arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sóleyjarkvæði

Sóleyjarkvæði eftir Jóhannes úr Kötlum kom fyrst út á bók 1952. Kvæðið var ort í andrúmslofti sárra tilfinninga vegna inngöngu Íslands í NATÓ árið 1949, herstöðvasamningsins við Bandaríkin og komu bandarísks herliðs til Íslands 1951. Í kvæðinu segir frá Sóleyju sólufegri og baráttu hennar við að reyna að vekja menn og vætti Íslands til dáða gegn skuggaöflum vígtóla og hernaðar, sem stungið hafa riddarann hennar prúða með svefnþorni svo hún fær ekki vakið hann. Skáldið vefur í ljóðin stef úr þjóðkvæðum og stemmum frá eldri tíð og auk þess eru ótal vísanir til sögulegra viðburða í samtímanum og eitruð pólitísk skeyti.

Pétur Pálsson samdi lög við Sóleyjarkvæði og að lokum varð úr því heildstætt tónverk. Á sama hátt og ljóðskáldið notfærði Pétur sér galdur þjóðlagsins og minni úr rímnalögun og þulum. Lög og ljóð fallast því í faðma og hafa yfir sér undursamlega þjóðlegan blæ.

Verkið var frumflutt á vegum Samtaka hernámsandstæðinga vorið 1965 og vakti þegar mikla athygli. Það var síðan tekið upp og gefið út á hljómplötu 1967 af Æskulýðsfylkingunni. Það var endurútgefið af Fylkingunni 1973 en í nýju albúmi og veglegra en frumútgáfan var í. Samtök herstöðvaandstæðinga stóðu svo fyrir 3. útgáfunni 2001 og þá á geisladiski.

Háskólakórinn tók verkið til meðferðar undir stjórn Árna Harðarsonar, flutti það á tónleikum og gaf það síðan út á plötu 1985. Sóleyjarkvæði tilheyrir bókmenntaarfleifð sem varð til í andófi gegn bandarískum herstöðvum á Íslandi á síðari hluta 20. aldar.

Árið 2017 kom út bók um Sóleyjarkvæði í ritstjórn Silju Aðalsteinsdóttur hjá Máli og menningu undir heitinu "Sóley sólufegri". Þar ritar Árni Björnsson þjóðháttafræðingur um kvæðið, tilurð þess og tilvísanir, Þórður Helgason fjallar um mál og stíl kvæðisins, Gunnar Guttormsson um Pétur Pálsson og tónlist hans við kvæðið, auk þess sem kvæðið er birt í heild. Bókinni fylgir geisladiskur með upphaflegum flutningi verksins af hljómplötu Æskulýðsfylkingarinnar.
Sögulegur tími

Sögulegur tími er sá hluti mannkynssögunnar sem ritaðar heimildir eru til um.  °°°°
Mannkynssögunni er skipt í "sögulegan tíma" og "forsögulegan tíma". Skilin þar á milli miðast við upphaf ritaðra heimilda, sem komu ekki fram á sama tíma alls staðar. Því hefst sögulegur tími ekki alls staðar samtímis. Elstu ritaðar heimildir, fleygrúnir, eru frá Súmer, eða Mesópótamíu, frá því 3000-3500 f.Kr., sem kallast fornöld.

Á Íslandi hefst sögulegur tími við landnám Íslands. Að vísu eru ekki til ritaðar samtímaheimildir um landnámið, en greint er frá því í fornum ritum, t.d. Landnámabók og Íslendingabók, sem skráðar eru 200-250 árum eftir landnámið. Þær eru samt taldar geyma all áreiðanlegar sagnir frá landnámsöld.
Kreditkort

Kreditkort eða krítarkort er rafrænt greiðslukort sem rennt er í gegnum (eða stungið í örgjörvaposa) posa hjá seljanda og þannig skuldfærast upphæðir á reikning kaupanda hjá kortafyrirtæki sem sér um greiðslu til seljanda.
Mænusótt

Mænusótt (e. polio), einnig nefnd mænuveiki og lömunarveiki er smitsjúkdómur af völdum veirusýkingar sem berst manna á milli einkum með saurgerlum sem komast í snertingu við munninn og meltingarveg, t.d. í gegnum mengað vatn eða gegnum einhverja aðra millileið. Um 90% þeirra sem smitast af mænusótt eru einkennalausir en ef veiran berst í blóðrásina getur hinn smitaði sýnt ýmis einkenni. Í innan við 1% tilvika berst veiran í miðtaugakerfið og herjar þá á og skaðar hreyfitaugunga og leiðir til lömunar. Algengast er að mænan bíði skaða.

Jakob Heine greindi lömunarveiki fyrstur árið 1840. Karl Landsteiner uppgötvaði veiruna sem veldur veikinni, poliovirus, árið 1908. Dr. Hilary Koprowski var fyrstur manna til að þróa mótefni við veirunni, Jonas Salk þróaði annað mótefni árið 1952 og Albert Sabin árið 1962 en bólusetning hefur komið í veg fyrir mörg hundruð þúsund dauðsföll.

Meðal einkenna er ljósfælni og stífleiki í hálsi.
Tvíhöfði

Tvíhöfði getur verið:
Yfirmynntur vatnakarpi

Yfirmynntur vatnakarpi (fræðiheiti: "Pseudorasbora parva") er fiskur af ætt vatnakarpa. Hann er upprunninn í Asíu en var fluttur til Rúmeníu sem skrautfiskur í garðtjarnir á 7. áratug 20. aldar. Þaðan komst hann út í Dóná og þar með allt vatnakerfi Evrópu þar sem hann er nú álitinn innrásartegund. Hann ber með sér sníkjudýr (Sphaerothecum destruens) sem eru ekki skaðleg honum sjálfum en ráðast á aðra fiska, eins og t.d. vatnabláma ("Leucaspius delineatus").
Petra Němcová

Petra Němcová (fædd 24. júní 1979 í Karviná í Tékklandi) er tékknesk fyrirsæta.
Hjólferill

Hjólferill (cýklóða) er sá ferill sem fastur punktur á hring þræðir þegar hringurinn veltur eftir beinni línu án þess að renna til. Þetta er fræg tegund veltiferils þar sem ferillinn er lausn á vandamáli sem Johann Bernoulli setti fram 1696 er nefnist Brachistochrone vandamálið.

Lýsing á ferlinum.

Látum "Q" vera miðju hjólsins og radíus þess "r". Köllum fastan punkt á hjólinu "P" og látum "A" vera skurðpunkt hjólsins og línunnar á hverjum tíma. Hornið formula_1 köllum við θ.

Hjólferill sem hefst í núllpunkti hnitakerfis, þ.e. með P = (0,0) í upphafi, getum við lýst með eftirfarandi stika:

θr gefur x-hnit miðju hjólsins og er jafnframt fjarlægðin frá A til (0,0).

Ferillinn er diffranlegur alls staðar nema í broddunum þar sem ferillinn snertir línuna (x-ásinn). Þetta má auðveldlega sjá með því að diffra hvora jöfnuna fyrir sig í punktinum (2πr,0), það gefur núll.

Bogamál.

Bogamál ferilsins má finna með því að finna lengdina á fyrstu afleiðu vigurfallsins og heilda hana.

Þegar hjólið veltur einn hring (2π) fer P eftir hjólferil sem er nákvæmlega "8r" að lengd (þar sem "r" er radíus hjólsins).
Staðallíkan

Staðallíkanið er líkan í nútímaeðlisfræði, sem lýsir öreindum og þeim kröftum, sem verka á þær eða þá krafta sem þær bera samkvæmt skammtasviðskenningu. Helsti ókostur staðallíkansins er að það skýrir ekki þyngdarafl.

Öreindirnar skiptast gróflega í tvo hópa, fermíeindir, með hálftöluspuna og bóseindir ("bósónur") með heiltöluspuna. Minnstu fermíeindirnar, sem ekki virðast samsettar úr öðrum smærri eindum, eru létteindir og kvarkar. Hver kjarneind ("þungeind"), sem samsett er úr þremur kvörkum, myndar ásamt rafeindum ("létteind") frumeindir, sem eru bygginareiningar efnis. Miðeindir ("mesónur") eru samsettar úr pörum kvarka og andkvarka.

Nokkrar bóseindir miðla kröftum: ljóseindir ("fótónur") rafsegulkrafti, kvarðabóseindir veika kjarnakraftinum, en límeindir þeim sterka. Margar öreindir, t.d. raf- og róteind, hafa rafhleðslu, en ekki nifteind, fiseind né ljóseind.

Fermíeindir.

Hafa hálftöluspuna.

Létteindir.

Eru efnisminnstu öreindirnar, en jafn vel er talið að fiseindir hafi engan massa. Massi raf- og jáeindar er 511 keV/c2.

Kvarkar.

Eru byggingareiningar efnis og mynda kjarneindir, sem ásamt rafeindum mynda efni. Sterkeindir eru samsettar úr kvörkum og hafa sterka víxlverkun.

Þungeindir.

Eru sterkeindir samsettar úr þremur kvörkum, t.d. róteind (p) og nifteind (n), sem eru myndaðar úr upp- „u“ og niður-kvörkum „d“ þ.a. p=uud og n=udd. Massi kjarneindanna er um 940 MeV/c2.

Bóseindir.

Bóseindir hafa heiltöluspuna.

Kratfmiðlandi eindir.

Sex bóseindir ("kraftmiðlarar") miðla frumkröftunum fjórum: Rafsegulkrafti, veika- og sterka kajarnakraftinum og þyngdarkraftinum.

Higgs-bóseindin gegnir lykilhlutverki í staðallíkaninu, en hefur þrátt fyrir mikla leit ekki fundist enn. Vonir eru bundnar við að finna hana í tilraunum með Stóra sterkeindahraðalinn.

Miðeindir.

Eru sterkeindir samsettar úr pörum kvarka og andkvarka.
Mervíkingar

Mervíkingar (franska: Mérovingiens) voru konungsætt Frankaríkisins frá 5. öld þar til Karlungar tóku við 751. Ættin dregur nafn sitt af Meroveusi, sem var leiðtogi Franka um miðja 5. öld og varð áberandi með sigrum Hildiríks I, sonar hans, yfir Alamönnum, Vísigotum og Söxum. Klóvis I, sonur hans, vann endanlegan sigur yfir Alamönnum, tók upp kristna trú og tók sér aðsetur í París.

Á 7. öld var staða konungs orðin að miklu leyti táknræn vegna þess hversu mikið vald var í höndum greifa sem fóru með varnir ríkisins. Hið eiginlega pólitíska vald lá orðið í höndum brytans ("maior domo") sem var orðið arfgengt embætti í höndum Karlunga. Eftir að Karl hamar vann frægan sigur á márum við Poitiers árið 732 varð til stuðningur við að sonur hans Pípinn III yrði konungur. Árið 751 var síðasti Mervíkingurinn, Hildiríkur III, svo settur í klaustur og Pípinn varð fyrsti konungurinn af ætt Karlunga.
Rafsegulkraftur

Rafsegulkraftur er langdrægur kraftur, sem rafsegulsvið ber milli rafhlaðinna agna, til dæmis rafeinda og róteinda. Rafhleðslur, með sama formerki, hrinda hvor annarri frá sér, en gagnstæðar hleðslur dragast hvor að annari. Rafsegulkraftur heldur rafeindum á brautum umhverfis frumeindakjarnann þannig að frumeindir haldast stöðugar og geta myndað sameindir, en án hans væru engar frumeindir og ekkert efni. Rafsegulfræðin fjallar um rafsegulkraftinn.
Þungeind

Þungeindir eru massamiklar eindir, samsettar úr þremur kvörkum. Þær eru fermíeindir með sterka víxlverkun. Kjarneindir eru þær þungeindir, sem ásamt rafeindum mynda efni.
Nightwish

Nightwish er finnsk sinfónísk power metalhljómsveit sem var stofnuð árið 1996. Söngkonur hljómsveitarinnar hafa sungið í óperustíl. Nightwish tók þátt í finnsku forkeppninni í Eurovision árið 2000 og endaði í öðru sæti.

Árið 2005 ákvað hljómsveitin að halda áfram án söngkonunnar Törju Turunen og tjáðu sig í opnu bréf eftir tónleika og settu tilkynningu á heimasíðu sína. Nightwish hefur verið með tvær söngkonur síðan: Hina sænsku Anette Olzon og nú fer hollenska söngkonan Floor Jansen fyrir sveitinni.

Til stóð að sveitin kæmi til Íslands árið 2008 en hætt var við það vegna tónleikahaldarans.
Kennifall

Kennifall getur átt við:
Cleveland

Cleveland getur átt við:
Ferfætlingar

Ferfætlingar (fræðiheiti: "Tetrapoda") er yfirflokkur hryggdýra með fjóra fætur eða aðra álíka útlimi. Froskdýr, skriðdýr, risaeðlur, fuglar, og spendýr teljast öll til ferfætlinga, jafnvel slöngur teljast til flokksins sökum uppruna. Allir ferfætlingar eru komnir af holduggum ("Sarcopterygii") sem skriðu á land á devontímabilinu.
Fingrarím

Fingrarím (eða handrím) (latína: "dactylismus ecclesiasticus") er aðferð til að reikna dagatal, finna tunglkomur, hátíðisdaga o.þ.h. með því að telja á fingrum sér. Árni Óla segir á einum stað í "Grúsk, greinar um þjóðleg fræði": "Fingrarímið [..] var [lengi vel eina] almanak Íslendinga".

Í Almanaki hins íslenzka Þjóðvinafélags árið 1875 stendur:

Orðsifjafræði.

Latneska heitið "dactylismus ecclesiasticus" er samansett af nafnorðinu "dactylismus" sem er komið af orðinu "dactylus" („fingur“) sem kom sjálft úr gríska orðinu δάκτυλος (dáktylos) að viðbættu viðskeytinu "-ism" og svo lýsingarorð "ecclesiasticus" („klerklegur“, „kirkjulegur“, „kirkju-“, „að því er varðar kirkjuna“).

Dæmi um fingrarímsaðferð.

Með því að rekja sig eftir hnúum beggja handa má finna út hversu margir dagar eru í hverjum mánuði fyrir sig. Þannig þýðir hnúi litlafingurs á vinstri hönd janúar (hæð og þar með 31 dagur) en næsta bil febrúar sem hefur 28 daga (29 í hlaupári). Þannig skiptast á "langir" og "stuttir" mánuðir fram í júlí-ágúst þar sem handaskil koma en mánuðurnir hafa hvor um sig 31 dag.
Páskaleikur

Páskaleikur er elsta tegund helgileikja af hinum kristna meiði og varð til á miðöldum sem hluti af Páskunum. Páskaleikur er leikinn til að rifja upp frásöguna af pínu, dauða og upprisu Jesú Krists. Að vissu leyti má líta á myndina Passía Krists ("The Passion of the Christ"), sem Mel Gibson leikstýrði, sem nokkurskonar páskaleik.
Innvængjur

Innvængjur (fræðiheiti: "Endopterygota") er yfirættbálkur skordýra sem er sá eini í dýraríkinu sem undirgengst fullkomna myndbreytingu. Yfirættbálkur þessi er einn fjölbreyttasti yfirættbálkur skordýra með minnst 680.000 tegundir í 11 ættbálkum. °°°°
Innvængjur eru ásamt útvængjum annar yfirflokkurinn í "Neoptera" innflokknum, útvængjur undirgangast ófullkomna myndbreytingu ólíkt innvængjum sem þróa vængina innra með sér á lirfustiginu.
Sterk víxlverkun

Sterki kjarnakraftur er annar kjarnakraftanna, sem halda frumeindakjarna saman, þ.e. krafturinn sem verkar milli kjarneindanna í kjarnanum. Kraftinum er miðlað af límeindum og verkar aðeins mjög skamma vegalengd öfugt við þyngdar- og rafseglulkraft sem eru langdrægir.

Helstu einkenni sterka kjarnakraftsins eru:

Veiki kjarnakraftur er hinn kjarnakrafturinn, sem veldur betasundrun.
Víxlverkun

Víxlverkun er það þegar tveir eða fleiri hlutir hafa áhrif hvor á annan.
Álver

Álver eru verksmiðjur þar sem rafgreining áls fer fram. Rafgreiningin fer fram í kerskálum, í fjölda kerja sem gerð eru úr kolefnum og eru með stálhúð. Á botninn safnast heitt, fljótandi, ál sem er tappað af með reglulegu millibili. Álið má alls ekki kólna og harðna þar því viðgerð á kerjunum er kostnaðarsöm.

Álver á Íslandi.

Starfrækt eru þrjú álver á Íslandi. Áliðnaðurinn notar um 75% af þeirri raforku sem framleidd er í landinu. Árleg framleiðslugeta er samanlagt 800.000 tonn, en í heiminum öllum eru samanlagt 40 milljón tonn framleidd á ári. Álverin eru:
Eurobandið

Eurobandið er íslensk hljómsveit sem sett var saman í mars 2006. Söngvarar hennar eru Friðrik Ómar Hjörleifsson og Regína Ósk Óskarsdóttir. Hljómsveitin keppti fyrir hönd Íslands í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2008 með laginu "This is my life". Þau enduðu í 14. sæti af 25, hlutu 64 stig.

Í desember 2008 var Eurobandið tilnefnt til 7 verðlauna af vefsíðunni ESCtoday.com; sem besta lag ársins, flytjandi ársins, besta europopp-lagið, besta hljómsveit eða dúett, besti söngur hljómsveitar eða dúetts, fyrir besta myndbandið og besta klæðaburð.
Hljóðskipti

Hljóðskipti kallast það þegar skipt er um sérhljóð í stofni orðs til að mynda annað fall eða aðra tíð.

Hljóðskipti í sagnbeygingu.

Sterkar sagnir.

Hljóðskipti eru mjög algeng í sagnbeygingu, sem sést ef skoðaðar eru kennimyndir sterkra sagna.

Veikar sagnir.

Sagnir sem eru veikbeygðar taka ekki hljóðskiptum í kennimyndum heldur bæta þær við sig tannhljóðsviðskeyti í annari kennimynd (í fyrstu persónu þátíð eintölu):
Baden (Neðra Austurríki)

Baden er borg í fylkinu Neðra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2015 var 25 þúsund.
Klosterneuburg

Klosterneuburg er borg í fylkinu Neðra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2014 var 26 þúsund.
Bedřich Smetana

Bedřich Smetana (2. mars 1824 – 12. maí 1884) var tékkneskt tónskáld. Hann er þekktastur fyrir flokk sex sinfónískra ljóða sem einu nafni nefnast "Föðurland mitt" ("Má Vlast"). Þeirra á meðal eru hin kunnu lög "Moldá" ("Vltava") og "Frá skógum og ökrum Bæheims". Antonín Dvořák var nemandi Smetanas.
9 (tölustafur)

9 er tölustafur, notaður til að tákna töluna níu. Raðtalan "níundi" er táknuð „"9."“.
Spice Girls

Spice Girls (stundum kallaðar Kryddpíur á íslensku) er bresk stúlkna popphljómsveit, lengstum skipuð fimm söngkonum, stofnuð 1994 og starfaði samfellt til ársins 2001. Geri Halliwell hætti í hljómsveitinni 1998. Hljómsveitin kom aftur saman tímabundið á tónleikum í desember 2007 og á Ólympíuleikunum í London 2012.

Árið 2016 ákváðu Geri, Emma og Mel B að fara á tónleikaferðalag undir heitinu Spice Girls - GEM.
Yttrín

Yttrín (eftir sænska bænum Ytterby) er frumefni með efnatáknið Y og er númer 39 í lotukerfinu. Yttrín er silfraður, málmkenndur hliðarmálmur. Það er algengt í lantaníðagrýti en finnst aldrei í hreinu formi. Eina stöðuga samsæta yttríns, 89Y, er líka sú eina sem finnst í náttúrunni.

Tvö efnasambönd þess eru notuð í ljómefni til að gera rauða litinn í litasjónvörpum og ljóstvistum. Yttrín er líka notað í rafskaut, raflausnir, rafsíur, leysigeislatæki og ofurleiðara.

Einkenni.

Yttrín er gljáandi, silfurlitur, kristallskenndur málmur. Það er fyrsti málmurinnn í fjórðu lotu d-blokk lotukerfisins.

Hreinn yttrínmassi er tiltölulega stöðugur vegna oxíðfilmu (Y2O3) sem myndast utaná honum. Fínrifið yttrín er hins vegar mjög óstöðugt og hvarfast auðveldlega við loft. Yttrínsvarf getur brunnið fyrirvaralaust með snertingu við loft í yfir 400 °C hita.
37

Árið 37 (XXXVII í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á þriðjudegi.
Lily Donaldson

Lily Donaldson (fædd 27. janúar 1987 í Lundúnum) er ensk fyrirsæta.
Kjarf

Kjarf er knippi af hveitistöngum með axinu á. Kornstengurnar eru teknar saman á uppskerutímum og bundnar saman um miðju. Kjörf eru víða tákn góðrar uppskeru, gnægtar og velsældar.
Tókýó-turn

Tókýó-turn (japanska: 東京タワー (umritað: "Tōkyō tawā")) er járnturn í Minato-hverfinu í Tókýó. Hann er 332.6 metra hár og hönnun hans er byggð á Eiffelturninum í París. Tōkyō tawā er í vídeó leikur Midnight Club 2.
Bielefeld

Bielefeld er stórborg í þýska sambandslandinu Norðurrín-Vestfalíu og er með 333 þúsund íbúa (2018). Hún er háskólaborg og þar er matvælafyrirtækið Dr. Oetker með aðalstöðvar.

Lega.

Bielefeld er í fjalllendinu Teutoburger Wald í norðausturhluta sambandslandsins, fyrir norðaustan Ruhr-héraðið. Næstu borgir eru Paderborn til suðurs (30 km), Osnabrück til norðvesturs (30 km), Münster til vesturs (30 km) og Hannover til norðausturs (60 km).

Skjaldarmerki.

Skjaldarmerki Bielefeld er rautt borgarhlið á gulum grunni en rauð-hvítur skjöldur er í hliðinu. Þetta skjaldarmerki hefur verið til í borginni síðan 1263. Á 19. öld var tveimur ljónum bætt við en þeim var aftur sleppt 1973.

Orðsifjar.

Erfitt er að gera grein fyrir fyrri hluta nafnsins. Tilgátur eru tvær. Að "Biele-" sé dregið af "bil" eða "bihel" og merkir "öxi" (Beil) og vísar þá til þess að landið liggi eins og öxi. Eða þá að það sé nefnt eftir hæð sem heitir Bilstein eða Beilstein. "-feld" merkir "völlur".

Íþróttir.

Í Bielefeld eru haldin ein mestu sóttu innanhúsknattspyrnumót Evrópu í kvennaboltanum. Einnig eru þar haldin innanhúsmót fyrir unglinga, þar sem jafnvel landslið mæta. Helsta knattspyrnufélag borgarinnar er Arminia Bielefeld, sem leikur ýmist í 1. eða 2. deild Bundesliga. Félagið hefur ekki unnið stóran bikar.

Bielefeld er einn af föstu áningarstöðum í hjólreiðakeppninni Deutschland Tour. Hún hefur einu sinni verið upphafspunktur keppninnar og tíu sinnum lokatakmark keppninnar.

Run &amp; Roll Day er heiti á hlaupa- og hjólaskautakeppni sem fram fer á hraðbrautinni í borginni, sem að sjálfsögðu er lokuð allri bílaumferð á meðan.
Rómarsáttmálinn

Rómarsáttmáli var sáttmáli, sem markaði upphaf Evrópubandalagsins og var undirritaður 25. mars 1957 í Róm, af fulltrúum Frakklands, Vestur-Þýskalands, Ítalíu, og Benelúxlandanna. Sáttmálinn tók gildi 1. janúar 1958.

Maastrichtsamningurinn tók við af Rómarsáttmála 1992, en með honum þróaðist Evrópubandalagið yfir í Evrópusambandið.
Constanţa

Constanţa eða Konstantía er ein af elstu borgum Rúmeníu og sú fjórða stærsta með um 283 þúsund íbúa (2011) en á stórborgarsvæðinu búa um 600 þúsund manns. Höfnin í Constanţa er stærsta höfnin við Svartahaf.
Nerima

Nerima (練馬区) er eitt af 23 borgarhverfum í Tókýó og var stofnað 1. ágúst 1947.

Hverfið er þekkt fyrir daikon-hreðkur og skrúðgarða.
Heljardalsheiði

Heljardalsheiði er fjallvegur milli Eyjafjarðar og Skagafjarðar, nánar tiltekið milli Svarfaðardals og Heljardals, sem er afdalur út frá Kolbeinsdal í Skagafirði. Heiðin er 865 m há, allgrýtt, illa gróin og lífseigar fannir á háheiðinni. Þar er Stóravarða á vatnaskilum. Há fjöll eru á báðar hendur, Heljarfjall (1.090 m) að sunnan en Hákambar (1.162 m) að norðan. Um fjögurra tíma ferð var talin vera á milli innstu bæja í Svarfaðardal og Kolbeinsdal. Heiðin hefur alla tíð verið fjölfarin, fyrrum var hún í þjóðbraut enda skemmsta leið til Hóla fyrir alla þá sem áttu þangað erindi af Norðaustur- og Austurlandi. Símalínan sem lögð var frá Seyðisfirði til Reykjavíkur í upphafi 20. aldar var lögð yfir Heljardalsheiði. Bílvegur hefur hins vegar aldrei verið lagður um hana, þó er hún enn allfjölfarin bæði af gangandi fólki og ríðandi. Í aldanna rás hafa margir endað ævi sína á þessum fjallvegi. Veturinn 1195 hugðist Guðmundur góði Arason, sem þá var prestur á Völlum í Svarfaðardal, fara vestur yfir Heljardalsheiði ásamt með 15 förunautum sínum, körlum konum og börnum. Þá brast á stórhríð svo margir urðu úti en aðrir komust við illan leik til byggða ýmist í Kolbeinsdal eða Svarfaðardal. Guðmundur sjálfur lá úti um nóttina en slapp lífs ásamt með stúlkubarni sem honum fylgdi.

Heljuskáli heitir nýreist sæluhús á háheiðinni.
Dögurður

Dögurður (eða dagverður og jafnvel hábítur eða bröns) (enska: "brunch") er máltíð sem kemur í staðinn fyrir morgunverð og hádegismat. Sumir hafa kallað dögurðinn "dragbít" í hálfkæringi, þar sem þetta er árbítur (þ.e. morgunmatur) sem dregst á langinn.
Severed

Severed (áður Severed Crotch) er íslensk dauðarokkshljómsveit sem hefur verið starfandi síðan árið 2004.

Severed Crotch var stofnuð úr ösku tveggja islenskra dauðarokkshljómsveita: "Lack of Trust" og "Nokturn" og þáverandi meðlimaskipan var með Torfa á rafmagnsgítar, Kjartan á rafmagnsgítar, Þórð á Rafbassa, Gunnar þór á trommum. Í lok sumars 2004 þá bættist við söngvarinn Ingólfur við sveitina. Seinna um haustið spiluðu Severed Crotch sína fyrstu tónleika við góðar undirtektir. Snemma árs 2005 sagði Torfi skilið við Severed Crotch. Eftir brottför Torfa varð tónlistin flóknari og þyngri. Ingvar bættist við hljómsveitina seinna sama ár á gítar og spilaði með þeim út 2005. Eftir það héldu Severed Crotch áfram sem fjögurra manna sveit.

Sumarið 2006 hófu þeir upptökur á sinni fyrstu EP stuttskífu, "Soul Cremation". Kom hún út árið 2007. Í Mars 2007 bættist nýr gítarleikari við Severed Crotch, Marvin Einarsson, og spilaði hann með þeim um það bil eitt ár áður en Severed Crotch sagði skilið við hann. Árið 2008 kom út Kynningardiskurinn "Promo '07". Eftir brottför Marvins gekk Ingvar Sæmundsson í hljómsveitina. Árin 2012-2014 var sveitin í dvala en kom aftur á Eistnaflugi 2014 og breytti sveitin nafninu sínu í Severed. Ingvar Sæmundsson gekk úr sveitinni árið 2015 og einbeitti sér að hinni þungarokkssveit sinni Momentum. Unnar Sigurðsson (Beneath) tók við gítarskyldum hans.

Útgefið efni.

Tónlistarmyndbönd.

http://www.youtube.com/watch?v=mNXHJB4Ewes
Franz Ferdinand (hljómsveit)

Franz Ferdinand er skosk rokkhljómsveit. Meðlimir hennar eru Alexander Kapranos söngvari og gítarleikari, Nick McCarthy hljómborðs- og gítarleikari, Bob Hardy bassaleikari og Paul Thomson trommuleikari. Sveitin var stofnuð í Glasgow árið 2001.

Saga.

Fyrsta plata þeirra kom út árið 2004 og bar nafn hljómsveitarinnar en á þeirri plötu má finna stórsmellinn „Take Me Out“ og önnur lög sem urðu mjög vinsæl eins og „Jacqueline“ og „The Dark Of The Matinée“. Hljómsveitin sló í gegn með þessari fyrstu plötu sinni og snemma næsta ár sendu þeir frá sér smellinn „Do You Want To“. Um sumarið sama ár gáfu þeir svo út aðra plötu sína You Could Have It So much Better og kvað við rokkaðri tón á þeirri plötu, sem einnig féll vel í kramið hjá tónlistarunnendum. Vorið 2008 hyggjast þeir svo senda frá sér þriðju skífuna sem að sögn hljómsveitarmeðlima verður á lágstemmdari nótum en hljómsveitin hefur verið þekkt fyrir.