arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Leópold 1. Belgíukonungur

Leópold 1. (16. desember 1790 – 10. desember 1865) var þýskur fursti sem varð fyrsti konungur Belgíu eftir belgísku byltinguna árið 1830. Hann ríkti frá 1831 til 1865.

Leópold fæddist inn í ríkjandi aðalsfjölskyldu í þýska hertogadæminu Saxe-Coburg-Saalfeld. Hann gekk í rússneska herinn og barðist gegn Frökkum í Napóleonsstyrjöldunum þegar franski herinn réðst inn í Saxe-Coburg. Eftir að Napóleon var sigraður flutti hann til Bretlands og kvæntist Karlottu af Wales, sem var önnur í erfðaröðinni að bresku krúnunni og eina skilgetna barn Georgs erfðaprins (sem átti síðar eftir að verða Georg 4. Bretlandskonungur). Karlotta lést aðeins einu ári eftir brúðkaup þeirra en Leópold naut áfram nokkurra áhrifa í Bretlandi.

Eftir gríska sjálfstæðisstríðið (1821–32) var Leópold boðið að gerast konungur Grikklands en hann afþakkaði boðið þar sem hann grunaði að hið nýsjálfstæða Grikkland væri of óstöðugt. Hann þáði árið 1831 boð um að gerast konungur Belgíu eftir að Belgía vann sjálfstæði sitt. Belgíska ríkisstjórnin bauð Leópold krúnuna þar sem hann var tengdur konungsættum víðs vegar um Evrópu og var studdur af Bretum. Hann var auk þess ekki tengdur veldum eins og Frakklandi sem Belga grunaði að hygðu á landvinninga á kostnað Belgíu og gætu þannig ógnað evrópska valdajafnvæginu sem komið hafði verið á árið 1815 á Vínarfundinum.

Leópold sór embættiseið sinn sem konungur Belga þann 21. júlí 1831. Deginum er fagnað á hverju ári sem þjóðhátíðardegi Belgíu. Valdatíð hans einkenndist af tilraunum Hollendinga til að endurheimta yfirráð í Belgíu og síðar af pólitískri sundrung milli frjálslyndra Belga og kaþólikka. Leópold var sjálfur mótmælandi og þótti frjálslyndur og hlynntur efnahagslegri nútímavæðingu. Hann lék lykilhlutverk í lagningu fyrstu járnbrautar í Belgíu árið 1835 og síðan í belgísku iðnvæðingunni. Vegna óljóss orðalagsins í belgísku stjórnarskránni tókst Leópold að auka við völd konungsins á ríkisárum sínum. Honum tókst að koma í veg fyrir að byltingar ársins 1848 hefðu áhrif á Belgíu. Leópold dó árið 1865 og við honum tók sonur hans og nafni, Leópold 2. Belgíukonungur.
Borgin okkar Reykjavík

Borgin okkar Reykjavík er stjórnmálaafl sem stofnað var árið 2018 fyrir sveitarstjórnarkosningarnar það ár. Sveinbjörg Birna Sveinbjörnsdóttir fyrrum borgarfulltrúi Framsóknarflokksins og flugvallarvina er oddviti flokksins. Helstu stefnumál eru að skapa betri umgjörð fyrir skólastjórnendur og kennara, banna snjallsímanotkun í grunnskólum, auka framboð á lóðum, úrlausn samgöngumála, halda Reykjavíkurflugvelli í Vatnsmýri og bæta umferðaröryggi.
Allium archeotrichon

Allium archeotrichon er tegund af laukplöntum ættuð frá austur Eyjahafs-eyjum; Rhodes, Tilos og Symi. Þetta er laukmyndandi fjölæringur með lykt sem minnir á hvítlauk eða blaðlauk. Blómskipunin er egglaga.
Allium winklerianum

Allium winklerianum er Asísk tegund af laukætt frá Xinjiang, Afghanistan, Tajikistan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, og Tajikistan. Hann er einnig ræktaður sem skrautplanta annarsstaðar vegna fagurra blómanna og vegna sterks ilms (Sýrena) blómanna.

"Allium winklerianum" er með hnattlaga lauk að 2 sm í þvermál. Blómstöngullinn er að 40 sm hár. Blöðin eru flöt, styttri en blómstöngullinn, að 25 mm í þvermál. Blómskipunin er hálfkúlulaga, með mörgum blómum saman. Krónublöðin eru fjólublá.
Georgíj Malenkov

Georgíj Maksímílíanovítsj Malenkov (rússneska: "Гео́ргий Максимилиа́нович Маленко́в") (8. janúar 1902 – 14. janúar 1988) var sovéskur stjórnmálamaður sem tók við af Jósef Stalín sem leiðtogi Sovétríkjanna og sat við völd frá 1953 til 1955.

Æviágrip.

Malenkov fæddist í iðnaðarbænum Orenbúrg. Faðir hans var embættismaður rússnesku keisarastjórnarinnar. Hann lauk stúdentsprófi þegar hann var 17 ára og gekk síðan í verkfræðiskólann í Sankti Pétursborg. Þegar Malenkov var á aldri til að byrja herþjónustu árið 1917 braust októberbyltingin á og Malenkov gekk í lið með Bolsévikum þegar ljóst var að Bolsévikar myndu sigra. Árið 1920 gekk Malenkov í sovéska kommúnistaflokkinn. Eftir að hafa gegnt tveggja ára þjónustu í rauða hernum á meðan á rússnesku borgarastyrjöldinni stóð lauk Malenkov við verkfræðipróf í verkfræðiskólanum í Moskvu.

Malenkov komst til áhrifa innan sovésku stjórnarinnar þökk sé persónusambandi sínu við Vladímír Lenín. Árið 1925 var honum falin umsjá yfir skjalasafni sovéska kommúnistaflokksins. Í því embætti kynntist hann Stalín, sem var þá orðinn eiginlegur leiðtogi Sovétríkjanna. Vegna kynna sinna við Stalín tók Malenkov þátt í hreinsununum miklu. Í seinni heimsstyrjöldinni var Malenkov gerður ábyrgur fyrir þróun sovéskra eldflauga. Hann var jafnframt ábyrgur fyrir því að flytja sovésku hergagnaframleiðsluna á öruggari staði austan við Úralfjöll þegar Þjóðverjar sóttu fram inn í Rússland. Hann fór jafnframt fyrir framleiðslu á skriðdrekum, flugvélum, skotfærum og öðrum vopnum. Frá 1946 til 1947 var hann formaður sérstakrar nefndar um eldflaugatækni. Malenkov komst síðar í náðir hjá Stalín með því að draga úr áhrifum marskálksins Georgíj Zhúkov og tala niður hróður borgarinnar Leningrad svo Moskva héldi ímynd sinni sem hin eina menningarlega og pólitíska höfuðborg Sovétríkjanna.

Eftir að Stalín lést þann 5. mars 1953 tók Malenkov tímabundið við af honum bæði sem flokksleiðtogi og sem formaður ráðherraráðsins (þ.e. forsætisráðherra). Miðstjórn flokksins vildi ekki að of mikil völd söfnuðust í höndum neins eins manns eftir dauða Stalíns og því neyddist Malenkov til þess að láta af stjórn flokksins þann 14. mars. Hann var þó áfram forsætisráðherra og réði þar með mestu um stefnumál ríkisins þar til honum var bolað frá völdum af Níkíta Khrústsjov, sem var þá orðinn aðalritari flokksins. Malenkov skipulagði misheppnað valdarán gegn Khrústsjov árið 1957 og var í kjölfarið rekinn úr miðstjórn flokksins, sendur í útlegð til Kasakstan og síðan alfarið rekinn úr flokknum í nóvember árið 1961. Malenkov settist formlega í helgan stein stuttu síðar. Eftir stutta dvöl í Kasakstan sneri hann aftur til Moskvu og lét lítið fyrir sér fara það sem hann átti eftir ólifað.
Seinna Kongóstríðið

Seinna Kongóstríðið, stundum kallað afríska heimsstyrjöldin eða Afríkustríðið mikla, hófst í ágúst árið 1998 í Austur-Kongó, aðeins rúmu ári eftir að fyrra Kongóstríðinu lauk. Stríðinu lauk formlega í júlí árið 2003, þegar bráðabirgðastjórn Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó komst til valda. Þótt friðarsáttmáli hafi verið undirritaður árið 2002 héldu vopnuð átök áfram víðs vegar um landið, sérstaklega í austurhlutanum, og sums staðar er þeim enn ekki lokið í raun.

Níu Afríkuríki og um það bil 25 stríðandi fylkingar tóku þátt í stríðinu. Árið 2008 höfðu um 5,4 milljónir manna látið lífið í stríðinu og eftirmálum þess, aðallega af völdum sjúkdóma og vannæringar. Síðara Kongóstríðið er því mannskæðasta stríð á heimsvísu síðan á dögum síðari heimsstyrjaldarinnar. Um tvær milljónir til viðbótar voru hraktar að heiman og flúðu til nágrannaríkja Kongó.

Þrátt fyrir að formlegur endi hafi verið bundinn á stríðið árið 2003 með sáttmála stríðandi fylkinga um stofnun sameiginlegrar þjóðstjórnar létust um 1000 manns daglega árið 2004 úr vannæringu og sjúkdómum vegna eftirmála átakanna. Stríðið snerist meðal annars um verslun með steinefni og aðrar auðlindir í hinu gjöfula Kongóríki.

Saga.

Stríðið hófst stuttu eftir fyrra Kongóstríðið, þar sem uppreisnarmaðurinn Laurent-Désiré Kabila hafði með stuðningi Rúanda og Úganda steypt af stóli einræðisherranum Mobutu Sese Seko. Stuðningurinn sem Kabila hlaut frá Rúöndum og Úgöndum leiddi þó fljótt til þess að Kongóbúum fór að þykja hann handbendi erlendra stjórnmálamanna. Til að afsanna þetta flýtti Kabila sér að losa sig við rúandska og úgandska bandamenn sína og bað hermenn bandamanna sinna að hverfa frá Kongó árið 1998. Paul Kagame, forseti Rúanda, hafði vonast eftir því að Kabila yrði honum auðsveipur og varð fyrir vonbrigðum við þetta. Í ágúst 1998 gerðu Rúandamenn aðra innrás í Kongó til stuðnings uppreisnarmönnum í austurhluta landsins.

Átökin entust í um sex ár og á þeim tíma drógust enn fleiri Afríkuríki inn í stríðið: Simbabve, Namibía, Angóla, Tjad og hugsanlega Súdan gripu inn í styrjöldina til stuðnings kongósku ríkisstjórninni. Stríðið fór þó fljótt að snúast um ýmsa dýrmæta málma sem finna má í Austur-Kongó. Það var stríðandi fylkingum í hag að átökin stæðu sem lengst því á meðan þeim stóð gátu þær nýtt sér auðlindirnar og grætt á þeim. Stríðinu lauk formlega séð árið 2003 með valdatöku þjóðstjórnar undir forystu Joseph Kabila (sonar Laurent-Désiré, sem var myrtur árið 2001) en fólk hélt áfram að deyja af völdum skæruliða og sjúkdóma í mörg ár í viðbót. Flest dauðsföllin voru af völdum sjúkdóma sem hefði verið hægt að fyrirbyggja fremur en af völdum ofbeldis.
Allium tricoccum

Allium tricoccum er Norður-Amerísk lauktegund útbreidd um austur Kanada og austur Bandaríkin.

Lýsing.

"Allium tricoccum" er fjölæringur með breiðum, sléttum grænum blöðum, oft með djúpfjólubláum blæ neðarlega á stönglunum, og lítt þroskaðan lauk. Allir hlutar blaðsins eru ætir. Blómstönglarnir koma eftir að blöðin hafa visnað, ólíkt hinum áþekka "Allium ursinum", sem er með blöð og blóm á sama tíma. Hann vex í hnaus með ræturnar rétt undir jarðvegsyfirborðinu.

Flokkun.

"Allium tricoccum" var fyrst nefndur svo 1789 af skoska grasafræðingnum William Aiton, í "Hortus Kewensis", bæklingi yfir plöntur ræktaðar í Grasagarðinum í Kew í London. Tegundin hafði verið flutt til Bretlands 1770. Seinna fræðiheitið "tricoccum" vísar til að hann hefur allt að þrjú fræ á hverjum blómlegg.

Síðan maí 2014, hefur World Checklist of Selected Plant Families viðurkennt tvö afbrigði:

Þessari flokkun er fylgt af öðrum heimildum (t.d. "Flora of North America"), þó að þessi tvö afbrigði eru stundum talin tvær tegundir, "Allium tricoccum" og "Allium burdickii". "A. tricoccum" var. "burdickii" var fyrst lýst af Clarence Robert Hanes 1953; nafnið "burdickii" err til heiðurs J.H. Burdick sem benti á mun á því sem var áðr talin mismunandi "races" í bréfum til Asa Gray. Afbrigðið var skráð sem eigin tegund af Almut Gutter Jones 1979.

Afbrigðin eru aðgreind á nokkrum einkennum. "A. tricoccum" var. "tricoccum" er almennt stærri en "A. tricoccum" var. "burdickii": laukarnir eru stærri, blöðin eru 5 – 9 sm breið fremur en 2 – 4 sm breið og blómskipunin yfirleitt með 30–50 blóm fremur en 12–18. Að auki eru blaðstilkarnir og blómstilkarnir yfirleitt purpuralitir á var. "tricoccum" og hvítir hjá var. "burdickii". Blöðin á var. "burdickii" eru einnig með minna greinilega blaðstilka en var. "tricoccum".

Þjóðháttagrasafræði.

Saga og þjóðhættir.

Chicago fékk nafn sitt vegna þéttra breiða af tegundinni nálægt Lake Michigan í Illinois Country sem voru enn á 17du öld. Chicago River var nefnd eftir innfæddu nafni tegundarinnar, samkvæmt landkönnuðinum Robert Cavelier, sieur de La Salle, og af félaga hans, náttúrufræðingnum og dagbókahöfundinum Henri Joutel. Tegundin "shikaakwa" ("chicagou") á máli innfæddra ættbálka, var eitt sinn talin vera "Allium cernuum", en rannsóknir um 1990 sýndu fram á að Allium tricoccum væri rétta tegundin.

Til matar.

Menominee, Cherokee, Iroquois, Potawatomi og Ojibwa neyta allir jurtarinnar í hefðbundnum mat sínum.

Til lækninga.

Cherokee nota hana einnig sem vor-tónik, gegn kvefi og hálsbólgu (croup). Þeir nota einnig hetan safann gegn eyrnabólguT. The Ojibwa use a decoction as a quick-acting emetic. Iroquois nota einng seyði af rótinni til að meðhöndla orma í börnum, og nota hana einnig sem vor-tónik til að "hreinsa sig út".

Í Appalachia hefur hann löngum verið fagnað að vori, og verið talinn bót margra vetrarkvilla. Í reynd hefur vítamín og steinefnainnihald hans bætt heilsu fólksins sem var almennt án grænmetis yfir veturinn.

Er tegundin staðbundið vinsæl meðal Kanadamanna og hefur uppskera hennar valdið mikilli fækkun hennar svo að víða eru miklar hömlur á hve mikið má taka og hvar.
Nicolás Maduro

Nicolás Maduro Moros (f. 23. nóvember 1962) er venesúelskur stjórnmálamaður sem hefur verið forseti Venesúela frá árinu 2013. Hann var þar áður utanríkisráðherra í ríkisstjórn Hugo Chávez frá 2006 til 2013 og varaforseti frá 2012 til 2013.

Áður en Maduro hóf þátttöku í stjórnmálum vann hann sem rútubílstjóri en hann varð verkalýðsleiðtogi eftir að hann var kjörinn á venesúelska þjóðþingið árið 2000. Hann var útnefndur í ýmis embætti í ríkisstjórnum Chávez og varð loks utanríkisráðherra árið 2006. Hann þótti á þessum tíma „hæfasti stjórnandi og stjórnmálamaður í innsta hring Chávez“. Eftir að Chávez lést þann 5. mars 2013 tók Maduro við völdum og skyldum forsetaembættisins. Forsetakosningar voru haldnar þann 14. apríl sama ár og Maduro hlaut sigur með 50.62% atkvæða. Hann var formlega svarinn í embætti þann 19. apríl.

Maduro hefur stjórnað Venesúela með stjórnartilskipunum síðan 19. nóvember árið 2013. Á forsetatíð Maduros hefur efnahagsleg staða Venesúela versnað mjög og tíðni glæpa, fátæktar og hungurs hefur hækkað. Gagnrýnendur stjórnvalda hafa kennt efnahagsstefnu Chávez og Maduros um þróunina en Maduro hefur kennt „efnahagsstríði“ andstæðinga sinna um hana. Matarskortur leiddi til fjöldamótmæla sem brutust út árið 2014. Í mótmælunum létust 43 manns og vinsældir Maduros döluðu. Vegna óvinsælda Maduros vann stjórnarandstaðan meirihluta á þingi árið 2015 og áætlanir hófust um að víkja Maduro úr embætti árið 2016. Maduro heldur þó enn í völd með hjálp stjórnarinnviða sem eru honum trúir, þar á meðal hæstarétti og her landsins.

Stjórnarkreppa hófst í Venesúela árið 2017 þegar hæstiréttur svipti þjóðþingið valdi sínu. Maduro kallaði eftir því að stjórnarskrá ríkisins yrði samin upp á nýtt. Stjórnlagaþing var kjörið árið 2017 til að rita nýju stjórnarskrána og var að mestu leyti skipað stuðningsmönnum Maduros. Þann 20. maí 2018 var Maduro endurkjörinn í forsetaembættið, en eftirlitsmenn litu flestir á kosningarnar sem sýndarkosningar auk þess sem kjörsókn var hin lægsta í nútímasögu Venesúela.

Líkt og Chávez hefur Maduro verið sakaður um gerræðislegt stjórnarfar og fjölmiðlar hafa lýst honum sem einræðisherra, sérstaklega eftir að hann svipti þingið völdum sínum. Eftir kosningar stjórnlagaþingsins árið 2017 settu Bandaríkin viðskiptaþvinganir á Venesúela, frystu eignir Maduros í Bandaríkjunum og bönnuðu honum að koma til Bandaríkjanna. Mörg önnur ríki í vesturheimi og Evrópu neituðu að viðurkenna stjórnlagaþingið og lögmæti endurkjörs hans til forseta.

Maduro hóf formlega annað kjörtímabil sitt sem forseti í byrjun ársins 2019. Þar sem miklar efasemdir ríkja um lögmæti kosninganna hefur stjórnarandstaðan hins vegar neitað að viðurkenna stjórn Maduros. Forseti löggjafarþingsins, Juan Guaidó, lýsti sjálfan sig forseta landsins til bráðabirgða þann 23. janúar 2019 og segist ætla að leiða starfsstjórn fram að nýjum kosningum. Maduro hefur neitað að láta af völdum en mörg erlend ríki, meðal annars Bandaríkin, Kanada, Brasilía og Kólumbía, viðurkenna nú Guaidó fremur en Maduro sem lögmætan forseta Venesúela.
Fenjapuntur

Glyceria maxima (Hartm.) Holmb. (syn. "G. aquatica" (L.) Wahlenb.; "G. spectabilis" Mert. &amp; W.D.J. Koch; "Molinia maxima" Hartm.; "Poa aquatica" L.), er stórvaxin grastegund, ættuð frá Evrópu og vestur Síberíu og vex á rökum svæðum eins og árbökkum og við tjarnir. Þetta er mjög ágeng tegund og oft talin ágeng tegund utan náttúrulegs útbreiðslusvæðis síns. Hún var hinsvegar ræktuð sem fóðurplanta og kom þannig til vestur Evrópu og Norður Ameríku.
Tígurblóm

Tígurblóm (fræðiheiti: "Mimulus luteus") er tegund í grímublómaætt.

Það er er upprunnið frá Ameríku, en það vex í bæði norður og suður Ameríku. Það hefur ílenst á Íslandi eins og M. guttatus, og er oft ekki alveg víst hvor tegundin er á ferðinni eða hvort um sé að ræða blending þeirra.
Kreml (Moskva)

Kreml (Моско́вский Кремль; "Moskovskíj Kreml" á rússnesku) er borgarvirki í miðri Moskvu. Virkið stendur við Moskvufljót til suðurs, dómkirkju heilags Basils og rauða torgið til austurs og Alexandersgarðinn til vesturs. Virkið er þekktasta kreml í Rússlandi. Innan Kremlar eru fimm hallir og fjórar dómkirkjur. Byggingarnar eru umkringdar kremlarmúrnum og sérhönnuðum varðturnum múrsins. Innan borgarvirkisins er einnig Kremlarhöll sem var híbýli Rússakeisara í Moskvu á tíma rússneska keisaradæmisins. Kreml er í dag bústaður forseta Rússlands.

Orðið „Kreml“ merkir „borgarvirki“ og er oft notað með nafnskiptum til að vísa til rússnesku ríkisstjórnarinnar sjálfrar á svipaðan hátt og „hvíta húsið“ vísar oft til ríkisstjórnar Bandaríkjanna. Áður vísaði „Kreml“ í daglegu tali oft til ríkisstjórnar Sovétríkjanna. Stundum er orðið „Kremlarfræði“ notað um rannsóknir á sovéskum og rússneskum stjórnmálum.
Pardusfiskur

Pardusfiskur (fræðiheiti: "Cromileptes altivelis") er fiskur í borraætt sem nær um 70 cm lengd. Er hann stundum nefndur Grace Kelly eftir amerísku leikkonunni sem giftist mónakó-prins en í Mónakó er ein merkasta hafrannsóknarstofnun heims.

Á upprunaheimkynni í Indlandshafi, hefur breiðan bak- og raufarugga, allur doppóttur, hryggur hvelfdur og munnur skásettur.
Harriet Beecher Stowe

Harriet Elisabeth Beecher Stowe (14. júní 1811 – 1. júlí 1896) var bandarískur rithöfundur og baráttukona fyrir afnámi þrælahalds. Stowe var af frægri og trúrækinni ætt, Beecher-ættinni. Hún er þekktust fyrir skáldsöguna "Kofa Tómasar frænda" ("Uncle Tom's Cabin"; 1852), þar sem Beecher Stowe skrifaði um harkalega meðferð og bága lifnaðarhætti svartra þræla í Bandaríkjunum. Bókin seldist í milljónum eintaka bæði sem skáldsaga og sem leikrit og hafði mikil áhrif í Bandaríkjunum og Bretlandi. Skáldsagan jók stuðning í norðurhluta Bandaríkjanna við afnámi þrælahalds en reitti þrælaeigendur í suðurhluta Bandaríkjanna mjög til reiði. Stowe samdi 30 bækur á ævi sinni, þar á meðal skáldsögur, þrjár ferðasögur og nokkur greina- og bréfasöfn. Hún naut mikilla áhrifa á sínum tíma bæði vegna ritverka sinna og skoðana um samfélagsmál.

Æviágrip.

Harriet Beecher var sjötta í röð ellefu barna kalvíniska prestsins Lymans Beecher og konu hans, Roxönu Foote og hlaut hjá þeim stranga, kristilega menntun. Móðir hennar lést þegar hún var fimm ára. Einn af bræðrum Harriet var presturinn Henry Ward Beecher, sem var hatrammur andstæðingur þrælahalds og vann að því að senda baráttumönnum gegn þrælahaldi skotvopn sem fengu gælunafnið „biblíur Beechers“. Árið 1832 stofnaði faðir Harriet skóla í Cincinnati í Ohio og Harriet gerðist þar kennari. Hún hóf að skrifa bókina "Sketches of Scenes and Characters Among the Descendants of the Pilgrims" um púritanska landnema sem fluttu til Norður-Ameríku í kringum 1620, sem hún birti árið 1843 undir titlinum "The Mayflower".

Árið 1836 giftist Harriet prestinum Calvin Stowe og vann með honum í baráttunni gegn þrælahaldi. Hjónin neyddust til að flytja burt frá Cincinnati til Brunswick í Maine vegna óvinsælla og opinskárra skoðana sinna um þrælahald. Um þetta leyti samdi Stowe bókina "Kofa Tómasar frænda", sem varð strax metsölubók þegar hún kom út árið 1852 og gróf mjög undan stuðningi við þrælahald.

Eftir útgáfu bókarinnar tók Stowe ekki mjög virkan þátt í starfsemi baráttumanna gegn þrælahaldi en þó vann hún sér inn virðingu og vinskap margra frægra afnámssinna, þar á meðal Williams Lloyd Garrison. Eftir að Þrælastríðið hófst fór Stowe til Washington og átti fund með Abraham Lincoln Bandaríkjaforseta. Sagt er að Lincoln hafi í kímni sagt við Stowe: „Svo þú ert litla konan sem samdi bókina sem byrjaði þetta mikla stríð!“

Stowe samdi ýmsar aðrar bækur á ferli sínum, þar á meðal "Dred: A Tale of the Great Dismal Swamp" árið 1856. Aðrar bækur hennar nutu ekki eins mikilla vinsælda og hún er því enn þekktust fyrir "Kofa Tómasar frænda", sem naut mikilla vinsælda bæði í Ameríku og Evrópu og var þýdd á mörg tungumál.
Rúnar Alex Rúnarsson

Rúnar Alex Rúnarsson (fæddur 18. febrúar, 1995) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar sem markvörður fyrir belgíska liðið OH Leuven á láni frá enska liðinu Arsenal. Einnig spilar hann fyrir Íslenska landsliðið. Þar áður spilaði hann fyrir FC Nordsjælland í Danmörku og KR. Rúnar var valinn í hópinn fyrir HM í Rússlandi árið 2018. Faðir hans, Rúnar Kristinsson er þjálfari KR og hefur flesta landsleiki að baki fyrir liðið. Rúnar hóf frumraun sína með Arsenal 29. október gegn írska liðinu Dundalk í Evrópudeildinni og hélt hreinu. Hann spilaði sinn fyrsta leik í febrúar 2021 í Premier League þegar hann kom inn á fyrir Bernd Leno sem fékk rautt spjald á 72. mínútu.

Rúnar er fyrsti íslenski markvörðurinn sem spilar í efstu 5 deildum í Evrópu.
Cavalier (Norður-Dakóta)

Cavalier er bær í norðausturhluta Norður-Dakóta og stærsta byggðalagið í Pembina-sýslu. Íbúar eru um 1300.

Cavalier var stofnaður árið 1875. Íslendingar (Vesturfarar) fluttu yfir til Norður-Dakóta í kringum um aldamótin 1900 og um aldamótin 2000 voru tæp 7% íbúa af íslensku bergi brotnu. Útivistargarðurinn Icelandic State Park er 8 km vestur af Cavalier og

flugherstöðin The Cavalier Air Force Station er suðvestur af bænum.
2. árþúsundið f.Kr.

2. árþúsundið f.Kr. er í gregoríska tímatalinu tímabilið sem hófst við upphaf ársins 2000 f.Kr. og stóð til loka ársins 1001 f.Kr.

Á þessum tíma stóð bronsöld sem hæst í Mið-Austurlöndum. Indóíranir sóttu út á Írönsku hásléttuna og suður Indlandsskaga. Notkun þeirra á stríðsvögnum olli byltingu í hernaði. Undir lok árþúsundsins varð bronsaldarhrunið og upphaf járnaldar.
5. árþúsundið

5. árþúsundið er tímabil sem mun hefjast árið 4001 og ljúka árið 5000.
10. árþúsundið f.Kr.

10. árþúsundið f.Kr. var tímabil sem hófst árið 10.000 f.Kr. og lauk árið 9001 f.Kr. samkvæmt gregoríska tímatalinu. Það markar upphaf Hólósentímabilsins sem er almennt talið hefjast um 9700 f.o.t. og stendur enn yfir.

Hugsanlega hófst landbúnaður á þessari öld meðal samfélaga með fasta búsetu í Frjósama hálfmánanum en skipuleg ræktun varð ekki útbreidd fyrr en 2000 árum síðar. Frá þessum tíma eru ummerki um söfnun korns af villtum grösum meðal íbúa Anatólíu og smölun sauðfjár í norðurhluta Íraks. Elstu hellamálverk í Sahara hafa verið rakin til þessarar aldar.

Breski fornleifafræðingurinn Kathleen Kenyon taldi þessa öld í Austurlöndum nær til tímabilsins Nýsteinöld fyrir leirkeragerð A, það er frá því um 10.000 f.o.t. til um 8.800 f.o.t. þegar Nýsteinöld fyrir lerkeragerð B hefst, byggt á rannsóknum sínum í Tell es-Sultan þar sem engin leirkerabrot fundust.
32. öldin f.Kr.

32. öldin fyrir Krists burð eða 32. öldin fyrir okkar tímatal er tímabilið frá byrjun ársins 3200 f.Kr. til enda ársins 3101 f.Kr.
Poecilia caudofasciata

Poecilia caudofasciata er fiskitegund sem var fyrst lýst af Regan, 1913. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Poecilia mechthildae

Poecilia mechthildae er fiskitegund sem var fyrst lýst af Meyer, Etzel og Bork 2002. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Raðstaða (stjörnufræði)

Í stjörnufræði er raðstaða eða okstaða skilgreind sem (yfirleitt) bein lína þriggja eða fleiri himinhnatta.

Enska heiti hugtakið er dregið úr Forngríska orðinu σύζυγος "suzugos", sem þýðir "tengt saman með oki" (e. "yoked together").

Yfirlit.

Hugtakið vísar oft til sólarinnar, jarðarinnar, og þriðja hluts—annaðhvort tunglsins eða plánetu—sem er í samstöðu eða gagnstöðu við sólina og jörðu. Dæmi um raðstöður eru sólmyrkvar, tunglmyrkvar, þvergöngur og stjörnumyrkvar. Hugtakið vísar oft sérstaklega til þess þegar sólin og tunglið eru í samstöðu (nýtt tungl) eða gagnstöðu (fullt tungl).

Þann 3. júní 2014 tókst jeppaflygildinu "Forvitni" að ljósmynda þvergöngu Merkúr fyrir Sólu, sem markaði fyrsta skipti sem þverganga plánetu hefur sést utan jarðar.
882

882 (DCCCLXXXII í rómverskum tölum) var 82. ár 9. aldar sem hófst á mánudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.
Danio choprae

Danio choprae er ferskvatnsfiskur sem var lýst af Hora 1928. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
873

873 (DCCCLXXIII í rómverskum tölum) var 73. ár 9. aldar sem hófst á fimmtudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.
Flóajurt

Flóajurt (fræðiheiti: "Persicaria maculosa") er einær jurt í súruætt ("Polygonaceae"). Blómin eru ljósrauð og fræin svört. Til aðgreiningar frá "Persicaria lapathifolia" þá vantar hana kirtla á axlarblöðum og neðan á blöðunum. Blöðin eru oftast með svartan blett ofaná. Hún blómstrar í júlí, ágúst. Flóajurt verður 10 til 60 sm löng. Hún vex við hveri og laugar, eða á ræktaðri jörð. Víða á vestur og sv-landi.