arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Alexanders saga

Alexanders saga er forn íslensk saga um Alexander mikla, þýðing á söguljóði sem franska skáldið Philippus Gualterus orti á latínu um 1180. "Alexanders saga" er þýðing á söguljóðinu "Alexandreis", sem er kallað "Alexanderskviða" á íslensku. Halldór Laxness stuðlaði að því að hún kæmi fyrir almenningssjónir um miðjan fimmta áratug 20. aldar, enda mikill aðdáandi verksins.

Um söguna.

Almennt er talið að Brandur Jónsson biskup á Hólum 1263–1264 hafi þýtt Alexanderskviðu á íslensku, og má þar t.d. vísa til eftirmála Gyðinga sögu þar sem sagt er að Brandur hafi þýtt söguna. Brandur fékkst talsvert við kennslu, og var Alexanderskviða vinsælt kennsluefni í latínu á miðöldum. Talið er hugsanlegt að Brandur hafi þýtt söguna samhliða kennslunni, svipað og Sveinbjörn Egilsson gerði með Hómerskviður. Brandur tekur verk sitt sjálfstæðum tökum. Hann umritar söguljóð yfir í laust mál, sleppir formála frumritsins, einnig efniságripi í upphafi hverrar bókar o.fl. Einnig styttir hann þar sem ljóðmælandinn gerist langorður.

Öllum sem um Alexanders sögu hafa fjallað ber saman um að hún sé afrek að máli og stíl. Árni Magnússon hreifst af málfarinu í sögunni og undirbjó útgáfu, en þau gögn brunnu í Kaupmannahöfn 1728. Einnig er til fullbúið prentsmiðjuhandrit, sem ætlað var til útgáfu í Hrappsey 1784, en hætt var við útgáfuna vegna Móðuharðindanna. Halldór Laxness hreifst svo af verkinu að hann beitti sér fyrir því að Alexanders saga var gefin út árið 1945 í alþýðlegri útgáfu. Í formála bókarinnar segir Halldór:

Handrit Alexanders sögu.

Sagan er varðveitt í nokkrum handritum, sem hafa hana í tveimur gerðum, A (lengri gerð) og B (styttri gerð):

Í B-flokknum er texti sögunnar talsvert styttur, en söguþræðinum þó haldið að fullu. Í AM 226 fol. er skotið inn í söguna íslenskri þýðingu á bréfi Alexanders mikla til Aristótelesar um undur Indlands. Þetta bréf er aftan við söguna í síðasttalda handritinu.

Alexanders saga útgefin.

Alexanders saga hefur fjórum sinnum verið gefin út.:
Takmarkað fall

Takmarkað fall er fall "f", sem uppfyllir eftirfarandi skilyrði, fyrir einhverja rauntölu "M":

fyrir öll "x" í formengi fallsins "f". Ef "M" = 0 þá er fallið "f" núllfallið.

Fall er sagt "takmarkað að ofan" ef til er rauntala "M" þ.a. "f"("x") ≤ "M", en "takmarkað að neðan" ef "f"("x") ≥ "M" fyrir öll "x". Takmarkað fall þarf því bæði að vera takmarkað að ofan og -neðan, en fall sem er það ekki kallast "ótakmarkað fall".
Húmanistaflokkurinn

Húmanistaflokkurinn (áður nefndur Flokkur mannsins til 1995) er íslenskur stjórnmálaflokkur stofnaður 25. júní 1984 en Húmanistaflokkar eru til víða um heim. Meðal yfirlýstra stefnumála er „að setja manngildi ofar auðgildi“. Fyrsti formaður flokksins var Júlíus Valdimarsson og að stofnun flokksins komu félagasamtökin Samhygð. Flokkurinn bauð fram í alþingiskosningum 1987, 1991, 1999 og 2013. Flokkurinn hefur einnig boðið fram til borgarstjórnar í Reykjavík árin 1986, 1990, 1998 og 2002. Flokkurinn stóð jafnframt að baki framboði Sigrúnar Þorsteinsdóttur til forseta Íslands árið 1988.

Í Alþingiskosningunum árið 2016 hlaut flokkurinn fæst atkvæði í sögu lýðsveldisins þegar hann fékk 33 atkvæði sem færði honum 0,0% fylgi.
Sarah Chalke

Sarah Chalke (fædd 27. ágúst 1976 í Ottawa, Kanada) er kanadísk leikkona og þekktust fyrir hlutverk sitt sem Dr. Elliot Reid í NBC sjónvarpsþáttunum Scrubs.
Ágrip af sögu sálfræðinnar

Ágrip af sögu sálfræðinnar

1879

1883

1885

1886

1890

1892

1896

1905

1906

1906

1911

1911

1912

1913

1913

1916

1919

1921

1922

1930

1936

1939

1942

1942

1942

1952

1952

1952

1953

1953

1967

1968

1969

1971

1980

1994

1997
Nykøbing Mors

Nykøbing Mors er stærsti bær á eyjunni Mors á Norður-Jótlandi í Danmörku. Bærinn fékk kaupstaðarréttindi árið 1299 og er íbúafjöldi um 9.100 (2018).
Kongerslev

Kongerslev er bær á Norður-Jótlandi í Danmörku. Bærinn tilheyrir Álaborgar sveitarfélaginu og er íbúafjöldi bæjarins 1.374 (2018).
Appelsínusafi

Appelsínusafi er ávaxtasafi sem kreistur er úr appelsínum. Helsti útflytjandi appelsínusafa í heiminum eru Bandaríkin, og þar á eftir Argentína.
Ólafur Sveinsson

Ólafur Sveinsson er íslenskur kvikmyndaleikstjóri og er búsettur í Berlín. Ólafur hefur numið nám í almennri bókmenntafræði og heimspeki við Háskóla Íslands og útskrifaðist af leikstjórnarbraut frá Deutsche Film- und Fernsehakademie Berlin (þýska kvikmynda- og sjónvarpsakademían í Berlín) haustið 1998.
John Broadus Watson

John Watson (1878 — 1958) var bandarískur sálfræðingur. Hann fæddist í Suður-Karólínu þar sem hann ólst upp á bóndabýli. Faðir hans var drykkfelldur og yfirgaf fjölskylduna þegar hann var 13 ára. Þrátt fyrir að hann hafi að eigin sögn ekki verið góður námsmaður gekk hann í Furman-háskóla þegar hann var 16 ára. Þar hlaut hann mastersgráðu fimm árum síðar og fór í doktorsnám í sálfræði og heimspeki við háskólann í Chicago. Hann bjó við mikla fátækt á þessum árum og fjármagnaði m.a. námið með því að þjóna til borðs, hreinsa tilraunastofur og fóðra rottur. Hann gafst fljótlega upp á heimspekinni og hlaut doktorsnafnbót í sálfræði árið 1903. Fimm árum síðar gerðist hann prófessor við Hopkins-háskóla.

Hann hafði þá þegar þróað hugmyndir sínar um mannlegt atferli og lagði stund á líffræði, lífeðlisfræði og kynnti sér hegðun dýra. Í námi sínu varð hann fyrir greinilegum áhrifum af rússneska vísindamanninum Ivan Pavlov. Hann hóf að rannsaka hegðun barna og fór að þróa kenningar um að mennirnir fylgdu sömu lögmálum og dýrin, þeir væru einfaldlega flóknari eða þróaðri. Hann taldi öll dýr vera ekkert annað en flóknar vélar sem brugðust við aðstæðum með taugaboðum sem voru skilyrt með reynslu. Árið 1913 gaf hann út grein þar sem hann gerði grein fyrir hugmyndum sínum og sem urðu mikilvægar í þeirri grein sálfræðinnar sem þá var að slíta barnsskónum, atferlisfræðinnar. Greinin hét "Sálfræði eins og atferlissinninn sér hana" (e. "Psychology as the Behaviorist Views It").

Þessi grein, atferlisfræðin, var í meginatriðum gjörólík stefnum sálfræðinnar sem hafði einkennst af sálaraflskenningum Freuds og fylgismanna hans. Watson taldi viðhorf þess síðarnefnda enda komast ansi nálægt dulspeki. Í stað þess var lögð áhersla á að skoða það mælanlega og sett var fram sú kenning að hægt væri að draga ályktanir um menn út frá rannsóknum á dýrum, enda á atferlisfræðin margt að rekja til þróunarkenningar Darwins.

Árið 1920 lauk ferli hans sem háskólaprófessors skyndilega í kjölfar hneykslis. Upp frá því lagði hann stund á auglýsingamennsku þar sem hann notaði reynslu sína af sálfræði og mannlegu atferli.

Litli Albert.

Watson er frægur fyrir rannsókn sína á "Litla Albert", 11 mánaða gömlum strák. Með því að nota skilyrðingu náði Watson að kalla fram hræðsluviðbragð barnsins með því að para hvíta rottu við hátt hljóð. Hræðsla drengsins við rottur alhæfðist fljótlega yfir á kanínur, pelsa og jólasveinagrímur. Þrátt fyrir að tilraunin sé á mörkum þess að vera siðleg, miðað við nútímaskilning þess orðs, hafði hún mikil áhrif á skilning manna á ýmsum sviðum sálfræðinnar.
Safavídaríkið

Safavídaríkið (persneska: صفویان; aserbaídsjanska: "Səfəvi") var íranskt sjítaveldi af aserskum og kúrdískum uppruna sem ríkti yfir í Persíu frá 1501/1502 til 1722. Á tímum Safavídaríkisins náði Persía mestri stærð frá falli Sassanídaríkisins árið 651. Safavídarnir gerðu tólfungaútgáfu sjía íslam að opinberum trúarbrögðum í ríkinu.
Ahmad al-Mansur

Ahmad al-Mansur Saadi (arabíska: أحمد المنصور السعدي) nefndur "Adh-dhahbîy" - „hinn gullni“ (1549 – 20. ágúst 1603) var soldán Marokkó frá 1578 til dauðadags. Hann var af Saadi-ættinni sem ríkti yfir Marokkó frá 1554 til 1627.

Hann tók við völdum af bróður sínum þegar sá síðarnefndi lést í orrustunni við Alcácer Quibir þar sem Saadi-ættin vann yfirburðasigur á her Portúgala. Hann gat sér mikið orð í orrustunni og tók við fjölda portúgalskra stríðsfanga sem hann gat selt fyrir lausnargjald. Sá auður sem sigurinn færði soldáninum var nýttur til að reisa El Badi-höllina í Marrakesh.

Al-Mansur þurfti dýrt net útsendara, bandamanna og njósnara til að halda í skefjum bæði Tyrkjaveldi, Spáni og Portúgal sem öll höfðu augastað á Marokkó. Til að komast yfir örugga gulluppsprettu sendi hann því her yfir Saharaeyðimörkina 16. október 1590 til að leggja Songhæveldið undir Marokkó. Her hans vann úrslitasigur í orrustunni við Tondibi 13. mars 1591 þar sem skotvopn gerðu útslagið. Eftir það fóru mennirnir ránshendi um borgirnar Gao, Djenné og Timbúktú og fengu mikið herfang gulls. Hins vegar varð þessi árás til þess að Saharaverslunin lagðist nánast af og miðstjórnarvaldið hrundi í Vestur-Afríku. Marokkó átti í erfiðleikum með að halda stjórn á borgunum og árásin varð því dýrari en ávinningnum nam til lengri tíma litið. Saadi-ættin missti stjórn borganna fljótlega eftir lát al-Mansurs.

Eftir lát al-Mansurs tókust tveir synir hans á um völdin; Zidan Abu Maali sem ríkti yfir Marrakesh og Abou Fares Abdallah sem ríkti í Fes.
Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)

Ungmennafélagið Hvöt var stofnað 1924 og er staðsett á Blönduósi. Knattspyrna meistaraflokks hefur verið stunduð þar í tugi ára, mestmegnis hefur liðið spilað í neðstu deild Íslandsmótsins en árið 1987 komst liðið upp um deild í fyrsta skiptið þegar Hvöt varð 4. deildarmeistari, en sú gleði lifði einungis í eitt ár því liðið féll um deild jafnóðum árið eftir. Það var svo ekki fyrr en eftir 20 tilraunir eða árið 2007 að Hvöt komst aftur í 2. deild.

Heimaleikir Hvatar fara fram á Blönduósvelli sem er í hjarta bæjarins. Hvöt hefur að vísu ekki alltaf spilað sína heimaleiki á Blönduósi en í 1-2 ár lék það á Bakkakotsvelli, íþróttasvæði Vorboðans sem er skammt norður af Blönduósi við bæinn Bakkakot. Ástæðan fyrir þessu er að á Blönduósi var malarvöllur harður og Umf. Vorboðinn byggði upp íþróttasvæði sitt með grasvelli. Hvatarmenn fengu afnot af vellinum þangað til Blöndósvöllur var tyrfður árið 1994.

Tenglar.

Heimasíða Hvatar
Mike Gravel

Maurice Robert „Mike“ Gravel (13. maí 1930 – 26. júní 2021) var bandarískur stjórnmálamaður, fæddur í Springfield í Massachusetts. Hann gengdi starfi öldungardeildarþingmanns í efri deild bandaríska þingsins fyrir Alaska á árunum 1969 til 1981. Hann sóttist eftir tilnefningu Demókrata sem forsetaframbjóðandi í forsetakosningunum árin 2008 og 2020.
Ron Paul

Ronald Ernest „Ron“ Paul (f. 20. ágúst 1935) er bandarískur stjórnmálamaður. Paul, sem er repúblíkani, sat í fulltrúadeild Bandaríkjaþings fyrir 14. kjördæmi Texas frá 1997 til 2013. Paul sóttist eftir tilnefningu sem forsetaframbjóðandi Repúblíkanaflokksins fyrir kosningarnar 2008 og kosningarnar 2012. Sonur hans Rand Paul bar sigur úr býtum í kosningunum 2. nóvember 2010 sem öldungadeildarþingmaður Kentucky.

Paul sem er menntaður læknir hóf fyrst afskipti af stjórnmálum þegar hann bauð sig fram til þings fyrir 22. kjördæmi Texas 1974. Paul tapaði þá fyrir demokratanum Robert Casey, sem hafði verið þingmaður kjördæmisins síðan 1959. Eftir að Casey lét af þingstörfum 1976 sigraði Paul sérstakar aukakosningar til að fylla sætið þar til næsta þing kæmi saman í janúar 1977. Paul tapaði kosningunum í nóvember 1977 naumlega en bar sigur úr býtum 1980 og 1982. Paul var fyrsti repúblíkaninn sem náði kjöri í þessu kjördæmi.

Í kosningunum 1984 bauð Paul sig fram til Öldungadeildarinnar fyrir Texas en beið lægri hlut fyrir Phil Gramm í prófkjöri Repúblíkanaflokksins. Eftirmaður Paul sem þingmaður 22. kjördæmis Texas var Tom DeLay, sem síðar varð þingflokksformaður Repúblíkana í fulltrúadeildinni. Eftir ósigurinn sneri Paul sér aftur að læknisstörfum.

Í forsetakosningunum 1988 bauð Paul sig fram sem fulltrúi Frjálshyggjuflokksins. Paul sagði að tilgangur framboðsins hefði ekki endilega verið að sigra, heldur frekar að vekja athygli á hugmyndum frjálshyggjumanna, sérstaklega meðal ungs fólks. Árið 1996 bauð Paul sig fram til 14. þingsætis Texas sem fulltrúi Repúblíkanaflokksins og bar sigur úr býtum. Paul tók þátt í prófkjöri Repúblíkanaflokksins fyrir forsetakosningarnar 2008 og kom mörgum á óvart fyrir það að afla sér mikils stuðnings í gegnum grasrótarsamtök og á internetinu. Hann reyndi að fá tilnefningu repúblikana fyrir forsetaframboð árið 2012 en tapaði fyrir Mitt Romney.
Þjóð í hlekkjum hugarfarsins

Þjóð í hlekkjum hugarfarsins voru fjórir heimildaþættir eftir Baldur Hermannsson um sögu Íslands sem voru sýndir í Ríkissjónvarpinu sumarið 1993. Þættirnir voru gríðarlega umdeildir þar sem þeir settu fram þá hugmynd að ofuráhersla á landbúnað og hagsmuni bændasamfélagsins hafi staðið í vegi framfara á Íslandi öldum saman.
Sterk sögn

Sterkar sagnir eru sagnir sem hafa mismunandi sérhljóð í kennimyndum sínum og leggjast eftir því í ákveðnar raðir. Kallast það hljóðskipti, og hefur hver hljóðskiptaröð sína raðtölu til aðgreiningar. Myndun sterkra sagna er sameiginlegur indóevrópskur arfur og þær eru því mun eldri en germönsku veiku sagnirnar en myndun þeirra er ekki lengur virk.

Sterkar sagnir eru margar hverjar taldar erfiðari viðureignar en veikar sagnir. Dæmi: Flá - "fló" - "flógum" - "fleginn". Því er það að margar sagnir hafa veikst (þ.e. fengið veika beygingu). Ein af þeim er sögnin að flá. Hún er nú orðið eiginlega bæði veik og sterk. Flestir segja núorðið: "flá" - "fláði" - "fláð", en margir þó "flegið", því að lýsingarháttur þátíðar er stöðugri en ýmsar aðrar myndir sagnarinnar.

Kennimyndir sterkra sagna eru eftirfarandi:

6. röð.

Sagnirnar að ala, fara og kala fara t.d. eftir 6. röð, sem mjög er auðkennd, því að þar skiptst á sérhljóðin a og ó.
Cambridge

Cambridge (borið fram ) er borg í Cambridgeshire á Englandi og hún er 80 km norðnorðaustur frá Lundúnum. Árið 2011 var fólksfjöldinn 122.700 (þar á meðal 22.153 námsmenn). Hún er þekkt fyrir Cambridge-háskóla sem er annar elsti háskóli í enskumælandi landi á eftir Oxford-háskóla. Hinar frægu byggingar Rannsóknarstofa Cavendish, Kapella King's College og Bókasafn Cambridge-Háskóla má finna í borginni. Borgin er staðsett í miðju Silicon Fen, sem er líkt við Silicon Valley í Bandaríkjunum. Cam áin rennur um borgina.

Hún er vinaborg Heidelberg í Þýskalandi og Szeged í Ungverjalandi.
Sigurður Thorlacius

Sigurður Thorlacius (4. júlí 1900 – 17. ágúst 1945) var skólastjóri og fyrsti formaður BSRB. Sigurður skrifaði fjölda greina um uppeldis- og menntamál. Hann skrifaði tvær barnabækur, "Sumardagar" (1939) og "Um loftin blá" (1940), auk þess að þýða bækur eftir aðra.
Stríð Rússlands og Tyrklands

Stríð Rússlands og Tyrklands
Doði

Doði (doðasótt eða bráðadoði) er efnaskiptasjúkdómur sem leggst á spendýr, oftast kýr en einnig ær, í byrjun mjaltaskeiðs og í kringum burð. Við byrjum mjólkurframleiðslu lækkar hlutfall kalks í blóði hratt svo mikil röskun verður á allri líkamsstarfsemi og getur leitt til dauða.

Orsakir.

Á síðustu vikum meðgöngu eykst þörf fyrir kalsíum, fosfór, magnesíum og kalí mikið. Þó að það sé nóg af þessum efnum í fóðrinu ganga skepnurnar á eigin forða, sem er eðlilegt upp að vissu marki, en beinin eru steinefnaforðabúr líkamans. Hætta á doða skapast einkum ef áðurnefnd steinefni vantar í fóðrið en einnig getur streita, fóðurbreytingar, óregluleg fóðrun, fjárrag og veðurbreytingar átt sök í sjúkdómnum.

Líkur á sjúkdómnum aukast með hækkandi aldir, óalgengt að kvígur fái doða, og ef fóstrin eru mörg, t.d. tvö eða fleiri lömb í ánni. Algengast er að ær fái doða fyrir burð; kýr um og eftir hann.

Einnig hefur komið fyrir að hrútar hafi fengið doða og tengist það þá engan veginn mjólkurframleiðslu eða meðgöngu.

Einkenni.

Doðaveikar kýr og kindur eru þróttlausar og óstyrkar til gangs. Eyrun verða köld sem og granirnar. Það hægist á allri líkamsstarfsemi og þá sérstaklega á hjartslætti. Þær þembast upp, leggja höfuð aftur með síðu. Loks missa þær meðvitund og drepast fljótt ef ekkert er að gert.

Lækning.

Með því að sprauta kalki, sérstaklega bórkalki, undir húð á 2-3 stöðum hækkar kalkinnihaldið í blóði svo sjúklingurinn ætti að ná sér fljótt. Of stór kalkskammtur getur valdið hjartabilun en of lítill skammtur gerir lítið gagn.
Boris Godúnov

Boris Fjodorovitsj Godúnov (rússneska: "Бори́с Фёдорович Годуно́в"; um 1551 – 13. apríl 1605) var stjórnandi Rússlands í reynd eftir lát Ívans grimma frá 1584 til 1598 og síðan fyrsti Rússakeisari sem ekki var af Rúriksætt frá 1598 til 1605. Við lok valdatíma hans hófust rósturtímarnir í Rússlandi.

Boris Godúnov var af frægri ætt tatara. Hann hóf feril sinn við hirð Ívans grimma og varð opritsjinik eða meðlimur í hinum illræmdu vopnuðu sveitum keisarans árið 1571. 1580 valdi keisarinn systur Godúnovs, Írene, sem kvonfang sonar síns, Fjodors. Vegna slæmrar geðheilsu Fjodors skipaði Ívan á dánarbeðinu ráð ríkisstjóra sem átti að stjórna fyrir son hans. Ráðið var skipað Godúnov, Fjodor Rómanov og Vasilíj Sjúiskíj. Fremstur þeirra var Fjodor Rómanov, en þegar hann lést í ágúst 1584 varð Godúnov hæstráðandi í landinu.

1591 lést yngri sonur Ívans, Dmitríj Ívanóvitsj, við grunsamlegar kringumstæður. Móðir hans, Maríja Nagaja, kenndi Godúnov um en rannsóknarnefnd undir stjórn Vailíjs Sjúiskíjs úrskurðaði að drengurinn (þá tíu ára) hefði fallið fyrir eigin hendi.

Stjórn Godúnovs var fremur friðsæl, ef undan er skilið Sænsk-rússneska stríðið (1590-1595) þar sem hann náði að vinna lönd við Eystrasalt frá Svíum. Hann kom einnig á vistarbandi rússneskra bænda 1587.

Þegar Fjodor keisari lést barnlaus árið 1598 var Godúnov kjörinn keisari af rússneska stéttaþinginu 21. febrúar. Fyrstu árin var hann vinsæll stjórnandi en eftir því sem lengra leið á valdatíma hans varð hann hræddari við samkeppni um völdin frá öðrum bojurum og hóf að ofsækja voldugustu fjölskyldurnar. Einkum varð Rómanovættin fyrir barðinu á þessum ofsóknum. Þetta aflaði honum margra óvina og eftir að hann lést leið ekki á löngu þar til sonur hans og eftirmaður, Fjodor 2., var myrtur.
Austur-Yorkshire

Austur-Yorkshire (enska: East Riding of Yorkshire) er sýsla á Norðaustur-Englandi á Bretlandi. Höfuðborg Austur-Yorkshire er Beverley.
Northamptonshire

Northamptonshire (skammstafað Northants eða N’hants) er sýsla á Mið-Englandi á Bretlandi. Höfuðborg Northamptonshire er Northampton.
Vestur-Miðhéruð (sýsla)

Vestur-Miðhéruð (enska: "West Midlands") er sýsla á Miðvestur-Englandi á Bretlandi. Birmingham er stærsta borgin í sýslunni.
Mænuskaðastofnun Íslands

Mænuskaðastofnun Íslands er sjálfseignarstofnun íslenska ríkisins sem var stofnuð í lok árs 2007. Tilgangur félagsins er að stuðla að lækningu á mænuskaða með öllum tiltækum ráðum.

Stofnendur eru Auður Guðjónsdóttir og Hrafnhildur Guðfinna Thoroddsen, Seltjarnarnesbær, FL-Group, Exista og heilbrigðis- og trygginga­málaráðuneytið.
Sigurður Pálsson (sóknarprestur)

Séra Sigurður Pálsson (8. júlí 1901 – 13. júlí 1987) var fyrsti sóknarprestur í nýrri Selfosskirkju árið 1956. Hann var einnig vígslubiskup í Skálholtsbiskupsdæmi 1966 – 1983.

Sigurður fæddist í Haukatungu í Hnappadal, í Kolbeinsstaðahreppi.

Sigurður andaðist á Selfossi.
Björn Gunnlaugsson

Björn Gunnlaugsson (28. september 1788 – 17. mars 1876) var landmælingamaður og höfundur stjörnufræðirita. Hann starfaði þó mestan hluta ævinnar sem kennari, fyrst við Bessastaðaskóla, en fluttist með skólanum til Reykjavíkur og varð síðar yfirkennari.

Björn fæddist á Tannstöðum í Vestur-Húnavatnssýslu. Um föður Björns er sagt, að hann hafi verið frábær smiður og hugvitsmaður. Þegar Björn útskrifaðist árið 1808 skrifaði Geir Vídalín stúdentsvitnisburð hans, en í honum skrifar hann loflega um föður hans, Gunnlaug Magnússon, og er hans þar getið sem mikils hugvitsmannns:

Fyrri kona Bjarnar var Ragnheiði Bjarnadóttur, ekkja Jóns adjunkts Jónssonar, sem fórst með póstskipi undir Svörtuloftum 1817. Þeirra sonur og stjúpsonur Björns var Bjarni Jónsson rektor. En dóttir þeirra Ragnheiðar og Bjarnar var frú Ólöf, kona Jens rektors Sigurðssonar. Ragnheiður lést 1834. Seinni kona Bjarnar var Guðlaug Aradóttir, ekkja Þórðar stúdents Bjarnasonar. Þeim Birni og Guðlaugu varð ekki barna auðið, er á legg kæmust. Guðlaug lést árið 1873.

Á námsárum sínum í Kaupmannahöfn vann Björn til tveggja gullpeninga og var meðal annars aðstoðarmaður Heinrich Christian Schumacher, hins þýska stjörnufræðings, á Holtsetalandi í tvö ár.
Fríkirkjan í Hafnarfirði

Fríkirkjusöfnuðurinn í Hafnarfirði er evangelísk- lúterskur söfnuður og starfar á sama kenningargrundvelli og Þjóðkirkja Íslands. Fríkirkjusöfnuðurinn í Hafnarfirði var stofnaður á sumardaginn fyrsta árið 1913. Meðlimir árið 2018 voru 6800.
Tikrit

Tikrit (تكريت, Tikrīt) er bær í Írak, 140km norðvestan við Bagdad, á bökkum árinnar Tígris. Áætlaður íbúafjöldi árið 2002 var tæp 30 þúsund. Bærinn er höfuðstaður stjórnsýsluumdæmisins Salah ad-Din.

Tikrit er frægastur fyrir að vera fæðingarstaður Saladíns (um 1138) og Saddams Hussein (1937).
Philippe de Champaigne

Philippe de Champaigne (26. maí 1602 – 12. ágúst 1674) var barokkmálari af franska skólanum. Hann fæddist í Brussel og lærði hjá Jacques Fouquières. 1621 flutti hann til Parísar þar sem hann vann við skreytingar í Lúxemborgarhöll ásamt Nicolas Poussin undir stjórn Nicolas Duchesne.

Síðar vann hann fyrir Mariu de'Medici og Richelieu kardinála. Síðar á ævinni varð hann fyrir áhrifum frá jansenisma. Eftir að lömuð dóttir hans læknaðist fyrir kraftaverk í nunnuklaustrinu Port-Royal, málaði hann eitt frægasta verk sitt "Ex Voto de 1662" sem sýnir dóttur hans með abbadísinni Cathérine-Agnès Arnauld.
Hegðun

Hegðun eða atferli er látæði tiltekinnar lífveru, ytra framferði hennar, og getur verið bæði meðvitað og ómeðvituð, viljastýrt sem og sjálfvirkt.

Hegðun lífvera ræðst af taugakerfi þeirra. Sé taugakerfið flókið er hegðun lífverunnar það líka. Flókin taugakerfi bjóða einnig upp á fleiri tækifæri til þess að breyta hegðun lífverunnar með námi. Stundum er talað um hegðun dauðra hluta, s.s. tölvu, en menn greinir á um hvort það sé rétt notkun á hugtakinu þar eð hegðun krefst geranda og ekki eru allir sammála um að dauðir hlutir séu gerendur í þeirri merkingu.
Regluleg sögn

Regluleg sögn er hver sú sögn sem hefur sagnbeygingu sem fylgir hefðbundinni beygingu tungumálsins sem hún tilheyrir. Sögn sem ekki beygist svona kallst óregluleg sögn.
Kastljós (aðgreining)

Kastljós getur átt við um:
Lýsingarháttur

Lýsingarháttur er fallháttur (einn af háttum sagna) og gegnir líku hlutverki og lýsingarorð eða atviksorð.

Lýsingarháttur þátíðar í íslensku.

Lýsingarháttur þátíðar er notaður með sögnunum „hafa“, „vera“, „verða“ (hún hafði sofið, hann er valinn, hann verður sóttur).

Lýsingarháttur þátíðar kemur einnig oft fyrir með sögnunum „geta“, „eiga“ og „fá“; til dæmis „ég get "farið"“, „hann fær engu "ráðið"“, „þú átt það "skilið"“. Stundum er orði, orðstofni eða forskeytið aukið framan við lýsingarhátt þátíðar; til dæmis „útsofinn“, „alfarnir“, „ókomnir“ og ætti þá að greina hann sem lýsingarorð.

Lýsingarháttur þátíðar er eini fallhátturinn í íslensku sem getur fengið ólíkar endingar eftir kynjum (ekki persónum).

Endingar.

Lýsingarháttur þátíðar endar á "-ð", "-d", "-t" eða "-inn/-in", "-ður", "-dur", "-tur" og fær endingar eftir kynjum og tölum eins og lýsingarorð, einn fallhátta (brennt barn forðast eldinn, enginn verður óbarinn biskup, hann er kominn).
Breiðabólsstaðarkirkja

Breiðabólsstaðarkirkja getur átt við eftirfarandi:
18 (tala)

18 er náttúruleg tala. Talan á 18 kemur á eftir 17 og á undan 19. Með rómverskum tölum er hún skrifuð: XVIII eða xviij. Talan átján er á íslensku oft haft um marga, sbr. "einn af átján": einn af mörgum (slæmum). Sú merking kemur t.d. fram í kvæði "Hettu tröllkonu" í Bárðar sögu Snæfellsáss:

Einnig er oft talað um "átján barna föður í álfheimum", með vísan til þjóðsögunnar um umskiptinginn í barnslíki, sem var reyndar eiginmaður álfkonu, og mælti:

"Nú em eg svo gamall sem á grönum má sjá, átján barna faðir í álfheimum, og hef eg þó aldrei séð svo langan gaur í svo lítilli grýtu."
Braga

Braga er borg í norðvesturhluta Portúgals, í Minho-héraðinu. Íbúar voru 193.000 árið 2021. Þegar Rómverjar réðu landinu var hún höfuðborg Calaecia-héraðsins og hét þá Bracara Augusta.