arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ásukvæði

Ásukvæði er norrænt danskvæði, vikivaki eða sagnadans. Kvæðið var með vinsælustu sagnadönsum á Íslandi fyrr á öldum ásamt Draumkvæði (Stjúpmóðurkvæði) og Ólafi liljurós. Kvæðið finnst í nær öllum 17. aldar handritum sem varðveita sagnadansa. Kvæðið lifði enn á vörum Íslendinga til sveita um miðja 20. öld. Ásukvæði er eldfornt danskvæði og talið er að það hafi borist til Íslands frá Noregi fyrir árið 1500.

Kvæðið er talið mjög afbakað og hefur breyst mikið í tímans rás í munnlegri geymd.

Efni kvæðis.

Kvæðið hefst á þá leið að Ása gengur um stræti og heyrir fagrar raddir í fjarska. Í kjölfarið finnur hún riddara nokkurn bundinn í húsi einu. Riddarinn biður Ásu um að leysa sig og lofar að gera henni ekki mein en Ása hikar og treystir ekki riddaranum. Riddarinn virðist þó sannfæra hana að lokum og svo fer að Ása leysir bönd hans. Í kjölfarið segir riddarinn frá afrekum sínum og samskiptum hans við aðrar konur en hann kveðst hafa svikið þær allar. Riddarinn verður síðan árásargjarn og hefur í hyggju að gera Ásu mein. Í seinni tíma viðbótum nær Ása að flýja aðstæður, fer á bak hvítum hesti og gengur að lokum í helgan stein.

Þjóðlög við Ásukvæði.

Íslenskt þjóðlag hefur varðveist við kvæðið og er það að finna í Íslenskum þjóðlögum Bjarna Þorsteinssonar. Lagið kunnu margir heimildarmenn um miðja 20.öld þegar þjóðfræðingar á vegum Stofnunar Árna Magnússonar ferðuðust um landið með segulbandstæki að vopni. Þá samdi Guðfinna Þorsteinsdóttir (1891-1977), einnig þekkt undir skáldanafninu Skáld-Erla, sérstaka laglínu við Ásukvæði sem hún raulaði fyrir börn sín. Öll þessi lög má finna á vefslóð Ísmús.
Eysteinn

Eysteinn er íslenskt karlmannsnafn. „Ey“ þýðir lukka og því þýðir nafnið lukkusteinn. Upprunalega var það skrifað Esten eða Østen en á Íslandi er það skrifað Eysteinn og á öðrum norðurlöndum hefur það breyst í Øystein, Øistein, Eystein og Eistein.

Eysteinn er gamalt konunganafn sem notað var yfir Øystein I og Øystein II.

Dreifing á Íslandi.
Lithobates catesbeianus

Lithobates catesbeianus er stór froskur ættaður frá Norður-Ameríku. Þeir hafa verið ræktaðir víða um heim til matar og sem gæludýr. Oft hafa þeir sloppið út í náttúruna og teljast alvarleg ógn við innlendar tegundir. Hluti af hæfileika tegundarinnar til að breiðast út er fjölbreytt fæða; bæði skordýr af ýmsum gerðum, sem og fiskar og önnur skriðdýr.

Tegundin er einnig talin vera smitberi svepps sem leggst á froska: Batrachochytrium dendrobatidis.
Bjarndýrakóngur

Bjarndýrakóngurinn er einhyrntur björn sem er sagður hafa birst 1848 í Grímsey í íslenskri þjóðsögu.
Dreifð afneitun leyndarmála

Dreifð afneitun leyndarmála (á ensku: "Distributed Denial of Secrets", skammstafað "DDoSecrets") er vefsíða eða samfélag uppljóstrara stofnuð var árið 2018 til að auðvelda frjálsa miðlun gagna í þágu almannahagsmuna með fréttaleka og birtingu skjala úr ýmsum gagnasöfnum heimsins til að gera.

Á vef DDoSecrets er birtar greinar sem oftast eru sendar inn nafnlaust og leka á internetið viðkvæmum upplýsingum frá ríkisstjórnum, fyrirtækjum og öðrum samtökum. Vefsíðan hefur stundum verið nefnd sem arftaki WikiLeaks. Bandaríska rannsóknarblaðakonan Emma Best, er annar stofnandi vefsins sem fór í loftið 3. desember 2018.

Vefurinn sem er ekki rekinn í hagnaðarskyni er hvað best þekktur útgáfu í júní 2020 á stóru safni innri lögregluskjala, þekkt sem BlueLeaks. Vefurinn er meðal annars talinn veita hvað mestan opinberan aðgang að rússneskum skrám sem lekið hefur verið eftir að innrás Rússa hófst í Úkraínu í febrúar 2022.

Á vefnum er einnig birt mikið safn gagna um rússnesktfáveldi, fasistahópa, skúffufyrirtæki og bankastarfsemi á aflandseyjum og í skattaskjólum.

Í apríl 2022 hýsir vefur tugi terabæta af gögnum frá yfir 200 stofnunum.
Fanngeir

Fanngeir er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Lífsgæðakjarni

Lífsgæðakjarni er hugtak sem nær yfir húsnæði, aðbúnað og þjónustu þar sem eldra fólk hefur aðgang að starfsemi sem bætir lífsgæði.

Lífsgæðakjarni samanstendur af hjúkrunarheimili, leiguíbúðum og þjónustumiðstöð. Með virku samstarfi þeirra sem þar búa, starfa og þangað sækja verður til kjarni með fjölbreyttri þjónustu, sem stuðlar að auknu öryggi, meiri vellíðan og bættum lífsgæðum eldra fólks.

Sjómannadagsráð starfrækir fjóra lífsgæðakjarna á Höfuðborgarsvæðinu. Þeir eru staðsettir við Boðaþing í Kópavogi, Hraunvang í Hafnarfirði og Laugarás og Sléttuveg í Reykjavík.

Sjómannadagsráð sinnir velferðarmálum sjómanna og er leiðandi aðili í öldrunarþjónustu á landinu. Í gegnum dótturfélög sín, Hrafnistu, Naustavör, Laugarásbíó og Happdrætti DAS, veitir félagið á annað þúsund landsmanna í fimm sveitarfélögum daglega þjónustu. Uppbygging lífsgæðakjarna Sjómannadagsráðs er stór liður í að stuðla að auknu öryggi, meiri vellíðan og bættum lífsgæðum eldra fólks.
Giovanni Francesco Straparola

Giovanni Francesco Straparola, líka þekktur sem Zoan eða Zuan Francesco Straparola da Caravaggio (um 1485 – 1558) var ítalskt skáld og rithöfundur. Árið 1551 gaf hann út fyrsta bindið af sagnasafninu "Le piacevoli notti" („Yndisnæturnar“) sem hann er fyrst og fremst frægur fyrir. Bókin er byggð á "Tídægru" Giovanni Boccaccio og inniheldur 74 sögur, bæði ævintýri og gamansögur. Sögurnar koma fyrir í rammafrásögn þar sem hópur kvenna og karla hefst við í 13 nætur á eyjunni Murano í Feneyjum og konurnar skiptast á að segja sögur meðan karlarnir hlusta. Fyrir utan verk hans er lítið vitað um ævi Straparola og hugsanlega lést hann nokkru fyrir 1558, en nafn hans er ekki að finna á skrám yfir látna í Feneyjum á þessum árum. Kenninafnið "Straparola" merkir „sá sem talar mikið“ og er líklega viðurnefni fremur en ættarnafn.

Sögur Straparola höfðu mikil áhrif á ævintýrabókmenntir næstu alda. Margar af sögunum voru endurbirtar í söfnum Giambattista Basile, Charles Perrault og Grimmsbræðra. Í safninu er til dæmis að finna elstu útgáfuna af sögunni um stígvélaða köttinn („Costantino fortunato“).
Nicki Minaj

Onika Tanya Maraj-Petty (f. 8. desember 1982), betur þekkt sem Nicki Minaj, er trínidad­ískur rappari, söngvari og lagahöfundur. Hún fæddist í Port of Spain en ólst upp í Bronx hluta New York borgar. Minaj hlaut fyrst eftirtekt eftir að hafa gefið út þrjár blandspólur á árunum 2007 til 2009. Fyrsta breiðskífan hennar, "Pink Friday", var gefin út árið 2010 og komst efst á Billboard 200 hljómplötulistann. Fimma stuttskífa plötunnar, „Super Bass“, náði þriðja sæti á Billboard Hot 100 og varð það hæsta sæti lags eftir kvennkyns rappara á listanum síðan 2002. Lagið fékk demants viðurkenningu frá Recording Industry Association of America.
Finnbogi

Finnbogi er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Anthony Albanese

Anthony Norman Albanese (f. 2. mars 1963) er ástralskur stjórnmálamaður og núverandi forsætisráðherra Ástralíu. Hann hefur verið leiðtogi ástralska Verkamannaflokksins frá 30. maí árið 2019 og tók við embætti forsætisráðherra þann 23. maí 2022 eftir sigur Verkamannaflokksins í þingkosningum sama mánuð.

Æviágrip.

Albanese fæddist 2. mars árið 1963 í Darlinghurst-hverfinu í Sydney. Móðir hans var af írskum ættum en faðir hans ítalskur. Hann gekk í skólann St Mary's Cathedral og síðan í Háskólann í Sydney, þar sem hann nam hagfræði. Hann gekk í Verkamannaflokkinn á námsárunum og vann síðan fyrir flokkinn sem rannsóknarfulltrúi.

Stjórnmálaferill.

Eftir útskrift úr hagfræðinámi var Albanese kjörinn á ástralska þingið fyrir Grayndler-kjördæmi í Nýja-Suður-Wales í kosningum þann 2. mars 1996. Hann hlaut sæti í ríkisstjórn í fyrsta sinn þann 3. desember 2007 þegar hann varð héraðsþróunar- og byggðamálaráðherra í ríkisstjórn Kevins Rudd eftir kosningasigur Verkamannaflokksins. Julia Gillard hélt honum í ráðuneytinu þegar hún varð forsætisráðherra í júní 2010.

Anthony Albanese bauð sig fram til embættis varaleiðtoga Verkamannaflokksins þann 26. jnú 2013. Hann hlaut 61 atkvæði og sigraði fyrrum flokksleiðtogann Simon Crean, sem hlaut 38 atkvæði. Rudd, sem sneri aftur á forsætisráðherrastól stuttu síðar, gerði Albanese að varaforsætisráðherra í stjórn sinni.

Eftir að Verkamannaflokkurinn galt afhroð í þingkosningum þann 7. september 2013 bauð Albanese sig fram til leiðtoga flokksins. Hann hlaut 59,9 % atkvæða almennra flokksmeðlima í leiðtogakjörinu á móti Bill Shorten en aðeins 36,1 % atkvæða þingmanna flokksins og því var vegið meðaltal 48 %. Bill Shorten varð því nýr flokksleiðtogi en Albanese varð skuggaráðherra ferðamannamála. Eftir ósigur Verkamannaflokksins í þingkosningum ársins 2016 varð Albanese skuggaráðherra innviða- og samgöngumála.

Leiðtogi Verkamannaflokksins.

Eftir að Verkamannaflokkurinn bað annan ósigur í þingkosningum árið 2019 sagði Bill Shorten af sér sem flokksleiðtogi og Albanese var kjörinn nýr leiðtogi án mótframboðs þann 30. maí.

Gróðureldarnir í Ástralíu 2019-2020 og kórónuveirufaraldurinn höfðu mjög neikvæð áhrif á vinsældir forsætisráðherrans Scotts Morrison úr Frjálslynda flokknum en Albanese tókst engu að síður ekki í fyrstu að auka fylgi Verkamannaflokksins. Þess vegna fóru margir stjórnmálaskýrendur að spá því að Albanese myndi víkja úr embætti flokksleiðtoga í byrjun árs 2021. Fylgi Morrisons og Frjálslynda flokksins hélt hins vegar áfram að dragast saman árið 2021 og voru Albanese og Verkamenn komnir með forystu í skoðanakönnunum undir lok ársins.

Forsætisráðherra.

Í maí árið 2022 unnu Verkamenn sigur í þingkosningum Ástralíu og bundu þannig enda á níu ára stjórn Frjálslynda flokksins. Albanese tók því við af Morrison sem forsætisráðherra Ástralíu. Eftir að ljóst var að Verkamannaflokkurinn hefði unnið kosningarnar lýsti Albanese því yfir að hann hygðist leggja aukna áherslu á loftslagsmál eftir „glataðan áratug“ undir stjórn íhaldsmanna.
Kormákur/Hvöt

Kormákur/Hvöt er knattspyrnufélag sem rekið er í samvinnu tveggja félaga í Húnaþingi; Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi) og Ungmennafélagið Kormákur (Hvammstanga).

Samstarf á milli Kormáks og Hvatar hefur lengi verið til staðar, en í meistaraflokki hafa liðin teflt fram sameiginlegu liði frá árinu 2012. Liðið spilar í 3. deild karla í knattspyrnu. Þjálfari liðsins sumarið 2022 er Aco Pandurevec.

Liðið leikur í bleikum treyjum/svörtum buxum (heima) og hvítum treyjum/rauðum buxum (úti).

Heimavellir.

Heimavöllur liðsins er í flestum tilvikum Blönduósvöllur, en einnig eru leikir spilaðir á Kirkjuhvammsvelli á Hvammstanga. Í upphafi samstarfsins fóru flestir leikir fram á Hvammstanga, en með aukinni aðsókn og fjölgunar í aðdáendahópi liðsins hafa þeir færst á Blönduós þar sem aðstaða er betri. Á hverju sumri eru spilaðir heimaleikir á bæjarhátíðum Blönduóss (Húnavaka) og Hvammstanga (Eldur í Húnaþingi), en þá skipta áhorfendur einu hundraði. Vegna veðurfars á Norðurlandi-vestra eru fyrstu heimaleikir sumarsins jafnan spilaðir á Sauðárkróksvelli.

Ytri tenglar.

Keppnisbúningur félagsins
Hvammur

Hvammur getur meðal annars átt við:
Ljósár (kvikmynd)

Ljósár (enska: "Lightyear") er bandarísk Disney-teiknimynd frá árinu 2022.

Tenglar.

https://kvikmyndir.is/mynd/?id=13886
Fjörnir

Fjörnir er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Franz

Franz er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Orraætt

Orraætt (Tetraonidae) er grein hænsnfugla sem telur 18 tegundir sem finnast, ekki alveg um heim allan heldur skorðast við Asíu, Evrópu og Norður Ameríku.

Stærsti fugl orraættar er þiður (tetrao urogallus) (nú að því er virðist endurflokkaður sem fasani en ekki orri) en karlfuglinn getur orðið orðið rúmur meter á lengd og vegið allt að 3 kg.

Tegundir:
Kasakska karlalandsliðið í knattspyrnu

Kasakska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Kasakstan í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins.
Andrarímur fornu

Andrarímur fornu (eða Öndrur) eru rímur frá 15. öld sem urðu feikivinsælar hér á landi fyrr á öldum og inniheldur alls 13 rímnabálka. Höfundur Andrarímna er óþekktur en stundum hafa þær að hluta til verið eignaðar Sigurði blind í Fagradal. Andrarímur eru að hluta til varðveittar í Staðarhólsbók rímna og Kollsbók. Andrarímur eru hins vegar varðveittar heilar í alls 20 pappírshandritum að því er talið er. Yrkisefni Andra rímna hefur glatast (þ.e. sagan sem rímurnar voru kveðnar eftir) en fullvíst þykir að þær voru kveðnar eftir ritaðri sögu.

Andrarímur þykja vel ortar.
Úgandska karlalandsliðið í knattspyrnu

Úgandska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Úganda í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslitakeppni HM en náði best öðru sæti í Afríkukeppninni árið 1976.
1905

Árið 1905 (MCMV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Leikfangasaga (kvikmyndasería)

Leikfangasaga (enska: "Toy Story") er bandarísk kvikmyndasería, fyrsta kvikmyndin kom út árið 1995 og sú síðasta árið 2022.
Freyviður

Freyviður er íslenskt karlmannsnafn.
Tröll (kvikmynd)

Tröll (enska: "Trolls") er bandarísk-teiknimyndir frá árinu 2016.
Sonic the Hedgehog 2 (kvikmynd)

Sonic the Hedgehog 2 (enska: "Sonic the Hedgehog 2") er bandarísk-kvikmynd frá árinu 2022.
Staðarhólsbók rímna

Staðarhólsbók rímna (AM 604 4to.) er íslenskt skinnhandrit frá 16. öld. Handritið varðveitir mikilvægasta safn íslenskra rímna frá miðöldum (ásamt Kollsbók) en handritið var fyrst í eigu Péturs Bjarnarsonar bónda á Staðarhóli í Saurbæ. Handritið komst síðar í eigu Árna Magnússonar árið 1707.
Nepalska karlalandsliðið í knattspyrnu

Nepalska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Nepals í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslit heimsmeistaramóts.
Friðmundur

Friðmundur er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sjevjerodonetsk

Sjevjerodonetsk (úkraínska: Сєвєродоне́цьк) er borg í Lúhanska Oblast í austur-Úkraínu. Hún er við norðausturbakka Donetsfljót gegnt borginni Lysytsjansk. Íbúar voru um 101.000 árið 2021. Í borginni eru nokkrar efnaverksmiðjur.

Árið 2014 varð Sjevjerodonetsk höfuðstaður Luhansk oblast þegar borgin Lúhansk féll undir aðskilnaðarsinna. Í innrás Rússa í Úkraínu 2022 féll borgin í lok júní í hendur Rússa eftir linnulausar loftárásir. Um 80% húsnæðis hafði verið eyðilagt og grunnkerfi vatns og rafmagns voru í rústum.
Djibútíska karlalandsliðið í knattspyrnu

Djibútíska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Djibútí í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslitakeppni HM né í Afríkukeppnina.
Grýlukvæði

Grýlukvæði eru kvæði undir flokki barnagælna sem þó voru notuð til þess að hrella og/eða aga börn fyrr á öldum. Grýlukvæðin gátu þó einnig vafalaust haft ákveðið skemmtanagildi fyrir börn og jafnvel haft ákveðið uppeldisgildi áður fyrr. Í kvæðunum er jólavætturin Grýla fyrirferðamest allra persóna ásamt Leppalúða, eiginmanni hennar, og jólasveinunum.

Aldur Grýlukvæða.

Elstu kvæði þar sem Grýla ber á góma eru í íslenskum skinnhandritum frá 13. öld og má helst nefna nafnaþulu í Eddu Snorra Sturlusonar en þar bregður Grýlunafnið fyrir sem eitt af tröllkvennaheitum. Þá má nefna Grýluvísu sem sem varðveitt er í Íslendingasögu Sturlu Þórðarsonar en þá vísu kvað Oddaverjinn Loftur Pálsson rétt fyrir Breiðabólstaðarbardaga í Fljótshlíð gagnvart Birni Þorvaldssyni, (hálfbróður Gissurar jarls) árið 1221. Vísa Lofts hljóðar svo:

Dæmi um Grýlukvæði.

Grýlukvæði eftir óþekkta höfunda (Íslensk þjóðkvæði)

Grýlukvæði eftir þekkta höfunda
Lúhanska Oblast

Lúhanska Oblast (úkraínska: Луга́нська о́бласть) er austasta hérað Úkraínu og hluti af Donbas-svæðinu. Stærð þess er 26.700 km2. Fljótið Donets rennur um héraðið. Íbúar voru um 2,1 milljón árið 2021. Megnið af 20. öld hét héraðið Voroshylovhradska Oblast þegar það var hluti af Sovétríkjunum.

Árið 2014 stofnuðu rússneskumælandi aðskilnaðarsinnar þar sjálfstjórnarhérað með stuðningi Rússlands.

Frá því 3. júlí 2022 er héraðið undir stjórn Rússlands eftir innrás þeirra í Úkraínu 2022.
Fróðmar

Fróðmar er íslenskt karlmannsnafn.
Rúandska karlalandsliðið í knattspyrnu

Rúandska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Rúanda í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslitakeppni HM en hefur einu sinni keppt í úrslitum Afríkukeppninnar.
Kristall Máni Ingason

Kristall Máni Ingason (f. 18. janúar 2002) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar með Rosenborg í Þrándheimi. Áður var hann hjá Víkingi. Hann gerði samning við norska félagið Rosenborg sumarið 2022.
Gaui

Gaui er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Doronicum carpetanum

Doronicum carpetanum er fjölær jurt af körfublómaætt, ættuð frá Spáni og Portúgal.
Doronicum haussknechtii

Doronicum haussknechtii er fjölær jurt af körfublómaætt, ættuð frá Tyrklandi.
Doronicum fritschii

Doronicum × fritschii er fjölær jurt af körfublómaætt, ættuð frá Austurríki.
Artúrshöfn

Artúrshöfn er heiti (1905 -1945) á fyrrum flotahöfn rússneska keisaradæmisins og síðar Sovétríkjanna á suðurodda Liaoning-skagans í Kína við Bóhaíhaf og Gulahaf. Þar er nú Lüshunkou hverfi Dalian borgar.

Bretar hertóku strandsvæði sem kennt er við Qingniwa á Liaoning-skaga í Kína í seinna ópíumstríðinu árið 1858, en skiluðu því aftur til kínverskra yfirráða árið 1860. Höfnin var síðar kennd á ensku "„Port Arthur“" eftir breska sjóðliðsforingjanum William Arthur, en Kínverjar kölluðu höfnina Lüshun.

Árið 1898 gerðu Rússneska keisaradæmið og Tjingveldið gerði síðan leigusamning um Liaoning-skagans í Kína til 25 ára. Undir rússneskri stjórn (1905 -1945) var hún flotahöfn undir nafninu Artúrshöfn ("Port Arthur") "(rússneska: Порт-Артур; rómönskun Port-Artur)", og síðar undir japönskum yfirráðum nafnið Ryojun (japanska: 旅順). Íslenskir prentmiðlar síðustu aldar vísa gjarnan til Artúrshafnar eða „Port Arthur“.

Þar sem áður stóð Artúrshöfn er nú Lüshunkou hverfi "(kínverska: 旅顺口区; rómönskun: Lǚshùnkǒu Qū)" Dalian borgar, í Liaoning héraði Kína. Hverfið nær yfir 512.15 ferkílómetra.
Apis mellifera iberiensis

Apis mellifera iberiensis er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar er á Íberíuskaga. Fræðiheitið er stundum ranglega skráð "iberica".

Hún er dökk brún til kolsvört. Vængir eru grennri en búkur breiðari en á aðaltegundinni.
Apis mellifera ligustica

Apis mellifera ligustica er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar var upphaflega í Ítalíu, en er nú um allan heim, sérstaklega þar sem er Miðjarðarhafsloftslag. Undirtegundin skiftist í 3 til 4 litaafbrigði og ery þau dekkstu frá Ítölsku Ölpunum (leðurlituð) og ljósari eftir því sem þau eru suðrænni. Hún var önnur tegundin sem var grunnurinn að Buckfast býunum

Hún er með brúnan til ljósgulan afturhluta með gulum röndum. Tungan er 6,3 til 6,6mm á lengd.
Haukur Birgir Hauksson

Haukur Birgir Hauksson (16. mars 1944 – 30. júlí 1973) var íslenskur knattspyrnumaður. Hann hóf að leika knattspyrnu með meistaraflokki og 1. flokki Ármanns við stofnun knattspyrnudeildar félagsins árið 1968 auk þess að þjálfa hjá því. Þann 26. júní 1973, hlaut hann alvarleg innvortis meiðsl eftir samstuð við andstæðing í leik Ármanns og Vals í 1. flokki og lést að lokum rúmlega mánuði seinna af völdum þeirra.

Hann var fyrsti íslenski knattspyrnumaðurinn til að látast af meiðslum í leik í 40 ár eða síðan Jón Karel Kristbjörnsson, markvörður Vals, lést af völdum meiðsla sem hann hlaut við samstuð við leikmann KR í úrslitaleik Íslandsmótsins 1930.
Geirlaugur

Geirlaugur er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ofkæling

Ofkæling er óeðlilegt ástand þar sem er lækkað miðhitastig í heitu dýri og er ekki lengur hægt að tryggja rétt lífshitastig. Ofkæling er skilgreind sem líkamskjarnahiti undir 35,0 °C (95,0 °F) hjá mönnum. Einkenni eru háð hitastigi. Í vægri ofkælingu er skjálfti og andlegt rugl. Í meðallagi ofkælingu hættir skjálfti og ruglástand eykst. Í alvarlegri ofkælingu geta komið fram ofskynjanir þar sem einstaklingur fer úr fötunum, auk aukinnar hættu á að hjartað stöðvist.

Ofkæling hefur tvær megingerðir af orsökum. Það gerist í klassískum stíl við útsetningu fyrir köldu veðri og köldu vatni. Það getur einnig komið fram vegna hvers kyns ástands sem dregur úr varmaframleiðslu eða eykur varmatap. Ofkæling getur verið greind út frá einkennum einstaklings í nærveru áhættuþátta eða með því að mæla kjarnahita einstaklings.

Meðferð við vægri ofkælingu felur í sér heita drykki, hlý föt og hreyfingu. Hjá þeim sem eru með í meðallagi mikla ofkælingu er mælt með hitateppi og upphituðum vökva í bláæð. Fólk með miðlungsmikla eða alvarlega ofkælingu ætti að hreyfa varlega. Við alvarlega ofkælingu getur súrefnisgjöf utan líkama himnunnar (ECMO) eða hjarta- og lungahjáveitu verið gagnleg. Hjá þeim sem eru án púls er hjarta- og lungnaendurlífgun ábending ásamt ofangreindum ráðstöfunum. Endurhitun er venjulega haldið áfram þar til hitastig einstaklings er hærra en 32 °C.

Ofkæling er orsök að minnsta kosti 1.500 dauðsfalla á ári í Bandaríkjunum. Hún er algengari hjá eldra fólki og körlum. Einn lægsti skjalfesti líkamshiti sem einstaklingur með ofkælingu hefur lifað af er 13,0 °C (55,4 °F) þegar 7 ára stúlka drukknaði næstum í Svíþjóð.

Í spendýrum og fuglum, er innri kjarnahiti sem er yfirleitt sem er hærri en umhverfið. Þau framleiða sjálf hita (thermogenesis) og nota orku sem er fengin úr eigin efnaskiptum.

Flokkun.

Ofkæling er oft skilgreind sem líkamshiti undir 35,0 °C. Með þessari aðferð er henni skipt í alvarleikagráður miðað við kjarnahita.

Annað flokkunarkerfi, svissneska sviðsetningarkerfið, skiptir ofkælingu út frá einkennum sem koma fram sem er æskilegt þegar ekki er hægt að ákvarða nákvæman kjarnahita.

Venjulegur líkamshiti manna er oft gefinn upp sem 36,5–37,5 °C. Ofurhiti og hiti eru skilgreind sem hitastig sem er hærra en 37,5–38,3 °C.

Merki og einkenni.

Einkenni og einkenni eru mismunandi eftir því hversu mikil ofkæling er og þeim má deila með þremur stigum alvarleika. Ungbörn með ofkælingu geta fundið fyrir kulda þegar þau eru snert, með skærrauða húð og óvenjulegt orkuleysi. Fólk með ofkælingu getur virst fölt.
Kambsmýrarjökull

Kambsmýrarjökull er smájökull í Kinnarfjöllum við Kambsmýrarhnjúk. Hann sést vel af Flateyjardalsheiði. Kenndur við bæinn Kambsmýrar sem fór í eyði 1929.
Gerðar

Gerðar er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Glúmur

Glúmur er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Norðfjarðarviti

Norðfjarðarviti er brúarlaga innsiglingarviti yst í þorpinu Neskaupstað á svokölluðum Bakkabökkum við norðanvert mynni Norðfjarðar. Hann var reistur 1952. Tilkomumikið útsýni er frá vitanum og áætlanir eru uppi um að stækka útsýnispall í kringum hann. Ljóseinkenni vitans er Fl(2) WR 7s (tvískipt 2 blikkljós á 7 sekúndna fresti).
Klettahani

Klettahani (fræðiheiti: "Rupicola peruvianus") er stór spörfugl af ætt skörtum sem er innfæddur í Andeskógum í Suður-Ameríku. Hann er almennt talinn þjóðarfugl Perú.
Gretar

Gretar er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Gísli Einarsson

Gísli Einarsson getur átt við: