arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Valdaránið í Gvatemala 1954

Valdaránið í Gvatemala 1954 var leynileg aðgerð leyniþjónustu Bandaríkjanna CIA til að koma Jacobo Árbenz, lýðræðislega kjörnum forseta Gvatemala, frá völdum og koma í staðinn á einræðisstjórn herforingjans Carlos Castillo Armas. Aðgerðin var nefnd PBSUCCESS.

Byltingin í Gvatemala hófst árið 1944 þegar Jorge Ubico var steypt af stóli af almenningi og Juan José Arévalo tók við sem fyrsti lýðræðislega kjörni forseti landsins. Nýi forsetinn stefndi að því að gera Gvatemala að frjálslyndu lýðræðisríki. Hann kom á lágmarkslaunum og almennum kosningarétti. Árbenz tók við af Arévalo árið 1951. Hann hóf jarðaumbætur sem komu landareignum í eigu fátækra bænda. Hann heimilaði einnig starfsemi Verkamannaflokks Gvatemala. Bandaríkjastjórn var uppsigað við þessar breytingar og litu svo á að landið væri að verða kommúnistaríki. Bandaríska stórfyrirtækið United Fruit Company sem varð fyrir skaða eftir því sem verkafólk fékk meiri réttindi reri einnig að því öllum árum að fá Bandaríkjastjórn til að hlutast til um stjórn landsins. Árið 1952 gaf Harry Truman heimild fyrir valdaránsaðgerðinni PBFORTUNE sem síðar var hætt við.

Dwight D. Eisenhower var kjörinn Bandaríkjaforseti 1952 meðal annars vegna harðari afstöðu hans gegn kommúnisma í Kalda stríðinu. Utanríkisráðherra Eisenhowers, John Foster Dulles, vann fyrir United Fruit Company og bróðir hans Allen Dulles, var gerður að yfirmanni Bandarísku leyniþjónustunnar, en hann sat jafnframt í stjórn United Fruit Company. Þeir studdu því afskipti af stjórn Gvatemala. Upplýsingar Bandaríkjastjórnar um kommúnista í innsta hring Árbenz forseta voru ýktar upp. Eisenhower gaf heimild fyrir aðgerðinni PBSUCCESS í ágúst 1953. Leyniþjónustan vopnaði og þjálfaði 480 menn undir stjórn Carlos Castillo Armas. Á sama tíma vann Bandaríkjastjórn að því að gagnrýna og einangra Gvatemala á alþjóðavettvangi. Lið Armas gerði innrás í Gvatemala 18. júní 1954. Um leið hófst áróðursstríð með útvarpsstöð sem sendi út áróður gegn stjórn Gvatemala og til stuðnings innrásarhernum. Loftárásir voru gerðar á Gvatemalaborg og landið sett í herkví. Innrásarhernum gekk illa í átökum við Gvatemalaher en áróðurinn hafði þau áhrif að draga úr baráttuvilja hersins og að lokum neitaði hann að berjast. Árbenz reyndi með litlum árangri að fá almenna borgara til að berjast fyrir sig. Hann sagði að lokum af sér 27. júní. Castillo Armas varð forseti tíu dögum síðar eftir samningaviðræður í San Salvador.

Valdaránið var harðlega gagnrýnt á alþjóðavettvangi og átti þátt í því að skapa andúð á Bandaríkjunum í Rómönsku Ameríku. Leyniþjónustan reyndi að réttlæta valdaránið með því að finna gögn um stuðning Sovétríkjanna við stjórn Árbenz með litlum árangri. Castillo Armas gerðist fljótlega einræðisherra, bannaði stjórnarandstöðuflokka og hneppti pólitíska andstæðinga í varðhald. Í kjölfarið fylgdi nær fjögurra áratuga borgarastyrjöld milli vinstrisinnaðra skæruliðahópa og hinna ýmsu herforingjastjórna sem nutu stuðnings Bandarísku leyniþjónustunnar. Ein afleiðing aðgerða þessara herforingjastjórna var þjóðarmorðið í Gvatemala þar sem um 170.000 majar voru drepnir.
Búar

Búar ("Boer": hollenska fyrir „bændur“) er sögulegt heiti yfir þjóðernishóp í sunnanverði Afríku. Búar voru afkomendur hollenskra landnema og voru flestir þeirra bændur.

Búar töpuðu sjálfstæði sínu gegn breska heimsveldinu í seinna Búastríðinu.
NoSQL

NoSQL er samheiti yfir margvíslegar tegundir gagnagrunna sem eru frábrugðnir hefðbundnum vensluðum SQL-gagnagrunnum. NoSQL er skammstöfun á ensku sem stendur fyrir „"non SQL"“, „"not only SQL"“ eða „"non relational SQL"“. Hröð framþróun tölvutækni undanfarinna ára hefur einkennst af aukinni framleiðslu og geymslu stafrænna gagna, stundum er þetta fyrirbæri nefnt gagnagnótt.

NoSQL-gagnagrunnar eru notaðir í auknum mæli til þess að takast á við aðstæður þar sem vinna þarf með gagnagnótt. Þeir eru frábrugnðir hefðbundnum gagnagrunnum að eftirfarandi leyti:

Helstu tegundur NoSQL gagnagrunna eru lykla-gildagrunnar (e. "key-value store"), skjalagrunnar (e. "document store"), breiðdálkagrunnar (e. "wide-column store") og grafgrunnar (e. "graph").

Vegna þess að flestir NoSQL-gagnagrunnar framfylgja ekki töfluskema eiga ACID-eiginleikar hreyfinga ekki við nema að takmörkuðu leyti. Og vegna þess að gögnum í NoSQL-kerfum er gjarnan dreift á tvo eða fleiri þjónar er heldur talað um CAP-kennisetninguna í samhengi við skilvirkni kerfisins sem mælir fyrir um að dreifð tölvukerfi þurfi að velja tvennt af þrennu mögulegu:
Larix × maritima

Larix × maritima er blendingstegund af lerki.
Umm Qasr

Umm Qasr er hafnarborg í suðurhluta Íraks. Íbúar eru um 46.000. Borgin stendur á árós sem myndaðist af framburði Efrat og Tígris sem renna nú um Shatt al-Arab út í Persaflóa austan við borgina. Eftir valdaránið í Írak 1958 var höfnin byggð upp sem flotahöfn til að draga úr mikilvægi Shatt al-Arab sem Írak og Íran deildu um yfirráð yfir. Járnbraut var byggð til að tengja höfnina við Basra og Bagdad. Höfnin var opnuð árið 1967.

Í Stríði Írans og Íraks 1980 til 1988 jókst mikilvægi Umm Qasr þar sem bardagar austan við hana drógu úr aðgangi að höfnum austan við hana. Íranar náðu Al-Faw-skaga á sitt vald 1986 en borgin féll aldrei í hendur þeirra. Siglingaleiðin að borginni sem liggur um vík við landamærin að Kúveit var eitt af helstu deiluefnunum sem leiddi til Persaflóastríðsins 1991. Eftir stríðið var stór skipaskurður grafinn út í sandinn austan við víkina. Þegar innrásin í Írak 2003 hófst var orrustan um Umm Qasr ein af fyrstu stóru hernaðaraðgerðum Breta og Bandaríkjamanna í stríðinu. Frá 2003 til 2009 rak Bandaríkjaher Bucca-fangabúðirnar í nágrenni borgarinnar.
Balkanskagi

Balkanskagi er landsvæði í Suðaustur-Evrópu. Landsvæðið er ekki eiginlegur skagi í landfræðilegum skilningi en er þó umlukið höfum að vestan, sunnan og austan. Það dregur nafn sitt af Balkan-fjallgarðinum í Búlgaríu og Serbíu. Alls er landsvæðið 728.000 km². Á Balkanskaga eru yngsti berggrunnur Evrópu.

Í norðri eru mörkin miðuð við fljótin Dóná, Sava og Kupa.

Í vesturátt er Adríahaf, í suðri Jónahaf, Eyjahaf og Marmarahaf og í austri Svartahaf.

Þau lönd sem eru á Balkanskaganum, að öllu leyti eða hluta til, eru
Umhverfisáhrif

Umhverfisáhrif eru hvers konar breytingar á umhverfinu sem afleiðing af félagshagfræðilegum og náttúrulegum athöfnum.
Spilliefni

Spilliefni er úrgangur sem hefur eða getur haft skaðleg áhrif á umhverfi og heilsu manna.
Kabýlía

Kabýlía (amazigh: : ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵉⵇⴱⴰⵢⵍⵉⵢⴻⵏ, "Tamurt n Iqvayliyen") er sögulegt hérað í Alsír, rétt austan við Algeirsborg. Það er í Atlasfjöllum við strönd Miðjarðarhafs og nær yfir nokkur héruð í Alsír; Tizi Ouzou-hérað, Béjaïa-hérað, Bouïra-hérað, Boumerdès-hérað. Gouraya-þjóðgarðurinn og Djurdjura-þjóðgarðurinn eru í Kabýlíu. Íbúar Kabýlíu eiga langa sögu andspyrnu gegn ríkjandi stjórnvöldum í landinu frá tímum Rómaveldis og síðar Tyrkjaveldis. Héraðið var með þeim síðustu sem gáfust upp fyrir Frakkaveldi á 19. öld. Árið 2001 var Sjálfstjórnarhreyfing Kabýlíu stofnuð sem berst fyrir sjálfstjórn í héraðinu.

Kabýlía skiptist í tvennt við árdal Soummam. Vestan megin er Kabýlía meiri en austan megin Kabýlía minni. Á árnýöld voru Konungsríkið Kuku vestan megin og Konungsríkið Ait Abbas austan megin. Héraðið var fyrst gert að einu stjórnsýsluumdæmi í Sjálfstæðisstríði Alsír 1954 til 1962.
Balkanfjöll

Balkanfjöll (búlgarska/serbneska: Стара планина "Stara planina" „Gömlu fjöll“) eru fjallgarður á Austur-Balkanskaga. Hann spannar 560 kílómetra frá Svartahafi í Búlgaríu og inn í Austur-Serbíu. Hæsti tindurinn er Botev-fjall, 2.376 metrar á hæð. Í Búlgaríu eru Rila-fjöll og Pirin-fjöll með hærri tinda.

Í Balkanfjöllum lifa spendýrategundir eins og brúnbjörn, gemsa, krónhjörtur, gaupa, refur og úlfur. Garðahlynur, silkifura, beyki, eik og evrópuþinur eru meðal trjátegunda.

Fjöllin hafa virkað í gegnum aldirnar sem náttúrulegur varnargarður Búlgara gegn innrásarliði, meðal annars frá Býsantíum og Tyrkjaveldi.
Bruce Peninsula-þjóðgarðurinn

Bruce Peninsula-þjóðgarðurinn er þjóðgarður í Ontaríó, Kanada. Hann er staðsettur á Níagara-hjallanum á enda Bruce-skaga við Húron-vatn. Klettar, skóglendi og fjölbreytt dýralíf er á svæðinu. Tjaldgisting og gönguferðir eru meðal afþreyingar.

Tengill.

Listi yfir þjóðgarða í Kanada
Expo 2017

Expo 2017 er heimssýning sem var haldin í Astana í Kasakstan frá 10. júní til 10. september 2017. Yfirskrift sýningarinnar var „orka framtíðarinnar“ og þemað var spurningin um það hvernig hægt verði að tryggja nægjanlegt aðgengi að sjálfbærri orku um leið og dregið er úr losun gróðurhúsalofttegunda.

Yfir 100 lönd tóku þátt. Meðal helstu styrktaraðila voru Samsung, Cisco Systems, Chevron og Shell.
Plantekra

Plantekra er stórt býli sem sérhæfir sig í ræktun fárra tegunda jurtaafurða. Dæmi um afurðir sem ræktaðar eru með plantekruræktun eru bómull, kaffi, kakó, te, sykurreyr, sísallilja, fræolía, olíupálmi, gúmmítré og ýmsir ávextir, og barrtré til pappírsframleiðslu.

Elstu dæmin um plantekrur voru stórjarðeignir Rómverja sem framleiddu vín og ólífuolíu í miklu magni til útflutnings. Plantekruræktun óx samhliða alþjóðaverslun og þróun heimsmarkaðar eftir að evrópsku nýlenduveldin urðu til. Plantekruræktun hefur í gegnum tíðina tengst misskiptingu auðs, þrælahaldi og vistarbandi og erlendum efnahagslegum yfirráðum.

Plantekruræktun er þaulræktun og plönturnar sem ræktaðar eru eru oftast afurðir valræktunar eða erfðabreytinga. Plantekruræktun er oft gagnrýnd fyrir að ryðja burt náttúrulegum skógum fyrir einhæfar aðfluttar tegundir, sem aftur skapar hættu á að sjúkdómar verði að faraldri, fyrir neikvæð áhrif á samfélög sem missa aðgang að landi og hefðbundnum náttúrulegum úrræðum, og fyrir neikvæð áhrif á umhverfið.
Skógelfting

Skógelfting ("Equisetum sylvaticum") er fjölær jurt. Hún verður um hálfs meters há og skilur sig frá öðrum elftingum með að vera með mjög greindan stöngul.

Orðsifjar.

Ættarheitið "Equisetum" kemur úr latneska "equus" = hestur og "seta" = hár eða burst sem hefur gefið elftingum nafnið "horsetail" á ensku sem jurtin líkist (með góðu ímyndunarafli).

Tegundarheitið "sylvaticum" kemur úr latínu; "sylva" = skógur, sem vísar á búsvæðið.
Meltingarensím

Meltingarensím eru ensím sem brjóta stórsameindir niður til þess að líkaminn geti nýtt þær. Meltingarensím er að finna í meltingarkerfi dýra og manna og jafnframt í kjötætuplöntum þar sem þau auðvelda meltingu. Meltingarensím má líka finna inn í frumum, einkum í leysibólum, þar sem þau eru lífsnauðsynleg. Nánar tiltekið finnast meltingarensím í munnvatni, magasafa, brissafa og í safa sem frumur í smáþarminum og ristlinum gefa frá sér.

Meltingarensím eru flokkuð eftir tegund stórsameinda sem þau verka á:
Alberto Giacometti

Alberto Giacometti (10. október 1901 – 11. janúar 1966) var svissneskur myndlistarmaður frá Val Bregaglia í Graubünden. Hann var sonur listmálarans Giovanni Giacometti. Hann er einkum þekktur fyrir höggmyndir sem sýna fígúruna granna og teygða. Hann lærði hjá Antoine Bourdelle í París og fékkst þar við kúbisma og súrrealisma. Bronsmyndin "L'Homme au doigt" („maðurinn sem bendir“) var árið 2015 seld á uppboði hjá Christie's fyrir yfir 140 milljón dollara sem var metfé fyrir höggmynd á uppboði. Önnur þekkt höggmynd eftir hann er "L'Homme qui marche" („maðurinn sem gengur“) sem kemur fyrir á svissneska 100 franka seðlinum.
Crocus longiflorus

Crocus longiflorus, er tegund af blómstrandi plöntum í sverðliljuætt, sem vex í suðvestur Ítalíu, Sikiley og Möltu.
Crocus pallasii

Crocus pallasii er tegund af blómstrandi plöntum í sverðliljuætt, sem vex frá Balkanskaga til Ísrael og vestur Íran.
Japönsk tungumál

Japönsk tungumál eru tungumálaætt sem inniheldur meðal annars japönsku og Ryukyu-mál sem töluð eru í Ryukyu-eyjum. Öll mál í ættinni eiga rætur sínar að rekja til frumjapönsku. Japönsk mál eru einangruð tungumálaætt.
Endeavour (geimskutla)

Geimskutlan "Endeavour" (auðkenni: OV-105) er úrelt geimskutla sem smíðuð var undir geimskutluáætlun NASA. "Endeavour" var fimmta og síðasta geimskutlan sem smíðuð var undir áætluninni. Hún fór í fyrstu geimferð sína í maí 1992 en 25. og síðasta geimferð skutlunnar var í maí 2011. Bandaríkjaþing féllst á smíði skutlunnar árið 1987 en hún átti að koma í stað "Challenger" sem eyðilagðist árið 1986.

Skutlan er nefnd eftir breska skipinu HMS "Endeavour", sem kafteinn James Cook sigldi á í fyrstu sjóferð sinni árin 1768–1771.
Crêpe

Crêpe (borið fram ]) er þunn frönsk pönnukaka sem steikt er í pönnu á báðum hliðum. Þær eru seldar í svokölluðu "crêperies" og með ýmsum áleggjum. Crêpe má bera fram með sætu meðlæti eða söltu, þær eru t.d. oft bornar fram sætar með sultu, rjóma eða crème fraîche, eða með osti, skinku, beikoni, reyktum laxi, o.s.frv.

"Crêpe suzette" er tegund þar sem deiginu er hellt út í heita pönnu og sykri og konjaki er bætt við. Pönnukakan er síðan „flamberuð“ svo sykurinn karamelliserist að hluta til áður en hún er borin fram á borð.
Mír (geimstöð)

Mír (rússneska: "Мир", bókstaflega „friður“ eða „heimur“) var geimstöð á lágri sporbraut frá 1986 til 2001 sem starfrækt var af Sovétríkjunum og seinna Rússlandi. "Mír" var fyrsta einingageimstöðin og var sett saman á árunum 1986 til 1996. Það var þyngsta geimfar sögunnar á sínum tíma. "Mír" var jafnframt stærsti gervihnöttur á sporbraut umhverfis jörðina þangað til Alþjóðlega geimstöðin var tekin í notkun og sporbraut "Mír" braut niður. Um borð í "Mír" var rannsóknastofa þar sem áhöfnin gerði tilraunir í líffræði, líffræði mannsins, eðlisfræði, stjörnufræði og veðurfræði. Tilgangur geimstöðvarinnar var að þróa þá tækni sem þarf til að koma varanlegri geimsstarfsemi á laggirnar.

"Mír" var fyrsta langtímarannsóknastöð á sporbraut um jörðina sem var alltaf mönnuð. Metinu fyrir lengstu órofna dvöl í geimi var náð í "Mír" en það var 3.644 dagar þangað til nýju meti var náð í Alþjóðlegu geimstöðinni þann 23. október 2010. Lengsta geimflug sögunnar var í "Mír" þar sem Valerí Poljakov eyddi 437 dögum og 18 klukkutímum frá 1994 til 1995. Áhöfn var í "Mír" í tólf og hálft ár af fimmtán ára lífstíma hennar. Um borð í "Mir" var aðstaða fyrir tvo til þrjá einstaklinga til langtímadvalar eða fleiri í stuttri heimsókn.

"Mír" var næsta geimstöðvarverkefni Sovétríkjanna eftir Soljut-áætlunina. Fyrstu einingu "Mír", svokölluðu kjarnaeiningunni, var skotið upp á loft árið 1986 en henni fylgdu sex einingar til viðbótar. "Proton"-geimflaug voru notuð til að skjóta öllum einingunum upp nema tengieiningunni sem bandarísk geimskutla setti upp árið 1995. Þegar geimstöðinni var lokið stóð hún saman af sjö loftþrýstum einingum og nokkrum óloftþrýstum. Geimstöðin var knúin af nokkrum sólarsellum sem festar voru beint við einingarnar. "Mír" var á sporbraut á milli 296km og 421km fyrir ofan jörðina. Meðalhraði hennar var 27.700 km/klst. og lauk hún 15,7 sporbrautum umhverfis jörðina á hverjum degi.
Símboði

Símboði (sjaldnar friðþjófur) er þráðlaust símtæki sem tekur við símanúmeri þess sem hringir og/eða raddskilaboðum og pípir um leið. Notandi símboðans getur þá hringt í viðkomandi þegar hann hefur tíma og aðgang að síma. Sumir símboðar eru búnir senditæki og geta svarað þeim sem hringir og staðfest móttöku skilaboðanna. Símboðar eru háðir símboðakerfi, sem getur eftir atvikum verið staðbundin sendistöð eða landskerfi samtengdra stöðva. Símboðar urðu fyrst algengir á 8. áratug 20. aldar. Þeir voru um tíma mjög útbreiddir meðal starfsfólks í neyðarþjónustu, öryggisþjónustu og heilbrigðisþjónustu. Með aukinni notkun farsíma eftir aldamótin 2000 hurfu þeir mikið til af sjónarsviðinu.
Blaðsíðutal Stephanusar

Blaðsíðutal Stephanusar er staðlað blaðsíðutal ritverka Platons sem á rætur sínar að rekja til útgáfu Henricusar Stephanusar (Henri Estienne) frá árinu 1578 og er haft á spássíunni í öllum nútíma útgáfum og þýðingum á verkum Platons.

Útgáfa Stephanusar var í þremur bindum og hafði grískan texta ásamt latneskri þýðingu í dálki við hliðina á gríska textanum. Hverri síðu útgáfunnar var skipt í fimm hluta sem eru auðkenndir með bókstöfunum a, b, c, d og e, þannig að hluti a var efstur á síðunni o.s.frv.

Venjan er að vísa til staða í ritum Platons með þessu kerfi. Til dæmis vísar "Samdrykkjan" 172a til upphafs Samdrykkjunnar eftir Platon sem er efst á bls. 172 í útgáfu Stephanusar. Þar sem útgáfa Stephanusar er í þremur bindum hafa fleiri en ein samræða sama blaðsíðutalið en ekkert verk er í fleiri en einu bindi í útgáfu Stephanusar og því kemur sama blaðsíðutalið aldrei fyrir oftar en einu sinni innan sama verksins.

Bekker tölur eru sams konar kerfi sem notað er til að vísa til staða í verkum Aristótelesar.
Norður-Jemen

Norður-Jemen er almennt heiti á þeim ríkjum sem hafa farið með völd í því landsvæði sem í dag eru norðvestuhéruð Jemen á sunnanverðum Arabíuskaga. Þetta á einkum við um Konungsríkið Jemen frá 1918 til 1962 og Arabíska lýðveldið Jemen frá 1962 til 1990. Höfuðborg þessa svæðis var Sana'a.

Hvorugt þessara ríkja notaðist við heitið „Norður-Jemen“. Það heiti varð ekki almennt fyrr en Sambandsríki Suður-Arabíu, sem síðar varð Suður-Jemen, hlaut sjálfstæði frá Bretlandi árið 1967. Norður- og Suður-Jemen sameinuðust svo í eitt ríki árið 1990.
Costco

Costco Wholesale Corporation er heildverslun sem byggir á meðlimaaðild. Costco er annað stærsta smásölufyrirtæki í heimi á eftir Walmart. Höfuðstöðvar Costco eru í Issaquah í Washington-fylki en fyrsta verslun Costco var opnuð í Seattle árið 1983. Costco starfrækir 727 verslanir á heimsvísu en þær er að finna í Bandaríkjunum (508), Kanada (94), Mexíkó (38), á Bretlandi (28), í Japan (25), Suður-Kóreu (13), Taívan (13), Ástralíu (8), á Spáni (2) og Íslandi (1).

Meðlimafjöldi Costco á heimsvísu var 80 milljónir í september 2016. Costco er þekkt fyrir að selja hágæðavörur í bland við ódýrar vörur sem seldar eru í miklu magni. Í verslunum Costco er boðið upp á meðal annars raftæki, matvörur, snyrtivörur, lyf, áfengi (selst þó ekki einstaklingum á Íslandi), fatnað, leikföng, skartgripi og húsgögn. Í flestum verslunum Costco er einnig hjólbarðaverkstæði og kaffihús með heitan mat.

Costco opnaði verslun á Íslandi þann 23. maí 2017 í Kauptúni í Garðabæ. Búist er við að koma Costco til Íslands muni hafi jákvæð áhrif á íslenska verslun með því að auka samkeppni og búa til neikvæðan þrýsting á verðlag. Sem dæmi má nefna að bensínlítri var 9% lægri í Costco við opnun en hjá ódýrustu íslensku olíufélögunum.
Keilutungljurt

Keilutungljurt ("Botrychium minganense") er burkni af naðurtunguætt sem var lýst af Frère Marie-Victorin.

Útbreiðsla.

Keilutungljurt vex í Norður Ameríku, frá Alaska og norður Kanada til Arizona. Hún er sjaldgæf á öllu útbreiðslusvæðinu en vex á dreifðum blettum í tempruðum barrskógum og blautum svæðum eins og mýrum. Þetta er mjög smá jurt sem vex upp af jarðstöngli með eitt þunnt blað. Blaðið er að 10 sm langt.
Pólýnesísk tungumál

Pólýnesísk mál eru ætt tungumála sem eru töluð í Pólýnesíu og í keðju afskekktra eyja sem nær allt frá Míkrónesíu til svæðisins norðaustan við Salómonseyjar og í hlutum Vanúatú. Pólýnesísk mál flokkast til úthafsmála sem er grein ástrónesískra mála. Pólýnesíubúar eiga sameiginleg menningarheim sem á rætur sínar að rekja til þúsund ára sambýlis á fyrstu öld e.Kr. Kjarni þessa menningarheims voru Tonga og Samóa.

Pólýnesísk mál eru um það bil fjörutíu. Þau helstu eru tahítíska, samóska, tongverksa, maóríska og hawaiíska. Sökum þess að landnám í Pólýnesíu átti sér stað tiltölulega nýlega og málin byrjuðu að klofna ekki fyrr en fyrir 2000 árum eru málin ennþá mjög svipuð og samstofna orð eru mörg. Sérhljóðakerfi málanna eru yfirleitt mjög stöðug en samanstendur næstum því alltaf af sérhljóðunum fimm "a", "e", "i", "o" og "u".

Sem dæmi skyldleika pólýnesískra mála má nefna orðið yfir goðsagnaættjörð Maóra, sem heitir "Hawaiki" á maórísku. Í Cooks-eyjum kemur raddglufulokhljóð í stað "h", og "v" í stað "w", og heitir því "‘Avaiki" þar. Í Hawaii kemur raddglufulokhljóð í stað "k" en stærsta eyjan þar heitir "Hawai‘i". Í Samóa hefur upprunalegt "s" varðveist og ekki breyst í "h" eins og í hinum málunum og stærsta eyjan þar heitir því "Savai'i". Í Félagseyjum skiptust "k" og "ng" út fyrir raddglufulokhljóð og ættjörð Maóra heitir þar "Havai‘i".
Leonardo Del Vecchio

Leonardo Del Vecchio (f. 22. maí 1935) er ítalskur kaupsýslumaður, stofnandi og formaður Luxottica Group sem er heimsins stærsti framleiðandi og seljandi gleraugna og linsa, með 77 734 starfsmenn í yfir 7 000 búðum. Ennfremur er hann annar ríkasti maður Ítalíu með eignir upp á $20 milljarða sem aftur gerir hann þann 74. ríkasta í heimi.
The Problems of Philosophy

The Problems of Philosophy ("Gátur heimspekinnar") (1912) er ein af tilraunum Bertrands Russell til að semja stuttan og aðgengilegan inngang að gátum heimspekinnar. Russell einbeitti sér að gátum sem hann taldi að myndu ögra lesandanum á jákvæðan og uppbyggilegan hátt og skapa umræðu. Hann einblíndi á þekkingarfræði fremur en frumspeki eða siðfræði.

Russell leiðir lesandann í gegnum frægan greinarmun sinn frá árinu 1910 á „þekkingu vegna eigin kynna og þekkingu vegna lýsingar“ og kynnir lesandanum mikilvægar kenningar hugsuða á borð við:

auk annarra til að leggja grunninn að heimspekilegum hugleiðingum almennra lesenda jafnt sem fræðimanna.

Tilvitnun.

„Í því sem á eftir fer hef ég haldið mig við þær gátur heimspekinnar sem ég taldi mögulegt að fjalla um á jákvæðan og uppbyggilegan hátt, fyrst einungis neikvæð gagnrýni virtist ekki við hæfi. Af þessum sökum fær þekkingarfræði meira pláss en frumspeki í þessu verki og sum viðfangsefni sem heimspekingar ræða mikið um er einungis fjallað um í stuttu máli hér, ef á þau er minnst yfirleitt.“
Fjallaskarfakál

Fjallaskarfakál (fræðiheiti: "Cochlearia groenlandica") er planta af krossblómaætt.

Fjallaskarfakál er með útbreiðslu í kring um norður heimskautið. Í Norður Ameríku er útbreiðsla þess frá Kanada og Alaska til Oregon og hefur fundist alveg suður til Kaliforníu.
Hafráðstefna Sameinuðu þjóðanna

Hafráðstefna Sameinuðu þjóðanna er ráðstefna Sameinuðu þjóðanna um málefni hafsins sem fer fram í New York-borg 5.-9. júní 2017. Tilgangur ráðstefnunnar er að vekja athygli á verndun og sjálfbærri nýtingu hafsins.

Talið er að höf jarðar séu í meiri hættu en nokkru sinni fyrr vegna mengunar, ofveiði og áhrifa hnattrænnar hlýnunar. Súrnun sjávar, minnkandi líffjölbreytni og plastmengun í hringstraumum úthafanna er meðal þess sem ógnar heilsu hafsvæða.

Í upphafi ráðstefnunnar sagði António Guterres aðalritari Sameinuðu þjóðanna að hægt væri að leysa þau vandamál sem mannkynið hefði skapað með samhæfðum alþjóðlegum aðgerðum. Til þess þyrfti að horfa framhjá skammtímahagsmunum
Töfrateningur Rubiks

Töfrateningur Rubiks (eða Rubiksteningur) (ungverska: "Rubik-kocka") er teningslaga gestaþraut sem ungverski arkitektinn og prófessórinn Ernö Rubik fann upp á árunum 1975-1977. Töfrateningur Rubiks er til í mismunandi stærðum en sá algengasti er 3×3×3 með 6 litum og hver litur með 9 samlitar einingar, allt í allt eru einingarnar því 54. Töfrateningur Rubiks hefur selst í meira en 300 miljónum eintaka.
Akira Narahashi

(fæddur 26. nóvember 1971) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 38 leiki með landsliðinu.
Hiroaki Morishima

(fæddur 30. apríl 1972) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 64 leiki og skoraði 12 mörk með landsliðinu.
Takayuki Suzuki

(fæddur 5. júní 1976) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 55 leiki og skoraði 11 mörk með landsliðinu.
Yuichi Komano

(fæddur 25. júlí 1981) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 78 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.