arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sveinsstaðaafrétt

Sveinsstaðaafrétt nefnist afrétt Svarfdælinga. Hún er innst í Skíðadal og afdölum hans þar. Bæði sauðfé og hestar og jafnvel geldneyti ganga þar til beitar að sumarlagi. Ólíkt því sem gerist á Suðurlandi og víðar er nafnorðið "afrétt" í kvenkyni í munni Svarfdælinga.

Sveinsstaðaafrétt er smöluð á hverju hausti af Gangnamannafélaginu svokallaða. Yfirleitt er farið þrisvar, þ.e. í fyrstu og aðrar göngur og eftirleit. Ein eða tvær vikur líða venjulega milli fyrstu og annarra gangna. Farið er í fyrstu göngur í byrjun september. Það er mun fyrr en áður var, þegar farið var í göngur í kring um 20. september. Í eftirleit er farið eftir ástæðum seint að hausti. Sveinsstaðaafrétt skiptist í nokkur gangnasvæði. Þau eru Litlidalur, Almenningur, Austurtungur, Vesturtungur (Austur- og Vestur-Stafnstungur), Vesturárdalur og Krosshólsfjall. Á síðustu árum hafa Holárdalur, Gljúfurárdalur og Kóngsstaðadalur bæst við umdæmi Gangnamannafélagsins, en þessi svæði tilheyra þó ekki hinni eiginlegu Sveinsstaðaafrétt.

Göngur.

Göngur taka ekki langan tíma miðað við það sem sums staðar er. Á móti kemur að fjöllin eru brött og há, sum yfir 1400 m. Á fyrsta degi taka menn til nesti og koma hrossum fram í Skíðadal. Á öðrum degi er smalað og féð rekið í girðingu við Stekkjarhús sem er sæluhús gangnamanna. Það stendur þar sem áður var stekkur frá Krosshóli. Þar er einnig hesthús. Á þriðja degi er safnið rekið á Tungurétt, skilarétt Svarfdælinga, sem er í tungunni á mótum Svarfaðardals og Skíðadals. Þar er dregið í sundur, drukkið kaffi í Tunguseli, skála Kvenfélagsins Tilraunar, sungið og pelum lyft. Þá er oft glatt á hjalla. Eftir það reka bændur fé sitt heim eða aka því, sem er mun algengara. Að kvöldi er dansleikur, gangnaball, í hinu fornfræga samkomuhúsi á Höfða í Svarfaðardal.

Gangnaforingjar.

Fyrirliði gangnamanna í Sveinsstaðaafrétt kallast gangnaforingi. Steingrímur Eiðsson (1915-1976), bóndi á Ingvörum var gangnaforingi um langan aldur eða allt frá 1938 og fram yfir 1970. Árni Veigar Steingrímsson (1943-2009) sonur hans tók við af honum, seinna varð Eiður Steingrímsson (1943-2015), bróðir hans, gangnaforingi og hélt þeirri tign til 2009. Núverandi gangnaforingi er Karl Heiðar Friðriksson frá Grund, nú bóndi í Brekku.

Krosshólshlátur.

Mikil menning og sagnaarfur tengist göngum í Sveinsstaðaafrétt. Gangnamenn halda góða skrá yfir hverjar göngur þar sem greint er frá helstu atburðum, tíðarfari og fjárhöldum. Einnig er skráður kveðskapur sem jafnan verður til í göngum. Bókin sem geymir þetta efni nefnist Krosshólshlátur eftir þekktri þjóðsögu í safni Jóns Árnasonar. Samnefnd vísa eftir Hjört E. Þórarinsson er þjóðsöngur eða einkennisstef gangnamanna:

Gefin hefur verið út bók um gangnamenningu Svarfdæla með miklum frásögnum og kveðskap úr Sveinsstaðaafrétt. Bókin, sem ber nafnið Krosshólshlátur, er skráð af Hjörleifi Hjartarsyni í Laugasteini og kom út 2013.
Dúfur

Dúfur (fræðiheiti: "Columbidae") er ætt af dúfnafuglaættbálki. Ættin telur um 300 tegundir.
Talíbanar

Talíbanar (pastúnska: طالبان - "ṭālibān", stendur fyrir „nemendur íslamskrar þekkingar“) eru súnní íslömsk hryðjuverkasamtök og pastúnsk þjóðernishreyfing sem hefur ríkt yfir stærstum hluta Afganistans frá ágúst 2021. Hreyfingin var áður við völd í Afganistan frá 1996 til 2001.

Söguágrip.

Hreyfingin óx upp í ættbálkahéruðum Pakistans við landamæri Pakistans og Afganistans og varð til sem einn hópur af mörgum í vopnaðri baráttu við her Sovíetríkjanna í Afganistan árin 1979-1989. Talibanar nutu í upphafi stuðnings Bandaríkjanna með vopnum og fjármagni.

Talið er að hreyfingin hafi sprottið upp úr íslömskum trúboðsskólum sem styrktir voru fjárhagslega frá Sádi-Arabíu.

Við brotthvarf hers Sovétríkjanna frá Afganistan árið 1989 tóku við innbyrðis skærur milli ýmissa stríðsherra og trúarlegra fylkinga múslima. Þeim átökum lauk með valdatöku talibana yfir mestum hluta Afganistan árið 1996.

Talibanar undir stjórn Múlla Múhameðs Ómars komu á sjaríalöggjöf í landinu með opinberum aftökum og líkamlegum refsingum, bönnuðu vestræn áhrif og tækjabúnað og bönnuðu menntun og heilbrigðisþjónustu fyrir stúlkur og konur.

Aðrir íslamskir hryðjuverkahópar, eins og Al-Kaída, nutu verndar talibana og starfræktu þjálfunarbúðir í Afganistan á valdatíma þeirra. Stjórn talibana í Afganistan var felld í innrás Bandaríkjahers í landið eftir hryðjuverkaárásir Al-Kaída á Bandaríkin árið 2001. Bandaríkjaher naut stuðnings afganskra stríðsherra frá Norður-Afganistan í stríðinu gegn talibönum.

Frá því að innrásarliðið hrakti Talíbana frá völdum áttu þeir í skæruhernaði við ríkisstjórn Afganistans, herlið NATO sem stendur í Enduring Freedom-aðgerðinni, og Alþjóðlega friðargæsluliðið í Afganistan. Á áratugunum síðan náðu þeir aftur völdum í stórum hlutum Afganistans. Eftir að Bandaríkjamenn hófu að draga herafla sinn burt frá Afganistan árið 2021 hófu Talíbanar leiftursókn um landið og hertóku fjölda héraðshöfuðborga á stuttum tíma. Þann 15. ágúst hertóku Talíbanar höfuðborgina Kabúl og sneru aftur til valda í landinu eftir tuttugu ára skæruhernað.
Marx-bræður

Marx-bræður; Chico, Harpo, Groucho, Gummo og Zeppo, voru hópur skemmtikrafta sem allir voru bræður og komu saman fram í revíum, leikhúsum, kvikmyndum og sjónvarpi frá 1912 fram á 6. áratuginn. Þeir komu upphaflega fram og þróuðu sviðspersónur sínar í óperuhúsinu í Nacogdoches í Texas og á 3. áratugnum voru þeir orðnir vinsælasta gamanatriðið í leikhúsum Bandaríkjanna. Um 1930 hófu þeir gerð gamanmynda sem byggðu á sviðsatriðum þeirra fyrir Paramount. 1933 fóru þeir frá Paramount og skömmu síðar hófu þeir samstarf við Metro-Goldwyn-Mayer. Skömmu fyrir útgáfu myndarinnar "The Big Store" 1941 tilkynntu þeir að þeir væru hættir. Þeir gerðu þó tvær myndir saman síðar 1946 og 1949 fyrir United Artists.
Heiðmörk (Noregur)

Heiðmörk (norska: "Hedmark") er fyrrum fylki í austur Noregi sem var 27.397 km² að. Höfuðstaðurinn í fylkinu var Hamar. Stærsta borgin í fylkinu var Ringsaker ("Hringisakur"). Fylkið er í landshlutanum Austurland.
Hera Hjartardóttir

Hera Hjartadóttir eða Hera (fædd 1. apríl 1983) er íslenskur tónlistarmaður en er búsett á Nýja Sjálandi. Hún söng upphaflega aðeins á ensku en hefur þó einnig samið og sungið lög á íslensku.

Hera spilar oftast nær frumsamda tónlist í trúbadorastíl, ein með gítar eða með annan gítarleikara með sér en einnig hefur hún sungið lög eftir Megas og Bubba Morthens svo eitthvað sé nefnt.
Persar (leikrit)

Persar ("Πέρσαι") er harmleikur eftir forngríska leikskáldið Æskýlos. Það er elsta varðveitta leikritið. Það er eina varðveitta gríska leikritið sem fjallar um samtímaatburði en leikritið, sem var sett á svið árið 472 f.Kr., fjallar um innrás Persa í Grikkland átta árum áður. Leikritið vann til fyrstu verðlauna í leikritakeppni á Dýonýsosarleikunum í Aþenu.
Víkurkirkja

Víkurkirkja getur átt við um:
Hof í Svarfaðardal

Hof í Svarfaðardal hefur frá alda öðli verið eitt af höfuðbólum dalsins. Bærinn stendur austan Svarfaðardalsár um 6 km frá sjó. Þar er rekinn blandaður búskapur. Túnið er stórt og gott og beitiland mikið til fjalls. Sunnan við bæinn fellur Hofsá til Svarfaðardalsár en hún kemur úr Hofsdal, sem skerst inn á milli fjallanna ofan við Hof. Í ánni er hár foss, Goðafoss, sem sést vel frá vegi. Í hlíðinni ofan við Hof er Hofsskál en neðan við hana er falleg og regluleg berghlaupsurð, Hofshólar. Þar ofan við gnæfir Messuhnjúkur við himinn og inn af honum eru Rimar, hæsta fjall við utanverðan Svarfaðardal.

Ljótólfur goði Alreksson var samkvæmt Landnámu og Svarfdæla sögu fyrsti landnámsmaður í Svarfaðardal. Dalurinn er þó kenndur við annan landnámsmann, Þorstein svörfuð á Grund skv. Landnámu. Ljótólfur reisti bæ sinn að Hofi en landnám hans náði um austanverðan dalinn. Sonur hans var Valla-Ljótur sem sérstök saga er til af, Valla-Ljóts saga.

Gísli Jónsson íslenskufræðingur og kennari var fæddur og upp alinn á Hofi.
Aðalsögn

Aðalsögn er hugtak í málfræði sem lýsir tegund af sagnorðum. Ef aðeins er ein sögn í setningu þá er sú sögn kölluð aðalsögn. Hinsvegar þegar tvær sagnir standa saman og mynda merkingarlega heild er ein sögnin kölluð aðalsögn en hin kölluð hjálparsögn.

Aðalsögn getur staðið ein án hjálparsagnar; ólíkt hjálparsögnum sem geta ekki staðið einar án aðalsagnar.

dæmi: Ég les.
Malaga

Malaga er hafnarborg í Andalúsíu á Suður-Spáni. Íbúar borgarinnar voru rúm 569.000 árið 2015 en um helmingi fleiri búa á stórborgarsvæðinu. Malaga er sjötta stærsta borg Spánar.

Líklegast er talið að heitið sé komið úr fönikísku (og hét þá Malaka) og dregið af salti sbr. hebreska מלח (melak) + arabíska ملح (milh).
Hrafnkels saga Freysgoða

Hrafnkels saga Freysgoða (eða Hrafnkatla) er Íslendingasaga og er frægust allra Austfirðinga sagna. Um Hrafnkels sögu hefur verið meir og betur skrifað en aðrar Íslendinga sögur, að Njálu einni undanskilinni. Einar Pálsson hefur til dæmis skrifað um hana bókina: "Heiðinn siður og Hrafnkels saga", sem kom út árið 1988.

Boðskapur Hrafnkels sögu.

Sumir líta svo á að skilja beri söguna þannig að maður eigi að drepa óvin sinn þegar maður hefur tækifæri til þess. Ein af aðalsögupersónunum í Hrafnkels sögu, Sámur, þyrmir lífi Hrafnkels, þegar hann hefur tækifæri til að ganga frá honum, og koma þannig veg fyrir að hann nái valdi sínu aftur. En af því að hann gefur honum líf nær Hrafnkell sínu fyrra valdi aftur og tekur hann í rekkju á Aðalbóli og segir við hann:

Sámur velur lífið, og þar við situr, hann fær enga eftir það til að reyna að rétta hlut sinn, og „[f]ékk hann aldrei uppreist móti Hrafnkeli, meðan hann lifði.“
Heilakúpudýr

Heilakúpudýr (fræðiheiti: "Craniata") er óröðuð fylking seildýra sem inniheldur undirfylkingarnar hryggdýr og slímála auk einnnösunga. Til fylkingarinnar teljast dýr með heilakúpu eins og nafnið gefur til kynna. Fylkingin er tiltölulega ný en áður fyrr var til siðs að flokka slímála og einnösunga (sem steinsugur teljast m.a. til) sem hryggdýr en þau dýr skortir hryggjarliði. °°°°
Einkenni.

Heilakúpudýr eru þau seildýr sem eru með höfuð, þ.e. ekki möttuldýr eða tálknmunnar. Meðal þeirra eru slímálar sem eru með brjóskkennda heilakúpu og tennur úr hornefninu keratín.

Höfuð heilakúpudýra er myndað af heilakúpu og í flestum tilfellum kjálkum, auk augna og annara skynfæra.
En

En, EN og en geta átt við:
Hafsbotnsskorpa

Hafsbotnsskorpan kallast jarðskorpa á hafsbotni en hún verður til við eldgos á úthafshryggjunum eða úr innskotsbergi. Síðan dreifist hún út frá hryggjunum til beggja átta og eyðist að lokum á flekamótum. Hún er eðlisþyngri en meginlandsskorpan en eðlisþyngd hennar er 3-3,3g/cm³
Afleiðingarlögmálið

Afleiðingarlögmálið er lögmál um hvernig lífverur læra af afleiðingum hegðunar sinnar. Það var fyrst sett fram af Edward Lee Thorndike árið 1911 í bókinni" Animal Intelligence". Nokkuð einfaldað má setja afleiðingarlögmálið fram á þann hátt að líkur á hegðun sem veiti dýri ánægju aukist en að líkur á hegðun sem valdi dýri óþægindum minnki. Með ánægjulegum fyrirbærum á Thorndike við það sem dýr gerir ekkert til þess að forðast og reynir jafnvel að öðlast, en óþægileg fyrirbæri vísa til þess sem dýr reynir yfirleitt að forðast (Thorndike, 1911).
Fjórir

Fjórir er fjórða náttúrlega talan og næst minnsta ferningstalan (einn er minnst) táknuð með tölustafnum "4" í tugakerfi. Fjórar eins einingar kallast "ferna". Er óheillatala í Kína því framburðurinn líkist orðinu "dauði".

Talan fjórir er táknuð með IV eða IIII í rómverska talnakerfinu.
Steyr

Steyr er borg í fylkinu Efra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2014 var 38 þúsund.

Í Steyr eru framleidd skotvopn og landbúnaðartæki með heiti borgarinnar.
1 (tölustafur)

1 er tölustafur, notaður til að tákna töluna einn. Raðtalan "fyrsti" er táknuð „"1."“.
Helgi Hallvarðsson

Helgi Hallvarðsson (fæddur 12. júní 1931 í Reykjavík, lést 15. mars 2008 í Reykjavík) var skipherra hjá Landhelgisgæslunni.

Hann hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu 1976 fyrir þátt sinn í Þorskastríðunum.
Hráefni

Hráefni er efni, sem notað er til að fullvinna vöru. Sem dæmi má nefna járngrýti eða timbur.
Lumma

Lumma eða klatti er lítil, íslensk pönnukaka en lummur eru oftast hafðar mun þykkari en venjulegar pönnukökur. Þær voru eitthvert algengasta bakkelsið áður fyrr, einkum áður en ofnar urðu algengir, og virðast vera það pönnusteikta kaffibrauð sem fyrst kemur til sögunnar hérlendis og er fyrst getið um þær á 18 öld.

Lummur með sírópi eða sykri voru með helstu veitingum í veislum á 19. öld og bornar fram á ýmsum stigum eins og sjá má í lýsingu á brúðkaupsveislum á Hornströndum frá síðari hluta aldarinnar: „... um morguninn fyrsta veizludaginn fá boðsmenn kaffi, lummur og brennivín nokkru seinna er morgunverður borinn á borð, »smurt« brauð og brennivín; þá er sunginn borðsálmur. Önnur máltíð um miðjan dag er steik, kaffi og lummur.“. Í lýsingu á brúðkaupsveislum í Skagafirði nokkru fyrr segir: „Hinn venjulegi veizlumatur var bankabyggsgrautur með sýrópsmjólk út á, hangikjöt og bankabyggslummur, og nóg í staupinu, helzt brennivín.“ Einnig voru lummur eitt helsta jólabakkelsið á langflestum heimilum: „Aðfangadagsmorgun var byrjað að baka lummurnar. Það var dregið til lengstra laga, svo þær væru sem nýjastar, helst heitar. Þótti það ilt verk að baka lummur, því heldur vildi þeim súrna í augum,sem að því störfuðu.“

Á ríkari heimilum voru lummur bakaðar úr hveiti og það er yfirleitt gert nú en algengast var á 19. öld að þær væru úr fínmöluðu byggi. Einnig voru oft notaðir grautarafgangar í þær, áður bygggrautur en núna yfirleitt grjónagrautur, og kallast slíkar lummur "grautarlummur". Í riti Lærdómslistafélagsins 1781 segir frá því að Skaftfellingar geri lummur úr mjöli möluðu úr melgresi.

Lumma getur haft bæði jákvæða og neikvæða merkingu í orðtökum. Sagt er að eitthvað sem er mjög vinsælt renni út eða seljist eins og heitar lummur en það sem er ofnotað og útþvælt er oft kallað gömul lumma eða sagt vera lummulegt (lummó). Lumma hefur líka orðið gælunafn á Íslandi fyrir munntóbak.
Kergueleneyjar

Kergueleneyjar eru eyjaklasi sunnarlega í Indlandshafi sem tilheyra Frakklandi. Þær eru að mestu óbyggðar en um 100 vísindamenn hafast þar þó við að jafnaði.

Að flatarmáli eru eyjarnar 7.215 km²
Arthur C. Clarke

Arthur Charles Clarke (fæddur 16. desember 1917 í Minehead á Englandi, látinn 19. mars 2008 í Colombo á Srí Lanka) var breskur rithöfundur og uppfinningamaður. Hann er þekktastur fyrir að hafa skrifað bókina "" árið 1968.
C-dúr

C-dúr er dúrtóntegund byggð á grunntóninum C. C-dúr hefur engin föst formerki og er tónstiginn spilaður á hvítu nótunum á píanói á milli C og C áttund ofar.

C-dúrtónstiginn inniheldur sömu nótur og jóníska kirkjutóntegundin í sömu röð.
Fokker

Fokker var nafnið á hollenskum flugvélaframleiðanda, nefnt eftir stofnanda fyrirtækisins, Anthony Fokker. Fyrirtækið var upprunalega stofnað 12. febrúar 1912 í Þýskalandi áður en það fluttist um set árið 1919 til Hollands. Á þriðja og fjórða áratugnum blómstruðu viðskipti fyrirtækisins og var það leiðandi flugvélaframleiðandi á heimsvísu. Seinna tók að fjara undan og var það lýst gjaldþrota árið 1996.
Efnatákn

Efnatákn frumefnanna eru skammstafanir sem notaðar eru til að einfalda framsetningu ritaðra efnaformúla. Þessar skammstafanir eru ákveðnar af Alþjóðasamtökum um fræðilega og hagnýta efnafræði (enska: "International Union of Pure and Applied Chemistry", skammstafað "IUPAC").
Analysis

Analysis er alþjóðlegt tímarit um heimspeki. Það var stofnað árið 1933 og er gefið út af Blackwell Publishing.

Mikilvægar greinar.

Ýmsar mikilvægar greinar hafa birst í tímaritinu en meðal þeirra má nefna:
Las Palmas de Gran Canaria

Las Palmas de Gran Canaria, einnig nefnd Las Palmas, er borg á spænsku eyjunni Gran Canaria sem er ein af Kanaríeyjum. Íbúar borgarinnar eru um 377 þúsund.
Iaşi

Iași er borg í norðausturhluta Rúmeníu með um 290 þúsund íbúa (2011). Borgin var áður höfuðborg Moldóvu eða til ársins 1861.
Luger P08

Luger P08 er þýsk hálfsjálfvirk skammbyssa, framleidd af skotvopnafyrirtækinu Deutsche Waffen und Munitionsfabriken. Hún var hönnuð árið 1898 af Georg Luger, og var fyrst framleidd árið 1900. Hún var hliðarvopn þýska flotans á unda hernum, árið 1904 varð hún hliðarvopn flotans en varð ekki hliðarvopn hersins fyrr en árið 1908. Hún var í notkun hjá þýska flotanum og hernum að árinu 1938, þegar skipt var í Walther P38 sem hliðarvopn. Luger P08 var notuð í fyrri heimsstyrjöldinni og var líka eitthvað notuð í seinni heimsstyrjöldinni, þó að þýski herinn hafi skipt Walther P38 árið 1938.

Skammbyssan er 233 mm að lengd og er um 900 grömm að þyngd.
Grafarþögn

Grafarþögn er spennusaga eftir Arnald Indriðason, sem út kom árið 2001.

Ensk þýðing eftir Bernard Scudder hlaut Gullrýtinginn árið 2005.
Jarðvatn

Jarðvatn er samheiti um vatn undir jarðaryfirborði, hvort heldur sem það er undir eða yfir grunnvatnsfleti. Jarðvatninu má skipta í þrjá aðalflokka eða lög eftir ástandi þess á hverjum stað. Þetta eru jarðvegsraki, hárpípuvatn og grunnvatn. Mörkin milli þessara laga eru ekki skörp. Gleggstu skilin eru þó við grunnvatnsflötinn. Þar er þrýstingur vatnsins jafn loftþrýstingi, undir honum er hann hærri en yfir honum er vatnsþrýstingurinn lægri loftþrýstingi. Jarðvatnið er sá hluti hringrásar vatnsins sem á sér stað undir yfirborði þurrlendisins (stundum er orðið grunnvatn notað um það sem hér er skilgreint sem jarðvatn).

Jarðvegsraki.

Jarðvegsraki og jarðvegsrakabelti (e. "soil moisture", "soil moisture zone") er efsta lag jarðvatnsins. Yfirborð þess fylgir yfirborði jarðar. Þykkt þess er misjöfn, sums staðar vantar það alveg til dæmis þar sem grunnvatnsflötur er við yfirborð. Holrými milli korna er að hluta fyllt vatni og að hluta lofti. Vatni í jarðvegi má skipta í tvo flokka:

Hjúpvatnið er að mestu bundið í jarðlögin með sameindakröftum og liggur sem örþunn himna utan á kornum jarðvegsins. Sigvatnið er laust vatn sem hripar niður í gegn um jarðveginn áleiðis til grunnvatnsins.

Hárpípuvatn.

Hárpípuvatn og hárpípubelti (e. "capillary water", "capillary fringe") myndar þunnt lag yfir grunnvatnsfleti þar sem jarðlögin eru mettuð vatni sem dregist hefur sökum hárpípukrafta upp fyrir grunnvatnsborð. Þykkt þessa lags er eingöngu háð kornastærð eða gropi jarðlaganna. Í grófri möl er það örþunnt, í sandi getur það verið nokkurra cm þykkt en í leir getur það náð nokkrum metrum.

Grunnvatn.

Grunnvatn og grunnvatnsbelti (e. "groundwater zone") tekur við neðan grunnvatnsborðs. Þar er allt holrými bergsins vatnsfyllt. Þrýstingurinn er hærri en loftþrýstingur. Grunnvatnið er sjaldnast kyrrstætt heldur sígur það hægum straumi undan halla. Grunnvatnsflæðinu má skipta upp í grunnvatnsstrauma. Þar sem grunnvatn flæðir til yfirborðs eru lindir og lindasvæði.

Þegar um er að ræ ða frjálsan grunnvatnsflöt er vatnsþrýstingurinn á hverjum stað í samræmi við dýpið undir grunnvatnsborði. Stundum valda þétt jarðlög því að þrýstingurinn er mun meiri, eða mun minna, en dýpið segir til um. Þegar þrýstingurinn er meiri en samsvarar dýpinu er talað um „þrýstivatn“ (e. "artesian water"). Sú hæð sem vatnið getur þrýst sér upp í, t.d. í borholu, nefnist „þrýstivatnshæð“ (e. "pizometric surface"). Stundum er þrýstivatnsborðið hærra en jarðaryfirborð og þar koma lindir upp í ólgandi bullaugum og vatn flæðir upp úr borholum á svæðinu. Á sama hátt og þétt jarðlög geta orsakað þrýstivatn geta þau einnig valdið undirþrýstingi þannig að fleira en eitt grunnvatnsborð er til staðar. Í borun við slíkar aðstæður getur grunnvatnsborðið í borholu lækkað snögglega þegar komið er niður í gegn um þéttu lögin.
Blandað hagkerfi

Hagkerfi kallast blandað þegar efnahagur lands er skipulagður með þeim hætti að á sumum sviðum eru gæði framleidd á frjálsum markaði en öðrum úthlutað af ríkinu. Á frjálsum markaði eru það fyrirtæki í einkaeigu, sem framleiða vörur og veita þjónustu. Á hinn bóginn framleiða opinberar stofnanir eða fyrirtæki í eigu ríkisins samkvæmt miðstýrðari framleiðsluháttum.

Strangt tekið eru öll hagkerfi blönduð, í mismiklum mæli þó.
Alfa

Alfa er bókstafur í gríska stafrófinu (hástafur: Α, lágstafur: α) og samsvarar íslenska stafnum A. Í gríska númerakerfinu hefur hann gildið 1.

Tölvur.

Í unicode er Α U+0391 og α er U+03B1.
Jötunuxar

Jötunuxar (eða étinuxi) (fræðiheiti: "Staphylinidae") er ætt bjallna, með um 30.000 tegundir. Jötunuxar eru breytilegir að stærð, ýmist örsmáir eða allstórir. Þeir eru með litla skjaldvængi sem hylja aðeins fremsta hluta afturbols. Jötunuxar eru rándýr eða nærast á sveppgróum. Um 60 tegundir jötunuxa eru á Íslandi. Stærstur er jötunuxi ("Creophilus maxillosus"), sem er um 2 cm á lengd, svartur með grátt þverbelti yfir skjaldvængina.
Jóta

Jóta (hástafur: Ι, lágstafur: ι) er níundi bókstafurinn í gríska stafrófinu. Stafir sem hafa þróast frá stafnum eru hið rómverska I og j. Í gríska númerakerfinu hefur hann gildið 10.
Psí

Psí (hástafur: Ψ, lágstafur: ψ) er tuttugasti og þriðji bókstafurinn í gríska stafrófinu. Í gríska númerakerfinu hefur hann gildið 700.
Þorsteinn Hallgrímsson (f. 1942)

Þorsteinn Hallgrímsson (jafnan kallaður Doddi Hallgríms) (fæddur 25. júlí 1942) var fyrsti íslenski körfuknattleiksmaðurinn sem vann landsmeistartitil utan Íslands, alls 4, er hann lék með SISU í Danmörku á sjöunda áratug síðust aldar þegar hann.var þar við nám og störf.

Doddi fæddist 25. júlí 1942 og var yngsti leikmaður fyrsta landsliðs Íslands í körfuknattleik, tæplega 17 ára gamall. Leikurinn, sem var gegn Dönum, fór fram í Kaupmannahöfn 16. maí 1959. Þorsteinn varð margoft Íslandsmeistari með ÍR, meðal annars fimm ár í röð á árunum 1960 – 1964.

Með landsliðinu lék Doddi venjulega stöðu bakvarðar eða jafnvel framherja en lék sem miðherji á keppnisferðalagi um Danmörku og Noreg um áramótin 1974 – 1975. Hann er því eini leikmaðurinn sem hefur afrekað það að spila allar stöður á vellinum með íslenska landsliðinu í körfuknattleik.

Doddi var valinn besti leikmaður 1. deildar karla, forvera úrvalsdeildarinnar, árin 1969 og 1971.
Vladívostok

Vladívostok (rússneska: Владивосто́к) er borg í fylkinu Prímorja í suðausturhluta Rússlands. Mannfjöldi var tæplega 594 þúsund íbúar árið 2002 en átta árum seinna, 2010, hafði fækkað í borginni og bjuggu þá rétt rúmlega 592 þúsund íbúar í Vladívostok.