arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Almenna afstæðiskenningin

Almenna afstæðiskenningin er annar meginþáttur afstæðiskenningarinnar, sem Albert Einstein setti fram árið 1916. Fjallar hún einkum um þyngdaraflið og lýsir hreyfingu hluta með öðrum hætti en tíðkast í sígildri eðlisfræði.
Mæling

Mæling er mat á lengd, þyngd, rúmmáli eða öðrum eiginleikum, í samanburði við staðlaða einingu af sama tagi, sem er þá grunneining eða mælieining. Niðurstaða mælingarinnar verður þá tiltekið margfeldi af grunneiningunni. Til dæmis er vegalengd oft táknuð sem margfeldi af metrum eða kílómetrum.

Mæling er alla jafna aðgreind frá talningu. Niðurstaða mælingar er rauntala, og er aldrei algerlega nákvæm. Niðurstaða talningar er náttúruleg tala og getur verið algerlega nákvæm. Til dæmis getum við vitað að það eru nákvæmlega 12 egg í eggjabakka, en við getum aldrei vitað "nákvæmlega" hvað þau eru þung.

Til að gera mælingar einfaldari (og í sumum tilfellum mögulegar), eru notuð ýmis mælitæki, svo sem hraðamælar, hitamælar, vogir og voltmælar. Yfirleitt er nauðsynlegt að stilla öll flóknari mælitæki með hliðsjón af þeim grunneiningum sem þau byggja mælingar sínar á.

Ýmsir hafa reynt að skilgreina mælingar í stuttu máli, svo sem William Shockley, sem lýsti hugtakinu þannig: "Mæling er samanburður við staðal".

Maeling also applies to the actions of fans of the band Sparks (comprised of brothers Ron and Russell Mael). Maeling is interchangable with any verb, even naughty ones recently. It is widely held that the act of Maeling intensifies whatever verb it replaces as an act of utter awesomeness akin to the music of Sparks.
Bjarndýr

Bjarndýr (fræðiheiti: "Ursidae") eru ætt rándýra. Einkenni bjarndýra er að þau eru sterk og éta næstum hvað sem er. Þó eru undantekningar, svo sem ísbjörninn sem nærist aðallega á selum og pandan sem nærist að mestu á bambus. Þó éta þau ekki bara þessa fæðu þar sem ísbirnir leggjast á hvalhræ og pöndur éta leifar eftir hlébarða og veiða stöku auðvelda bráð. Bjarndýr skiptast í sjö ættkvíslir sem dreifast á þrjá undirættbálka:
Fallhlífastökk

Fallhlífastökk eða fallhlífarstökk kallast sú íþrótt eða athöfn þegar manneskja hægir fall sitt úr mikilli hæð með þar til gerðri fallhlíf. Fallhlífastökk er notuð til íþróttaiðkunnar og í hernaði. Nútíma fallhlífastökk hefur átt sér stað í um það bil tvær aldir. Heimildir um fallhlífarstökk sem keppnisgrein má finna frá fjórða áratug þessarar aldar, en greinin varð að alþjóðlegri íþróttagrein árið 1951.

Fallhlífastökk hófst árið 1965 á Íslandi er þáverandi flugmálstjóri Agnar Kofoed Hansen stökk fyrstur manna fallhlífastökk hér á landi. Var það á kringlóttri fallhlíf upp á gamla mátann en í dag eru öll stökk sem ekki eru framkvæmd af björgunarsveitum eða í hernaði framkvæmd á ferkantaðri fallhlíf sem bíður uppá möguleika að geta stýrt fallhlífinni svo lengi sem hæð og svif fallhlífarinnar gefur svigrúm til.

Yfirleitt er stokkið úr 10.000 - 13.500 feta hæð (3000-4000 metrar) út úr flugvél en að auki gera djarfir stökkvarar oft tilraunir með fallhlífastökk af háum brúm eða jafnvel skýjakljúfum, svokallað BASE-stökk. Fallhlífastökkvari sem stekkur úr flugvél, lætur sig falla úr um 4000 metra hæð, í frjálsu falli í nokkra stund, áður en hann opnar fallhlífina (oft í um 800-1000 metra hæð) sem hægir á hraða hans, þannig að hann geti lent óhultur. Þegar stökkvari lendir ferkantaðri fallhlíf þá er svifi fallhlífarinnar breytt úr því að svífa niður í það að svífa áfram sem orsakar það að stökkvarinn finnur ekki meira fyrir því að lenda en að labba niður af gangstéttarkanti.
Alexander Fleming

Sir Alexander Fleming (6. ágúst 1881 - 11. mars 1955) var skoskur líf- og lyfjafræðingur. Þekktur fyrir uppgötvun á ensíminu lýsósím árið 1922 og einangrun penisillíns úr sveppnum "Penicillium notatum " árið 1928. Frekari athugun og þróun reyndist honum erfið, hentaði betur efnafræðingum. Hann fékk ekki nægilegan stuðning frá læknasamfélaginu og á endanum hætti hann að vinna með efnið.

Það var ekki fyrr en í seinni heimsstyrjöldinni að áhugi kviknaði á þessari uppgötvun. Tveir vísindamenn, Howard Florey og Ernst Boris Chain, tóku við vinnunni og þróuðu efnið á form sýklalyfs. Í byrjun fimmta áratugarins hófst fjöldaframleiðsla á lyfinu, penisillin.

Fleming var sleginn til riddara árið 1944 fyrir framlag sitt og þeim Fleming, Florey og Chain voru veitt Nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði fyrir einangrunina árið 1945.
Hljóð

Hljóð eða hljóðbylgjur eru þrýstingsbylgjur sem berast í gegnum efni. Eiginleikar hljóðs fara eftir bylgjulengd þess, tíðni og öðrum þeim eiginleikum sem einkenna bylgjur almennt. Hljóðbylgjur ferðast með hljóðhraða, sem er mjög misjafn eftir efnum, en oftast er átt við hraða hljóðsins í lofti. Hann er nálægt því að vera 330 m/s en breytist með hitastigi.

Menn skynja hljóð með heyrnarskynfærum sínum, og í sumum tilfellum er orðið hljóð notað einvörðungu um hljóðbylgjur sem menn geta heyrt. Í eðlisfræði er þó hljóð notað í víðtækari skilningi, og titringsbylgjur af hvaða tíðni sem er, og í hvaða efni sem er, eru taldar til hljóðs. Orðið hljóð getur líka þýtt "þögn".
Réttlæting (guðfræði)

Réttlæting er í kristinni guðfræði sú athöfn guðs að gera eða lýsa syndara réttlátan fyrir guði. Hvenær, hvernig og að hve miklu leyti þetta gerist er deiluefni milli kirkjudeilda kristinna manna í Vesturkirkjunni og eitt af því sem skilur milli kaþólskra og mótmælenda.
Rótarvísir

Rótarvísir táknað "n" í eftirfarandi dæmi: formula_1

Dæmi:

formula_2
Colosseum

Colosseum (einnig ritað Coliseum), upprunalega Flavíanska hringleikahúsið (latína: "Amphitheatrum Flavium"), er stærsta hringleikahúsið sem byggt var í Rómaveldi. Það gat upprunalega tekið við 50.000 manns í sæti og var notað fyrir bardaga skylmingaþræla og annarra svipaðra skemmtana. Colosseum var byggt á árunum 72 til 80, það var Vespasíanus sem lét hefja byggingu þess en sonur hans Títus var kominn til valda þegar húsið kláraðist. Það var notað til ársins 217 þegar það skemmdist þegar það varð fyrir eldingu. Það var ekki gert upp fyrr en árið 238 en eftir það var það notað til ársins 524. Hætt var að sýna bardaga skylmingaþræla stuttu eftir að kristni varð ríkistrú en húsið var enn notað fyrir ýmsar aðrar skemmtanir. Á miðöldum átti Colosseum mjög erfiða tíma en þá skemmdist húsið mikið í jarðskjálftum, var notað sem virki og kirkja reist í hluta þess. Þar að auki var mikið af steinunum sem byggingin er gerð úr teknir til að byggja nýjar byggingar, til dæmis fór mikið af marmaranum í Péturskirkjuna. Á síðari tímum hefur Colosseum, eða það sem eftir er af því, orðið eins konar tákn fyrir borgina og hið forna Rómaveldi.
Díana

Díana getur meðal annars átt við:
Kvatsja

Kvatsja getur átt við:
Scipio

Scipio getur átt við um:
Brennisteinsvetni

Brennisteinsvetni eða vetnissúlfíð (H2S), er litlaus eitruð gastegund. Megn lykt er af brennisteinsvetni þó magn þess sé lítið í andrúmsloftinu, það er brennisteinsvetni sem veldur lykt af fúleggjum og jöklafýlu sem gjarnan fylgir hlaupum í jökulám.

Lyktin hverfur hins vegar þegar styrkur brennisteinsvetnis í andrúmslofti eykst og það verður lífshættulegt. Það eykur einnig á hættu að brennisteinsvetni er þyngra en andrúmsloftið og getur því lagst í dældir eða safnast fyrir í botnum á geymum og tönkum.

Brennisteinsvetni myndast oft þegar bakteríur brjóta niður lífrænt efni án þess að súrefni sé til staðar svo sem í mýrum og í sorp- og mykjutönkum. Brennisteinsvetni er einnig sums staðar að finna í gufu á háhitasvæðum og í vatni.

Um 10% af losun á H2S í heiminum er af mannavöldum. Í iðnaði er það einkum í olíuhreinsunarstöðvum. H2S finnst þar sem brennisteinn kemst í samband við lífrænt efni, sérstaklega ef um er að ræða hátt hitastig. Sýnt hefur verið fram á að framkalla má dvala hjá músum með brennisteinsvetni.

Brennisteinsvetni og örverur.

Brennisteinsvetni er þýðingarmikið í hringrás brennisteins á jörðinni. Sumar örverur vinna orku með því að breyta brennisteini í brennisteinsvetni með því að oxa vetni eða lífrænar sameindir. Aðrar örverur losa brennistein frá amínósýrum sem innihalda brennistein. Nokkrar tegundir af bakteríum geta notað brennisteinsvetni sem orkugjafa. Sumar bakteríur nota brennisteinsvetni við ljóstillífun og framleiða með því brennistein. Þessi tegund af ljóstillífun er eldri en sú sem jurtir nota með því að taka inn vatn og losa súrefni.
Þriðja púnverska stríðið

Þriðja púnverska stríðið (149 f.Kr. – 146 f.Kr.) var þriðja og síðasta stríðið milli Karþagó og Rómar um yfirráð yfir vestanverðu Miðjarðarhafi. Nafnið „púnversku stríðin“ er komið af nafni Karþagómanna á latínu sem Rómverjar nefndu þá "Punici" (eldra form "Poenici").

Stríðið var umfangslítið og var að mestu leyti langt umsátur um Karþagó og lauk með því að borgin var lögð í rúst. Róm sölsaði undir sig öll landsvæði sem enn tilheyrðu Karþagó. Átökin má rekja til andstöðu við rómversk yfirráð á Spáni og í Grikklandi og mikils efnahagslegs uppgangs í Karþagó.
Þorvaldur Skúlason

Þorvaldur Skúlason (30. apríl 1906 – 30. ágúst 1984) var íslenskur listmálari sem var einn af frumkvöðlum abstraktlistar á Íslandi og undir áhrifum frá franska kúbismanum sem hann kynntist í Frakklandi á 4. áratugnum. Stærsta safn verka hans er í eigu Listasafns Háskóla Íslands sem stofnað var 1980 með listaverkagjöf hjónanna Sverris Sigurðssonar og Ingibjargar Guðmundsdóttur, en verk eftir Þorvald voru uppistaða í safni þeirra (117 af 140 verkum).

Þorvaldur fæddist á Borðeyri við Hrútafjörð á Ströndum, sonur faktorsins í Riisversluninni, Skúla Jónssonar, og Elínar Theodórsdóttur. Þegar hann var þriggja ára fluttist fjölskyldan til Blönduóss þar sem hann ólst upp. Fjórtán ára varð hann messadrengur á farþegaskipinu MS Gullfossi, en ári síðar fótbrotnaði hann og stytti sér stundir með teikningum. Haustið 1921 fór hann til Reykjavíkur og fékk tilsögn hjá Ásgrími Jónssyni.

1927 sýndi hann verk sín á 7. almennu listasýningu Listvinafélags Reykjavíkur og 16. febrúar 1928 hélt hann sína fyrstu einkasýningu. Þetta sama ár fór hann í nám við listaháskólann í Osló. 1931 flutti hann til Parísar og til Kaupmannahafnar 1933 og enn til Frakklands 1934. 1940 fluttist hann með fjölskyldu sinni til Íslands vegna innrásar Þjóðverja.

Eftir komuna til Íslands bjó hann mestmegnis í Reykjavík og tók virkan þátt í sýningum Félags íslenskra myndlistarmanna og sýningum Septem-hópsins meðal annars.
Body Worlds

Körperwelten eða Body Worlds er heiti sýningar sem flutt er á milli staða reglulega þar sem sérstaklega meðhöndlaðir líkamar og líffæri eru til sýnis. Heilir mannslíkamar, stök líffærakerfi, líffæri og þversnið af líkömum eru plastaðir (e. plastination) og þeir notaðir sem sýningargripir (fáeina má snerta). Auk þess eru líkamar nokkurra dýra til sýnis (t.d. úlfaldi), þótt svo að mest megnis sé um mannslíkama og –líffærakerfi að ræða. Sumir sýningagripirnir sýna áhrif sjúkdóma á líkaman, svo sem áhrif liðagigtar á hnébein og dauða líkamsvefi eftir heilablóðfall. Á sýningunni má einnig sjá fóstur á hinum ýmsu stigum meðgöngu auk óléttrar konu. Sýningin var hugmynd þýsks líffærafræðings að nafni Gunther von Hagens sem fann upp á plöstunaraðferðinni sem notuð er. Nokkrar hliðstæðar sýningar eru til með öðrum sýningargripum svo sem Body Worlds 2 og 3.
Útgáfufyrirtæki

Útgáfufyrirtæki, útgáfa eða forlag er fyrirtæki sem fæst við útgáfu hugverka, t.d. ritverka (bókaútgáfa), tónlistar (tónlistarútgáfa), dagblaða (blaðaútgáfa) og kvikmynda (kvikmyndaútgáfa). Í hefðbundnum skilningi tryggir útgáfufyrirtæki sér gjarnan einkarétt á útgáfu hugverks tiltekins höfundar með sérstökum útgáfusamningi og tekst á móti það verk á hendur að búa verkið til útgáfu (þróa úr því söluvöru) markaðssetja það og sjá til þess að það sé fjöldaframleitt og því dreift á sölustaði. Samband höfundar og útgáfufyrirtækis er sums staðar skilgreint sem hluti af höfundalögum eða með sérstökum lögum um útgáfusamninga.
Patreksfjörður

Patreksfjörður er þorp í Vesturbyggð við samnefndan fjörð sem er syðstur Vestfjarða. Aðalatvinnugreinar eru sjávarútvegur, fiskvinnsla og þjónusta. Íbúar voru 675 árið 2019.

Patreksfjörður er syðstur sunnanverðra Vestfjarða, yst marka fjöllin Blakkur og Tálkni munn Patreksfjarðar en Tálknafjörður og Patreksfjörður hafa sameiginlegan flóa sem þó er kenndur við Patreksfjörð sem er stærri. Þéttbýli fór að myndast um 1900 á Vatneyri og Geirseyri sem óx nokkuð hratt mesta 20 öldina eftir því sem útgerð, fiskvinnsla og viðskipti með fiskafurðir óx.

Sauðlauksdalur er við sunnanverðan Patreksfjörð, þar er eða var talið að séra Björn Halldórsson hafi fyrstur til að rækta kartöflur á Íslandi, en Börn Halldórsson var áhugamaður um margskonar ræktun og gaf út rit til leiðbeingar um ræktun. Sauðlaukar sem dalurinn er kenndur við er grastegund sem sauðfé forðast.

Áður var verslunarstaðurinn á Vatneyri, sem er lág eyri þar sem eitt sinn var stöðuvatn eða sjávarlón. Lónið var grafið út árið 1946 og Patrekshöfn gerð þar. Núverandi byggð er hins vegar að mestu leyti á Geirseyri og var byggðin stundum kölluð Eyrarnar í fleirtölu. Vatneyri/Geirseyri var verslunarhöfn á tímum einokunarverslunarinnar. Vísir að þorpi tók að myndast með fyrstu þurrabúðunum þar um miðja 19. öld.

Landnám.

Fjörðurinn heitir eftir í Suðureyjum. Landnámsmaðurinn Örlygur Hrappsson sem var frá Suðureyjum nefndi fjörðinn eftir honum.

Úr Landnámabók Sturlu:

Eftir vetursetu tók Örlygur sig upp úr Örlygshöfn í sunnanverðum Patreksfirði, sigldi suður fyrir Breiðafjörð og Snæfellsnes, inn Faxaflóa og settist að á Kjalarnesi.
Núllvigur

Núllvigur eða núllvektor (einnig með ákveðnum greini núllvigurinn og núllvektorinn) er vigur (0, 0, …, 0) í evklíðsku rúmi með stærðina núll, en óskilgreinda stefnu. Núllvigur hefur hnitin 0,0...,0, t.d. formula_1 í formula_2 (í þrívíðu rúmi).

Núllvigurinn er oftast táknaður með formula_3 eða 0 eða einfaldlega 0.
Rómarkeisari

Rómarkeisari eða keisari Rómar er hugtak sem sagnfræðingar eru vanir að nota yfir æðsta stjórnanda Rómaveldis frá þeim tíma þegar lýðveldistímanum lýkur. Meðal hinna fornu Rómverja var enginn slíkur titill notaður og ekkert eitt embætti samsvarar því. Rómarkeisari er öllu heldur yfirheiti notað til hagræðingar yfir flókið safn titla og valda.

Rómarkeisari var ekki einvaldur í nútímaskilningi og á keisaratímanum voru valdastofnanir lýðveldisins, eins og rómverska öldungaráðið og þingin, ennþá virkar. Rómarkeisari var að nafninu til fremstur meðal jafningja ("primus inter pares") innan öldungaráðsins. Sá titill Rómarkeisara sem sumir sagnfræðingar álíta skilyrði þess að um keisara sé að ræða er "princeps" sem merkir „fyrstur“ (sbr. fursti).

Í þeim skilningi er Ágústus fyrsti keisari Rómar, en sumir vilja líta svo á að það vald sem Júlíus Caesar hafði safnað til sín geri hann í reynd að fyrsta keisaranum.
Miðborg

Miðborg eða miðbær er miðlægt svæði í þéttbýlisstað, þar er byggð yfirleitt þéttari en annars staðar í viðkomandi bæ eða borg. Miðborgir og bæir eru gjarnan miðstöð viðskipta, verslunar og menningar auk þess sem þar eru íbúðir. Í stærri borgum verður hátt lóðaverð í miðborgum gjarnan til þess að reistir eru skýjakljúfar til þess að nýta plássi sem best.
5. öldin f.Kr.

5. öldin fyrir Krists burð eða 5. öldin fyrir okkar tímatal er tímabilið frá byrjun ársins 500 f.Kr. til enda ársins 401 f.Kr.
261 f.Kr.

Hér á eftir er listi yfir Noregskonunga.
Rómverska konungdæmið

Rómverska konungdæmið er tímabil í sögu Rómaveldis þegar því var stjórnað af konungi. Það nær frá stofnun Rómar sem venjulega er tímasett 753 f.Kr. þar til síðasti konungurinn Lúcíus Tarquíníus Superbus var hrakinn á brott og rómverska lýðveldið stofnað 510 f.Kr.
Ólafur Björnsson

Ólafur Björnsson (2. febrúar 1912 – 22. febrúar 1999) var prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands, alþingismaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn og höfundur fjöldamargra bóka og rita um hagfræði. Ólafur hneigðist sterklega að frjálshyggju og var lítt hrifinn af ríkisafskiptum.

Ævi.

Ólafur fæddist í Hjarðarholti í Dölum, faðir hans var séra Björn Stefánsson og móðir hans Guðrún Ólafsdóttir. Ólafur lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri 1931, nam lögfræði í eitt ár við Háskóla Íslands því næst en hélt síðan til Kaupmannahafnar þaðan sem hann lauk háskólanámi í hagfræði 1938. Hann kenndi við viðskipta- og lagadeild Háskóla Íslands sem dósent á árunum 1942-1948, þaðan af sem prófessor allt fram að 1982. Hann kenndi einnig stundakennslu við Verslunarskóla Íslands á árunum 1948—1967. Hann sat í bæjarstjórn Reykjavíkur árin 1950-58 og á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn á árunum 1956-71. Formaður BSRB 1948-1956. Formaður Íslandsdeildar norrænu menningarmálanefndarinnar frá 1953 og formaður nefndarinnar í heild 1961 auk þess sat hann á Allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna 1967.

Ólafur átti sæti í fjölmörgum opinberum nefndum og ráðum í gegnum tíðina, m.a. í undirbúningsnefndum mikilvægra lagafrumvarpa og í milliþinganefndum. Eftir hann liggja ótal ritverk í fræðigrein hans, þjóðhagfræði, og á tengdum sviðum auk þess sem hann hefur þýtt kunn fræðirit erlendra höfunda. Eitt þekktasta verk hans er „Þjóðarbúskapur Íslendinga“, sem hefur birst í tveim útgáfum, og er það grundvallarrit á sínu sviði. Ólafur hreifst sérstaklega af kenningum Friedrich von Hayeks og þýddi kafla úr bók hans "Leiðin til ánauðar". Árið 1986 var hann sæmdur heiðursdoktorsnafnbót í tilefni 75 ára afmælishátíðar Háskóla Íslands.

Hann giftist Guðrúnu Aradóttur og eignaðist með henni þrjá syni: Ara Helga (1946), Björn Gunnar (1949) og Örnólf Jónas (1951).
Malaría

Malaría eða mýrakalda er smitsjúkdómur sem er útbreiddur í mörgum hitabeltislöndum. Nafnið er komið af ítölsku orðunum „"mala aria"“, sem þýðir „slæmt loft“ sem aftur skýrist af frumstæðum misskilningi á orsökum sjúkdómssins þar sem menn héldu að slæmt loft orsakaði hann. Íslenska nafnið er síðan leitt af því að moskítóflugur verpa einkum á mýrarsvæðum eða þar sem þær finna kyrrstætt vatnsyfirborð.

Malaría veldur 1 - 3 milljónum dauðsfalla á ári, og eru það aðallega ung börn í Afríku sem látast af völdum hans. Talið er að malaría sé sá sjúkdómur sem flesta hefur lagt af velli af öllum sjúkdómum.

Orsök sjúkdómsins eru einfruma sníkjudýr af ættkvíslinni Plasmodium, ekki vírusar eða bakteríur. Snýkjudýr þessi berast á milli manna, með stungum kvenkyns moskítófluga. Karlkyns moskítóflugur nærast ekki á blóði úr mannfólki. Kvenkyns moskítóflugur fá úr blóði efni sem þær fá ekki auðveldlega annarsstaðar sem þær nota til framleiðslu frjóverpis (eggja).

Talið er að snýkjudýrið hafi komið fram á sjónvarsviðið fyrir 50-100 000 árum en fyrst náð verulegri útbreiðslu fyrir um 10 þúsund árum. Sníkjudýrin sýkja rauð blóðkorn í hýsli sínum þar sem kynlaus fjölgun á sér stað. Blóðkornin springa, snýkjudýrin losna út í blóðrásina og sýkja önnur rauð blóðkorn. Þetta veldur sótthita og blóðleysi. Í alvarlegum tilvikum getur sjúklingurinn fallið í dá og jafnvel látist í kjölfarið.

Meðferð.

Ýmis lyf eru til sem vinna gegn malaríu svosem klórókín, atebrín, mepakrín, plasmókín, en engin þeirra eru óbrigðul og sníkjudýrið myndar í mörgum tilvikum ónæmi fyrir lyfjunum. Blóðgjöf er stundum beitt í verri tilfellum þar sem sníkjudýrið hefst við í blóðinu má að einhverju marki skipta sýkta blóðinu út og taka annað inn í staðinn. Það er þó ekki hægt að hreinsa blóðið alveg með þessum hætti og ónæmiskerfið lærir ekki jafn vel að verjast veikinni. Ekki er heldur til bóluefni við veikinni, þótt talsvert fé hafi verið lagt í rannsóknir á því á síðustu árum. Til viðbótar lyfjum sem vinna á malaríusníkjudýrinu er oft reynt að koma í veg fyrir veikina með því að fækka eða útrýma moskítóflugunum sem bera hana á milli manna og með því að koma í veg fyrir moskítóbit. Æskilegt er að forðast moskítóbit með því að bera á sig þar til gert krem við dægurskipti og mikilvægt er að sofa undir flugnaneti.

Nóbelsverðlaun.

Fimm sinnum hefur læknanóbelinn verið veittur fyrir starf tengt malaríu,:

Þekktir einstaklingar sem létust úr malaríu.

Vasco da Gama, David Livingstone, Amerigo Vespucci, Úrbanus 7. (sem átti fyrir vikið skemmstu setu á páfastóli af nokkrum páfa),
Geilo

Geilo er bær í sveitarfélaginu Hol í Buskerud í Noregi. Íbúar bæjarins eru um 2.300 og helsti atvinnuvegur er ferðaþjónusta, s.s. þjónusta í kringum vetraríþróttir og minni iðnaður. Þar er meðal annars NTG; Norges Toppidrettsgymnas.
Flotholt

Flotholt eða flotker eru stór og hörð, hol ílát sem fyllt eru með lofti eða frauði. Flotholt eru nýtt til að halda einhverju á floti, t.d. flugvélum, prömmum, flotbryggjum, flotbrúm og fleiru. Flotholt eru smíðuð úr tré, áli, stáli, glertrefjum, steypu eða gúmmíi. Þau geta verið með eitt eða fleiri aðskilin lofthólf. Flotholt eru einnig notuð í brynningartæki þar sem þau skammta vatni með því að ýmist opna eða loka fyrir vatnsrennsli.
Sámsstaðamúli

Sámsstaðamúli er fjall milli Búrfells og Skeljafells í Þjórsárdal. Vestan undir fjallinu er Þjóðveldisbærinn og í gegnum það liggja aðrennslisgöng Búrfellsvirkjunar. Um múlann hlykkjast einnig þjóðvegur 32, Þjórsárdalsvegur, og er þar mikil hækkun og beygjur eftir því.

Sunnan undir Sámsstaðamúla eru rústir eyðibýlis, sem hét Sámsstaðir, og múlinn dregur nafn af. Bærinn fór í eyði vegna Heklugosa, líklega eftir gosið 1104, en þó gæti hafa verið búið þar eitthvað lengur. Rústir Sámsstaða voru grafnar upp um 1972, og er greinargerð um uppgröftinn, eftir Sveinbjörn Rafnsson, í Árbók Hins íslenska fornleifafélags 1976, bls. 39–120.
Los del Río

Los del Río er spænskur dúett þekktastur fyrir danslagið sitt "Macarena" sem kom út árið 1993.
Jóhann Hjartarson

Jóhann Hjartarson (f. 8. febrúar 1963) er íslenskur stórmeistari í skák og sá íslenskra skákmanna, sem mestum frama hefur náð í skákinni að Friðrik Ólafssyni frátöldum.
Bragi

Bragi er guð skáldskapar í norrænni goðafræði og er Iðunn kona hans. Hann er sonur Óðins en samkvæmt heiðinni hefð eru æsir þessir álitnir feður skáldskaparins og skyldu skáld heita á þá, einkum Braga ef þau vildu ná langt. Þriðji hluti "Snorra Eddu" kallast "Skáldskaparmál" og leikur Bragi stórt hlutverk þar. Eins og ráða má af nafninu er mikið rætt um skáldskap og hefur Bragi sitthvað til málanna að leggja. Einnig segir Bragi söguna af því hvernig skáldskapurinn varð til.

Upphaf skáldskapar.

Frásögn Braga um upphaf skáldskaparins er á þessa leið. Æsir og Vanir höfðu átt í stríði um skeið en friður var kominn á. Til að innsigla þennan frið spýttu bæði Æsir og Vanir í ker og úr hrákanum gerðu þeir mann. Maður þessi kallaðist Kvasir og var hann svo miklum gáfum gæddur að hann vissi svör við öllum spurningum. Kvasir fór út um allan heim til að kenna en þegar hann kom heim til tveggja dverga, Fjalars og Galars, drápu þeir hann og blönduðu blóði hans við hunang. Sú blanda varð að skáldskaparmiði því hver sem myndi drekka af miðinum varð skáld eða fræðimaður. Skáldskaparmjöðurinn komst svo í hendur á jötni að nafni Suttungur en hann vildi engum lofa að dreypa á miðinum. Með klækjum komst Óðinn yfir mjöðinn og kom honum til ása.
Málfræði

Málfræði er safn reglna sem lýsa notkun á tilteknu tungumáli og er þá talað um málfræði þess tungumáls. Stundum er lýsingin talin staðlandi og sögð lýsa „réttri“ notkun málsins. Hefðbundin tungumál sem notuð eru í samskiptum manna stjórnast öll af tiltekinni málfræði, samanber íslenska málfræði og enska málfræði, þótt hún geti verið misflókin. Málfræði er líka mikilvæg í annars konar tungumálum, svo sem forritunarmálum.