arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Módernismi

Módernismi er stefna eða tímabil í listum sem nær frá seinni hluta 19. aldar til miðbiks eða seinnihluta þeirrar tuttugustu. Módernismi var einnig áhrifamikill á 20. öld á öðrum sviðum vestrænnar menningar, svo sem í stjórnmálum, hugvísindum og hönnun. Hugtakið módernismi er einnig notað til þess að lýsa ákveðnu menningarástandi, tíðaranda og afstöðu manna til tíma og framþróunar.

Póstmódernismi tók við af módernismanum á 20. öld.
Jón Baldvinsson

Jón Baldvinsson (fæddur 20. desember 1882 á Strandseljum við Ísafjarðardjúp, dáinn 17. mars 1938) var íslenskur stjórnmálamaður.

Jón stundaði prentnám í Prentsmiðju Þjóðviljans á Ísafirði og á Bessastöðum árin 1897 – 1901 og starfaði svo sem prentari á Bessastöðum árin 1901 – 1905 og í Gutenberg í Reykjavík 1905 – 1918 og var formaður Hins íslenska prentarafélags 1913 – 1914. Hann var forstjóri Alþýðubrauðgerðarinnar í Reykjavík 1918 – 1930 og bankastjóri Útvegsbankans frá 1930 til æviloka en hafði setið Í bankaráði Landsbankans 1928 – 1930.

Jón var forseti Alþýðusambands Íslands og formaður Alþýðuflokksins árin 1916 – 1938. Hann var bæjarfulltrúi í Reykjavík 1918 – 1924. Jón sat á Alþingi fyrir Reykvíkinga 1920 – 1926 en var landskjörinn þingmaður 1926 – 1938 Árin 1933 – 1938 var hann forseti sameinaðs þings. Jón var fyrsti flutningsmaður að frumvarpi til laga um hvíld sjómanna, sem voru kölluð "vökulögin".
Andrés Indriðason

Andrés Indriðason (7. ágúst 1941 í Reykjavík - 10. júlí 2020) var íslenskur barna- og unglingabókahöfundur og dagskrárgerðarmaður.

Æska og menntun.

Foreldrar hans voru Indriði Jóhannsson lögregluþjónn og Jóna Kristófersdóttir. Andrés stundaði nám við Menntaskólann í Reykjavík og lauk stúdentsprófi árið 1963. Hann stundaði síðar nám í ensku við Háskóla Íslands. Hann stundaði nám í kvikmyndagerð í Danmörku á árunum 1965-1966.

Störf.

Andrés starfaði sem enskukennari á árunum 1963-1965 og sem blaðamaður á Morgunblaðinu. Þegar Sjónvarpið var stofnað árið 1965 hóf Andrés vinnu þar við dagskrágerð og starfaði þar til 1985. Eftir það helgaði Andrés sig aðallega ritstörfum. Bækur hans hafa verið gefnar út í Þýskalandi, Austurríki, Sviss og Danmörku. Andrés var upphafsmaður þáttanna Gettu betur, sem eru eitt vinsælasta sjónvarpsefni RÚV frá upphafi.
Skápur

Skápur er tegund húsgagna oft gerð úr viði og notuð inni á heimilum til að geyma hluti til dæmis eins og mat og leirvörur eða föt, svo að þau séu vernduð frá ryki og óhreinindum. Skápur getur líka átt við litla geymslu. Stundum er hægt að ganga inn í stærri skápa.

"Þurrkskápur" er stór skápur oft með vatnshitara og hillum til að geyma þurr föt, rúmföt og handklæði.

Sjálft orðið er 17. aldar tökuorð úr dönsku.
Tvíhlustarsláttur

Tvíhlustarsláttur er þegar tvö ólík hljóð eru spiluð í sitt hvort eyra á sama tíma.
Steven Gerrard

Steven George Gerrard (f. 30. maí 1980 í Whiston, Merseyside, Englandi) er enskur fyrrum knattspyrnumaður og núverandi þjálfari Aston Villa. Með Liverpool FC vann hann einn FA-bikar, 3 deildarbikara, einn UEFA-bikar og einn Meistaradeildarbikar. Hann lék eitt tímabil með LA Galaxy eftir að hann hætti hjá Liverpool árið 2015. Gerrard var þekktur fyrir sterk og hröð hlaup, skotkraft og nákvæmni. Hann var bæði fyrirliði Liverpool og enska landsliðsins.

Gerrard lagði skóna á hilluna árið 2016. Árið eftir hóf hann að þjálfa ungmennalið Liverpool undir 18 ára. Gerrard var svo skipaður þjálfari Rangers í Skotlandi vorið 2018.
Ibiza

Ibiza (stundum skrifað Íbíza eða Íbísa á íslensku) (katalónska "Eivissa") er ein Baleareyjum í Miðjarðarhafi, nokkuð vestur af Majorka. Ibiza tilheyrir Spáni. Ibiza er stundum nefnd „eyjan hvíta“ eftir hvítmáluðu húsunum á eyjunni.

heiti eyjarinnar er er komið úr fönikísku frá Ibossim sem þýðir "eyja (guðsins) Bes".
Smábátur

Smábátur er bátur undir 15 brt. (brúttótonn), vanalega byggður nú til dags úr trefjaplasti en smábátar eru þó líka til úr stáli og timbri. Timbrið er að lúta í lægra haldi fyrir plastinu þar sem viðhaldskostnaður á timbrinu er meiri. Smábátar eru flokkaðir í tvo flokka, þ.e. í smábáta og krókabáta. Krókabátar eru undir 6 brt. og eru vanalega á handfærum eða línuveiðum. Smábátar stunda aðallega bolfisksveiðar þ.e. veiðar á þorski, ýsu, ufsa og steinbít. Einnig stunda smábátar grásleppuveiðar með þar til gerðum grásleppunetum. Smábátar eru staðsettir um allt land þó einna helst við Vestfirði þar sem skjólgóðir firðir skýla þeim fyrir íslenskri veðráttu og stutt er að sækja aflann. Annars eru smábátar um allt land þó einna síst við Suðurland og Suð-Vesturland, þar sem á þar vantar meira skjól fyrir þessa litlu og opnu báta til að þeir geti sótt aflann sinn.
Vara

Vara er fyrirframskilgreind afurð sem framleidd með ákveðinni vinnslu eða vinnsluaðferð, það er að segja það sem kemur út úr framleiðsluaðferð. Í viðskiptum eru vörur seldar og keyptar; vörur eru keyptar af neytendum eða öðrum fyrirtækjum. Vörur er hannaðar til að uppfylla kröfur og þarfir markaðs. Í framleiðslu eru vörur keyptar sem hráefni og seldar sem fullgerðar vörur.

Þjónusta sem óáþreifanleg vara er afurð sem sannarlega uppfyllir loforð seljanda við kaupanda. Dæmi um þjónuustu er þegar iðnmeistarar staðfesta og taka ábyrgð á að verk unnin á byggingarstað standist kröfur byggingareglugerðar. Í því tilviki er virði kaupanda fólgið í að fá staðfestingu á að byggingin standist kröfur og viðmið laga og reglna um mannvirki. Án þessarar staðfestingar og ábyrgðar iðnmeistara um hlítingu við lög og reglur, væri andvirði byggingarinnar minna enda væri óheimilt að taka það til notkunar.
Rannsóknaþjónustan Sýni

Rannsóknaþjónustan Sýni er íslensk fyrirtæki á sviði örverurannsókna fyrir matvælafyrirtæki og fóðurframleiðendur. Fyrirtækið sinnir örverumælingum eins og mats á ferskleika, efnagreiningar vegna næringargildismerkingar, aðstoð við uppsetningu og viðhald innra eftirlits og hreinlætiseftirlit ásamt því að veita ýmiskonar fræðslu og námskeið fyrir starfsfólk í matvæla- og fóðuriðnaði. Á prófunarstofu örverugreininga er boðið upp á örverugreiningar fyrir matvæla- og fóðuriðnað.

Rannsóknaþjónustan Sýni er eina einkarekna prófunarstofnunin á þessu sviði sem fengið hefur faggyldingu skv. IST EN ISO/IEC 17025 staðlinum fyrir algengustu efna- og örveruprófanir.
Universal Product Code

Universal Product Code (e. "alhliða vörunúmer") er tegund strikamerkis sem notuð er víða í Bandaríkjunum, Kanada og Bretlandi til að fylgjast með vörum í verslunum. Kerfið var fundið upp árið 1970 af George Laurer sem starfaði hjá IBM og var útkoma rannsóknarverkefnis. UPC-kerfið var tekið í notkun árið 1973. Skannað var sá fyrsta vara með UPC-númeri á kassa í stórmarkaði í Bandaríkjunum 26. júní 1974 (enda þótt hefðu nokkrar verslanir UPC-skannar á bakvið verslunina á undan þessu).

UPC-númer samanstendur af tólf tölum, það eru engir bókstafir eða rittákn í kóðunni. Það eru ýmsar tegundir UPC, viðbótarbókstafur eftir á bókstöfunum "UPC" benda á númerstegund. Til dæmis er UPC-A almennasta tegund UPC.
Fjölnotatæki

Fjölnotatæki er tæki til heimilis- og skrifstofunota sem sameinar hlutverk margra tækja í einu. Fjölnotatæki samanstanda af sumum eða öllum eftirfarandi eiginda, þ.e. að geta:

Fjölnotatæki geta yfirleitt prentað ljósmyndir beint úr minniskorti með minniskortalesara eða USB-tengingu við ljósmyndavél. Hlutverk ljósritunarvéla næst með skanna sem getur prentað beint úr prentaranum. Þessi skanni getur líka sett á stafrænt form myndir til notkunar á tölvu. Fjölnotatæki sem geta sent símbréf tengjast beint við símalínu.

Fjölnotatæki eru fáanleg í mörgum stærðum til ólíkra nota, til dæmis eru fjölnotatæki sem notuð eru á skrifstofu almennt stór og hönnuð til þyngri notkunar. Almennir geislaprentarar eru yfirleitt hannaðir til heimilisnota en almennir bleksprautur eru minni og hannaðir til léttari notkunar.

Fjölnotatæki eru framleidd af mörgum ólíkum framleiðendum, eins og:
Havering (borgarhluti)

Havering (enska: "London Borough of Havering") er borgarhluti í Austur-London á Englandi, og er hluti ytri London. Höfuðborg borgarhlutans er Romford, og aðrar aðalborgirnar eru Hornchurch, Upminster og Rainham. Borgarhlutinn er úthverfasvæði með mörg hús og miklar víðáttur. Ólíkur þeim er Romford stór bær með margar verslanir og næturlíf. Havering nær niður við Thames-ána og er svæði í endurþróun. Árið 2012 var hann með mannfjölda 239.733 manna í 93.200 heimilum. Flatarmál borgarhlutans er 111,4 ferkílómetrar. Hann var stofnaður árið 1965.

Efnahagskreppan á Íslandi hafði áhrif á borgarhlutann því hann var með 12,5 milljónum breskra punda hjá íslenskum bönkum.

Nokkur hverfi á svæðinu eru:
Lýðræðishreyfingin

Lýðræðishreyfingin er stjórnmálahreyfing sem var stofnuð 1998 og bauð í fyrsta skipti fram til Alþingiskosninganna 2009 og fékk þá 0,6% atkvæða.
Vigurmynd

Vigurmynd eða línuteikning er tölvuskrá sem inniheldur upplýsingar um þau grunnform (punkta, línur, boglínur og marghyrninga) sem mynda eina tvívíða mynd. Vigurmyndir eru þannig ólíkar rastamyndum þar sem hver punktur myndarinnar er geymdur í fylki. Með talsverðri einföldun má segja að í myndvinnslu með tölvu séu vigurmyndir oftast notaðar fyrir teikningar en rastamyndir fyrir ljósmyndir.

Andstætt rastamynd sem tapar gæðum (verður pixluð) við stækkun, er hægt að stækka og teygja vigurmynd að vild án þess að gæðin minnki.

Dæmi um algeng teikniforrit til að vinna með vigumyndir eru Adobe Illustrator, Adobe Flash, Inkscape og CorelDRAW. Algeng myndasnið fyrir vigurmyndir eru CGM, EPS, SVG, PDF og SWF.
Cairo

Cairo (upphaflega Xr) er frjálst forritasafn sem er ætlað að vera samræmt forritunarviðmót fyrir vigurmyndir. Það var upphaflega hannað fyrir notkun í X-gluggakerfinu en síðan þá hafa komið út útfærslur fyrir Win32 GDI, Mac OS X Quartz, BeOS, OS/2 og OpenGL-umhverfi. Cairo er meðal annars notað af GTK+ og Mozilla-verkefninu til að teikna upp bæði viðmótshluta og myndrænt innihald.
Nicolai

Kristinn Nicolai (listamannsnafn: Nicolai) (fæddur 1959) er íslenskur myndlistarmaður. Stíl hans hefur verið lýst sem "barrokk og ról".
GATT

Almennur samningur um tolla og viðskipti eða GATT (úr ensku: "General Agreement on Tariffs and Trade") voru fjölþjóðlegir samningar um viðskipti og tolla sem hófust 1947 og lauk 1994 þegar Alþjóðaviðskiptastofnunin var stofnuð.

Samningalotur GATT og Alþjóðaviðskiptastofnunarinnar.

Alls hafa níu samningalotur verið haldnar í tengslum við GATT og Alþjóðaviðskiptastofnunina:
Elliott 6m

Elliott 6m er sex metra langur þriggja manna opinn kjölbátur hannaður af nýsjálenska skútuhönnuðinum Greg Elliott árið 2000. Þessi gerð hefur verið valin sem keppnisbátur fyrir tvíliðakeppni í kvennaflokki í siglingum fyrir Sumarólympíuleikana 2012 í staðinn fyrir Yngling. Hönnun bátsins hefur þó verið breytt fyrir ólympíuleikana þannig að seglaflötur hefur verið minnkaður.

Elliott var áður með sleðann fyrir stórskautið á stýrisbitanum þannig að ekkert væri fyrir áhöfninni á sjálfu þilfarinu en í nýrri hönnun bátsins er sleðinn framar.
Örtölva

Örtölva getur átt við um:
Splash (kæna)

Splash er 3,6 metra löng einmenningskæna hönnuð af hollenska skútuhönnuðinum Jac de Ridder árið 1986. Hún var hugsuð sem framhald fyrir siglingamenn sem vaxnir væru upp úr Optimistum. Hún er smíðuð úr glertrefjum og vegur 55 kg.
Trölladeig

Trölladeig er leikfangaleir sem búinn er til úr hveiti, salti, vatni og stundum smá matarolíu. Í því eru engin eiturefni en á hinn bóginn er gjarnan settur matarlitur í deigið til að gera það litríkara. Það er notað í leikskólum og heimahúsum og hentar jafnt fyrir lítil og stór börn. Mótaða hluti er hægt að þurrka í ofni við 80°C.
Ölvisholt brugghús

Ölvisholt brugghús er bjórframleiðandi í Flóahreppi í Árnessýslu með framleiðslugetu um 300 tonn af bjór á ári. Helstu bjórtegundir Ölvisholts eru: Freyja, Skjálfti, Móri og Lava.
Heimsljós

Heimsljós er skáldsaga eftir Halldór Laxness sem kom út í fjórum hlutum á árunum 1937-1940, en heildarútgáfa skáldverksins kom fyrst út árið 1955. Bókin skiptist í: "1." Ljós heimsins "2." Höll sumarlandssins "3." Hús skáldsins "4." Fegurð himinsins. Halldór notaði dagbækur Magnúsar Hj. Magnússonar (1873-1916) skálds við samningu bókarinnar auk ýmissa annarra aðfanga. Nafnið Heimsljós er sótt í síðustu ljóðlínur kvæðisins "Söknuður" eftir Jónas Hallgrímsson: "Hnigið er heimsljós,/himinstjörnur tindra./Eina þreyi eg þig".

Bókin fjallar um ævi Ólafs Kárasonar Ljósvíkings, baráttu hans við raunveruleikann og hvernig hann samræmir hann skáldsýn sinni.
Frílisti

Frílisti er hugtak í hagfræði og haft um lista eða skrá yfir vörur, sem ekki þarf innflutningsleyfi fyrir, þó svo innflutningshöftum sé beitt, þ.e. vörulisti sem á tímum haftastefnu stjórnvalda inniheldur vörur (oftast nauðsynjavörur) sem má flytja inn án tilskilina leyfa.

Frílistinn tíðkaðist á Íslandi frá gengisfellingunni árið 1939 og í árslok 1940 mátti kalla að 40-45% innflutningsins væru á frílista. En heimsstyrjöldin setti strik í reikninginn og frílistinn var afnuminn að kröfu Breta og margvísleg höft og skömmtun fylgdu í kjölfarið. Byrjað var að afnema skömmtunina í júní mánuði árið 1950, og skömmtunarskrifstofan var lögð niður í september 1950. Eftir það var skömmtun aðeins miðuð við niðurgreiðslu á verðlagi vara, eins og smjörlíki og fleiri vörutegunda. Hinn 1. júní 1960 voru 60% innflutnings til landisins gefin frjáls, það er frílistinn var færður upp í 60% innflutnings.

Ríkisstjórnin ákvað í byrjun hvers árs að höfðu samráði við Seðlabanka heildarupphæð leyfaúthlutunar í frjálsum gjaldeyri. Upphæðinni var skipt milli vöruflokka og nefndist upphæð hvers vöruflokkskvóti hans. Leyfaveitingar fyrir innflutningi frá vöruskiptalöndum voru í samræmi við viðskiptasamninga, sem voru í gildi við hvert einstakt land, en þeim fylgdu vörulistar. Vöruskiptalöndin á 7. áratugum voru Austur-Þýskaland, Brasilía, Pólland, Rúmenía, Rússland, Tékkóslóvakía og Ungverjaland. Rússland (Sovétríkin) var langmikilvægasta vöruskiptalandið og kom um 51% innflutnings frá þessum löndum frá því 1965. Vörutegundum á frílista fjölgaði ár frá ári á 7. áratugnum. Haustið 1965 voru gólfteppi, skyrtur og nærföt sett á frílista svo að dæmi sé nefnt. Fyrir kom þó, að vörur væru teknar af frílista og mun þetta stundum hafa verið gert með hag innlends iðnaðar fyrir augum. Einnig kom fyrir í þrengingunum 1967-1968 og um miðbik 8. áratugsins, að vörur væru teknar af frílista til að draga úr innflutningi og gjaldeyriseyðslu.
Kjörnir alþingismenn 2007

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 2007.
Norðurdalur (Héraði)

Norðurdalur er dalur á Fljótsdal. Hann liggur samsíða Suðurdal og um hann rennur Jökulsá í Fljótsdal. Í dalnum er stöðvarhús Kárahnjúkavirkjunar við Teigsbjarg.
Félag eldri borgara í Reykjavík

Félag eldri borgara í Reykjavík og nágrenni er stærsta félagið innan Landssambands eldri borgara með yfir 11 þúsund félagsmenn. Félagið var stofnað 15. mars 1986.
Kjörnir alþingismenn 1991

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 1991.
Svensk Ungdom

Svensk Ungdom er ungliðahreyfing Sænska þjóðarflokksins (Svenska folkpartiet) í Finnlandi. Hreyfingin er stofnuð árið 1943 og á m.a. aðild að Nordiska Centerungdomens Förbund.
Erfðatækni

Erfðatækni (genatækni eða erfðaverkfræði) er líftækni þar sem erfðafræðileg og sameindalíffræðileg þekking er hagnýtt til að framkalla breytingar á erfðamengi lífvera, og þar með á lífefnafræðilegum stjórnunarferlum þeirra og hvarfarásum. Tæknin felst í því að aðferðum sameindaklónunar er beitt til að eyða, bæta við eða breyta einu eða fleiri genum í erfðamengi viðfangslífverunnar, sem þá er sögð erfðabreytt.

Notagildi erfðatækni er mikið í grunnrannsóknum á starfsemi einstakra gena og genaafurða í lífverum, en tæknin hefur einnig verið hagnýtt utan rannsóknastofunnar, svo sem til framleiðslu lyfja í erfðabreyttum smiðjum, erfðabreyttra matvæla og jafnvel gæludýra.
Félag eldri borgara Önundarfirði

Félag eldri borgara Önundarfirði er innan Landssambandi eldri borgara.
Félag aldraðra Siglufirði

Félag aldraðra Siglufirði er innan Landssambands eldri borgara.
Félag eldri borgara Biskupstungum

Félag eldri borgara Biskupstungum er innan Landssambands eldri borgara
Stökkull

Stökkull getur átt við:
Genasamsæta

Genasamsæta eða einfaldlega samsæta kallast mismunandi afbrigði af sama geni. Stundum er einnig talað um allel. Gregor Mendel rannsakaði samsætur af genum baunagrasins, sem gáfu t.d. sléttar eða hrukkóttar baunir. Hver genasamsæta getur haft áhrif á eiginleika eins og blóðflokk eða augnlit. Einnig er talað um samsætur á DNA sviði. Sumar samsætur gena á DNA sviði hafa ólík áhrif á svipfar, en aðrar ekki. Tvílitna lífverur eru að jafnaði með tvær samsætur af hverju geni. Ef samsæta hefur áhrif á einhvern eiginleika má skilgreina hvers eðlis þau eru. Samsætur geta t.d. verið ríkjandi eða víkjandi, en einnig eru þekktar jafnríkjandi samsætur eða með magnbundin áhrif (hálfríkjandi).
Dirk Nowitzki

Dirk Werner Nowitzki (fæddur 19. júní 1978 í Würzburg í Þýskalandi) er þýskur fyrrum körfuknattleiksmaður sem spilaði fyrir Dallas Mavericks í NBA-deildinni. Nowitzki var kraftframherji. Hann varð 6. stigahæsti leikmaður NBA frá upphafi árið 2019. Dirk ákvað að leggja skóna á hilluna eftir tímabilið 2018-2019 og skoraði 30 stig í kveðjuleiknum sínum.
Ida

Ida getur átt við:
Héraðssamband Þingeyinga

Héraðssamband Þingeyinga eða HSÞ varð til við sameiningu Héraðssambands Suður Þingeyinga og Ungmennasambands Norður Þingeyinga 9. júní 2007. Héraðssamband Suður Þingeyinga var upphaflega stofnað 31. október 1914.
Fimm í fimm

Fimm í fimm er hugtak í körfubolta og á við um það þegar leikmaður nær að minnsta kosti fimm öllum eftirfarandi fimm flokkum: stigum, fráköstum, stoðsendingum, vörðum skotum og stolnum boltum.

Hakeem Olajuwon (sex sinnum) og Andrei Kirilenko (þrisvar sinnum) eru einu leikmenn NBA-deildarinnar í Bandaríkjunum sem hafa náð þessu afreki oftar en einu sinni.
Sextánda konungsættin

Sextánda konungsættin er í sögu Egyptalands konungsætt sem telst til annars millitímabilsins. Konungar þessarar konungsættar voru „útlendingar“ (hyksos) sem báru sumir semísk nöfn en aðrir egypsk. Þeir ríktu yfir ýmsum hlutum Neðra Egyptalands á tímabilinu frá um 1620 f.Kr. til um 1540 f.Kr. Nöfn þeirra eru eingöngu þekkt af fornleifum en Maneþon talar um 32 útlenda konunga sem ríktu í 518 ár. Ekki er vitað um ríkisár þessara konunga.
Skrápflúra

Skrápflúra einnig nefnd stórkjafta (fræðiheiti: "Hippoglossoides platessoides") er þunnur flatfiskur af flyðruætt. Hún hefur snarpari viðkomu en ættingjar sínir vegna hreistursins sem er mun grófara, en þaðan fær hún nafn sitt. Flúran lifir helst á sand- eða leirbotni eins og flestir flatfiskar og nærist þar á ýmsum smádýrum til að byrja með en stækkar svo við sig. Skrápflúran er einn af þeim fiskum sem hefur nýlega uppgötvast sem verðmæt tegund og hefur hún orðið mikilvægari á síðustu árum.

Fiskveiðiárið 2018/2019 voru veidd rúmlega 29 tonn af skrápflúru , en afli hefur farið minnkandi. Fiskveiðiárið 2010/2011 var til að mynda heildarafli 193 tonn, og 148 tonn árið eftir

Lýsing.

Skrápflúran er frekar langvaxin, þunn og breið. Haus er miðlungsstór, kjaftur frekar stór og ná skoltar aftur móts við mitt hægra auga. Augu eru stór og er vinstra augað nokkuð aftar en það hægra. Uggar eru venjulegir flatfiskuggar og smáyddir í miðjuna. Hægri hliðin er rauðgrá, stundum dökkgrá, vinstri hliðin er hvít eins og á öðrum flatfiskum. Hreistur er hrjúft og stórgert eins og nafn hennar bendir til.

Lífshættir.

Skrápflúran er botnfiskur sem heldur sig helst á leir- og leðjubotni á 5-250 m dýpi. Hrygning skrápflúru við Ísland er í júní-júlí aðallega á 50-100 m dýpi allt í kringum landið. Eggin eru nokkuð stór, 2,6-3,3 mm í þvermál. Fyrst eru þau sviflæg en sökkva síðan. Klak tekur um 11-14 daga við 4 °C heitan sjó. Lirfan er á bilinu 4-6 mm við klak. Þegar seiðin eru 2-4 cm löng leita þau til botns og hafa fengið útlit foreldra sinna. Lengsta skrápflúran sem veiðst hefur við Ísland var 56 cm og veiddist hún suðaustur af Glettinganesi árið 1992.

Fæða.

Fæða er aðallega allskonar botndýr, skeldýr, bustaormar og krabbadýr. Einnig eitthvað af sniglum, fiskseiðum og öðrum smáfiskum. Stærri skrápflúran étur aðallega loðnu og litla fiska.

Nytsemi.

Skrápflúran er einn algengasti fiskurinn hér við land í fjölda talið, en þar sem hún er svo smá þá er lífmassi stofnsins ekki stór. Hér áður fyrr var henni hent frá borði þar sem ekki var markaður fyrir hana, en nú er hún seld á markaði erlendis. Kvóti fyrir fiskveiðiárið 2008/2009 er 1.072 tonn en þó er mjög lítið búið að veiða af þeim kvóta ennþá eða rétt um 17%. Á síðasta kvótaári var kvótinn 1.000 tonn eða 267 þorskígildi, þar sem að þorskígildisstuðull skrápflúru var 0,29 það árið. Mest var veitt af skrápflúru árið 1996 eða um 6.500 tonn.

Kvóti fyrir fiskveiðiárið 2019/2020 er rúm 13 tonn og þorskígildisstuðull skrápflúru 0,37
Erlendur biskup

Erlendur biskup (d. 13. júní 1308) var biskup í Kirkjubæ, Færeyjum 1269 – 1308.

Erlendur biskup hefur líklega verið fæddur um 1240, ekki vitað hvers son hann var. Hann var fyrst kórsbróðir í Björgvin, en var vígður Færeyjabiskup í janúar 1269. Hann var mikilhæfur maður og hafði umtalsverð áhrif í kirkjumálum og stjórnmálum, bæði í Færeyjum og Noregi. Hann var t.d. einn sjö biskupa sem voru viðstaddir krýningu Eiríks Magnússonar Noregskonungs í Björgvin 25. júlí 1280.

Erlendur bjó í Kirkjubæ í Færeyjum og lét m.a. byggja Magnúsarkirkjuna eða Múrinn þar. Árið 1298 átti hann, ásamt Sigurði lögmanni í Færeyjum og á Hjaltlandi, frumkvæði að því að Sauðabréfið var samið, en það er réttarbót fyrir Færeyjar, sem Hákon háleggur hertogi staðfesti. Sauðabréfið er elsta skjal sem varðveitt er úr Færeyjum.

Hugsanlegt er að Erlendur hafi verið viðstaddur krýningu Hákonar háleggs Noregskonungs í Niðarósdómkirkju 1. nóvember 1299, en engar heimildir eru til um það. Þann 5. desember 1305 tók Erlendur þátt í því að vígja Árna Sigurðsson biskup í Björgvin. Þar var Hákon háleggur einnig viðstaddur. Stöðu Erlends má einnig sjá af því að nafn hans kemur fyrir í skjölum hátt settra samtímamanna hans. T.d. er hann meðal 16 kirkjuhöfðingja sem undirrita skjal, 10. desember 1305, þar sem Hákon háleggur gefur konu sinni, Eufemiu frá Rügen, Bygdøy við Osló.

Seinna versnaði samband Erlends við Hákon konung, þegar upp komu þungar ásakanir á hendur honum. Einkum var Erlendi gefið að sök að vilja ráða öllu í Færeyjum og sölsa undir kirkjuna allar jarðeignir þar. Margt bendir til að kaþólska kirkjan hafi aldrei náð undir sig eins miklu landi og völdum í Færeyjum eins og á dögum Erlends biskups.

Þjóðsagan segir að Erlendur hafi fallið í bardaga í dómkirkjunni í Kirkjubæ, í eins konar borgarastríði milli norður- og suðurhluta eyjanna. Mun sennilegra er þó að hann hafi flúið til Noregs vegna vaxandi ólgu meðal íbúanna, sem sættu sig ekki við óhóflega græðgi og fjárkröfur af hálfu kirkjunnar.

Í bréfi sem Árni biskup í Björgvin skrifaði 22. júní 1308 til biskupanna á Íslandi og Grænlandi, kemur fram að Erlendur hafi dáið 13. júní 1308, líklega í Björgvin. Það liðu 4 eða 5 ár þar til eftirmaður hans var skipaður, því að Árni biskup í Björgvin og Jörundur erkibiskup í Niðarósi gátu ekki komið sér saman um hver skyldi taka við. Að lokum hafði Jörundur erkibiskup (og Hákon konungur) sitt fram, með milligöngu Nikulásar erkibiskups í Uppsölum, og varð Loðinn frá Borgundi biskup í Færeyjum.

Hugsanlegt er að Erlendur sé grafinn í Kirkjubæ. Árið 1420 lét Jón þýski biskup í Færeyjum, taka upp bein Erlends, því að vísbendingar voru um að hann væri heilagur maður. Hefur hann síðan af mörgum verið talinn meðal norrænna dýrlinga.

Á vesturgafli dómkirkjunnar í Niðarósi er stytta af Erlendi biskupi, en hún er ekki gömul.
Einar Magnússon

Einar Magnússon (17. mars 1900 – 12. ágúst 1986) var rektor Menntaskólans í Reykjavík frá 1965 til 1970. Hann hóf störf við skólann aðeins 22 ára gamall, og starfaði við skólann til sjötugs, þar af síðustu 5 árin sem rektor.
420 (kæna)

420 er 4,2 metra löng tvímenningskæna hönnuð af franska skútuhönnuðinum Christian Maury árið 1958. Báturinn er hannaður fyrir tvo unga siglingamenn samtals 110-130 kg að þyngd. Þessi kæna er notuð sem þjálfunarbátur fyrir 470. Báturinn er stöðugur og þolir siglingu í miklum vindi og öldugangi.

Árið 2007 tók 29er við af þessari gerð sem tvímenningskæna fyrir ungt fólk á ISAF Youth Worlds-móti Alþjóða siglingasambandsins.