arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Dæmisaga

Dæmisaga er stutt skálduð saga, annaðhvort í bundnu eða óbundu máli, sem fjallar um dýr, goðsagnaverur, plöntur, dauða hluti eða krafta náttúrunnar sem eru manngerð, og færir einhvers konar siðferðisboðskap. Oft er hann afgreiddur í lok sögunnar í formi stutts spakmælis.

Eitt frægasta safn dæmisagna í vestrænni bókmenntasögu er "Dæmisögur Esóps". Dæmisögur eru sérstök bókmenntagrein og sérstök grein þjóðsagna.
2027

Árið 2027 (MMXXVII í rómverskum tölum) verður í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjar á föstudegi.
2039

Árið 2039 (MMXXXIX í rómverskum tölum) verður í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjar á laugardegi.
Kjartan (Strumparnir)

Gargamel (Kjartan) er persóna úr Strumpunum. Hann er galdramaður sem reynir síendurtekið að ná strumpunum.
ISG Business School

ISG Business School er evrópskur verslunarskóli með skólalóðir í París, New York og Tókýó. Hann er stofnaður 1967. ISG býður ýmis meistaranám (Master programmes) í sérhæfðum stjórnsviðum, svo sem: markaðssetningu, fjármálasvið, eða frumkvöðlastarfsemi. Skólinn á yfir 20 000 hollvini (alumni) í verslun og stjórnmálum, svo sem: Emmanuel Besnier (Framkv.stj. (CEO) Lactalis), David Manoukian (Framkv.stj. (CEO) The-Sphere.com), auk François Baroin, fyrrum franska ráðherra.
Fjallarauðviður

Fjallarauðviður, risarauðviður eða mammúttré (og áður þekkt sem "risafura") (fræðiheiti: "Sequioadendron giganteum") er barrtré sem vex í fjalllendi Kaliforníu. Heimkynni þeirra eru í 1.000-2.000 metra hæð í vesturhlíðum Snjófjalla (Sierra Nevada). Fjallarauðviður er verndaður innan þjóðskóga eða þjóðgarða. Það tekur þúsund ár eða meira að ná þeim gríðarlega sverleika sem þær eru þekktastar fyrir. Þær sverustu eru meira en 3000 ára gamlar.

Fjallarauðviður er stærsta tré í heimi. Stærsta eintakið heitir Sherman hershöfðingi og vex í Sequoia-þjóðgarðinum. Sherman er 83,8 m hár og ummál er 31,3 m við jörð. Trén geta orðið allt að 95 metrar á hæð.

Tréð hefur verið þekkt lengi á íslensku sem risafura en það er ekki nákvæmt þar sem tréð er ekki af furuætt, heldur einisætt. Skyld tegund heitir strandrauðviður. Eintök af tegundinni má finna víða í trjásöfnum í Evrópu.

Árið 1985 fékk Náttúrufræðistofnun Íslands til varðveislu sneið af fjallarauðvið sem ríkisstjórn Bandaríkjanna gaf íslensku þjóðinni á 1100 ára afmæli Íslandsbyggðar árið 1974. Vegna húsnæðisvanda Náttúrufræðistofnunar var þjóðargjöfinni komið fyrir í Háskólabíói til bráðabirgða. Sneiðin er nú til sýnis í Perlunni.

Lítil reynsla er af tegundinni á Íslandi en ung eintök hafa lifað af veturinn og vaxa.

=Tilvísun=
Svartbjörn

Svartbjörn ("Ursus americanus") er tegund bjarndýra. Svartbjörn finnst víða í Norður-Ameríku, frá Alaska og allt suður til Mexíkó, aðallega á óaðgengilegum tempruðum skógarsvæðum með miklum undirgróðri. Syðst á útbreiðslusvæðinu heldur hann til í fjalllendi upp í allt að 3000 metra hæð sökum þess hve mikið hefur verið gengið á kjörsvæði hans.

Svartbirnir eru venjulega svartir að lit, en í vesturhluta útbreiðslusvæðisins eru þeir þó ljósari yfirlitum. Oft eru hvítar skellur á feldi dýranna og þá gjarnan á bringu. Svartbirnir eru á bilinu 80 - 400 kg að þyngd og eru karldýrin mun stærri en kvendýrin. Það má greina svartbirni frá brúnbjörnum ("Ursus arctos") á því að þeir fyrrnefndu eru með lengri eyru og ekki eins loðnir. Eins eru þeir ekki með eins kryppulaga axlir og brúnbirnir heldur með ávalari baklæga líkamsbyggingu.

Á vorin og sumrin éta svartbirnir aðallega gras og lauf. Þegar líður á sumarið snúa þeir sér að ýmsum ávöxtum, en éta harðari og trénaðri gróður á haustin. Svartbirnir eru ekki mikil rándýr en sækja mjög í prótín og fituríka fæðu þegar hún býðst. Líkt og flestir aðrir birnir geta þeir verið skæðir í sorphaugum. Þeir eru afar sterkir og skapast oft hætta þegar þeir komast nærri fólki enda er lundarfar þeirra óútreiknanlegt. Samt sem áður eru einungis skráð 36 dauðsföll af völdum svartbjarna á síðustu öld sem telst ekki há tala. Þó svartbjörnum hafi fækkað á nýliðinni öld er stofninn enn stór og er þetta að öllum líkindum sá björn sem mest er af í heiminum.

Svart­birn­ir geta til að mynda leyst úr allskon­ar talna-, punkta- og myndþraut­um. . Asíski svartbjörninn ("Ursus thiberanus") er náskyldur þeim ameríska.
Paradísarkorn

Paradísarkorn eða stundum gíneupipar eru fræ plöntunnar "Aframomum melegueta" frá Vestur-Afríku. Fræin eru rauðbrún á lit og þroskast í 5-7 cm löngum rauðum fræbelgjum. Fræin eru notuð sem krydd og gefa piprað bragð með sítruskeim. Áður fyrr voru paradísarkorn oft notuð í staðinn fyrir pipar þar sem þau voru ódýrari. Piparströndin milli Mesuradohöfða og Palmashöfða í Líberíu dregur nafn sitt af paradísarkornum sem voru flutt þaðan út.

Paradísarkorn eru notuð í norðurafrískar kryddblöndur eins og Ras al-hanout og í litlum mæli til að krydda gin og ákavíti.
Ólafur Olavius

Ólafur Ólafsson (eða Ólafur Olavius) (1741-1788) var rithöfundur, útgefandi og fræðimaður. Hann var lengstum búsettur í Danmörku.

Ólafur fæddist á Eyri í Seyðisfirði í Norður-Ísafjarðarsýslu. Hann var Ólafsson en latínuseraði nafn sitt að lærðra manna sið þeirra tíma. Olavius brautskráðist úr Skálholtsskóla og réðst til læknanáms hjá Bjarna Pálssyni, landlækni 1762. Hann hóf Háskólanám í Kaupmannahöfn 1765 og brautskráðist með Bachalárspróf í heimspeki árið 1768.

Ólafur skrifaði einkum rit og bækling á sviði athafnalífs til þess að hvetja Íslendinga til aukins framtaks. Merkustu rit hans eru "Ökonomisk Rejse i giennem Island", þar sem atvinnuháttum Íslendinga á seinni hluta 18. aldar var lýst. Ólafur var meðal stofnenda Lærdómslistafélagsins. Hann stofnaði og prentsmiðju í Hrappsey á Breiðafirði sem var fyrsta prentsmiðja á landinu sem fékkst við útgáfu á veraldlegum bókmenntum.

Ingibjörg, systir Olaviusar var amma Jóns Sigurðssonar forseta.
Yosemite-þjóðgarðurinn

Yosemiteþjóðgarðurinn (enska: Yosemite National Park) er þjóðgarður í Kaliforníu. Hann er meðal elstu þjóðgarða í heimi og er rúmir 3000 km2 að stærð. Klettaveggurinn El Capitan er meðal frægustu kennileita þar og sjötti og sjöundi hæsti foss í heiminum eru þar.

Vaxtarsvæði risarauðviðar í Yosemite-dalnum í Kaliforníu var friðað árið 1864.
MÍR (kvikmyndahús)

Kvikmyndahúsið MÍR eða Menningartengsl Íslands og Ráðstjórnarríkjanna er á vegum Bíó Reykjavíkur og er það núna staðsett á Hverfisgötu 105 í Reykjavík. Þar er sjálfstæðum kvikmyndum frá einstaklingum samansafnað og varpað á sýningatjald. Í húsi MÍR má meðal annars finna kvikmyndasali, sýningarsali og myndasafn..
Jordan Spieth

Jordan Alexander Spieth (f. 27. júlí 1993) er Bandarískur atvinnumaður í golfi og spilar á PGA mótaröðinni. Hann er númer eitt í heiminum samkvæmt Official World Golf Ranking í 45. viku 2015. Hann hefur unnið bæði Masters og Opna Bandaríska meistaramótið á þessu ári. Hann vann einnig Fedex stigalistann.

Fyrsta risamótið sem Jordan vann var Masters 2015 og þénaði hann 1,8 milljónir dollara á því. Hann lék á 270 höggum eða 18 höggum undir pari vallarins og sló þar með met Tiger Woods sem yngsti sigurvegari á Masters. Hann vann líka Opna Bandaríska 2015 á 5 höggum undir pari vallarins og er hann yngsti sigurvegarinn og sló þar með met Bobby Jones frá 1923. Hann fullkomnaði svo tímabilið með sigri á Tour Championship og þar með Fredex cup.
Listi yfir eldfjöll Íslands

Helstu eldfjöll Íslands eru hér skráð eftir svæðum.
Didda (skáld)

Didda (Sigurlaug Jónsdóttir - f. 29. nóvember 1964) er íslenskt skáld, rithöfundur, textahöfundur og leikkona. Hún ólst upp í Reykjavík og stundaði nám í London í tösku- og veskjagerð. Didda samdi texta fyrir ýmsar hljómsveitir, meðal annars pönkhljómsveitirnar Vonbrigði og Sogbletti. Hún lék aðalhlutverkið í kvikmyndinni "Stormviðri" eftir Sólveigu Anspach sem var frumsýnd 2003 og einnig í "Skrapp út" árið 2008. Hún fékk Edduverðlaunin fyrir leik sinn í fyrrnefndu kvikmyndinni. Árið 1995 kom fyrsta ljóðabók hennar út, "Lastafans og lausar skrúfur". Árið 1997 kom fyrsta skáldsaga hennar, "Erta", út og "Gullið í höfðinu" árið 1999. Didda hefur dvalið um lengri tíma í London og á Kúbu.
Turks- og Caicoseyjar

Turks- og Caicoseyjar eru tveir eyjaklasar með samtals um þrjátíu eyjar suðaustan við Bahamaeyjar. Eyjaklasarnir eru hinar stærri Caicoseyjar og hinar minni Turkseyjar sem allar eru hluti af Lucayaneyjum sem einnig ná yfir Bahamaeyjar. Eyjarnar eru breskt yfirráðasvæði handan hafsins. Turks- og Caicoseyjar eru aðallega þekktar sem ferðamannastaður og fyrir aflandsbankaþjónustu. Meirihluti íbúanna, sem taldir eru vera rúm 40.000, búa á eyjunni Providenciales í Caicoseyjaklasanum.

Turks- og Caicoseyjar eru suðaustan við eyjuna Mayaguana í Bahamaeyjaklasanum, norðaustan við Kúbu og norðan við Hispaníólu (Haítí og Dóminíska lýðveldið). Frá 1766 hefur höfuðstaður eyjanna verið Cockburn Town á Grand Turk-eyju, um 1.042 km aust-suðaustan við Miami í Bandaríkjunum. Eyjarnar eru samtals um 616 ferkílómetrar að stærð.

Turks- og Caicoseyjar voru byggðar indíánum frá fornu fari. Evrópumenn sáu eyjarnar fyrst 1512. Næstu aldir gerðu ýmis Evrópuveldi tilkall til eyjanna. Á endanum féllu þær í hlut Breska heimsveldisins. Lengst af heyrðu eyjarnar undir aðrar breskar nýlendur, eins og Bermúda, Bahamaeyjar og Jamaíku. Eyjarnar urðu sérstök nýlenda undir landstjóra Jamaíku árið 1959 og þegar Jamaíka fékk sjálfstæði 1962 urðu þær sjálfstæð krúnunýlenda, en heyrðu undir landstjórann á Bahamaeyjum. Þegar þær fengu svo sjálfstæði 1973 fengu Turks- og Caicoseyjar fyrst eigin landstjóra.

Landfræði.

Turks- og Caicoseyjar eru tveir eyjaklasar í Norður-Atlantshafi, suðaustan við Bahamaeyjar, norðaustan við Kúbu, um 160 km norðan við Hispaníólu, og um 1000 km frá Miami í Flórída í Bandaríkjunum. Eyjarnar eru hluti af Lúkajaeyjum, ásamt Bahamaeyjum. Turks Island-sund skilur milli eyjaklasanna tveggja. Caicos-sund skilur milli Caicos-eyja og næstu Bahamaeyja, Mayaguana og Great Inagua. Næsta erlenda eyja er smáeyjan Little Inagua, um 50 km frá West Caicos.

Eyjaklasarnir telja 8 stórar eyjar og yfir 22 smáeyjar sem samanlagt eru 616 ferkílómetrar að stærð. Eyjarnar eru flestar láglendar kalksteinseyjar með stórum mýrum og fenjaviðarskógum, auk 332 ferkílómetra af sandströndum. Hæstu tindar eyjanna eru Blue Hills á Providenciales og Flamingo Hill á East Caicos sem eru báðar 49 metrar á hæð. Veður á eyjunum er oftast sólríkt (sagt er að þar séu 350 sólardagar á ári) og tiltölulega þurrt, en fellibylir ganga þar hlutfallslega oft yfir. Náttúrulegar ferskvatnsbirgðir á eyjunum eru takmarkaðar og regnvatni er safnað í vatnsþrær. Helstu náttúruauðlindir eyjanna eru svipukrabbi, kuðungar og aðrir skelfiskar. Þrenns konar vistsvæði eru skilgreind á eyjunum: bahamískur laufskógur, bahamískur furuskógur og antilleyskur fenjaskógur.

Stjórnmál.

Stjórnsýslueiningar.

Turks- og Caicoseyjar skiptast í fimm stjórnsýsluumdæmi (eitt á Turks-eyjum og fjögur á Caicos-eyjum), og eyjuna Grand Turk Island. Fjögur umdæmanna hafa umdæmisstjóra og Providenciales-umdæmi heyrir undir fastaritara yfirráðherra á Providenciales. Grand Turk Island heyrir beint undir ríkisstjórn eyjanna.
Brúnbjörn

Brúnbjörn eða skógarbjörn (fræðiheiti: "Ursus arctos") er stórt bjarndýr sem finnst í Norður Ameríku og Evrasíu. Hann hefur langmesta útbreiðslu allra bjarndýra heimsins.

Vegna þessarar miklu útbreiðslu eru skógarbirnir greindir niður í fjölda deilitegunda. Stærstu meðlimir þessarar tegundar eru svokallaðir alaskabirnir eða kódíakbirnir ("Ursus arctos middendorffi"), en stærstu karldýr tegundarinnar verða vel yfir 500 kg að þyngd og eru því meðal stærstu landrándýr heims. Risavaxin karldýr hafa veiðst sem hafa vegið allt að 850 kg. Kamtchatkabirnirnir ("Ursus arctos beringianus") eru litlu minni. Meðal deilitegunda í Norður-Ameríku er grábjörninn sem á ensku er þekktur undir heitinu "grizzly bear".

Almennt gildir um brúnbirni að því norðar sem deilitegundin finnst því stærri eru dýrin, og einnig verða evrasísku birnirnir stærri eftir því sem austar dregur.

Fæða skógarbjarna er meira úr dýraríkinu en hjá öðrum björnum að hvítabjörnum undanskildum.
Catherine Booth

Catherine Booth (17. janúar 1829 – 4. október 1890) var annar stofnenda Hjálpræðishersins en hún lagði grunn að hreyfingunni með manni sínum William Booth. Hún hefur vegna áhrifa sinna verður kölluð móðir Hjálpræðishersins. Catherine fæddist í Ashbourne, Derbyshire á Englandi. Foreldrar hennar, John Mumford og Sarah Milward voru meþódistar. Faðir hennar var prédikari og vann við vagnagerð. Fjölskylda hennar flutti til Boston, Lincolnshire og síðar til Brixton í London. Catherine var alvörugefin og næm og trúhneigð. Sagt er að hún hafi lesið alla Biblíuna átta sinnum áður en hún varð 12 ára.
Tamarind

Tamarind (fræðiheiti: "Tamarindus indica") er tré af ertublómaætt sem gefur af sér æta belgi sem eru notaðir víða í afrískri, karabískri og asískri matargerð. Nafnið er úr arabísku og merkir „Indlandsdaðla“. Tréð er þó upprunnið í hitabelti Afríku.
Fótur

Fótur á íslensku er hvort tveggja ganglimur (fótleggurinn) og neðsti hluti hans og er hluti af líkama margra hryggdýra, m.a. mannsins. Fóturinn ber þyngd líkamans og er notaður til að ganga á (til hreyfingar).

Fóturinn (og hér er átt við neðsta hluta hans frá ökkla og niður úr) skiptist í:

Hjá mönnum er fóturinn flókinn að byggingu. Hann inniheldur 26 bein, 33 liðamót og yfir eitt hundrað vöðva, sinar og liðbönd. Fóturinn skiptist í þrjá hluta:
LAMP

LAMP er hugbúnaðarstæða sem er algeng á netþjónum. Skammstöfunin stendur fyrir Linux (stýrikerfi), Apache (vefþjónn), MySQL (gagnaþjónn) og PHP, Perl eða Python (vefforritunarmál). Allir hlutar stæðunnar eru frjáls hugbúnaður. WAMP er hugbúnaðarstæða þar sem sami miðbúnaður keyrir á netþjóni með Windows-stýrikerfi.
Forseti Keníu

Forseti Kenía er þjóðhöfðingi og ríkisstjórnarleiðtogi Kenía. Forsetinn leiðir framkvæmdarvald ríkistjórnar Kenía og er æðsti yfirmaður hersins. Forsetinn er kosinn til fimm ára í senn. Núverandi forseti Kenía er Uhuru Kenyatta, en hann var kosinn 9. apríl 2013.
Súpueldhús

Súpueldhús er staður þar sem matur er boðinn svöngum án gjalds eða undir markaðsverði. Þau eru oft í hverfum íbúa með lægri innkomu, mönnuð af hópum sjálfboðaliða, eins og kirkjunni eða samfélagshópum. Súpueldhús fá mat úr matar banka án gjalds eða á lægra verði, af því að litið er á þau sem hjálparsamtök, sem gerir þeim auðveldara að fæða þann fjölda fólks sem þarfnast þjónustu þeirra.
Svartbambus

Svartbambus;

Phyllostachys nigra var fyrst lýst af Conrad Loddiges, og fékk sitt núverandi nafn af William Munro.

Eru svartir stönglar einkennandi fyrir hann. Hann var fluttur til Evrópu 1823, sem gerir hann líklega fyrsta bambusinn í Evrópu.

Lýsing.

Hann hefur stutt rótarskot, svo að plantan er tiltölulega þétt og lítið ágeng. Stönglarnir verða frá 3-10 m háir og 1-4 sm. gildir, uppréttir og slútandi í endana. Þeir verða svartir eftir 2-3 ár. Liðirnir eru hvítleitir, og 25-30 sm á milli þeirra. Lensulaga blöðin eru 4-13 sm löng, dökkgræn.

Útbreiðsla og kjörlendi..

Náttúruleg útbreiðsla tegundarinnar er í Hunan héraði í Kína. Hann er hinsvegar ræktaður annarsstaðar í landinu og mörgum öðrum löndum.

Kjörlendi hans er í opnum skógum í hlíðum og dölum upp í 1100 - 1200 m. hæð yfir sjávarmáli.

Hann þolir að -22°C

Notkun.

Svartbambus er ræktaður til skrauts. Ungir sprotar eru ætir, en ekki bragðgóðir.

Undirtegundir:.

Það eru að minnsta kosti fimm undirtegundir þekktar.

. Phyllostachys nigra var nigra. Mislitur með græna stöngla í fyrstu, rauðbrúnn til brúnn og svo svartir.

. Phyllostachys nigra var henonis:. Með grænum stönglum.

. Phyllostachys nigra var Boryana: Í upphafi með græna stöngla sem mynda svo svarta bletti.

. Phyllostachys nigra var megurochiku: Með grænum stönglum og svartri rás.

. Phyllostachys nigra var Mejiro: Svartir stönglar með gulri rás.
Títan (tungl)

Títan er stærsta tungl Satúrnusar og annað stærsta tungl í sólkerfinu á eftir Ganýmedes tungli Júpíter. Títan er stærri en Merkúríus en þó léttari.

Títan er meðal lífvænlegra hnatta í sólkerfinu og hefur lofthjúp stærri en jarðar. Hitastig hans er að meðaltali -179°C og er fljótandi metan á yfirborði hans sem safnast upp í vötn.

Árið 2005 lenti geimfarið Huygens á yfirborði hans og gerði mælingar. Geimfarið Huygens heitir eftir Hollendingnum Christiaan Huygens sem uppgötvaði Títan árið 1655. Það er fyrirhugað að senda fleiri geimför til Títan á næstu árum og áratugum.
Ætibambus

Ætibambus, (á ensku oft nefndur madake, giant timber bamboo eða Japanese timber bamboo) er bambustegund af ættkvíslinni "Phyllostachys".

Ætibambus er helsta tegundin sem notuð er í shakuhachi flautur, og nýttur í margs konar list og smíði í Japan og Kína.

Lýsing.

"Ætibambus" getur náð 15–22 m hæð og ummáli að 10–15 cm. Stönglarnir eru dökkgrænir, fremur sverir og mjög beinir. Nýir stönglar spretta síðla vors og vaxa mjög hratt, jafnvel heilan metra á dag. Tegundin blómgast mjög sjaldan, tíminn milli blómgana getur orðið allt að 130 ár. Ætibambus er talinn þola að -18°C frosti án teljandi skemmda.

Útbreiðsla.

Þessi tegund er upprunnin í Kína, en er algeng í ræktun víða um heim, sérstaklega í Japan.

Í Kína vex hann í gisnu skóglendi frá Yangtze til Wuling-fjalla upp að 1.800 metra hæð yfir sjó, í héruðunum Fujian, Guangdong, Guangxi, Guizhou, Henan, Hubei, Hunan, Jiangsu, Jiangxi, Shaanxi, Shandong, Sichuan, Taiwan, Yunnan og Zhejiang.
Hverfahluti

Hverfahluti er skipting borgar eða bæjar oft eftir endingu götunafns og er hluti af hverfaskiptingu. Hverfahluti segir á nákvæmari hátt til um hvar tiltekinn staður er og inniheldur að jafnaði ákveðin kennileiti.
Catherine Chabaud

Catherine Chabaud (f. 29. nóvember 1962) er frönsk siglingakona og blaðamaður sem fyrst kvenna lauk keppni í einni erfiðustu siglingakeppni heims, Vendée Globe, þar sem siglt er einhendis kringum hnöttinn án þess að taka land og án aðstoðar.

Hún útskrifaðist sem blaðamaður árið 1983 og vakti athygli fyrir skrif sín um siglingar og sjálfbæra þróun. Hún hefur tekið þátt í tugum siglingakeppna yfir Atlantshaf og tvisvar umhverfis jörðina (Vendée Globe) 1996 og 2000. Í fyrra skiptið varð hún fyrsta konan til að ljúka keppni en hafnaði í síðasta sæti. Í síðara skiptið hætti hún keppni eftir að hafa misst mastur skömmu áður en hún komst yfir marklínuna.
Einar Þorkelsson

Einar Þorkelsson (11. júní 1867 - 27. júní 1945) var íslenskur rithöfundur, ritstjóri og skrifstofustjóri Alþingis. Þekktasta verk hans er "Ferfætlingar", safn af dýrasögum sem kom út árið 1926. Einar var einn af stofnendum Dýraverndarfélags Hafnarfjarðar og ritstjóri "Dýraverndarans" árið 1929. Hann var skrifstofustjóri Alþingis frá 1914 til 1922 og bjó í Alþingishúsinu ásamt annarri eiginkonu sinni, Ólafíu Guðmundsdóttur, frá 1918 til 1923. Það er eina dæmið um íbúa í húsinu. Þau eignuðust tvo drengi meðan þau bjuggu þar.

Einar var bróðir Jóns Þorkelssonar þjóðskjalavarðar, faðir dr. Ólafíu Einarsdóttur fornleifafræðings og Bjargar Einarsdóttur rithöfundar og afi Lúðvíks Kristjánssonar sagnfræðings.
Bangers og Mash

Bangers og Mash (e. "Bangers and Mash") er sjónvarpsþáttur sem var fyrst sendur út á bresku sjónvarpsstöðinni CITV árið 1989.
Skósveinarnir

Skósveinarnir (enska: Minions) er bandarísk teiknimynd frá 2015, sem var framleidd af Illumination Entertainment fyrir Universial Studios. Myndin er forveri kvikmyndarinnar Aulinn ég.
Hrói Höttur (kvikmynd 1922)

Hrói Höttur (enska: "Robin Hood") er bandarísk kvikmynd frá árinu 1922.
Galdhöpiggen

Galdhöpiggen er hæsta fjall Noregs og er í fjalllendinu Jotunheimen í vestur-Noregi. Það er 2469 metrar á hæð. Tindurinn er úr steintegundinni gabbró. Það var klifið fyrst árið 1850 svo vitað sé. Á toppi fjallsins er skáli og það finnst skíðasvæði í um 2200 metra hæð. Glittertind, næsthæsta fjallið, er aðeins nokkrum metrum lægra eða 2464 metrar.

Heimildir.

Byggt á ensku Wikipedia greininni: Galdhøpiggen. Skoðað 18. janúar, 2016.
Theodor W. Adorno

Theodor W. Adorno, fæddur Theodor Ludwig Wiesengrund (11. september 1903 - 6. ágúst 1969) var þýskur heimspekingur, félagsfræðingur og tónskáld. Þekktastur er hann fyrir aðild sína að Critical Theory. Giftur Gretel Karplus árið 1937. Hann var einn af merkustu fræðimönnum 20.aldarinnar og einnig kenndur við Frankfurtskólann þar sem að hann kenndi, ásamt fleiri merkum hugsuðum 20. aldarinnar. Þar má nefna menn á borð við Walter Benjamín, Max Horheimer, Herbert Marcuse og fleiri.

Uppeldi og yngri ár.

Adorno var fæddur í Frankfurt am Main. Hann var einkabarn Oscar Alexander Wiesengrund (1870–1946) og Maria Calvelli-Adorno della Piana (1865–1952). Faðir hans rak farsælt vínútfluttningsfyrirtæki og mamma hans starfaði við söng. Systir móðir hans, Agathe sem bjó hjá þeim söng einnig og spilaði á píanó. Þær settu báðar mikið mark á æsku hans með tónlistalegu uppeldi og kennslu. Um tólf ára aldur spilaði hann verk eftir Beethoven á píanóið.

Menntun og tónlist.

Við sex ára aldur hóf hann nám við Deutschherren áður hann var færður yfir í Kaiser-Wilhelm Gymnasium, þar sem hann lærði frá 1913-1921. Hann útskrifaðist efstur í skólanum og segist hafa verið undir miklum áhrifum af bókunum The Theory of the Novel eftir Georg Lukács og The Spirit of Utopia eftir Ernst Bloch. Eftir útskrift hóf hann nám við tónsmíðar í Hoch Conservatory og var einnig í eikakennslu hjá vel virtum tónskáldum, Bernhard Sekles and Eduard Jung. Þar næst snéri Adorno sér að námi við heimspeki, sálfræði og félagsfræði við Johann Wolfgang Goethe háskólann í Frankfurt. Á meðal þess tók hann það upp að skrifa tónleika umsagnir ásamt þess að semja tónverk fyrir virt tímarit á borð við Zeitschrift für Musik, the Neue Blätter für Kunst und Literatur og seinna meir fyrir the Musikblätter des Anbruch.

Frankfurtskólinn og Critical Theory.

Sumarið 1924 útskifast Adorno. Hans helsti áhrifavaldur í skólanum og leiðbeinandi var Hans Cornelius. Fyrir útskrift sína er hann búin að kynnast nokkrum af þessum merkustu hugsuðum 20. Aldarinnar í gegnum kúrsa hjá Corneliusi, sem hann átti svo eftir að vinna náið með í framtíðinni, Max Horkheimer and Walter Benjamin. Þeir ásamt fleirum tóku sig saman undir hatti Fankfurtsskólann, sem var félagsvísinda og menningarmiðstöð merkra hugsuða með áherslu á sósilisma og að enda kapítalisma. Þeir lögðu grunninn að kenningu nefnd the Critical Theory, þar sem þeir eru undir miklum áhrifum Karl Marx og hans kenningum um kapítalisma, Hegel og Nietzsche.

Critical Theory er margar kenningar sem fjalla um það að kreppa sé sköpuð með stjórnmálum, hagfræði, menningu og neysluhyggju, en er þó mest viðhaldið með meðvitund. Með öðrum orðum að kapítalismi mati fólk af gerviþörfum og haldi þeim bældum og áhugalausum um hvað er í raun og veru að gerast í þjóðfélaginu.
Isaac Julien

Isaac Julien (f. 21. febrúar 1960) breskur myndlistamaður sem fæst mest við innsetningar og kvikmyndagerð. Hann fæddist í Austur-London en foreldrar hans voru innflytjendur frá Santa Lúsía. Isa ac lagði stund á málun og kvikmyndagerð og útskrifaðist árið 1985 frá Saint Martin's School of Art. Árið 1989 gerði hann leikna heimildarmynd "Looking for Langston" og árið 1991 myndina "Young Soul Rebels". Félagsfræðingurinn og menningarfræðingurinn Stuart Hall hefur haft mikil áhrif á verk hans.

Eitt af verkum Isaac Julien er innsetningin "Playtime" frá árinu 2013 segir sögur úr þremur borgum London, Reykjavík og Dubai. Annað verk hans er "True North" frá árinu 2004 er tekið upp á Íslandi.