arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Urðarbrunnur

Urðarbrunnur er brunnur í norrænni goðafræði. Hans er getið í Sæmundareddu og Snorra-Eddu.

Urðarbrunnur liggur fyrir neðan rætur Asks Yggrasils. Örlaganornirnar Urði, Verðandi, og Skuld ausa vatni yfir tréð einu sinni á dag.

Í Snorra-Eddu er Urðarbrunnur einn af þremur brunnum sem liggja fyrir neðan rætur Asks Yggdrasils, hinir eru Mímisbrunnur í Jötunheimum og Hvergelmir í Niflheimi.
Kattaflétta

Kattaflétta (fræðiheiti: "Actinidia kolomikta") er klifurjurt ættuð frá tempruð tempruðum blandskógum í Austur-Rússlandi, Kóreu, Japan og Kína (Austur-Asíu svæðið).

Lýsing.

Kattaflétta er langlíf, lauffellandi klifurjurt (eða jarðlæg) sem getur orðið 8 til 10 m löng við bestu skilyrði. Blöðin eru mjög skrautleg og aðalskraut plöntunnar, hvít, bleik og græn, sérstaklega á karlkyns plöntum og í góðri birtu (sól). Hvít blómin koma úr blaðöxlum, fremur lítil og lítt áberandi, ilmandi. Berin gulgræn, vel æt og innihalda mikið af C vítamíni. Hún er harðgerðasta tegund ættkvíslarinnar "Actinidia", og þolir niður að -40 °C á veturna, en er nokkuð viðkvæm fyrir frostskemmdum síðla vors (mið-Evrópu).

Ræktun.

"Actinidia kolomikta" er skrautplanta fyrir garða og innanhúss. Henni var safnað af Charles Maries í Sapporo, á Hokkaido í norður Japan 1878, og sendi hann til styrktaraðila sinna Veitch Nurseries, sem kynntu tegundina til ræktunar á vesturlöndum.

"Actinidia kolomikta" er ræktuð á kaldtempruðum svæðum sem skrautplanta, ekki síst vegna áberandi mislitra blaðanna (hvítir og bleikir flekkir), en einnig vegna berjanna sem eru tiltölulega smá (2-5 g). Það er fjöldi nefndra klóna í ræktun vegna berjanna í Rússlandi og Póllandi. Plönturnar eru einkynja svo að yfirleitt þurfa þær að hafa karl nálægt til að gefa af sér. Einhverjir klónar eru þó tvíkynja og sjálffrjóvgandi (t.d. 'Крупноплодная').

Plágur.

Plantan hefur mikið aðdráttarafl á ketti, meir en kattamynta eða garðabrúða og geta þeir stórskemmt ungar plöntur. Í upphafi ræktunar í Boston fann einn garðyrkjumaðurinn allar smáplönturnar nagaðar niður að rót í gróðurhúsin,en það kom svo í ljós að köttur bar ábyrgðina á skemmdarverkunum.

Orðsifjar.

"Kolomikta" er almennt heiti á tegundinni í Amur í austur Rússlandi, og er líklega vísun í fjölbreyttra lita blaðanna.
Broddflétta

Broddflétta (fræðiheiti: "Actinidia arguta") er fjölær klifurrunni ættaður frá Japan, Kóreu, Norður-Kína, og austast í Rússlandi.

Lýsing.

Berin líkjast kívíávöxtum og eru svipuð á bragðið, en eru græn, brún, eða purpuralit með sléttri húð, stundum með roðabletti. Oft sætari en kíví, og er hægt að borða í heilu lagi og án þes að flysja.

Saga og flokkunarfræði.

"Actinidia arguta" var fyrst lýst af Philipp Franz von Siebold og Joseph Gerhard Zuccarini 1843 sem "Trochostigma argutum". Hún var svo flutt í ættkvíslina "Actinidia" 1867 af Friedrich Anton Wilhelm Miquel.

Tegundin samanstendur af þremur afbrigðum:

"Actinidia arguta" var. "giraldii" var upphaflega lýst af Ludwig Diels 1905 sem sjálfstæðri tegund ("Actinidia giraldii"), en lýst sem afbrigði ("A. arguta") 1972 af Vladimir Nikolaevich Voroschilov. "A. arguta" var. "hypoleuca" var upphaflega lýst sem tegund ("Actinidia hypoleuca") af Takenoshin Nakai 1904, en lýst sem afbrigði ("A. arguta") 1980 af Siro Kitamura.

Meðal algengustu yrkja eru 'Ananasnaya', 'Geneva', 'MSU', 'Weiki', 'Jumbo Verde', og 'Rogow'. Japanska yrkið 'Issai' er sjálffrjóvgandi blendingur ("A. arguta" × "A. rufa").

Ræktun.

Þessi hraðvaxandi tegund er mjög frostþolin, og þolir (með hægri breytingu) niður að -34 °C, en ungir sprotar geta verið viðkvæmir fyrir vorfrostum. Hún þarf 150 daga frostlaust vaxtartímabil, en verður ekki fyrir skemmdum af haustfrostum ef kælingin er smám saman. Renglurnar geta vaxið 6m á ári við bestu skilyrði. Blómgun er yfirleitt síðla vors og byrjar á þriðja ári. Tilraunir til að rækta hana í stórum stíl hafa ekki gengið vegna stuttrar endingar berjanna og ójafns þroska.

Til matar.

Berin er hægt að borða hrá eða í sultu.

Kórea.

Í kóreskri matreiðslu er broddflétta þekkt sem "darae" (다래). Ung blöð, kölluð "darae-sun", eru oft borðuð sem "„namul“" grænmeti.

Rússland.

Austast í Rússlandi er hún þekkt sem "kishmish" (orðið hefur aðra merkingu í öðrum hlutum Rússlands). Þetta er vinsæll ávöxtur á uppskerutíma, yfirleitt seldur á bændamörkuðum.
Smjörviðarætt

Smjörviðarætt (fræðiheiti: "Oleaceae") er ætt blómplantna í varablómabálki. Smjörviðarætt skiptist í 26 ættkvíslum, þar af eina sem er nýlega dáin út. Áætlað er að um þa bil 700 tegundir séu í smjörviðarætt. Tegundir í smjörviðarætt eru ýmist runnar, tré eða klifurplöntur. Þær eru oft með mörg ilmandi blóm.

Tegundir í smjörviðarætt er að finna allt frá norðurslóðum til syðstu odda Afríku, Ástralíu og Suður-Ameríku. Meðal mikilvægra tegunda í smjörviðarætt eru ólífa, askur, jasmína, þefrunni, góugull og dísarunni.
Actinidia suberifolia

Actinidia suberifolia er stór klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína.
Bryan Cranston

Bryan Cranston (fæddur 7. mars, 1956) er bandarískur leikari best þekktur fyrir hlutverk sitt sem Walter White í sjónvarpsþáttunum Breaking Bad og fyrir hlutverk sitt í gamaþættinum Malcolm in the Middle. Hann hefur leikstýrt þáttum sem hann hefur leikið í og kvikmyndunum Little Miss Sunshine (2006), Drive (2011), Argo (2012), og Godzilla (2014)
Actinidia obovata

Actinidia obovata er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Guizhou og Yunnan.).
Bangor

Bangor getur átt við um:
Wells

Wells er borg og sókn í Somerset í Englandi. Íbúar hennar voru 10.536 árið 2011. Dómkirkja er í borginni og því hefur Wells lengi verið viðurkennd sem borg.

Borgin er nefnd eftir þremur lindum ("well" þýðir „lind“ á ensku) sem eru tileinkaðar Andrési postula. Ein þeirra liggur undir markaðstorginu en hinar tvær á jörð dómkirkjunnar. Rómverjar stofnuðu byggð í kringum lindirnar sem óx á tíma Engilsaxa þegar Ine af Wessex stofnaði klaustur þar árið 704.

Á 17. öld varð Wells miðstöð klæðaverslunar. Borgin er einnig þekkt fyrir þáttöku í Ensku borgarastyrjöldinni og Uppreisn Monmouths. Margt er um sögulegar byggingar í borginni og því hafa margar kvikmyndir og sjónvarpsþættir verið tekin upp í Wells.
Actinidia grandiflora

Actinidia grandiflora er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (​​Guangxi og Hunan.).
Pseudotsuga

Pseudotsuga er ættkvísl af sígrænum barrtrjám í undirættinni Laricoideae. Hann er algengur í vesturhluta Norður-Ameríku og er mikilvæg uppspretta timburs. Fjöldi tegunda hefur verið umdeildur, en tvær í vestur Norður-Ameríku og tvær til fjórar í Austur-Asíu eru yfirleitt samþykktar. Grasafræðingar 18du aldar voru í vandræðum meða að staðsetja tegundirnar í ættkvísl vegna líkinda við betur þekktar ættkvíslir; þær hafa verið flokkaðar sem "Pinus", "Picea", "Abies", "Tsuga", og jafnvel "Sequoia". Vegna einkennandi könglanna voru þær að lokum settar í sjálfstæða ættkvísl "Pseudotsuga" (þýðir fölsk þöll) af franska grasafræðingnum Carrière 1867. Stundum er það skrifað sem "Pseudo-tsuga".

Lýsing.

Pseudotsuga eru meðalstór til einstaklega stór sígræn tré, 20 til 120m há (þó að eingöngu stranddöglingur nái slíkri hæð). Barrnálarnar eru flatar og mjúkar, 2 til 4 sm langar, og líkjast þinnálum, eru stakar í stað knippa, og vaxa um allann sprotann sem getur hjálpað við að greina ættkvíslina. Kvenkönglarnir eru hangandi, með köngulskeljar sem sundrast ekki (ólíkt þin), og einkennandi er flipi með þremur totum sem er á hverri köngulskel (hún líkist neðri hluta músar, með afturlappir og skott).

Tegundir og afbrigði.

Lang þekkturst og útbreiddust er Norður-Ameríska tegundin "Pseudotsuga menziesii" sem skiftist í tvö meginafbrigði (stundum talin undirtegundir eða sjálfstæðar tegundir): "stranddegli", við strönd Kyrrahafsins; og "fjalladegli", inn til landsins á vesturhluta N-Ameríku. Samkvæmt sumum grasafræðingum nær fjalladeglið suður í Mexíkó og telst þá Pseudotsuga lindleyana til þess, en aðris vilja skifta þeim í Mexíkó upp í fjölda tegunda. Útlitseinkenni og erfðagreining bendir til að sú mexíkóska sé líklega afbrigði innan "P. menziesii".

Allar aðrar tegundirnar eru með takmarkaða útbreiðslu og lítið þekktar utan heimkynna sinna þar sem þær eru sjaldgæfar og dreifðar í blönduðum skógum; allar eru með slaka verndunarstöðu. Flokkun asísku tegundanna er enn umdeild, en nýlegusta flokkunin viðurkennir fjórar tegundir: þrjár kínverskar og eina japanska. Kínversku tegundirnar þrjár hafa sitt á hvað verið taldar afbrigði af "P. sinensis" eða verið skift upp í fleiri tegundir og afbrigði. Í núverandi flokkun er kínversku tegundinni "P. sinensis" skift niður í tvö afbrigði: var. "sinensis" og var. "wilsoniana".
Snípuludda

Snípuludda (fræðiheiti: "Ornithomya chloropus") er flugutegund sem var fyrst lýst af Ernst Evald Bergroth 1901. Hún sníkir á landfuglum og er algeng á norðurslóðum, þar á meðal á Íslandi.
Epirrhoe

Epirrhoe er ættkvísl af fiðrildum sem var lýst af Hübner 1825.
Beltasveðja

Beltasveðja (fræðiheiti: "Urocerus gigas") er tegund af trjávespum sem er ættuð frá mestöllu norðurhveli. Á Íslandi hefur hún fundist frá fornu fari. Fullorðin dýr eru yfirleitt á milli 10 og 40mm löng.

Beltasveðja verpir allt að 350 eggjum í við veiklaðra eða fallinna trjáa og grafa lirfurnar svo göng í viðnum (6-7mm breið) þar til þau púpa sig út við börkinn.

Undirtegundir:

"Urocerus flavicornis" var eitt sinn talin undirtegund af "U. gigas", en er nú sjálfstæð tegund .
Birkirani

Birkirani (fræðiheiti: "Strophosoma melanogrammum") er ranabjöllutegund í ættkvíslinni "Strophosoma". Tegundin er aðallega í Evrópu. Á Íslandi er hann syðst á landinu.
Íþróttafélagið Styrmir

Íþróttafélagið Styrmir var stofnað árið 2006 í kjölfar þess að hópur samkynhneigðra karla fór að hittast á Klambratúni til að spila knattspyrnu.

Í fyrstu var það aðeins ætlað körlum sem vildu sparka bolta en ekki leið á löngu þar til það var opnað íþróttaiðkendum af öllum kynjum og tvær deildir bættust við, sunddeild og blakdeild.

Markmiðið með félaginu er að veita hinsegin fólki öruggan stað til að stunda íþróttir en algengt er að það hrökklist úr íþróttum á unglingsárum.

Styrmisfólk hefur allt frá stofnun félagsins farið á stór hinsegin íþróttamót erlendis, eins og Gay Games og World Outgames, og hélt stórt sundmót á vegum Heimssundsambands samkynhneigðra, IGLA, árið 2012.
Grímnismál

Grímnismál er eitt af Eddukvæðunum. Það er varðveitt í Sæmundareddu. Kvæðið er í orðastað Óðins sem hefur komið til konungs í bláum feldi og kallað sig Grímnir. Í kvæðinu lýsir Grímnir goðheimum og þeim verum sem þar búa.
Cavariella angelicae

Cavariella angelicae er blaðlúsategund sem sníkir á víði og hvönn.
Hegglús

Hegglús (fræðiheiti: "Brachycaudus helichrysi") er blaðlúsategund sem var fyrst lýst af þýska náttúrufræðingnum Johann Heinrich Kaltenbach 1843. Hún er veruleg plága erlendis í ræktun tegunda af heggættkvísl.
Elatobium laricis

Elatobium laricis er skordýrategund úr Austur-Síberíu sem leggst á lerki.
Gaffalsveppur

Gaffalsveppur (fræðiheiti: "Calocera furcata") er tegund svepps sem lifir á hálffúnu timbri utanhúss. Hann er rauðgulur og myndar oddmjóa, stundum gaffalgreinda, tinda upp úr viðnum sem hann vex á.

Gaffalsveppur finnst að minnsta kosti frá Evrópu austur til Japans. Gaffalsveppur fannst fyrst á Íslandi í Fossvogi árið 1977 á girðingu úr innfluttum viði og hefur aðeins fundist í Reykjavík.
Egle ciliata

Egle ciliata er flugutegund í kálfluguætt ("Anthomyiidae").
Þúfumerla

Þúfumerla (fræðiheiti: "Caloplaca cerina") er tegund fléttna af glæðuætt ("Teloschistaceae"). Þúfumerla finnst á Íslandi. Hún er algeng um allt land og finnst yfirleitt í miklum mæli þar sem kjörlendi hennar er að finna.

Útlit og búsvæði.

Þúfumerla er hrúðurflétta sem vex á margvíslegu undirlagi, oft mosa eða plöntuleifum, gjarnan á fuglaþúfum en einnig á dauðum viði og beinum. Þalið hefur disklaga askhirslur sem eru yfirleitt karrýgular, dökkgular eða sjaldnar brúngular eða appelsínugular að ofan en með grásvörtum, stundum hrímlitum barmi.

Átta gró eru í hverjum aski. Gróin eru glær, oddbaugótt eða sporbaugótt, tvíhólfa, 14-19 x 8-9,5 µm að stærð.

Efnafræði.

Eins og aðrar fléttur af glæðuætt inniheldur þúfumerla gula litarefnið parietín en þó aðeins í askhirslum sínum.

Þalsvörun þúfumerlu er K- fyrir þalið en askhirslur eru K+ vínrauðar, C-, KC- og P-.
Sasa hubeiensis

Sasa hubeiensis er lágvaxin (0,5 til 1 m) bambustegund sem var fyrst lýst af Cheng Hua Hu, og fékk sitt núverandi nafn af Cheng Hua Hu. Hún er einlend í Kína (Hubei og Jiangxi).
Sasa yahikoensis

Sasa yahikoensis er lágvaxin bambustegund sem er ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.
Sasa tsukubensis

Sasa tsukubensis er lágvaxin bambustegund (0,4 til 2 m), ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Takenoshin Nakai.
Sasa gracillima

Sasa gracillima er lágvaxin bambustegund (30 til 80 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Nakai.
Arbil

Arbil (kúrdíska: ھەولێر ,Hewlêr; Arabíska: أربيل‎) er höfuðsstaður og fjölmennasta borg Kúrdíska svæðisins í norður Írak. Þar bjuggu 879 þúsund íbúar árið 2015. Borgin var þekkt í fornöld sem Arbela.

Borgin var stofnuð á fimmta árþúsundi fyrir Krist, sem gerir hana eina af elstu borgum í heimi. Í miðbæ borgarinnar er varnarmúr borgarinnar. Elstu sögulegu heimildir svæðisins eru frá þriðju konungsætt Ur frá Súmer þegar konungurinn Shulgi minntist á borgina Urbilum. Borgin var síðar hernumin af Assyríu.

Arbil varð hluti af Assyríu á 21stu öld f.Kr. og var innan ríkis þeirra til 7. aldar f.Kr.
Sasa pubens

Sasa pubens er lágvaxin bambustegund (1 til 1,5 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Takenoshin Nakai.
Þakskífuhnoðri

Þakskífuhnoðri (fræðiheiti: "Aeonium tabuliforme") er þykkblöðungur af ættinni "Crassulaceae". Þakskífuhnoðri vex villt í stórum breiðum í Kanaríeyjum. Þakskífuhnoðri er vinsæl inniplanta.

Blaðhvirfingin, sem er ljósgræn á litinn, er stór og flöt. Til er afbrigði með dökkfjólubláum eða purpururauðum blöðum. Ungu jurtirnar vaxa niðri við jörð en eftir því sem jurtin eldist fær hún stuttan legg. Þegar jurtin er orðin þriggja til fjögurra ára getur hún blómstrað. Blómin eru ljósgul en þau sitja á stöngli sem vex upp úr miðju jurtarinnar. Oftast deyr hún eftir blómgun.

Þakskífuhnoðri dafnar í hlýju og birtu. Til þess að jurtin blómstri þarf hún þurrka.
Paradísartré

Paradísartré (fræðiheiti: "Crassula ovata") er þykkblöðungur í steinbrjótsætt. Það er upprunnið á gresjum Suður-Afríku og þrífst vel í sendnum jarðvegi og þurru lofti.

Paradísartré er vinsæl inniplanta. og getur blómstrað ef það helst þurrt á svölum stað. Þeim má fjölga auðveldlega með blað- eða toppgræðingum.
Vox (stjórnmálaflokkur)

Vox er spænskur stjórnmálaflokkur sem stofnaður var 17. desember 2013 af fyrrverandi félögum úr stjórnmálaflokknum Partido Popular. Vox er talinn yst til hægri í stjórnmálum.

Haustin 2017 fjölgaði félögum um 20% á fjörutíu dögum í kjölfar hryðjuverkaárásar í Barselóna og sjálfstæðisbaráttu Katalóníu. Formaður flokksins er Santiago Abascal og aðalritari er Javier Ortega Smith.
Dagstjarna

Dagstjarna (fræðiheiti: "Silene dioica") er tvíær eða fjölær jurt af hjartagrasaætt sem vex víða um Evrópu.

Hún myndar blendinginn "Silene" × "hampeana" með "Silene latifolia", og er hann frjór. Hann er með ljósari bleik blóm og að öðru leyti millistig í útliti.
Netluætt

Netluætt (fræðiheiti: "Urticaceae") er ætt blómstrandi plantna. Ættarheitið kemur frá ættkvíslinni "Urtica". Margar tegundir netluættar hafa verið nýttar vegna trefjanna, þar á meðal netlur "Urtica", "Boehmeria nivea", "Pipturus albidus" og "Debregeasia saeneb".

Til ættarinnar teljast um 2625 tegundir í 53 ættkvíslum samkvæmt Royal Botanic Gardens, Kew og Christenhusz og Byng (2016). Stærsta ættkvíslin er "Pilea" (500 til 715 tegundir), "Elatostema" (300 tegundir), "Urtica" (80 tegundir), og "Cecropia" (75 tegundir). "Cecropia" er með margar myrmecophyte ("mauraplöntur", sem eru í sambýli við maura).

Ættartré.

Ættartré samkvæmt nýjustu erfðagreiningum: (sjá einnig )
Tatarabókhveiti

Tatarabókhveiti (fræðiheiti: "Fagopyrum tataricum") er súrutegund sem er ræktuð vegna fræjanna ásamt bókhveiti.

Tatarabókhveiti er rammara og inniheldur meira rutin en venjulegt bókhveiti. Það inniheldur einnig quercitrin.
Bikarfléttur

Bikarfléttur (fræðiheiti: "Cladonia") er ættkvísl fléttna af bikarfléttuætt. Vitað er um 56 tegundir bikarfléttna sem lifa á Íslandi.

Íslensk heiti bikarfléttna.

Íslenskt heiti tegunda mótast af vaxtarlagi þalsins og tegundir af bikarfléttuætt heita því gjarna nöfnum sem enda á -lauf, t.d. brekkulauf ("C. dahliana") og skorulauf ("C. subcervicornis"), -bikar, t.d. netjubikar ("C. cariosa") og álfabikar ("C. cholophaea") , -broddar, t.d. hreisturbroddar ("C. bellidiflora") og sprekbroddar ("C. coniocraea"), og -krókar, t.d. hreindýrakrókar ("C. arbuscula") og grákrókar ("C. rangiferina").

Tegundir á Íslandi.

Listinn er byggður á skrá yfir fléttur á Íslandi frá árinu 2009 nema annað sé tekið fram. Íslensk heiti eru frá Herði Kristinssyni.
Tom Lister, Jr.

Thomas Duane "Tom" Lister, Jr. (24. júní 1958 – 10. desember 2020) var bandarískur gamanleikari.
Elftingar

Eltingar (fræðiheiti: "Equisetum") eru eina núlifandi ættkvíslin í elftingarætt (Equisetaceae), ætt plantna sem fjölgar sér með gróum í stað fræja.

Flokkun.

Tegundir.

Núlifandi tegundir elftinga skiftast í tvær aðgreinda hópa, sem eru yfirleitt greindir sem undirættkvíslir. Nafn einkennisundirættkvíslarinnar er, "Equisetum", sem þýðir "hrosshár" á latínu, meðan nafnið á hinni undirættkvíslinni, "Hippochaete", þýðir "hrosshár" á grísku. Blendingar eru algengir, en hafa eingöngu fundist innan tegunda í sömu undirættkvísl.
Isoetes eludens

Isoetes eludens er tegund af álftalaukum sem var lýst af J.P.Roux, Hopper &amp; Rhian J.Sm. Hún fannst fyrst í Namaqualand í Suður-Afríku 2007 og var lýst 2009. Ennþá hefur hún eingöngu fundist í einni tjörn (gerð tjarnarinnar er kölluð !gau).
Isoetes azorica

Isoetes azorica er tegund af álftalaukum sem var lýst af Michel Charles Durieu de Maisonneuve. Hún vex á Azoreyjum (Corvo, Flores, Faial, Pico, Sao Jorge og Terceira).
Etihad Stadium

The City of Manchester Stadium, betur þekktur sem Etihad Stadium er íþróttavöllur í Manchester, Englandi. Hann er heimavöllur Manchester City og tekur rúmlega 55 þúsund sem gerir hann 5. stærsta völlinn á Englandi. Völlurinn hýsir líka aðrar íþróttir og tónleika.

Völlurinn var byggður ári 1999- 2002 og var fyrst notaður til að hýsa Bresku samveldisleikana (Commonwealth games). Fyrirhugað er að stækka hann upp í 63.000 sæti.
Barkbjöllur

Barkarbjöllur eru um 220 tegundir með 6000 tegundir bjallna í undirættinni Scolytinae. Áður voru þær taldar sjálfstæð ætt: Scolytidae, en eru nú taldar mjög sérhæfð grein af ranabjöllum. Vel þekkt meindýr eru í undirættinni, svo sem "S. multistriatus" "S. scolytus" og "Hylurgopinus rufipes" í álmi, "Dendroctonus ponderosae", "Dendroctonus frontalis" og "Ips typographus" í barrtrjám. Einnig er "Hypothenemus hampei" veruleg plága í kaffirækt víða um heim.
Scott Morrison

Scott John Morrison (f. 13. maí 1968) er ástralskur stjórnmálamaður og fyrrverandi forsætisráðherra Ástralíu. Hann er formaður Frjálslynda flokksins og var fjármálaráðherra Ástralíu frá 2015 til 2018.

Morrison fæddist í Sydney og nam efnahagslandafræði við Háskólann í Nýja Suður-Wales. Hann var framkvæmdastjóri ferðamanna- og íþróttaskrifstofu Nýja-Sjálands frá 1998 til 2000 og var síðan framkvæmdastjóri áströlsku ferðamannaskrifstofunnar frá 2004 til 2006. Morrison var jafnframt héraðsformaður Frjálslynda flokksins í Nýja Suður-Wales frá 2000 til 2004.

Morrison var kjörinn á ástralska þingið fyrir Cook-kjördæmi árið 2007. Eftir að bandalag Frjálslynda flokksins vann kosningasigur árið 2013 var Morrison útnefndur ráðherra innflutnings- og landvarnarmála í ríkisstjórn Tony Abbott. Í því embætti bar hann ábyrgð á aðgerðum til að koma í veg fyrir komu ólöglegra innflytjenda til Ástralíu. Þegar stjórnin var stokkuð upp árið 2014 varð Morrison félagsmálaráðherra. Hann varð síðan fjármálaráðherra árið 2015 þegar Malcolm Turnbull varð forsætisráðherra.

Í ágúst árið 2018 skoraði Peter Dutton Turnbull á hólm í formannskjöri Frjálslynda flokksins. Turnbull sigraði Dutton en flokkurinn var áfram klofinn í afstöðu sinni til formennsku hans og því var kallað til annarra formannskosninga síðar sama ár og Turnbull ákvað að bjóða sig ekki fram. Í formannskjörinu sigraði Morrison Dutton og Julie Bishop og var kjörinn formaður Frjálslynda flokksins. Hann tók við embætti sem forsætisráðherra Ástralíu síðar sama dag. Morrison og Frjálslyndi flokkurinn unnu síðan óvæntan sigur gegn stjórnarandstöðunni í þingkosningum árið 2019.

Frjálslyndi flokkurinn tapaði þingkosningum í maí 2022 og Anthony Albanese, leiðtogi Verkamannaflokksins, tók því við af Morrison sem forsætisráðherra.
Armeria apollinaris

Armeria apollinaris er jurt af gullintoppuætt.
Armeria cantabrica

Armeria cantabrica er jurt af gullintoppuætt.
Armeria colorata

Armeria colorata er jurt af gullintoppuætt.
Armeria velutina

Armeria velutina er jurt af gullintoppuætt.
Armeria sampaioi

Armeria sampaioi er jurt af gullintoppuætt.
Armeria pubinervis

Armeria pubinervis er jurt af gullintoppuætt.
Armeria masguindalii

Armeria masguindalii er jurt af gullintoppuætt.
Armeria leonis

Armeria leonis er jurt af gullintoppuætt.
Armeria filicaulis

Armeria filicaulis er jurt af gullintoppuætt.
Ólafur Gunnar Guðlaugsson

Ólafur Gunnar Guðlaugsson er rithöfundur og grafískur hönnuður. Hann er höfundur vinsæls barnabókaflokks sem heitir eftir aðalsöguhetjunni; Benedikt Búálfi.
María Guðjónsdóttir

María Guðjónsdóttir (f. 1980) er prófessor í matvælafræði við Matvæla- og næringarfræðideild Háskóla Íslands.

Ferill.

María lauk stúdentsprófi frá eðlisfræðideild I úr Menntaskólanum í Reykjavík árið 2000, B.Sc. prófi í efnaverkfræði frá Háskóla Íslands í samstarfi við University of California, Santa Barbara (UCSB) vorið 2004, MSc. prófi í efnaverkfræði með eðlisfræðiáherslu frá Chalmers tækniháskólanum í Gautaborg 2006 og doktorsprófi í líftækni frá NTNU tækniháskólanum í Þrándheimi í Noregi 2011. Samhliða námi sínu gegndi María stöðu verkefnisstjóra hjá Rannsóknarstofnun fiskiðnaðarins (2005-2006) og síðar hjá Matís ohf. (2007-2012). María vann nýdoktorsverkefni við segulómunarsetur Institut National de la Researche Agronomique (INRA) í Theix, Saint-Genes Champanelle í Frakklandi 2011-2012.

María tók við stöðu lektors við tækniháskólann DTU í Kongens Lyngby í Danmörku 2013-2015 og hjá Háskóla Íslands árið 2015. María fékk framgang í stöðu dósents árið 2016 og í stöðu prófessors 2018, þá 37 ára gömul. María er varaforseti Matvæla- og næringarfræðideildar.

Helstu rannsóknaráherslur Maríu felast í notkun fljótlegra mæliaðferða til að meta gæði matvæla í gegnum alla virðiskeðjuna allt frá eiginleikum hráefnis til heilsuáhrifa þeirra við neyslu. Meðal gæðamæliaðferða matvæla sem María sérhæfir sig í eru ýmsar ljósgleypnimælingar (nærinnrauð, sýnileg, útfjólublá geislun), kjarnsegulherma (e. Nuclear magnetic resonace), segulómun ofl. Hún hefur haldið erindi og birt veggspjöld á alþjóðlegum vísindaráðstefnum.

María er námsbrautarstjóri fyrir grunnnám í matvælafræði við Háskóla Íslands, og tengiliður Háskóla Íslands fyrir samnorræna meistaranámið Aquatic food Production (AQFood). María situr í Vísindanefnd Heilbrigðisvísindasviðs Háskóla Íslands, í fagráði rannsóknarsjóðs Háskóla Íslands og er varamaður í stjórn Umhverfis- og auðlindafræðideildar og varamaður í stjórn Iðnaðarlíftækni fyrir hönd Heilbrigðisvísindasviðs. María kennir fjölda námskeiða með áherslu á efna- og eðliseiginleika matvæla og matvælaverkfræði. María hefur leiðbeint fjölda doktors- og meistaranema.

Æska og einkalíf.

Foreldrar Maríu eru þau Guðjón Haraldsson (f. 1952) þvagfæraskurðlæknir og Sigríður Siemsen (f. 1952) lyfjafræðingur. María á einn son, Oliver Alexandrenne (f. 2008). Bræður Maríu eru þeir Haraldur Guðjónsson (f. 1974) viðskiptafræðingur og Helgi Guðjónsson líffræðingur.