arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Bláháfur

Bláháfur (fræðiheiti: "Prionace glauca") er stór uppsjávarfiskur af ætt mannætuháfa. Hann getur þó leitað niður á allt að 350 metra dýpi til dæmis í fæðuleit.

Vaxtarlag hans er vel aðlagað að ránlífi í uppsjónum, hann er grannvaxinn með langa og oddmjóa eyrugga, stóreygður og trýnið oddmjótt. Hann syndir yfirleitt hægt og rólega en eykur hraða sinn hratt þegar hann skynjar hugsanlega fæðu. Ef það gerist verður hann einn af hraðskreiðustu fiskum heims og hafa vísindamenn metið sundhraða hans á stuttum sprettum allt að 35 km á klukkustund. Sumir halda því reyndar fram að bláháfurinn geti náð mun meiri hraða eða rúmlega 90 km/klst. á mjög stuttum kafla. Slíkt hefur ekki verið sannað og er það dregið mjög í efa þar sem mótstaða vatnsins er það mikil að til að ná þessum hraða þyrfti óhemju mikla orku.

Veiði og veiðisvæði.

Bláháfurinn finnst á ýmsum búsvæðum um allan heim. Hann dvelur helst í heitari hafsvæðum á að minnsta kosti 150 metra dýpt, allt að 350 metra dýpt. Þessi hafsvæði eru yfirleitt á breiddargráðunum 20° og 50° norður, en á þessum breiddargráðum er hitastigið frá 7°-16°C. Hann hefur sést í sjó þar sem hitastigið er frá 7° til 25°C heitt. Bláháfurinn heldur sér helst nálægt ströndum , honum finnst gaman að halda sér við ströndina þar sem kafarar og bátar sjá til hans.

Líffræði.

Bláháfurinn getur orðið allt að 3,8 til 4 metra langur og 240 kg þungur. Hann verður kynþroska þegar hann er 4-5 ára gamall og orðinn 250 cm langur. Hann vex óvenju hratt, mun hraðar er aðrir stórar hákarlar fyrstu fjögur árin. Elsti bláháfurinn sem veiðst hefur var rúmlega 20 ára gamall samkvæmt talningum á árhringjum í hryggjarliðum. En slíkir hringir myndast líkt og í trjám við samfelldan en breytilegan vöxt eftir árstíðum.

Bláháfurinn er rándýr og hafa margar tegundir fundist í maga han. Þar má nefna sem dæmi kolkrabba, smokkfisk, makríl, túnfisk, humar, krabba, smáhákarla og oft á tíðum sjófugla. Þeir leitast yfirleitt í smærri fiska, en ef þeir finna stór spendýr verður það hluti af matnum þeirra og erum við mennirnir ekkert undanskildir.

Bláháfurinn syndir kringum bráð sína áður en hann ræðst á hana. Þegar á þarf að halda slæst hann í hóp með öðrum bláháfum til þess að ráðast á stærra bráð. Sundhraði og tennur háfsins hjálpa honum og gera honum kleift að rífa húð og hold af bráðinni og jafnvel af flóknustu dýrum. Vitað er til að háhyrningar veiði bláháf.

Matur.

Bláháfur notað til neyslu og til að mynda eftirsóknarverður víða í Asíu. Uggarnir eru notaðir í hákarlauggasúpu, lifrin í olíu en kjötsins er einnig neytt og það unnið með ýmsum hætti svo sem þurrkað, saltað, reykt eða steikt. Þrátt fyrir þessa miklu veiði er heimsstofn bláháfsins ekki talinn í hættu, þó sjáanleg fækkun hafi orðið á staðbundnum stofnum.
Hópíþrótt

Hópíþrótt er íþrótt sem er stunduð af hópi fólks sem myndar lið þar sem liðsmenn vinna saman að ákveðnu markmiði. Andstæða hópíþróttar er einstaklingsíþrótt.

Sem dæmi má nefna
Anapo

Anapo er fljót á Sikiley sem rennur um austurhluta eyjarinnar í Sýrakúsu-héraði. Upptök þess eru í fjallinu Monte Lauro og rennur það í fljótið Ciane en ósar þess er í Jónahafinu. Fljótið er 52 km langt og meðalrennsli þess er um 1 rúmmetri á sekúndu.

Heiti árinnar er komið frá forngrísku og merkir líklega „ósýnileg“ og vísar til þess að áin grefur sig hér og hvar undir landsyfirborðið og hverfur því sjónum.
Tannkoli

Tannkoli (fræðiheiti: "Atheresthes stomias") er flatfiskur af flyðruætt. Tannkoli er ólíkur öðrum flatfiskum að því leyti að vinstra augað er ofar en hægra augað og er það sjáanlegt frá blindu hliðinni. Augnhliðin hefur tilhneigingu til að vera dökk/grábrún til ólífubrún en blinda hliðin er hins vegar ljósgrá til hvít á litinn. Efri kjálkinn nær yfir eða fyrir utan bakhlið neðri augans, Kviðugginn er á öðrum stað á tannkolanum en á öðrum fiskum, hann byrjar hjá miðju auganu. Tannkolinn hefur mjög stóran munn með tveimur röðum af skörpum tönnum sem eru í laginu eins og örvar.

Tannkoli er einn af stærstu flatfiskategundunum en hámarkslengd hans er 84 cm og getur hann vegið um 8 kg. Þeir geta lifað í allt að 27 ár en þeirra helsta fæða er rækja og ljósáta.

Veiðar.

Tannkoli finnst frá austur Beringshafi til San Pedro í Suður-Kaliforníu. Hann finnst bæði í norður og suður af Alaskaskaga og Aleut-eyjum. Tannkoli getur lifað á um 18-950 m dýpi í sjó í -1,43°-8,66° heitum sjó, hann lifir oftast á sandbotni og er í félagsskap við kyrrahafslúðu á meira en 50 m dýpi.

Tannkoli er fyrst og fremst veiddur af togurum frá Washingtonfylki og Oregon en einnig takmarkaðar veiðar frá Kaliforníu. Markaðurinn fyrir tannkola er ekki stór vegna að því er talið lélegra gæða. Hann er aðallega meðafli við veiðar á öðrum tegundum og er jafnvel fleygt aftur á sjóinn. Aflinn var fyrst og fremst seldur sem minkafóður en síðan seint á sjöunda áratugnum hefur tannkoli líka verið notaðar til manneldis.
Fótleggur

Fótleggur eða bara leggur er útlimur mannslíkamans. Hann samanstendur af lærinu, kálfanum og fætinum. Fótleggir gera manni kleift að standa, ganga, hlaupa, dansa og fleira. Þeir skipa töluverðan hluta af massa einstaklings.

Uppbygging.

Fótleggurinn er útlimur sem nær frá mjöðmunum niður til ökklans. Efri hluti hans nefnist læri en það nær niður til hnésins. Neðri hluti hans skiptist í kálfa (aftanverðan hluta neðri leggjarins), ökklann og fótinn.

Bein.

Helstu bein fótleggjarins eru lærleggur, sem er lengsta og sterkasta bein líkamans, sköflungur og dálkur. Hnéskel er bein sem þekur framhlið hnésins og verndar það.
Úlnliður

Úlnliður er liðamót framhandleggsins og handarinnar. Í raun samanstendur úlnliðurinn af nokkrum liðum. Mikilvægastur þeirra er liðurinn milli sveifarinnar, ölnarinnar og úlnliðsbeinsins. Þessi liður leyfir beygingu og snúning handarinnar í næstum 90°.
Snæfellsnes

Snæfellsnes er langt nes á Vesturlandi á milli Faxaflóa að sunnan og Breiðafjarðar að norðan. Fjallgarður liggur eftir nesinu endilöngu en hæsta fjallið á nesinu er Snæfellsjökull (1446 m) sem er eldkeila. Snæfellsjökull er frægur fyrir meinta dulræna krafta sem í honum eru sagðir búa og fyrir að vera upphafsstaður ævintýra söguhetjanna í bókinni "Leyndardómar Snæfellsjökuls" eftir Jules Verne.

Byggð er nokkur meðfram ströndum nessins og nokkrir þéttbýliskjarnar á norðurströnd þess, þeir eru Stykkishólmur, Grundarfjörður, Ólafsvík, Rif og Hellissandur, talið frá austri til vesturs, en allt eru þetta þorp og bæir sem byggja afkomu sína að mestu á sjávarútvegi. Að sunnanverðu eru tveir smábæir, Arnarstapi og Hellnar. Vestan á nesinu var á árum áður útróðrarstöð í Dritvík og svo þorpið Beruvík, sem hefur verið í eyði í marga áratugi.
Drekalind

Drekalind (fræðiheiti: "Tilia amurensis") er trjátegund af stokkrósaætt, ættkvísl linditrjáa, sem var lýst af Franz Josef Ivanovich Ruprecht.

Hún vex í Rússlandi, Kóreu og Kína (Heilongjiang, Jilin, Liaoning).

Undirtegundir.

Tegundin skiptist í eftirfarandi undirtegundir:
Lághitaeldstöð

Lághitaeldstöð er hugtak úr eldfjallafræði og reikistjörnufræði um eldstöð sem gýs ekki kviku heldur rokgjörnum efnum eins og vatni, ammóníaki eða metani sem kallast lághitakvika. Slík eldstöð gýs yfirleitt efni í vökvaformi en það getur líka verið í gufuformi, þegar það kemur upp á yfirborðið frýs það svo í lághita umhverfisins.

Í raun er afar villandi að kalla þetta fyrirbrigði eldstöð vegna þess að hvorki eldur né hiti koma hér við sögu.

Lághitaeldstöðvar finnast ekki á jörðinni heldur á sumum köldum ístunglum í ytri hluta sólkerfisins, slík eldstöð var fyrst uppgvötuð sumarið 1989 af Voyager 2 geimfari Geimferðastofnunar Bandaríkjanna á stærsta tungli Neptúnusar, Tríton, en síðan þá hafa fundist óbeinar sannanir um lághitaeldstöðvar á tveimur tunglum Júpíters, Evrópu og Ganymedes og einu tungli Satúrnusar, Encleades. Cassini-Huygens-farið hefur þar að auki fundið lághitaeldstöð sem gýs metani á stærsta tungli Satúrnusar, Títan.
Makró-tsíbtsönsk mál

Flokkur um 50 amerískra frumbyggjamála sem töluð eru í Mið-Ameríku, Kólumbíu, Venesúella og til suðurs inn í Bólivíu og Brasilíu.

Flesta mælendur (um 20 þ.) hafa gvamí, kúna, waíka, epera og paez.

Mörg á dánarbeði.
Santander

Santander er höfuðborg sjálfstjórnarhéraðsins Kantabríu á norður-Spáni. Íbúafjöldi var um 172.000 (2017).

Ekki hafa fundist fornminjar sem má reka forna búsetu á svæðinu. En á 12. og 13. öld voru þorp farin að myndast. Tvö þorp voru aðskilin með virkisveggjum, La Puebla og la Puebla Nueva. Á miðöldum var þar mikilvæg höfn fyrir konungsríki Spánar. Santander varð opinberlega borg árið 1755.

Banco Santander stærsti banki Spánar hefur aðsetur í borginni. Racing de Santander er knattspyrnulið borgarinnar.
Liðablágresi

Liðablágresi (fræðiheiti "Geranium nodosum") er blómplanta af blágresisætt. Það verður meðalhátt 40-50 sm og blómlitur er ljósfjólublár. Liðablágresi er harðgert og auðræktað.
Rust (forritunarmál)

Rust er kerfisforritunarmál sem styrkt er af Mozilla Research. Það er er samskeiða (þ.e það geta verið í gangi fleiri en eitt ferli á sama tíma og þau geta þurft að nýta tilföng sem eru sameiginleg), öruggt og hagnýtt forritunarmál. Skipanir í Rust eru eins byggðar upp og í C++ en býður upp á meira minnisöryggi. Rust er opinn hugbúnaður. Rust forritunarmálið var valið það forritunarmál sem flestir forritarar væru hrifnastir af í árlegum könnunum Stack Overflow árið 2016, 2017 og 2018.
Son Heung-min

Son Heung-min (fæddur 8. júlí 1992 í Chuncheon í Suður-Kóreu) er suður-kóreskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Tottenham Hotspur. Hann er dýrasti asíski leikmaður í sögu knattspyrnunnar og markahæsti asíski markaskorari í ensku úrvalsdeildinni.

Heung-min hóf atvinnuferilinn með Hamburger SV árið 2010 og spilaði síðar með Bayer Leverkusen þar til hann var seldur til Tottenham árið 2015. Hann varð yngsti leikmaður til að skora í Bundesliga, 18 ára að aldri. Hann hefur tvívegis verið valinn leikmaður mánaðarins í ensku úrvalsdeildinni.

Í byrjun tímabils 2020 lagði Harry Kane upp 4 mörk á Son Heung-min í leik gegn Southampton sem er met í úrvalsdeildinni. Samspil þeirra tveggja hefur skilað um 40 mörkum sem er met.

Son deildi markakóngstitlinum með Mohamed Salah tímabilið 2021-2022. Hann varð fyrsti asíubúinn til að vinna gullskóinn.

Heung-min hefur leikið með landsliði Suður-Kóreu síðan 2010.
Lóló-búrmísk mál

Lóló-búrmísk mál tilheyra tíbesk-búrmísku grein sínó-tíbesku málaættarinnar. Til lóló-greinarinnar teljast mál í Mjanmar, Tælandi, Laos, Yunnan og Víetnam. Þeirra helst eru lóló, lahú, lísú og haní.

Til búrma-greinarinnar telst fyrst og fremst búrmíska en ennfremur nokkur smærri mál í Júnnan og norður Mjanmar.
Agrilus anxius

Agrilus anxius er bjöllutegund ættuð frá Norður Ameríku, algengari sunnan til á heimsálfunni og sjaldgæf norðan til. Hún er alvarlegur skaðvaldur í birkitrjám ("Betula"), og drepur þau oft. Svartbjörk "(Betula nigra)" er þolnasta tegundin, og aðrar amerískar tegundir síður, en Evrasískar tegundir hafa enga mótstöðu gegn bjöllunni og er í raun ekki hægt að rækta þær í austur Bandaríkjunum fyrir vikið.

Bjallan drepur trén þegar lirfur hennar bora göng undir berkinum og loka fyrir næringarstreymið milli rótar og blaða.

Hún er náskyld Agrilus planipennis sem er skaðvaldur í aski.
Eignarnám

Eignarnám er þegar opinber aðili, yfirleitt ríki, gerir land í einkaeigu upptækt fyrir almannaafnot. Oftast er þetta gert vegna vegagerðar, opinberra byggingaframkvæmda eða veituframkvæmda. Í sumum löndum er þess krafist að hið opinbera reyni að kaupa landið áður en eignarnámi er beitt. Sá sem verður fyrir eignarnámi á rétt á fullum bótum fyrir andvirði eignar sinnar auk mögulegs gjalds vegna kostnaðar.
Fáni Gvatemala

Fáni Gvatemala er gerður úr þrem jafnstórum lóðréttum flötum með skjaldarmerki í miðjunni. Blái liturinn táknar höfin sitt hvorum megin við landið.

Fyrir miðju fánans er skjaldarmerki Gvatemala. Skjaldarmerkið sýnir þjóðarfugl Gvatemala, sem líkast til á sér ekki nafn á íslensku, er nefndur quetzal. Ennfremur er skjaldarmerkið gert af plaggi sem á er rituð dagsetning sjálfstæðis landsins frá Spáni, tveimur mótliggjandi rifflum og tveimur sverðum. Af löndum sem eiga aðild að Sameinuðu þjóðunum hefur aðeins eitt annað land, Mósambík, skotvopn á fána sínum.
Keflavíkurgangan 1981

Keflavíkurgangan 1981 eða Friðargangan var haldin af Samtökum herstöðvaandstæðinga þann 20. júní árið 1981. Þetta var áttunda Keflavíkurgangan og beindist gegn bandarískri hersetu á Íslandi og uppsetningu kjarnorkuvopna í Evrópu.

Aðdragandi og skipulag.

Víða um Evrópu var efnt til umfangsmikilla mótmælaaðgerða sumarið 1981 gegn áformum risaveldanna um uppsetningu skamm- og meðaldrægra kjarnorkuflauga á meginlandi álfunnar. Göngur þessar báru yfirskriftina "samevrópsk friðarganga". Til að sýna samstöðu og tengja sig við aðgerðirnar í Evrópu var ákveðið að Keflavíkurganga sumarsins 1981 bæri yfirskriftina "Friðarganga". Sá þess stað í myndmáli í tengslum við gönguna, s.s. kröfuspjöld og opinbert plakat aðgerðarinnar, þar sem friðardúfur voru áberandi.

Auk kjarnorkuógnarinnar voru aukin hernaðarumsvif Bandaríkjahers á Íslandi ofarlega í huga herstöðvaandstæðinga. AWACS-kafbátaleitarvélar voru komnar á Keflavíkurflugvöll og unnið var að uppsetningu ratstjárstöðva víða um land. Við vallarhliðið í Keflavík hélt Bergljót Kristjánsdóttir ræðu. Þorgrímur Starri Björgvinsson ávarpaði göngufólk í Kúagerði. Kristján Bersi Ólafsson og Ástríður Karlsdóttir tóku til máls í Hafnarfirði og þau Gils Guðmundsson og Birna Þórðardóttir í Kópavogi. Á öllum stöðum var einnig boðið upp á ljóðalestur og/eða tónlistarflutning.

Á útifundinum á Lækjartorgi fluttu þau Jón Helgason, Guðrún Helgadóttir og norska baráttukonan Berit Ås ávörp, en fundarstjóri var Böðvar Guðmundsson sem hafði troðið upp á tveimur áningarstöðum í göngunni sem tónlistarmaður. Áætlað var að um 6.000 manns hefðu mætt á fundinn í göngulok.
Ramí

Ramí eða kínagras (fræðiheiti: "Boehmeria nivea") er blómjurt af netluætt (Urticaceae), ættuð frá Austur-Asíu. Ramí er fjölær jurt sem verður 1-2.5 m að hæð. Blöðin er hjartalaga 6-12 sm breið og hvít á neðra borði.

Ræktun.

Úr ramí hafa í meira en 6000 ár verið unnar jurtatrefjar til fatagerðar. Basttrefjar úr jurtinni eru unnar úr innri hluta barkar. Ramí uppskera er vanalega þrisvar á ári. Stönglar eru klipptir þegar þeir eru um 2 m háir, öll laufblöð skorin af og basttrefjarnar flysjaðar af með sérstökum hnífum og síðan látnar þorna. Fá má af einum hektara lands um 3.4 til 4.5 tonn af þurrkuðum stilkum. Það verður svo eftir vinnslu að um 1.2 tonnum af bastrefjum. Vinnsla á stilkunum fer þannig fram að fyrst er ytri börkurinn fjarlægður. Síðan er innri börkurinn skrapaður af með sérstökum hnífum og trefjarnar þvegnar og þurrkaðar og baðaðar í sterkju til að vinna það efni sem spunnið er úr.

Saga.

Ramí hefur frá fornu fari verið ræktað í Kína og bændur nýtt trefjarnar til að vefa fatnað. Ramí hefur hugsanlega verið notað til að vefja inn egypskar múmíur. Það er erfitt að greina hvort um hör eða ramí er að ræða í klæði sem finnst í fornminjum en þar sem ramí er bakteríuhamlandi þá er líklegt að það hafi þótt heppilegt í múmíuvafninga.

Ramí var notað í fatnað sem hentaði heitu loftslagi. Ræktun á ramí hófst í Brasilíu kringum 1930 og náði hámarki um 1971 en hefur síðan dregist saman og aðrar tegundir eins og sojabaunir verið ræktaðar í staðinn og gerviefni notuð í vefnað.

Eiginleikar.

Ramí er afar sterkt náttúrulegt trefjaefni. Það er jafnvel ennþá sterkara blautt en þurrt. Ramítrefjar hafa sérstaka eiginleika til að halda lögun sinni og vera slétt en ekki krumpað og ramí minnir á silki. Það er ekki eins endingarmikið og aðrar trefjar og er vanalega blandað öðrum trefjum eins og baðmull eða ull. Ramí hefur svipaða eiginleika og lín hvað varðar rakadrægni, þéttleika og efnisuppbyggingu. Ramí tekur ekki eins vel við lit og baðmull. Ramí efni er lítið teygjanlegt og getur brotnað ef það er brotið oft í sömu brot.
Dúnþyrnir

Dúnþyrnir (fræðiheiti: "Crataegus maximowiczii") er tegund af þyrnaættkvísl með ber sem eru rauð til svarblá. Hann vex við eða í blönduðum skógum, við vegi og árbakka í Kína (Heilongjiang, Jilin, Liaoning, Nei Mongol), Japan, Kórea, Mongólíu og Rússlandi (austur Síberíu)].

Hann hefur reynst þokkalega í Lystigarðinum á Akureyri og í Grasagarðinum Reykjavík.
William Lamb, vísigreifi af Melbourne

William Lamb, annar vísigreifinn af Melbourne (15. mars 1779 – 24. nóvember 1848) var breskur stjórnmálamaður úr röðum Vigga sem var innanríkisráðherra (1830–1834) og forsætisráðherra Bretlands (1834 og 1835–1841). Hann er helst þekktur fyrir að hafa verið pólitískur lærifaðir Viktoríu drottningar þegar hún var 18 til 21 árs en Viktoría tók við krúnunni á ráðherratíð hans. Melbourne er yfirleitt ekki talinn með bestu forsætisráðherrum Bretlands þar sem engar meiriháttar innan- eða utanríkisdeilur komu upp í ráðherratíð hans og hann vann því engin meiriháttar afrek. Hann þótti þó góðhjartaður, heiðarlegur og laus við eigingirni. Borgin Melbourne í Ástralíu er nefnd eftir honum.

Melbourne var tvisvar forsætisráðherra Bretlands. Fyrri ráðherratíð hans lauk árið 1834 þegar Vilhjálmur 4. Bretakonungur leysti hann frá störfum. Þetta var í síðasta sinn sem breskur einvaldur vék forsætisráðherra úr embætti. Hann var útnefndur í embættið á ný sex mánuðum síðar og gegndi því í sex ár.
SIEF

SIEF (úr frönsku: "Societé Internationale d'Ethnologie et de Folklore", „Alþjóðasamtök um þjóðháttafræði og þjóðfræði“) er fræðafélag á sviði mannfræði og þjóðfræði með höfuðstöðvar í Meertens Instituut í Amsterdam. Innan félagsins starfa vinnuhópar á ýmsum sérsviðum sem fást við menningararf, trú, helgisiði, menningargreiningu, og fleira. Félagið var stofnað árið 1964 á grunni eldra félags, "Commission des Arts et Traditions Populaires", sem var stofnað árið 1928 á vegum Þjóðabandalagsins. Núverandi forseti félagsins er Nevena Škrbić Alempijević (Króatíu).

Félagið skipuleggur stóra ráðstefnu á tveggja ára fresti og er aðili að alþjóðasamtökum mannfræðifélaga, World Council of Anthropological Associations.

Tímarit.

SIEF stendur að útgáfu tveggja ritrýndra tímarita; "Ethnologia Europaea" og "Cultural Analysis", sem koma út á tveggja ára fresti, auk fréttabréfs.
Gulllóa

Gulllóa (fræðiheiti: "Pluvialis dominica") er meðalstór lóutegund. Hún verpir norðarlega í Norður-Ameríku á sumrin en fer svo til syðsta hluta Suður-Ameríku, Patagóníu á veturna. Aðalfæða eru skordýr og skeldýr. Gullóa svipar til heiðlóu en er minni og er með lengri leggi. Hún er flækingur í Vestur-Evrópu.
Lóuætt

Lóuætt (fræðiheiti: "Charadriidae") telur um 64 til 66 tegundir í 10 ættkvíslum.

Á Íslandi verpa heiðlóa (venjulega kölluð bara lóa) og sandlóa.

Flokkun.

Ættin "Charadriidae" var sett af enska dýrafræðingnum William Elford Leach í leiðarvísi fyrir Breskaþjóðminjasafnið, útgefnum árið 1820. Það eru tvær greinilegar undirættir: "Vanellinae" og "Charadriinae".
Strumparnir og eggið

Strumparnir og eggið (franska: "L'Œuf et les Schtroumpfs ") er fjórða bókin í ritröðinni um Strumpana og kom út árið 1968. Listamaðurinn Peyo teiknaði og samdi söguna í samvinnu við Yvan Delporte. Hún var jafnframt fimmta strumpabókin sem kom út á íslensku árið 1979.

Söguþráður.

"Strumparnir og eggið" hefst á að strumparnir undirbúa veislu og þurfa egg til að baka köku. Tveir strumpar eru sendir út af örkinni, en eggið sem þeir finna reynist vera galdraegg, sem uppfyllir óskir þess sem slær í það. Óskaflóð strumpanna veldur þó fljótlega misklíð í þorpinu, sem leysist þegar ungi klekkst úr egginu.

"Svikastrumpur" hefst á að "Kjartan galdrakarl" bruggar seyði sem breytir honum í strump, þó þannig að dindilinn vantar. Hann kemst til strumpaþorpsins og gerir ýmsar tilraunir til að koma strumpunum í klandur, en án árangurs. Að lokum verður dindilsskorturinn honum að falli og strumparnir reka Kjartan á braut.

"Hundraðasti strumpurinn" segir frá vandræðum Yfirstrumps við að skipuleggja reglubundna tunglhátíð, sem kallar á þátttöku 100 strumpa, en þorpsbúar reynast aðeins 99 talsins. Hégómlegi strumpurinn býr sér til spegil til að dást að sér, Spegillinn lendir í eldingu og til verður hundraðasti strumpurinn, sem er spegilmynd hinna strumpanna en verður þó fullgildur íbúi þorpsins.

Íslensk útgáfa.

Bókin kom út á vegum Iðunnar árið 1979 í samvinnu við danska forlagið "Carlsen". Þýðingin var gefin út undir dulnefninu "Strumpur".
Strumpastríð

Strumpastríð (franska: "Schtroumpf Vert et Vert Schtroumpf") er níunda bókin í ritröðinni um Strumpana og kom út árið 1978. Listamaðurinn Peyo teiknaði og samdi söguna í samstarfi við Yvan Delporte. Hún var jafnframt sjötta strumpabókin sem kom út á íslensku árið 1980.

Söguþráður.

"Strumpastríð" hefst á því að Yfirstrumpur er miður sín og ákveður að leita á náðir "Kjartans galdrakarls". Stokkið er aftur í tímann í frásögninni, þar sem lífið gengur sinn vanagang í strumpaþorpinu. Íbúar norðurhluta þorpsins og suðurhlutans reynast tala ólíkar mállýskur, þar sem einstök orð eru sögð á ólíka vegu. Ágreiningur vegna þessa stigmagnast, uns fullur fjandskapur ríkir milli bæjarhlutanna. Yfirstrumpur ákveður að sækja Kjartan til að sameina strumpana. Það gekk eftir, en litlu má þó muna að Kjartan nái að fanga strumpana alla. Sagan er almennt túlkuð sem ádeila á tungumálaerjur Flæmingja og Vallóna í Belgíu.

"Íþróttastrump" er safn af stuttum einnar blaðsíðu skrítlum, sem allar tengjast íþróttaiðkun á einhvern hátt.

Íslensk útgáfa.

Bókin kom út á vegum Iðunnar árið 1980 í samvinnu við danska forlagið "Carlsen". Þýðingin var gefin út undir dulnefninu "Strumpur".
Rachael Harris

Rachael Elaine Harris (f. 1968) er bandarískur leikari.
Crocus niveus

Crocus niveus er tegund af blómstrandi plöntum í sverðliljuætt, sem var lýst af Edward Augustus Bowles. Engar undirtegundir finnast skráðar í Catalogue of Life.

Útbreiðslusvæði tegundarinnar mun vera í suður Grikklandi.
Skottulækningar

Skottulækningar eða hjálækningar eru aðferðir til lækninga sem samrýmast ekki eða eru á skjön við hefðbundna læknisfræði. Ekki eru færðar fullnægjandi sannanir fyrir árangri af slíkum lækningum eða rannsóknir sýna að lækningaraðferðin skilar engum árangri. Skottulæknir er svikahrappur eða maður sem þykist búa yfir færni, þekkingu og hæfi á sviði læknavísinda. Orðið er oft notað um þá sem auglýsa hástöfum lækningu með undralyfjum eða aðferðum og orðatiltækið „snákaolíusölumaður“ notað.
Konungsverslunin síðari

Konungsverslunin síðari er tímabil í íslenskri verslunarsögu frá 1774-1787 og síðasta tímabil Einokunarverslunarinnar. Konungsverslunin síðari varð meðal annars vettvangur umbótatilrauna Danakonungs á Íslandi. Verslunin gekk mjög vel til að byrja með, en með lokum Bandaríska frelsisstríðsins og Móðuharðindunum árið 1783 versnaði hagur verslunarinnar hratt og varð algert hrun síðustu ár einokunarinnar.

Konungur keypti öll hlutabréf Almenna Verslunarfélagsins 16. maí 1774. Konungur yfirtók Íslandsverslunina í þeim tilgangi að efla atvinnuvegi landsins og hagnast í leiðinni. Konungsverslunin var í höndum verslunarfélags sem var í eigu konungs en var rekið sem sjálfstætt fyrirtæki. Konungssjóður fjárfesti mikla fjármuni í fyrirtækinu. Ríkjandi efnahagsstefna í Danmörku á þessum tíma síðari hluta 18. aldar var svokallaður kameralismi en í því fólst m.a. meiri ríkisafskipti af atvinnulífi en á tímum kaupauðgisstefnunnar (merkantílismans). Kameralistar voru undir sterkum áhrifum frá búauðgisstefnu og litu svo á að uppspretta auðs væri í framleiðslu en ekki utanríkisviðskiptum.
Natasja

Natasja er íslenskt kvenmannsnafn.
Moskóvín

Moskóvín er eitt af 118 frumefnunum í lotukerfinu.
Acarapis

Acarapis er ættkvísl af mítlum. "Acarapis" er í ættinni Tarsonemidae.

Ættartré samkvæmt Catalogue of Life:
Acarapis vagans

Acarapis vagans er mítlategund sem var lýst af Schneider 1941. Engin undirtegund er skráð í Catalogue of Life.
Chuck McCann

Charles Jonathan Thomas "Chuck" McCann (2. september 1934 – 8. apríl 2018) var bandarískur leikari.
Coccinellinae

The Coccinellinae er undirætt af maríubjöllum.