arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Ketilsstaðir á Völlum

Ketilsstaðir er bær á Völlum á Fljótsdalshéraði, gamalt stórbýli og löngum talin ein mesta og besta bújörð á Héraði. Þar sátu ýmsir höfðingjar fyrr á öldum, þar á meðal margir sýslumenn Norðmýlinga.

Ketilsstaðir eru landnámsjörð og bjó þar landnámsmaðurinn Ásröður, sem fékk með Ásvöru Herjólfsdóttur konu sinni allt land austan Lagarfljóts, milli Gilsár og Eyvindarár. Margir nafnkunnir menn voru á meðal afkomenda þeirra og hafa einhverjir þeirra vafalaust búið á Ketilsstöðum en bærinn kemur þó ekki við Íslendingasögur og er ekki getið fyrr en á dögum Páls Þorvarðarsonar sýslumanns á Eiðum (d. 1403) en hann átti Ketilsstaði. Þegar Ingibjörg dóttir hans giftist Lofti ríka Guttormssyni mun hún hafa fengið Ketilsstaði í heimanmund og var jörðin lengi í eigu afkomenda þeirra.

Marteinn Gamlason, sýslumaður í Norður-Múlasýslu um 1440, mun hafa búið á Ketilsstöðum og síðan Bjarni sonur hans, sem kallaður var Hákarla-Bjarni. Árið 1465 giftist hann Ragnhildi, dóttur Þorvarðar sonar Lofts ríka. Hann eignaðist þó ekki Ketilsstaði með henni, heldur Eiða, og fluttu þau þangað, en Ingibjörg systir Ragnhildar, kona Páls Brandssonar sýslumanns Eyfirðinga, hefur líklega fengið Ketilsstaði í sinn erfðahlut. Erlendur sýslumaður, sonur Bjarna og Ragnhildar, bjó þar hins vegar fram á 16. öld og er sagt að enskir sjómenn hafi farið þar að honum og drepið hann. Bjarni sonur Erlendar bjó á Ketilsstöðum fram um 1570; hann var stórauðugur og þótti mikill fyrir sér.

Bessi Guðmundsson sýslumaður bjó á Ketilsstöðum frá 1712 og bjó þar til dauðadags 1723 og síðan Jórunn ekkja hans áfram í 30 ár. Árið 1747 flutti Pétur Þorsteinsson sýslumaður að Ketilsstöðum og bjó þar stórbúi til dauðadags 1795. Á meðal barna hans var Sigurður Pétursson sýslumaður og leikritaskáld.

Páll Melsteð sýslumaður í Norður-Múlasýslu settist að á Ketilsstöðum 1821 og keypti jörðina. Bústýra hans þar fyrsta árið var Skáld-Rósa Guðmundsdóttir. Páll lét reisa mikið timburhús á Ketilsstöðum og var það fyrsta timburhús sem reist var á sveitabæ á Héraði.

Oft var margbýlt á Ketilsstöðum og þar voru um skeið sex kotbýli í túninu eða rétt utangarðs: Hallberuhús, Hraukur, Kinn, Oddagerði, Steinagerði og Sigurðargerði. Áður höfðu hjáleigurnar Keldhólar og Útnyrðingsstaðir byggst úr landi jarðarinnar og urðu svo sjálfstæðar jarðir. Hálfkirkja var á Ketilsstöðum frá árinu 1500 fram til um 1900.
Yunnan

Yunnan "(kínverska:" 云南"; rómönskun: Yúnnán)", merkir „suður ský“) er hérað í Alþýðulýðveldinu Kína, sem staðsett er í suðvesturhluta landsins við landamæri Búrma, Laos og Víetnam. Það er um 394.000 ferkílómetrar að stærð. Höfuðborg héraðsins er Kunming. Íbúar eru um 47 milljónir (2020) og 38% þeirra teljast til minnihlutahópa.

Flestir íbúanna héraðsins búa í austurhluta héraðsins. Yunnan er ríkt af náttúruauðlindum svo sem áli, blýi, sinki, tini, kopar og nikkel. Héraðið hefur mestan fjölbreytileika jurta í Kína. Yunnan hefur yfir 600 ár og vötn, sem fela í sér möguleika á virkjunum allt að 90 GW.

Yunnan er fjallahérað með mikla hækkun fjalla í norðvestri en lægri fjalllendi í suðaustri. Meðalhæð er 1.980 metrar (6,500 ft). Í norðurhlutanum ná fjöllin yfir 5.000 m. Kawagebo-tindur er hæstur eða 6.740 metrar.

Yunnan varð hluti af Hanveldinu (206 f.Kr. – 220 e.Kr.) á 2. öld f.Kr. Það varð aðsetur konungsríkisins Nanzhao á 8. öld en það var fjölmenningarsamfélag. Mongólar hernámu héraðið á 13. öld en staðbundin stjórn stríðsherra réði ríkjum fram á þriðja áratug tuttugustu aldar. Herseta Japana í seinni heimstyrjöldinni í Norður-Kína ýtti undir landflutninga til Yunnan.

Í Yunnan búa um 46.710.000. Af þeim teljast 38% til minnihlutahópar eða þjóðarbrota á borð við Yi, Bai, Hani, Zhuang, Dai og Miao. Höfuðborg héraðsins er Kunming með 1,8 milljónir íbúa er kölluð „borg hins eilífa vors“ vegna milds loftslags og gróskumikils gróðurs. Þar er miðstöð stjórnmála, viðskipta og menningar í Yunnan.
Steinunn Jónsdóttir á Melstað

Steinunn Jónsdóttir (um 1513 – eftir 1593) var íslensk hefðarkona á 16. öld. Hún var af Svalbarðsætt, dóttir Jóns Magnússonar ríka á Svalbarði og Ragnheiðar á rauðum sokkum Pétursdóttur, konu hans, og var hún elst af börnum þeirra.

Steinunn gerðist fylgikona séra Björns Jónssonar, sonar Jóns biskups Arasonar, og er kaupmáli þeirra dagsettur 25. apríl 1534. Sama ár hófu þau búskap á Melstað í Miðfirði, þar sem Björn var prestur, og bjuggu þar uns hann var tekinn af lífi í Skálholti haustið 1550 ásamt föður sínum og bróður. Þau áttu þá sjö börn, það elsta tólf ára, og því er sagt að Björn hafi sagt, þegar hann var leiddur á höggstokkinn: „Æ og æ, börnin mín, bæði ung og mörg.“

Börnin voru: Jón sýslumaður á Holtastöðum og síðar á Grund í Eyjafirði (1538 – 1613), Bjarni bóndi á Brjánslæk (um 1540 – eftir 1616), Árni bóndi á Sauðafelli í Dölum (um 1540 - um 1590), Magnús bóndi á Hofi á Höfðaströnd og víðar (1541 – eftir 1625), Ragnheiður (f. um 1545), kona Sigurðar Bjarnasonar lögréttumanns á Stokkseyri og formóðir Stokkseyrarættar, Halldóra (f. um 1545), kona Bjarna Pálssonar á Skriðu í Hörgárdal, og Teitur (um 1549 – 1619), lögréttumaður á Hofi í Vatnsdal og Holtastöðum í Langadal.

Ekki löngu eftir aftöku Björns giftist Steinunn Ólafi Jónssyni, syni Jóns Einarssonar sýslumanns á Geitaskarði í Langadal og konu hans Kristínar, dóttur Gottskálks Nikulássonar biskups. Þau bjuggu í Snóksdal og hugsanlega áður á Hofi í Vatnsdal. Þau eignuðust eina dóttur, Guðrúnu (1553 – 1648), sem giftist Hannesi Björnssyni lögréttumanni í Snóksdal.

Seinasti maður Steinunnar var Eggert Hannesson hirðstjóri og lögmaður í Bæ á Rauðasandi og víðar, og var hún seinni kona hans. Hann fluttist til Hamborgar 1580 og dó þar þremur árum síðar. Höfðu þau Steinunn þá slitið samvistir og varð hún eftir á Vestfjörðum og lifði fram yfir 1593.
Hugo Gering

Hugo Gering – (21. september 1847 – 3. febrúar 1925 í Kiel) – var þýskur miðaldafræðingur sem fékkst við germönsk fræði á víðum grunni. Hann var lengst prófessor í Háskólanum í Kiel. Þekktustu verk hans eru þýðingar á Eddukvæðum (1892) og Bjólfskviðu (1906).

Hugo Gering fæddist í Heinrichsberg í Vestur-Prússlandi (nú í Póllandi). Hann stundaði háskólanám í Leipzig og Bonn, einkum í málvísindum, heimspeki og sagnfræði. Eftir þátttöku í þýsk-franska stríðinu 1870–1871 fór hann í Háskólann í Halle an der Saale, þar sem hann lauk doktorsprófi 1873 með ritgerðinni "Über den syntaktischen Gebrauch der Participia im Gotischen".

Í Halle fékkst hann fyrst við fornháþýsku en síðar hneigðist hugur hans að íslenskum fræðum. Hann varð dósent í Háskólanum í Halle 1883. Árið 1889 varð hann prófessor í norrænum fræðum í Háskólanum í Kiel (tók við af Theodor Möbius), og starfaði þar uns hann fór á eftirlaun 1921. Kennslugreinar hans þar voru norræn fræði, germönsk textafræði, gotneska, forn- og miðháþýska og fornenska.

Árið 1892 hófu þeir Hugo Gering, Eugen Mogk og Gustaf Cederschiöld útgáfu á ritröðinni Altnordische Saga-Bibliothek. Þetta er vönduð útgáfa á íslenskum fornsögum með fræðilegum formálum og skýringum neðanmáls, með sama sniði og tíðkast hafði við útgáfu á latneskum og grískum fornritum. Safnið varð alls 18 bindi (1892–1929), og var ætlað háskólanemendum og þeim sem vildu læra tilsagnarlaust.

Árið 1888 varð Gering ritstjóri "Zeitschrift für deutsche Philologie" (stofnað 1868), og birti þar fjölda fræðilegra greina. Hann var nákvæmur og vandaður fræðimaður.

Hugo Gering kom til Íslands þegar hann var um sextugt til þess að hafa persónuleg kynni af landi og þjóð. Hann var fjölskyldumaður en missti son sinn í fyrri heimsstyrjöldinni.
Liberty Island

Liberty Island er eyja í New Jersey (undir stjórn hafnaryfirvalda í New York) í Bandaríkjunum. Á henni er Frelsisstyttan sem Frakkar gáfu Bandaríkjamönnum til að minnast 100 ára afmælis sjálfstæðisyfirlýsingarinnar og var hún afhjúpuð 28. október 1886. Eyjan hét áður "Bedloe's Island" en var gefið nafnið Liberty Island árið 1956.
Höskuldsstaðir (Skagaströnd)

Höskuldsstaðir er bær, kirkjustaður og áður prestssetur á Skagaströnd í Austur-Húnavatnssýslu. Prestssetrið var flutt í kauptúnið á Skagaströnd árið 1964.

Á Höskuldsstöðum sátu ýmsir þekktir prestar fyrr á öldum. Einn hinna þekktustu var séra Einar Hafliðason, sagna- og annálaritari, sem var þar prestur 1334-1343. Síðar á 14. öld var Marteinn Þjóðólfsson prestur á Höskuldsstöðum (d. 1383). Legsteinn úr stuðlabergi, sem líklega hefur verið settur yfir hann, með rúnaáletruninni "her : huilir : sira : marteinn : prestr" er í kirkjugarðinum og er hann talinn annar elsti legsteinn sem varðveist hefur á landinu.

Árið 1722 varð prestur á Höskuldsstöðum Stefán Ólafsson, faðir Ólafs Stefánssonar stiftamtmanns og ættföður Stephensenættar. Hann drukknaði í Laxá 17. apríl 1748.

Núverandi kirkja á Höskuldsstöðum var vígð 1963.

Björn Bjarnason bæjarfulltrúi í Reykjavík fæddist á Höskuldsstöðum.
Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003

Árið 2003 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn.

Staðan í deildinni.

"Staðan fyrir 14. umferð, 5. september 2003".

Töfluyfirlit.

"Heimaliðið er vinstra megin".

Aukakeppni 1. deild.

"13. og 16. september 2003".
Tempranillo

Tempranillo er dökk rauðvínsþrúga frá Spáni þar sem hún er notuð í vín með mikla fyllingu, eins og Rioja-vín. Nafnið er dregið af spænska orðinu "temprano" sem þýðir „snemma“ og vísar til þess að þrúgan þroskast fyrr en flestar aðrar spænskar þrúgur.

Dýrari Tempranillo-vín eru látin eldast í eikartunnum í nokkur ár áður en þau eru drukkin. Tempranillo-vín eru dökkrauð með ávæning af berjum, plómum, tóbaki, vanillu, leðri og kryddjurtum.
Barbera

Barbera er rauðvínsþrúga frá Ítalíu. Vínviður hennar er þekktur fyrir að gefa mikla uppskeru, og vínin hafa djúpan rauðan lit, hafa lítið tannín og mikla sýrni. Þekktasta vínið sem framleitt er úr þrúgu þessari er Barbera d'Asti frá Fjallalandi á Ítalíu. Barbera-vín er hið hefðbundna borðvín í Fjallalandi og Langbarðalandi. Það hefur ávæning af brómberjum. Margir vínframleiðendur nota ristaðar eikartunnur til að þroska vín þrúgunnar, en það er gert til að skerpa bragðið. Utan Ítalíu er barbera aðallega ræktað af afkomendum ítalskra innflytjenda í Suður-Ameríku og í vínræktarhéruðum Kaliforníu.
Józef Gosławski

Józef Jan Gosławski (fæddur 24. apríl 1908 í Polanówka í Póllandi, látinn 23. janúar 1963 í Varsjá) var pólskur myndhöggvari á 20. öld. Hann gerði meðal annars minnisvarða, myntir og minnispeningar.
Martröð á Álmstræti

A Nightmare on Elm Street (ísl. "Martröð á Álmstræti") er hrollvekjumynd frá 1984 sem var samin og leikstýrð af Wes Craven. Með aðalhlutverkin fara Heather Langenkamp, Robert Englund, John Saxon, Ronee Bakley og Johnny Depp (í sínu fyrsta hlutverki í kvikmynd).

Söguþráður.

Myndin fjallar um unglingsstúlkuna Nancy Thompson og vini hennar sem eru ásóttir í draumi af Freddy Krueger. Freddy drepur vini Nancyar í draumi með hnífahanska og hefur mátt til þess að stjórna draumum krakkana. Foreldrar Nancyar segja henni að Freddy var barnamorðingi sem myrti yfir tuttugu börn á Álmstræti. Hann var handtekinn en var sleppt. Foreldrarnir á Álmstræti tóku lögin í eigin hendur og brenndu Freddy lifandi inn í skemmunni þar sem hann myrti börnin og Freddy drepur börn foreldrana í draumi til að hefna sín. Nancy ákveður að hún verður að færa Freddy úr draumaheiminum í raunveruleikann til að drepa hann.
Rea (tungl)

Rea er næststærsta tungl Satúrnusar. Giovanni Domenico Cassini uppgötvaði Reu þann 23. desember 1672. Rea snýst um Satúrnus á 4,52 dögum. Þvermál Reu er 1528 km og er þar með nær helmingi minna en tungl jarðar. Haldið er að Rea gæti verið með hringkerfi.

Rea heitir eftir Reu, dóttur Krónosar (Satúrnusar) í grískri goðafræði.
Martröð á Álmstræti 3: Draumastríðsmenn

Lundur (sænska "Lund") er borg í sveitarfélaginu "Lunds kommun" á Skáni í Svíþjóð. Í sveitarfélaginu eru um 110.000 íbúar en í borginni 76.000 og er hún ellefta stærsta borg Svíþjóðar. Lundur er háskólasetur og eru alls 34.100 stúdentar við nám í Háskólanum í Lundi.
Geðtengsl

Geðtengsl er hugtak í sálfræði og er haft um gagnkvæm tilfinningatengsl milli barns og foreldra sem einkennast af gagnkvæmum tilfinningaböndum og löngun til að viðhalda nánd. Innan Þroskasálfræðinnar eru geðtengslin sögð sérstaklega mikilvæga eigind fyrir framtíðarvelferð barnsins, persónuþroska þess og geðheilsu. Geðtengsl við móður eða föður eru til dæmis sögð helsta forsenda fyrir eðlilegum samskiptum við ókunnu síðar á ævinni.

Öryggistengsl eða kvíðatengsl.

Geðtengsl eru sögð verða annaðhvort merkt öryggi eða kvíða. Öryggistengsl verða þegar uppalandi kann að bregðast rétt við merkjum barnsins og lætur ekki eigið sálarástand ráða viðbrögðunum. Kvíðatengsl á hinn bóginn verða ef uppalandi er ekki nógu næmur fyrir hlutverki sínu og lætur eigið skap ráða samskiptunum við barnið.
Njarðvíkurskriður

Njarðvíkurskriður er sæbrött fjallshlíð milli Borgarfjarðar eystra og Njarðvíkur. Þar var löngum hættuleg leið, meðal annars vegna grjóthruns, en þó fjölfarin. Bílvegur var fyrst ruddur um Njarðvíkurskriður árið 1950.

Það orð hefur löngum legið á Njarðvíkurskriðum að þar hafi fyrr á tíð orðið fjölmörg alvarleg slys, en ekki eru þó til margar staðfestar frásagnir um slys þar. Sagt var að óvættur sem "Naddi" hét byggi í skriðunum og sæti þar um ferðamenn og gerði þeim mein. Naddi var sagður halda sig í Naddagili, djúpu gili fast norðan við skriðurnar. Átti hann einkum að vera skeinuhættur þegar farið var um skriðurnar eftir að dimma tók.

Þjóðsögur segja að Jón í Gilsárvallahjáleigu í Borgarfirði, sonur Björns skafins, hafi glímt við Nadda og verið að því kominn að tapa þegar hann hét því að ef hann hefði óvættina undir skyldi hann reisa krossmark í skriðunum. Náði hann þá að sigra Nadda og hrinda honum í sjó fram en komst sjálfur illa leikinn til bæja. Lét hann svo reisa kross í skriðunum og var á hann letruð áskorun á latínu til allra sem framhjá fóru að krjúpa og gera bæn sína.

Kross er enn í skriðunum og hefur verið endurnýjaður en ekki er víst hvenær hann var fyrst settur upp. Raunar er á honum ártalið 1306 en óvíst hvað er að marka það. Björn skafinn, faðir Jóns, var uppi um miðja 16. öld og hafi krossinn verið settur upp að frumkvæði Jóns hefur það verið eftir siðaskipti, en slíkir krossar tengjast yfirleitt kaþólskum sið.

Önnur sögn segir að krossinn hafi verið reistur eftir að presturinn á Desjarmýri hrapaði til bana í skriðunum þegar hann var á leið til messuhalds í Njarðvík.

Nú er í Njarðvíkurskriðum kross sem smíðaður var af Árna Bóassyni 1954 og er eftirmynd af eldri krossi. Áletrunin er svohljóðandi: EFFIGIEM CHRISTI QUI TRANSIS PRONUS HONORA: ANNO MCCCVI - sem hefur verið þýtt svo: "Þú sem ferð framhjá, fall fram og veittu ímynd Krists lotningu: Ár 1306". Og í bundnu máli:
Ryðönd

Ryðönd (fræðiheiti: "Tadorna ferruginea") er fugl af andaætt. Ryðöndin er flækingur á Íslandi.
Ólína Þorvarðardóttir

Ólína Kjerúlf Þorvarðardóttir (fædd 8. september 1958) er íslenskur rithöfundur, fræðimaður og stjórnmálamaður. Hún sat á Alþingi Íslendinga 2009-2013 og 2015-2016 fyrir Samfylkinguna í Norðvesturkjördæmi. Forseti Vestnorræna ráðsins 2010, varaforseti Norðurlandaráðs 2015. Borgarfulltrúi í Reykjavík 1990-1994. Sem stjórnmálamaður beitti hún sér fyrir breytingum á íslenska fiskveiðistjórnunarkerfinu samhliða umhverfismálum og velferðarmálum, og var á sama tíma virk í norrænu samstarfi. Sem fræðimaður hefur hún einkum helgað sig þjóðfræðirannsóknum, ekki síst á galdramálum 17. aldar sem doktorsritgerð hennar fjallar um.

Æviágrip.

Fædd í Reykjavík 8. september 1958 og alin þar upp til 14 ára aldurs er hún flutti með foreldrum sínum til Ísafjarðar og fór þar í Menntaskólann á Ísafirði þaðan sem hún útskrifaðist með stúdentspróf 1979. Hún hóf nám í íslensku og heimspeki við Háskóla Íslands 1980 og sérhæfði sig síðar í þjóðfræði. Var um tíma gestarannsakandi við þjóðfræðideild Kaupmannahafnarháskóla. Lauk doktorsprófi frá Heimspekideild Háskóla Íslands árið 2000.

Ólína var þekktur sjónvarps- og blaðamaður áður en hún hóf afskipti af stjórnmálum. Hún leiddi lista óháðs framboðs Nýs vettvangs fyrir borgarstjórnarkosningarnar í Reykjavík 1990 og sat í Borgarstjórn Reykjavíkur til ársins 1994, þar af sem borgarráðsmaður 1992-1994. Á þeim vettvangi beitti hún sér einkum í velferðar, skipulags og samgöngumálum Reykjavíkurborgar.

Í stjórn Dagvistar barna 1990–1994. Í stjórn Strætisvagna Reykjavíkur 1994–1998.

Störf.

Ólína hefur gegnt fjölmörgum félags- og trúnaðarstörfum í ýmsum nefndum og ráðum. Hún hefur skrifað fjölda fræðigreina auk skrifa um þjóðfélagsmál í blöð, bækur, tímarit og á vefsíður.

Önnur félags og trúnaðarstörf.

Formaður Óðfræðifélagsins Sónar frá 2018.

Formaður Vestfjarða-akademíunnar 2005–2008.

Formaður stjórnar Fræðslumiðstöðvar Vestfjarða 2001–2006.

Varaformaður Menningarráðs Vestfjarða frá 2007.

Formaður Íbúasamtaka Vesturbæjar 1998–2000.

Varaformaður Kvæðamannafélagsins Iðunnar 1996–1998.

Í stjórn Neytendafélags höfuðborgarsvæðisins 1995–1996.

Viðurkenningar.

2007: Viðurkenning Nýsköpunarmiðstöðvarinnar Impru f. viðskiptahugmyndina "Spánverjavígin 1615: Sögusafn og söguslóð"

2008 Verðlaun í hugmyndasamkeppninni Upp úr skúffunum fyrir viðskiptahugmyndina "Spánverjavígin 1615: Sögusafn og söguslóð"

1995 Verðlaun í ljóðasamkeppni Listahátíðar Reykjavíkur.

1991 Folklore Fellow (associate member of The Folklore Fellows, an international network of folklorists, instituted by the Finnish Academy of Science and letters, Helsinki)
Frísland

Frísland (frísneska: "Fryslân", hollenska: "Friesland") er þriðja stærsta fylki Hollands, 5.748 km2. Fylkið er að hluta til á fastalandinu en því tilheyra einnig nokkrar eyjar í Vaðhafinu. Frísland er eina fylki Hollands þar sem frísneska er töluð sem opinbert mál, auk hollensku.

Lega og lýsing.

Frísland liggur við Vaðhafið og við Ijsselmeer nyrst í Hollandi. Önnur héruð sem að Fríslandi liggja eru Groningen og Drenthe í austri, Overijssel og Flevoland í suðri. Frá Fríslandi er hægt að aka eftir sjóvarnargarði yfir Ijsselmeer til fylkisins Norður-Hollands. Til Fríslands heyra vestur-frísnesku eyjarnar Vlieland, Terschelling, Ameland og Schiermonnikoog. Íbúar Fríslands eru 647 þúsund. Höfuðborgin er Leeuwarden. Stór hluti Fríslands er undir sjávarmáli, sérstaklega í suðri og vestri. Hæsti punktur fylkisins er 45 metra yfir sjávarmáli og er á eyjunni Vlieland. Á fastalandinu er hæsti punkturinn 12 metra yfir sjávarmáli.

Fáni og skjaldarmerki.

Fáni Fríslands er með fjórum bláum og þremur hvítum skáröndum. Í hvítu röndunum eru samtals sjö vatnaliljublöð. Blöðin tákna hinar sjö fornu sýslur sem mynduðu fylkið á miðöldum. Elstu heimildir um þær eru frá 11. öld.

Skjaldarmerkið er miklu yngra, en það var formlega tekið upp 9. júlí 1957. Það skartar tveimur gylltum ljónum á bláum fleti. Ljónin eru merki greifanna af Hollandi annars vegar og biskupanna frá Utrecht hins vegar, en þeir áttu ítök í fylkinu á miðöldum. Ytra skrautið, ljónaberarnir og kórónan, eru nýrri tíma viðbætur.

Orðsifjar.

Frísland heitir eftir germanska þjóðflokkinum Frísum sem bjuggu á svæðinu forðum (og búa enn). Heitið var áður fyrr notað yfir miklu stærra svæði, en forðum var talað um Frísland frá Norður-Hollandi allt til Suður-Jótlands. Með tímanum þrengdist það landsvæði sem heitið var notað um. Nú eru Austur-Frísland og Norður-Frísland innan marka Þýskalands. Þjóðverjar kalla hollenska fylkið enn Vestur-Frísland, en það veldur oft misskilningi, því Hollendingar sjálfir kalla fylkið Norður-Holland gjarnan Vestur Frísland, þar sem það var vestasti hluti hins gamla Fríslands. Á frísnesku heitir fylkið opinberlega Fryslân. Frísar kalla fylkið oft It Heitelân, sem merkir "föðurlandið".

Söguágrip.

Frísland var áður fyrr miklu stærra svæði og var hluti af ríki Franka. Á miðöldum lagði hið heilaga rómverska ríki austurhluta landsins undir sig, en greifarnir af Hollandi innlimuðu alltaf stærri og stærri hluta þess í vestri. Eftir stutt sjálfstæðistímabil á 15. öld gengu Frísar í raðir Hollendinga í uppreisn þeirra gegn Spánverjum. Frísland varð eftir það að nokkuð sjálfstæðri einingu í hollenska ríkinu. Til dæmis kom fylkið sér upp eigin herflota, enda lá landið vel að sjó. Frakkar innlimuðu Frísland á sínum tíma í Batavíska lýðveldið, en síðan 1815 er Frísland fylki í Hollandi.

Borgir.

Stærstu borgir í Fríslandi:
29. apríl

29. apríl er 119. dagur ársins (120. á hlaupári) samkvæmt gregoríanska tímatalinu. 246 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir. °°°°
Apolloníos frá Ródos

Apolloníos frá Ródos (gríska: Ἀπολλώνιος Ῥόδιος Apollṓnios Rhódios) var bókavörður í bókasafninu í Alaxandríu. Hann er þekktastur fyrir söguljóð sitt Argóarkviðu ("Argonautica"), sem segir af Jasoni og Argóarförunum og leiðangri þeirra að Gullna reyfinu, og er eitt af helstu verkum klassískra söguljóða. Apolloníos var ekki frá Ródos, heldur bjó þar hluta af ævinni og kenndi sig eftir það við eyjuna.
Fernando Torres

Fernando Torres (f. 20. mars 1984 i Madrid) er spænskur fyrrum fótboltamaður. Torres spilaði sem framherji.

Torres hóf feril sinn sem markmaður hjá unglingaliði Atlético Madrid en eftir að hafa brotið tönn ákvað hann að gerast framherji. Hann varð undir eins mikil stjarna fyrir unglingalið Madrid og skoraði mikinn fjölda marka.

Torres hóf atvinnumannaferil sinn hjá Atletico Madrid en fór þaðan árið 2007 og skrifaði undir samning hjá enska liðinu Liverpool FC. Torres var hjá Liverpool í fjögur ár áður en hann gekk til liðs við Chelsea FC.

Eftir veru hjá Chelsea fór hann til AC Milan og síðar Atlético Madrid.

Hann skoraði minna hjá Chelsea en lagði upp mikið af mörkum í staðinn.

Torres lauk ferlinum í Japan árið 2019.
Home (kvikmynd)

Home er kvikmynd frá árinu 2009, eftir leikstjórann Yann Arthus-Bertrand. Kvikmyndin var fjármögnuð af stórfyrirtækinu PPR, sem er móðurfyrirtæki tískuframleiðandans Gucci. Myndin er gefin út með Creative Commons leyfi og frítt er að dreifa myndinni, svo framalega að hún sé að öllu leyti óbreytt.

Tilgangur og skilaboð kvikmyndarinnar er að mannkyn þurfi að taka sig á til að raska ekki jafnvægi jarðarinnar. Nokkur lönd eru nefnd til fyrirmyndar að þessu markmiði. Kosta Ríka er nefnd til fyrirmyndar að einblína á grunnstoðir samfélagsins og að hafa ákveðið að leggja niður her sinn. Nýja Sjáland, Ísland, Svíþjóð, Ástralía og Danmörk eru öll nefnd sem dæmi um þjóðir sem hafa nýtt sér endurnýjanlega orku, á einn eða annan hátt.

Tenglar.

Kvikmyndin í heild sinni (með enskum texta); birt á Youtube
Skotflaug

Skotflaug er eldflaug sem flýgur eftir skotfræðilegum ferli líkt og flugeldur, er hún að því leyti ólík stýriflaugum sem fljúga stýrðum ferli líkt og flugvélar.

Hátæknivæddar skotflaugar geta lítillega breytt lokaferli sínu með sértilbúnum útblástursrörum eður vængjum, svo þær megi hæfa skotmörk sín.

Dæmi um skotflaugar eru hin þýska V2 eldflaug og sovéska Scud eldflaug.