arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hefnd gula skuggans

Hefnd Gula skuggans er unglingasaga eftir Henri Vernes.

Söguþráður.

Nei, ekki aldeilis! Guli skugginn er ekki dauður. Og hann á Bob grátt að gjalda. Það er nú í París, sem hinn ógurlegi herra Ming ásamt dakóítum sínum og sérfræðingum í kyrkingum, hefur á prjónunum sín hrollvekjandi áform að vekja skelfingu meðal alls mannkyns.

Enn á ný leggur Bob til orrustu við þennan hræðilega Mongóla. Úr neðanjarðarhvelfinum og skólpleiðslum Parísar, austur á Nílarbakka, berst nú leikurinn með stígandi hraða og hörðum átökum, því eins og allir vita, er Guli Skugginn og leynifélag hans ekkert lamb að leika sér við. En í þetta skipti heppnazt Bob samt ekki að ráða niðurlögum hans, þrátt fyrir góðan vilja og aðstoð vinar síns, Bills Ballantines, og hinni yndisfögru Tönju Orloff. Honum tekst að vísu að koma í veg fyrir fyriætlanir hans, en Guli Skugginn hefnir sín sín grimilega.

Þótt Bob sé ákafur baráttumaður gegn hinum illu máttarvöldum, er hann sams sem áður ekki algerlega ódauðlegur.

Aðalpersónur.

Bob Moran, Prófessor Aristide Clairembart, Tanja Orloff, Sir Archibald Baywatter, Bill Ballantine, Herra Ming/Guli skugginn, Ferret lögreglustjóri, Doktor Packart, Jakob Star

Sögusvið.

París, Frakkland - Brussel, Belgía - Kairó, Assúan, Egyptaland
Vistgata

Vistgata er gata þar sem umferð gangandi vegfarenda og hægfara faratækja — eins og reiðhjóla, hjólaskauta eða hjólabretta — hefur forgang fram yfir umferð bíla. Venjulega er hraði takmarkaður við gönguhraða og gangandi vegfarendum, börnum að leik o.s.frv. er heimilt að nota götuna til jafns við bíla. Slíkar götur eru hannaðar með því augnmiði að minnka hraða bifreiða, t.d. með hraðahindrunum og með því að hafa bílastæði til skiptis öðrum hvorum megin götunnar.

Í 7. grein íslenskra umferðarlaga er kafli um vistgötur. Þar kemur fram að vistgötur skuli merkja með sérstöku skilti.
Trjágeitungur

Trjágeitungur (fræðiheiti: "Dolichovespula norwegica") er geitungategund.
Gnóttstaða

Gnóttstaða í viðskiptum vísar til þess að einhver aðili eigi ákveðið magn verðbréfa, t.d. hlutabréf ákveðins fyrirtækis eða gjaldeyri. Aðili sem er í gnóttstöðu hefur trú á því að verðmæti verðbréfanna hækki í framtíðinni.

Gnóttstaða er andstæðan við skortstöðu.
Vallanes

Vallanes er bær og kirkjustaður á Norður-Völlum á Fljótsdalshéraði í Norður-Múlasýslu. Jörðin liggur á nesi milli Grímsár og Lagarfljóts. Bærinn var prestsetur til ársins 1975. Núverandi kirkja var reist árið 1930. Þar er nú stunduð lífræn ræktun á grænmeti og byggi sem er selt undir vörumerkinu „Móðir Jörð“.

Meðal frægra ábúenda á Vallanesi má nefna Stefán Ólafsson (1619-1688) prófast og skáld.

Bæjarnafnið Vallanes er að finna á þremur stöðum á Íslandi: Vallanes í Skagafirði, Vallanes í Hvalfjarðarsveit og Vallanes á Austur-Héraði.
Spanskgræna

Spanskgræna (spansgræna eirgræna, kopargræna eða patína) er græn skán af koparkarbónati sem myndast á yfirborði kopars (en einnig brons og látúns) þegar koldíoxíð kemst að málminum. Spanskgrænan myndast oftast með tíð og tíma, rétt eins og ryð myndast á járni, en flýta má fyrir ferlinu með vissri tækni.
Bleach (anime)

Bleach er vinsæl Shonen Jump anime og manga sería um Ichigo Kurosaki, 15 ára strák sem hefur þann hæfileika að geta séð drauga og „soul reapers“ (shinigami) sem vinna að því að hreinsa heiminn af óverunum „hollows“. Hann hittir fyrir „soul reaper“ að nafni Rukia Kuchiki sem meiddist í baráttu við einn „hollow“ og gaf honum krafta sína á meðan hún jafnar sig.

Manga sögurnar hafa verið í gangi síðan ágúst 2001 með yfir 295 kafla en anime þættirnir byrjuðu fimmta október 2004 og eru bæði enn gangandi.

Þættirnir hafa ekki lagst vel í aðdáendur bókanna, og hafa því ekki selst vel.
Funkisstíll

Funkisstíll (nýtistefna eða funksjónalismi) (enska: "functionalism") er byggingarstíll og stefna í arkitektúr og hönnun. Fúnkisstíl gengur út á að gera hlutina samkvæmt nýtistefnu, hagnýtingin á að ráða útlitinu. Nýtistefnan var mynduð á 3. og 4. áratug 20. aldar, en í arkitektúr nær stefnan þó fram á áttunda áratuginn, eða þar til póstmódernisminn tók við. Upphaf fúnkisstíls er oftast rakið til orða Louis Sullivan: „Form fylgir funksjón“.
Doha

Doha (arabíska: الدوحة‎, umritað: Ad-Dawḥah eða Ad-Dōḥah) er höfuðborg Katar. Borgin er staðsett um miðja austurströnd Katar-skaga í Persaflóa, og íbúafjöldi árið 2016 var um 1,5 milljón.
Yipsi Moreno

Yipsi Moreno González (fædd 19. nóvember 1980 í Camagüey) er kúbverskur sleggjukastari. Hún er tvöfaldur heimsmeistari og silfurverðlaunahafi á Ólympíuleikunum 2004 og 2008.
Arnór Atlason

Arnór Atlason (fæddur 1984) er íslenskur fyrrum handknattleiksmaður sem lék til að mynda með danska liðinu FC Köbenhavn.

Arnór lék með íslenska landsliðinu í handknattleik þegar það vann silfurverðlaun á Ólympíuleikunum í Peking árið 2008 og þegar það vann bronsverðlaun á Evrópumeistaramótinu í Austurríki 2010.
Sturla Ásgeirsson

Sturla Ásgeirsson (f. 20. júlí 1980) er íslenskur handknattleiksmaður sem leikur með danska liðinu Aarhus Gymnastikforening.

Sturla lék með íslenska landsliðinu í handknattleik þegar það vann silfurverðlaun á Ólympíuleikunum í Peking árið 2008 og þegar það vann bronsverðlaun á Evrópumeistaramótinu í Austurríki 2010.
Esja (hljómsveit)

Esja er íslensk hljómsveit sem spilar suðurríkja-rokk og ballöður. Aðal sprauturnar í hjómsveitini eru Krummi Björgvinsson oft kenndur við hljómsveitina Mínus og Daníel Ágúst Haraldsson sem hefur starfað í hjómsveitunum Nýdönsk og GusGus. Fyrsta plata hljómsveitarinnar, sem bar sama nafn og hún, kom svo út 2008

Meðlimir.

Hljómsveitina skipa:

Breiðskífur.

Esja (2008)
Skolpdýr

Skolpdýr (fræðiheiti: "infusoria") er heiti sem notað er sameiginlega yfir nokkra hópa frumdýra en er ekki líffræðileg flokkunareining.

Skolpdýr eru flóknari að líkamsbyggingu en önnur frumdýr. Þau hafa mörg, lítil bifhár og eru ýmist þakin bifhárum um allan líkamann eða eingöngu með bifhár á ákveðnum hlutum yfirborðsins. Frumdýrafylkingunni er oft skipt í fjóra flokka, og er þá flokkað eftir hreyfifærum dýranna á aðalskeiði ævinnar. Flokkarnir eru: svipudýr ("Flagellata"), slímdýr ("Rhizopoda"), gródýr ("Sporozoa") og skolpdýr.
Menntaskólinn á Ísafirði

Menntaskólinn á Ísafirði (oft skammstafað MÍ) er íslenskur menntaskóli, staðsettur á Torfnesi á Ísafirði. Núverandi skólameistari er Jón Reynir Sigurvinsson.

Saga skólans.

Menntaskólinn á Ísafirði var stofnaður árið 1970, og var settur í fyrsta skiptið í Alþýðuhúsinu á Ísafirði. Kennsla fór fyrst fram í gamla barnaskólahúsinu við Aðalstræti 34 og voru fyrstu stúdentarnir brautskráðir árið 1974. Í janúar 1984 fluttist kennslan í nýtt bóknámshús (formlega opnað 1987) á Torfnesi þar sem heimavistin var fyrir og nú einnig íþróttahús (1993) og verknámshús (1995).

Fyrsti skólameistari skólans var Jón Baldvin Hannibalsson, en hann hætti árið 1979. Síðar var Björn Teitsson, Smári Haraldsson, Bryndís Schram, Ingibjörg S. Guðmundsdóttir og Ólína Þorvarðardóttir.

Þekktir nemendur.

Allnokkrir þekktir einstaklingar hafa stundað nám við Menntaskólann á Ísafirði.
Krossavík

Krossavík er vík vestan við Hellissand. Þar var um áraraðir aðalhöfn fyrir útgerð frá Hellissandi.

Vorið 2010 hófu hjónin Steingerður Jóhannsdóttir og Árni Emanúelsson endurbætur á gamla íshúsinu í Krossavík. Húsið var byggt árið 1935 og er ávallt kallað Hvítahúsið eða Hvítahús.
Hellnar

Hellnar er gamalt sjávarþorp eða þéttbýli á Snæfellsnesi vestan við Arnarstapa. Þar var áður ein stærsta verstöð á Snæfellsnesi en einnig nokkur grasbýli og margar þurrabúðir. Á Hellnum hefur sennilega myndast verstöð þegar á miðöldum og er elsta ritaða heimild um sjósókn þaðan frá árinu 1560. Á 17. öld var þar allstórt hverfi sæbýla og í manntalinu frá 1703 voru 194 manns heimilisfastir á Hellnum og voru þar sjö grasbýli, 11 ítaksbýli og 20 þurrabúðir.

Á ströndinni eru fallegar bergmyndanir og þar er bjarg sem skagar fram í sjóinn og heitir Valasnös. Þar í er hellirinn Baðstofa og eru litbrigði í hellinum eru mjög breytileg eftir birtu og sjávarföllum. Undan hraunjaðrinum sprettur lind sem kölluð er Gvendarbrunnur eða Maríulind. Þar er og Ásgrímssbrunnur, kenndur við Ásgrím Hellnaprest (1758-1829) er hjó brunn í bergið þar sem aldrei hafði áður runnið vatn.

Hellnar er stutt frá Snæfellsjökulsþjóðgarði og þar er upplýsingastofa um þjóðgarðinn. Á Hellnum er í byggingu þorp með frístundahúsum sem nefnist Plássið undir Jökli en byggingarframkvæmdir við það hafa legið niðri um hríð.
Auðn

Auðn nefnist land sem er hefur lítinn lífmassa og er ekki byggt. Sem dæmi má nefna eyðimerkur, öræfi, sanda og ógróin hraun. Jöklar geta líka flokkast undir auðnir.
Gervitungl

Gervitungl eða gervihnöttur er manngert tæki eða hlutur, sem komið hefur verið á sporbaug um stjarnfræðilegt fyrirbæri. Spútnik 1 er fyrsti gervihnötturinn en hann fór á braut um jörðu. Hlutir, sem fyrir slysni hafa komist á sporbaug um jörðina og ónýt gervitungl kallast "geimrusl".
Ósvör

Ósvör í Bolungarvík er endurgerð verstöð frá árabátaöld sem var smíðuð fyrir gerð heimildarmynda Erlends Sveinssonar "Verstöðin Ísland" og "Íslands þúsund ár" 1990. Þar er nú sjóminjasafn.

Ósvör stendur austast í Bolungarvíkinni, niður við sjóinn. Safnið saman stendur af tvöfaldri 19. aldar verbúð, salthúsi, fiskreiti og þurkhjalli.

Þar er einnig sexæringur, dráttarspil, ýmis veiðarfæri og tæki og tól sem notuð voru við veiðar og fiskverkun á öldum áður.

Safnverðir í Ósvör klæðast sjófötum árabátatímans og lýsa því sem fyrir augum ber.
Lucy Lawless

Lucille Frances Ryan (fædd 29. mars 1968 í Auckland) er bandarísk leikkona og poppsöngkona.
Ungmennafélagið Snæfell

Ungmennafélagið Snæfell er íþróttafélag í Stykkishólmi. Íþróttir sem stundaðar eru innan félagsins eru körfuknattleikur, knattspyrna, frjálsar íþróttir, sund, siglingar og blak.
Dyngjujökull

Dyngjujökull er skriðjökull sem gengur út af Vatnajökli í norðurátt og er vestan við Kverkfjöll. Jökulsá á Fjöllum á efstu upptök sín í Dyngjujökli.

Dyngjujökull er vanur að skríða fram á 20-25 ára fresti og þá 1-2 km í senn. Fyrsta þekkta framhlaup hans varð árið 1934 og svo hljóp hann 1951, 1977-1978 og svo í nóvember 1999 og í júlí árið 2000. Fleiri skriðjöklar á Íslandi eiga þetta til, til dæmis: Síðujökull, Tungnárjökull, Kaldalónsjökull og Leirufjarðarjökull í Drangajökli, og líka Hagafellsjökull, sem gekk út í Hagavatn árið 1999 og olli stórvandræðum í Hvítá, og svo Brúarjökull, en hann er mestur af þeim öllum í þessu tilliti.

Gos í Dyngjujökli.

Gos var talið vera brjóta sér leið upp úr Dyngjujökli þann 23. ágúst 2014 að undangenginni mikilli jarðskjálftahrinu. Daginn eftir töldu menn að ekkert gos hefði verið undir jöklinum.
Steve Angello

Steve Angello (fæddur Steve Josefsson Fragogiannis, 22. nóvember 1982) er grísk-sænskur plötusnúður og framleiðandi. Hann er einn þriggja í Swedish House Mafia.

Bakgrunnur.

Angello fæddist í Aþenu, faðir hans var grískur en móðir hans sænsk. Faðir hans dó þegar Steve var unglingur og fluttist hann þá til Stokkhólms. Þar hóf hann að þeyta skífum og bræddi saman hip-hop, break-takta, sígilda tónlist frá 8. áratugnum og síðar house-tónlist. Með honum að þeyta skífum var Sebastian Ingrosso.

Tónlistaferill.

Steve Angello semur tónlist undir nokkrum dulnefnum. Þar á meðal "Who's Who" sem er sóló-nafn hans og notaði við gerð laganna „Not So Dirty“ og „Sexy Fu*k“. Þegar þeir Sebastian Ingrosso vinna sama nota þeir nöfnin "Buy Now", "Fireflies", "General Moders", "Mode Hookers", "Outfunk" og "The Sinners". Nú nýlega gáfu þeir út lagið „Bodycrash“ undir Buy Now-nafninu en þá unnu þeir takta upp úr „Let's All Chant“ sem Michael Zager Band gaf út árið 1978. Lagið var fyrst leikið í útvarpi á seinni hluta árs 2007 en lak svo á Netið í janúar árið eftir. Þá var það gefið út af Positiva Records. Svokölluð „Laidback Luke“-endurhljóðblöndun kom þá einnig út.

Ásamt Eric Prydz semur Angello undir nafninu "A&amp;P Project". Þeir Axwell kalla sig svo "Supermongo" og síðar "Supermode". Þeir gerðu ábreiðu af Bronski Beat lagi undir nafninu „Tell Me Why“. Lagið kom út sumarið 2006.

Tónlistargerð Steve Angello telst helst "house" (til dæmis „Summer Noize“), framúrstefnulegt "house" (lagið „Yeah“) og raf-"house" („Raining Again“). Hann gefur út undir eigin plötufyrirtæki, Size Records.

Þá vann Angello að nokkrum lögum á "Pop Life", breiðskífu David Guetta.
Snorralaug í Reykholti

Snorralaug í Reykholti eða Snorralaug er íslensk laug sem finna má í Reykholti. Snorralaug var ein af hinum 10 fyrstu friðlýstu fornminjunum á Íslandi. Hún er ein af þrettán laugum sem vitað er um að notaðar hafi verið til forna, og ein af fjórum sem enn eru nothæf.

Saga.

Talið er að laugin hafi verið hlaðin á 13. öld, og er hún kennd við Snorra Sturluson, en fyrstu heimildir um að það hafi verið laug í Reykholti eru frá dögum Snorra Sturlusonar (sem var uppi frá 1178-1241), en fyrirfinnast líka í Landnámabók og Sturlunga sögu. Tveir hverir finnast þar helstir, Skrifla og Dynkur. Var vatni veitt í Snorralaug úr Skriflu eftir um 120 m löngum neðanjarðarstokki og er baðlauga í Reykholti oft getið í gömlum heimildum. Snorralaug er með elstu mannvirkjum sem varðveist hafa hér á landi. Frá lauginn lágu jarðgöng til bæjarhúsa Snorra og hafa þau verið grafinn upp að hluta.

En talið er að laug hafi verið á Reykvöllum frá árinu 960 eða fyrr á grundvelli Landnámu en þar segir frá því að Tungu-Oddur, sonur Önundar breiðskeggs á Breiðabólstað fór „frá húsi til laugar í Reykjaholt; þar voru sauðahús hans;“

Árið 2004 sýndi séra Geir Waage sóknarprestur í Reykholtskirkju norsku krónprinshjónunum frá Reykholti og sýndi þeim ásamt öðrum stöðum Snorralaug.

Lýsing.

Laugin er u.þ.b. 4 metrar í þvermál; og þar sem botn laugarinnar er ójafn er hún misdjúp, en dýptin er breytileg á milli 0.70 til 1 metra djúp. Þrep liggja niður í laugina, og er hlaðin úr tilhöggnu hveragrjót. Fyrir tilstilli fornleifauppgraftar hefur það verið leitt í ljós að tvær rennur veittu heitu vatni í laugina úr hverinum Skriflu sem hefur nú verið eyðilögð.

Á barmi aðrennslisins má sjá fangamerkið "V.Th. 1858." á steini og er það fangamark Sr. Vernharðs Þorkelssonar sem lét gera við laugina það ár.

Lauginni er fyrst lýst í riti frá circa. 1724 eftir Páls Vídalíns („Um fornyrði Jónsbókar“).
Pétur Kristjánsson

Pétur Kristjánsson (fæddur 1952, dáinn 2004) var íslenskur tónlistarmaður.

Pétur snéri sér síðar að hljómplötuútgáfu.
Pétur Marteinsson

Pétur Marteinsson er íslenskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann hóf meistaraflokksferilinn í Fram 1991 og gekk síðan í raðir Leifturs og spilaði með þeim frá 1992-1993 og gekk síðan aftur í raðir Fram, en var svo var keyptur til Hammarby í Svíþjóð og síðan keyptur til norska liðsins Stabæk. Árið 2001 gekk hann til liðs við liðið Stoke á Bretlandi þar til ársins 2003 er hann gekk aftur til liðs við Hammarby og lék með þeim til 2006 er hann gekk til liðs við KR. Systir hans er Margrét Marteinsdóttir blaðakona og faðir hans Marteinn Geirsson sem líka var í fótbolta og lék 67 leiki með landsliðinu og skoraði í þeim 8 mörk.
Amy MacDonald (söngkona)

Amy MacDonald (fædd 25. ágúst 1987 í Bishopbriggs í Austur-Dunbartonskíri) er skosk söngkona og lagahöfundur. Fyrsta breiðskífa hennar "This is the life" kom út 30. júlí 2007 og seldust meira en 1 milljón eintök af henni. Fyrsta smáskífa söngkonunnar var „Poison Prince“ sem kom út 7. maí sama ár.

Hún hefur komið fram á tónleikahátíðum á borð við Glastonbury, í Hyde Park, á T in the Park og á V Festival. Macdonald hóf tónlistarferil sinn aðeins 15 ára gömul. Hennar helstu áhrifavaldar eru Travis og The Libertines.
Gefjun (aðgreining)

Gefjun getur átt við:
Jóhannes Gunnarsson (f. 1897)

Jóhannes Gunnarsson, (3. ágúst 1897 – 17. júní 1972) var prestur rómversk-kaþólsku kirkjunnar á Íslandi og biskup hennar í Reykjavík frá 1942 þar til hann sagði af sér embæti 1967.

Jóhannes fæddist í Reykjavík og var sonur Gunnars Einarssonar sem var fyrsti Íslendingurinn eftir siðaskiptin sem gerðist kaþólikki. Gunnar kynntist kaþólskum kenningum þegar hann var við nám í Danmörku.

Jóhannes hóf nám hjá jesúítum á Íslandi áður en hann fór til Danmerkur í framhaldsnám. Hann lagði síðar stund á guðfræðinám í Hollandi. Jóhannes var vígður prestur þar 1924 og snéri sama ár aftur til Íslands og hóf þjónustu við Landakotskirkju.

Jóhannes var skipaður "Vicar Apostolic Emeritus" yfir Íslandi og einnig "titilbiskup" "Hóla" biskupsdæmis 1942 af Píusi XI. Jóhannes var ekki titlaður "biskup Reykjavíkur" sem er nú formlegur titill kaþólska biskupsins á Íslandi. Þegar Jóhannes tók við embætti voru einungis þrír kaþólskir söfnuðir á landinu og rúmlega 400 safnaðarmeðlimir.

Jóhannes biskup sat Annað Vatikansráðið frá 1962 til 1965, en sagði af sér embæti 1967, eftir tuttugu og fimm ára biskupssetu. Hann lést árið 1972, 74 ára gamall.
Furstinn

Furstinn (í. "Il Principe", e. "The Prince") er þekktasta rit Niccolòs Machiavelli

(1469 - 1527) sem var opinber þjónn frá Flórens. Niccolò skrifaði bókina árið 1513 en hún kom fyrst út árið 1532. Bókin er leiðarvísir handa furstum um hvernig halda skuli völdum og auka þau, hvaða brögðum beri að beita og hvaða sögulega lærdóma sé hægt að draga. Um leið sýnir hún einkar vel hugsunarhátt og aðferðir valdhafa gegnum aldirnar, enda er hún eitt frægasta stjórnmálarit allra tíma.

Á enskri tungu er það orðið niðrandi lýsingarorð að segja einhvern vera "machiavellian" og er þá átt við að viðkomandi sé snauður tilfinningum, og jafnvel siðferði og hugsi einvörðungu um eiginhagsmuni.
Orrustan við Marne

Orrustan við Marne á við tvær stórorrustur við ána Marne í fyrri heimsstyrjöldinni:
Ættarmerki

Ættarmerki var skjaldarmerki ættar og tíðkaðist meðal heldra fólks, t.d. hér á Íslandi. Haukur Erlendsson lögmaður (d. 1334) bar t.d. hauk í innsigli sínu og er það líklega hið elsta ættarmerki á Íslandi sem sögur fara af. Loftur ríki Guttormsson á Möðruvöllum (d. 1432) hafði fyrir ættarmerki hvítan fálka á bláum feldi en hafði höggorm í innsigli sínu. Björn ríki Þorleifsson og hans afkomendur höfðu að skjaldarmerki hvítabjörn í bláum feldi og hvítabjörn á hjálminum. Torfi Arason riddari á Ökrum hafði nokkru áður 1450 tekið upp samskonar merki, nema hálfur hvítabjörn var á hjálminum.

Eggert Eggertsson, sem eitt sinn var lögmaður í Víkinni í Noregi og aðlaður 1488, hafði að skjaldarmerki hvítan einhyrning í bláum feldi og sömuleiðis á hjálmi. Sonarsonur hans, Eggert Hannesson lögmaður, fékk staðfestingu á því merki hjá Kristjáni 3. árið 1554, handa sér og afkomendum sínum, er síðan báru það í innsiglum sínum fram á 19. öld.

Orðið ættarmerki er einnig haft um ættareinkenni, sbr. t.d.: "Ættarmerki lágmannaðra forfeðra höfðu einnig skilið eftir mörg spor í innra eðli hennar".
Sam Simon

Sam Simon (f. 6. júní 1955; d. 8. mars 2015) var handritshöfundur fyrir þætti eins og The Tracy Ullman Show, The Drew Carey Show og Cheers. Hann var líka einn af höfundum The Simpsons og bjó til margar persónur eins og Jacqueline. Hann var einnig umboðsmaður boxarans Lamon Brewster. Simon var giftur Jennifer Tilly 1984-1991. Hann hlaut þrenn Emmy-verðlaun.
Andarnefja

Andarnefja (fræðiheiti "Hyperoodon ampullatus") er allstór tannhvalur, álíka stór og hrefna en mjög ólík henni. Hún er með mjótt trýni og hátt og kúpt enni. Trýnið minnir á andarnef og af því fær hún nafn sitt. Höfuðið er nokkuð aðgreint frá bolnum. Augun eru rétt aftan við munnvikin.

Tarfarnir eru um átta til níu metrar á lengd og um 3600 kg að þyngd. Kýrnar eru um sjö metrar á lengd og vega um þrjú tonn. Karldýrið er með tvær tennur í neðri skolti en kvendýrið er tannlaust. Tennurnar tvær eru inni í tannholdinu þangað til hvalirnir eru orðnir rúmlega 15 ára gamlir, en þá fyrst koma þær upp úr tannholdinu. Andarnefjan er grásvört á litinn en ljósari að neðan en á bakinu. Þegar dýrin eldast verða sum þeirra ljós á litinn og höfuðið nærri hvítt. Bægslin eru smá og rétt fyrir aftan höfuðið. Bakugginn er aftarlega og um 30 sm hár. Engin sýling er í sporðinum og lyfta andarnefjur sporðinum sjaldan upp úr sjónum, en stundum stökkva þær. Blásturinn er lítill og sést heldur illa. Andarnefjan verður kynþroska 9-12 ára. Fengitími er á vorin eða snemmsumars og er meðgöngutími kúnna um 12 mánuðir.

Andarnefjur lifa aðallega á smokkfiski en éta einnig fisk, sæbjúgu og krossfiska. Þær halda sig oftast fjarri landi. Andarnefjur eru félagslyndar og er algengt að sjá þær í litlum hópum, 4–10 dýr saman. Þær eru mjög forvitnar og koma oft nærri skipum. Ef skip gefa frá sér hvell hljóð kafa þær undir skipin til að kanna hvaðan hávaðinn kemur. Þær eru oft margar mínútur á yfirborði til að anda en kafa þess á milli niður á mikið dýpi. Aðeins búrhvalir geta kafað dýpra en þær. Andarnefjur halda sig oftast langt úti á reginhafi þar sem dýpið er að minnsta kosti 1000 metrar. Þær sjást við Ísland á sumrin og þá aðallega fyrir vestan og norðan land milli Íslands og Jan Mayen. Á veturna eru þær aðallega vestur og suðvestur af Spáni.

Hvalveiðimenn, einkum norskir og breskir, veiddu mikið af andarnefju í Norður-Atlantshafi allt fram á sjötta áratug þessarar aldar en hún var lítið veidd á suðurhveli. Um 60.000 andarnefjur voru veiddar frá 1882 fram að 1930 á Norður-Atlantshafi og 5800 frá 1930 til 1973 en tegundin var friðuð árið 1972. Andarnefjan var aðallega veidd vegna olíunnar í höfði hennar. Olían var notuð sem hægðalyf, áburður og í smyrsl en kjötið í dýrafóður.

Við hvalatalningu árið 2015 var talið að um tæplega 20.000 dýr lifðu í Norður-Atlantshafi.
Þingholtsstræti 9

Þingholtsstræti 9 er timburhús sem áður stóð við Þingholtsstræti. Húsið var reist árið 1846 úr timbri sem gekk af við byggingu Menntaskólans í Reykjavík. Helgi Jónsson snikkari reisti húsið og bjó þar með fjölskyldu sinni. Jónas og Helgi synir Helga voru áberandi í tónlistarlífi og stofnuðu Söngfélagið Harpan og Lúðurþeytarafélag Reykjavíkur. Í húsinu voru haldin píuböll.

Þann 5. febrúar árið 1908 var Bakarasveinafélag Íslands stofnað í húsinu, en þá bjó í því Guðmundur Guðmundsson, bakarasveinn. Voru stofnendur 16 talsins.

Árið 1969 var húsið flutt í Árbæjarsafn þar sem það stendur nú.
Tryggvi Ófeigsson

Tryggvi Ófeigsson (22. júlí 1896 - 18. júní 1987) var íslenskur útgerðarmaður og athafnamaður sem var umsvifamikill í íslenskum sjávarútvegi á 20. öldinni.
Hlaðajarlar

Hlaðajarlar – (bókmál: Ladejarlene, nýnorska: Ladejarlane) – var norsk höfðingjaætt, sem var mjög áhrifamikil í Noregi og víðar frá því fyrir 900 og fram yfir 1000. Ættin var talin upprunnin á Hálogalandi. Höfðingjasetrið Hlaðir var skammt norðan við Niðarós, en nú er það innan borgarinnar.

Fyrstu Hlaðajarlarnir þáðu jarlstitil af Noregskonungum, en þeir síðustu stjórnuðu í umboði erlendra konunga, og voru því af Norðmönnum taldir hálfgerðir landráðamenn.

Eftirtaldir menn voru Hlaðajarlar:
Keðjuregla

Keðjuregla er heiti á aðferð við deildun samsettra falla.

Útskýring.

Keðjureglan segir að

sem má stytta sem

Einnig er hægt að nota Leibniz-táknunina:

Innsetningaraðferðin er hliðstæða keðjureglunnar við heildun.

Keðjureglan fyrir föll af mörgum breytum.

Keðjureglan virkar líka fyrir föll af mörgum breytum, ef við gefum okkur fallið formula_4 þar sem formula_5 og formula_6. Ef föllin formula_7 og formula_8 eru diffranleg með tilliti til formula_9 þá er:

Gerum jafn framt ráð fyrir að breytistærðirnar formula_11 og formula_12 séu háðar föllum af tveimur breytistærðum, þ.e.a.s. formula_13 og formula_14 og hvort tveggja sé diffranlegt. Þá segir keðjureglan okkur:
Ljósmynd

Ljósmynd er heiti á mynd, sem fæst við ljósmyndun með sýnilegu ljósi. Hitamynd er samsvarandi mynd sem fæst þegar notast er við innrautt ljós.
Kristján Jóhannsson

Kristján Jóhannsson (fæddur 24. maí 1948) er tenór sem er einna þekktastur fyrir hlutverk sín í óperum Verdis. Hann hefur sungið í ýmsum þekktum óperuhúsum, bæði á meginlandi Evrópu og í Bandaríkjunum, og má þar t.d. nefna La Scala og Metropolitan óperuna. Hér er umföllun um Kristján á söngvaravef íslensku Óperunnar