar aðrar borgir. 1819-21 er Wilhelm-skipaskurðurinn lagður. Þar með hefst iðnbylting borgarinnar. Á næstu árum er borgin með flestar verksmiðjur allra borga í Württemberg og kallast sváfíska Liverpool ("schwäbisches Liverpool"). Flutningar fara fram um höfnina í Neckar. Járnbrautartengingu fær Heilbronn ekki fyrr en byltingarárið 1848. Árið 1892 tekur orkuverið Lauffen til starfa og er Heilbronn fyrsta borg heims með fjarrafmagnstengingu. Borgin varð fyrir gífurlegum loftárásum bandamanna í heimstyrjöldinni síðari. Nær öll miðborgin eyðilagðist. Heilbronn var á bandaríska hernámssvæðinu en síðustu bandarísku hermennirnir yfirgáfu borgina ekki fyrr en 1992.

Vinabæir.

Heilbronn viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:

Byggingar og kennileiti.

Kiljanskirkjan í Reutlingen er frá 11. öld. Turn hennar er elsta mannvirki endurreisnar norðan Alpa. Á 15. öld var hún stækkuð og fékk þá hærra þak öðru megin og tvo miðturna. Kirkjan er eftir það ákaflega undarleg ásýndum að utan.
Tékkneska karlalandsliðið í handknattleik

Tékkneska karlalandsliðið í handknattleik er landslið Tékklands í handknattleik og er undir stjórn Handknattleikssambands Tékklands.
Jörundur háls

Jörundur háls Þórisson var landnámsmaður í Austur-Húnavatnssýslu og nam land í mynni Vatnsdals, fyrir utan Urðarvatn og til Mógilslækjar og bjó á Grund út frá (eða undir) Jörundarfelli, að því er Landnáma og Vatnsdæla saga segja.

Jörundur var frilluborinn sonur Þóris jarls þegjanda og því bróðir Vigdísar konu Ingimundar gamla. Hann kom með Ingimundi til Íslands og nam land að ráði hans. Vatnsdæla segir að hann hafi verið mikill maður fyrir sér, sem ætterni hans var til. Sonur hans var Már á Másstöðum.
Friðmundur (landnámsmaður)

Friðmundur var landnámsmaður í Vestur-Húnavatnssýslu að því er segir í Landnámabók; hann fékk land hjá Ingimundi gamla og hafði komið með honum til landsins en Landnámu og Vatnsdæla sögu ber ekki saman um hvort hann hafi verið þræll eða frjáls maður. Hafi hann verið þræll hefur Ingimundur gefið honum frelsi áður en hann nam land.

„Friðmundur nam Forsæludal“, segir í Landnámu og ekkert meir um landnám Friðmundar, en Vatnsdæla segir aftur á móti að sá sem nam Forsæludal, sem er suður af Vatnsdal, hafi heitið Þórólfur heljarskinn og verið mikill ójafnaðarmaður og óvinsæll. Sagt er að hann hafi gert virki suður við Friðmundará og gert margan óskunda. Hann var grunaður um mannblót. Nokkrir illvirkjar, „hans jafningjar eða verri“, söfnuðust þar að honum en á endanum fóru synir Ingimundar gamla að þeim og drápu.
Norbert Elias

Norbert Elias (22. júní 1897 – 1. ágúst 1990) var þýskur félagsfræðingur af gyðingaættum sem síðar á ævinni varð breskur ríkisborgari. Þekktasta verk hans er "Über den Prozess der Zivilisation" („Um siðmenningarferlið“) þar sem hann setur fram kenningu um þróun siðmenningar sem breytingu á "habitus" Evrópubúa með hækkandi þröskuldum skammar og viðbjóðs. Hann flúði undan nasistum fyrst til Parísar 1933 og síðan til Bretlands þar sem hann settist að og kenndi meðal annars við Háskólann í Leicester. Verk hans voru lítt þekkt þar til á 7. áratugnum.
Ævar gamli Ketilsson

Ævar Ketilsson hinn gamli var landnámsmaður í Austur-Húnavatnssýslu. Hann var sonur Ketils helluflaga og Þuríðar dóttur Haraldar gullskeggs, konungs úr Sogni.

Ævar fór í víking og síðan til Íslands og voru með honum synir hans laungetnir, Karli, Þorbjörn strjúgur og Þórður mikill, en Véfröður, sem var skilgetinn sonur Ævars, hélt víkingaferðum áfram og hugðist koma seinna. Ævar lenti skipi sínu í Blönduósi en þá var búið að nema allt land fyrir vestan Blöndu. Hann fór því upp með ánni og þegar hann kom þar sem heita Móbergsbrekkur stakk hann niður hárri stöng og helgaði Véfröði syni sínum þar land. Síðan nam hann Langadal allan frá Móbergi, hluta af Laxárdal og bjó í Ævarsskarði, sem margir telja að sé mynni Svartárdals.

Þegar Véfröður kom seinna til landsins lenti hann skipi sínu í Gönguskarðsárósi og gekk þaðan suður þar til hans hitti föður sinn, sem þekkti hann ekki, og glímdu þeir „svo að upp gengu stokkar allir í húsinu, áður Véfröður sagði til sín“. Hann bjó svo á Móbergi og er oftast talinn til landnámsmanna þótt faðir hans hafi numið landið fyrir hann. Aðrir synir Ævars fengu einnig bústaði í landnámi hans, Þorbjörn strjúgur á Strjúgsstöðum, Karli á Karlastöðum og Þórður á Mikilsstöðum. Þeir eru þó ekki taldir landnámsmenn.

Véfröður giftist Gunnhildi, dóttur Eiríks landnámsmanns í Goðdölum. Einn sona þeirra var Húnröður, faðir Más, föður Hafliða á Breiðabólstað. Þeir langfeðgar voru goðorðsmenn og kallaðist goðorð þeirra Æverlingagoðorð, kennt við Ævar gamla, og ættin Æverlingar.
Jules Verne-verðlaunin

Jules Verne-verðlaunin eru frönsk siglingaverðlaun sem veitt eru fyrir hröðustu hnattsiglingu í bát sem knúinn er áfram með vindafli. Skilyrði er að viðkomandi hafi tilkynnt áætlun sína og greitt keppnisgjald og sigli yfir ráslínu sem er skilgreind sem línan milli vitanna Phare du Creach í Frakklandi og Lizard Lighthouse í Bretlandi. Þau voru sett á fót árið 1990 og heita eftir rithöfundinum Jules Verne sem ritaði skáldsöguna "Umhverfis jörðina á 80 dögum". Fyrstu verðlaunin áttu að renna til þeirrar skútu sem næði að sigla umhverfis jörðina á innan við 80 dögum.

Verðlaunin voru fyrst veitt skútunni "Explorer" sem Bruno Peyron sigldi umhverfis jörðina á 79 dögum og sex tímum árið 1994. Núverandi handhafi verðlaunanna er Francis Joyon sem sigldi hringinn á 40 dögum og 23 tímum árið 2017 á þríbytnunni "IDEC SPORT" og bætti þar fyrra met Loïck Peyron frá 2012 um nær 5 daqa.
Péturskirkjan í München

Péturskirkjan í München ("St. Peter" eða bara "Alter Peter") er elsta kirkja borgarinnar München í Þýskalandi. Hún stendur steinsnar frá Maríutorginu í hjarta borgarinnar.

Saga Péturskirkjunnar.

Á 11. öld var búið að reisa litla kirkju á reitnum, en það er nokkuð fyrir stofnun borgarinnar. Kirkjan var stækkuð til muna og vígð 1190. En seint á 13. öld var hún rifin og núverandi kirkja reist. Hún var vígð 1294 og helguð Pétri postula. 1327 varð stórbruni í miðborg München og brann þá kirkjan að hluta. Kórinn eyðilagðist og turnarnir brunnu út. En það tókst að bjarga skipinu. Nýr kór var vígður 1368 en ekki var gert við turnana fyrr en 1386. Þeir voru þá sameinaðir í einn turn, sem gaf kirkjunni sérkennilegt útlit. Á miðjum turninum var opnaður útsýnispallur. 1607 sló eldingu niður í turninn og skemmdist hann við það. Hann fékk þá sitt núverandi þak. Skömmu seinna var kórinn rifinn til að stækka kirkjuna enn frekar. Á 18. öld var kirkjan gerð upp að innan og fékk þá sinn núverandi rókókóstíl. Í loftárásum heimstyrjaldarinnar siðari stórskemmdist kirkjan og brann út. Stóðu þá aðeins turnarnir uppi og ytri múrveggir kirkjuskipsins. Til stóð að rífa kirkjuna, en á síðustu stundu var ákveðið að endurreisa hana. Ytri umgjörðin var tilbúin 1954, en ekki var lokið við innviði fyrr en árið 2000. Í kirkjunni eru líkamsleifar heilagrar Múndítíu geymdar til sýnis. Í múrveggnum í kórnum situr austurrísk fallbyssukúla, en Austurríkismenn skutu á München meðan Frakkar voru þar á Napoleonstímanum.

Turninn.

Turn Péturskirkjunnar er 91 metra hár og er með hæstu kirkjum München. Í 56 metra hæð er útsýnispallur, þaðan sem gott útsýni er yfir borgina, allt til Alpafjalla. Þar sem engin lyfta er í kirkjunni, verður að ganga upp 306 þrep og fara upp fyrir klukknahúsið. Útsýnispallurinn er opin almenningi.
Helgi Guðnason

Helgi Guðnason (d. um 1440) var íslenskur höfðingi og lögmaður á 15. öld og bjó á Stóru-Ökrum í Blönduhlíð í Skagafirði.

Um föður Helga er ekki vitað en móðir hans ónefnd var systir Árna Ólafssonar biskups hins milda og í bréfi sem dagsett er eftir jól 1419 kemur fram að Árni gefur Helga jörðina Hvalsnes á Rosmhvalanesi. Svo virðist að allmiklar eignir sem Árni biskup hafði náð undir sig hafi runnið til Helga. Einar Bjarnason prófessor í ættfræði taldi að Sólveig, kona Björns Einarssonar Jórsalafara hafi verið afasystir Helga, og því þeir Helgi og Björn Þorleifsson hirðstjóri á Skarði þremenningar að ætt, en það er byggt á líkum en ekki vissum heimildum.

Helgi var lögmaður norðan og vestan 1438 til 1439. Kona Helga var Akra-Kristín, dóttir Þorsteins Ólafssonar lögmanns á Stóru-Ökrum, og bjuggu þau þar. Helgi dó um 1440 og eftir lát hans giftist Kristín Torfa Arasyni hirðstjóra. Börn Helga og Kristínar voru þau Ingveldur, kona Þorleifs Björnssonar hirðstjóra á Reykhólum, og Þorsteinn, sem talinn er hafa búið á Reyni í Mýrdal.
Evrópumeistaramót karla í handknattleik 2006

Evrópumeistaramót karla í handknattleik 2006 var haldið í Sviss. Frakkland fór með sigur af hólmi á meðan Spánn lenti í öðru sæti og Danmörk hafnaði í því þriðja.
Davíð Þór Jónsson

Davíð Þór Jónsson (fæddur 5. janúar 1965) varð landsþekktur skemmtikraftur í upphafi 10. áratugarins, þegar hann og Steinn Ármann Magnússon leikari settu upp stutta útvarpsleikþætti daglega á Aðalstöðinni. Leikþættina kölluðu þeir Flugur. Þeir þóttu grófir og í þeim var skopast að Hafnfirðingum, Kópavogsbúum, samkynhneigðum, kvenkyns íþróttamönnum, bifvélavirkjum og öðrum sem lágu vel við höggi.

Saman kallaði tvíeykið sig Radíusbræður, og þeir tróðu víða upp með gríni í nokkur ár, aðallega í framhaldsskólum og á árshátíðum.

Davíð Þór er útskrifaður guðfræðingur, hann var spyrill í Gettu betur 1996 – 98, hefur verið vinsæll viðmælandi í spjallþáttum í sjónvarpi og ritstjóri tímaritsins Bleikt &amp; Blátt 1997 – 2001. Hann hefur starfað sem þýðandi, raddleikari og ljóðskáld. Davíð var spurningahöfundur og dómari í Gettu betur árin 2007 og 2009. Hann skrifaði Bakþanka í Fréttablaðið hálfsmánaðarlega frá 2006 – 2012.

Davíð Þór gegndi embætti héraðsprests í Austurlandsprófastsdæmi frá 2014-2016. Frá 2016 hefur hann verið sóknarprestur í Laugarnesprestakalli í Reykjavík.
Þorgautur Jónsson

Þorgautur Jónsson (d. 1375) var hirðstjóri á Íslandi á 14. öld. Ekkert er vitað um ætt hans, fjölskyldu eða bústað.

Árið 1370 kom Þorgautur til landsins með hirðstjórn og hafði hana til 1372 þegar Andrés Sveinsson tók við. Hann sigldi til Noregs 1373 en hefur verið kominn aftur árið eftir, því það ár „tók hann Einar dynt úr Þingeyrakirkju til fanga. Einar prófaðist síðan morðingi og var kviksettur.“ Þorgautur dó ári síðar.
Eiríkur Guðmundsson (hirðstjóri)

Eiríkur Guðmundsson (d. 23. febrúar 1388) var íslenskur hirðstjóri seint á 14. öld. Hirðstjóraferill hans varð skammur, hann var veginn á fyrsta ári sínu í embætti.

Talið er líklegt að Eiríkur hafi verið sonur Guðmundar Snorrasonar frá Skarði, bróður Orms Snorrasonar. Hann virðist að minnsta kosti hafa verið nátengdur Skarðverjum. Á jólanóttina 1385 fór Eiríkur ásamt Guðmundi, syni Orms, að Þórði Jónssyni góðamanni. Tóku þeir hann höndum og eftir að Ormur hafði dæmt hann til dauða var hann höggvinn. Vígið þótti níðingsverk og var þeim Guðmundi og Eiríki ekki vært á landinu. Þeir fóru út um sumarið. Guðmundur hvarf í Færeyjum 1388 en Eiríkur kom heim 1387 og hafði þá verið skipaður hirðstjóri af Ögmundi Finnssyni dróttseta í Noregi, sem einnig hafði skipað Narfa Sveinsson lögmann „og þótti nýlunda“. Í sumum annálum segir reyndar að Eiríkur hafi kallað sig hirðstjóra og bendir það til þess að landsmenn hafi ekki verið tilbúnir að viðurkenna hann sem slíkan. Ekki er vitað um tildrög þess að hann var veginn eða hverjir banamenn hans voru.
Goshver

Goshver er hver sem gýs sjóðheitu vatni og gufu, oft tugi metra í loft upp. Goshverir eru allra íslenskra hvera þekktastir. Af íslenskum goshverunum hefur Geysir í Haukadal frá öndverðu dregið að sér mesta athygli, en síðar hefur Strokkur bæst við. Á ýmsum tungumálum eru goshverir nefndir eftir Geysi, til dæmis á ensku "geyser".
Erlendur Ólafsson sterki

Erlendur Ólafsson sterki (d. 1312) var íslenskur lögmaður á 13. öld. Hann bjó á Ferjubakka í Borgarfirði.

Faðir Erlendar var Ólafur tottur en ætt hans er óþekkt. Móðir Erlendar var Valgerður Flosadóttir frá Baugsstöðum og er ætt hennar víða rakin í Hauksbók Landnámabókar, sem Haukur sonur Erlendar lét skrifa, en ekkert minnst á föðurættina og föðurnafn Erlendar raunar aldrei nefnt þar, heldur er hann ýmist kallaður Erlendur sterki eða Erlendur lögmaður (Árni biskup kallar hann Erlend digra.) Sumir hafa talið þetta benda til þess að Ólafur hafi verið norskur en einnig má vera að Haukur hafi einfaldlega ekki getað rakið ættir hans til landnámsmanna.

Erlendar er fyrst getið þegar hann skrifar undir bréf til konungs ásamt öðrum höfðingjum 1375. Hann var mikið í ferðalögum og virðist hafa farið átta sinnum til Noregs á árunum 1282-1305 en á þeim árum tók utanlandsferð aldrei minna en árið og oft tvö eða þrjú. Hann kom til landsins 1283 með lögsögn norðan lands og vestan og tók við af Sturlu Þórðarsyni. Hann var einn af andstæðingum Árna biskups í staðamálum og var fyrir leikmönnum eftir að Hrafn Oddsson dó en var ekki jafnklókur og Hrafn svo að biskup hafði á endanum betur. Hann virðist hafa verið ákafamaður og átti oft í deilum. Árið 1389 lét hann af lögmannsembættinu en hafði eftir það sýsluvöld og gegndi ýmsum erindum fyrir konung.

Fyrri kona hans hét Jórunn og voru synir þeirra Jón bóndi á Ferjubakka og Haukur Erlendsson lögmaður. Seinni kona hans var Járngerður Þórðardóttir, sonardóttir Böðvars Þórðarsonar í Bæ.
Samtök iðnaðarins

Samtök iðnaðarins (SI) eru hagsmunasamtök fyrirtækja í iðnaði á Íslandi.

Samtök iðnaðarins eiga aðild að Samtökum atvinnulífsins.
Ólafur Guðmundsson

Ólafur Guðmundsson getur átt við:
Samband sveitarfélaga á Suðurnesjum

Samband sveitarfélaga á Suðurnesjum (SSS) eru hagsmunasamtök sveitarfélaga á Suðurnesjum.
Samband íslenskra sveitarfélaga

Samband íslenskra sveitarfélaga eru hagsmunasamtök sveitarfélaga á Íslandi.
Giotto di Bondone

Giotto di Bondone (um 1267 – 8. janúar 1337) var ítalskur listmálari og arkitekt frá Flórens. Hann er oft nefndur fyrsti endurreisnarmálarinn. Hann var þekktur og dáður af samtíðarmönnum sínum og Giorgio Vasari sem ritaði ævisögur ítalskra listamanna á 16. öld sagði hann hafa verið þann fyrsta sem sneri sér endanlega frá býsönskum stíl að tilfinningaríkari persónum og raunsærri myndbyggingu en áður hafði tíðkast. Hann lærði hjá Cimabue sem þá var einn frægasti listamaður Toskana.

Þekktustu verk Giottos eru stórar freskur með myndröðum sem sýna líf Maríu meyjar og Krists (Scrovegni-kapellan í Padúu), líf heilags Frans (Bardi-kapellan í Flórens). Hann gerði einnig stórar helgimyndir á tré eins og krossinn í Rímíní og Maríumynd fyrir Kirkju allra heilagra (Ognissanti) í Flórens.
Skólastjórafélag Íslands

Skólastjórafélag Íslands (SÍ) er stéttarfélag skólastjóra á Íslandi. SÍ á aðild að Kennarasambandi Íslands.

Skólastjórafélag Íslands varð til í núverandi mynd árið 1974. Þá hét það Félag skólastjóra og yfirkennara en nafninu var breytt árið 1990 eftir að starfsheiti yfirkennara var breytt í aðstoðarskólastjóra. Félagið er nú eitt af sjö aðildarfélögum Kennarasambands Íslands og eru félagsmenn um 500 talsins.
Salvador Luria

Salvador Edward Luria (13. ágúst 1912 – 6. febrúar 1991) var ítalskur og bandarískur örverufræðingur og nóbelsverðlaunahafi. Hann er þekktastur fyrir rannsóknir sínar á erfðum baktería og fyrir að sýna fram á notagildi gerilæta sem rannsóknatækja í sameindalíffræði.

Ævi og störf.

Luria lauk námi í læknisfræði frá Háskólanum í Tórínó árið 1935. Að því loknu gegndi hann herskyldu í eitt ár og hóf svo framhaldsnám í geislalækningum við Háskólann í Róm, en þar kynntist hann nýjum kenningum Max Delbrück um eðli gensins og tók til við að hanna tilraunir með gerilætum sem staðfest gætu kenningar Delbrücks.

Árið 1938 hlaut hann styrk til náms í Bandaríkjunum, og hugðist nýta hann til að starfa með Delbrück. Fasistastjórn Mussolinis varð þó til að torvelda þau áform, því Luria var af gyðingaættum og skömmu eftir að Luria var lofaður styrkurinn voru sett lög sem bönnuðu að gyðingar hlytu rannsóknastyrki. Snuðaður um fjármögnun hélt Luria til Parísar, en flúði á reiðhjóli undan innrásarher nasista til Marseille og þaðan til Bandaríkjanna árið 1940.

Luria tók land í New York þann 12. september 1940 og breytti skömmu síðar skírnarnafni sínu úr "Salvatore" í "Salvador Edward". Hann leitaði til Enrico Fermi, en honum hafði hann kynnst í Róm, sem aðstoðaði hann við að fá styrk frá Rockefeller sjóðnum við Columbia háskóla. Skömmu síðar hitti hann loks Delbrück, ásamt Alfred Hershey, og hófu þeir hið farsæla samstarf sitt við Cold Spring Harbor Laboratory og á rannsóknastofu Delbrücks við Vanderbildt háskóla.

Árið 1943 greindu þeir frá rannsóknum sínum á erfðum baktería. Þar sýndu þeir fram á erfðir í bakteríum fylgja þróunarkenningu Darwins, fremur en kenningu Lamarcks. Einnig sýndu þeir að stökkbreytingar í bakteríum eru slembiháðar og erfast hvort sem viðeigandi áreiti er til staðar eða ekki. Þeir hlutu nóbelsverðlaunin fyrir rannsóknir sínar árið 1969.

Árið 1950, þá við Illinois háskóla í Urbana-Champaign, uppgötvaði Luria að sumar bakteríur framleiða ensím sem klippa DNA við ákveðnar kirnaraðir og vernda þannig bakteríuna gegn framandi erfðaefni. Slík ensím voru síðar nefnd skerðiensím og eru mikið notuð sem rannsóknatól í erfðatækni.
Snorri Markússon

Snorri Markússon (d. 1313) var íslenskur lögmaður á 14. öld. Hann bjó á Melum í Melasveit og er í sumum heimildum kallaður Mela-Snorri.

Snorri var sonur Markúsar Böðvarssonar á Melum, Þórðarsonar í Bæ, og voru Markús og Snorri Sturluson systkinasynir og þeir Þorleifur í Görðum og Böðvar í Bæ voru bræður hans. Kona Markúsar var Hallbera Snorradóttir frá Melum. Snorri og Guðmundur Sigurðsson urðu lögmenn 1302, eftir að Hákon háleggur hafði gefist upp á tilraun sinni til að skipa Íslendingum erlenda lögmenn, og var konungi svarið land og þegnar á Alþingi það ár. Snorri var lögmaður sunnan og austan til 1306.

Kona Snorra var Helga, óskilgetin dóttir Ketils Þorlákssonar lögsögumanns. Sonur þeirra var Þorsteinn Snorrason ábóti á Helgafelli (d. 1351).
Félagsleg mótunarhyggja

Félagsleg mótunarhyggja er stefna í félagsvísindum sem leggur áherslu á smíði og viðhald félagslegra fyrirbæra fremur en líta á þau sem þversöguleg og óháð gjörðum einstaklinga. Rannsóknir í anda félagslegrar mótunarhyggju fjalla gjarnan um það hvernig félagslegur veruleiki; venjur, hefðir og stofnanir, er búinn til og hvernig atferli, viðhorf og túlkanir fólks halda honum við.

Félagslegri mótunarhyggju er gjarnan stillt upp sem andstæðu við eðlishyggju. Hún á sér rætur í fyrirbærafræði Alfred Schütz í gegnum áhrifamikið verk Peters L. Bergers og Thomas Luckmann "The Social Construction of Reality" frá 1966 en þeir voru báðir nemendur Schütz í The New School í New York-borg.