arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Nýfrjálshyggja

Nýfrjálshyggja er óljóst hugtak notað um frjálshyggju, stjórnleysisstefnu eða lágríkisstefnu, eða sambland af öllu. Hugtakið er einkum notað af andstæðingum frjálshyggju og hefur þá neikvæðan blæ. Það var fyrst notað af Alexander Rüstow árið 1938.

Hinar ýmsu myndir nýfrjálshyggjunnar.

Enda þótt fæstir frjálshyggjumenn kalli sig nýfrjálshyggjumenn hefur hugtakið nýfrjálshyggja þó verið notað um ýmis ólík afbrigði frjálshyggju.

Íhaldsfrjálshyggja.

Stundum er orðið „nýfrjálshyggja“ haft um íhaldsfrjálshyggju, sem sameinar félagslega íhaldssemi hefðbundinnar íhaldsstefnu annars vegar og einstaklingshyggju, trú á frjálsan markað og takmörkuð ríkisafskipti hins vegar. Meðal fulltrúa íhaldsfrjálshyggju í stjórnmálum má nefna Ronald Reagan og Margréti Thatcher. Íhaldsfrjálshyggja sótti meðal annars innblástur til Chicago-hagfræðinganna og austurrísku hagfræðinganna og fékk byr undir báða vængi í valdatíð Reagans og Thatcher. Vegna endurnýjaðra áhrifa frjálshyggjunnar í Bandaríkjunum og Bretlandi á þessum tíma var þetta afbrigði frjálshyggju stundum nefnt nýfrjálshyggja.

Lágríkisfrjálshyggja.

Lágríkisfrjálshyggja hefur einnig verið nefnd nýfrjálshyggja en aðaláhersla lágríkisfrjálshyggjunnar er á eignarrétt, frjálsan markað og eins lítil ríkisafskipti og mögulegt er. Hún er á hinn bóginn ekki (endilega) innblásin af félagslegri íhaldssemi íhaldsstefnunnar. Meðal þeirra sem haldið hafa fram lágríkisfrjálshyggju má nefna bandaríska heimspekinginn Robert Nozick sem varði slíka kenningu í riti sínu "Stjórnleysi, ríki og staðleysa" (e. "Anarchy, State and Utopia"). Áherslur lágríkisfrjálshyggjunnar höfðu ekki verið áberandi í ritum frjálshyggjuhugsuða á 18. og 19. öld, svo sem Adams Smith og Johns Stuarts Mill og því þótti andstæðingum lágríkisfrjálshyggjunnar, sem margir hverjir sóttu einnig innlástur til klassískrar frjálshyggju, við hæfi að nefna hana nýfrjálshyggju.

Nokkrir hinna róttækustu lágríkissinna hafna jafnvel lágríkinu, til dæmis David Friedman og Murray Rothbard, sem telja, að leysa megi öll mál á frjálsum markaði. Slíkir lágríkissinnar eru oft taldir stjórnleysingjar.
Konunglega danska vísindafélagið

Konunglega danska vísindafélagið (danska: "Videnskabernes Selskab" - fullu nafni: "Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab") var stofnað 13. nóvember 1742 til að efla vísindi og tækni í Danmörku. Frumkvæðið að stofnun félagsins áttu Johan Ludvig Holstein greifi, Hans Gram prófessor og konunglegur sagnaritari, Erik Pontoppidan yngri prófessor í guðfræði og Henrik Henrichsen (síðar Hielmstierne) ritari í danska Kansellíinu. Þann 11. janúar 1743 fékk félagið konunglega vernd og stuðning Kristjáns 6. og við sama tækifæri kom fram að stefna þess væri að rannsaka sögu, staðhætti og tungumál Danmerkur og Noregs. Öðrum fræðigreinum var svo fljótlega bætt við.

Vísindafélaginu er skipt í tvær deildir, hugvísindadeild (upphaflega sögu- og heimspekideild) og náttúruvísindadeild (upphaflega stærðfræði- og náttúruvísindadeild). Aðaláherslan er á frumrannsóknir.

Frá árinu 1745 hefur félagið gefið út ritraðir og einstök rit á sviði náttúruvísinda og hugvísinda.

Á árunum 1763–1843 lét félagið kortleggja Danmörku og hertogadæmin, og fékkst þannig fyrsta áreiðanlega staðfræðikort af landinu. Kortin voru unnin í mælikvarða 1:20.000, en gefin út í mælikvarða 1:120.000.

Annað verkefni félagsins var dönsk orðabók ("Videnskabernes Selskabs Ordbog"), sem kom út á árabilinu 1793–1905 í 8 bindum, en var orðin úrelt áður en útgáfu lauk.

Félagið á og rekur nokkra vísinda- og styrktarsjóði og skipar stjórn Carlsbergsjóðsins úr hópi félagsmanna. Félagið hefur einnig um langan aldur skilgreint og auglýst fjölda verðlaunaverkefna.

Í Konunglega danska vísindafélaginu eru um 250 danskir og 250 erlendir félagsmenn. Af þeim dönsku er ⅓ í hugvísindadeildinni og ⅔ í náttúruvísindadeildinni. Félagið á stóra fasteign með góðu bókasafni við Dantes Plads í miðbæ Kaupmannahafnar, þar sem fundir eru haldnir annan hvern fimmtudag.

Vísindafélagið og Ísland.

Fljótlega eftir stofnun félagsins beindust sjónir félagsins að Íslandi, sem varð til þess að tveir ungir stúdentar, Eggert Ólafsson og Bjarni Pálsson, voru sendir í rannsóknarferðir til Íslands. Ferðuðust þeir um landið 1750 og 1752–1757 og söfnuðu náttúrugripum fyrir félagið og undirbjuggu ítarlegt rit um náttúru landsins: Ferðabók Eggerts Ólafssonar og Bjarna Pálssonar sem kom út í Kaupmannahöfn 1772. Ferðabókin er gagnmerkt rit og mikilvæg heimild um land og þjóð.

Nokkrir Íslendingar hafa verið félagsmenn eða heiðursfélagar í Vísindafélaginu danska, t.d. Þorvaldur Thoroddsen, Björn M. Ólsen og Finnur Jónsson.
Dalarétt

Dalarétt eru fjárréttir í Norðfirði. Réttin var lögrétt Norðfirðinga.
Jeffrey Dean Morgan

Jeffrey Dean Morgan (fæddur 22. apríl 1966) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Grey's Anatomy, Supernatural, Weeds og Watchmen.

Einkalíf.

Morgan er frá Seattle og er af skoskum ættum. Hann lék körfubolta í framhaldsskóla og háskóla, þangað til hnémein stoppaði hann. Vann sem grafískur listamaður þangað til hann hjálpaði vini sínum að flytja til Los Angeles.

Morgan fjölskyldunafnið er upprunalega frá Llandaff, Glamorgan, Glamorganshire, Wales, og afkomendur gegnum kvennmenn og óskilgetna blóðlínu frá Játvarði 3. Englandskonungi og Pedro 1. konungi af Kastilíu. Nýr ættleggur kom til Nýja Englands kringum 1600 og á meðal afkomenda eru höfundurinn Charles Edward Ives, forsetinn Millard Fillmore, Rockefeller fjölskyldan, frumkvöðullinn Daniel Boone (f. Daniel Morgan Booone), höfundurinn Tennessee Williams (f. Thomas Lanier Williams), höfundurinn Zelda Sayre (kona F. Scott Fitzgerald), leikkonan Katharine Hepburn (f. Katharine Houghton Hepburn), leikarinn Humphrey Bogart (f. Humphrey Deforest Bogart), uppfinningamaðurinn George Washington Gale Ferris Jr. og höfudurinn Laura Ingalls Wilder (f. Laura Elizabeth Ingalls).

Morgan var giftur einu sinni þegar hann var ungur, samkvæmt viðtali við hann úr "Playgirl" frá 1997. Lítið er vitað um hjónabandið annað en það endaði í skilnaði.

Morgan byrjaði með leikkonunni Hilarie Burton úr "One Tree Hill" þáttunum árið 2009 og eignuðust þau son í mars, 2010.

Ferill.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Morgans var árið 1995 í "Extreme". Frá 1996-1997 lék hann lækninn Edward Marcase í "The Burning Zone". Hefur hann síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við ER, , Monk og JAG.

Morgan kom fram í þrem sjónvarpsþáttum á sama tíma árið 2005-2006 sem þrjár mismunandi persónur: sem John Winchester í Supernatural sem hinn dularfulli faðir Sams (Jared Padalecki) og Deans (Jensen Ackles); sem hjartasjúklingurinn Denny Duquette í Grey's Anatomy sem var í rómantísku sambandi við Dr. Isobel "Izzie" Stevens; sem Judah Botwin í Weeds. Það sem er merkilegast við þessar persónur er að þær dóu allar, tvær af þeim á skjánum.

Morgan lék hótelstjórann Ike Evans í sjónvarpsþættinum Magic City frá 2012-2013 en hætt var við framleiðslu í ágúst 2013 eftir aðeins tvær þáttaraðir.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Morgans var árið 1991 í "Uncaged". Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við "Dillinger and Capone", "All Good Things", "Taking Woodstock", "Shanghai" og "Texas Killing Fields".

Morgan lék hinn keðjureykjandi Grínara (The Comedian) í Watchmen, byggt á teiknimyndasögu Alans Moore árið 2009. Morgan lék síðan hinn snjalla Clay í myndinni "The Losers" sem byggð er á samnefndri teiknimyndasögu árið 2010.
Mahāyāna

Mahajana eða Mahayana er orð úr sanskrít sem þýðir „farið mikla“, „stóri vagninn“ eða „hin mikli farkostur“ og er ein af tveimur aðalgreinum búddismans, en hin er Theravada. Hefðirnar tvær skildust að á fyrstu öld eftir Krist, en kenningarnar sem einkenna mahajana voru settar fram þegar á fjórðu öld f.Kr.

Mahajana-hefðin heitir á sanskrít महायान "'mahāyāna", kínversku: 大乘, "Dàshèng"; japönsku: 大乗, "Daijō"; kóreönsku: 措铰, "Dae-seung"; víetnömsku: "Đại Thừa"; tíbetönsku: "theg-pa chen-po" og á mongólsku: "yeke kölgen".

Mahajana er ekki ein samstæð kenning eða trúfélag heldur fremur samheiti yfir margar ólíkar hefðir og einkennist af fjölmörgum kenningum og heimspekilegum hugmyndum. Fyrir utan það safn kenninga Búdda sem nefnt er Tripitaka-textarnir hafa hinar ýmsu hefðir innan mahajana fjölmörg önnur helgirit og túlkanir sem eru allfrábrugðnar og sumar andstæðar sameiginlegum grundvallarritum búddismans

Grundvallarkenningin sem aðskilur mahajana frá theravada-hefðinni er kenningin um "shunjata", „eðli tómleikans“. Shjunjata er túlkun á einni af grunnhugmyndum alls búddisma, kenningunni um "anatman" eða "anatta". Samkvæmt þessari kenningum er ekki til neitt eiginlegt „sjálf“ eða „sál“ sem sé sé kjarni einstaklingsins á mismunandi tilverustigum.

Samkvæmt theravada-hefðinni ber að skilja anatman þannig að sjálfsmeðvitun og persónuleiki séu fjötrar og blekking. Þegar einstaklingurinn hefur losnað undan þessari blekkingu losnar hann undan hringrás endurfæðingar og dvelur í nirvana.

Samkvæmt mahajana-hefðinni hafa hvorki lífverur né önnur fyrirbæri sjálfstæða tilveru en fá form og einkenni í samspili við önnur fyrirbæri. Shunjata er hinn hreini raunveruleiki allra hluta, fyrirbæra og lífvera án birtingarforms og einkenna. Fyrir mahayana-búddista er það miklu virðingarmeira og eftirsóknarverðara að gerast bodhisattva en verða arhat og ná nirvana sjálfur sem er kjarni Theravada-kenningarinnar. Bodhisattva er sá sem er upplýstur en kýs að fresta nirvana og í þess stað velur að aðstoða aðra í andlegri þróun. Hann rýfur því ekki samsara heldur áfram að vera í hringrás endurfæðingarinnar.

Í viðbót við Tripitaka-textana nota mahayana-búddistar allmarga seinni tíma helgitexta, allflestir þeirra skráðir um ár 100 e.Kr. Mahayana-búddistar nota hugtök úr indverska tungumálinu sanskrít og helgirit þeirra, ásamt Tripitaka, eru upphaflega á því tungumáli. Þar að auki eru ýmsar greinar innan mahayana sem nota hugtök úr öðrum málum. Innan mahayana eru margar greinar sem hafa mjög mismunandi túlkun á ýmsum atriðum kenningarinnar og aðferðum að uppná uppljómun. Má þar nefna ýmsar vajrayana-greinar sem einkennast mjög af dulúð og leyndardómum, tíbetskan búddisma sem hefur orðið fyrir miklum áhrifum frá vajrayana, "zen" (sem heitir "Tjan" á kínversku og "sön" á kóresku) sem einkum snýst um hugleiðslu, og grein hins "Hreina lands" sem treystir helst á aðstoð búddans Amitabha við að ná nirvana.

Mahayana-greinar búddisma eru megintrú eða mikilvæg trúarbrögð í Japan, Kína, Kóreu, Mongólíu og Víetnam.
2015

2015 (MMXV í rómverskum tölum) var 15. ár 21. aldar sem hófst á fimmtudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu.
Bréf frá Íslandi

Bréf frá Íslandi (enska: "Letters from Iceland") er bók eftir W. H. Auden og Louis MacNeice sem kom út árið 1937 og var skrifuð eftir að þeir ferðuðust um Ísland árið 1936. Bókin er bæði í bundnu og óbundnu máli.
Sámur frændi

Sámur frændi (enska: "Uncle Sam") er táknmynd Bandaríkjanna og oftast nær bandaríska ríkisins. Persónugervingur þessi kom fyrst fram í stríðinu 1812 og fyrsta myndin af honum birtist árið 1852. Hin fræga mynd af Sámi frænda á herkvaðningarveggspjaldi J.M. Flaggs sem var gert 1917: "I want YOU for U.S.Army", byggðist á andliti Flaggs sjálfs og tónlistarmannsins Walter Bottts.
Samtök hlutlausra ríkja

Samtök hlutlausra ríkja (enska: "Non-Aligned Movement" eða NAM) eru alþjóðasamtök ríkja sem ekki tilheyra tilteknum valdablokkum í alþjóðastjórnmálum. Samtökin voru stofnuð að undirlagi Jawaharlal Nehru forsætisráðherra Indlands, Gamal Abdel Nasser fyrrum forseta Egyptalands, Josip Broz Tito forseta Júgóslavíu, Sukarno forseta Indónesíu og Kwame Nkrumah forsætisráðherra Gana í kjölfar Bandung-ráðstefnunnar árið 1955. Fyrsta opinbera ráðstefna samtakanna var í Belgrad árið 1961. Tilgangur samtakanna var að standa vörð um sjálfstæði og öryggi aðildarríkjanna í heimi vaxandi átaka milli risaveldanna á tímum Kalda stríðsins. Samstarf ríkjanna varð þó aldrei jafnmikið og þeirra ríkja sem tilheyrðu Varsjárbandalaginu og NATO og mörg þeirra gerðust í reynd bandalagsríki annars risaveldanna.
Samantha Ferris

Samantha Ferris (fædd 2. nóvember 1968) er kanadísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Supernatural og The 4400.

Einkalíf.

Samantha Ferris fæddist í Norður-Vancouver en ólst upp í Whistler og er af breskum uppruna. Foreldrar hennar byggðu fyrsta hótelið þar og ráku skíðaskóla þar, ásamt því þá stofnaði faðir hennar sumar skíðabúðir, þær fyrstu sinnar tegundar í N-Ameríku.

Ferris á hund að nafni Kramer og hefur átt hann í 15 ár.

Hún stundaði nám við háskólann í Victoria í Bresku Kólumbíu í tvö ár en komst að því að nám hentaði henni ekki.

Ferris vann sem útvarpskona í Vancouver, allt frá þuli til þess að lýsa umferð úr þyrlu. Hún vinnur enn við útvarp af og til.

Styður hún dýra góðgerðarsamtök og er stuðningsaðili fyrir tvö börn gegnum World Vision góðgerðasamtökin, lítinn strák frá Bangladesh og litla stúlku frá Kambódíu.

Ferill.

Ferris varð ekki leikkona fyrr en um þrítugs aldurinn og var það ferill hennar í útvarpi sem gaf henni tækifæri í sjónvarpi. Vann hún sem veðurþulur í hádegisfréttunum hjá bæjarsjónvarpsstöðinni. Hún hóf störf í tónlistariðnaðinum og vann hjá Sony Music Canada og vann hún með útvarpsstöðvum og sá um tónlistarmennina þegar þeir komu í heimsókn. Hitti hún meðal annars Joe Cocker, Oasis, Alic Cooper, Sandra Bernhardt og fleiri.

Fyrsta hlutverk hennar er frá árinu 1996 í sjónvarpsþættinum Saber Marionette J. Síðan hefur hún komið fram í mörgum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum. Meðal þeirra eru: The Sentinel, Stargate SG-1, Along Came a Spider, og Supernatural.

Ferris er þekktust fyrir að hlutverk sín sem: Nina Jarvis í The 4400 og sem Ellen Harvelle í Supernatural.
Gunnar Úlfhéðinsson

Gunnar Úlfhéðinsson var íslenskur lögsögumaður á 12. öld. Hann var kjörinn lögsögumaður 1146 og gegndi því embætti til 1155.

Gunnar var sonur Úlfhéðins Gunnarssonar lögsögumanns og Ragnhildar Hallsdóttur konu hans og bróðir Hrafns Úlfhéðinssonar lögsögumanns. Ekki er getið um konu hans eða hvar hann bjó.
Rob Morrow

Robert Alan Morrow (fæddur 21. september 1962) er bandarískur leikari best þekktur sem FBI alríkisfulltrúinn Don Eppes í Numb3rs og sem Dr. Joel Fleischman í Northern Exposure.

Einkalíf.

Morrow er fæddur í New Rochelle í New York og er af gyðingaættum.

Morrow giftist leikkonunni Debbon Ayer árið 1998 og saman eiga þau eina dóttur.

Rob situr í nefnd Project ALS, sem styður rannsóknir á taugavöðva sjúkdómnum ALS (oft nefndur Lou Gehrig's sjúkdómurinn), til þess að finna lækningu á honum.

Ferill.

Leikhús.

Rob, sem er upprunalega frá New York, byrjaði leikhús feril sinn með því að vinna fyrir Tom O'Horgan og Norman Mailer. Síðan þá hefur hann skuldbundið sig sem meðlimur að Naked Angels, ásamt Marisa Tomei, Fisher Stevens, Ron Rifkin og Nancy Travis, á meðal annarra. Hefur hann komið fram í „Third Street“, við Circle Repertory Theatre og London's West End framleiðsluna af „Birdy“.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Morrow var árið 1985 í "Fame". Kom hann síðan fram í þættum á borð við "Everything´s Relative", "Monstes" og Saturday Night Live. Árið 1990 þá var Morrov boðið hlutverk Joel Fleischman í vinnings sjónvarpsþættinum "Northern Exposure" sem hann lék til ársins 1995. Árið 2002, þá lék hann Kevin Hunter í sjónvarpsseríunni "Street Time". Árið 2005 þá var Morrow boðið aðalhlutverkið í Numb3rs, þar sem hann lék FBI alríkisfulltrúann Don Eppes til ársins 2010.

Þann 8. mars 2010, þá var tilkynnt að Morrow myndi leika aðalhlutverkið í nýrri lögfræðiseríu "The Whole Truth" sem er framleidd af Jerry Bruckheimer, en framleiðslu var hætt eftir aðeins tíu þætti.

Morrow hefur leikstýrt þáttum á borð við, "Oz" (1997), "Street Time" (2002), "Joan of Arcadia" (2003) og Numb3rs (2005).

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Morrow var árið 1985 í "Private Resort". Eftir það þá lék hann í "Quiz Show", sem Richard N. Goodwin, rannsóknarmann þingsins til þess að koma upp um spillinguna á bakvið 1950s spurningakeppnis skandalinn og lék síðan bróðir íþróttaumboðsmannsins leikinn af Albert Brooks í Mother. Á einum tímapunkti þá átti hann að leika í "The Island of Dr. Moreau" frá 1996, en datt út á endanum og var skipt út fyrir David Thewlis. Árið 2000, þá leikstýrði hann og lék í myndinni "Maze", um listamann með Tourette sjúkdóminn.

Fyrsta myndin sem Rob leikstýrði var The Silent Alarm (1993) sem var frumsýnd á Kvikmyndahátíðinni í Seattle árið 1993 og var sýnd í Hamptons, Boston, Edinborg, og Sundance Kvikmyndahátíðinni, ásamt því að koma fram á sjónvarpsstöðinni Bravo.

Verðlaun og tilnefningar.

AFI Fest

Cinequest San Jose kvikmyndahátíðin

Emmy verðlaunin

Ft. Lauderdale Alþjóðlega kvikmyndahátíðin

Golden Globe verðlaunin

Newport Beach kvikmyndahátíðin

Screen Actors Guild verðlaunin
Sinfónísk ljóð

Sinfónískt ljóð eða tónaljóð er hljómsveitarverk, oftast í einum þætti, sem ætlað er að skila til áheyrandans hughrifum ljóðs, sögu, málverks eða annars konar listaverks. Sinfónísk ljóð voru einkum vinsæl á rómantíska tímanum og framan af 20. öld. Meðal þekktra tónskálda sem þekkt eru af sinfónískri ljóðasmíð má nefna Franz Liszt, Claude Debussy, Jean Sibelius, Bedřich Smetana, Modest Mussorgsky og Richard Strauss.
Bessastaðaá

Bessastaðaá er bergvatnsá í Fljótsdal. Hún kemur úr Gilsárvötnum á Fljótsdalsheiði, sem eru í um 625 m hæð, og fellur um mikið gil ofan í dalinn og rennur í Jökulsá í Fljótsdal nálægt botni Lagarfljóts. Áin dregur nafn af Bessastöðum í Fljótsdal, sem eru utan við ána. Líklegt er að Bessastaðaá hafi heitið Gilsá í fornöld, en nafninu verið breytt af því að önnur Gilsá er í næsta nágrenni.

Á árunum 1975–1979 voru uppi áætlanir um að virkja Bessastaðaá, með miðlunarlóni í Gilsárvötnum og inntakslóni við Garðavatn (Hólmalón). Einnig átti að veita vatni til virkjunarinnar úr Hölkná og Þórisstaðakvísl. Gert var ráð fyrir jarðgöngum til stöðvarhúss skammt innan við Valþjófsstað, á svipuðum stað og Fljótsdalsstöð er nú. Síðar var hætt við að reisa Bessastaðaárvirkjun, en stefnt í staðinn að því að virkja rennsli jökulánna í Kárahnjúkavirkjun. Sú virkjun nýtir hins vegar ekki vatnið úr Bessastaðaá. Afl Bessastaðaárvirkjunar var áætlað á bilinu 32–64 MW.
Suður-England

Suður-England er hluti af Englandi, það er að segja sunnanavert England.
Vefmyndavél

Vefmyndavél (slangrið vebbi er einnig notað frá enska heitinu "webcam" sem er stytting á "webcamera") er myndbandsvél eða upptökuvél sem tengist við tölvu og eru þær oftast notaðar fyrir tölvusímtækni- þ.e. að nota tölvu eins og myndsíma.
Keldur á Rangárvöllum

Keldur eru bær og kirkjustaður á Rangárvöllum. Þar var jafnan stórbýli fyrr á öldum. Sandfok hefur eytt mjög landi kringum Keldur og hafa bændur þar lengi barist harðri baráttu til að bjarga landinu frá því að verða örfoka.

Fyrsti bóndi sem getið er um á Keldum var Ingjaldur Höskuldsson og kemur hann við sögu í Njálu. Ýmsir bardagar sem segir frá í Njálu voru háðir í landi Keldna. Seinna var jörðin eitt af höfuðbólum Oddaverja. Jón Loftsson eyddi elliárunum þar og er talinn grafinn á Keldum. Hann ætlaði að stofna þar klaustur en það komst aldrei á laggirnar. Á 13. öld bjó Hálfdan Sæmundsson, sonarsonur Jóns, á Keldum ásamt Steinvöru Sighvatsdóttur konu sinni, sem var mikill skörungur.

Gamli bærinn á Keldum er talinn vera frá elleftu öld að stofni til og er því elsta hús sem enn stendur á Íslandi. Þar er nú minjasafn. Frá bænum liggja gömul jarðgöng að bæjarlæknum. Þau eru talin frá söguöld og voru týnd í margar aldir en fundust fyrir tilviljun á 20. öld.

Fyrir norðan Keldur var áður gróið land og þar voru áður nokkrar jarðir en nú eru þar hraun orpin sandi. Þetta svæði var gróið fram yfir miðja 19. öld en þá stórjókst sandfokið, sem talið er að hafi byrjað eftir Heklugosið 1511, þegar þykkt vikurlag lagðist yfir landið suður og suðvestur af Heklu; þá fóru Rangárvellir að blása upp og sú þróun hefur haldið áfram til þessa dags þótt baráttan við sandinn hafi skilað góðum árangri á síðustu árum. Á því landi sem nú er gróðurlaust voru áður margar jarðir og hafa allt að 18 bæjarrústir verið taldar í hinu mikla landflæmi sem tilheyrir nú Keldum.

Á Keldum hefur verið kirkja frá fornu fari og er henni nú þjónað frá Odda. Núverandi kirkja er lítil, byggð 1875 og er úr járnvörðu timbri.
Judd Hirsch

Judd Hirsch (fæddur 15. mars 1935) er bandarískur leikari, þekktastur fyrir að leika Alex Reiger í grínsjónvarpsþættinum "Taxi" og sem Alan Eppes í CBS seríunni "Numb3rs".

Einkalíf.

Judd Seymore Hirsch fæddist í Bronx í New York. Hirsch var alinn upp í gyðingatrú og faðir hans var innflytjandi frá Rússlandi. Hirsch stundaði nám við De Witt Clinton High School og seinna tók háskólagráðu við City College of New York í eðlisfræði. Hirsch hefur verið giftur tvisvar sinnum og á tvö börn með seinni eiginkonu sinni.

Ferill.

Leikhús.

Fyrsta leikhúshlutverk Hirsch var árið 1967 í "Scuba Duba". Hefur hann síðan komið fram í leikritum á borð við "Knock Knock", "Conversation With My Father", "Seagull", "Talley's Folley" og "I'm Not Rappaport,".

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Hirsch var árið 1974 í sjónvarpsmyndinni "The Law". Árið 1976 þá var honum boðið hlutverk í "Delvecchio", þar sem hann lék rannsóknarfulltrúa til ársins 1977. Síðan árið 1978 þá var honum boðið hlutverk Alex Reiger í Taxi sem hann lék til ársins 1983. Hirsch lék svo aðalhlutverkið í "Dear John" . Seinna tók hann sama með Bob Newhart í grínþættinum "George and Leo". Lék í sjónvarpsþættinum "Numb3rs" frá 2005-201 sem Alan Eppes, faðir FBI alríkisfulltrúans Don Eppes (Rob Morrow) og Prófessorsins Charlie Eppes (David Krumholtz).

Hirsch hefur komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við "Law &amp; Order: Special Victims Unit", Damages, "Warehouse 13" og American Dad.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Hirsch var árið 1971 í "Jump". Hirsch var tilnefndur til Óskarsverðlauna fyrir hlutverk sitt í "Ordinary People". Aðrar myndir sem hann hefur leikið í "Without a Trace", "Teachers" og "The Goodbye People" og "Running on Empty" leikstýrt af Sidney Lumet. Árið 1996 lék Hirsch föður persónu Jeff Goldblum's í "Independence Day" og árið 2001 lék hann í "A Beautiful Mind".

Árið 1999 endurtók hann hlutverk sitt í "Taxi" stuttlega í "Man on the Moon", mynd sem fjallar um samleikara hans í "Taxi", Andy Kaufman (leikinn af Jim Carrey). Fleiri leikarar úr þættinum komu einnig fram í myndinni.

Verðlaun og tilnefningar.

Beverly Hills Film Festival

Drama Desk verðlaunin

Emmy verðlaunin

Golden Globes verðlaunin

Óskarsverðlaunin

Screen Actors Guild verðlaunin

Tony verðlaunin

TV Land verðlaunin