arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Glitgreni

Glitgreni, Picea glehnii' eða Sakalíngreni, er tegund af greni frá norðvestur Asíu. Það var nefnt eftir rússneska grasafræðingnum, landkönnuðinum (Sakalín og Amúr svæðin) , vatnafræðingnum og landfræðingnum Peter von Glehn (1835—1876), sem var fyrstur til að lýsa þessari tegund. Japanir kalla þessa tegund アカエゾマツ, sem þýðir "rautt greni".

Útbreiðsla og búsvæði.

Meginstofn glitgrenis er á Hokkaidoeyju. Það finnst einnig á Hayachinefjalli í Kitakamifjallgarði á norðurhluta Honshū (Iwate héraði), auk þess á suðurhluta Sakalín (meðfram Anivaflóa, í Mereyadal, nálægt Bolshoye Vavaiskoye vatni og Busse lóni). Það vex einnig á suður Kúrileyjum (Kunashir, Shikotan og suður Iturup).

Glitgreni vex á milli 0 til 1600 metrum yfir sjávarmáli í dældum og köldum og mjög blautum jarðvegi á grýttum jarðvegslögum.

Lýsing.

Glitgreni er með þykkar keilulaga greinar, og stofn um 62–73 sm í þvermál. Á Sakhalin verður það 17 metra hátt, á meðan eintök á Japönskum fjöllum ná jafnvel 30 metra hæð. Gamall börkur er rauðbrúnn (þetta er það sem greinir þessa tegund helst frá öðrum) og hreistraður. Ungir sprotar eru yfirleitt rauðgulir eða vínrauðir, hærðir í rásum. Brumin eru yfirleitt 3 til 7 mm löng, næstum 5 mm breið og eru egg- til keilulaga. Þau eru rauðbrún og lítið eitt þakin trjákvoðu. Köngulskeljarnar eru þríhyrnigs eða ferningslaga.

Barrnálarnar eru 10 millimetra langar og 2,5 millimetra breiðar. Þær eru fjórhliða og nokkuð sveigðar, fullvaxin tré hafa sljóyddar nálar, meðan yngri tré eru með hvassar blágrænar. Þegar nálarnar eru nuddaðar lykta þær rammt.

Könglarnir eru af aflangt ávalir með næstum flatan grunn. Þeir eru 3,6 til 8,7 sentimetra langir og 2 til 4 sentimetra breiðir. Þeir eru purpuralitir eða grænir, brúnir og dökkrauðir við þroska. Fræin eru 2 til 2,4 mm löng með gulrauðum vængjum sem eru 2-3 sinnum lengri en fræið sjálft.

Það er skugg og frostþolið. Í ræktun fer það vel með Dáríulerki.

Blendingar.

Glitgreni myndar blending við Japansgreni ("Picea jezoensis"); "Picea" × "notha".

Verndun.

Glitgreni er í rauðu bók Sakhalin héraðs, það er einnig verndað í þjóðgörðum Japans, sérstaklega á Honshu.

Ræktun á Íslandi.

Glitgreni hefur lítið verið reynt á Íslandi, þó mun eitt tré vera í Lystigarðinum á Akureyri.
Megalobrama

Megalobrama er ættkvísl karpfiska. Hún samanstendur af 6 tegundum ferskvatnsfiska í Kína og austur Rússlandi. Nafnið er dregið úr gríska orðinu megalos, sem merkir "mikill", og gömlu frönsku orði "Brème", sem er gerð af ferskvatnsfiski.

Ættartré samkvæmt Catalogue of Life:
Picea neoveitchii

Picea neoveitchii (á kínversku 大果青扦 ) er tegund af greni í Kína.

Því stendur ógn af tapi búsvæða.

Náttúruleg útbreiðsla " Picea neoveitchii " er í Kína og það má finna í mörgum dreifðum stofnum í Mið-Kína. Það er í norðausturhluta Shanxi Wutai Shan, syðri Gansu, í suðurhluta Henan-sýslu Neixiang, Vestur-Hubei og Suður-Shaanxi og Sichuan.

" Picea neoveitchii " vex í 1300 til 2000 metra hæð yfir sjó. Í suðurhlíðum Qin Ling-fjalla, á náttúruverndarsvæðinu Baotian Man í Henan, vex það aðallega í fjallaskógum en einnig vex það í árdölum eða í skriðum, í 1240 til 2020 metra hæð. Þessari tegund af greni er sérstaklega hætt við útrýmingu vegna þess hve stofnar og einstaklingar eru dreifðir (langt á milli).(Zhang et al. 2006).
Brúngreni

Brúngreni (vísindaheiti Picea rubens) er tegund af greni ættuðu úr austurhluta Norður-Ameríku, frá austurhluta Quebec til Nova Scotia, og frá New England suður til Adirondack-fjalla og Appalasíufjalla til vestur Norður-Karólínu.

Þessi tegund gengur undir mörgum mismunandi heitum á ensku; red spruce, yellow spruce, West Virginia spruce, eastern spruce, og he-balsam (sjá "Abies fraseri"; "she-balsam").

Lýsing.

Brúngreni er sígrænt skuggþolið barrtré sem verður við bestu aðstæður 18 til 40 metra hátt með stofnþvermál um 60 sm. Þó geta einstaka tré náð 46 metra hæð og 1 metra þvermáli. Það er með mjókeilulaga krónu. Barrið er nálarlaga, gulgrænt, 12 til 15 mm langt, fjórhliða, sveigt, með hvössum oddi og stendur út frá öllum hliðum greinarinnar. Börkurinn er grábrúnn að utan og rauðbrúnn að innan, þunnur og hreistraður. Viðurinn er léttur og mjúkur, með mjóum árhringjum, og er með lítils háttar rauðum blæ. Könglarnir eru sívalir, 3 til 5 sm langir, með gljáandi rauðbrúnan lit og stíft köngulhreistur.

Búsvæði.

Brúngreni vex meðalhratt til hægt, lifir í 250 til 450+ ár, og er mjög skuggþolið ungt. Það er oft ríkjandi í skógum eða í bland við sandfuru, balsamþin, eða svartgreni. Búsvæði þess er rakur en vel ræstur sendinn moldarjarðvegur, yfirleitt hátt yfir sjávarmáli. Brúngreni skaðast auðveldlega af vindkasti og súru regni.

Skyldar tegundir.

Tegundin er náskyld svartgreni og blendingar á milli þeirra eru algengir þar sem útbreiðslusvæði þeirra skarast.

Nytjar.

Brúngreni er notað sem jólatré, í og til timburframleiðslu. Það er einnig frábær , og er notað í marga vandaðri akústíska gítara og fiðlur. Hægt er að gera grenigúmmí úr trjákvoðunni. Greinar með barri eru notaðar til að gera grenibjór. Einnig er gerður úr því „grenibúðingur“.

Brúngreni er héraðstré Nova Scotia.

Skaðvaldar.

Eins og gengur og gerist með tré eru ýmis skordýr sem leggjast á brúngreni. Helsti skaðvaldurinn er grenibrumormur (nokkrar tegundir af ættkvíslinni , en sérstaklega ). Þó er hann meira vandamál í hvítgreni og balsamþin. Annað sem hefur hrjáð brúngreni er aukning súrs regns og loftslagsbreytingar sem nú eru í gangi.

Ræktun á Íslandi.

Brúngreni hefur lítið verið reynt á Íslandi, þó mun eitt tré vera í Lystigarðinum á Akureyri.
Windows 2000

Windows 2000 er stýrikerfi frá Microsoft sem átti að nýtast bæði á notendatölvum og netþjónum. Stýrikerfið tók við af Windows NT 4.0 og var síðasta stýrikerfið í Windows NT-línunni. Það kom á markað 17. febrúar 2000. Arftakar þess voru Windows XP sem kom á markað árið eftir og Windows Server 2003 sem kom á markað árið 2003.
Stictinsýra

Stictinsýra er arómatísk lífræn sýra sem myndast í sumum tegundum fléttna sem fylgiumbrotsefni, til dæmis í íslensku tegundunum hraunbreyskju og vikurbreyskju. Efnaformúla stictinsýru er 1,4-Dihydroxy-10-methoxy-5,8-dimethyl-3,7-dioxo-1,3-dihydro-7"H"-2,6,12-trioxabenzo[5,6]cyclohepta[1,2-"e"]indene-11-carbaldehýð.

Stictinsýra hefur verið rannsökuð í tengslum við krabbamein. Argentínsk rannsókn hefur bent til þess að stictinsýra úr fléttum af Suðurskautslandinu geti sent frumur í stýrðan frumudauða. Úr öðrum rannsóknum hefur komið í ljós að stictinsýra hefur æxlisbælandi áhrif á krabbameinsfrumur með amínósýrubreytingu í p53-próteininu.
Suðurey (Nýja-Sjáland)

Suðurey (enska: "South Island", maóríska: "Te Waipounamu") er sú stærri af tveim aðaleyjum Nýja-Sjálands. Eyjan er 150.437 ferkílómetrar að stærð og eru íbúar tæp 1,1 milljón (2016) eða 23% af íbúum landsins. Það eru 23 sveitarfélög á Suðurey og stærstu borgirnar eru Christchurch, Dunedin, Nelson og Invercargill.

Söguágrip.

Teikningar gerðar með kolum hafa fundist í hellum á eyjunni og teljast þær allt að 800 ára gamlar. Árið 1642 kom hollenski könnuðurinn Abel Tasman til norðurenda eyjarinnar en fyrsta búseta evrópubúa var árið 1823 þegar James Spencer settist þar að. Ýmsir hópar Maóra börðust innbyrðis um áhrif á eyjunni. Árið 1840 ákvað Bretland að innlima Nýja Sjáland í heimsveldi sitt en átök þeirra við frumbyggja voru minni en á Norðurey. Suðurey hafði meiri mannfjölda á 19. öld þegar gullæði gekk þar í garð en snemma á 20. öld varð Norðurey fjölmennari. Árið 2011 varð jarðskjálfti nálægt Christchurch og létust 181 manns.

Landafræði og náttúrufar.

Suðureyjan er 12. stærsta eyja heims. Suðuralparnir liggja um mestalla eyjuna og er Mount Cook/Aoraki hæsta fjallið; 3754 metrar. Átján tindar eru hærri en 3000 metrar og eru þar jöklar eins og Fox-jökull og Franz Josef-jökull. Mörg stöðuvötn eru eftir jökla sem hafa hörfað. Austurströnd eyjunnar er flatlendari með Cantebury-slétturnar en vestri ströndin er fjallenda. Þrjár stórar stíflur eru í Waitaki-fljóti og er nær allt rafmagn framleitt með vatnafli og er restin framleidd með vindorku.

Fiordland-þjóðgarðurinn, Abel Tasman-þjóðgarðurinn, Westland-þjóðgarðurinn, Mount Cook-þjóðgarðurinn, Queenstown, Kaikoura og Marlborough Sounds eru fjölsóttir staðir. Ferðaþjónusta er uppspretta mikilla tekna á Suðureynni. Ævintýraferðamennska eins og jöklaklifur og teygjustökk eru vinsæl afþreying.

Meðal sérstakra tegunda fugla á eyjunni eru kíví-fuglar, kaka, kea og hinn sjaldgæfi kakapó. Margar fuglategundir á eyjunni eru útdauðar vegna manns og dýra eins og katta og rotta.
Snjóhlébarði

Snjóhlébarði ("Panthera uncia", áður þekktur sem "Uncia uncia") er stórt kattardýr sem lifir í fjallgörðum Mið- og Suður-Asíu í 2500-6000 metra hæð. Snjóhlébarðinn er flokkaður sem tegund í útrýmingarhættu á lista IUCN og er stofninn um 4000-9000 dýr.

Þyngd snjóhlébarða er vanalega 27-55 kílógrömm en karldýr geta orðið 75 kílógrömm. Lengd er frá 75-150 cm. Feldurinn er þykkur og grá- eða gulleitur að lit. Blettir eru dökkir og stærri á fótum. Augu þeirra eru fölgræn eða grá sem er óvenjulegt meðal katta. Eyrun eru smágerð til að hindra hitatap en loppurnar breiðar til að dreifa þunganum betur í snjó. Skottið er langt, þykkt og sveigjanlegt til að hjálpa til við jafnvægi í halla og klettabeltum. Það er einnig notað sem fituforði hlébarðarnir nota það líka til að skýla andlitinu.

Snjóhlébarðar eru einfarar nema þegar læður eru með kettlinga og eru virkastir á nóttunni og í rökkri. Kettlingarnir fara úr bælinu þegar þeir eru 2-4 mánaða og fylgja móðurinni í 18-22 mánuði. Dýrin verða kynþroska við 2-3 ára aldur og eru með 15-18 ára lífslíkur.

Snjóhlébarðar geta ráðist á dýr sem eru fjórum sinnum stærri en þeir en leggja ekki í jakuxatarfa og árásir á menn stunda þeir ekki. Gras og hálm leggja þeir sér einnig til munns.

Snjóhlébörðum stafar ógn af manninum: Yfir helm­ing­ þeirra snjó­hlé­b­arða sem týna lífinu drep­a bænd­ur vegna árása dýr­anna á bú­pen­ing, um 20% lend­a í gildr­um sem ætlaðar eru öðrum dýrum og önn­ur 20% eru drep­in vegna feldsins. Sam­kvæmt skýrsl­u sem gefin var út árið 2016 hef­ur snjó­hlé­b­arðastofninn minnkað um 20% á síðustu 16 árum.

Í þáttunum "Snow Leopard – Beyond the Myth" (BBC) var fylgst með snjóhlébörðum um 18 mánaða skeið í Hindu Kush-fjöllum.
Indónesíuher

Indónesíuher er her Indónesíu og skiptist í landher, flota og flugher. Tæplega 400.000 manns eru í hernum. Upphaflega var herinn stofnaður sem skæruliðaher í Sjálfstæðisstríði Indónesíu 5. október árið 1945. Sumir foringjar hins nýstofnaða hers höfðu fengið herþjálfun í Konunglega hollenska Austur-Indíahernum, þar á meðal Suharto og Nasution. Eftir að sjálfstæðisstríðinu lauk 1949 fékkst herinn aðallega við að berja niður aðskilnaðarhreyfingar víðs vegar í ríkinu. Malasíuátökin brutust út 1962 vegna andstöðu Indónesíu við stofnun Malasíu. Undir stjórn Suhartos tók herinn þátt í hinum blóðugu hreinsunum 1965-1966 þar sem áætlað er að hálf milljón manna hafi verið drepin. Suharto varð starfandi forseti 1967 um leið og fyrri forseti, Sukarno, var settur í stofufangelsi. Ný skipan Suhartos hófst þegar þingið gerði hann að forseta árið 1968. Í Nýju skipaninni fékk herinn aukið pólitískt hlutverk. Fram að þessu hafði Indónesíuher notið stuðnings frá Sovétríkjunum. Eftir fall Sukarnos varð landið hlutlaust í Kalda stríðinu en færðist samt nær Vesturblokkinni. Árið 1975 gerði Indónesíuher innrás í Portúgölsku Tímor. Næstu ár var Indónesíuher einkum notaður til að berjast gegn aðskilnaðarhreyfingum þar og í Aceh-héraði. Blóðbaðið í Santa Cruz þar sem hermenn skutu 250 mótmælendur til bana á Austur-Tímor skaðaði orðspor hersins á alþjóðavettvangi og varð til þess að Bandaríkin skáru á fjárframlög til þjálfunar hermanna Indónesíu. Endalok Kalda stríðsins og fall Suhartos 1998 leiddu til umbóta hjá hernum. Lögregla Indónesíu var skilin frá hernum árið 2000. Eftir flóðbylgjuna í Indlandshafi 2004 endurreistu Bandaríkin hernaðarleg tengsl við Indónesíu að fullu.
Kverneland

Kverneland Group var stofnað árið 1879 í Noregi af Ole Gabriel Kverneland (1854 - 1941). Það er í dag einn stærsti plóga og jarðvinnslutækja-framleiðandi í heiminum. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í sveitarfélaginu Klepp í Rogaland. Dótturfyrirtæki Kverneland eru meðal annars Vicon, Taarup, Accord og Rau.
Hraufubreyskja

Hraufubreyskja (fræðiheiti: "Stereocaulon uliginosum") er tegund runnfléttna af breyskjuætt. Hún líkist grábreyskju og loðbreyskju í útliti en þekkist á hnöttóttum hraufum á endum greina.
Steppusmári

Trifolium pannonicum er tegund af smára sem nefnist Steppusmári.

Lýsing.

"Steppusmári" er fjölær jurt með lensulaga, dökkgrænum blöðum. Uppréttur, hærður stöngullinn getur náð 40 til 80 sm hæð. Á endanum kemur aflöng blómskipan af rjómalitum til fölgulum blómum, um 2.5 sm löng, síðla vors til mitt um sumar.

Útbreiðsla.

Tegundin vex í í Evrópu (Albanía, Búlgaría, Króatía, Frakkland, Þýskaland, Grikkland, Ungverjaland, Ítalía, Moldóvía, Póllandi, Rúmaníu, Serbía, Slóvakía, Tyrkland og Úkraína).
Beauty tips-byltingin

Beauty tips-byltingin svokallaða á upptök sín að rekja til byltingar í lokaða Facebook hópnum „Beauty tips“ þar sem konur á öllum aldri skiptust á sögum og sögðu frá kynferðisofbeldi sem þær höfðu orðið fyrir. Byltingin fór víða um samfélags- og fréttamiðla og vakti meira að segja athygli utan landsteinanna.

Upphafið.

Byltingin hófst inná Facebook hópnum í maí 2015 í framhaldi af því að umræður innan hópsins um kynferðisafbrot voru þaggaðar. Það var gert í þágu þess að vernda aðstandendur, að sögn stjórnenda. Konur voru búnar að fá nóg af þeirri þöggun sem ríkti í íslensku samfélagi gagnvart kynferðisglæpum, og með eyðingu innleggja í hópnum fannst konum komið nóg. Þær hófu að deila frásögnum af misnotkunum, nauðgunum og öðru kynferðisofbeldi sem þær höfðu orðið fyrir, margar þeirra voru að segja frá í fyrsta sinn. Byltingin teygði anga sína fljótt út fyrir hópinn og inn á aðra samfélagsmiðla, m.a. Twitter þar sem hún gekk með myllumerkjunum #þöggun og #konurtala. Beauty tips-byltingin fylgdi í kjölfar annarra aðgerða sem má kalla valdeflandi fyrir þolendur t.d. Druslugöngunnar og Free the Nipple. Þessar aðgerðir eiga það sameiginlegt að með þeim er þöggun atburða, vinnubrögðum lögreglu, hlutgervingu kvenna og refsileysi mótmælt.

Broskallarnir.

Byltingin gaf einstaklingum margvísleg tækifæri til að taka þátt, hvort sem var með frásögn eða stuðning. Þá komu fram myndir af brosköllum í tveimur litum, appelsínugulum og gulum. Fólk var beðið um að deila þeim á samfélagsmiðlum eftir því sem við átti. Appelsínugul mynd ef fólk hafði sjálft orðið fyrir kynferðisofbeldi, en gul mynd ef það þekkti einhvern sem hafði orðið fyrir því.

Umfjöllun í erlendum miðlum.

Byltingin náði athygli erlendra fréttamiðla s.s. The Independent í Bretlandi og Metroxpress í Danmörku.

Áhrif byltingarinnar.

Áhrif þessarar byltingar létu ekki á sér standa, í kjölfar hennar leituðu fjölmargir þolendur kynferðisofbeldis sér hjálpar m.a. hjá Stígamótum. Því miður var einnig áberandi á meðal frásagna að konur lýstu reynslu sinni af því að hafa kært en málið hafi verið fellt niður vegna skorts á sönnunargögnum. Í júní 2015 var sett á fót ofbeldisvarnarnefnd hjá borgarstjórn Reykjavíkur, Beauty tips - byltingin varð til þess að barátta gegn kynbundnu ofbeldi var sett sem fyrsta verkefni nefndarinnar. Í nóvember sama ár varð önnur bylting í Facebook hópnum undir myllumerkjunu #ekkimínsök og #eftirkynferðisofbeldi. Þar sögðu konur frá því hvað þær gerðu og hvernig þeim leið eftir að brotið var á þeim, sú bylting gaf góða mynd af þeim órökrétta hugsunarhætti sem grípur oft einstaklinga eftir áföll. Enda var tilgangur þessarar seinni byltingar að varpa ljósi á að engin ein eða rétt viðbrög væru til í þesskonar aðstæðum. Byltingin varð einnig til þess að a.m.k. einn maður steig opinberlega fram og játaði á sig verknað gagnvart stúlku án hennar samþykkis.
Forseti Sovétríkjanna

Forseti Sovétríkjanna var þjóðhöfðingi Sovétríkjanna frá 15. mars 1990 til 25. desember 1991. Eini maðurinn sem gengdi þessu embætti var Mikhaíl Gorbatsjev. Fyrir stofnun þessa embættis var forseti forsætisnefndar Sovétríkjanna í reynd þjóðhöfðingi en stjórnarleiðtogi var aðalritari Sovéska kommúnistaflokksins. Gorbatsjev var aðalritari flokksins á sama tíma og hann var forseti og skapaði þannig forsetaræði í reynd. Hann sagði af sér sem aðalritari í kjölfar valdaránstilraunarinnar 1991.

Upphaflega var forsetinn kosinn af fullrúaþingi Sovétríkjanna og átti að vera forseti þess, en í framtíðinni var hugmyndin að hann yrði kosinn í almennum kosningum. Gennadíj Janajev var varaforseti og líka sá eini sem gegndi því embætti.
Þýðingaminni

Tenglar.

Nat.is: Hæstu fjöll Íslands
Makalu

Makalu (nepalska: मकालु; kínverska: Makaru) er fimmta hæsta fjall heims. Það er 8.485 metra hátt og píramídalaga. Lega þess er 19 km austur af Mount Everest á mörkum Nepals og Kína. Franskt teymi hans varð fyrst til að klífa fjallið árið 1955.
Markasvarmi

Markasvarmi (Sphinx ligustri) er tegund mölflugu sem finnst um Mið-Evrópu. Markasvarmi er svokallaður vegna þess að hann og lirfurnar lifa á markarunnanum sem er algengasti gerðarunni M-Evrópu, en hann lifir einnig á dísarrunna, aski og jasmínu sem eru allt skyldar runnategundir. Markasvarminn er einnig algengur um S-Noreg.

Framvængir eru hnotubrúnir með svörtum rákum, afturvængir og afturbolur rósrauð, vænghafið er um 10cm. Markasvarminn er talinn hraðfleygasta skordýr sem til er og er mælt að hann kemst með 60 km hraða á klukkustund.

Lirfur.

Lirfa markasvarmans er 8 cm löng, græn með sérkennilegum hvítum og fjólubláum skárákum og á henni má sjá eins konar sfinx-höfuð, þar sem hún reisir það svo ógnandi upp en það hefur gefið ættinni hið latneska vísindaheiti sem hún hefur.
Loch Lomond og Trossachs-þjóðgarðurinn

Loch Lomond og Trossachs-þjóðgarðurinn (enska: "Loch Lomond and The Trossachs National Park", gelíska: "Pàirc Nàiseanta Loch Laomainn is nan Tròisichean") er þjóðgarður í Skotlandi sem er umhverfis Loch Lomond-vatn og nágrenni. Hann er fyrsti þjóðgarður landsins og var stofnaður árið 2002. Stærð hans er 1.865 km2 sem gerir hann fjórða stærsta þjóðgarðinn á Bretlandseyjum.

Honum er skipt í 4 hluta: Breadalbane, Loch Lomond, The Trossachs og Argyll Forest Park. 21 tindur er yfir 3000 fet (914 metra), kallaðir "Munros". Þekktasta fjallið er Ben Lomond og er vinsælt til göngu. Hæsta fjallið er Ben More (1174 m.) Tæp 16.000 manns búa innan þjóðgarðsins.

Ferðamannastofa og upplýsingar eru við suðurenda Lomond-vatns.

Tenglar.

Þjóðgarðar í Skotlandi
Stýrifræði

Stýrifræði er samþætt nálgun við að skoða kerfi - uppbyggingu, takmarkanir og möguleika. Norbert Wiener skilgreindi stýrifræði (e. cybernetics) árið 1948 sem vísindalega athugun á stýringu og samskiptum í dýrum og vélum. Á 21. öld er hugtakið oftast notað um stýringu á einhverju kerfi sem byggir á tækni.
Yasuhiro Nakasone

Yasuhiro Nakasone (27. maí 1918 – 29. nóvember 2019) var japanskur stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Japans frá 27. nóvember 1982 til 6. nóvember 1987.

Naksasone var samtímamaður þjóðarleiðtoga á borð við Brian Mulroney, Ronald Reagan, Helmut Kohl, François Mitterrand, Margaret Thatcher, Bettino Craxi og Mikhaíl Gorbatsjev. Hans er helst minnst fyrir að standa fyrir einkavæðingu japanskra ríkisfyrirtækja og fyrir að blása lífi í japanska þjóðernishyggju. Þegar hann lést 101 árs að aldri var hann elsti lifandi fyrrum forsætisráðherra Japans og elsti fyrrverandi ríkisstjórnarleiðtogi í heimi.
Taranto

Taranto er hérað eða sýsla í Apúlja-fylki á suð-austur Ítalíu.
Sandskel

Sandskel (Mya arenaria) er ein af stærstu samlokunum sem finnast við Ísland og telst hún til smyrslingsærtarinnar (Myidae). Skelin er aflöng, gráhvít að lit, oft með svörtum eða brúnum rákum. Hún er úr kalsíumkarbónati. Sandskelin er víða mjög eftirsótt matvara, einkum á austurströnd Bandaríkjanna. Skelin fannst fyrst við Ísland árið

1958 í Hornafirði.
Trifolium willdenovii

Trifolium willdenovii er smárategund sem var lýst af Spreng.. Samkvæmt Catalogue of Life og Dyntaxa er er hann í ertublómaætt. Tegundin hefur ekki fundist í Svíþjóð. Engir undirtegundir finnast skráðar í Catalogue of Life. Þessi tegund vex í vesturhluta Norður Ameríku. Dæmigerður fundarstaður er í California Coast Ranges svo sem í Ring Mountain, Kaliforníu, þar sem hann finnst með "Trifolium cyathiferum".

Heimildir.

C. Michael Hogan. 2008. "Ring Mountain", The Megalithic Portal, ed. Andy Burnham
Múrmansk

Múrmansk (rússneska: Му́рманск) er hafnarborg á Kólaskaga og höfuðborg í Múrmansk-fylki í norðvestur- Rússlandi, nálægt norsku og finnsku landamærunum. Borgarbúar voru tæp 300.000 árið 2014 en íbúum hefur stórfækkað á síðustu 30 árum og íbúar árið 1989 voru u.þ.b. 468.000. Borgin er þó sú fjölmennasta norðan við heimskautsbaug.

Borgin á rætur að rekja til fyrri heimstyrjaldar þegar lestarteinar voru lagðir þangað í þeim tilgangi að flytja vörur sjóleiðis. Árið 1916 er talið stofnár borgarinnar. Árin 1918-1920 í rússnesku borgarastyrjöldinni voru bandamenn og hvítliðar með yfirráð yfir borginni. Í síðari heimsstyrjöldinni var borgin mikilvæg fyrir vöruflutninga til Sovétríkjanna þegar aðrar leiðir voru lokaðar. Skipalestir fóru reglulega til borgarinnar. Þjóðverjar sem voru á finnsku landsvæði gerðu stórfellda árás á borgina en andspyrna og harður vetur ráku þá á brott aftur.

Akureyri er vinabær Múrmansk.

Heiti; -sk er almennt slavneskt viðskeiti sem notað er til að setja saman bæjarheiti en Múrman er afbökun af Norðmaður / Norman enda bærinn byggður á Norðmannaströnd.
Fuglasmári

Fuglasmári ("Trifolium ornithopodioides") er smári sem var fyrst lýst af Carl von Linné, og fékk sitt núverandi nafn af James Edward Smith. Samkvæmt Catalogue of Life og Dyntaxa tilheyrir hann Ertublómaætt. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Komsomólets

Komsomólets getur átt við um:
Tansaníuher

Alþýðuher Tansaníu (enska: "Tanzania People’s Defence Force") er her Tansaníu. Hann var stofnaður í september 1964 úr riffilsveit Tanganjika sem fyrir 1961 voru hluti af bresku hersveitinni Konunglegu afrísku riffilsveitinni ("King's African rifles"). Frá stofnun hefur verið lögð áhersla á að herinn væri undir borgaralegri stjórn. Flugher Tansaníu og Floti Tansaníu eru deildir í hernum. Herinn hefur á að skipa um 27.000 manna herliði og 80.000 manna varaliði.

Fyrsta stríðið sem Tansaníuher tók þátt í var Stríð Tansaníu og Úganda 1978-1979.
Trifolium brandegei

Trifolium brandegei er jarðlægur smári sem var lýst af Sereno Watson. "Trifolium brandegei" er í ertublómaætt. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life..

Hann vex í Norður Ameríku.

Trifolium brandegei líkist mjög Trifolium dasyphyllum.
Niturbinding

Niturbinding er ferli þar sem tiltölulega óvirkt nitur er tekið úr lofti og umbreytt í líffræðilega nytsöm efnasambönd eins og ammoníum, nítrat og nituroxíð (NOx).

Í náttúrunni er niturbinding framkvæmd af nokkrum mismunandi örverum, svo sem Actinobacteria og blágerlum. Plöntur geta ekki bundið nitur sjálfar, en margar plöntutegundir eru í samlífi með niturbindandi örverum. Þær þekktustu eru smárar ("Trifolium"), sem mynda hnýði á rótunum, þar sem þeir hýsa bakteríur, sem mynda nothæf nitursambönd. Á þennan hátt eru belgjurtir sjálfbærar með nitur, en þar sem þær tapa allmiklu vegna óþéttleika í rótarkerfinu, auðga þær einnig nágrenni sitt. Það eru einnig jurtir í öðrum ættum, sem hafa samsvarandi samlífi (sjá hér fyrir neðan). Einnig eru nokkrar fléttur með samlífi við niturbindandi cyanobakteríur.

Síðan Justus von Liebig fann upp tilbúinn áburð (sjá urea) hafa menn þekkt til niturframleiðslu. Framleiðsla á nituráburður er í dag svo mikil, að það er mesta uppspretta köfnunarefnis upptöku í öllu lífríkinu.

Plöntur með samlífi við niturbindandi örverur, sem eru ekki belgjurtir.

Það eru einnig nokkur niturbindandi samlífi sem eru með cyanobacteríur (svo sem "Nostoc"):