Flensborg

Flensborg eða Flensburg (lágþýska og danska: "Flensborg", frísneska: "Flansborj", "Flensborag") er þýskur bær fyrir botni Flensborgarfjarðar, rétt sunnan við landamærin við Danmörku. Íbúar bæjarins eru um 83.000 (2013). Bærinn er þriðji stærsti bær í sambandslandinu Slésvík-Holtsetalandi.

Orðsifjar.

Flensburg hét Flensaburg á 12. öld. Heitið er dregið af ánni "Flenså", en hafa ber í huga að héraðið var danskt áður fyrr. Þar var þá reist virki (Burg á þýsku). Merkingin er því "Virkið við ána Flenså".

Skjaldarmerki.

Skjaldarmerki Flensburg eru tvö blá ljón sem birtast bak við rauðan turn. Efst er netlulaufið sem táknar Holtsetaland. Ljónin tákna hertogadæmið Slésvík. Turninn stendur fyrir borgarréttindi Flensburg.

Saga.

Flensborg varð til eins og margir aðrir austurjóskir kaupstaðir á 12. öld. Árið 1284 fékk Flensborg kaupstaðarréttindi. Á sama tíma var Maríukirkja við Nyrðratorg reist. Hundrað árum síðar var Nikolajkirkjan reist við Suðurtorg. Miðsvæðið í bænum var þingstaður. Á 15. öld lét Margrét 1. reisa Duborgarhöllina og lést síðar úr pestinni um borð í skipi í Flensborgarhöfn.

Fyrstu velmegunardagar Flensborgar voru frá 1450-1600, þá var bærinn miðpunktur mikillar Eystrasaltsverslunar. Bærinn var stærsti verslunarbær danska konungsríkisins með um 5000 íbúa og kaupflota með 200 skipum.

Annað velmegunartímabíl var frá 1775 til 1806, þegar skip frá bænum sigldu alla leið til Dönsku Vestur-Indía og náðu þar í sykurreyr, tóbak og romm. Frá þessum tíma eru mörg nýklassísk kaupmannshús og yfirstéttarhús í bænum.

Eftir tap Dana við Dybbøl, Slagurinn við Dybbøl, árið 1864 varð bærinn hluti af þýska keisaradæminu. Árið 1920 var haldin þjóðaratkvæðagreiðsla og völdu 75% bæjarbúa að bærinn yrði hluti af Þýskalandi fremur en danska konungsríkinu. Bærinn varð því þýskur kaupstaður.

Í dag er bærinn hluti af þýska sambandslandinu Slésvík-Holtsetalandi, sem svo er hluti af Þýskalandi.

Bærinn er verslunarstaður og miðstöð landamæraviðskipta við Dani. Einnig er ferðamannaþjónustan mikilvæg bænum, sem og skipaumferð.

Flensborg er mikill menningarbær, með þýsk og dönsk leikhús, bókasöfn, kirkjur og skóla. Um 4000 nemar stunda nám við Flensborgarháskóla. Í Mörvík er menntamiðstöð þýskra sjóliða.

Tungumál.

Í sambandslandinu Slésvík-Holtsetalandi eru töluð fjölmörg tungumál og mállýskur. Hin opinberu tungumál sambandslandsins eru háþýska,lágþýska, ríkisdanska og frísneska. Einnig tala íbúarnir suðurjósku, sem er talin vera mállýska, þó að það sé umdeilt.

Í Flensborg er töluð þýska auk dönsku. Norðurfrísneska er ekki lengur töluð í bænum. Í bænum er einnig töluð mállýska sem er kölluð "petu" eða "petuh". Sú mállýska er sambland af háþýsku eða lágþýsku með dönskum áhrifum.

Fjölmargir þýskumælandi íbúar Flensborgar skilja dönsku og bera margir þeirra dæmigerð dönsk ættarnöfn.

Íþróttir.

Þekktasta íþróttafélagið í borginni er Flensburg-Handewitt, sem keppir í handbolta. Félagið myndaðist við samruna félaganna TSB Flensburg og Handewitter SV árið 1990. Félagið varð þýskur meistari 2004, bikarmeistari 2003, 2004 og 2005, Evrópumeistari 2001 og 2012 og meistari í Meistaradeildina Evrópu (EHF Champions League) 2014. Nokkrir Íslendingar hafa leikið með liðinu, s.s. Alexander Petersson og Ólafur Gústafsson.