arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Viðtakahindri

Viðtakahindri eða antagonisti er efni sem binst við viðtaka á frumuhimnu líkamans og temprar eða hindrar virkni hans. Viðtakahindrar eiga bæði upptök innan líkamans, sem hormón og taugaboðefni, og utan hans, sem lyf. Andstæðan við viðtakahindra eru viðtakaörvar (agonistar).

Lyf sem antagonistar.

Þekktustu dæmin um viðtakahindra eru hjartalyfin β-blokkerar sem bindast β-viðtökum fyrir adrenalín og noradrenalín og hindra að þau verki á viðtakana. Þegar noradrenalín binst við viðtaka sinn eykst hjartsláttartíðni og blóðþrýstingur hækkar. Með β-blokkerum má tempra þessa virkni, því viðtakinn er bundinn lyfinu sem hemur viðtakann, og áhrif lyfsins–- lækkaður blóðþrýstingur og lægri hjartsláttartíðni – nást fram.
Albína Thordarson

Albína Hulda Sigvaldadóttir Thordarson (f. 8. október 1939) er íslenskur arkítekt og var ein af fyrstu konum á Íslandi til að reka eigin arkítektastofu.

Fjölskylda.

Foreldrar Albínu voru Pálína Þórunn Jónsdóttir (f. 8. maí 1913, d. 19. janúar 1995) og Sigvaldi Thordarson arkítekt (f. 27. desember 1911, d. 16. apríl 1964). Systkini Albínu eru: Guðfinna Thordarson arkítekt, Jón Örn Thordarson og Hallveig Thordarson.] Hún kom heim frá Kaupmannahöfn með strandferðaskipinu Esju í Petsamoförinni. Albína varð eins árs um borð í skipinu. Hún lærði við Menntaskólann í Reykjavík og svo Kunstakademiets Arkitektskole í Kaupmannahöfn á árunum 1959-66

Starfsferill.

Rak teiknistofu með systur sinni Guðfinnu Thordarson á árunum 1984-92 og meðal sameiginlegra verka þeirra má nefna Stjórnsýsluhús á Ísafirði, bóknámshús Fjölbrautarskóla Norðurlands vestra á Sauðárkróki og fjölbýlishús við Bæjarholt 7-9 og Dvergholt 1-3, Hafnarfirði.

Útgáfa og sýningar.

Arkítektúr íslenskra kvenna Ásmundarsafn 20.09.1985− 06.10.1985 Arkitektúr - Kvennalistahátíð

Leiðsögn um íslenska byggingarlist. Ritstjórn: Dennis Jóhannesson, Albína Thordarson, Málfríður Kristjánsdóttir og Sigríður Ólafsdóttir. Reykjavík, Arkitektafélag Íslands, 2000.

Verðlaun og styrkir.

Albína hefur tekið þátt í mörgum samkeppnum arkitekta ein eða með öðrum og oft unnið til verðlauna.

Menningar- og minningarsjóður kvenna 1963 Albína Thordarson, Húsagerðarlist.

Heiðursfélagi í Arkítektafélagi Íslands 2015

Önnur störf.

Formaður Framkvæmdasjóðs ferðamannastaða 2011

Formaður Arkítektafélags Íslands 2005-2007 og setið í fjölda nefnda á vegum félagsins og gengt trúnaðarstörfum fyrir hönd arkitekta.
Vepja

Vepja (fræðiheiti "Vanellus vanellus") er vaðfugl af lóuætt. Vepja er fremur stór fugl með langan hnakkatopp og breiða vængi. Hún er dökk á baki með svart belti yfir hvíta bringu. Vepja er einn algengasti og útbreiddasti vaðfugl í Evrópu. Vepja sést helst á veturna á Íslandi og vitað er um mörg tilvik þar sem hún hefur orpið á Íslandi.

Vepja verpir 3-4 eggjum í hreiður á jörðu niðri og velur oft varpstað á ræktunarlandi eða annars staðar þar sem er lágvaxinn gróður. Vepjum hefur víðast hvar fækkað og er talið að það megi rekja til breyttra ræktunaraðferða sem þrengja að búsvæði þeirra. Vepjuegg voru eftirsótt til matar í Evrópu á Viktoríutímanum, sérstaklega í Fríslandi það sem það var siður á vorin að safna vepjueggjum. Eggjataka er nú bönnuð.
Hallgrímur Hallgrímsson

Hallgrímur Hallgrímsson getur átt við um:
Kálfstindar

Kálfstindar er um 10 kílómetra móbergsfjallahryggur norður af Lyngdalsheiði. Syðsti tindurinn er Reyðarbarmur en þar eru Laugarvatnshellar. Hæstu tindarnir eru tæpir 900 metrar. Meðfram þeim liggja mörk Grímsnes- og Grafningshrepps og Bláskógabyggðar.
Edda Óskarsdóttir

Edda Óskarsdóttir (fædd 18. janúar 1938) er myndlistarmaður, kennari og skólastjóri í Reykjavík og Hafnarfirði. Hún er einn af stofnendum Rauðsokkahreyfingarinnar á Íslandi.
Hlynur Ólason

Hlynur Ólason (f. 20. febrúar 2001) er íslenskur frjálsíþróttamaður.

Í byrjun árs 2019 sló hann 15 ára gamalt Íslandsmet ólympíufarans Kára Steins Karlssonar í 3000 metra hlaupi 16-17 ára pilta. Hann hljóp 3000 metrana á 9 mínútum og 10,0 sekúndum og bætti þá gamla metið um u.þ.b. 9 sekúndur sem Kári Steinn setti í Stokkhólmi árið 2003. Þá vann hann 10 km hlaup Reykjavíkurmaraþons Íslandsbanka 2019.

Hann var í sigurliði Kvennaskólans í Reykjavík í Gettu Betur 2019, spurningakeppni framhaldsskólanna.
Stuðlagil

Stuðlagil er gil í Jökuldal á Austurlandi. Það hefur stórar og sérstæðar stuðlabergsmyndanir sem eru um 30 metra háar og blágrænleitt vatn.

Áin Jökla rennur um gilið, vatnið í ánni lækkaði um 7 til 8 metra vegna Kárahnjúkavirkjunar.

Gilið varð óvænt vinsæll ferðamannastaður eftir að það var sýnt í ferðabæklingi WOW air árið 2017. Aðgengi er takmarkað fyrir mikla umferð en mjór malarvegur er á svæðinu. Leikarinn Will Smith tók upp þátt þar í kjölfarið.
Ölnartaugin

Ölnartaugin er taug sem liggur nálægt ölninni (framhandleggsbeininu sem liggur milli olnbogans og litla fingurs). Hún er stærst af þeim taugum líkamans sem eru ekki í skjóli á bak við bein eða vöðva, þess vegna er nokkuð algengt að áverkar valdi taugaskaða. Ölnartaugin ítaugar litla fingur og helming baugfingurs.

Þegar maður slær svæðið aftan á olnboganum þar sem ölnartaugin er klemmist hún. Þetta veldur óþægilegri tilfinningu í framhandleggnum, litla fingri og baugfingri og minnir á raflost, þetta svæði er kallað vitlausa beinið. Vitlausa beinið er þó ekki bein, heldur svæði þar sem ölnartaugin er gjörn á að klemmast.
Cerastium vagans

Cerastium vagans er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Madeira-eyjum.
Cerastium trichocalyx

Cerastium trichocalyx er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Perú.
Saint John

Saint John er næststærsta borg kanadíska héraðsins Nýja-Brúnsvík, á eftir Moncton. Íbúar eru um 126.000 (2016). Margir Írar fluttu til borgarinnar á 19. öld.
Cerastium taschkendicum

Cerastium taschkendicum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Mið-Asíu.
Cerastium subtriflorum

Cerastium subtriflorum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Suður-Evrópu.
Loftskeytastöð

Loftskeytastöð er fjarskiptatækjabúnaður sem er notaður til að samskipta með útvarpsbylgjum. Oftast er átt við útbúnað til að senda og taka við loftskeytum, loftnet og ýmsan viðbótarbúnað sem þarf til að fjarskiptabúnaðurinn virki. Loftskeytastöðvar eru mikilvægt samskiptatæki víða um heim.

Fyrsta loftskeytastöðin á Íslandi sem bæði gat tekið á móti og sent loftskeyti hóf starfsemi í Reykjavík 17. júní 1918: Loftskeytastöðin á Melunum.
Bláhnúkur

Bláhnúkur er 940 metra hátt fjall rétt sunnan við Landmannalaugar. Fjallið tekur meðal annars lit sinn lit sinn af biksteini.
Cerastium pusillum

Cerastium pusillum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Mið- og Norður-Asíu.
Cerastium perfoliatum

Cerastium perfoliatum er jurt af hjartagrasaætt. Hún vex í Evrasíu ásamt Marokkó.
Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019

Íslandsmótið í knattspyrnu karla var haldið í 108. sinn árið 2019.

ÍA og HK tóku sæti Fjölnis og Keflavíkur sem féllu úr deildinni árið 2018.

12 lið mynda deildina og voru Valur Íslandsmeistarar síðasta árs.

KR vann sinn 27. Íslandsmeistaratitil. Landsbyggðarfélögin ÍBV og Grindavík féllu niður í 1.deild.

Spá þjálfara, leikmanna og forráðamanna 2019.

"Árleg spá fyrirliða, þjálfara og forráðamanna liða í Pepsi-deildinni"

Staðan í deildinni.

Stigatafla.

"Staðan eftir 20. umferðir"

Markahæstu leikmenn.

"Staðan eftir 22. umferðir".
Ram Nath Kovind

Ram Nath Kovind (f. 1. október 1945) er indverskur stjórnmálamaður sem var forseti Indlands frá árinu 2017 til ársins 2022. Kovind er fjórtándi forseti landsins. Hann er meðlimur í hindúska hægriþjóðernisflokknum Bharatiya Janata (BJP) og hafði fyrir forsetatíð sína verið þingmaður í efri deild indverska þingsins frá 1994 til 2006 og ríkisstjóri í héraðinu Bihar frá 2015 til 2017. Kovind er menntaður í lögfræði og starfaði sem lögfræðingur í sextán ár áður en hann hóf feril sinn í stjórnmálum.

Kovind er úr stétt dalíta, eða „hinna stéttlausu“, lægstu stéttinni í stéttarkerfi hindúismans. Hann er annar forseti Indlands úr þeirri stétt. Sem talsmaður BJP árið 2010 vakti Kovind athygli þegar haft var eftir honum að kristni og íslam pössuðu ekki inn í stéttaþjóð Indlands. Talsmenn flokksins segja þó að ummæli hans hafi verið misskilin og að hann hafi notað orðið „notion“ (hugmynd) en ekki „nation“ (þjóð).

Kovind kom í opinbera heimsókn til Íslands í september árið 2019 og var þetta í fyrsta sinn sem hann heimsótti norrænt ríki. Hann fundaði með Guðna Th. Jóhannessyni forseta á Bessastöðum og hélt fyrirlesturinn „Indland og Ísland fyrir græna plánetu“ við Háskóla Íslands.
Regnskuggi

Regnskuggi er veðurfræðilegt fyrirbæri sem verður til þegar svæði hlémegin við fjöll er þurrara en ella; þ.e. hlíðin áveðurs fær megnið af rakanum/regninu. Dæmi um svæði með regnskugga er Tíbeska hásléttan og Atacama-eyðimörkin.

Á Íslandi eru einnig svæði sem standa í regnskugga, til dæmis Snæfellsöræfi og Brúaröræfi norðan Vatnajökuls.
Ari Eldjárn

Ari Eldjárn (fæddur 5. september 1981) er íslenskur uppistandari. Hann er meðlimur í grínhópnum Mið-Ísland (var með í sjónvarpsþáttunum árið 2012) og hefur komið fram í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum. Þá hefur hann tekið þátt í handriti Áramótaskaupsins (2013), verið með sitt eigið uppistand "Áramótaskop" og verið með uppistand með Sinfóníuhljómsveit Íslands. Hann var líka með í þáttunum Drekasvæðið sem sýndir voru á RÚV árið 2015.

Ari hefur farið utan; verið með sýninguna "Eagle Fire Iron" á Fringe hátíðinni í Edinborg og "Pardon My Icelandic" og ferðast meðal annars til Ástralíu og Finnlands. Árið 2020 var Pardon my Icelandic sýnt á Netflix.

Ari er sonur Þórarins Eldjárns rithöfunds og Unnar Ólafsdóttur veðurfræðings. Hann á 2 dætur með konu sinni.
Mígandi

Mígandi eða Mígindisfoss er foss í Eyjafirði, rétt suður af Múlagöngum í Ólafsfjarðarmúla.

Fossinn er ekki vatnsmikill. Hann er í allstórum læk sem kemur í smáfossum niður hlíðina og steypist síðan niður í fjöru fram af háum hömrum. Sjávarbjörgin á þessum slóðum og landið upp af þeim kallast Mígindi, sumir segja Mígildi og kalla fossinn Mígildisfoss. Fossinn Mígandi er áberandi kennileiti bæði af sjó og landi. Hann er talinn vera einn hæsti foss í Eyjafjarðarsýslu og er yfir 100 m hár. Þegar vindur stendur á land getur hann blásið undir fossbununa þannig að hún feykist í loft upp. Mígandi er nefndur í Landnámu en ekki verður séð þar hvort átt er við fossinn eða björgin.

Í Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns er getið um eyðikot yst á Upsaströnd sem hét Mígindi.
Ungmennafélagið Austri

Ungmennafélagið Austri Eskifirði er íþróttafélag í þorpinu Eskifirði sem er hluti sveitarfélagsins Fjarðabyggðar. Félagið var stofnað árið 1939 og leggur stund á knattspyrnu, sund og skíði. Knattspyrnumenn Austra keppa þó yfirleitt undir merkjum Knattspyrnufélags Fjarðabyggðar. Austri tefldi síðast fram eigin kappliði á Íslandsmóti karla í knattspyrnu sumarið 1993.

Sagan.

Eskfirðingar sendu lið til keppni í þriðju deild Íslandsmótsins árið 1968 þegar sérstökum Austurlandsriðli var komið á laggirnar. Liðið lék þar sleitulaust til ársins 1977 þegar Austramenn fóru með sigur af hólmi í riðlinum og unnu því næst sinn úrslitariðil eftir harða keppni við Leikni Reykjavík og Grindavík. Ekki tókst að setja niður úrslitaleik við Fylki um þriðjudeildartitilinn og var Reykjavíkurliðið úrskurðað meistari.

Árin í næstefstu deild urðu þrjú. Bestur varð árangurinn 1978 þegar Austri náði sjötta sæti í tíu liða deild með 18 stig, einungis þremur stigum á eftir Haukum í næstefsta sæti. Þetta sumar gerðu Austramenn 2:2 jafntefli gegn KR-ingum á útivelli, sem léku þarna sitt eina sumar í næstefstu deild. Róðurinn varð þyngri árið eftir. Austri og Reynir Sandgerði höfnuðu í áttunda og níunda sæti deildarinnar með fimmtán stig. Markatala Austra var lakari en í samræmi við gildandi reglur var leikinn aukaleikur um sætið þar sem Eskfirðingar unnu í vítakeppni eftir markalaust jafntefli. Þriðja árið lentu Eskfirðingar rækilega á botninum. Unnu aðeins einn leik en gerðu þó sjö jafntefli í leikjunum átján. Versti skellurinn og stærsti í sögu félagsins kom á móti KA-mönnum, 11:1.

Eskfirðingar héldu sér í þriðju deild næstu árin, en féllu niður í þá fjórðu sumarið 1987. Liðið fór strax aftur upp árið eftir, en féll þá enn á ný. Austri lék í fjórðu efstu deild til og með 1993. Það ár enduðu bæði Austri og Valur Reyðarfirði í neðri hluta Austfjarðariðilsins. Í kjölfarið var ákveðið að sameina meistaraflokka félaganna fyrir keppnistímabilið 1994.

Besti árangur Austra í bikarkeppni KSÍ var 16-liða úrslit árin 1984 og 1986.
Salvia hispanica

Salvia hispanica einnig kallað chia er tegund blómplantna af varablómaætt sem upprunnin er í mið og suður Mexíkó og Guatemala. Jurtin er ræktuð vegna fræja en chiafræ eru ræktuð og notuð til matar í mörgum löndum í vesturhluta Suður-Ameríku, vesturhluta Mexíkó og suðvesturríkum Bandaríkjanna. Chia er einær jurt sem verður um 1,75 m há. Laufblöðin eru 4-8 sm löng og 3-5 sm breið. Blómin eru fjólublá eða hvít.
Ástjörn (aðgreining)

Ástjörn getur átt við eftirfarandi:
Nykrur

Nykrur (fræðiheiti "Potamogeton") eru fjölærar rótfastar vatnaplöntur. Stilkir vaxa í vatni upp frá vatnbotni, blöð sem eru undir vatni eru aflöng en flotblöð sem eru í vatnsyfirborði eru rúnnuð. Blómin eru tvíkynjuð og sitja á axi sem kemur upp úr vatninu. Nykrur lifa í ferskvatni og ísöltu vatni. Þær vaxa oft í þéttum og miklum breiðum og eru mikilvægar sem fæða og búsvæði fyrir mörg dýr.

Það getur verið erfitt að tegundagreina nykrur.

Listi yfir "Potamogeton" tegundir.

Eftirfarandi listi er bygður á nýlegum skráningum The Plant List.
Gerhæfi

Gerhæfi er hæfi einstaklings til að fara sjálfur með sín eigin réttindi og skyldur innan marka þeirra reglna sem gilda hverju sinni. Mismunandi er eftir ríkjum hvaða réttindi og skyldur einhver getur átt eða borið, og hvort í gildi séu einhver takmörk að því leiti. Stærsta skrefið í veitingu réttinda og skyldna er að jafnaði veiting lögræðis, en oft er tiltekin réttindi veitt fyrr, eins og ráðstöfun sjálfsaflafjár og hið sama gildir um skyldur eins og sakhæfi.
Lemúrinn

Lemúrinn er íslenskt veftímarit sem hóf göngu sína 2011. Ritstjórar eru Helgi Hrafn Guðmundsson og Vera Illugadóttir.
Úlfurinn bundinn

Úlfurinn bundinn (danska: "Ulven er løs") er fyrsta bókin í bókaflokknum um Goðheima. Hún kom út árið 1979. Teiknari hennar var listamaðurinn Peter Madsen, en auk hans komu þeir Hans Rancke-Madsen og Henning Kure að gerð handritsins, sem byggir að nokkru á frásögn Gylfaginningar af því þegar Fenrisúlfur var handsamaður. Bókin hefur verið þýdd á fjölda tungumála, þar á meðal íslensku.

Söguþráður.

Sagan hefst þegar Þór og Loki beiðast gistingar á bóndabæ í Miðgarði. Loki blekkir piltinn Þjálfa til að óhlýðnast fyrirmælum Þórs með því að brjóta bein úr geithafrinum Tanngrisni. Í refsingarskyni verður úr að Þjálfi og systir hans Röskva ganga í þjónustu Þórs. Þau halda til Ásgarðs þar sem Loki og Þór kynna til sögunnar helstu fyrirbæri og persónur. Þar fregna þau að Fenrisúlfur hafi slitið sig lausan og er mikill viðbúnaður meðal ása.

Frigg segir mannabörnunum frá því þegar Fenrisúlfur var upphaflega bundinn með töfrafjötri sem Loki hafði vélað út úr dvergum, en þeim aðförum lyktaði með því að Týr missti aðra hönd sína. Á sama tíma heldur Loki til fundar við dvergana og þarf að greiða þeim dýrum dómum fyrir viðgerð á fjötrinum. Tilraunir ásanna til að fanga úlfinn skila engum árangri og leiða einungis til eyðileggingar. Smástúlkan Röskva reynist sú eina sem óttast ekki Fenrisúlf, heldur lítur á hann sem ofvaxinn hvolp. Hún vingast við óargadýrið og fær það til að fallast á að hún smeygi fjötrinum um háls þess. Hið sérstaka samband Röskvu og Fenrisúlfs á eftir að koma síðar við sögu í bókaflokknum.

Íslensk útgáfa.

"Úlfurinn bundinn" kom út hjá Iðunni árið 1979, sama ár og á frummálinu. Þýðandi var Guðni Kolbeinsson. Hún var endurútgefin árið 2010 með nýrri forsíðu og endurskoðuðu aukaefni.
Peter Handke

Peter Handke (fæddur 6. desember 1942) er austurískur skáldsagnahöfundur, leikskáld og þýðandi. Hann fékk Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 2019. Þekktasta verk hans er "Die Angst des Tormanns beim Elfmeter", sem kom út árið 1970. Hann vakti fyrst verulega athygli með leikritinu "Publikumsbeschimpfung" ("Svívirðing áhorfenda") sem sýnt var árið 1966.

Skáldsaga hans "Kindergeschichte" eða "Barnasaga" í kom út á íslensku árið 1987 í þýðingu Péturs Gunnarssonar. Leikritið "Publikumsbeschimpfung" var flutt af Stúdentaleikhúsinu. Leikritið Kasper eftir Handke var sýnt í Þjóðleikhúsinu.

Handke hefur verið umdeildur vegna afstöðu sinnar til hlutverks Serba í Júgóslavíustyrjöldunum á tíunda áratugnum. Í greinum sínum um Serbíu hefur hann gagnrýnt umfjöllun alþjóðlegra fjölmiðla um stríðin og haldið því fram að Serbar hafi verið einhliða málaðir sem „skúrkarnir“ í stríðunum á meðan dregið hafi verið úr afbrotum annarra stríðsaðila. Gagnrýnendur Handke hafa vænt hann um að afneita því að þjóðarmorð hafi verið framið á Bosníuserbum. Jafnframt var deilt um þá ákvörðun hans að vera viðstaddur og flytja minningarræðu við jarðarför Slobodans Milošević árið 2006, þar sem Handke sagðist vera „glaður að vera nærverandi í dag, í nálægð Júgóslavíu, í nálægð Serbíu, í nálægð Slobodan Milošević“. Vegna þessara mála var ákvörðunin um veitingu Nóbelsverðlaunanna til Handke árið 2019 nokkuð umdeild og meðal annars lýstu ráðamenn í Albaníu og Kósovó yfir hneykslun sinni vegna hennar.
FC København

FC København eða FC Copenhagen eins og það heitir alþjóðlega er danskt knattspyrnulið frá Kaupmannahöfn.

Kaupmannahafnarfélagið hefur átt gífurlegri velgengni að fagna undanfarin ár og það hefur líka staðið sig vel á stóra sviðinu í Meistaradeild Evrópu. Með liðinu hafa leikið nokkur stór nöfn og má þar m.a nefna Simon Kjær, Svíana Johan Wiland og landa hans Oscar Wendt og Tobias Linderoth, einnig má nefna dönsku landsliðskempuna Jesper Grönkjær.

Þó nokkuð af Íslendingum hafa einnig spilað með félaginu má þar m.a nefna Ragnar Sigurðsson, Sölva Geir Ottensen og Rúrik Gíslason.

Ísak Bergmann Jóhannesson, Andri Baldursson og Hákon Arnar Haraldsson spila nú með því.

Erkifjendur FCK eru Brøndby IF.

Alþjóðlegir titlar.

2004-05, 2005-06
Laugarnestangi

Laugarnestangi er tangi við sjó í Laugarnesi. Á tanganum eru nokkur hús. Þar eru merkar minjar frá fyrri tíð en þar var biskupssetrið Laugarnesstofa þar til Dómkirkjan var byggð, þar var Holdsveikraspítalinn í Laugarnesi og á stríðsárunum var byggt braggahverfið Laugarneskampur vestast á tanganum.
Götugögn

Götugögn eru ýmis búnaður sem settur er upp við götur, svo sem bekkir, vegrið, pollar, póstkassar, símaklefar, götuskilti, ljósastaurar, umferðarljós, brunahanar, biðskýli, almenningssalerni, vatnspóstar, minnisvarðar, höggmyndir og ruslafötur. Hönnun og staðsetning götugagna tekur mið af fagurfræði og hönnun almannarýmisins, nytsemi og öryggi vegfarenda.
Hraufuskóf

Hraufuskóf (fræðiheiti: "Parmelia sulcata") er tegund fléttna af litskófarætt. Hún vex á trjám og grjóti og er nokkuð útbreidd um landið. Hún vex lengra inn í landið en litunarskóf ("P. omphalodes") og upp í allt að 700 metra hæð en er ekki jafnalgeng og snepaskóf ("P. saxatilis").

Útlit.

Þal hraufuskófar er stórt, 10-25 cm eða meira. Bleðlarnir eru 2-8 mm breiðir og rætlingar 0,5-1,5 mm langir. Efra borðið er ljós- eða dökkgrátt en neðra borðið svart eða brúnt og stundum með örlitlum gljáa. Hraufuskóf hefur hraufur sem eru aflangar, dökkgráar og verða þéttari nær miðjunni þar sem þær geta runnið saman.

Rannsóknir.

Hraufuskóf var notuð sem tilraunalífvera í rannsókn sem sýndi fram á það að mengandi efni í lofti geta haft neikvæð áhrif á vöxt fléttna. Hraufuskóf hefur reynst vera heppileg til rannsókna á magni þungmálma í lofti í Portúgal og hefur hún verið notuð til að kortleggja mengun þar. Á Íslandi hefur náskyld flétta, snepaskóf, verið notuð til að fylgjast með loftmengun frá Grundartanga.

Efnafræði.

Snepaskóf inniheldur nokkur þekkt fléttuefni: atranórin, salazinsýru og consalazinsýru.

Þalsvörun snepaskófar er K+ barkarlag gult en miðlag rautt, KC-, C-, P+ miðlag laxagult.
Pottur

Pottur er skálarlaga ílát úr málmi sem notað er til að elda mat á eldavél. Vanalega eru tvær höldur á potti. Skaftpottar eru þó með eitt aflangt skaft.
Scafell

Scafell er fjall í Lake District á norðvestur-Englandi. Það er 964 metrar sem gerir það næsthæsta fjall Englands á eftir Scafell Pike en hryggurinn Mickledore aðskilur fjöllin.
Snjóskaflinn í Gunnlaugsskarði

Snjóskaflinn í Gunnlaugsskarði í Esju þykir vera ábending um tíðarfar og loftslagsbreytingar.

Páll Bergþórsson fyrrum veðurstofustjóri hefur fylgst með fönninni um langt skeið.

Ítarefni.

Fannir í Esju mæla lofthita. Vedur.is
Áramótaskaup 2015

Áramótaskaup 2015 er áramótaskaup sem sýnt var á RÚV, 31. desember 2015. 8. janúar 2016 var skaupið sýnt í lengri útgáfu þar sem ónotuð atriði voru með í útgáfunni. Þar á meðal það umdeilda tólfu-atriði.

Handritshöfundar skaupsins voru Atli Fannar Bjarkason, Guðjón Davíð Karlsson, Katla Margrét Þorgeirsdóttir og Steinþór Hróar Steiþórsson. Leikstjóri var Kristófer Dignus.
Andspyrnuhreyfing gegn her í landi

Andspyrnuhreyfing gegn her í landi voru skammlíf baráttusamtök gegn aðild Íslands að Atlantshafsbandalaginu og herstöðinni á Miðnesheiði. Þau voru stofnuð dagana 5. til 7. maí árið 1953 á "Þjóðarráðstefnu gegn her í landi" sem haldin var í Mjólkurstöðinni í Reykjavík. Helsti forystumaður hreyfingarinnar var rithöfundurinn Gunnar M. Magnúss.

Aðdragandi og starfsemi.

Rökrétt er að líta á stofnun "Andspyrnuhreyfingar gegn her í landi" sem beint viðbragð við stofnun Þjóðvarnarflokksins um miðjan marsmánuð 1953. Þingkosningar stóðu fyrir dyrum í lok júní og Sósíalistaflokkurinn búist við að njóta góðs af sérstöðu sinni í andstöðu við hersetuna. Þjóðvarnarflokkurinn veitti óvænta samkeppni um fylgi andstæðinga hersins og gagnrýndi Sósíalista hart fyrir hollustu við Sovétríkin.

Rithöfundurinn Gunnar M. Magnúss skrifaði nokkrar greinar í Þjóðviljann þar sem hvatt var til stofnunar samtaka gegn hernum. Fjöldi félaga, einkum aðildarfélaga Sósíalistaflokksins og verkalýðsfélaga þar sem flokksmenn höfðu yfirráð í, komu að skipulagningu "Þjóðarráðstefnu" í byrjun maí þar sem Andspyrnuhreyfingin var stofnuð. Á ráðstefnunni voru samþykktar ýmsar ályktanir, svo sem mótmæli við íþróttakappleikjum Íslendinga og bandarískra hermanna og gegn rekstri útvarpsstöðvar hersins. Þá var sérstaklega varað við klofningshreyfingum á borð við Þjóðvarnarflokkinn og kjósendur hvattir til að kjósa þá frambjóðendur eina sem lagt hafi baráttu herstöðvaandstöðunnar lið.

Gunnar M. Magnúss tók fjórða sætið á framboðslista Sósíalistaflokksins í Reykjavík í kosningunum þetta sama sumar. Flokkurinn tapaði nokkru fylgi frá fyrri kosningum og mátti Gunnar sætta sig við varaþingmannssæti.

Talsvert dofnaði yfir starfsemi Andspyrnuhreyfingarinnar eftir kosningarnar. Á árinu 1954 efndu þau til undirskriftarsöfnunar gegn hersetunni, en sú söfnun virðist hafa runnið út í sandinn.

Fylgd.

Lag tónskáldsins Sigursveins D. Kristinssonar við ljóðið "Fylgd" eftir Guðmund Böðvarsson var frumflutt á stofnþingi Andspyrnuhreyfingarinnar gegn her í landi þann 6. maí 1953. Það varð þegar eitt vinsælasta sönglag herstöðvabaráttunnar.