arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Múrsía

Múrsía (spænska: "Murcia") er spænsk borg í samnefndu sjálfstjórnarhéraði. Borgin er sjöunda stærsta borg landsins með rúmlega 443 þúsund íbúa (2017).

Borgin stendur við fljótið Segura og samnefndan dal. Loftslag í borginni er þurrt og eru 320 sólardagar þar á ári að meðaltali.
Aconogonon molle

Aconogonon molle er blómstrandi planta í súruætt ("Polygonaceae") sem var fyrst lýst af David Don og fékk sitt núverandi nafn af Kanesuke Hara.

Undirtegundir.

Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Fáni Georgíu

Fáni Georgíu stendur saman af fimm krossum, einum stórum rauðum á hvítum bakgrunn i og fjórum minni.

Fimmkrossafáninn tók formlega gildi 14. janúar 2004 undir Rósabyltingunni, eftir takmarkaða notkun í um 500 ár. Hann hafði áður veri fáni konungsríkisins Georgíu á miðöldum.

Frá 1990, þegar Georgía lýsti yfir sjálfstæði frá Sovétríkjunum, til 2004, var fáni Georgíu dökk rauður með tveim liggjandi borðum í efra vinstri horninu með svörtum yfir hvítum.

Sá fáni hafði upprunalega verið notaður sem þjóðarfáni á þeim stutta tíma sem landið naut sjálfstæðis eftir fyrri heimstyrjöld.
Söl

Söl (fræðiheiti: "Palmaria palmata") er rauðþörungur sem vex neðst í fjörum. Sölin koma í ljós á fjöru. Út frá stofnblöðku vaxa margar minni blöðkur. Söl eru vínrauð á litinn. Söl eru næringarrík og hafa verið notuð til matar í margar aldir á Íslandi.

Matargerð og söl.

Söxuð söl voru notuð í grauta og þá notað jafnt af hvoru bankabygg eða haframjöl. Söl voru einnig notuð í flatbrauð, svonefndar sölvakökur sem voru gerðar úr rúgmjöli og sölvum. Einnig voru búin til sölvabrauð en þá voru söl fyrst soðin í vatni og síðan söxuð smátt og hnoðuð saman við deigið. Sölvabrauð voru lík seyddu rúgbrauði.
390 f.Kr.

390 f.Kr. var 11. ár 4. aldar f.Kr. Í Rómaveldi var árið þekkt sem ár tribúnats Ambustusar, Longusar, Ambustusar, Fidenasar, Ambustusar og Corneliusar.
Simulium

Simulium er flugutegund sem var fyrst lýst af Pierre André Latreille 1802.

Undirættkvíslir.

Subgenera:
Lutz Schwerin von Krosigk

Johann Ludwig „Lutz“ Graf Schwerin von Krosigk (22. ágúst 1887 – 4. mars 1977) var þýskur stjórnmálamaður sem var fjármálaráðherra Þýskalands frá 1932 til 1945 og í reynd kanslari Þýskalands í maí árið 1945.

Krosigk var óflokksbundinn íhaldsmaður og var útnefndur fjármálaráðherra af Franz von Papen kanslara árið 1932. Að beiðni Pauls von Hindenburg forseta gegndi hann embættinu áfram í ríkisstjórnum Kurts von Schleicher og Adolfs Hitler. Sem fjármálaráðherra tók Krosigk þátt í ofsóknum á þýskum og evrópskum gyðingum, meðal annars með því að stela eignum þeirra og skipuleggja peningaþvætti.

Í maí árið 1945, þegar bandamenn sóttu inn í Þýskaland í lok seinni heimsstyrjaldarinnar, frömdu Hitler og eftirmaður hans sem kanslari, Joseph Goebbels, sjálfsmorð. Karl Dönitz, nýr forseti Þýskalands, skipaði Krosigk ríkisstjórnarleiðtoga „Flensborgarstjórnarinnar“ svokölluðu þann 2. maí. Krosigk neitaði þó að kalla sig kanslara og tók sér þess í stað titilinn „stjórnarráðherra“, sem hafði verið titill þýsku ríkisstjórnarleiðtoganna á fyrstu árum Weimar-lýðveldisins. Í ríkisstjórn Dönitz var Krosigk einnig utanríkis- og fjármálaráðherra að nafninu til en þessum embættum fylgdu lítil sem engin völd þar sem Flensborgarstjórnin réð aðeins yfir æ smærri hluta Þýskalands á meðan herir bandamanna sóttu fram inn í landið. Þegar bandamenn höfðu hertekið allt Þýskaland handtóku þeir meðlimi Flensborgarstjórnarinnar.

Fyrir utan Adolf Hitler sjálfan voru þeir Krosigk og Wilhelm Frick einu meðlimir þýsku ríkisstjórnarinnar sem sátu í embætti alveg frá valdatöku nasista til loka seinni heimsstyrjaldarinnar. Krosigk gerðist meðlimur í nasistaflokknum þann 30. janúar 1937 þegar hann hlaut flokksheiðursmerki frá Hitler. Aðildarnúmar hans var 3,805,231.

Í Nürnberg-réttarhöldunum árið 1949 var Krosigk ákærður og sakfelldur fyrir peningaþvætti á stolnum eignum fórnarlamba nasistanna. Hann var dæmdur til tíu ára fangelsisvistar en var náðaður árið 1951 og sleppt úr fangelsi.
Taðýfill

Taðýfill (fræðiheiti: "Agoliinus lapponum") er bjöllutegund sem var lýst af Leonard Gyllenhaal 1808. Í sænska gagnagrunninum Dyntaxa er nafnið "Aphodius lapponum" notað. Samkvæmt Catalogue of Life er tegundin í ættkvíslinni "Agoliinus" og ættinni Aphodiidae, en samkvæmt Dyntaxa er er hún í ættkvíslinni "Aphodius" og ættinni Scarabaeidae. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Hann finnst hvarvetna á Íslandi þar sem húsdýr (grasbítar) skíta.
861

861 (DCCCLXI í rómverskum tölum) var 61. ár 9. aldar sem hófst á miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.
25. öldin

25. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 2401 til enda ársins 2500.
2091–2100

2091–2100 verður tíundi áratugur 21. aldar. Hann hefst 1. janúar 2091 og endar 31. desember 2100.
Pia Kjærsgaard

Pia Merete Kjærsgaard (f. 23. febrúar 1947) er danskur stjórnmálamaður. Hún er fyrrverandi formaður Framfaraflokksins og sat á danska þinginu fyrir þann flokk frá 1984 til 1995. Hún er stofnandi danska Þjóðarflokksins og var formaður flokksins frá 1995 til 2012. Kjærsgaard er á seinni tíð orðin einn þekktasti stjórnmálamaður Danmerkur, einkum fyrir andstöðu hennar gegn fjölmenningu og innflytjendum og fyrir þingstuðning hennar við ríkisstjórnir Anders Fogh Rasmussen og Lars Løkke Rasmussen frá 2001 til 2011.

Þann 7. ágúst 2012 lýsti Kjærsgaard yfir afsögn sinni úr embætti flokksformanns Þjóðarflokksins. Hún útnefndi Kristian Thulesen Dahl eftirmann sinn og hann tók við formannsembættinu þann 12. september 2012. Kjærsgaard hefur haft talsverð áhrif á hreyfingar sem berjast gegn innflutningi og áhrifum íslam um alla Evrópu. Kjærsgaard var forseti danska þingsins frá árinu 2015 til 2019 og er riddari af fyrstu gráðu í Dannebrogsorðunni. Hún hefur einnig verið sæmd stórkrossi íslensku fálkaorðunnar.
Solar Impulse

Solar Impulse er svissneskt verkefni sem gengur út á smíði langdrægra sólarorkuknúinna flugvéla í tilraunaskyni. Upphafsmenn verkefnisins eru André Borschberg og Bertrand Piccard sem var fyrstur til að fljúga loftbelg umhverfis jörðina án áningar á "Breitling Orbiter 39" ásamt Brian Jones. Tvær sólarorkuknúnar flugvélar hafa verið smíðaðar á vegum verkefnisins, "Solar Impulse 1" árið 2009 og "Solar Impulse 2" árið 2014. "Solar Impulse 2" var fyrsta sólarorkuknúna flugvélin sem lauk við ferð umhverfis jörðina (milli áningarstaða) 2015 til 2016. Lengsti leggurinn sem hún flaug í einu var milli Nagoya í Japan og Kalaeloa á Hawaii, 8.924 km.
Hörður Tulinius

Hörður Tulinius (f. 12. apríl 1936 - d. 21. ágúst 1989) var íslenskur körfuknattleiksdómari og íþróttamaður.

Íþróttaferill.

Hörður lék körfubolta til fjölda ára, meðal annars með ÍKF, KA og ÍBA. Vorið 1956 keppti hann með ÍBA í efstu deild karla þar sem ÍBA tapaði öllum fimm leikjum sínum. Íþróttafélag stúdenta kærði hins vegar framkvæmd mótsins til ÍSÍ og varð niðurstaðan sú að endurtaka átti mótið. Mótið var endurtekið í desember sama ár en ÍBA treysti sér þá ekki til að senda lið til leiks. Árið 1959 keppti hann með óformlegu landsliði Íslands á móti stjörnuliði frá Bandaríkjunum.

Dómaraferlill.

Hörður byrjaði að dæma árið 1968 og varð einn þekktasti dómarinn í íslenskum körfuknattleik. Árið 1974 varð hann annar íslendingurinn til að fá réttindi alþjóðadómara, á eftir Kristbirni Albertssyni, og dæmdi hann fjölda landsleikja í kjölfarið.

Seinni hluta tímabilsins 1981-1982 var Hörður ekki settur á neina leiki í tveimur efstu deildum karla, þrátt fyrir að vera einn reyndasti dómari landsins, þar sem liðum á suðursvæðinu þótti of dýrt að borga ferða- og gistikostnað fyrir hann frá Akureyri þar sem hann var búsettur.

Hans síðasti opinberi leikur var viðureign Hauka og Njarðvíkur í bikarúrslitum karla árið 1986.
Hræbokka

Hræbokka (fræðiheiti: "Cynomya mortuorum") er flugutegund sem var fyrst lýst af Carl von Linné 1761. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Kirkjubokka finnst víðast á norðurhveli nema á Norður-Ameríku og þá á Íslandi nær öllu.
Curtis Carter

Curtis "Trukkurinn" Carter (fæddur s.1950) var bandarískur körfuknattleiksmaður sem gerði garðinn frægan með KR tímabilið 1975-1976. Hann og Jimmy Rogers, sem samdi við Ármann sama haust, voru fyrstu erlendu atvinnumennirnir í körfubolta hér á landi. Koma þeirra hleypti nýju lífi í körfuboltann á Íslandi en tilþrif þeirra og litríkir persónuleikar juku áhugan og umfjöllun á körfuboltans og voru þeir tíðir gestir á blaðsíðum dagblaða landsins.

Ferill á Íslandi.

Carter, sem var valinn af Phoenix Suns í NBA nýliðavalinu árið 1971, gekk til liðs við KR haustið 1975, 25 ára að aldri, eftir að hafa spilaði í Mexíkó og Svíþjóð tímabilin á undan, og vakti strax mikla athygli fyrir kraftmiklar troðslur. Þann 11. nóvember, í leik á milli KR og Vals, fékk hann viðvörun og seinna tæknivillu fyrir að troða boltanum ítrekað í körfuna, eitthvað sem var ekki leyft samkvæmt reglunum á þeim tíma. Menn höfðu einnig áhyggjur af því að víravirkið sem hélt körfunum í loftinu myndi ekki þola troðslur hans til lengdar.

Fyrsti leikurinn á milli Carter og Rogers var 16. desember og var beðið með mikilli eftirvæntingu. Leikurinn olli ekki vonbrigðum, var æsispennandi og endaði 85-81 Ármanni í vil. En þegar einungis 54 sekúndur voru eftir af leiknum, og staðan jöfn 81-81, þá lenti Carter saman við Rogers og sló hann hnefahöggi í gólfið. Ljósmyndari Dagblaðsins náði mynd af högginu og endaði það á forsíðu blaðsins daginn eftir ásamt því sem fyrirsögnin á frétt Þjóðviljas hljóðaði "Jimmy vann einvígið — Trukkur hnefaleikana".

Báðir leikmennirnir fengu eins leikja bann fyrir slagsmálin frá aganefnd KKÍ og var hótað með 6 leikja banni ef þeir fengju aðra brottvísun. Dómurinn var talsvert gagnrýndur, bæði þar sem hann þótti of stuttur auk þess að hótunin um 6 leikja bann fyrir annað brot, sem myndi líklegast enda feril þeirra hér á landi, átti bara við um þá en ekki aðra leikmenn. Töldu menn hætta á að andstæðingar þeirra myndu reyna að æsa þá upp í tilraun til að fá dómarana til að vísa þeim af velli.

Í lok tímabilsins var það Rogers sem stóð á toppnum en Ármann tryggði sér Íslandsmeistaratitilinn eftir að hafa sigrað KR í síðasta leik tímabilsins á meðan KR endaði í þriðja sæti, á eftir ÍR í öðru sæti. Carter stóð hins vegar uppi sem stigakóngur deildarinnar með nýju deildarmeti, 451 stigi í 13 leikjum, en á eftir honum fylgdu Rogers með 365 stig og Kristján Ágústsson hjá Snæfelli með 337 stig.
Hólmsá (Reykjavík)

Hólmsá er á við Reykjavík. Upptök Hólmsár eru við Elliðakotsbrekkur og áin rennur í Elliðavatn og heitir þá Bugða. Árið 1887 var fyrst byggð brú á Hólmsá á þjóðveginum austur fyrir fjall. Sú brú sem var 18 álna löng, tók af í vetrarflóði 1888. Afrennsli

Selvatns heitir einungis Ós og fellur um Gljúfur og Elliðakotsmýrar í Hólmsá, þar sem heitir Óskjaftur.

Hólmsá rennur fyrir norðan við bæinnn Gunnarshólma undir Hólmsábrú suður um Heiðartagl. Þar fellur kvíslin Ármótakvísl úr Hólmsá í Suðurá en Hólmsá norðan við bæinn Hólm. Áin heitir Hólmsá þangað til hún er til móts við Baldurshaga en þá heitir hún ýmist Hólmsá eða Bugða. Vegagerð ríkisins brúaði Hólmsá árið 1926 og lagði veg frá Suðurlandsvegi í Rauðhóla.
Rádýrabrimsa

Rádýrabrimsa (fræðiheiti: "Cephenemyia stimulator") er tegund sníkjuflugna af brimsuætt. Flugan finnst víða um skóga Mið-Evrópu, en þekktist ekki á Norðurlöndum. Rádýrabrimsan er lík hunangsflugu að stærð og útliti, brúnloðin. Hún verpir á granir rádýra og lirfurnar skríða inn um nasirnar. Á löngum tíma holgrafa lirfur hennar nefhol, gómfyllur eða hálsvefi, grafa sig síðan út eða er hóstað út og púpa sig á jörðinni í hrufóttu hylki.
Logi Geimgengill

Luke Skywalker eða Logi Geimgengill á íslensku, er persóna úr Stjörnustríðs-myndunum. Mark Hamill lék persónuna.
Einokunarverslunin

Einokunarverslunin á Íslandi var verslunareinokun danskra kaupmanna á Íslandi á 17. og 18. öld. Hún átti rætur í kaupauðgisstefnunni og var tilgangurinn með henni að efla danska kaupmannastétt og danska verslun gegn Hansakaupmönnum í Hamborg, og auka völd Danakonungs á Íslandi. Einokunartímabilið hófst árið 1602 og stóð til ársloka 1787. Verslað var á tuttugu (síðar 25) kauphöfnum samkvæmt föstum taxta sem ákveðinn var af konungi. Kaupmenn skiptu kauphöfnunum milli sín fyrir vissa leigu, en Vestmannaeyjar voru leigðar út sér fyrir hærra verð. Kaupmönnum var bönnuð þátttaka í annarri atvinnustarfsemi á Íslandi fram til 1777.

Á tímum einokunarverslunarinnar voru það oft sömu kaupmenn sem stunduðu sömu kauphafnir ár eftir ár. Þetta leiddi til þess að þeir byggðu vöruskemmur (lagera) sem voru læstar yfir veturinn. Árið 1777 var ákveðið, samkvæmt tillögu Skúla Magnússonar, að kaupmenn mættu hafa fasta búsetu á Íslandi. Eftir það voru reistar vöruskemmur og íbúðarhús fyrir kaupmennina, fjölskyldur og starfslið í öllum kauphöfnum. Áður höfðu nokkrir kaupmenn, eins og t.d. kaupmaðurinn á Eyrarbakka byggt sér íbúðarhús. Einnig máttu kaupmenn þá fjárfesta í annarri atvinnustarfsemi. Í mörgum landshlutum urðu þessar byggingar kaupmanna fyrsti vísir að þéttbýli.
Suður-Tarawa

Suður-Tarawa er höfuðstaður lýðveldisins Kíríbatí. Liggur bærinn á Tarawa-eyju og tekur upp mestan syðri hluta hennar.

Íbúatal er um 44.500, sem gerir um 43 % af heildaríbúafjölda landsins.
Kjölsnigill

Kjölsnigill (fræðiheiti: "Lehmannia marginata") er snigill sem finnst meðal annars á Íslandi. Stundum flokkaður í ættkvíslinni "Limax", er tegundin sérstæð í lifnaðarháttum sínum, og með nær gagnsæan búk. Þetta er meðalstór tegund, sjaldan yfir 12 sm að lengd. Búkurinn er fremur langur og mjór, með greinilegum kjöl. Kjölurinn virkar ljósari en afgangurinn af búknum vegna dökkra innyflanna.

Öfugt við aðrar skyldar tegundir eins og spánarsnigil, étur "Lehmannia marginata" fléttur, þörunga og sveppi, og étur aðeins dauða snigla ef ekkert annað er fáanlegt.
Tíbetska

&lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;

&lt;revision&gt;

&lt;timestamp&gt;2018-08-08T18:55:40Z&lt;/timestamp&gt;

&lt;contributor&gt;

&lt;username&gt;Maxí&lt;/username&gt;

&lt;/contributor&gt;

&lt;comment&gt;Maxí færði Tíbetska á Tíbeska&lt;/comment&gt;

&lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;

&lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;
Freyr Alexandersson

Freyr Alexandersson er íslenskur knattspyrnuþjálfari sem þjálfar Lyngby Boldklub. Hann þjálfaði kvennalandsliðið í 5 ár og var aðstoðarþjálfari karlalandsliðsins hjá Erik Hamrén. Freyr starfaði sem leikgreinandi fyrir HM 2018 í Rússlandi. Hann spilaði sem varnarmaður á fótboltaferli sínum, lengst af hjá Leikni.
Fáni Úganda

Fáni Úganda tók gildi 9. október 1962, þann dag sem Úganda fékk sjálfstæði frá Bretlandi.

Fáninn samanstendur af sex jafn breiðum liggjandi borðum í röðinni svartur, gulur, rauður og aftur svartur, gulur, rauður. Í miðju fánans er teikning af þjóðartákninu, fuglinum grákrónutrönu, með hvítan bakgrunn. Hlutföll eru 2:3.
SC Fives

Sporting Club Fives var fótboltalið frá Lille í Frakklandi. Það var stofnað árið 1901 og lagt niður árið 1944 þegar það sameinaðist Olympique Lillois undir merkjum Lille OSC.

SC Fives náði sínum besta árangri í Frakklandskeppninni í knattspyrnu árið 1934 þegar liðið hafnaði í öðru sæti í Ligue 1 aðeins einu stigi á eftir meisturum FC Sète. Árið 1941 lék félagið einnig til úrslita í frönsku bikarkeppninni.
Fáni Tógó

Fáni Tógó tók formlega gildi 27. apríl 1960. Fáninn er með þremur grænum og tveimur gulum láréttum borðum af jafn mikilli þykkt og hvítri fimm arma stjörnu á rauðum grunni efst við mastrið.

Hann notast við pan-afrísku liti Eþíópíu en mynstrið minnir á fána Líberíu. Hlutföll eru 1:1,618.
Krásarbobbi

Krásarbobbi (fræðiheiti: "Helix pomatia") er tegund stórra ætra snigla í lyngbobbaætt. Krásarbobbi er evrópsk tegund. Krásarbobbi er vel metinn til matar en er erfiður í ræktun. Hann er fágætur slæðingur í Reykjavík en hefur ekki fundist annars staðar á Íslandi.
Kvenska

Kvenska ("kvääni" eða "kväänin kieli"; "kainu" eða "kainun kieli") er finnsk mállýska töluð af Kvenum. Af sögulegum og pólitískum ástæðum var kvenska viðurkennd sem minnihlutamál árið 2005 undir Evrópusáttmálanum um svæðisbundin tungumál og tungumál minnihlutahópa. Frá málfræðilegum sjónarhorni er hún þó talin gagnkvæmt skiljanleg mállýska af finnsku og er svipuð öðrum mállýskum töluðum í Meänmaa-dal í Svíþjóð.

Á kvensku eru mörg tökuorð úr norsku, svo sem "tyskäläinen" „þýskur“ ("saksalainen" á öðrum mállýskum). Mikið er um gömul finnsk orð sem eru ekki lengur notuð á öðrum mállýskum.

Móðurmálshafar kvensku eru milli 1.500 og 10.000 manns en flestir þeirra eru yfir 60 ára aldri. Þessi hópur notar kvensku sem aðalsamskiptamál og talar ekkert annað tungumál. Talendur á miðaldri hafa oft slakari tök á málinu en yngsta kynslóðin hefur litla sem enga færni á kvensku. Í einum skóla í Børselv er börnum boðið tækifæri til að læra kvensku.
Madeleine Albright

Madeleine Jana Korbel Albright (fædd undir nafninu Marie Jana Korbelová; 15. maí 1937 – 23. mars 2022) var bandarískur stjórnmálamaður og erindreki. Hún var utanríkisráðherra Bandaríkjanna frá 1997 til 2001 í stjórnartíð Bills Clinton Bandaríkjaforseta og var fyrsta konan til að gegna því embætti.

Albright flutti með fjölskyldu sinni frá Tékkóslóvakíu til Bandaríkjanna árið 1948 eftir valdarán kommúnista. Faðir hennar, erindrekinn Josef Korbel, settist að með fjölskyldu sinni í Denver og Madeleine hlaut bandarískan ríkisborgararétt árið 1957. Albright útskrifaðist úr Wellesley-háskóla árið 1959 og hlaut doktorsgráðu frá Columbia-háskóla árið 1959 með doktorsritgerð um vorið í Prag. Albright vann sem aðstoðarmaður þingmannsins Edmunds Muskie þar til hún tók sæti í bandaríska þjóðaröryggisráðinu. Hún gegndi stöðu þar undir Zbigniew Brzezinski á kjörtímabili Jimmy Carter Bandaríkjaforseta.

Eftir að Albright lauk störfum hjá þjóðaröryggisráðinu hóf hún störf við Georgetown-háskóla og gerðist utanríkisráðgjafi frambjóðenda Demókrataflokksins. Eftir að Bill Clinton vann sigur í forsetakosningunum árið 1992 hjálpaði Albright við að byggja upp þjóðaröryggisráð Clinton-stjórnarinnar. Árið 1993 útnefndi Clinton hana sendiherra Bandaríkjanna til Sameinuðu þjóðanna. Sem sendiherra til Sameinuðu þjóðanna átti Albright þátt í því að Bandaríkjamenn beittu neitunarvaldi sínu gegn tilnefningu Boutros Boutros-Ghali til annars kjörtímabils sem aðalritari Sameinuðu þjóðanna. Albright hafði verið gagnrýnin á Boutros-Ghali, einkum vegna lélegra viðbragða við þjóðarmorðinu í Rúanda. Hún gegndi embættinu til ársins 1997 en þá tók hún við af Warren Christopher sem utanríkisráðherra. Hún sat sem utanríkisráðherra þar til Clinton lét af embætti árið 2001.

Albright varð seinna formaður Albright Stonebridge-hópsins og kennari í alþjóðasamskiptum við Georgetown-háskóla. Í maí árið 2012 sæmdi Barack Obama hana frelsisorðu Bandaríkjaforseta. Albright var einnig framkvæmdastjóri í Samtökum um alþjóðasamskipti.

Albright lést árið 2022 úr krabbameini.
Breiðbobbi

Breiðbobbi (fræðiheiti: "Oxychilus draparnaudi") er sniglategund í laukbobbaætt ("Oxychilidae"). Tegundin er upprunalega frá Suður-Evrópu, en hefur breiðst víða út og er Ísland nyrsti fundarstaðurinn.
Sveinbjörn Björnsson

Sveinbjörn Björnsson (f. 28. október 1936) er íslenskur eðlisfræðingur sem hefur mikið fengist við rannsóknir á jarðhita, eldgosum og jarðskjálftum. Hann gegndi stöðu rektors Háskóla Íslands árin 1991-1997.
Brynja Þorgeirsdóttir

Brynja Þorgeirsdóttir (f. 14. nóvember 1974) er íslensk sjónvarpskona. Árið 2006 hóf hún störf sem umsjónarmaður í Kastljósi hjá RÚV. Hún var ritstjóri Djöflaeyjunnar og menningarritstjóri Kastljóss 2012–2015. Hún var umsjónarmaður og einn handritshöfunda sjónvarpsþáttanna "Orðbragð" ásamt Braga Valdimari Skúlasyni. Árið 2008 kynnti hún niðurstöður stiga Íslands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva. Hún hlaut Edduverðlaun sem sjónvarpsmaður ársins 2015.

Árið 2015 lauk hún meistaragráðu í bókmenntafræði við Háskóla Íslands og doktorsprófi frá Cambridge háskóla árið 2020.
Meistarakeppni kvenna í knattspyrnu

Meistarakeppni kvenna í knattspyrnu er útsláttarkeppni í knattspyrnu kvenna á Íslandi á vegum KSÍ.

Flestir sigrar.

"Listinn er fengin af síðu KSÍ.
Kinetoscope

Kinetoscope er tæki til að sýna hreyfimyndir. Kinetoscope samanstóð af stórum kössum eða skáðum sem áhorfendur gátu einn í einu staðið við og horft inn í og séð stuttar hreyfimyndir. Þessar hreyfimyndir voru yfirleitt um 20 sekúndur að lengd og voru gerðar úr röð mynda á filmu sem varpað var gegnum ljós og skipt ört á milli mynda. Ferli sem notaðu upprúllaða filmu var fyrst lýst í frönsku einkaleyfi sem frumkvöðull að nafni Louis Le Prince fékk og hugmyndin var einnig notuð af bandaríska uppfinningamanninum Thomas Edison árið 1889 og þróuð áfram af starfsmanni hans William Kennedy Laurie Dickson á árunum 1889 og 1892.

Þessar stuttu hreyfimyndir voru undanfari kvikmynda og urðu mjög vinsælar. Verslanir og barir opnuðu víðs vegar í USA þar sem margir kassar voru í röðum og fólk gat farið á milli þeirra. Þessar sýningabúðir voru kallaðar Nickleodeons.
Katrín 1. Rússakeisaraynja

Katrín 1. (15. apríl 1684 – 17. maí 1727) var keisaraynja Rússlands frá 1725 til 1727. Hún hafði gifst Pétri mikla Rússakeisara árið 1707 og tók við af honum sem einvaldur Rússaveldis eftir dauða hans.

Æviágrip.

Ekki eru til traustar heimildir um uppruna Katrínar. Voltaire sagði um hana að hún hefði lifað enn merkilegra lífi en Pétur mikli.

Katrín fæddist undir nafninu Marta Helena Skowrońska til fátækra, kaþólskra foreldra sem létust úr plágu í kringum árið 1689. Eftir dauða foreldra sinna setti frænka hennar hana í fóstur sem þjónustustúlku lúterska prestsins Johanns Ernst Glück, sem þýddi biblíuna á lettnesku.

Árið 1702 giftist Katrín, sem þá þegar var rómuð fyrir fegurð sína, sænskum dragóna að nafni Johan Cruse, sem var staðsettur með herliði sínu í nágrenninu. Hjónaband þeirra varði aðeins í átta daga því sænsku hermennirnir neyddust til að hörfa undan árás rússneska hersins. Johan sást aldrei framar og lést líklega í átökunum. Marta fékk vinnu hjá rússneska hermarskálknum Boris Sjeremetev, sem hafði leitt rússnesku gagnárásina, en hann lét hana síðan ganga til furstans Alexanders Mensjikov. Hugsanlega áttu þau Alexander í ástarsambandi áður en Marta kynntist Pétri mikla árið 1703. Stuttu síðar gerðist hún ástkona Péturs.

Árið 1705 snerist Marta til rússnesks rétttrúnaðar og tók sér nafnið Jekaterína Alexejevna. Einhvern tímann á bilinu 23. október til 1. desember árið 1707 giftust Katrín og Pétur í leynilegri athöfn í Sankti Pétursborg. Árið 1711 fylgdi Katrín keisaranum í herför hans gegn Tyrkjum og veitti honum aðstoð með því að semja við Tyrki eftir að Pétur var innikróaður með her sínum á bakka Prutfljótsins. Sagt er að hún hafi mútað tyrkneska stórvesírnum með skartgripum sínum til að fá hann til að hörfa með her sinn.

Þau Pétur héldu formlega giftingarathöfn árið 1712 eftir að Katrín hafði fætt dóttur, prinsessuna Önnu Petrovnu. Keisarahjónin eignuðust sex börn til viðbótar, þar á meðal keisaraynjuna Elísabetu.

Katrín var krýnd keisaraynja árið 1724. Pétur lést næsta ár án þess að útnefna sér erfingja og Katrín tók því við honum sem drottnari Rússaveldis með stuðningi embættismanna sem höfðu komist til metorða á valdatíð Péturs. Hún útnefndi Mensjikov helsta ráðherra sinn og leyfði honum að fara með töluverð völd. Katrín lést aðeins tveimur árum á eftir Pétri og því varði valdatíð hennar ekki lengi.
Súrefnismettunarmæling

Mæling á súrefnismettun er óbein mæling á súrefnisgildum í blóði. Mælingin er gerð með súrefnismettunarmæli sem er lítill skynjari með infrarauðu ljósi sem birtir upplýsingar um súrefnismettun og púlstíðni. Algengast er að slíkur mælir sé settur eins og klemma á fingur eða eyrnasnepil. Ljósgeisli fer í gegnum fingurinn eða eyrnasnepilinn. Þessi mæling er sársaukalaus. Með því er fundið út hversu mikið súrefni er í rauðu blóðkornunum. Eðlileg gildi eru 95 - 98% en nægilegt er að vera yfir 90%.

Mæling á súrefnismettun er mikilvæg í aðstæðum þar sem súrefnisupptaka sjúklings er óstöðug og er notuð á gjörgæsludeildum, bráðamótttökum og sjúkrahúsum. Súrefnismettunarmælir mælir súrefnismettun en ekki hvernig súrefni er tekið upp af líkamanum og hve mikið súrefni sjúklingur notar. Til að mæla það þarf einnig að mæla CO2 gildi.