arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þvageitrun

Þvageitrun ("uraemia") er sjúkdómseinkenni sem kemur fram þegar nýrun geta ekki lengur losað blóðið við úrgangsefni svo sem þvagefni og önnur köfnunarefnisrík efnasambönd, sem myndast við brennslu í líkamanum.

Þvageitrun er lokastig flestra nýrnasjúkdóma. Einkenni eru drungi, ógleði, uppköst, niðurgangur, kláði, höfuðverkur, hiksti og á lokastigum óráð og krampar. Meðferð er fólgin í leiðréttingu sýrustigs blóðsins, blóðhreinsun með gervinýrum og upp frá 1975 með nýrnaígræðslu.
Ann-Louise Hanson

Ann-Louise Hanson (f. 4. apríl 1936 í Kristianstad) er sænsk söngkona.
Magnus Uggla

Magnus Uggla (f. 18. júní 1954 í Stockholm) er sænskur söngvari.
Svendborg

Svendborg er næststærsti bærinn á Fjóni í Danmörku. Íbúafjöldi var 27.573 árið 2004.

Bærinn fékk kaupstaðarréttindi frá Valdimar sigursæla 25. febrúar árið 1253, en elsta varðveitta hús bæjarins, Anne Hvides Gaard, er frá því um 1560.
Hertogadæmið Slésvík

Hertogadæmið Slésvík var hertogadæmi sem náði yfir Suður-Jótland frá 12. öld þegar titillinn jarl af Slésvík kemur fyrst fyrir, til 1867 þegar hertogadæmið varð hluti af prússneska héraðinu Slésvík-Holtsetaland. Höfuðborg hertogadæmisins var borgin Slésvík.

Nafnið Slésvík var notað frá því á miðöldum yfir landsvæðið milli Konungsár og Egðu. Á 12. öld urðu Ellumsýsla, Barvidsýsla og Istedsýsla landamærahéruð milli Danmerkur og Þýskalands og var jarl settur yfir þau. Fyrsti jarlinn sem nefndur er í heimildum er Knútur lávarður sem var jarl frá 1115 til 1131. Hann var líka sá fyrsti sem notaðist við titilinn hertogi.

Á 13. öld bast hertoginn greifanum af Holtsetalandi og á 15. öld heyrðu bæði lénin undir sama mann. Hertoginn hafði mikil völd gagnvart Danakonungum, gat innheimt eigin skatta, slegið mynt og haldið þing. Þegar Kristján 1. komst til valda náði hann hertogadæminu á sitt vald og næstu ár var því skipt milli sona hans. Til að byrja með var samstjórn Danakonungs og hertoga yfir hertogadæminu en í Þrjátíu ára stríðinu slitnuðu þessi tengsl þegar hertoginn í Gottorp-höll gerði bandalag við Svíakonung. Á 18. öld náði Danakonungur að leggja hertogadæmið undir sig og hertogatitillinn varð einn af titlum konungs.

Danir misstu hertogadæmin Slésvík, Holtsetaland og Lauenburg í kjölfar Annars Slésvíkurstríðsins árið 1864. Eftir ósigur Þjóðverja í Fyrri heimsstyrjöld var haldin þjóðaratkvæðagreiðsla í Slésvík sem leiddi til þess að landinu var skipt í Mið-Slésvík, sem valdi að vera áfram hluti af Þýskalandi, og Norður-Slésvík, sem varð hérað í Danmörku.
Alliance hf.

Alliance hf. var fyrsta togaraútgerðarfélag Íslands, stofnað hinn 18. október 1905. Það var umsvifamikið í útgerð og atvinnulífi Reykjavíkur á fyrri hluta 20. aldar.

Alliance hf. er nú einkum þekkt fyrir að hafa látið smíða Jón forseta RE 108, fyrsta togarann, sem var sérstaklega smíðaður fyrir Íslendinga, en Coot, fyrsti togarinn í íslenskri eigu var keyptur notaður til landsins.

Stofnendur Alliance hf. voru Thor Jensen kaupmaður, sem jafnframt var fyrsti framkvæmdastjóri félagsins, þilskipa-skipstjórarnir Halldór Kr. Þorsteinsson, Jón Ólafsson, Jón Sigurðsson, Jafet Ólafsson, Kolbeinn Þorsteinsson og skipstjórinn og stýrimannaskólakennarinn Magnús Magnússon. Þetta var fyrsta tilraunin til félagsstofnunar um togaraútgerð, sem tókst hérlendis. Félagið var lengi næststærsta útgerð landsins og hafði jafnan 3-5 togara á sínum snærum. Það var einn þriggja stofnenda Sölusambands íslenskra fiskframleiðenda 1932.

Mikill uppgangur var í atvinnulífi við þessar miklu breytingar í sjósókn. Alliance hf. stækkaði mjög ört fyrstu árin, en sagt er að þrátt fyrir að Jón forseti hafi kostað óhemjufé hafi Alliance greitt hann upp á þremur árum. Félagið bætti skjótt við sig togurum og gerðist umsvifamikið í útgerðar- og fiskverkunarmálum höfuðborgarinnar, sem breyttist á örfáum árum í „trollarabæ“, eins og það var kallað. Þá hafði um fimmtungur bæjarbúa framfæri sitt af útgerð. Alliance bar víða niður í þeim efnum; það starfrækti m. a. lifrarbræðslu, saltfiskverkun, skreiðarverkun og síldarbræðslur.

Þessara umsvifa sást lengi stað í Reykjavík, löngu eftir að félagið lognaðist út af, snemma á áttunda áratugnum. Alliance-húsið stendur enn í Ánanaustum (á horni Mýrargötu og Grandagarðs), þar sem félagið eignaðist lóðir 1911-1913. Þær og tún Ívarssels við Vesturgötu voru notuð sem stakkstæði, þar sem saltfiskur var breiddur til þerris eða settur í stakka. Þetta er núna þekkt sem Héðinsreitur eða lóð Loftkastalans. Reykjavíkurborg keypti Alliance-húsið árið 2007 með það fyrir augum að vernda ytra byrði þess sem fágætt dæmi um sérhæfða byggingu úr atvinnusögu höfuðborgarinnar frá upphafi 20. aldar.
Helgi Hrafn Gunnarsson

Helgi Hrafn Gunnarsson (f. 22. október 1980) var þingmaður Pírata í Reykjavíkurkjördæmi norður frá 2013 til 2016 og formaður þingflokks 2014 til 2015.

Helgi ákvað að gefa ekki kost á sér í Alþingiskosningunum 2016 heldur einbeita sér að innra starfi Pírata.. Fyrir Alþingiskosningarnar 2017 tilkynnti Helgi að hann hygðist að bjóða sig fram á ný.
Haraldur Benediktsson

Haraldur Benediktsson er þingmaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn.
Blóðbeyki

Blóðbeyki (fræðiheiti: "Fagus sylvatica Purpurea") er afbrigði af trjátegundinni skógarbeyki. Blöðin eru purpuralituð. Blóðbeyki er meðalharðgert, skuggþolið, hægvaxta garðtré sem þarf skjólgóðan og hlýjan vaxtarstað og vel framræstan, frjóan og kalkríkan jarðveg.
Fossa- og Nónhornsvatnsvirkjun

Fossa- og Nónhornsvatnsvirkjun er vatnsaflsvirkjun á Vestfjörðum. Hún var stofnuð árið 1937 og afl hennar er 1160 KW. Eigandi Fossa- og Nónhornsvirkjunar er Orkubú Vestfjarða.
Glerárvirkjun nýrri

Glerárvirkjun nýrri er vatnsaflsvirkjun í Eyjafirði sem stofnuð var árið 2005 og afl hennar er 307 kw. Eigandi virkjunarinnar er Fallorka efh sem er að fullu í eigu Norðurorku.
Laugavegur 13

Laugavegur 13 er hús við Laugaveg í Reykjavík. Þar var um langt skeið rekin húsgagnaverslun. Þann 14. ágúst 1919, stofnsetti Kristján Siggeirsson húsgagnaverslun sem kennd er við hann að Laugavegi 13. Þar voru fyrst eingöngu seld erlend húsgögn og í tengslum við versluna var lítið verkstæði til að setja saman húsgögn sem flutt voru inn ósamsett. Síðar hófst framleiðsla á húsgögnum og var verkstæðið í bakhúsum við Laugaveg 13. Tíu til fimmtán manns unnu við húsgagnaframleiðsluna. Einnig var um skeið rekin málaravinnustofa, þar sem húsgögn voru máluð.

Síðar var reist steinsteypt hús austan við eldra hús á Laugaveg 13 og var húsgagnaverslunin staðsett þar á jarðhæð. Árið 1953 var hornhúsið að Laugavegi 13 flutt að Efstasundi 100 og byggt þar verslunar- og skrifstofuhús og var það eitt stærsta húsið í miðbænum. Upplýsingaþjónusta Bandaríkjanna rak á Kaldastríðsárunum (frá 1955) bókasafn og lesstofu á fyrstu hæð á Laugavegi 13.

Árið 1983 opnaði fyrirtækið Kristján Siggeirsson hf húsgagnaverslunina Habitat að Laugavegi 13 í samstarfi við Habitat-fyrirtækið í Bretlandi. Ekki er lengur rekin húsgagnaverslun í húsinu.
Afeni Shakur

Afeni Shakur Davis (fædd Alice Faye Williams þann 22. janúar 1947; d. 2. mai 2016) var bandarískur fyrrverandi aðgerðasinni og fyrrum meðlimur Svörtu hlébörðunum (e. Black Panther). Hún er meðal annars þekkt fyrir að verja sig sjálf þegar hún var lögsótt fyrir mörg sprengjutilræði á meðan hún var meðlimur í Svörtu hlébörðunum. Hún er móðir rapparans Tupacs Shakur.
Þorvaldseyri

Þorvaldseyri er bújörð undir Eyjafjöllum. Þar er mikil kornrækt og hefur bygg verið ræktað samfellt á Þorvaldseyri frá árinu 1960. Mikil öskufall varð á Þorvaldseyri í gosinu í Eyjafjallajökli.

Um og eftir 1890 þegar Páll Briem var sýslumaður í Rangárvallasýslu voru fangar stundum hafðir í haldi á Þorvaldseyri.

Tengill.

Þorvaldseyri
Olnbogaskel

Olnbogaskel (fræðiheiti: "Testudinalia testudinalis") er hettulaga kuðungur (ekki með neina vindinga) og er toppurinn á skelinni aðeins framan við miðju og munnop egglaga. Munnopið getur orðið allt að 30 mm og hæð kuðungsins orðið allt að 15 mm. Olnbogaskel er grá með dökkum rauðbrúnum eða fjólubrúnum flekkjum. Hún heldur sig á 0 - 40 m dýpi og finnst neðarlega í grýttum fjörum og er þar oftast föst á steinum og fjörugróðri. Olnbogaskel lifir á þörungum sem hún skrapar með skráptungu af steinum. Olnbogaskel er algeng um allt Ísland.
Gráloddur

Gráloddur eða grápöddur eru stórkrabbar af ættbálki þanglúsa ("Isopoda"). Þær hafa tiltölulega lítinn haus með fálmurum, bitmunni og augum og sporöskjulaga liðskiptan bol. Gráloddur hafa sjö pör fóta og anda með eins konar lungum og eru þær með tvö til fimm pör slíkra á milli fóta. Þær eru mjög háðar raka og finnast oft undir steinum eða í þéttum rökum gróðri og jarðvegi. Þær lifa á rotnandi plöntuleifum.

Fundist hafa sjö tegundir af gráloddum á Íslandi. Þær eru allar áþekkar í útliti. Þær finnast einna helst við jarðhita og í og við gróðurhús. Þær geta líka verið í húsagörðum þar sem gróður er þéttvaxinn og gróskumikill. Ein tegund sölvahrútur, finnst við sjó. Hún er í raun tengiliður þanglúsa í fjöru og grálodda á landi.
Hið mikla seltufrávik

Hið mikla seltufrávik vísar til mælinga á fráviki í seltu sjávar í Norður-Atlantshafi seint á sjöunda áratug og fyrri hluta áttunda áratugs 20. aldar vegna mikils magns af ferskvatni sem barst í höfin. Þetta frávik er táknað með GSA (skammstöfun yfir Great Salinity Anomaly) og er vísað til samsvarandi síðari seltubreytinga á sama hátt. Það tekur hafsvæðin mörg ár að jafna sig eftir slíkar breytingar. Áhrifa seltubreytinga gætir á stóru hafsvæði þar sem hafstraumar bera sjó af einu svæði á annað.

Seltufrávikið var fyrst mælt á árunum 1965-1971 norðaustur af Íslandi, síðan 1969–70 í Vestur-Grænlandsstraumnum nálægt Labrador og Nýfundnalandi, árið 1972 í Labrador Sea, árið 1975 í Rockall Channel og 1976 í Færeyja-Shetlandsstraumnum og suður af Íslandi, árin 1977–78 í Noregshafi suður af Spitsbergen og síðan aftur til Grænlands og í höfum við Ísland árin 1981–83.
Trésmíðasveinaverkfallið í Kaupmannahöfn

Trésmíðasveinaverkfallið í Kaupmannahöfn vísar til verkfalls árið 1794 sem leiddu til fyrsta alsherjar verkfalls í Danmörku. Forsagan er sú að eftir brunann í Kaupmannahöfn árið 1728 þá kom mikið af trésmíðasveinum frá Þýskalandi til að taka þátt í uppbyggingunni og sveinum fjölgaði mjög. Árið 1746 voru 30 meistarar með 350 sveina en 56 árum seinna voru 39 meistarar með 716 sveina. Um langt skeið var ólga meðal iðnsveina og nokkur verkföll höfðu orðið áður, múrarasveinar lögðu niður vinnu árið 1733 og yfirvöld brugðust við með því að banna verkföll iðnsveina og það gat varðar dauðarefsingu að bindast samtökum eða að „rotte sig sammen“.

Sumarið 1794 var þremur sveinum, tveimur þýskum og einum dönskum bannað með dómsúrskurði að fara frá meistara sínum. Þá lögðu yfir 400 trésmíðasveinar niður vinnu og héldu til bækistöðva trésmíðasveina. Þangað kom kapelán frá Nikulásarkirkju og reyndu að fá þá til að snúa aftur til starfa en þeir neituðu. Þá kom lögregla og hermenn og umkringdu svæðið og tóku til fanga þá 202 sem voru á staðnum. 78 hinna handteknu voru þvíngaðir til að fara aftur í vinnu en hinir voru dæmdir í fjóra til sex mánaða nauðungarvinnu í hlekkjum. Þegar dómurinn spurðist út hófst samúðarverkfall annarra iðnsveina í Kaupmannahöfn en 2000 af 2700 sveinum lögðu niður vinnu. Þá var dóminum yfir hinum þremur trésmíðasveinum breytt, tveimur var vísað úr landi og einn náðaður.

Þetta fyrsta alsherjarverkfall í Danmörku kom yfirvöldum í opna skjöldu og varð til þess að þau þrýstu á iðnmeistara að bæta kjör sveina og árið 1800 kom konungleg tilskipun sem tryggði sveinum rétt til að segja upp og semja um laun.
Kristín Marja Baldursdóttir

Kristín Marja Baldursdóttir (fædd 21. janúar 1949 í Hafnarfirði) er íslenskur rithöfundur. Kristín Marja lauk kennaraprófi frá Kennaraskóla Íslands og B.A. prófi í þýsku og íslensku frá Háskóla Íslands árið 1991. Fyrsta bók hennar var Mávahlátur kom út árið 1995. Sagan var sett upp á stóra sviði Borgarleikhússins og eftir henni var gerð samnefnd kvikmynd árið 2001. Tvær bækur Kristínar Marju fjalla um listakonuna Karítas en það eru bækurnar Karitas án titils og Óreiða á striga.

Kristín Marja hefur hlotið viðurkenningar fyrir ritstörf, meðal annars fálkaorðuna, Verðlaun Jónasar Hallgrímssonar, verðlaun úr Rithöfundarsjóði Ríkisútvarpsins, Fjöruverðlaunin (bókmenntaverðlaun kvenna) og bókin Karítas án titils var tilnefnd til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs.

Bækur Kristínar Marju hafa verið þýddar á norræn tungumál, þýsku, frönsku, hollensku, ungversku, makedónsku, ítölsku og tyrknesku.

Smásögur eftir Kristínu Marju.

Kvöldljósin eru kveikt, 2001
Magnús Þorsteinsson

Magnús Þorsteinsson (fæddur 6. desember 1961) er íslenskur athafnamaður og fjárfestir. Hann er fæddur á Djúpavogi og ólst upp á Egilsstöðum en faðir hans Þorsteinn Sveinsson var kaupfélagsstjóri. Magnús stundaði nám í Samvinnuskólanum og kynntist Björgólfi Guðmundssyni og Björgólfi Thor Björgólfssyni þegar hann var framkvæmdastjóri Viking Brugg á Akureyri. Magnús fór með þeim til Rússlands árið 1993 og var verksmiðjustjóri í Bravó bjórverksmiðjunni í Pétursborg. Magnús átti 14,5 % hlut í Samson og var stjórnarformaður í Avion Group sem keypti Eimskip af Burðarás.
Stýringarsamfélag

Stýringarsamfélag er hugtak notað af Antonio Negri og Michael Hardt í ritverkinu Empire og vísar hugtakið til þess hvernig heimurinn reynir að skipuleggja þegar stofnanir ögunarsamfélags leysast upp. Hugtakið var mótað milli 1986 og 1990 af Gilles Deleuze og Antonio Negri undir áhrifum af hugmyndum Michel Foucaults.
Sviðsnafn

Sviðsnafn er nafn sem listamenn taka sér oft upp í stað skírnarnafns síns. Oftast er það vegna þess að upprunalegt nafn þeirra telja þeir eða aðrir að sé ekki líklegt til vinsælda, oftast vegna þess að erfitt er að muna það eða bera það fram. Oft einnig vegna þess að þegar er til þekkt fólk með sama nafni. Sem dæmi þá heitir Michael Keaton réttu nafn Michael Douglas en breytti því til að forðast misskilning.
Jenna Dewan

Jenna Lee Dewan-Tatum (f. 3. desember 1980) er bandarísk leikkona og dansari. Hún lék í myndum eins og Step Up og The Playboy Club og hefur verið bakdansari fyrir söngkonur eins og Janet Jackson og Christinu Aguilera. Jenna er stofnandi 33andOut Production and Iron Horse Entertainment.

Æskuár.

Jenna Dewan fæddist í Hartford í Connecticut. Hún er dóttir Nancy Bursch Smith og Darrylls Dewan. Faðir hennar er af líbanonskum og pólskum ættum og mamma hennar af þýskum og enskum ættum. Foreldrar hennar skildu þegar Jenna var lítil og mamma hennar giftist aftur. Í menntaskóla, Grapevine High School í Grapevine, Texas, var Jenna klappstýra. Hún útskrifaðist árið 1999 og var valin Dansleiksdrottning.

Leikferill.

Myndir sem Jenna hefur leikið í:

Einkalíf.

Árið 2006 kynntist Jenna leikaranum Channing Tatum þegar þau léku saman í myndinni Step Up. Þau byrjuðu samband stuttu eftir að myndin var tilbúin. Parið trúlofaði sig snemma í september 2008 og gifti sig svo 11. júlí 2009. Jenna og Channing eiga saman eina dóttur, Everly, sem fæddist 31. maí 2013.
Hefill

Hefill er handverkfæri til að forma við. Hann er oftast úr járni með viðarhandföngum og niður úr honum gengur hefiltönn. Hægt er að stilla hefill til að hefla misþykkt. Hefiltönnina þarf að brýna reglulega til að vel bíti. Hefil á aldrei leggja frá sér öðruvísi en á hliðina.

Til eru ýmsar gerðir af heflum. Venjulegur hefill sem einnig er kallaður stutthefill og stundum pússhefill er notaður við alhliða heflun á timbri í húsgagnasmíði og húsasmíði. Langhefill er notaður þegar hefla skal langa hluti og rétta af borð eða planka. Smáheflar eru notaðir til að smíða litla hluti. Vængjahefill eða svæshnífur er gömul gerð af hefli sem notaður var við húsgögn með beygðum örmum og fótum. Falshefill er notaður til að hefla glugga og hurðaföls, í slíkum hefli er framtönnin í heflinum til að krafsa það sem aðaltönnin nær ekki til.
Hallveig Fróðadóttir

Hallveig Fróðadóttir (f. 850) er jafnan talin fyrsta landnámskona Íslands. Hún settist að í Reykjavík ásamt eiginmanni sínum, Ingólfi Arnarsyni. Hallveig og Ingólfur áttu soninn Þorstein. Ekki er vitað hvort Hallveig kom til Íslands með Ingólfi eða í seinni ferð. Mágkona hennar Helga Arnardóttir var gift fósturbróður Ingólfs, Hjörleifi Hróðmarssyni.

Í Kjalnesingasögu er sagt að Ingólfur og Hallveig hafi átt dóttur ("Þórnýju") en sú saga þykir ekki nægilega áreiðanleg. Hallveig átti bróður, Orm Flosason, sem átti soninn Loft, sem nam land við Gaulverjabæ.

Hallveigar er m.a. minnst í nafni Hallveigarstígs og Hallveigarstaða. Fyrsti díseltogari Bæjarútgerðar Reykjavíkur var nefndur Hallveig Fróðadóttir.
IPhone 5

iPhone 5 er snjallsími fra Apple sem kom út árið 2012. Síminn er sjötta kynslóð iPhone-síma en hann er með 4-tomma snertiskjá, Apple A6 örgjörva og LTE nettengingu. iPhone 5 leysir iPhone 4S af hólmi. Síminn var formlega kynntur 12. september 2012 en Apple byrjaði að taka á móti forpöntunum tveimur dögum síðar. Venjulegar sölur á iPhone 5 hófust 21. september 2012. Eftir að iPhone 5 kom út fór Samsung í mál við Apple vegna brots á átta einkaleyfum.

Stýrikerfið iOS 6 fylgdi símanum en það var mjög umdeilt vegna alvarlegra villna í nýja kortaforritinu. Neytendur og gagnrýnendur tilkynntu ýmsa framleiðslugalla í símanum, meðal annars fjólublátt litbrigði í myndum teknar með símanum, að málningin á svörtu útgáfunni mást af auðveldlega og að ljós lekur út um skjáinn í hvítu útgáfunni. iPhone 5 virkar ekki með öllum LTE-kerfum vegna svæðisbundinna takmarkana.
Marjorie Estiano

Marjorie Dias de Oliveira (fædd 8. mars 1982 í Curitiba í Brasilíu) er brasilísk leikkona.
Tala (festing)

Tala eða hnappur er festing sem notuð er á fötum til að festa tvo hluta saman. Þær eru oftast gerðar úr plasti eða skeljum. Fornlegar tölur geta verið merkilegir smíðisgripir sem lýsa má sem listaverkum. Til forna voru tölur oft gerðar úr dýrum málmum eða steinum.

Tölur eru saumaðar á fatnað, venjulega með krossbandi, og er fatnaðurinn hnepptur saman með því að smeygja tölunum í hnappagöt. Stundum eru tölur saumaðar á flík aðeins til skrauts og gegna engu hlutverki sem festingar.

Tölur voru teknar í notkun sem festingar á 14. öld. Áður voru þær aðeins notaðar sem skreytingar því hnappagatið hafði ekki verið fundið upp. Tölur leystu spennur og belti af hólmi í mörgum tilvikum.
Ferðataska

Ferðataska er taska með handfangi sem er hönnuð til að halda utan um farangur fólks á ferðalagi svo sem föt og aðra persónulega muni. Ferðatöskur eru oftast því sem næst rétthyrndar með rúnuðum hornum og úr hörðu eða mjúku plasti, vínyl, hörðu leðri eða svipuðu efni sem heldur lögun sinni. Flestar ferðatöskur eru með hjörum þannig að þær opnast eins og bók. Nútímaferðatöskur eru oft með hjólum sem gera þær meðfærilegri í flutningi. Sumar ferðatöskur eru með innbyggðum lásum til öryggis. Stundum gera lásarnir tollinum kleift að opna töskuna til skoðunar þegar þess er krafist.

Fyrstu ferðatöskurnar voru úr viði en þær líktust koffortum. Þá var byrjað að þekja viðinn með leðri til að verja hann. Seinna varð leður vinsælt efni til að gera úr mjúkar ferðatöskur. Nú til dags eru ferðatöskur margar hverjar þynnri, léttari og mýkri en áður þekktist.
Tjörnes-brotabeltið

Tjörnes-brotabeltið er þverbrotabelti eða kerfi sniðgengja sem tengja ási rekhryggja. Tjörnes-brotabeltið nær frá Skagagrunni í vestri, austur á Melrakkasléttu og frá Eyjafirði í suðri og norður undir Kolbeinsey. Þrír sigdalir Eyjafjarðaráll, Skjálfandadjúp-Skjálfandaflói og Öxarfjörður skera landgrunn brotabeltisins. Allir sigdalirnir hafa norðlæga stefnu og afmarkast að sunnan af Dalvíkur og Húsavíkur-Flateyjar sniðmengjum og að norðan af Grímseyjarbeltinu.
Langskip

Langskip voru seglskip sem saxar og norrænir menn notuðu sem herskip og til að sigla upp ár og leggja upp á grynningar þegar þeir herjuðu á Bretlandseyjum og á meginlandi Evrópu fram til loka Víkingaaldar. Skipin voru lág, mjó og rennileg, súðbyrt með kjöl, hliðarstýri og eitt mastur með ferhyrndu rásegli. Þeim var bæði siglt og róið með árum.

Langskip ristu grunnt og hentuðu því vel til að sigla í grunnu vatni, til að sigla upp á strönd og til að bera yfir farartálma. Þessir sömu eiginleikar gerðu að þau hentuðu síður til úthafssiglinga. Knörrinn var því notaður til landkönnunar og landnáms á eyjunum í Atlantshafi, en hann var bæði hærri og breiðari.

Einkenni.

Einkenni langskips voru að þau voru löng, mjó, og þóttu tignarleg. Þetta voru léttir bátar sem ristu grunnt þannig að mótstaða var minni og gátu þau því siglt hraðar. Það gerði þeim kleift að sigla í ám sem voru allt að einn meter að dýpt og að taka land við flest skilyrði hvenær sem þeir vildu, einnig var skipið nógu létt til þess að hægt væri að lyfta því milli ána eða snúa því við og nota botnin fyrir skjól þegar þeir tjölduðu. Langskip voru líka eins á báðum endum þannig að skipið gat siglt afturabak án þess að þurfa að snúa við. Þessi eiginleiki var gagnlegur á siglingum við Norðurlönd þar sem borgarísjakar og hafís reyndust hættulegir. Langskip voru með árar eftir endilöngu skipinu. Seinni útgáfur langskipa voru með rétthyrnd segl fest við eitt mastur sem var staðsett í miðju skipinu. Seglið var notað til að koma í stað eða létta áreynslu ræðara sérstaklega í löngum ferðum. Meðalhraði víkingaskipa var mismunandi milli skipa en var nokkurn veginn  9.3 – 18.5 km/k og hámarkshraði langskips við bestu aðstæður var um það bil 28 km/k.

Saga skipanna.

Langskip voru bestu skipin sem í boði voru á þessum tíma og voru þess vegna mjög verðmæt. Skipin voru oft sameign bænda sem bjuggu við sjávarsíðuna og konungar notuðu þau oft í stríði til þess að geta safnað saman stórum her með stuttum fyrirvara. Á meðan norrænir menn notuðu langskip í hernaði voru þau samt mest notuð í herflutninga, en ekki sem herskip til orrustu. Á 9. öld þegar útþensla víkinga var sem mest, gerðu norrænir menn árás af hafi á Frankaveldi, sem var þá í mikilli lægð, með því að sigla upp sjófærar ár eins og Signu. Á 10. öld bundu menn stundum langskip saman fyrir sjóorrustur.

Skipin voru kölluð „Drekaskip“ af óvinum þeirra út af drekahausnum sem var fastur við bóga skipana.

Smíði.

Hægt er að rekja fyrstu langskipin til 500 til 300 fyrir Krist, þegar dönsku hjortspring bátarnir voru byggðir. Þeir voru festir með snæri en ekki negldir.
Fon

Fon er níger-kongó mál talað af tveim milljónum manna í Benín. Það er mest talaða málið í Benín en í landinu eru töluð yfir 50 tungumál. Líkt og í öðrum Gbe málum er lítið um beygingar í málinu.

Ritmál.

Ritmálið er byggt á latínu-stafrófinu en með þrjá aukastafi: eins konar ð, öfuga 3 eða lítið grískt epsílon og öfugt c.

Ritdæmi

GBETA GBƐ Ɔ BI TƆN EE ƉƆ XÓ DÓ ACƐ E GBƐTƆ ƉÓ KPODO SISI E ƉO NA ƉÓ N'I LƐ KPO WU E WEXWLE

Ee nyi ɖɔ hɛnnu ɖokpo mɛ ɔ, mɛ ɖokpoɖokpo ka do susu tɔn, bɔ acɛ ɖokpo ɔ wɛ mɛbi ɖo bo e ma sixu kan fɛn kpon é ɖi mɛɖesusi jijɛ, hwɛjijɔzinzan, kpodo fifa ni tiin nu wɛkɛ ɔ bi e ɔ, ...
La Rioja

La Rioja (spænska: "La Rioja") er sjálfstjórnarsvæði á Spáni. Auk þess er það eitt af 50 héruðum Spánar.
Fíll

Fíll er stórt spendýr af fílaætt ("Elephantidae"). Þrjár núlifandi tegundir heyra til þeirrar ættar: gresjufíll ("Loxodonta africana"), skógarfíll ("Loxodonta cyclotis"), sem í daglegu tali kallast Afríkufíll, og Asíufíll ("Elephas maximus") en þær fyrrnefndu tvær voru áður fyrr taldar ein og sama tegundin.

Fílar hafa langan rana og tvær langar skögultennur og eru stærstu núlifandi landdýrin og geta vegið allt að fimm tonn. Vegna mikillar líkamsþyngdar sinnar geta fílar ekki hoppað. Í fornöld voru þeir stundum notaðir í hernaði.