arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Átökin í Norður-Malí

Átökin í Norður-Malí, líka kölluð borgarastyrjöldin í Malí, voru vopnuð átök milli uppreisnarhópa í norðurhluta Malí og stjórnarhersins. Þann 16. janúar 2012 hófu nokkrir uppreisnarhópar Túarega í Norður-Malí að berjast fyrir auknu sjálfræði landshlutans eða sjálfstæði landsins sem þeir nefndu Azawad. Í apríl 2012 hafði Frelsishreyfing Azawad lagt landshlutann undir sig.

Þann 22. mars 2012 var forseta Malí, Amadou Toumani Touré, steypt af stóli í valdaráni hersins vegna þess hve illa gekk að takast á við uppreisnarhópana. Valdaránið í Malí 2012 og óróinn sem fylgdi í kjölfarið gaf uppreisnarmönnum tækifæri til að leggja undir sig stærstu borgir Norður-Malí, Timbúktú, Gaó og Kidal, á aðeins þremur dögum. Þegar Frelsishreyfingin hafði náð Douentza á sitt vald sagðist hún hafa náð takmarki sínu og hætti átökum. Næsta dag lýsti hreyfingin yfir sjálfstæði Azawad.

Í byrjun átakanna stóð íslamistahreyfingin Ansar Dine með Frelsishreyfingunni. Eftir að Malíher hafði verið hrakinn frá landshlutanum hófu Ansar Dine og nokkrir minni hópar íslamista að stjórna borgunum í samræmi við stranga túlkun sjaríalaga. Í upphafi reyndu Frelsishreyfingin og íslamistahóparnir að komast að samkomulagi um fyrirkomulag hins nýja ríkis en brátt brutust átök út á milli þeirra. Meðal uppreisnarhópa íslamista voru Hreyfing fyrir einingu og heilagt stríð í Vestur-Afríku sem var klofningshópur úr Al-Kaída í íslamska Magreb. Þann 17. júlí 2012 hafði Frelsishreyfingin misst völdin í flestum borgum Norður-Malí til íslamistanna.

Stjórnvöld í Malí óskuðu eftir utanaðkomandi aðstoð til að ná norðurhlutanum aftur á sitt vald. Þann 11. janúar 2013 hóf Frakklandsher herflutninga til landsins og aðgerðir gegn uppreisnarmönnum. Skömmu síðar barst liðsauki frá öðrum aðildarríkjum Afríkusambandsins. Þann 8. febrúar hafði Malíher náð borgum Norður-Malí aftur á sitt vald með aðstoð alþjóðlega herliðsins. Aðskilnaðarsinnar Túarega tóku þátt í að berjast gegn íslamistunum.

Þann 18. júní 2013 var friðarsamkomulag milli stjórnarinnar og uppreisnarmanna Túarega undirritað. Þann 26. september drógu uppreisnarmenn aðild sína að samkomulaginu til baka og héldu því fram að stjórnin hefði ekki virt skilyrði vopnahlésins. Bardagar hafa því haldið áfram síðan. Nýtt vopnahlé var undirritað í Alsír 19. febrúar 2015 og formlegt friðarsamkomulag 25. apríl sama ár. Átökunum er því formlega lokið. Hryðjuverkaárásir íslamista hafa samt haldið áfram.
Cres

Cres (ítalska: "Cherso", þýska: "Kersch", latína: "Crepsa", gríska: "Χέρσος, Chersos") er eyja við Adríahafsströnd Króatíu og er stærsta eyja landsins ásamt eyjunni Krk en báða eru þær 405.78 km2. Íbúar eru rúmir 3000 (2011). Hæsti punktur er 639 metrar.

Cres hefur verið undir yfirráðum ýmissa þjóða og ríkja: Forgrikkja, Vestrómverska ríkisins, Feneyjinga, Frakka og Ítala. Árið 1947 urðu króatísku eyjarnar undir stjórn Júgóslavíu eftir að Ítalar létu þær af hendi.

Vrana-vatn sér smábæjum á eyjunni fyrir ferskvatni en bannað er að synda í vatninu. Ferja fer til Cres frá borginni Rijeka, frá eyjunni Krk eða frá Istríuskaga. Ferðamennska er mikilvæg atvinnugrein á Cres.

Tenglar.

Listi yfir eyjar í Króatíu
Heineken

Heineken Brouwerijen er stór hollenskur ölframleiðandi og var fyrirtækið stofnað 1863 af Gerard Adriaan Heineken í Amsterdam. Með árlega framleiðslu upp á 121,8 mio. hl er Heineken þriðji stærsti ölframleiðandi í heimi og sá stærsti í Evrópu.

Heineken á og rekur fleiri en 130 brugghús í yfir 65 löndum. Bjórinn sem Heineken framleiðir er seldur undir ýmsum merkjum svo sem Cruzcampo, Tiger, Birra Moretti, Amstel, Murphy’s, Star og Heineken.

Saga.

Stofnun.

Heineken var stofnað árið 1863 af hinum 22 ára gamla Gerard Adriaan Heineken þegar hann keypti brugghúsið "De Hooiberg" (Høstakken) í Amsterdam. Árið 1873 skipti brugghúsið um nafn í "Heineken's Bierbrouwerij Maatschappij" og árið 1874 var opnað annað brugghús í Rotterdam. Árið 1886 þróaði Dr. H. Elion, sem var einn af lærlingum Pasteur, „Heineken A-gerið“ á rannsóknarstofu Heineken. Þetta ger er að sögn enn lykilhráefni í Heineken-bjór.

Síðari kynslóðir.

Henry Pierre Heineken, sonur stofnandans, veitti fyrirtækinu forstöðu frá 1917 til 1940 og var að störfum við það til 1951. Undir hans stjórn þróaði Heineken áfram aðferðir við að halda uppi gæðum á sinni stórskalaframleiðslu.

Sonur Henry Pierre, Alfred Henry "Freddy" Heineken, hóf störf við fyrirtækið 1940, og 1971 tók hann við stjórnarformennsku.

Var hann að verulegu leyti drifkrafturinn á bak við áframhaldandi landvinninga Heineken á heimsvísu, og þrátt fyrir að hafa yfirgefið

stjórn 1989 hélt hann áfram störfum hjá fyrirtækinu til dauðadags árið 2002. Ennfremur var það Alfred Henry Heineken sem teiknaði merki Heineken og stílaði inn á grænar flöskur.

Um tíma var þó rauða stjarnar í merkinu fjarlægð til að forðast tengingar við kommúnisman.

Árið 1968 sameinaðist Heineken helsta samkeppnisaðila sínum Amstel.

Um tíma hafði Evrópuráðið Heineken og Carlsberg undir grun fyrir ólöglegt samráð með því að hafa gert samkomulag um að láta heimamarkaði hvors annars í friði en lét þó af málinu.
530–521 f.Kr.

530–521 f.Kr. var 8. áratugur 6. aldar f.Kr.
590–581 f.Kr.

590–581 f.Kr. var 2. áratugur 6. aldar f.Kr.
Elías Snæland Jónsson

Elías Snæland Jónsson (8. janúar 1943 – 8. apríl 2022) var íslenskur blaðamaður og rithöfundur.

Elías fæddist 8. janúar 1943 að Skarði í Bjarnafirði, Strandasýslu. Að loknu prófi frá Samvinnuskólanum 1962 stundaði hann nám í skóla norsku verkalýðshreyfingarinnar í Sörmarka í Noregi og hóf störf sem blaðamaður við Sunmöre Arbeideravis í Álasundi vorið 1963. Hann var blaðamaður á Tímanum og Vísi þar sem hann gegndi einnig stöðu ritstjórnarfulltrúa, ritstýrði Nýjum þjóðmálum 1994 – 1996, Tímanum 1981 - 1984, var aðstoðarritstjóri á DV 1984 - 1997 og ritstýrði Degi frá 1997 til 2001.

Fyrsta smásaga hans, „Hvernig skyldi það vera?“, birtist í smásagnasafninu Vertu ekki með svona blá augu árið 1984 en hann hefur einnig fengist við leikritagerð, skrifað handrit að heimildamyndum, gefið út rit almenns eðlis og skrifað skáldsögu fyrir fullorðna.

Elías Snæland hefur hlotið verðlaun og viðurkenningar fyrir skrif sín. Handrit hans Blóðnætur sigraði árið 1989 í samkeppni Stöðvar 2 um handrit að sjónvarpsleikriti. Leikritið Fjörubrot fuglanna var frumsýnt í Borgarleikhúsi ungs fólks í Dresden (Theater Junge Generation) í þýskri þýðingu 1999. Elías hlaut Íslensku barnabókaverðlaunin fyrir Brak og bresti 1993 en Návígi á hvalaslóð (1998) var á heiðurslista IBBY samtakanna (International Board on Books for Young People).

Elías Snæland bjó í Kópavogi og er kvæntur Önnu Kristínu Brynjúlfsdóttur, latínukennara og rithöfundi. Þau eiga þrjá uppkomna syni og fjögur barnabörn.
660–651 f.Kr.

660-651 f.Kr. var 5. áratugur 7. aldar f.Kr.
Millilending

Millilending er önnur hljómplata Megasar, gefin út árið 1975. Platan var endurútgefin 2002.

Upptökur fóru fram í Hljóðrita Hf, Hafnarfirði. Meðlimir úr hljómsveitinni Júdas sáu um undirspil. Demant gaf út.

Lagalisti.

Hlið A

Hlið B

Hljóðfæraleikur.

Ljósmynd á framhlið umslags: Árni Páll

Ljósmynd á bakhlið: Björgvin Pálsson

Lög og textar og allar útsetningar: Megas

Gratias maximas agimus: Jónasi R., Tony Cook og Óttari Felix
Víðireklafluga

Víðireklafluga (fræðiheiti: "Egle lyneborgi") er flugutegund sem var lýst af Ackland og Griffiths 2003. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Hún er algeng á Íslandi á láglendi.
Grastifa

Grastifa (fræðiheiti: "Macrosteles laevis") er skordýrategund sem var fyrst lýst af Ribaut 1927. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Hún finnst á Íslandi í graslendi.
862

862 (DCCCLXII í rómverskum tölum) var 62. ár 9. aldar sem hófst á fimmtudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.
26. öldin

26. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 2501 til enda ársins 2600.
Bauchi-fylki

Bauchi-fylki er fylki í norðausturhluta Nígeríu. Höfuðborg fylkisins er Bauchi. Íbúar eru um 4,6 milljónir. Fylkið varð til árið 1976 þegar Norðausturfylkinu var skipt. Upphaflega náði Bauchi-fylki líka yfir land sem nú er í Gombe-fylki sem varð sjálfstætt árið 1996.
Viðar Örn Hafsteinsson

Viðar Örn Hafsteinsson, fæddur 6. maí 1985 á Egilsstöðum, er íslenskur íþróttamaður og körfuknattleiksþjálfari.

Körfuknattleikur.

Viðar hefur verið þjálfari meistaraflokks karla hjá Hetti síðan haustið 2011 og undir hans stjórn vann liðið 1. deild karla árin 2015 og 2017. Hann stýrði Hetti í Úrvalsdeild karla tímabilin 2015-2016 og 2017-2018, og vakti athygli fyrir lífleg viðtöl.

Knattspyrna.

Viðar á að baki yfir 50 meistaraflokksleiki síðan 2003 með Hetti og Spyrni í deild og bikar.
Körfuknattleiksdeild Njarðvíkur

Körfuknattleiksdeild Njarðvíkur heldur úti meistaraflokkum kvenna og karla á Íslandsmótinu í körfuknattleik. Karlalið Njarðvíkur er annað sigursælasta liðið í sögu körfuboltans á Íslandi með 17 Íslandsmeistaratitla. Liðið, þá þekkt sem ÍKF (Íþróttafélag Keflavíkurflugvallar), var eitt af upphafsfélögunum í efstu deild karla árið 1952 og vann fyrsta Íslandsmeistaratitilinn það sama ár. Undir merkjum ÍKF vann það 4 Íslandsmeistaratitla á 7 árum. Árið 1969 gekk félagið inn í Ungmennafélag Njarðvíkur og varð að körfuknattleiksdeild þess.

Meistaraflokkur karla.

Titlar.

Íslandsmeistarar

Bikarmeistarar

Meistarakeppni KKÍ

1. deild karla

Meistaraflokkur kvenna.

Titlar.

Íslandsmeistarar

Bikarmeistarar

Meistarakeppni KKÍ: :

1. deild karla
Fjárbrimsa

Fjárbrimsa (fræðiheiti: "Oestrus ovis") er tegund sníkjuflugna af brimsuætt. Fjárbrimsan líkt og rádýrabrimsan verpir á granir klaufdýra, en fjárbrimsan herjar einkum á sauðkindur. Lirfur hennar skríða inn um nasirnar og setjast að þar. Þessi fluga þekkist vel á norðulöndum og er illræmt meindýr á sauðfjárstofnum.
Michel Temer

Michel Miguel Elias Temer Lulia (f. 23. september 1940) er brasilískur lögfræðingur og stjórnmálamaður sem var 37. forseti Brasilíu. Hann tók við embættinu þann 31. ágúst árið 2016 eftir að forvera hans, Dilmu Rousseff, var vikið úr embætti af brasilíska þinginu. Hann hafði verið varaforseti Brasilíu frá árinu 2011 og starfandi forseti frá 12. maí 2016, þegar Rousseff var tímabundið svipt embætti á meðan þingið ræddi um vantrauststillögu gegn henni. Temer er elsti maðurinn sem hefur gegnt embættinu.

Þann 31. ágúst 2016 kaus brasilíska þingið með 61 atkvæði gegn 20 að leyfa Temer að ljúka öðru kjörtímabili Rousseff, sem lauk þann 1. janúar 2019. Í fyrstu ræðu sinni sem forseti kallaði Temer eftir því að ríkisstjórnin beitti sér fyrir „þjóðarviðreisn“ og bað brasilísku þjóðina að treysta sér. Hann lýsti einnig yfir að hann hyggðist koma á umbótum í brasilíska lífeyriskerfinu og verkalögum og koma á aðhaldi í ríkisútgjöldum. Sem starfandi forseti opnaði Temer sumarólympíuleikana árið 2016 í Rio de Janeiro.

Temer er viðriðinn mörg sömu spillingarmálin og leiddu til þess að Rousseff var vikið úr embætti auk þess sem hann hefur verið sakaður um mútuþægni og hindrun á framgangi réttvísinnar. Því voru að minnsta kosti tvær tilraunir gerðar til að lýsa gegn honum vantrausti á þingi og víkja honum úr embætti en bandamenn hans á þingi vörðu hann vantrausti til loka embættistíðar hans. Samkvæmt könnunum studdu um 81% Brasilíumanna að Temer yrði kærður og sviptur embætti líkt og Rousseff. Í skoðanakönnunum mældist Temer jafnan sem einn óvinsælasti forseti í sögu Brasilíu.

Temer bauð sig ekki fram til endurkjörs í forsetakosningunum sem fóru fram 2018 og lét því af embætti í byrjun ársins 2019. Í mars árið 2019 var Temer handtekinn vegna rannsókna á ýmsum spillingarmálum úr stjórnmálaferli hans.
Ichneumon lariae

Ichneumon lariae er tegund af sníkjuvespum sem var lýst af Curtis 1835. Hún er skærrauð á lit og er frá Norður-Ameríku (aðallega Kanada) og Rússlandi og Grænlandi.

Undirtegundir.

Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Karl 9.

Karl 9. getur átt við eftirfarandi:
1397

Árið 1397 (MCCCXCVII í rómverskum tölum)

Atburðir.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Keflavíkurgangan 1991

Keflavíkurgangan 1991 var haldin af Samtökum herstöðvaandstæðinga þann 10. ágúst árið 1991. Þetta var ellefta Keflavíkurgangan og beindist gegn bandarískri hersetu og jafnframt sú síðasta.

Aðdragandi og skipulag.

Yfirskrift göngunnar var "Í átt til afvopnunar" og var hún haldin við sérkennilegar aðstæður í heimsmálunum. Við fall Sovétríkjanna töldu margir að þörfin fyrir friðarbaráttu hefði snarminnkað, þar sem Kalda stríðinu væri sjálfhætt. Fjöldi fólks hætti þátttöku í friðarhreyfingunni og sneri sér að öðrum verkefnum, svo sem á sviði umhverfismála. Á Íslandi var hins vegar enn starfrækt bandarísk herstöð og heræfingar undir heitinu "Norðurvíkingur" voru haldnar með reglubundnu millibili. Fyrr um sumarið var ein af þessum Norðurvíkingsæfingum haldin og mótmæltu herstöðvaandstæðingar henni kröftuglega og með ýmsum hætti.

Um 200 göngumenn lögðu af stað frá herstöðvarhliðinu þar sem Steingrímur J. Sigfússon og Árni Hjartarson fluttu ávörp. Á áningarstöðum var meiri áhersla lögð á tónlistarflutning en ræðuhöld. Meðal þeirra sem spiluðu voru Hörður Torfason, Bubbi Morthens, Gildran og Bjartmar Guðlaugsson. Á fundinum á Lækjartorgi í göngulok flutti Sigþrúður Gunnarsdóttir menntaskólanemi ræðu. Áætlað var að um 1.500 manns hefðu sótt fundinn. Þótti sú mæting ekki nægilega góð, auk þess sem fjárhagur samtakanna var afar bágborinn. Var því fallið frá öllum hugmyndum um frekari Keflavíkurgöngur á næstu árum.
Tamílar

Tamílar eru þjóðflokkur fólks af Dravídauppruna sem hefur tamílsku að móðurmáli og rekur ættir sínar til indverska fylkisins Tamil Nadu, indverska alríkisfylkisins Puducherry eða norður- og austurhluta Srí Lanka eða héraðsins Puttalam í Srí Lanka. Tamílar eru taldir vera um 76 milljónir, langflestir þeirra búa í Indlandi og eru þeir um 5.91% mannfjölda Indlands, 24.87% af mannfjölda Srí Lanka, 10.83% af mannfjölda Mauritius, 5% í Singapor og 7% Malasíu.
Ytri Suðureyjar

Ytri Suðureyjar eða Vestureyjar (skosk gelíska: "Na h-Eileanan Siar" eða "Na h-Eileanan an Iar" „Vestureyjar“; enska: "Outer Hebrides" eða "Western Isles") eru eyjaþyrping við vesturströnd meginlands Skotlands. Þær tilheyra stærri eyjaþyrpingu sem heitir Suðureyjar. Þær eru aðskildar frá meginlandi Skotlands af Innri Suðureyjum og Skotlandsfirði (e. "the Minch"). Skosk gelíska er aðaltungumál í eyjunum þó er meirihluti enskumælandi íbúa á ákveðnum svæðum.

Berggrunnur flestra Ytri Suðureyjanna er úr forni myndbreyttu bergi en veðurfarið í eyjunum er hafrænt og milt. Byggð er í 15 eyjum en íbúarnir eru 27.000 talsins. Auk þeirra eru fleiri en 50 óbyggðar eyjar. Frá syðsta oddi, Barra Head, til nyrsta höfðans, Butt of Lewis, er sirka 210 km.

Í eyjunum eru ýmsar mikilvægar fornleifar. Eyjarnar voru undir stjórn norrænna manna í um það bil 400 ár en voru færðar Skotlandi í Perth-sáttmálanum árið 1266. Ytri Suðureyjar komu þá undir stjórn ýmsra skoskra ættbálka (e. "clans") svo sem MacLeod, MacDonald, MacKenzie og MacNeil. Nauðarflutningar fólks af eyjunum á 19. öld höfðu eyðileggjandi áhrif á mörg bæjarfélög þar en á síðustu árum er íbúum hætt að fækka. Í dag eru flestar jarðir í eyjunum komnar í eign heimamanna. Atvinna í eyjunum snýst um ferðaþjónustu, búmennsku, fiskveiðar og vefnað.

Aðaltenging milli eyjanna er sjóleiðis. Tíðar ferjusiglingar eru milli eyjanna og meginlandsins. Stærsti bærinn í eyjunum er Stornoway. Trú, tónlist og íþróttir eru mikilvægir þættir í menningu eyjanna.
Deiliskipulag

Deiliskipulag er skipulagsáætlun fyrir afmarkað svæði eða reit innan sveitarfélags. Það er lægsta og ítarlegasta stig skipulags í íslenska skipulagskerfinu. Deiliskipulag skal gera fyrir einstök svæði eða reiti þar sem framkvæmdir eru fyrirhugaðar og skal jafnan miða við að það taki til svæða sem mynda heildstæða einingu. Við gerð deiliskipulags skal byggt á stefnu aðalskipulags og hún útfærð fyrir viðkomandi svæði eða reit.

Framsetning deiliskipulags.

Í deiliskipulagi eru teknar ákvarðanir um eftirtalda þætti:

Deiliskipulag skal setja fram á skipulagsuppdrætti ásamt skipulagsgreinargerð. Í greinargerð deiliskipulags er forsendum þess lýst og sett fram stefna deiliskipulagsins og umhverfismat áætlunarinnar, þegar við á. Í greinargerðinni skal m.a. setja skipulagsskilmála í samræmi við stefnuna. Á skipulagsuppdrætti deiliskipulags skal setja fram þá stefnu sem kynnt er í skipulagsgreinargerð fyrir skipulagssvæðið að svo miklu leyti sem það getur átt við.

Sveitarstjórn ber ábyrgð á og annast gerð deiliskipulags.Landeigandi eða framkvæmdaraðili getur óskað eftir því við sveitarstjórn að gerð sé tillaga að deiliskipulagi eða breytingu á deiliskipulagi á sinn kostnað.

Þróunarsvæði.

Við deiliskipulagsgerð í þegar byggðu hverfi getur sveitarfélag ákveðið að skilgreina afmarkað svæði sem þróunarsvæði þar sem vinna skal hefðbundið deiliskipulag. Í slíkri áætlun skal tilgreina framkvæmdatíma áætlunarinnar sem skal vera a.m.k. fimm ár en ekki lengri en fimmtán ár. Framkvæmdatími áætlunarinnar hefst við gildistöku áætlunarinnar en ef hann er ekki tilgreindur skal miða við fimmtán ár.

Hverfisskipulag.

Þegar unnið er deiliskipulag í þegar byggðu hverfi er unnt að gera svo kallað hverfisskipulag. Þegar unnið er að slíku hverfisskipulagi er heimilt að víkja frá kröfum um framsetningu sem gerðar eru til deiliskipulagsáætlana í nýrri byggð og leggja frekar áherslu á almennar reglur um yfirbragð byggðarinnar auk almennra rammaskilmála. Lagt skal mat á varðveislugildi svipmóts byggðar og einstakra bygginga sem fyrir eru, með gerð húsakönnunar. Reglur um málsmeðferð deiliskipulags gilda um hverfisskipulag eftir því sem við á.

Rammaskipulag.

Áður en kemur að gerð deiliskipulags fyrir stærri heildstæð svæði grípa sveitarfélög til þess að gera rammaskipulag fyrir svæðið til að sýna að hluta úfærslu forsenda aðalskipulags en ekki með sömu nákvæmni og formfestu sem gildir um deiliskipulag. Rammaskipulagið er þá ráðgefandi um gerð deiliskipulags sem kann að vera útfært í einum eða fleiri hlutum. Dæmi um svæði þar sem gert hefur verið rammaskipulag áður en kemur að gerð deiliskipulagsáætlana eru: Ártúnshöfði og Skerjabyggð.
Fáni Alsír

Fáni Alsír er með tveimur jafn breiðum standandi borðum í grænum (stangarmegin) og hvítum litum. Rauð fimmkanta stjarna er í munni granns hálfmána í miðjunni. Hálfmáninn, stjarnan og græni liturinn eru tákn íslams.

Fáninn tók gildi 3. júlí 1962.
TF-RÁN

TF-RAN var þyrla í eigu Landhelgisgæslu Íslands. Hún var keypt árið 1980 og var af gerðinni Sikorsky S 76 og var sérhönnuð til leitar-, björgunar, gæslu- og eftirlitsstarfa. Hún var kennd við gyðjuna Rán, persónugerving hafsins úr norrænni goðafræði, og var önnur vél landhelgisgæslunnar til að bera nafnið. TF-RÁN fórst í Jökulfjörðum þann 8. nóvember 1983 með fjögurra manna áhöfn.

Saga.

TF-RÁN var keypt árið 1980 fyrir 1,6 milljónir dollara, rúmlega 800 milljónir íslenskra króna, og var afhent í september sama ár. Þetta var önnur sérhæfða björgunarþyrlan í sögu Landhelgisgæslunnar, á eftir Sikorsky S-62 þyrlunni TF-GNÁ sem var í notkun á árunum 1972 til 1975. Fyrsta björgunarleiðangur TF-RÁN var 18. nóvember 1980 þegar hún flutti veikan vitavörð frá Hornströndum á sjúkrahús í óveðri.

Þann 8. nóvember 1983, kl: 22:53, lagði þyrlan upp frá varðskipinu Óðni, sem statt var skammt undan Höfðaströnd i Jökulfjörðum, til æfingaflugs. Þremur mínútum síðar heyrðist óljóst kall frá henni og urðu varðskipsmenn á sama tíma einnig varir við leiftur. Umfangsmikil leit hófst þegar í stað og dreif að fiskibáta ásamt því að Flugmálastjórn og Varnarliðið sendu flugvélar af stað. Um klukkan 2 um nóttina fann línubáturinn Orri brak úr þyrlunni, sem reyndist vera hlutar úr spöðum þyrlunnar, björgunarbelti og hjálmur. Vélin fannst skömmu fyrir hádegi 10. nóvember á 82 metra dýpi um hálfa aðra sjómílu norður af Höfðaströnd í Jökulfjörðum. Dagana 14. til 15. nóvember var unnið að því að draga vélina upp á yfirborðið af vélbátinum Sigga Sveins. Þegar hún var komin á um 20 metra dýpi hóf kafarasveit störf við hana og fundu þeir lík tveggja áhafnameðlima í þyrlunni, þeirra Þórhalls Karlssonar, flugstjóra, og Bjarna Jóhannessonar, flugvélstjóra. Lík hinna mannanna tveggja, Björns Jónssonar, flugstjóra og Sigurjóns Inga Sigurjónssonar, stýrimanns, voru ekki um borð í þyrlunni. Lík Sigurjóns fannst 31. janúar árið 1989 er það kom í trollið á rækjubátnum Óla ÍS, en sami bátur fann hurð þyrlunnar árið 1985 sem talið var að hefði skyndilega opnast og sveiflast upp í aðalþyril vélarinnar og valdið hrapinu.
Hafnartorg

Hafnartorg er verslunarrými í byggingu við gömlu höfnina í Kvosinni Reykjavík. Hafnartorg afmarkast af Geirsgötu til norðurs, Lækjargötu til austurs, Tryggvagötu til suðurs og Kolaportinu til vesturs. Gert er ráð fyrir verslunum og veitingastöðum á grunnhæð húsanna og skrifstofum og 76 lúxusíbúðum á hæðunum fyrir ofan.

Hafnartorg skiptist í sjö byggingar. Heildarstæð bygginganna er 23.350 fm.

Skipulag.

Framkvæmdin hefur verið umdeild frá upphafi. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson fyrrum forsætisráðherra kallaði Hafnartorg „mesta skipulagsslys í miðbæ Reykjavíkur“ og reyndi að fá útliti húsanna breytt.

Framkvæmdir.

Á lóðinni þar sem Hafnartorg rís var áður stórt bílaplan. Gröftur á lóðinni hófst snemma árs 2015 en í ljós kom að gamall hafnargarður lægi undir bílaplaninu. Hann var um það bil 70 m langur og vel varðveittur. Þann 11. september 2015 skyndifriðlýsti Minjastofnun hafnargarðinn. Sex vikum seinna var hann friðlýstur í heild sinni af settum forsætisráðherra. Loks var tekin ákvörðun um að fjarlægja garðinn og nota hluta af honum í nýbygginguna.

Vegna legu nýju húsanna þurfti að breyta gatnamótum Geirsgötu og Lækjargötu í svokölluð T-gatnamót. Framkvæmdir á gatnamótunum hófust í mars 2017 og voru þau opnuð fyrir umferð í nóvember sama ár. Það á eftir að ganga frá gangstéttum og lokaútliti þeirra.
Wilhelm Marx

Wilhelm Marx (15. janúar 1863 – 5. ágúst 1946) var þýskur lögfræðingur, stjórnmálamaður og meðlimur í kaþólska Miðflokknum. Hann var tvisvar kanslari Þýskalands, frá 1923 til 1925 og aftur frá 1926 til 1925. Hann var einnig forsætisráðherra Prússlands í stuttan tíma árið 1925. Samanlagt sat hann lengst allra kanslara Weimar-lýðveldisins.

Æviágrip.

Marx var sonur skólastjóra í Köln. Hann ólst upp í borginni, gekk þar í Dreikönigsskólann og fékk þaðan bakkalársgráðu árið 1881. Hann stundaði síðan laganám í háskólanum í Bonn. Eftir útskrift úr laganámi vann hann ýmis störf sem lögfræðingur og dómari auk þess sem hann hóf þátttöku í stjórnmálum sem meðlimur kaþólska Miðflokksins. Sem kaþólikki átti Marx erfitt uppdráttar í lagageiranum á tíma þýska keisaraveldisins þar sem prússneskir mótmælendur nutu ýmissa forréttinda. Marx sat lengi bæði á prússneska héraðsþinginu og þýska ríkisþinginu og var þar þekktur sem óumdeildur stjórnmálamaður og samningamaður sem tókst vel að miðla málum.

Eftir að keisaraveldið hrundi og Weimar-lýðveldið var stofnað var Marx skipaður forseti hæstaréttarins og síðar forseti hæstaréttar Berlínar.

Eftir að ríkisstjórn Gustavs Stresemann sprakk í nóvember árið 1923 fól Friedrich Ebert forseti Marx að mynda nýja ríkisstjórn og gerast kanslari. Marx myndaði minnihlutastjórn með Miðflokknum, þýska Þjóðarflokknum, bæverska Þjóðarflokknum og þýska Demókrataflokknum. Ríkisstjórn Marx kynnti nýjan gjaldmiðil, þýska rentenmarkið, til að styrkja bágstaddan efnahaginn, samdi við aðskilnaðarsinna í Rínarlandi-Pfalz og dró úr spennu á svæðum sem Frakkar og Belgar höfðu hernumið. Marx tókst ekki að endurnýja ríkisstjórn sína eftir þingkosningar í lok ársins 1924.

Eftir að Ebert forseti lést árið 1925 bauð Marx sig fram í forsetakosningum sem frambjóðandi Miðflokksins. Hann hlaut 14,5% atkvæða í fyrri umferð kosninganna. Hann tapaði að endingu fyrir Paul von Hindenburg þar sem kommúnistinn Ernst Thälmann var einnig í framboði og klauf atkvæðahóp frjálslyndra og miðvinstrimanna sem vildu ekki harðlínumanninn Hindenburg sem forseta.

Í janúar árið 1926 varð Marx dómsmálaráðherra í ríkisstjórn Hans Luthers. Hann tók við sem kanslari eftir að Luther sagði af sér í maí sama ár. Ríkisstjórn Marx hrundi eftir að Jafnaðarmaðurinn Philipp Scheidemann leiddi í ljós á þingfundi að þýski herinn hefði átt í samstarfi við rauða herinn. Marx tókst að halda í stjórnartaumana með því að fá öfgahægriflokkinn DNVP inn í stjórnarsamstarfið en ríkisstjórn hans hrundi endanlega í júní árið 1928 vegna deilna um skólalög sem Marx hugðist setja.