arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sandmunablóm

Sandmunablóm (fræðiheiti: "Myosotis stricta") er einær jurt af munablómaætt. Það ber dökkblá blóm og vex á þurrum melum og í sandbrekkum.
Borgarfjörður (Arnarfirði)

Borgarfjörður er stuttur fjörður, í Vestur-Ísafjarðarsýslu, sem gengur inn úr Arnarfirði og er nyrstur innfjarða hans, sunnan við Borgarfjörð er Dynjandisvogur. Borgarfjörður er oft talinn ná alla leið út að Langanestá, en réttara er að hann afmarkist af Hjallkárseyri að norðan og Meðalnestá að sunnan og sé því um 5 km langur. Niður í botn Borgarfjarðar rennur Mjólká en hún var virkjuð árið 1958 og heitir virkjunin Mjólkárvirkjun. Fyrsta virkjunin var byggð á árunum 1956 til 1958. Önnur virkjun var byggð milli 1973 og 1975. Báðar virkjanirnar nýta sama stöðvarhús og aðstöðu. Eldri virkjunin framleiðir 2,4 MW en sú nýrri 5,7 MW.

Orkubú Vestfjarða var stofnað 1978 og tók við rekstri Mjólkárvirkjunnar.
Alta

Alta (norðursamíska: "Álaheadju gielda") er fjölmennasta sveitarfélag í norska fylkinu Finnmörk. Íbúar sveitarfélagsins eru um það bil 20.500 (2017), og búa flestir þeirra í þéttbýlinu Alta. Hægt er að finna nyrsta Subway veitingastað í heimi í Alta.

Í sveitarfélaginu hafa fundist fornar myndir höggnar í grjót, sem taldar eru vera á bilinu 2500 - 5000 ára gamlar.
Gautavík

Gautavík er bær við norðanverðan Berufjörð og er í Djúpavogshreppi.

Í Gautavík var verslunarstaður til forna og má enn sjá þar rústir, sem hafa verið friðlýstar frá 1964 og hafa dálítið verið rannsakaðar. Þar hefur til dæmis fundist töluvert af leirkerabrotum. Staðarins er getið í Íslendingasögum og bæði í Njálssögu og Fljótsdælasögu segir frá skipakomum þangað. Gautavík kemur oft við sögu sem verslunarstaður í gömlum annálum frá 14. og 15. öld og virðist þar hafa verið ein helsta verslunarhöfn Austurlands. Þýskir kaupmenn frá Brimum versluðu þar fram á síðari hluta 16. aldar. Verslunin fluttist fyrst yfir fjörðinn, fyrst til Fýluvogs (Fúluvíkur) og síðan yfir á Djúpavog.

Í Gautavík kom Þangbrandur prestur fyrst að landi, þegar Noregskonungur sendi hann til Íslands til að kristna landsmenn. Hann var þá hirðprestur Ólafs konungs Tryggvasonar. Í Kristnisögu er honum lýst sem ofstopamanni, ófærum til kristniboðs, og var hann sagður bera Biblíuna í annarri hendi og sverð í hinni.

Skriða féll á bæinn í Gautavík sumarið 1792 og hjónin þar fórust bæði.
Hrygna

Hrygna er kvenfiskur sem hrygnir. Hrygna nefnist svo vegna þess að hún gýtur hrognum. Karlkynsfiskur er nefndur hængur.
Miðfjörður

Miðfjörður er fjörður, sem gengur inn úr Húnaflóa á milli Heggstaðaness og Vatnsness. Næsti fjörður að vestan er Hrútafjörður en Húnafjörður að austan. Við austanverðan Miðfjörð stendur kauptúnið Hvammstangi.

Upp af firðinum eru blómlegar byggðir og kallast sveitin einnig Miðfjörður. Innst klofnar hún í þrjá dali, Miðfjarðardali, sem heita Vesturárdalur, Núpsdalur og Austurárdalur. Úr þessum dölum renna þrjár ár, sem dalirnir eru nefndir eftir, og sameinast þær í Miðfjarðará, sem er þekkt laxveiðiá. Austan Miðfjarðarár er lítill þéttbýliskjarni, Laugarbakki. Áður var farið upp úr Miðfirði suður um Tvídægru til Borgarfjarðar en sú leið þótti villugjörn.

Miðfjörður er kunnur úr Íslendingasögunum. Á Bjargi í Miðfirði fæddist Grettir Ásmundarson, sem segir frá í Grettis sögu en sögustaði Kormáks sögu, Þórðar sögu hreðu og Bandamanna sögu er þar einnig að finna.
Tímabil

Tímabil eða tímaskeið er samfelld röð atburða milli tveggja tíma í sögunni, sem á sér upphaf og endi. Ef fjallað er um tímabil fyrir árið 1 eru ártöl auðkennd með "f.Kr" ("fyrir Kristsburð"). Ef nauðsyn krefur er ártöl eftir árið 1 auðkennd með "e.Kr" ("eftir Kristsburð").

Eðlisfræðileg skilgreining er að tímabil sé lokað bil á tímaásnum.
Helena Paparizou

Helena Paparizou (gríska: Έλενα Παπαρίζου, fædd 31. janúar 1983) er sænsk-grísk söngkona sem þó er fædd og uppalin í Svíþjóð. Hún sigraði Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 2005 fyrir Grikklands hönd.
Shota Rustaveli

Shota Rustaveli (georgíska: შოთა რუსთაველი) var georgískt skáld á 12. öld. Hann er höfundur sagnakvæðisins "Riddarinn í tígrisfeldinum".
Árni Helgason (d. 1320)

Árni Helgason ((?) – 21. janúar 1320) var biskup í Skálholti frá 1304.

Foreldrar hans voru Helgi Loftsson bóndi í Skál á Síðu og Ásbjörg Þorláksdóttir kona hans, systir Árna Þorlákssonar (Staða-Árna) Skálholtsbiskups, sem tók nafna sinn til sín og menntaði hann. Árni Helgason var orðinn prestur í Skálholti fyrir 1288, því það ár fór hann til Noregs með móðurbróður sínum. Staða-Árni dó í Björgvin 1298 en vegna deilna erkibiskups og kórbræðra liðu sex ár þar til Árni Helgason var valinn arftaki hans.

Í biskupstíð Árna, árið 1309, brann kirkjan í Skálholti þegar eldingu laust niður í hana. Gekkst biskupinn þá fyrir því að safnað var fé um allt land til kirkjubyggingar. Hann sigldi svo til Noregs að kaupa kirkjuvið og gekk þetta allt vel fyrir sig svo að ný kirkja, sem kölluð hefur verið Árnakirkja, var vígð 1311. Hún brann árið 1526.
Páll postuli

Páll postuli (hebreska שאול התרסי‎ "Šaʾul HaTarsi", sem merkir „Sál frá Tarsus“, forngríska "Σαουλ" "Saoul" og "Σαῦλος" "Saulos" og "Παῦλος" "Paulos") „postuli heiðingjanna“, var, ásamt Pétri postula og Jakobi réttláta, ötulastur fyrstu kristniboðanna. Páll snerist til kristni á veginum til Damaskus þegar hann varð fyrir opinberun og Jesús Kristur upprisinn talaði við hann. Páli eru eignuð fjórtán af bréfum nýja testamentisins sem gengu meðal manna í fyrstu kristnu söfnuðunum. Bréfin eru talin elstu rit nýja testamentisins. Áhrif hans á kristna trú voru gríðarleg, einkum í Rómaveldi þar sem hann var að lokum handtekinn og hálshöggvinn að talið er árið 64 eða 67.
Fremri-Langey

Fremri-Langey er eyja á Breiðafirði, 2.5 km2 að stærð. Hún er í Dalasýslu og er hluti af eyjaklasanum sem gengur fram af Klofningi í boga í átt að Stykkishólmi. Eyjarnar heita í þessari röð: Langeyjarnes, Efri-Langey 1.3 km2, Fremri-Langey, Arney 1.2 km2, Skjaldarey og Bíldsey. Bíldsey og hálf Skjaldarey eru í Snæfellssýslu. Vestur af Skjaldarey eru Fagureyjar.

Fyrir utan Langeyjar og Arney er opinn Breiðafjörður en fyrir innan heita vogar og er þar grynnra og mjög skerjótt og gætir ekki úthafsöldu.

Milli Skjaldareyjar og Arneyjar er svonefnd Arneyjarsund. Þar er mikið dýpi og straumþungt og oft erfið alda. Á milli Arneyjar og Fremri-Langeyjar heitir Brjótur. Hann er væður á stórstraumsfjöru. Á milli Fremri-Langeyjar og Efri-Langeyjar er Krosssund. Krosssund er skipgengt minni bátum. Á milli Efri-Langeyjar og Langeyjarness eru Þröskuldar. Þröskuldar eru væðir á fjöru. Stærsta eyja á Beiðafirði er Brokey 3.7 km2. Þekktar eyjar á Breiðafirði eru m.a. Hrappsey sem er 1.7 km2 að flatarmáli og Flatey sem er 0.6 km2.
Stóridómur

Stóridómur var samþykkt um siðferðismál sem var samin að frumkvæði lögmannanna tveggja, Páls Vigfússonar og Eggerts Hannessonar, eftir hvatningu frá Páli Stígssyni hirðstjóra, og undirrituð á alþingi 30. júní árið 1564. 13. apríl 1565 var hann svo staðfestur af konungi og tók gildi sem lög.

Tilgangurinn var að koma reglu á dóma í siðferðismálum sem kaþólska kirkjan hafði haft með höndum fram að siðaskiptum. Niðurstaðan var sú að refsingar í þessum málum urðu harðari en áður, einkum fyrir sifjaspell sem við var lögð dauðarefsing. Hórdómsbrot vörðuðu sektum en þriðja brotið lífláti (sem alltaf var breytt í útlegð) og frillulífi (barneignir utan hjónabands eða dulsmál) varðaði einnig háum sektum. Samkvæmt Stóradómi skyldu sýslumenn sjá um framkvæmd rannsókna og innheimtu sekta af hinum brotlegu.

25 karlar og 25 konur voru tekin af lífi vegna sifjaspellsbrota samkvæmt Stóradómi. Síðasta aftakan fyrir slíkt brot fór fram árið 1763. Á síðari hluta 18. aldar var almennt farið að milda refsingar fyrir þessi brot. Háar sektir við barneignum utan hjónabands komu til meðal annars vegna ótta við sveitarómaga og annað framfærslulaust fólk. Þau ákvæði voru numin úr lögum 1812 en önnur refsiákvæði skömmu síðar. Stóridómur var þó ekki numinn úr lögum í heild fyrr en með nýjum hegningarlögum í Danmörku árið 1870.
Elsta saga Ólafs helga

Elsta saga Ólafs helga er eins og nafnið bendir til elsta þekkta sagan um Ólaf helga Haraldsson Noregskonung. Fyrri fræðimenn töldu að hún væri meðal elstu konungasagna, e.t.v. rituð um 1160, en síðari rannsóknir benda til að sagan sé frá því um 1190.

Skömmu fyrir miðja 19. öld fundust í Ríkisskjalasafni Norðmanna 16 sneplar úr fornu skinnhandriti Ólafs sögu helga, NRA 52. Sneplarnir fundust í bandi skjalabóka frá Sunnmæri 1639-1641, en líkur benda til að skjalabækurnar hafi verið bundnar inn í Björgvin. Þetta reyndust vera leifar af 6 blöðum úr handriti í fjórblöðungsbroti frá því um 1220–1230. Gustav Storm gaf brotin út árið 1893, ásamt ljósprentuðum myndum af þeim. Hann taldi að "Elsta sagan" væri samin á Íslandi á árabilinu 1155-1180, og að handritsbrotin séu skrifuð af Íslendingi.

Í útgáfu Storms voru einnig tvö brot úr Árnasafni, AM 325 IVα 4to, sem Storm taldi vera úr "Elstu sögu". Þessi brot eru úr skinnhandriti frá því um 1225-1250, tvö samhangandi blöð, en vantar í á milli þeirra. Í útgáfu Storms eru þau kölluð „sjöunda og áttunda brot“. Þar segir m.a. frá jarteiknum Ólafs helga. Árið 1970 birti Jonna Louis-Jensen grein, þar sem hún dró í efa að „sjöunda og áttunda brot“ séu úr "Elstu sögu", heldur geti þar verið um að ræða annað rit um Ólaf helga, e.t.v. jarteiknabók, sem höfundur "Helgisögunnar" hefur notað. Nauðsynlegt sé að rannsaka málið nánar. Í grein Jonnu er ný útgáfa á texta þessara tveggja brota.

"Helgisaga Ólafs Haraldssonar" er með köflum nánast uppskrift af "Elstu sögu" og er því oft notuð til að gefa hugmynd um hana.

Eins og í öðrum konungasögum er í "Elstu sögu" vitnað í gömul dróttkvæði til skrauts og til að staðfesta frásögnina.
Paimpol

Paimpol (bretónska: "Pempoull") er lítill bær og sveitarfélag í umdæminu Côtes-d'Armor í Bretagne í Frakklandi. Samkvæmt manntali árið 1999 voru íbúar Paimpol 7.932. Bærinn er vinsæll ferðamannastaður á sumrin.

Vinabæir.

Vinabæir Paimpol eru Grundarfjörður á Íslandi og Romsey á Englandi.
Keith Donnellan

Keith Donnellan (fæddur 1931) er bandarískur heimspekingur og prófessor "emeritus" við Kaliforníuháskóla í Los Angeles. Hann er einkum kunnur fyrir mikilvægt framlag sitt til málspekinnar, einkum greiningar á eiginnöfnum ábendingarorðum og ákveðnum lýsingum.
Þórarinn Ólafsson

Þórarinn Ólafsson (fæddur 27. október 1937) er íslenskur tónlistarmaður sem spilar á píanó og þverflautu. Frá 1955 til 1972 var hann í dasshljómsveitum, Sinfóníuhljómsveit Íslands frá 1963 til 1972 og útlendingahersveitinni frá 1996 til 2007.
Blettatígur

Blettatígur (fræðiheiti: "Acinonyx jubatus") er kattardýr og hraðskreiðasta dýr á jörðu. Hann getur hlaupið stuttan spöl á 115 km hraða á klukkustund enda er líkaminn allur sniðinn að hraðanum. Víðar nasir geta dregið mikið súrefni inn í lungun og loppurnar eru lagaðar að spretthlaupi. Nú lifa flestir blettatígrar í austan- og sunnanverðri Afríku en nokkrir eru í Asíu — í Íran og Pakistan. Þeir hafast við í margs konar umhverfi, allt frá trjálausum gresjum að þéttu kjarri eða jafnvel þurrum auðnum. Blettatígurinn er rándýr og lifir á gasellum.
Príor

Príor (úr latínu "hinn fyrsti", "sá fremsti") var embættistitill í kaþólskri munkaklausturshefð. Upphaflega var það notað í elstu klausturreglunni, Benediktsreglu, um forstoðumann klausturútibús sem var undirmaður ábóta aðalklaustursins. Síðar var hugtakið einnig notað um aðstoðarmann abóta. Að jafnaði var ábóti æðsti maður klausturs af Benediktsreglu og príor er næstur ábóta að tign.

Í reglu dómeníkana var yfirmaður klaustursins nefndur príor og samsvaraði þar með ábóta.

Í klaustrum af Ágústínusarreglu voru munkarnir prestvígðir, og átti forstöðumaðurinn að vera fremstur meðal jafningja. Var hann kallaður "præpositus" og síðar "príor". Klaustrin voru þá undir yfirstjórn biskups, sem fór með ábótavaldið, og voru munkarnir þá jafnframt prestar í þjónustu biskupsdæmisins. Þetta átti t.d. við um Möðruvallaklaustur í Hörgárdal, þar fór Hólabiskup með ábótavaldið og hafði "príor" sem umboðsmann sinn á klaustrinu. Að jafnaði var miðað við að príor tæki engar meiriháttar ákvarðanir án samráðs við yfirmann sinn.

Samsvarandi titill í nunnuklaustri var príorissa eða "príorína", sem var næst undir abbadís að tign, og gat stýrt klaustrinu tímabundið í umboði hennar.
David Guetta

David Guetta (fæddur 7. nóvember 1967 í París) er franskur plötusnúður ("DJ"). Hann komst á topp vinsældalistanna 2005 með lagið "The World Is Mine". Þá er hann einnig þekktur fyrir lög á borð við "Love Don't Let Me Go" og "Love Is Gone" af plötunni "Pop Life" sem kom út árið 2007.

David Guetta kemur til með að spila í annað sinn í Laugardalshöllinni þann 16. júní næstkomandi (2014)
Lilith

Lilith mesópótamískur næturdjöfull sem hafði mætur á að deyða börn og spilla sæði manna.

Í Hebresku Biblíuni.

Lilith er þýdd sem Næturgrýlan:

Í gyðinga goðsögn.

Lilith er einnig stundum talin fyrsta kona Adams, sagt er að hún hafi verið hrokafull og ekki vilja vera undir Adam komin og rifist við hann um jafnrétti í kynlífi. Þannig átti hún að hafa flogið til Rauðahafsins og getið um hundrað djöflabörn á dag. Innan kabbalatrúarinnar eru einnig til margar sögur um uppruna Liltiar.
Skólahljómsveit Grafarvogs

Skólahljómsveit Grafarvogs hóf starfsemi 1992 sem sérverkefni á vegum Skólaskrifstofu Reykjavíkur, en var formlega stofnuð 21. mars 1993.

Hún hefur frá upphafi haft aðsetur í Foldaskóla og er ætlað að sinna nemendum í Grafarvogi. Stofnandi og stjórnandi frá upphafi var Jón E. Hjaltason. Núverandi stjórnandi sveitarinnar er Einar Jónsson (byrjaði 1. ágúst 2007).

Skólahljómsveit Grafarvogs stóð fyrir landsmóti Samband íslenskra skólalúðrasveita í Grafarvogi árið 1997 og aftur 2004. Hljómsveitin gegnir þýðingarmiklu hlutverki í menningarlífi Grafarvogs og var fulltrúi Reykjavíkurborgar á tónlistarhátíð evrópskra ungmenna árið 1996. Þá hefur hún leikið í Portúgal, Noregi, Lúxemborg og Ungverjalandi. Sveitin skiptist í þrjár sveitir og er skipuð liðlega eitt hundrað nemendum.
Fossafélagið Títan

Fossafélagið Títan (eða á dönsku Aktieselskabet Titan) var félag sem Einar Benediktsson skáld stofnaði árið 1914 ásamt fleiri aðilum til að virkja Þjórsá og fleiri íslensk fallvötn. Á árunum 1914 til 1919 aflaði félagið sér hlutafjár og vatnsréttinda með samningum við jarðeigendur og stóð fyrir rannsóknum. Norski vélfræðingurinn Gotfred Sætersmoen kom til Íslands á vegum félagsins og árin 1915 -1917 rannsakaði hann Þjórsársvæðið. Félagið gaf út bókina „Vandkraften i Thjorsá elv, Island“ árið 1918 og fjallaði hún um niðurstöður rannsókna á Þjórsársvæðinu og virkjunaráform félagsins. Fossafélagið Títan áformaði að virkja Búrfell og Urriðafoss. Alþingi hafði sett á stofn fossnefnd til að gera tillögu um framtíðarstefnu í virkjanamálum og vonuðust stjórnendur Fossafélagsins eftir því að sú nefnd yrði þeim hliðholl.

Árið 1918 var Einar Benediktsson og Fossafélagið Títan búnir að kaupa upp flest vatnsréttindi í afréttum hreppa í uppsveitum Árnessýslu. Landsstjórnin sendi þá símskeyti til allra sýslumanna og benti á að vatnsréttindi væru almenningseign og að svokölluð fossnefnd teldi alla þá sölusamninga sem hreppar hefðu gert um vatns- og landsréttindi í afréttum ólögmæta.

Árið 1927 fékk félagið leyfi til að reisa 160.000 hestafla aflstöð við Urriðafoss en ekkert varð úr framkvæmdum.

Fossafélagið Títan keypti hálfa jörðina Skildinganes í því augnamiði að koma þar upp hafnaraðstöðu.

Eftirmálar af vatnsréttindakaupum.

Fossafélagið Títan var leyst upp árið 1951 og árið 1952 keypti íslenska ríkið öll réttindi og greiddi 600 þúsund norskar krónur og 200 þúsund íslenskar krónur fyrir vatnsréttindin. Þessi vatnsréttindi voru svo lögð af Ríkissjóði til Landsvirkjunar árið 1965. Hins vegar er í úrskurði Óbyggðanefndar um eignarréttindi á Gnúpverjaafrétti frá 21. mars 2003 komist að þeirri niðurstöðu að framsal vatnsréttinda í byrjun aldarinnar hafi byggst á vanheimild og hafi því Gnúpverjahreppur ekki átt vatnsréttindin þegar þau voru seld til Títans því þau hafi verið í eigu ríkisins.
Saga tölvuleikjavéla (fyrsta kynslóð)

Fyrsta kynslóð tölvuleikjavéla stóð yfir frá 1972 til 1977. Leikjatölvurnar voru Magnavox Odyssey, Magnavox Odyssey 100, Magnavox Odyssey 200, Wonder Wizard 7702, Pong og Coleco Telstar.
Marianne Hasperhoven

Marianne Hasperhoven (fædd 31. október 1991) er hollensk fyrirsæta.
Nefstífla

Nefstífla er læknisfræðilegt vandamál þar sem nasirnar þrengjast vegna bólgna í æðum umhverfis þær. Nefstífla getur orsakast af mörgum hlutum s.s. ofnæmi, kvefi, heymæði, nef- og ennisholusýkingum og fleira. Nefstífla getur verið allt frá óþægindum til lífshættulegs ástands. Nýfædd börn geta einungis andað gegnum nefið. Nefstífla hjá barni á fyrstu mánuðum getur truflað brjóstagjöf og valdið lífshættulegu álagi á öndun þeirra.
Sunderland A.F.C.

Sunderland A.F.C. er enskt knattspyrnulið frá samnefndri borg. Félagið var stofnað 1879. Helsti keppinautur félagsins er Newcastle United F.C.

Frá 2017 til 2019 féll liðið niður um 2 deildir, þ.e. frá ensku úrvalsdeildinni og niður í League One. Þættirnir "Sunderland 'Til I Die" sýndu þá baráttu. Árið 2022 komst liðið aftur í ensku meistaradeildina.
Skaftfellskur einhljóðaframburður

Sunderland A.F.C. er enskt knattspyrnulið frá samnefndri borg. Félagið var stofnað 1879. Helsti keppinautur félagsins er Newcastle United F.C.

Frá 2017 til 2019 féll liðið niður um 2 deildir, þ.e. frá ensku úrvalsdeildinni og niður í League One. Þættirnir "Sunderland 'Til I Die" sýndu þá baráttu. Árið 2022 komst liðið aftur í ensku meistaradeildina.
Emmy Rossum

Emmanuelle Grey Rossum (fædd 12. september 1986) er bandarísk leikkona og þekktust fyrir hlutverk sitt í kvikmyndum á borð við "The Day After Tomorrow", "Poseidon" og "The Phantom of the Opera".
Akureyrarveikin

Akureyrarveikin var smitsjúkdómsfaraldur sem gekk yfir á Akureyri veturinn 1948–49 og í smærri faröldrum á landinu. Sjúkdómurinn olli einkennum sem líktu eftir mænusótt "(polio)" og voru helstu einkennin síþreyta ásamt verkjum í vöðvum eða beinum samfara hita og einkennum frá heila og mænu. Veikin olli varanlegri lífsgæðaskerðingu hjá mörgum sjúklingum.

Fyrsta tilfelli Akureyrarveikinnar var greint í september 1948. Um veturinn gekk faraldurinn yfir Akureyri og veiktust 465 manns eða 7% af íbúum Akureyrar. Veikin breiddist út og stök tilvik af Akureyrarveiki komu upp um allt land. Faraldrar gengu á Þórshöfn og á Patreksfirði árin 1953 og 1955. Engin tilvik hafa verið greind frá árinu 1955.

Akureyrarveikin lýsti sér með sótthita, bein- og liðverkjum og vöðvasærindum en einnig særindum í hálsi og óþægindum í meltingarvegi, höfuðverk og stífleika á hálslið, streitu og kvíða og máttleysi og dofa í hluta líkamans. Allir lifðu af, en aðeins 15% þeirra sem veiktust náðu fullum bata. Flestir náðu allgóðum bata en um 25% þeirra sem veiktust jöfnuðu sig aldrei og hafa alla ævi verið þreyttir bæði andlega og líkamlega og nánast allir fengið vefjagigt sem svo hefur aukið á þreytuna. Afbrigði af Parkinsonsveiki er algengara meðal þeirra sem veiktust af Akureyrarveikinni en ætla mætti og er það talið vera afleiðing heilabólgu sem var hluti veikinnar. Fleiri konur en karlar veiktust og var hlutfallslega mest ungt fólk, á aldrinum 15 til 19 ára. Sjaldgæft var að börn veiktust.

Ekki er vitað hver nákvæm orsök Akureyrarveikinnar var.
Vísitala neysluverðs

Vísitala neysluverðs er viðmiðunarkvarði milli tímabila og lítur til verðbreytinga á vörum og þjónustu sem eru á útgjaldalið heimilanna. Algengt er að nota hana til að mæla verðbólgu á Íslandi. Þjóðhagsstofnanir eða sambærilegar stofnanir í flestum löndum reikna út vísitölu neysluverðs því hlutfallsleg breyting milli mánaða segir til um ástand verðbólgunar í landinu. Ásamt fólksfjölda og þjóðar- og landsframleiðslu eru vísitala neysluverðs með mikilvægustu hagtölum sem litið er til.

Ísland.

Á Íslandi fellur það í skaut Hagstofu Íslands að reikna út vísitölu neysluverðs samkvæmt lögum nr 12. frá 1995. Það er gert mánaðarlega.
Suffocation

Suffocation er bandarísk dauðarokks-hljómsveit. Hljómsveitin var stofnuð 1990 og hefur síðan gefið frá sér margar hljómplötur, þar á meðal fyrsta geisla diskinn sem var gefinn út hjá útgáfufyrirtækinu Relapse Records, EP plötuna "Human Waste".

Saga.

Suffocation tók upp plöturnar "Human Waste", "Effigy of the Forgotten", "Breeding the Spawn", "Pierced from Within", og "Despise the Sun" áður en þeir hættu árið 1998. Suffocation komu aftur saman árið 2003, og með þeim var þá upprunalegi trommari hljómsveitarinnar Mike Smith, en einnig voru aðrir lengri tíma meðlimir farnir, þar á meðal Doug Cerrito og Chris Richards. Hljómsveitin gaf frá sér "Souls to Deny" árið 2004 og fór á heimstónleikaferðalag til að koma nýju plötunni á framfæri. Eftir yfir 200 tónleika, tók hljómsveitin upp og gaf sjálf út sinn fyrsta tónleikadisk "Close Of A Chapter: Live In Quebec City". Sjálf-titluð plata var gefin út árið 2006 af Relapse Records, og í kjölfarið fylgdi heimsferðalag. Árið 2007 voru Suffocation fengnir í auglýsingu fyrir History Channel þáttinn "The Dark Ages". Þeir eru eins og er að safna saman efni í tónleikadisk á dvd en þessum dvd-disk var frestað að sökum þess að efni sem átti að vera á disknum var stolið, og líka því þeir voru að bíða eftir að samningur þeirra við Relapse Records myndi renna út.

Þann 4. júní 2007 skildu leiðir Suffocation og útgáfufyrirtækisins sem þeir höfðu verið hjá fram til þess, Relapse Records. Hvað sem því líður þá er hljómsveitin enn starfandi. Þeir munu fara á Evrópu túr 2008, en eftir hann hafa þeir ákveðið að fara að vinna að nýrri stúdíó-plötu.

Stíll og áhrif.

Suffocation fullkomnuðu ríkjandi taktstíla eldri dauðarokkshljómsveita með flóknum lagabyggingum og melódískri næmni. Þeir eru jafnan sagðir hafa fundið upp brutal death metal-undirflokkinn og kynntu til sögunnar marga nýja hluti. Til að bæta við það, hafa flóknar lagabyggingar þeirra og hljóðfæraleikur þeirra verið áhrifarík í þróuninni á tæknilegur dauðarokki. Þar af leiðandi er þeim oft lýst sem „brutal technical death metal“ og eru skráðir sem slíkir á The Metal Archives.

Suffocation er sett við hliðiná hljómsveitum eins og Immolation, Mortician og Incantation sem verandi partur af death metal senu sem kallast „New York death metal“, eða „NYDM“ sem er stytting á því. Þrátt fyrir það, hefur hver og ein þessara hljómsveita mjög mismunandi hljóm og þar af leiðandi er NYDM notað aðallega til að lýsa New York senunni á tíunda áratugnum en ekki neinum ákveðnum stíl.