arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sæþjóðirnar

Sæþjóðirnar eru taldar hafa verið bandalag sjóræningja í Miðjarðarhafi undir lok bronsaldar. Sæþjóðirnar gætu hafa komið frá vesturhluta Litlu-Asíu eða Suður-Evrópu, sérstaklega Eyjahafi. Sæþjóðirnar réðust á ríkin fyrir botni Miðjarðarhafs frá 14. til 11. aldar f.Kr. Þær koma aðallega fyrir í fornegypskum heimildum frá 19. og 20. konungsættinni (um 1291 f.Kr. til 1077 f.Kr.). Sumir höfundar tengja sæþjóðirnar við Bronsaldarhrunið þegar ríki Hittíta, Mýkenumenningin á Grikklandi, Nýja ríkið í Egyptalandi og borgin Úgarít féllu öll á svipuðum tíma. Fornleifarannsóknir benda til þess að nær allar borgir fyrir botni Miðjarðarhafs hafi verið eyðilagðar og svo yfirgefnar frá því um 1200 f.Kr. til um 1150 f.Kr.

Ekki er vitað með vissu hverjar sæþjóðirnar voru og ýmsar kenningar þar um. Í egypskum heimildum eru nefndir "Ekwesh" (hugsanlega Akkear Forn-Grikkir), "Teresh" (mögulega Tyrrhenar, hugsanlegir forfeður Etrúra), "Denyen" (sem sumir telja hina grísku Danáa), "Lukka" (sem hugsanlega stofnuðu ríkið Lykíu í Litlu-Asíu), "'Sherden" (hugsanlega íbúar Sardiníu), "Shekelesh" (hugsanlega íbúar Sikileyjar), "Peleset" (almennt taldir Filistear) og "Tekrur" (hugsanlega hinir grísku Tevkrar) frá Krít.
Kákasus

Kákasus er svæðið milli Svartahafs og Kaspíahafs og inniheldur Kákasusfjöll og láglendið umhverfis þau. Almennt er að telja til Kákasus löndin Armeníu, Georgíu, Aserbaídsjan og norðurhlíðar fjallanna í Rússlandi: Krasnódar, Stavrópol og sjálfsstjórnarhéruðin Adygea, Kalmikía, Karasjaí-Sjerkessía, Kabardínó-Balkaría, Norður-Ossetía, Ingúsetía, Téténía og Dagestan.

Þrjú lönd á svæðinu gera tilkall til sjálfstæðis en eru ekki viðurkennd af alþjóðasamfélaginu: Abkasía, Nagornó-Karabak og Suður-Ossetía.

Landfræðilega er Kákasus hluti Asíu en er oft talið til Evrópu af sögulegum og menningarlegum ástæðum.
Gandálfur

Gandálfur er einn af dvergunum sem seiðkonan eða völvan nefnir í dvergatali Völuspár. Nafnið var síðar notað og gert heimsfrægt af rithöfundinum J.R.R. Tolkien sem nafn á galdramanni í bókum hans, Hobbitinn og Hringadróttinssögu, en Tolkien hafði mikið dálæti á Eddukvæðum, norrænni goðafræði, norrænu máli og fornmenningu norðurlanda.

Í Völuspá segir:

10.

11.

12.

Dvergatalið heldur áfram og hefur alls að geyma nöfn 42 dverga til viðbótar.
Rajasthan

Rajasthan („land konunganna“) er fylki í Norðvestur-Indlandi. Það er jafnframt stærsta fylki landsins og nær yfir 342.239 km² sem eru 10,4% af Indlandi. Það nær yfir stærstan hluta Thar-eyðimerkurinnar. Rajasthan á landamæri að Pakistan í vestri, Gujarat í suðvestri, Madhya Pradesh í suðaustri, Uttar Pradesh og Haryana í norðaustri og Púnjab í norðri. Höfuðstaður fylkisins er borgin Jaípúr. Í fylkinu eru minjar frá Indusdalsmenningunni.

Fylkið varð hluti af konungsríkinu Pratihara á miðöldum en á 11. öld brotnaði þetta ríki upp í nokkur furstadæmi sem Bretar kölluðu síðar Rajputana. Furstadæmin stóðu gegn útþenslu Mógúlveldisins en urðu á endanum hluti þess og síðar Marattaveldisins. Snemma á 19. öld gerðu furstarnir samninga við Breta þar sem þeir gengust undir breska stjórn gegn því að halda yfirráðum yfir löndum sínum.

Hindí er opinbert tungumál fylkisins og tæp 90% íbúa eru hindúatrúar.
Uttarakhand

Uttarakhand er fylki í norðurhluta Indlands. Fylkið var búið til árið 2000 úr norðvesturhéruðum Uttar Pradesh. Fylkið er þekkt sem „land guðanna“ vegna þess fjölda hindúahofa og pílagrímastaða sem þar eru. Tvö helgustu fljót hindúa eiga upptök sín í héraðinu; Ganges og Yamuna. Fylkið á landamæri að Tíbet í norðaustri, Nepal í austri, Himachal Pradesh í norðvestri og Uttar Pradesh í suðri. Höfuðstaður og stærsta borg fylkisins er Dehradun.

Íbúar Uttarakhand eru rúmar tíu milljónir. Opinber tungumál fylkisins eru hindí og sanskrít.
Mizoram

Mizoram er fylki í norðausturhluta Indlands og eitt af systurfylkjunum sjö. Það á landamæri að Tripura, Assam, Manipur, Bangladess og Búrma. Höfuðstaður fylkisins er borgin Aizawl. Íbúar fylkisins eru um ein milljón.

Fylkið dregur nafn sitt af íbúunum, Mizóum, og opinbert tungumál þess er mizóíska. Tæp 87% íbúa eru kristin en 8% aðhyllast búddatrú.
Sprellikall

Sprellikall er leikfang sem á sér þúsund ára sögu og er sambland af leikbrúðu og dúkkulísu. Hlutar sprellikarls (búkur, haus, útlimir) eru tengdir saman og tengdir við snúru. Þegar togað er í snúruna og þegar henni er sleppt þá hreyfast fætur og hendur upp og niður.
Olivia de Havilland

Olivia Mary de Havilland (fædd 1. júlí 1916 í Tókýó, Japan; d. 25. júlí 2020 í París, Frakklandi) var bresk-bandarísk leikkona og systir leikkonunar Joan Fontaine.
Breska Indland

Breska Indland er samheiti yfir héruð á Indlandsskaga sem voru undir stjórn Breta frá upphafi 17. aldar til 1947. Saga Breska Indlands skiptist í þrjú tímabil:
Smiðurinn og bakarinn

Smiðurinn og bakarinn er ljóð eftir Johan Herman Wessel. Það er gamansaga sem er ádeila á réttarfar og skort á skynsemi í þjóðfélaginu. Orðatiltækið "Að hengja bakara fyrir smið" á rætur að rekja til þessa ljóðs. Ljóðið var prentað í fyrsta skipti árið 1784. Wessel mun hafa ort þetta ljóð eftir enskri sögu með sama innihaldi.

Sagan gerist í smábæ þar sem eru tveir bakarar og einn smiður. Smiðurinn fremur morð og er leiddur fyrir dómstóla. Fjórir borgarar segja dómara að það sé aðeins einn smiður í bænum og þess vegna verði að sleppa smiðnum lausum. Og þar sem í bænum séu tveir bakarar og einn þeirra sé gamall og lúinn þá geti hann tekið á sig sökina og það megi hengja hann. Bakarinn er þá dæmdur til dauða þótt hann sé saklaus. Boðskapur kvæðisins er að maður eigi alltaf að vera viðbúinn dauða sínum.
Baldur og Konni

Baldur og Konni var vinsælt skemmtiatriði sem Baldur Georgs Takács þýðandi, kennari, töframaður og búktalari lék með leikbrúðunni Konna og hófst 1945 og stóð til 1964. Þeir skemmtu víða við góðar undirtektir, meðal annars í Tívolíinu í Vatnsmýrinni á árunum 1947-1960, á miðnæturskemmtunum Hljómplötunýjunga í Austurbæjarbíói, í Tívolí í Kaupmannahöfn og á Dyrehavsbakken. Einnig skemmtu þeir í sjónvarpi á upphafsárum þess og birtust eftirminnilega eftir langt hlé í kvikmyndinni "Með allt á hreinu". Þeir félagar komu við sögu á fimm hljómplötum. Konni er varðveittur á Þjóðminjasafninu.
Handknattleiksárið 2011-12

Handknattleiksárið 2011-12 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 2011 og lauk vorið 2012. HK-ingar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Valskonur í kvennaflokki.

Karlaflokkur.

Bikarkeppni HSÍ.

Haukar sigruðu í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Fram.

"Undanúrslit"

"Úrslit"

Kvennaflokkur.

Úrvalsdeild.

Valsstúlkur urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna. Keppt var í níu liða deild með tvöfaldri umferð. Því næst tók við úrslitakeppni sex efstu liða.

Úrslitakeppni.

"1. umferð"

"Undanúrslit"

"Úrslit"

Bikarkeppni HSÍ.

Valur sigraði í bikarkeppninni.

"Undanúrslit"

"Úrslit"
Rafmynt

Rafmynt (eða rafeyrir) er rafræn greiðslumynt sem þróuð hefur verið til greiðslumiðlunar og viðskipta á netinu.

Orðið getur vísað til nokkurra mismunandi hluta eins og:

Samkvæmt íslenskum lögum er útgáfa rafmyntar aðeins heimil rafeyrisfyrirtækjum, fjármálafyrirtækjum með viðeigandi starfsleyfi, Seðlabanka Evrópu (ECB) og stjórnvöldum.
Vinnuhæli

Vinnuhæli var staður þar sem þeir sem ekki gátu framfleytt sér fengu húsaskjól og vinnu. Uppruna vinnuhæla í Englandi og Wales má reikna til ársins 1388 þegar sett voru lögin „Poor Law Act of 1388“.
Vine

Vine var myndaforrit eða app frá Twitter sem nota má til að taka upp örstutt myndskeið, mest 6 sekúndur á síma eða spjaldtölvur. Vine kom út í byrjun ársins 2013 og var í fyrstu eingöngu til fyrir iPhone síma. Síðar kom það einnig út fyrir síma sem nota Android og Windows 8 stýrikerfi. Notandi þarf að skrá sig á Vine og getur samtengt Vine við Facebook og Twitter og sent myndskeið á þá vefi.
Ömmuferningur

Ömmuferningur eða ömmudúlla er lítill heklaður ferningur sem er heklaður í hring utan um miðju ferningsins. Ömmuferningar líkjast grófri blúndu. Algengt er að margir slíkir ferningar (dúllur) séu heklaðir og svo að lokum tengdir margir saman í stærri stykki svo sem vesti, veski, púða og rúmteppi.

Ömmuferningar eru oft marglitir og litskrúðugir en það var góð leið til að vinna úr garnafgöngum.

Til eru ýmsar gerðir af ömmuferningum en sú algengasta er með tvöföldum stuðlum sem tengdir eru með keðjulykkjum og tvöföldum stuðlablokkum. Byrjað er á ömmuferning með nokkrum keðjulykkjum. Grunngerð ömmufernings er svo tvöfaldir stuðlar og keðjulykkjur. Aðrar gerðir eru gerðir sem mynda ýmis mynstur svo sem sexhyrninga. Til að ná frá ákveðnu horni þar hönnuður að bæta við keðjulykkjum. Næstu umferðir eru gerðar með að vefja mörgum lykkjum utan um þær keðjulykkjur sem eru innan.
Tívolí í Reykjavík

Tívolí í Reykjavík einnig kallað Tívolíið í Vatnsmýrinni var skemmtigarður sem var um tíma starfræktur í Vatnsmýrinni í Reykjavík. Tívolíð opnaði 9. júlí 1946. Þar voru meðal annars bílabraut, hringekja, Parísarhjól og danspallur. Á tívolisvæðinu var byggður skáli sem notaður var til skemmtanahalds og veitingareksturs. Skálinn var nefndur Vetrargarðurinn og þar voru haldnir dansleikir.

Söguágrip.

Hlutafélagið Tívolí hf. var stofnað snemma árs 1946 af othafnamönnunum Þorleifi H. Eyjólfssyni húsasmíðameistara, Thor R. Thors verslunarmaður, Sigurgeir Sigurðsson lögmaður, Stefán Bjarnason verkfræðingur og Kjartan Ásmundsson gullsmiður. Félagið fékk úthlutað tveggja hektara lóð og hóf þegar í stað jarðvegsframkvæmdir við að ræsa fram mýrina. Skemmtitæki voru keypt frá Danmörku og Englandi og opnaði garðurinn þá um sumarið.

Tívolí var fyrstu árin opin frá lok maí og fram í september, en þó einungis ef veður leyfði. Það var opið á kvöldin og um helgar. Auk hvers kyns hefðbundina leiktækja og skotbakka var boðið upp á margvíslegt sýningarhald, s.s. kraftakarla sem sýndu styrk sinn og fakír sem lagðist á flöskubrot og lét brjóta brjót á maganum á sér. Á tyllidögum flugu flugvélar yfir sýningarsvæðið og vörpuðu yfir það ýmis konar sælgæti. Um skeið var vísir að dýragarði í Tívolí með framandi dýrum, stórum jafnt sem smáum.

Veitingastaðurinn Vetrargarðurinn var um skeið einn annálaðasti dans- og skemmtistaður borgarinnar. Þótt staðurinn hefði aldrei vínveitingaleyfi flaut áfengi óspart í Vetrargarðinum.

Einar Jónsson, sem lengi var forstjóri Tívolísins hafði árið 1954 frumkvæði að því að halda þar fegurðarsamkeppni árið 1954 þar sem fegurðardrottning Íslands var krýnd og fékk vegleg verðlaun. Uppákoma þessa varð geysivinsæl, dró að sér mikinn fjölda fólks og var endurtekin á næstu árum.

Upphaflegir stofnendur skemmtigarðsins sáu um rekstur hans fyristu sjö árin, en þá festi Íþróttafélag Reykjavíkur kaup á svæðinu. Var ætlunin að reka það í fjáröflunarskyni og notast að mestu við sjálfboðavinnu félagsmanna. Fljótlega varð reksturinn þungur og var loks ákveðið um 1961 eða ´62 að leigja út rekstur bæði Tívolísins og Vetrargarðsins. Það lognaðist endanlega út af fáeinum misserum síðar og var risjóttu veðurfari meðal annars kennt um þau endalok. Eftir það var svæðið notað sem vöruskemma hjá skipaflutningafélaginu Hafskip.

Tívolí í íslenskri dægurmenningu.

Víða má finna vísanir í Tívolí í Vatnsmýrinni í dægurmenningu, einkum í verkum listamanna sem voru á barnsaldri þegar skemmtigarðurinn var upp á sitt besta.
Búrfellshraun við Hafnarfjörð

Búrfellshraun er samnefni yfir hraunasvæði sem teygir sig yfir stórt svæði í nálægð Hafnarfjarðar. Hraunin runnu fyrir um 8000 árum en þá varð eldgos sem myndaði eldborgina Búrfell sem rís fyrir sunnan Hafnarfjörð. Hraunin nefnast ólíkum nöfnum eftir staðsetningu þeirra eða útliti: Smyrlabúðarhraun, Gráhelluhraun, Lækjarbotnahraun, Urriðakotshraun, Hafnarfjarðarhraun, Garðahraun og Gálgahraun.
Ophiocordyceps sinensis

Ophiocordyceps sinensis er sveppur sem lifir sníkjulífi á lirfu mölfiðrilda og framleiðir svepp sem er eftirsóttur og verðmætur í jurtalækningum. Sveppurinn vex upp inni í lifandi lirfu og drepur hana og hún verður að múmíu og stöngullaga sveppurinn kemur úr líkamsleifum lirfunnar. Sveppurinn vex eingöngu á afmörkuðum svæðum í Himalajafjöllum og á Tíbetsku hásléttunni. Sala á þessum svepp er stór hluti af tekjum íbúa í fjallahéruðum Tíbets.
Tekex

Tekex er ein tegund af kexi eða hrökkbrauði. Það er bakað úr hveiti og vatni án lyftiefna og feiti sem vanalega eru í kexi.
Franski spítalinn

Franski spítalinn á Fáskrúðsfirði var reistur árið 1903 og tekinn í notkun árið 1904. Hann var einn af fjórum spítölum sem byggðir voru á Íslandi af franska ríkinu til að þjóna frönskum fiskimönnum sem stunduðu veiðar við landið. Húsið er mjög merkilegt hús og ekki síður sú sagan sem tengist því. Húsið var tekið og flutt út á Hafnarnes 1939. Þá var veiðum franskra fiskiskipa lokið á Íslandsmiðum, en vísir kominn að útræðisþorpi þar. Húsið var notað þar sem íbúðarhús og skóli. Þegar flestir voru þar, bjuggu milli 50 og 60 manns í húsinu og var búið í því fram um 1964. Síðan var það ekki neitt notað og stóð í eyði í nær 50 ár, fékk nánast ekkert viðhald allan þann tíma sem það stóð á Hafnarnesi. Húsið var því orðið mjög illa farið og að hruni komið.

Minjavernd hf. tók 2008 ákvörðun um að endurbyggja húsið. Það var flutt í hlutum inn að Búðum og komið fyrir á hafnarsvæðinu þar. Því næst var því fundinn staður við Hafnargötu, neðan við Læknishúsið sem Frakkar reistu 1907. Hafa þessi tvö hús verið tengd saman með göngum undir Hafnargötuna. Kapella Frakka sem byggð var 1898 var keypt, en hún var afhelguð 1923, flutt upp í plássið og gerð að íbúðarhúsi og ljósabúð. Hún hefur nú verið flutt niður að Hafnargötu á ný og endurbyggð við hlið Sjúkraskýlisins, endurgerðs fyrsta húss sem Frakkar reistu á Fáskrúðsfirði 1896. Enn fremur hefur Líkhúsið verið endurgert, en það stóð upphaflega aðeins ofan og austan Spítalans. Saman standa þar því nú öll þau hús eða endurgerðir þeirra, sem Frakkar reistu á sínum tíma, á árabilinu 1896 til 1907.

Fosshótel hafa leigt hótelhluta húsanna fyrir sérstakt og gott hótel og Fjarðabyggð hefur leigt hluta þeirra fyrir sýningu um veiðar Frakka. Húsin verða öll tekin í notkun fyrir hótel, sýningu og kapellu vorið 2014. Verkefnið hefur verið unnið í góðu samstarfi við Fjarðabyggð og fleiri aðila. ARGOS ehf. Arkitektastofa Grétars og Stefáns hafa verið aðalhönnuðir að verkefninu, en Mannvit hf. og Efla hf. hafa sinnt verkfræðiþáttum. Starfsmenn Minjaverndar hafa sinnt stærstum hluta verksins, en jafnframt hefur komið að því fjöldi verktaka og stærstan hlut þar á Tré og steypa ehf. á Fáskrúðsfirði.

Franski spítalinn á Fáskrúðsfirði reyndist mun verr farinn en talið var áður en endurbygging hófst. Þó aðeins sé hægt en nýta einstaka spýtu er húsið komið á sinn stað og nálgast óðfluga sína endanlegu mynd.

Aðrir franskir spítalir voru í Reykjavík, á Heimaey og í Grundafirði.
Nefhljóð

Nefhljóð er samhljóð myndað þegar gómfyllan lækkar svo loft flæðir út í gegnum nasirnar. Í íslensku eru 3 nefhljóð n, m og ng. Í íslensku er ennfremur að finna eins konar nefmælt -h sem finnst alla jafna milli nefhljóðs og harðs lokhljóðs í enda orða í framburði allra nema norðlendinga en þetta nefmælta -h er samkvæmt skilgreiningu ekki flokkað sem nefhljóð.

Nefhljóð eru til í næstum öllum tungumálum .

Skýring.

Næstum öll nefhljóð eru lokuð nefhljóð, þ.e. þar sem loft flæðir út í gegnum nasirnar en ekki munninn því varirnar eða tungan koma í veg fyrir það. Hljóðið endurómar enn í munnholinu þrátt fyrir það. Stundum eru ólokuð nefhljóð nefmæld.

Flest nefhljóð eru rödduð en algengustu nefhljóðin þversum öll tungumál eru [n] og [m]. Órödduð nefhljóð eru til í sumum tungumálum, eins og búrmönsku, gvaraní og velsku. (Samanber lokhljóð, þar sem lokað er alveg fyrir loftinu, og önghljóð, þar sem loftið er hindrað með þröngum göngum. Bæði rödduð lokhljóð og önghljóð eru algengari en órödduð lokhljóð og önghljóð.)
Sveifluhljóð

Sveifluhljóð er samhljóð myndað með titringum á milli talfæris og myndunarstaðar. Til dæmis er [r] á íslensku tannbergsmælt sveifluhljóð.

Flokkun.

Tvívaramælt sveifluhljóð er ekki víða að finna í heimsins tungumálum. Tannbergsmælt sveifluhljóð kemur oft fram sem [r͇] en afbrigðin [r̪] og [r̠] eru líka til.
Hillebrandtshús

Hillebrandtshús var reist á syðri bakka Blöndu árið 1877 af Friðriki Hillebrandt og er elsta timburhús Blönduósar. Húsið er í eigu Blönduósbæjar en bærinn hóf endurgerð á húsinu árið 1994 og lauk henni að utan árið 1996 en innan árið 2000.

Blönduósbær hefur nýtt húsið fyrir allskyns sýningar, sögusýningu árið 1999 og árið 2000 sýninguna "Refsingar á Íslandi" sem þeir héldu í samvinnu við byggðasafnið á Reykjum í Hrútafirði. Í dag er þar Hafíssetrið sem er með sýningu um hafís.

Hillebrandsthús hefur verið talið vera elsta timburhús Íslands. Það byggðist á þeim sögnum að húsið hafi staðið á Skagaströnd í 130 ár áður en það var flutt til Blönduósar. Endurgerð á húsinu leiddi það hins vegar í ljós að ekki væri um sama húsið að ræða heldur væri Hillebrandtshús byggt úr viðum eldra húss eða húsa að miklu leyti.

Saga Hillebrandtshúss.

Friðrik Hillebrandt var fyrsti eigandi hússins en hann reisti það með þeim tilgangi að hafa þar útibú Hólanesverslunar. Síðar komst það í eigu Jóhanns Möllers sem notaði húsið sem vörugeymslu og pakkhús og kallaðist húsið þá Möllerspakkhús. Árið 1916 urðu Magnús Stefánsson, kaupmaður á Blönduósi, og Jón S. Pálmason, bóndi á Þingeyrum, eigendur hússins. Árið 1940 selja þeir Magnús og Jón húsið Birni Einarssyni, trésmiði frá Síðu, en hann innréttar íbúð í vesturhluta þess og hefur svo smíðaverkstæði í hinum hlutanum. Björn Einarsson, Hallbera Jónsdóttir kona hans og afkomendur búa síðan í húsinu til 1992 en þá kaupir Blönduósbær það.
Alþjóða sundsambandið

Alþjóða sundsambandið (franska: "Fédération Internationale de Natation", "FINA") er alþjóða íþróttasamband sem skipuleggur og setur reglur um sund, listsund, dýfingar og vatnapóló, sambandið á á höfuðstöðvar sínar í Lausanne í Sviss.
Stjórnsýslueining

Stjórnsýslueining er afmarkað landssvæði sem er stjórnsýslulegt umdæmi. Sem dæmi um stjórnsýslueiningar má nefna:

Í íslenskum lögum er einnig mælt fyrir um heilbrigðisumdæmi og biskupsumdæmi.
Aðblástur

Í hljóðfræði á aðblástur við smá óröddun eða fráblástur sem kemur fyrir lokhljóð, sem hljómar svolítið eins og . Þegar aðblásið lokhljóð er mælt er raddglufan opin í smástund fyrir henni er lokað. Aðblástur er táknað í Alþjóðlega hljóðstafrófinu með .

Aðblástur er ekki víða að finna í heimsins tungumálum, en hann er til í íslensku og færeysku. Það er hljóðið sem heyrist fyrir [k], [p] eða [t] í orðum eins og "hlekkur", "upp" og "stuttur". Aðblástur er líka til í gelísku, mögulega vegna norræna áhrifa.
Jarðhneta

Jarðhneta ("Arachis hypogaea") er tegund í ertublómaætt. Hún er í raun og veru ekki hneta heldur belgjurt. Hún er einær jurt sem vex allt að 30 til 50 sm há. Laufblöðin eru gagnstæð og fjöðruð með fjórum smáblöðum. Hvert smáblað er 1 to 7 sm að lengd og 1 to 3 sm að breidd. Blómin eru gul með rauðu æðamynstri og 2 til 4 sm að breidd. Eftir frjóvgun lengist blómastilkurinn þangað til egglegið snertir jörðina. Þá heldur stilkurinn áfram að vaxa en egglegið grefst þar sem ávöxturinn þróast í belg. Belgirnir eru 3 til 7 sm að lengd og innihalda 1 til 4 fræ.

Talið er að jarðhnetan hafi fyrst verið ræktuð í dölunum í Paragvæ. Má borða ávextina hráa eða nota þá í rétti. Oft eru jarðhnetur borðaðar ristaðar og saltaðar. Þær geta líka verið pressaðar til að gera jarðhnetuolíu. Jarðhnetur eru aðalhráefnið í hnetusmjöri. Jarðhnetur innihalda ýmis næringarefni, meðal annars níasín, fólat, trefjar, E-vítamín, magnesín og fosfór. Þær innihalda enga transfitu og natrín, og getur verið allt að 25% prótein.

Sumir eru með jarðhnetuofnæmi sem getur verið allt frá mjög milt til alvarlegt og getur valdið bráðaofnæmisviðbragði. Jafnvel smá magn af jarðhnetum getur valdið viðbragði. Vegna þess að jarðhnetur eru notaðar í mörg unnin matvæli getur verið erfitt að forðast þær alveg.
Odra

Odra (pólska "Odra", þýska "Oder", tékkneska "Odra", latína "Viadua") er fljót í Tékklandi, Póllandi og Þýskalandi. Það rennur 854,3 km langa leið. Upptök eru við Ostrava í Tékklandi, áin rennur svo út í Eystrasalt.
Vetrarólympíuleikarnir 1960

Vetrarólympíuleikarnir 1960 voru vetrarólympíuleikar sem haldnir voru í Squaw Valley í Kaliforníu í Bandaríkjunum frá 18. til 28. febrúar árið 1960. Þetta var í fyrsta skipti sem skipulagsnefndin seldi einkaleyfi til sjónvarpsútsendinga frá leikunum. CBS keypti útsendingarleyfið fyrir 50.000 dollara.

Alls tóku 30 lönd þátt í leikunum. Sovétríkin voru sigursælust með sjö gullverðlaun. Þar á eftir kom Þýskaland með fjögur gullverðlaun, en Austur- og Vestur-Þýskaland sendu sameiginlegt lið á leikana. Keppt var í átta greinum: íshokkíi, listdansi á skautum, skautahlaupi, alpagreinum, skíðagöngu, norrænni tvíþraut, skíðastökki og skíðaskotfimi. Þetta var í fyrsta og síðasta skipti sem ekki var keppt í bobbsleðabruni á leikunum.
Súpugull

Súpugull einnig kölluð Portulakka (fræðiheiti: "Portulaca oleracea") er smávaxin jurt af grýtuætt sem vex og er ræktuð víða í Evrópu sem krydd og grænmeti þó er litið á hana sem illgresi í Bandaríkjunum.

Lauf og stilkar eru með krydduðum piparkeim og eru notuð í súpur og salöt. Það er hægt að nota það sem blaðgrænmeti og það er gert víða í Evrópu, miðausturlöndum, Asíu og Mexíkó. Stilkur, lauf og blóm eru æt. Hægt er að nota súpugull í salat, steikja eða sjóða og það hentar vel í súpur og ofnrétti. Frumbyggjar Ástralíu nota fræin í sérstakar frækökur. Í Grikklandi eru laufin steikt og gufusoðin með fetaosti, tómötum, lauk, hvítlauk, oregano og ólífuolíu og bætt í salat, soðið eða bætt í kjúklingapottrétti. Í Tyrklandi er súpugull notuð í salat og bakstur en einnig soðin sem grænmeti eins og spínat.
Labeo Rohita

Labeo Rohita eða Rohu eins og hann er oft kallaður er tegund af ætt vatnakarpa. Hann finnst aðalega í ám og fersksvatni í suður og suð-austur Asíu. Rohu fiskeldi má finna víðsvegar um Asíu og má segja að lang mestur afli fáist úr eldi.

Útlit og lifnaðarhættir.

Rohu er grásvartur að ofan og silfurhvítur að neðan. Hann er með stór augu og stórar varir en "labium" þýðir „varir“ á latínu. Þrátt fyrir stórar varir hafa þeir lítinn munn og engar tennur í kjálka. Rohu lifir ekki nema í tíu ár og er hann því fljótur að vaxa, á fyrsta ári nær hann allt að 45 cm og 800g en hann getur náð allt að tveimur metrum á lengd og 45 kg þó er meðalþyngd hans í kringum 10-15 kg. Rohu lifir ekki í vatni sem er kaldara en 14° C. Hann er jurtaæta og nærist aðalega í dagsbirtu. Frá apríl til september er hrygningar tímabil Rohu en það er kallað monsson-tímabilið.

Eldi.

Mikið er um fiskeldi á Labeo Rohita en myndin hér að neðan sýnir helstu löndin sem framleiða hann í fiskeldi. Indland er lang stærsti framleiðandinn en Banglades og Myanmlar fylgja þar fast á eftir, Nepal ,Laos og Tæland eru með töluvert minni framleiðslu. Lönd eins og Kína, Sri Lanka, Víetnam, Kambódía og Malasía eru hvað minnst í framleiðslu á Rohu en eru sífelt að verða stærri.

Framleiðslan á Rohu á sér stað í tjörnum og tönkum sem eru yfirleitt mjög lítil og eru því margir bændur á Indlandi að græða á því að rækta Rohu en þeir kaupa unga fiska/fræ og framleiða þá í litlum tjörnum eða tönkum og fæða þá. Svo eftir um það bil ár eru fiskarnir orðnir nægilega stórir til að selja.

Markaðir.

Rohu er mikilvægasta tegund karpa í Indlandi vegna þess hve markaðsvirðið er hátt í samræmi við viðhaldskostnað. Á Indlandi er hann er að mestu leiti seldur ferskur á mörkuðum, þó eitthvað af honum er sett á ís og er svo sendur með sendibílum í allt að 2000 – 3000 kílómetra fjarlægð. Helsta markaðssetningin er innanbæjar á mörkuðum þar sem hann er seldur ferskur. En frysti fiskurinn er töluvert minna virði en sá ferski. Rohu er yfirleitt seldur í 1 kg pakkningum eða meira. Nýlega var byrjað að flytja Rohu frá Indlandi til Kanada og Bretlands en þó í litum mæli. Líklegt er að Rohu verði enn mikilvægara fiskeldi í náinni framtíð en nýlegar rannsóknir sýna fram á aukna eftirspurn með fjölbreyttara framboði.

Rohu er ekki bara á góðu verði heldur inniheldur hann mikið af omega-3 fitusýrum ásamt því að innihalda einstaklega mikið af próteinum og lágum fitustuðli. Ef maður veiðir fiskinn sjálfur getur maður geymt hann í sjö til tíu daga í kæli en ef hann er keyptur á markaði endist hann ekki í nema þrjá til fjóra daga í kæli.