arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Spennulögmál

Spennulögmálið, einnig kallað Spennulögmál Kirchhoffs, er lögmál í rafmagnsfræði, sem segir að rafspennan umhverfis lokaða lykkju í rafrás sé núll þ.e.a.s. formula_1.

Þessa setningu má umorða þannig: Summa spennugjafa rásarinnar er jöfn summu spennufallanna yfir viðnámin.

Skv. lögmálinu gildir því fyrir mynd 2:

formula_2

Hér merkir formula_3 spennuna í b m.t.t. spennunnar í a. Sé formula_4 jákvæð þá er b á hærrispennu en a.

Auðvelt að sannreyna þetta með AVO-mæli.

Sé lögmálinu beitt á rásina hér að ofan og förum frá punkti a í gegnum b-c-d-e og aftur

yfir í a fæst: formula_5

Mínus er settur á formula_6 vegna þess að plús merkið á myndinni segir að

punktur b sé á hærri spennu en c þ.e.a.s. formula_7 = - formula_6

Athugið að hægt er að fara í gegnum rásina í hvora áttina sem er og velja hvaða punkt

sem er sem upphafspunkt. Niðurstaðan verður eftir sem áður hin sama.

Dæmi

Á myndinni hér að ofan er:

formula_9 [V]

formula_10 [V]

formula_11 [V]

formula_12 [V]

formula_5 =&gt; formula_14 [V]

Heimild.

Ralph J. Smith: "Circuits, Devices, And Systems. Third Edition (1973)"
Árþúsund

Árþúsund eða þúsöld (einnig kallað stóröld, aldatugur eða tíöld) er tímabil sem nær yfir 1000 ár .

Saga orðsins.

Orðið "árþúsund" er ekki ýkja gamalt í íslensku, og talið að íslendingar hafi fengið það að láni úr dönsku ("årtusind") um miðja 19. öld. Tveimur árum fyrir aldamótin 2000 hófst óopinber leit að íslensku orði sem gæti verið þýðing á enska orðinu "millenium". Í greinaþætti Gísla Jónssonar, sem nefndist "Íslenskt mál", og birtist í Morgunblaðinu í mörg ár, komu fram orðin þúsöld, en einnig "tíöld", "aldatugur" og "stóröld". Helgi Hálfdánarson stakk upp á orðinu "stóröld", og var Gísli hrifnastur af því orði af þeim sem fram höfðu komið. En þúsöld virtist hafa vinningin, enda var það almennt notað. Orðið árþúsund er þó enn sem komið það orð sem flestir kannast við sem orð yfir þúsund ár.

Orðið þúsöld.

Orðið þúsöld er mjög ungt í málinu, og fer í raun ekki að sjást á prenti fyrr en árið 1999, og þá sem þýðing á enska orðinu "millenium". Forskeytið þús- eins og í þúsund, þýðir í raun "eitthvað stórt", og er líklega skylt orðinu þjós = kjötflykki. Þannig merkir orðið þúsund: "stóra hundraðið". Þúsöld þýðir því "stóra öldin", þ.e.a.s. 1000 ár.
Michiganvatn

Michiganvatn er eitt af Vötnunum miklu í Norður-Ameríku og það eina af þeim sem er allt innan landamæra Bandaríkjanna. Það er í fylkjunum Wisconsin, Illinois, Indiana og Michigan. Orðið "Michigan" átti upphaflega aðeins við vatnið sjálft og er talið koma úr máli ojibweindíána þar sem það merkir „stórt vatn“. Tólf milljónir manna búa við vatnið og þar eru meðal annars borgirnar Chicago og Milwaukee.
Stofnenska

Stofnenska (enska: "Basic English") er einfaldað form enskrar tungu. Stofnenskan inniheldur aðeins um 850 orð og útskýrir hugtök meira og minna með skilgreiningum, þ.e. notast við einföld orð til að útskýra flókna hluti. Stofnenska var hugverk Charles Kay Ogden. Orðið "Basic" í Basic English er skammstöfun og stendur fyrir "British American Scientific International Commercial" (Bresk-, amerísk-, vísindaleg-, alþjóða-, verslunar-)-enska.
Fjögur sveitarfélög á Grænlandi

Samkvæmt nýjum lögum um sveitarfélög og skipulag á Grænlandi (Kommunini suliassaqarfiit aaqqissuuteqqinneqarnerat pillugu Inatsisartut inatsisaat nr. 14, 19. november 2007-imeersoq - Landstingslov nr. 14 af 19. november 2007 om strukturreform af den kommunale sektor) verða einungis fjögur sveitarfélög á Grænlandi frá 1 janúar 2009:

Tenglar.

Kujalleq, sveitarfélag á suður Grænlandi

Qaasuitsup, sveitarfélag á norð vestur Grænlandi

Qeqqata, sveitarfélag á mið vestur Grænlandi

Sermersooq, sveitarfélag á suðvestur og suðausturhluta Grænlands.
Kapphlaupið um Afríku

Kapphlaupið um Afríku var fólgið í síauknu tilkalli Evrópuþjóða til landsvæða í Afríku á síðari hluta nýlendutímans eða á tímabilinu frá 1880 til upphafs fyrri heimsstyrjaldarinnar árið 1914.

Mikil spenna var búin að myndast á milli stórveldanna í Evrópu og var því haldin ráðstefna í Berlín sem hefur fengið heitið Berlínarfundurinn. Ráðstefnan var haldin 1884-1885 og mættu fulltrúar stórveldanna, en enginn fulltrúi frá Afríku var boðaður. Á ráðstefnunni var Afríku síðan skipt upp á milli þessara stórvelda.

Fyrir sjálft kapphlaupið var aðeins tíundi hluti Afríku undir stjórn Evrópubúa, í lok kapphlaupsins stóðu aðeins tvö ríki eftir sjálfstæð, Eþíópía og Líbería.
Kvikefni

Kvikefni er efni, sem er þeirrar gerðar að það aflagast samfellt við skerspennu, hversu lág sem hún er. Getur átt við vökva, gas, rafgas eða efni sem hvorki eru vökvar né þéttefni. Jöfnur Navier-Stokes og samfelldnifjafnan eru notuð til að lýsa hreyfingu kvikefna. Seigja er eiginleiki kvikefna og lýsir andófi þeirra gegn ytir kröftum.
Stærsti samdeilir

Stærsti samdeildir eða stærsti sameiginlegi deilir (skammstafað sem ssd) tveggja náttúrulegra talna er stærsta tala sem gengur upp í báðar tölurnar. Einfaldast er að finna stæsta samdeili með því að frumþátta báðar tölurnar, finna hvaða frumþættir eru sameiginlegir báðum tölunum og margfalda þá saman. Þá er stærsti samdeilir fundinn. Stærsti samdeilir náttúrulegu talnanna formula_1 og formula_2 er táknaður með formula_3, og ef stærsti samdeilir þeirra er formula_4 þ.e. formula_5 teljast tölurnar ósamþátta og eiga þær þá enga sameiginlega frumþætti.

Dæmi.

Finnum formula_6.

Byrjum á að frumþátta: formula_7 og formula_8.

Sameiginlegu frumþættirnir eru formula_9 og formula_9 en formula_11.

Þá er formula_12

Þær tölur og aðeins þær tölur sem ganga upp í formula_3 ganga upp í báðar tölurnar formula_1 og formula_2.

Minnsta samfeldi tveggja náttúrulegra talna er minnsta talan sem báðar tölurnar ganga upp í. Minnsta samfeldi náttúrulegu talnanna a og b er táknað með formula_16 Einfalt er að finna minnsta samfeldi. Tölurnar tvær eru raktar í frumþætti. Þá er búin til ný tala sem er margfeldi allra frumþátta úr tölunum tveimur, þó þannig að ef sami þáttur kemur fyrir í báðum tölum kemur hann aðeins einu sinni fyrir í nýju tölunni. Nýja talan er minnsta samfeldið.

Ef formula_1 og formula_2 eru náttúrulegar tölur þá gildir að margfeldi minnsta samfeldis og stærsta samdeilis er jafnt margfeldi formula_1 og formula_2, þ.e. formula_21.

Þetta verður augljóst þegar haft er í huga hvernig stærsti samdeilir og minnsta samfeldi eru búin til úr frumþáttum talnanna formula_1 og formula_2. Í formula_24 eru allir þættir talnanna tveggja, en þeir sem eru sameiginlegir koma bara einu sinni fyrir. Í formula_3 eru sameiginlegu frumþættirnir og margfeldi formula_3 og formula_24 inniheldur því alla frumþætti talnanna formula_1 og formula_2 og tvo af hverjum sameiginlegum þætti. Margfeldi formula_3 og formula_24 er því margfeldi allra frumþátta talnanna tveggja sem er það sama og margfeldi talnanna sjálfra.
Stofnun Þýskalands

Stofnun Þýskalands var sameining nokkurra þýskumælandi ríkja í eitt ríki 18. janúar 1871 að undirlagi prússneska „járnkanslarans“ Otto von Bismarck. Þetta var því upphaf þess lands sem í dag nefnist Þýskaland, þótt landfræðilega hafi Þýska ríkið verið öllu stærra þar sem Prússland náði þá yfir alla suðurströnd Eystrasalts (Pommern, Vestur-Prússland og Austur-Prússland) og Silesíu. Sameiningin varð til upp úr Norðurþýska bandalaginu sem var arftaki Þýska bandalagsins undir forsæti Austurríkiskeisara. Við stofnunina varð Vilhjálmur 1. Prússakonungur Vilhjálmur 1. Þýskalandskeisari, fyrsti keisari Þýska keisaraveldisins af þremur.
Upplýsingar

Upplýsingar eru afrakstur söfnunar, útfærslu, breytinga og skipulags gagna þannig að þau hafi áhrif á þekkingu einhvers viðtakanda. Upplýsingar eru þannig stundum sagðar vera sú merking sem maðurinn gefur gögnum og hafa með það að gera í hvaða samhengi gögnin koma fyrir, hvernig þau eru táknuð með skiljanlegum hætti, og hver merking þeirra er í huga viðtakandans. Upplýsingar eru eiginleikar boða í samskiptum.

Í upplýsingafræði eru upplýsingar skilgreindar sem staða kerfis. Magn upplýsinga sem staðan felur í sér fer eftir því hversu margar aðrar stöður kerfisins eru mögulegar. Aðferð upplýsingafræðinnar til að mæla magn upplýsinga í skilaboðum var sett fram í ritgerð Claude Shannon, „A Mathematical Theory of Communication“.
Regnbogi

Regnbogi (einnig kallaður friðarbogi) er ljósfræðilegt og veðurfræðilegt fyrirbæri sem orsakast þegar litróf birtist á himninum á meðan sólin skín á vætu í andrúmslofti jarðar. Hann er marglitur með rauðan að utanverðu og fjólubláan að innanverðu. Sjaldnar má sjá daufari regnboga með litina í öfugri röð.

Á Íslandi sjást regnbogar oft við fossa.
Flóð

Flóð er það kallað þegar vatn flæðir yfir víðáttumikið land, sem venjulega er þurrt. Flóðbylgja er há hafalda, sem gengur langt inn á land og veldur flóði. Flóðbylgjur og flóð valda árlega miklu tjóni, spilla landi og eyða örkum, bústofni og mannslífum.
Blý

Blý er frumefni með efnatáknið Pb (af latnesku heiti blýs, "Plumbum") og er númer 82 í lotukerfinu. Það er mjúkur, eitraður, þungur og þjáll tregur málmur. Blý er bláhvítt þegar það er nýsneitt en tærist yfir í daufgráan lit við snertingu vð loft vegna oxunar. Blý er notað í byggingar, blýsýrurafgeyma, byssukúlur, og sem blendi í lóðmálmum, pjátri og sambræðanlegum málmblöndum. Blý hefur hæstu atómtölu allra stöðugra efna. Þess má þó geta að Bismút-209 hefur helmingunartíma uppá milljarðfaldan þekktan aldur alheimsins og er því stundum talið sem stöðugt. Þessvegna er bismút stundum talið hafa hæsta atómtölu allra stöðugra efna.

Sagan.

Talið er að menn hafi notað blý frá því um 3000 f.Kr. Blý var mikið notað í hinu forna Rómaveldi. Forn-Rómverjar notuðu blý i vatnslagnir. Þess vegna er enska orðið yfir pípulagningamann „plumber“ leitt af latneska orðinu „plumbum“ sem þýðir blý. Á miðöldum var blý notað í þök, kistur, tanka og ræsi og í styttur og skraut. Blý var einnig notað til að skeyta saman gler á gluggaskreytingum í kirkjugluggum. Í dag er blý ekki mikið notað í þök þar sem það er of dýrt og þar sem eituráhrif blýs eru orðin vel þekkt. Þess í stað er meira notað af kopar og plastefnum eins og pólýeten. Lög af blýi eru notuð til að fóðra innan tanka með tærandi vökvum eins og sýru sem myndi éta sundur aðra málma. Þar sem blý er þyngri málmur en járn og kopar er það notað í ýmsa hluti sem verða að vera þungir en mega ekki vera stórir um sig, svo sem sökkur á veiðarfæri og stígvél kafara.

Víngerðarmenn í Rómaveldi til forna vildu ekki nota neitt annað en blý í áhöld sín. Þeir notuðu áhöld úr blýi til að kremja vínber. Þeir tóku ekki í mál að nota annað en blýpotta eða blýklædda koparkatla því þeir ryðguðu síður og þeir töldu þá gefa betra bragð. Í rómversku uppskriftabókinni Apician, sem hefur að geyma uppskriftir sem taldar eru frá 1.-5. öld, eru fimmtungur hinna 450 uppskrifta bragðbættar með blýi. Á miðöldum notaði fólk blýsölt af sýrum eða „blýsykur“ eins og þau voru kölluð sem sætuefni í mat eða vín. Blý var enn fremur notað í borðbúnað, skartgripi og smápeninga. Að lokum komu fram margs konar eiturverkanir í fólki en þótt suma Rómverja grunaði að tenging væri milli málmsins og krankleikanna breyttust venjurnar aldrei og sumir sagnfræðingar telja að margir af heldri borgurum Rómar hafi þjáðst af blýeitrun
Réttarheimspeki

Réttarheimspeki er sameiginleg undirgrein heimspekinnar og lögfræðinnar, sem fjallar um eðli og heimspekilegar undirstöður laga og lagasetningar.

Í réttarheimspeki er meðal annars spurt hvort til sé náttúruréttur eða náttúruleg réttindi, sem menn hafa óháð lagasetningu, eða hvort allur réttur sé settur réttur, þ.e. ákveðinn með lagasetningu og háður henni. Réttarheimspekingar spyrja einnig hvert sambandið er milli lagasetningar og siðferðis, um eðli og réttlætingu refsingar og hvernig lög "ættu" að vera.

Réttarheimspeki er náskyld siðfræði og stjórnspeki. Nánast allar hliðar réttarheimspekinnar eiga rætur að rekja til grískrar heimspeki, einkum rita forngríska heimspekingsin Platons og til stóuspekinnar. Meðal annarra mikilvægra hugsuða úr sögu réttarheimspekinnar má nefna Aristóteles, Tómas af Aquino, Thomas Hobbes, Hugo Grotius, John Locke, Jeremy Bentham, John Austin, Georg Jellinek, Lon L. Fuller, H.L.A. Hart, Hans Kelsen, John Rawls, Joseph Raz, Leslie Green og Ronald Dworkin
Liberec

Liberec (þýska: "Reichenberg") er borg í Tékklandi. Íbúar borgarinnar eru um 104 þúsund talsins (2015).

Tenglar.

vefsíða Liberec
Eigið fé

Eigið fé (e. owners equity) fyrirtækis, er skilgreint sem heildareignir að frádregnum skuldum skv. bókhaldi fyrirtækisins. Eigið fé fyrirtækis er stundum kallað bókfært virði þess.

Eigið fé má einnig setja fram sem samtölu hlutafjár fyrirtækisins og óráðstafaðs hagnaðar frá fyrri árum að frádregnum hlutabréfum sem fyrirtækið kann að eiga í sjálfu sér.

Neikvætt eigið fé, þ.e. ef skuldir eru hærri en bókfært virði eigna, er vísbending um það að fyrirtækið sé í raun gjaldþrota.
Savage Garden

Savage Garden var áströlsk hljómsveit stofnuð 1994 sem naut vinsældar milli 1997 og 2000.
Fötlun

Fötlun er varanlegt líkamlegt eða andlegt ástand einstaklings, sem veldur því að hann getur ekki beitt sér til fulls. Dæmi um fötlun: Blinda, lesblinda, heyrnarleysi, geðklofi og þunglyndi. Hreyfihömlun er tegund fötlunar, sem stafar af lömun eða vansköpun á hluta líkamans, en sumir hreyfihamlaðir nota hjólastóla til að fara styttri vegalengdir.
Janez Drnovšek

Janez Drnovšek (fæddur 17. maí 1950 í Celje, lést 23. febrúar 2008 í Zaplana) var forseti sameinaðrar Júgóslavíu, forsætisráðherra og forseti Slóveníu.
Eldflugur

Eldflugur (blysbjöllur eða ljósormar) eru ætt skordýra af ættbálki bjallna sem gefur frá sér ljós. Einstaklingar í þessari ætt nota ljósið á kvöldin til að hæna að maka eða til veiða. Það eru fleiri en 2.000 tegundir blysbjallna í tempraða og hitabeltinu. Flestar tegundirnar halda sig við votlendi eða röku skógarlandslagi þar sem lirfur þeirra hafa af nógu að taka.
Námavinnsla

Námavinnsla felst í því að sækja verðmæt steinefni eða önnur jarðefni úr iðrum jarðar eða af yfirborði hennar (t.d. malarnám). Á meðal efna sem unnin eru með námavinnslu eru báxít, kol, kopar, gull, silfur, demantar, járn, eðalmálmar, blý, kalksteinn, nikkel, fosföt, jarðsalt, tin og úran. Flest efni sem ekki eru annaðhvort ræktuð í landbúnaði eða framleidd á rannsóknarstofum eða verksmiðjum eru sótt með námavinnslu.
Strildi

Strildi (fræðiheiti: "Estrildidae") er ætt spörfugla.
Túrmerik

Kúrkúma, túrmerik eða gullinrót er planta af engifersætt sem vex á Indlandi og víðar. Kúrkúma er austurlenskt krydd með sterkum gulum lit. Kúrkúma eða gurkemeje er í raun jarðstöngul plöntu ( Curcumea longa). Hún er beisk á bragðið; líkist engiferplöntu en er með lengri blöðum; rótarstilkar þeirra eru notaðir og unnið er úr þeim litarduft sem er notað í karrí og fleiri kryddblöndur, til dæmis í paprikuduft til að gefa lit. Kryddið, sem hefur verið ræktað í a.m.k tvö þúsund ár í Asíu, er þurrkað og malað og notað í karríblöndur og marga indverska og norður-afríska rétti og gefur þeim sterkan lit. Hins vegar þarf að gæta að það bletti ekki fatnað.

Stundum er túrmerik, sem er eitthvert ódýrasta krydd í heimi, notað í staðinn fyrir saffran, sem er hið dýrasta, enda er ilmurinn svipaður, en bragðið er allt annað og í mörgum tilvikum er alls ekki hægt að nota túrmerik, einkum þar sem bragðið á að vera milt og fíngert. Túrmerik er nær alltaf selt sem duft, enda erfitt að mala það heima. Það geymist ekki sérlega vel malað , þ.e ekki hvað bragðgæði varðar, en litunareiginleikunum heldur það mjög vel; hins vegar er lítil hætta á að það sé svikið þar sem það er svo ódýrt. Kryddið er ekki aðeins notað í mat, heldur einnig til að lita vefnað, þótt tilbúin litarefni hafi að mestu komið í stað þess á síðari árum. Túrmerik og þar með einnig karrí er mjög viðkvæmt fyrir sólarljósi og því ætti að geyma það á dimmum stað.
Hrossagaukur

Hrossagaukur (eða mýrarskítur, mýrifugl, mýriskítur, mýrisnípa, mýrispói eða mýrispýta) (fræðiheiti: "Gallinago gallinago") er fugl af snípuætt.

Heimkynni hrossagauksins eru mýrar, fen, túndrur og votir hagar á Íslandi, Færeyjum, norður-Evrópu og Rússlandi. Hrossagaukurinn gerir hreiður sitt á huldum stað á jörðinni.

Hrossagaukurinn er mósvartur ofan með ryðlitum langröndum, grár á bringu og ljós á kviði, goggurinn langur og þykkri í endann. Hrossagaukurinn "„hneggjar“", en hljóðið myndast milli stélfjaðra fuglsins á flugi, og myndast þegar fuglinn tekur dýfur í loftinu.

Um hneggið.

Skömmu eftir aldamótin 1800 hófst deila á Íslandi um það hvernig hrossagaukurinn hneggjaði. Fram til þess tíma héldu menn að hneggið væri raddhljóð. En þá komu þýskir vísindamenn fram með þá kenningu að hrossagaukurinn hneggi með flugfjöðrunum. Þessari kenningu var síðan hrundið þegar færðar voru sönnur á að gaukurinn hneggjaði með stélfjöðrunum, þ.e. að loftstraumur lendi á milli stélfjaðra og þannig myndist hljóðið.
Holtavörðuheiði

Holtavörðuheiði er heiði á Norð-vesturlandi Íslands og samnefndur fjallvegur, sem fer yfir hana þvera, og nær heiðin frá Borgarfirði yfir í Hrútafjörð. Heiðin er ásamt Vatnsskarði og Öxnadalsheiði stór heiði á þjóðvegi 1 á leiðinni milli Reykjavíkur og Akureyrar. Efsti bær í Norðurárdal sunnan undir heiðinni var Fornihvammur, þar var gisti- og veitingastaður um skeið. En efsti bær að norðanverðu er Grænumýrartunga sem nú er í eyði. Hæsti punktur heiðinnar eru 407 metrar.
Djúpavík

Djúpavík er lítið þorp í innanverðum Reykjarfirði og var ein af þremur verslunarstöðum í firðinum ásamt Kúvíkum og Gjögri.

Djúpavík var áður fyrr stór síldarverstöð og stendur síldarvinnsluhúsið þar ennþá en öll vinnsla er hætt.

Í dag er rekið hótel þar í gamla kvennabragganum.

Nafnið Djúpavík er beygt þannig að forliðurinn beygist ekki þar sem víkin er (talin) kennd við djúpin (hk.) á firðinum fyrir utan en ekki dýpið í víkinni sjálfri.

Heimildir.

Vestfjarðarvefurinn
Kvikmyndaverin

Kvikmyndaverin eru þar sem kvikmyndir voru framleiddar og gefnar út í Hollywood frá því um 1920 til 1950.
Visnjú

Visnú er hin æðsta vera,"Guð" eða hinn "Æðsti veruleiki" fyrir þá sem fylgja Vaishnavisma og holdgerving Bramíni í Hindúisma.
Þrái

Þránun er það sem gerist þegar ómettaðar fitusýrur (matarolía eða fita) komast í snertingu við súrefni loftsins og oxast, því þránar fita með miklu magni af ómettuðum fitusýrum auðveldlega. Við það verður feitmeti gjarnan óætt. Til að verjast þráa er þráavarnarefnum (E-vítamín) stundum bætt út í mat.
Gullgerðarlist

Gullgerðarlist (eða alkemía (úr arabísku: "al-kimia")) var athugun á eðli efna. Gullgerðarmenn ("alkemistar") kepptust meðal annars við að umbreyta óæðri efnum í gull og finna lífselixír. Upphaf gullgerðarlistarinnar má rekja aftur til fornaldar, en helstu gullgerðarmenn voru upp á 16. og 17. öld. Tilraunir manna til að búa til gull, héldust þó alveg fram á 19. öld. Gullgerðarmenn voru að vissu leyti fyrirrennarar nútíma efnafræðinga en í dag er gullgerðarlist talin til gervivísinda.
Pí (aðgreining)

Pí getur átt við:
Langstökk

Langstökk er grein frjálsra íþrótta þar sem reynt er að stökkva eins langt út í langstökksgrifju og hægt er með tilhlaupi eftir hlaupabraut. Uppstökkið fer fram af stökkplanka sem langstökkvarinn stekkur af. Á fremri hluta stökkplankans er leir. Ef markar fyrir snertingu í leirinn er stökkið ógilt.

Núverandi Íslandsmet kvenna er 6,62 (Ólympíulágmarkið er 6,7) metrar, sett 2016, og heldur það Hafdís Sigurðardóttir frá Akureyri.

Núverandi Íslandsmet karla, sett 26.08.94, er sléttir átta (8,00) og heldur það Jón Arnar Magnússon.
Ask

Ask er bær á Askøy á Hörðaland í Noregi.
Austur-Agðir

Austur-Agðir (norska: "Aust-Agder") er fyrrum fylki í suður Noregi, það var 9.157 km². Höfuðstaðurinn og stærsta borgin í fylkinu var Arendal. Árið 2020 sameinaðist það Vestur-Ögðum. Fylkið var í landshlutanum Suðurland.
Luís de Camões

Luís Vaz de Camões (um 1524 – 10. júní 1580) er höfuðskáld Portúgala. Hann samdi þónokkuð af lýrískum kveðskap bæði á portúgölsku og spænsku og leikritum en er þekktastur fyrir söguljóð sitt "Lusiadas".
Björn Jónsson á Skarðsá

Björn Jónsson á Skarðsá (1574 – 29. júní 1655) var lögréttumaður en einkum þekktur sem höfundur Skarðsárannáls. Hann var sonur Jóns Jónssonar bónda á Ingveldarstöðum á Reykjaströnd í Skagafirði og Guðrúnar Ketilsdóttur en missti föður sinn átta ára gamall og ólst upp hjá Sigurði Jónssyni lögmanni af Svalbarðsætt, bróður Magnúsar prúða. Hann bjó á Skarðsá í Skagafirði frá 1605 til dauðadags og varð lögréttumaður árið 1616. Hann lést úr steinsótt.

Björn var óskólagenginn en eftir hann liggja meðal annars skýringar á lögbókum og samantekt um Tyrkjaránið. Þorlákur Skúlason biskup fékk hann til að rita annála og er sagt að hann hafi fengið tólf ríkisdali árlega fyrir ritunina. Skarðsárannáll er ein af helstu heimildum um atburði á Íslandi frá 1400 til 1640.
Völudepla

Völudepla (fræðiheiti: "Veronica chamaedrys") er depla af græðisúruætt. Hún er mjög sjaldgæfur slæðingur á Ísland en vex víða á Norðurlöndum.

Lýsing.

Blöð völudeplu eru egglaga, gróftennt um 1,5 til 3 sentímetrar á lengd. Þau sitja gangstætt á hærðum stilknum.
Alfons Mucha

Alfons Maria Mucha (24. júlí 1860 – 14. júlí 1939) var tékkneskur myndlistamaður og skreytilistamaður. Hann málaði í Art Nouveau-stíl og varð heimsþekktur fyrir veggspjöld sín af leikkonunni Söru Bernhardt í París í upphafi 20. aldar.

Á efri árum sínum málaði Mucha röð af tuttugu stórum og mikilfenglegum málverkum sem sýna sögu tékknesku þjóðarinnar og annarra slavneskra þjóða, þ.e. myndaserían Slavneska epíkið (tékkneska: "Slovanská epopej").
Rubén Darío

Félix Rubén García Sarmiento (18. janúar 1867 – 6. febrúar 1916) var blaðamaður og skáld frá Níkaragva sem notaði skáldanafnið Rubén Darío. Hann er kallaður „faðir módernismans“ í spænskum bókmenntum þar sem hann var fyrstur til að yrkja á spænsku í anda nýrra tíma í ljóðagerð.
Upplönd

Upplönd (norska: "Oppland") var fylki í miðju Noregs og var 25.192 km² að stærð. Höfuðstaðurinn í fylkinu var Lillehammer. Stærsta borgin í fylkinu er Gjøvik ("Djúpvík"). Fylkið var í landshlutanum Suðurland.

Hæsta fjall Noregs og norðurlandanna, Galdhöpiggen, er staðsett í fylkinu.
Systirin frá Prag

Systirin frá Prag (þýska: "Die Schwestern von Prag") er söngvaspil eftir austurríska tónskáldið Wenzel Müller sem kom fyrst út 11. mars 1797.
Meyjar í nauðum (Æskýlos)

Meyjar í nauðum er harmleikur eftir forngríska leikskáldið Æskýlos. Það er næstelsta varðveitta leikrit Æskýlosar.

"Meyjar í nauðum" var fyrsta leikritið í þríleik en hin tvö eru glötuð. Þau hétu "Egyptar" og "Dætur Danás".
Sálin hans Jóns míns

Sálin hans Jóns míns getur átt við eftirfarandi:
Goethe-háskóli í Frankfurt

Goethe-háskóli (þýska: "Goethe-Universität Frankfurt am Main"; enska: "Goethe University Frankfurt"), eða Háskólinn í Frankfurt, er háskóli í Frankfurt am Main, stærstu borg Hessens.