arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Frúarkirkjan í Brugge

Frúarkirkjan í Brugge (Onze-Lieve-Vrouwekerk) er gotnesk kirkja í flæmsku borginni Brugge í Belgíu. Elsti hluti hennar er frá öndverðri 13. öld og er því meðal allra elstu tígulsteinabyggingum í Flæmingjalandi. Í grafhvelfingu kirkjunnar eru steinkistur Karls hins djarfa, greifa af Búrgund, og dóttur hans Maríu af Búrgund. Eitt mesta listaverk kirkjunnar er Madonnulíkneski eftir Michelangelo.

Saga kirkjunnar.

Langskipið var reist 1210-1230 og er gert úr tígulsteini. Kirkjan er því meðal allra elstu tígulsteinabygginga í Flæmingjalandi. Næsti byggingafasi hófst í upphafi 14. aldar og risu þá þverskipið, kórinn og turninn. Verkinu lauk 1335. Turninn sjálfur er 122 metra hár. Hann er enn í dag hæsta bygging Brugge og næsthæsti kirkjuturn heims úr tígulsteini (á eftir Marteinskirkjunni í Landshut í Þýskalandi). Tvö önnur skip voru reist með gamla langskipinu. Það fyrra 1345 og það síðara 1450-74. 1480 voru verklok kirkjunnar í heild.

Maríulíkneski.

Í kirkjunni er undurfagurt Madonnalíkneski úr hvítum marmara. Það var Michelangelo sem smíðaði hana 1503 og telst hún mikill dýrgripur. Styttan átti upphaflega að vera í dómkirkjunni í Siena á Ítalíu, en Michelangelo seldi hana kaupmönnunum Jan og Alexander Mouscron frá Flæmingjalandi, sem fluttu hana til Brugge og gáfu kirkjunni. Þetta reyndist vera eina höggmyndin eftir Michelangelo sem flutt var úr landi (Ítalíu) á líftíma hans. Styttan er hin mesta gersemi. Þar er María mey sitjandi og heldur á Jesúbarninu í kjöltu sinni. Tvisvar hefur styttunni verið rænd. Í fyrra skipti tók franskur byltingarher styttuna 1794 og flutti hana til Parísar. Henni var ekki skilað fyrr en 1815. Í síðara skiptið stálu nasistar styttunni 1944 og fluttu til Altaussee í Austurríki þar sem þeir geymdu ýmis listaverk víða að úr Evrópu. Styttunni var skilað eftir stríðslok 1945. Styttan er í dag bak við skothelt gler og er ekki hægt að nálgast hana nær en 5 metra.

Grafhýsi.

Í kirkjunni eru tvær viðamiklar steinkistur, ríkulegar skreyttar. Í þeim hvíla Karl hinn djarfi, hertogi af Búrgund, og dóttir hans María. María hafði gifst Maximilian af Habsborg, sem síðar varð keisari þýska ríkisins og hertogi Búrgund. Kista Maríu var smíðuð 1502 af Renier van Thienen, en kista Karls var smíðuð 1562, 85 árum eftir dauða hans. Ofan á kistunum eru bronsstyttur af Karli og Maríu í eðlilegri stærð. Bæði eru þau með kórónu á höfði og er Karl að auki í fullum herklæðum.
Iðunn Steinsdóttir

Iðunn Steinsdóttir (fædd 5. janúar 1940 á Seyðisfirði) er íslenskur rithöfundur. Hún er systir Kristínar Steinsdóttur, rithöfundar.
Austur

Austur er ein af höfuðáttunum fjórum. Austur er andspænis vestri og er á áttavita táknuð með 90°, á venjulegu korti er austur til hægri. Stefnuásinn austur-vestur er hornréttur á stefnuásinn norður-suður.
585 f.Kr.

#redirect 590–581 f.Kr.
573 f.Kr.

#redirect 580–571 f.Kr.
561 f.Kr.

#redirect 570–561 f.Kr.
536 f.Kr.

#redirect 540–531 f.Kr.
524 f.Kr.

#redirect 530–521 f.Kr.
512 f.Kr.

512 f.Kr. var 89. ár 6. aldar f.Kr.
Platínuflokkur

Platínuflokkurinn er flokkur sex málmgerðra frumefna með svipaða efnis- og efnafræðilega eiginleika. Þessi flokkur samanstendur af rúþen, ródín, palladín, osmín, iridín og platínu. Þessir hliðarmálmar skipa ferkantað svæði sem að skerst af flokkum 8, 9 og 10, og lotum 5 og 6.

Strangt til tekið hafa frumefnin í lotu 4 (járn, kóbolt og nikkel) marga svipaða efnislega (hár eðlismassi og bræðslumark) og efnafræðilega eiginleika (hvatar og flókin efnasambönd). Það er því ekki á hreinu af hverju þessi frumefni eru ekki talin mað í platínuflokknum.

Saga.

Platína og platínuríkar málmblöndur hafa þekkst í náttúrunni í langan tíma. Þótt að platína hafi verið notuð af innfæddum ameríkönum fyrir landafundi Kólumbusar, var fyrst getið til hennar í Evrópu árið 1557 í skrifum ítalska hugvísindamannsins Julius Caesar Scaliger (1484-1558) sem lýsing á dularfullum málmi er fannst í mið-amerískum námum á milli Darién (Panama) og Mexíkó ("þar til nú óbræðanlegur af neinni spænskri list").

Spánverjar kölluðu málminn "platina", eða „litla silfrið“, þegar þeir rákust á það fyrst í Kólumbíu. Þeir litu á platínu sem óæskileg óhreinindi í silfrinu sem að þeir voru að grafa eftir.

Eiginleikar.

Hvataeiginleikar þessara sex platínuhópsmálma eru framúrskarandi. Slit- og tæringarþol platínu gera það vel hæft í framleiðslu á skartgripum. Aðrir aðgreinandi eiginleikar eru sem dæmi þol gagnvart efnafræðilegri sókn, frábærir háhitaeiginleikar, og stöðugir rafmagnsfræðilegir eiginleikar. Allir þessi eiginleikar hafa verið notaðir á einn eða annan hátt í iðnaði.

Notkun.

Platína, platínumálmblendi, og iridín eru notuð sem deigluefni til að rækta einstaka kristalla, þá sérstaklega oxíð. Efnafræðiiðnaðurinn notar talsvert magn af annaðhvort platínu- eða platínu-ródín málmblöndu-hvata í grisjuformi til að hvata hlutaoxun ammoníaks til að gefa af sér köfnunarefnisoxíð, sem notað er sem hráefni í áburð, sprengiefni og saltpéturssýru.

Í seinni árum hafa nokkrir málmar í platínuflokknum aukust í þýðingu sem hvatar í gervilífrænni efnafræði. Rúþentvísýringur er notað sem húðun á títanforskautum sem að notuð eru í framleiðslu á klór og vítissóta.

Platínuhvatar eru notaðir í vinnslu á hráolíu, bætingu og öðrum ferlum sem að notuð eru við framleiðslu á há-oktan bensíni og arómatískum efnasamböndum í olíuiðnaði. Síðan 1979 hefur bílaiðnaðurinn komið fram sem aðalneytandi málma í platínuflokknum. Palladín, platína og ródín hafa verið notuð sem oxunarhvatar í hvarfakútum til að vinna útblástur úr bílum. Stórt svið af platínuflokksmálmblöndum er notað í lágspennu og lágorku snerta, þunn- og þykkfilmu rafrásum, snertispennunemum, bræðsluofnsíhluti og rafskaut.
690 f.Kr.

#redirect 690–681 f.Kr.
677 f.Kr.

#redirect 680–671 f.Kr.
665 f.Kr.

#redirect 670–661 f.Kr.
653 f.Kr.

#redirect 660–651 f.Kr.
639 f.Kr.

#redirect 640–631 f.Kr.
627 f.Kr.

#redirect 630–621 f.Kr.
615 f.Kr.

#redirect 620–611 f.Kr.
764 f.Kr.

#redirect 761-770 f.Kr.
751 f.Kr.

#redirect 760–751 f.Kr.
726 f.Kr.

#redirect 730–721 f.Kr.
702 f.Kr.

#redirect 710–701 f.Kr.
890 f.Kr.

#redirect 881-890 f.Kr.
878 f.Kr.

#redirect 871-880 f.Kr.
866 f.Kr.

#redirect 861-870 f.Kr.
854 f.Kr.

#redirect 851-860 f.Kr.
Suðvestur-Asía

Suðvestur-Asía er heiti á suðvesturhluta Asíu og nær yfir Mið-Austurlönd meðal annars. Reynt hefur verið að taka hugtakið í notkun í staðinn fyrir heitið „Mið-Austurlönd“ þar sem það þykir of Evrópumiðað, en eins og er eru hugtökin ekki samheiti. Vestur-Asía er almennt notað yfir þetta svæði þegar talað er um fornleifar og sögu þess.

Eftirtalin lönd eru almennt talin hluti af Suðvestur-Asíu:

Anatólía, Arabía, Austurlönd nær og Mesópótamía eru allt hlutar Suðvestur-Asíu.
841 f.Kr.

#redirect 841-850 f.Kr.
829 f.Kr.

#redirect 821-830 f.Kr.
817 f.Kr.

#redirect 811-820 f.Kr.
805 f.Kr.

#redirect 801-810 f.Kr.
Jimmy Smits

Jimmy Smits (fæddur Jimmy L. Smits 9. júlí 1955) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í L.A. Law, NYPD Blue og The West Wing.

Einkalíf.

Smits er fæddur og uppalinn í Brooklyn, New York-borg og er af púertó rískum, súrínamískum og hollenskum uppruna. Útskrifaðist með B.A. gráðu í leiklist frá "Brooklyn College" árið 1980 og MFA gráðu frá Cornell-háskólanum árið 1982.

Smits var giftur Barböru Smits á árunum 1981 – 1987 og saman áttu þau tvö börn. Hefur verið í sambandi við leikkonuna Wanda De Jesus síðan 1986.

Ferill.

Leikhús.

Smits hefur komið fram í leikritum á borð við "God of Carnage", Hamlet, "Buck", "Twelfth Night" og "Much Ado About Nothing".

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Smits var árið 1984 í Miami Vice. Árið 1986 var honum boðið hlutverk í L.A. Law sem persónan Victor Sifuentes sem hann lék til ársins 1992.

Á árunum 1994 – 2004 lék Smits rannsóknarfulltrúann Bobby Simone í lögregluþættinum NYPD Blue en kom hann í staðinn fyrir David Caruso sem hafði yfirgefið þáttinn.

Smits lék forsetaframbjóðandann Matthew Santos í The West Wing frá 2004-2006. Hefur hann síðan þá verið með stór gestahlutverk í Dexter og Sons of Anarchy.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Smits var árið 1986 í "Running Scared". Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við "Hotshot", "Vital Signs", "Fire Within", The Million Dollar Hotel og "El traspatio".

Smits lék þingmanninn Bail Organa í og .

Verðlaun og tilnefningar.

ALMA-verðlaunin

Academy of Science Fiction, Fantasy &amp; Horror Films-verðlaunin

Golden Apple-verðlaunin

Golen Globe-verðlaunin

Image-verðlaunin

Imagen Foundation-verðlaunin

Independent Spirit-verðlaunin

NCLR Bravo-verðlaunin

Primetime Emmy-verðlaunin

Satellite-verðlaunin

Screen Actors Guild-verðlaunin

TV Guide-verðlaunin

Viewers for Quality Television-verðlaunin
1361-1370

1361-1370 var 7. áratugur 14. aldar.
Aljútaeyjar

Aljútaeyjar (enska: Aleutian islands, Tanam Unangaaeru á aleut-tungu og ef til vill komið úr tjúktísku af "aliat", sem þýðir „eyja“) er röð 14 eldfjallaeyja og 55 smærri eyja sem mynda eyjahrygg í norður-Kyrrahafi og ná um 1900 km vestur frá vestasta hluta Alaska að Kamsjatkaskaga. Mestur hluti hryggsins telst til bandaríska fylkisins Alaska en allra vestasti hlutinn tilheyrir Rússlandi. Eyjarnar mynda hluta af Eldhringnum í Kyrrahafi og marka skil Kyrrahafs og Beringshafs. Eyjarnar má skilgreina bæði sem hluta Norður-Ameríku og Asíu. Þær eru um 17,7 ferkílómetrar að stærð. Íbúar eyjaklasans voru um 8000 manns árið 2000. Fyrir 1867 voru eyjarnar þekktar sem Katrínar-eyjaklasinn þegar Rússar voru þar áhrifamiklir. Í seinni heimstyrjöld réðust Japanir á eyjarnar Attu og Kiska og héldu þeim í rúmt ár.

Aljútaeyjar skiptast í 4 eyjaklasa:

57 eldfjöll eru á eyjunum. Hæsta fjallið er Makushi-eldfjallið á Unalaska-eyju. Fuglalíf er ríkulegt á eyjunum en spendýr eins og nautgripir, hreindýr og refir hafa verið flutt inn af mönnum. Sárafá tré eru á eyjunum en þau vaxa ekki hátt vegna sterkra vindstrengja.
IONIS Education Group

IONIS Education Group er hópur leiðandi einkaskóla á æðra skólastigi, þ.e. háskólastigi, í Frakklandi. Hópurinn var stofnaður árið 1980 og hefur meira en 26 þúsund nemendur og 80 þúsund fyrrum nemendur árið 2021, sem vinna í fyrirtækjum, við upplýsingatækni, í flugi, orkuiðnaði, samgönguiðnaði, líffræði, stjórnun, fjármálum, markaðssetningu, samskiptum og hönnun. Átján skólar eru meðlimir í hópnum, þar á meðal "Institut polytechnique des sciences avancées".
1261-1270

1261-1270 var 7. áratugur 13. aldar.
992 f.Kr.

#redirect 991-1000 f.Kr.
980 f.Kr.

#redirect 971-980 f.Kr.
968 f.Kr.

#redirect 961-970 f.Kr.
956 f.Kr.

#redirect 951-960 f.Kr.
944 f.Kr.

#redirect 941-950 f.Kr.
933 f.Kr.

#redirect 931-940 f.Kr.
921 f.Kr.

#redirect 921-930 f.Kr.
909 f.Kr.

#redirect 901-910 f.Kr.
1085 f.Kr.

#redirect 1081-1090 f.Kr.
1073 f.Kr.

#redirect 1071-1080 f.Kr.
1061 f.Kr.

#redirect 1061-1070 f.Kr.
1049 f.Kr.

#redirect 1041-1050 f.Kr.
1038 f.Kr.

#redirect 1031-1040 f.Kr.
1026 f.Kr.

#redirect 1021-1030 f.Kr.
1014 f.Kr.

#redirect 1011-1020 f.Kr.
1191 f.Kr.

#redirect 1191-1200 f.Kr.
1179 f.Kr.

#redirect 1171-1180 f.Kr.
1167 f.Kr.

#redirect 1161-1170 f.Kr.
1155 f.Kr.

#redirect 1151-1160 f.Kr.
1131 f.Kr.

#redirect 1131-1140 f.Kr.
1119 f.Kr.

#redirect 1111-1120 f.Kr.
1107 f.Kr.

#redirect 1101-1110 f.Kr.
Krísa

Krísa (s. "Misan", f. "Miisa") er persóna í Múmínálfunum eftir finnlanssænska rithöfundin og teiknarann Tove Jansson.

Krísa er mjög þunglynd og vænisjúk kvenpersóna. Í teiknimyndasögunum og myndabókunum er hún venjulega heimilishjálp Moomínfjölskyldunnar. Krísa hefur aðeins verið ein af aðalpersónunum í einni bók þar sem hún er ekki húshjálp, en það var í fimmtu bókinni um Múmínálfana, bókinni Örlaganóttin (s."Farlig midsommar") sem út kom árið 1954. Þar finnur Múmínfjölskyldan Krísu gegnblauta á floti á grein sem hún hafði bjargað sér upp á þegar flóðið kom. Fjölskyldan tók hana með sér í leikhúsið, þar sem Krísa sýndi að hún var afbragðs leikkona. Um Krísu er sagt að fyrstu viðbrögð hennar við hvern þann sem ávarpar hana sé ótti við það að þá sé verið að kvarta yfir gæðum vinnu hennar.
1181-1190

1181-1190 var 9. áratugur 12. aldar.
Chick-Fil-A

Chick-Fil-A er bandarísk skyndibitakeðja, stofnuð 1946. Aðal höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í úthverfi Atlanta, College Park, í Georgia í Bandaríkjunum.

Keðja sérhæfir sig í kjúklingasamlokum.

Árið 2012 rak Chick-Fil-A 1679 veitingastaði í 38 fylkjum Bandaríkjanna.
Alfasundrun

Alfasundrun er form geislavirkrar sundrunar þar sem að atómkjarninn sendir frá sér alfaeind og breytist í kjarna með massatölu fjórum lægri og sætistölu tveimur lægri en fyrir var.

Til dæmis:

þó að þetta er yfirleitt skrifað sem:

Takið eftir að alfaeind er helínkjarni og að bæði massatala og sætistala geymast.

Alfasundrun er hægt að hugsa sem kjarnaklofningur þar sem að móðurkjarninn skiptist í tvo dótturkjarna. Alfasundrun er í grundvallaratriðum skammtafræðilegt smugferli. Í sumum geislavirkum efnum, þegar betasundrun gerist með alfasundrun, myndast helíneind.

Vegna alfasundrunar, kemur næstum allt helín sem að framleitt er í heimunum í dag úr neðanjarðarsetlögum hafa að geyma steintegundir sem að innhalda úran eða þórín. Það kemur svo upp á yfirborðið sem aukaafurð við vinnslu á jarðgasi.
Kjötkveðjuhátíðin í Ríó

Kjötkveðjuhátíðin í Ríó er kjötkveðjuhátíð sem haldin er á hverju ári og dregur að sér yfir hálfa milljón gesti. Hátíðin sjálf stendur í nokkra daga en undirbúningur í langan tíma í sambaskólum sem keppa um besta atriðið í skrúðgöngu hátíðarinnar.

Uppruni.

Hátíðin er upprunnin úr kaþólskum hefðum, kjötbindindi sem hófst á öskudegi, síðasta degi fyrir lönguföstu. Þegar Brasilía var portúgölsk nýlenda tíðkuðust götukarnival þar sem svörtum pipar, eggjum, kolum, vatni og fleiru hent í fólk en það karnival varð með tímanum fágaðra og um miðja 19. öld var fólk farið að henda ilmvatnskúlum, sítrónuilmpokum og brauði.

Undir lok 20. aldar eru grímur og grímuböll tekin upp og skrautvagnar keyra um götur og á götum er dansaður evrópski dansinn polki. Í upphafi 20. aldar rann polkinn saman við dans frá afkomendum þræla frá Vestur-Afríku og úr varð sambadanstakturinn sem er eitt aðaleinkenni hátíðarinnar.

Árlega voru samdir sambasöngvar sem voru þjóðfélagsgagnrýni og sögur um menn og málefni. Snemma á 20 öld voru stofnaðir sambaskólar sem undirbúa ljóðabálka fyrir hátíðina sem tengjast einhverju málefni, skapa danshreyfingar fyrir dansara og takta fyrir ásláttarsveitina og bar fánadrottning og kóngur fána skólans og setja upp skrautvagna sem skreyttir eru miðað við þema ljóðabálksins.

Karnivalið í dag.

Karnivalið í Ríó var tekið af götunum og flutt á sérstakan sýningstað, Sambódrómo höll sem byggð var árið 1984 og eru þar stórir áhorfendapallar sitt hvoru megin við stóra breiðgötu og eftir þessari götu fara sýningarlið sambaskólanna og er keppt um besta atriðið. Í hverjum sambaskóla er mörg þúsund manna sýningarlið og hefur hver skóli 90 mínútur til að sýna sitt atriði og eru gefin stig fyrir frammistöðu. Sýningin stendur alla nóttina og sjónvarpað beint frá henni.
Íþróttasamband Reykjavíkur

Íþróttasamband Reykjavíkur var stofnað 12. september 1910 af átta íþrótta- og ungmennafélögum í Reykjavík. Megintilgangurinn var að standa að gerð Íþróttavallarins á Melunum sem tekinn var í notkun árið eftir. Þegar nýr íþróttavöllur, Melavöllurinn var reistur á vegum bæjarins árið 1926 var Íþróttasambandið lagt niður. Það telst þó vera forveri Íþróttabandalags Reykjavíkur.
Eden Hazard

Eden Hazard (fæddur 7. janúar 1991) er belgískur knattspyrnumaður sem spilar með Real Madrid og Belgíska landsliðinu í knattspyrnu. Hann er fjölhæfur leikmaður, sem getur spilað sem leikstjórnandi á miðjunni, sem og á báðum vængjum vallarins. Hann var í bronsliði Belga á HM 2018 og átti stóran þátt í árangri liðsins.

Hazard var seldur frá franska félaginu Lille OSC til Chelsea árið 2012. Hann Hazard vann úrvalsdeildina tvisvar sinnum, evrópukeppnina tvisvar, enska bikarinn og deildabikarinn. Hann var valinn besti leikmaður deildarinnar 2014-15.

Hann var með Chelsea til 2019 en fór þá til Real Madrid. Það var draumur hans sem drengur að spila með Real. Þrátt fyrir að hafa unnið spænska titilinn með Real 2020 var tímabil Hazards litað af meiðslum og í þeim leikjum sem hann spilaði náði hann ekki að skapa mörk líkt og hjá Chelsea.

Yngri bræður Edens, Kylian og Thorgan, spila einnig knattspyrnu í efstu deildum Evrópu.
Tonkabaunir

Tonkabaunir (fræðiheiti: "Dipteryx odorata") eru fræ af tré sem kallað er kumaru og upprunnið er í Suður-Ameríku. Kumaru er einnig kallað brasilískt tekk og er vinsæll harðviður í gólfefni vegna litabrigða og hversu harður viðurinn er. Tonkabaunir eru svartar og krumpaðar að utan en brúnar og sléttar að innan. Ilmur þeirra minnir á vanillu, möndlur, kanil og nellikur.

Tréð verður 25-30 m hátt og trábolurinn um einn metra í þvermál. Börkur kumaru trésins er grár og sléttur en viðurinn rauður. Laufblöðin eru leðurkennd, glansandi og dökkgræn. Blómin eru bleik og þroskar hvert einn ávöxt sem í er eitt fræ. Tonkafræin innihalda efnið coumarin en það efni veldur því að fræin ilma. Efnið coumarin er notað í ilmvatnsgerð. Það er beiskt á bragðið og getur í stórum skömmtum valdið innvortis blæðingum og lifrarskemmdum og lamað hjartað. Talið er að kumaru tré geti orðið yfir 1000 ára gömul.

Tonkabaunir eru notað í stað vanillu, sem ilmefni og var blandaðar í tóbak en það er núna sums staðar bannað. Tonkabaunir eru notaðar í franskri matargerðarlist, sérstaklega í ábætisréttum og seyðum en og í ilmvötn. Aðalframleiðslulönd eru Nígería og Venesúela.
Donna Leon

Donna Leon (fæddur 28. september 1942 í Montclaire, New Jersey) er bandarískur rithöfundur. Hún hefur búið í Feneyjum í 30 ár.
Cher (sýsla)

Cher er sýsla í franska héraðinu Centre. Cher skiptist í þrjú svonefnd "arrondissements", 19 kantónur (fr. "cantons") 290 sveitarfélög (fr. "communes").
Hans Christian Gram

Hans Christian Joachim Gram (fæddur 13. september 1853, dáinn 14. nóvember 1938) var danskur örverufræðingur og læknir. Hann er þekktastur fyrir að hafa þróað litunaraðferðina sem við hann er kennd og nýtist til að flokka bakteríur í tvo hópa, Gram- jákvæðar og Gram-neikvæðar bakteríur.

Æviágrip.

Hans Christian Gram lærði grasafræði og læknisfræði við Kaupmannahafnarháskóla og lauk þaðan embættisprófi árið 1878. Hann starfaði sem læknir við "Kommunehospitalet" í Kaupmannahöfn þar til hann lauk háskólakennaraprófi ("habilitation") árið 1883, en að því loknu hélt hann í tveggja ára náms- og rannsóknaferð um Evrópu og lagði stund á lyfjafræði í Strassburg, Marburg og Berlín. Árið 1886 hóf hann störf sem lektor og síðar prófessor við Kaupmannahafnarháskóla og gegndi því það sem eftir var starfsævinnar, frá 1892 meðfram yfirlæknisstöðu við "Rigshospitalet".

Gramlitunin.

Í Berlín dvaldi Gram hjá Carl Friedländer og vann þar að rannsóknum á orsakavöldum lungnabólgu. Meðal þeirra verkefna sem Gram glímdi við var að finna leið til að greina lungnabólgusýkla í lungnavefjarsýnum með litunaraðferð þannig að aðeins sýkillinn litaðist en ekki frumur lungnavefjarins. Hann þróaði litunaraðferð þar sem sýnið var litað með "crystal violet" og síðan meðhöndlað með joðlausn fyrir aflitun með etanóli. Aðferðin reyndist nothæf á sum vefjasýnin, en ekki önnur. Við nánari skoðun komst Gram að því að aðeins sumir lungnabólgusýklar, svo sem „pneumókokkar“ ("Streptococcus pneumoniae") héldu fjólubláa litnum, en aðrir, svo sem "Klebsiella pneumoniae", aflituðust líkt og vefjarfrumurnar. Hann birti niðurstöður sínar, þó hann teldi aðferð sína „ófullkomna“. Örverufræðingar, svo sem Émile Roux, voru þó fljótir að átta sig á notagildi aðferðarinnar við að greina í sundur ólíkar bakteríugerðir og fáeinum árum síkðar greindi þýski meinafræðingurinn Carl Weigert frá endurbættri aðferð þar sem aflitaða sýnið var endurlitað með safraníni, en við það má lita bæði "Gram-jákvæðar" (sem halda fjólubláa "crystal violet" litnum) og "Gram-neikvæðar" (taka rauða safranín litinn) bakteríur í sama sýninu.
Burn Notice (6. þáttaröð)

Sjötta þáttaröðin af Burn Notice var frumsýnd 14. júní 2012 og sýndir voru 18 þættir.
Listi yfir hæstu kirkjur heims

Listi yfir hæstu kirkjur heims tekur yfir allar kristnar kirkjur í heimi sem eru hærri en 100 metra háar. Listinn tekur ekki tillit til trúarlerga bygginga annarra trúarbragða, s.s. pagóður, moskur, mínarettur, hof og bænahús. Listinn er að öðru leyti ekki fullkomlega nákvæmur, þar sem ekki er vitað í öllum tilfellum hvort kross, veðurhanar, loftnet og álíka eru mæld með í hæð eftirfarandi kirkna. Í sumum tilfellum hefur mæling með nútíma tækni ekki farið fram, þannig að stuðst er við gamlar mælingar.
Nándarstaða og firðstaða

Nándarstaða og firðstaða eru þeir staðir á sporbaugi hlutar um þungamiðju þar sem hlutirnir eru nálægastir hvorum öðrum (nándarstaða) eða fjarlægastir (firðstaða). Alþjóðlega er algengast að grísku orðin periapsis (nándarstaða) og apoapsis (firðstaða) séu notuð. Ef átt er við hluti á sporbaugi um sólu, líkt og reikistjörnur, er gjarnan talað um sólnánd (gr. perihelion) þeirra og sólfirrð (gr. aphelion). Ef um er að ræða hluti á sporbaugi um jörðu er sömuleiðis talað um jarðnánd (gr. perigee) og jarðfirrð (gr. apogee).

Nándar- og firðstöður í sólkerfinu.

Taflan sýnir fjarlægð reikistjarna og dvergreikistjarna frá sólu á nándarstöðu þeirra og firðstöðu.
Grunnstýringarkerfi

Grunnstýringarkerfi (enska: "Basic Input/Output System", skammstafað: BIOS) er einfalt stýrikerfi, sem er hluti af fastbúnaði einkatölva. Það er því geymt í lesminni (ROM). Grunnstýringarkerfið er fyrsta forritið sem fer í gang þegar kveikt er á tölvunni og sér um að ræsa tölvuna og stýrikerfi hennar.
Apó

Apó er eldfjall á Filippseyjum og jafnframt hæsta fjall landsins. Ekki er vitað hvort eldfjallið er virkt, en það er einn vinsælasti áfangastaður útivistar- og fjallgöngumanna á Filippseyjum. Fjallið er þjóðgarður og er á heimsminjaskrá UNESCO.

Lega og lýsing.

Apó er sunnarlega á eyjunni Mindanaó, í héraðinu Cotobato. Stórborgin Davaó er 40 km í norðvestri frá tindinum, Digos City 25 km til norðausturs og Kidapawan City 20 km til vesturs. Apó er 2.954 m hátt og þarmeð hæsta fjall Filippseyja. Gígskálin er lítil, aðeins 500 m í þvermál, en í kringum hana eru þrír tindar. Ekki er vitað hvenær Apó gaus síðast, en ekkert gos hefur verið í því á sögulegum tíma. Nokkur jarðhiti er í fjallinu. Þar er einnig jarðvarmaorkuver, hið eina slíka á Mindanaó. Það framleiðir 106 MW. Í hlíðum Apó og við fjallsræturnar búa 6 mismunandi ættbálkar manna: Manobo, Bagobo, Ubo, Ata, K‘Iagan og Tagacaolo. Fólk þetta lítur á Apó sem heilagt fjall.

Þjóðgarður og heimsminjar.

1936 var Apó lýstur þjóðgarður af Manuel Quezon forseta og 2004 sem náttúruverndarsvæði. 2009 var svæðið síðan sett á heimsminjaskrá UNESCO, enda einstakt í heimi fyrir að hýsa dýra- og plöntutegundir sem finnast hvergi annars staðar. Þar verpa t.d. 272 fuglategundir, en af þeim finnast 111 tegundir hvergi annars staðar. Þjóðarfugl Filippseyja og ein stærsta arnartegund heims verpir eingöngu þarna og er í útrýmingarhættu. Í fjallinu eru þrenns konar frumskógar sem ná nærri því alla leið á tindinn.

Útivistarsvæði.

Apó er eitt vinsælasta útivistarsvæði Filippseyja. Það var svo vitað sé fyrst klifið 10. október 1880 af Don Joaquin Rajal, spænska landstjóranum í Davaó. Á síðustu áratugum streymir fólk upp á tindinn, sem þykir frekar auðveldur viðfangs og krefst ekki mikillar sérkunnáttu. Hins vegar tekur tvo til fjóra daga að komast á tindinn og til baka, allt eftir því hvaða leið er farin. Hundruðir manna fara á tindinn árlega.
Fernando Arrabal

Fernando Arrabal Terán (f. 11. ágúst 1932) er spænskt leikskáld, kvikmyndaleikstjóri og rithöfundur. Hann fæddist í spænsku útlendunni Melilla á norðurströnd Afríku en hefur búið og starfað í Frakklandi frá 1955. Hann stofnaði listamannahópinn "Mouvement panique" ásamt Alejandro Jodorowsky og Roland Topor árið 1962 undir áhrifum frá leikhúsi grimmdarinnar. Hann er oft nefndur sem eitt af höfuðskáldum leikhúss fáránleikans.
Aracaju

Aracaju er stórborg í Sergipe-fylki í Brasilíu.