arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Lónsöræfi

Lónsöræfi, einnig kölluð Stafafellsfjöll er landsvæði og friðland á suðaustur- Íslandi. Friðland á Lónsöræfum er í umsjá Vatnajökulsþjóðgarðs.

Lýsing.

Svæðið er í umhverfi Jökulsár í Lóni og afmarkast gróflega af tindum í Vatnajökli í vestri, Skyndidalsá og flæðum Jökulsár í Lóni í suðri, Flugustaðatindum og Hofsjökli í austri og Geldingafelli í norðri.

Jarðmyndanir eru 5-7 milljón ára en þær yngstu eru frá ísöld. Brött fjöll, gljúfur, gil og fossar eru víða. Nokkrar fornar megineldstöðvar voru á svæði Lónsöræfa og er talsvert af líparíti þar sem ber keim af því. Nokkuð er af stuðlabergi á svæðinu. Í Tröllakrókum eru hrikalegir og sorfnir drangar meðfram þverhníptum hömrum.

Víða eru tindar yfir 1000 metra. Þar má nefna Sauðhamarstind (1319 m.), Jökulgilstinda (1313 m.), Hnappadalstind (1210 m) og svo rísa tindar í Vatnajökli eins og Grendill (1570 m). Af skriðjöklum eru m.a. Axarfellsjökull og Vesturdalsjökull. Í norðurhluta Lónsöræfa sést til Snæfells (1833 m.).

Birkikjarr er víða inn með Jökulsá og á köflum hávaxnari tré. Reynitré finnast en þau eru fá. Einir og gulvíðir vaxa einnig á grónum svæðum. Fjallaplöntur eins og jöklasóley og melasól fylgja skriðum niður undir láglendi. Gullsteinbrjótur og bláklukka eru meðal einkennistegunda á svæðinu en þær eru hvað algengastar á Austurlandi.

Hreindýr eiga það til að halda til á svæðinu. Ýmsir fuglar eru á svæðinu eins og: Þúfutittlingur, steindepill, maríuerla, kjói, hrafn, hávella, heiðlóa og himbrimi.

Skálar á svæðinu eru Geldingafell, Egilssel við Kollumúlavatn og Múlaskáli sunnan við Kollumúla. Jeppaleið liggur frá Þórisdal í Lóni niður að Illakambi. Símasamband er mjög takmarkað á svæðinu.

Söguágrip.

Svæðið hefur tilheyrt Stafafelli í Lóni og hjáleigum þess. Þar hefur verið afréttur og er hann enn nýttur í dag. Rústir býlanna Eskifells og Grundar í Víðidal má finna innan Lónsöræfa.

Árið 1953 byggðu Lónmenn göngubrú á Jökulsá við gangnakofann í Nesi (Múlasel). Frá miðjum 7. áratugnum fór ferðafólk að leggja leið sína um vegslóða inn á Illakamb og tjaldaði undir kambinum.

Svæðið var friðlýst árið 1977 að fengnu samþykki landeigenda. Frumkvæði að friðlýsingu höfðu Náttúruverndarsamtök Austurlands (NAUST). Ferðafélag Austur-Skaftafellinga reisti Múlaskála í Nesi 1991-1992 og ári síðar byggði Ferðafélag Fljótsdalshéraðs skála við Kollumúlavatn í um 630 m hæð (Egilssel).

Göngubrú, sú lengsta á landinu var opnuð yfir Jökulsá í Lóni við Eskifell árið 2004. Hún er 95 metra löng.

Tenglar.

Kort af Lónsöræfum
Húsavíkurhöfðagöng

Húsavíkurhöfðagöng eða Húsavíkurgöng eru jarðgöng sem liggja á milli Húsavíkur og Bakka. Göngin voru opnuð 4.nóvember 2017.

Þau verða ekki opin almennri umferð heldur eru þau eingöngu ætluð vöruflutningum milli hafnarinnar á Húsavík og kísilmálmverksmiðju á Bakka.

Framkvæmdir vegna jarðganganna hófust 2012 þegar gerðar voru jarðfræðirannsóknir og fylgdu ýmsar aðrar rannsóknir seinna þar til undirbúningsframkvæmdir hófust haustið 2015. Gangagerð hófst í mars 2016 og lauk greftri 24. ágúst 2016. Frágangur rafmagns, vegar og annars búnaðar stóð svo fram á haust 2017 þegar göngin voru formlega opnuð.

Heildarlengd ganganna er 943 m að frátöldum vegskálum, en 990m með vegskálum.
Undir Vesturhimni

Undir Vesturhimni "(franska: Sous Le Ciel De L'ouest)" eftir belgíska teiknarann Morris er fjórða bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1952, en sögurnar sem hún hefur að geyma birtust fyrst í Teiknimyndablaðinu Sval á árunum 1949-1950. Bókin hefur ekki komið út á íslensku.

Söguþráður.

Bókin hefur að geyma þrjár styttri sögur um Lukku Láka. Í fyrstu sögunni um Jóa jálk (f. "Le Retour de Joe la Gachette") hittir Lukku Láki náunga að nafni Smith og þeir verða samferða til bæjarins Nugget Gulch þar sem fram fer reiðkeppni í tilefni af afmælishátíð bæjarins. Til þess að tryggja sér sigur í reiðkeppninni og allt verðlaunaféð rænir Smith hesti Lukku Láka, Léttfeta. Önnur sagan, Réttardagur (f. "Jours de round-up"), fjallar um glímu Lukku Láki við tvo kúaþjófa sem ræna kúm úr hjörð sem Lukku Láki og félagar eru ráðnir til að reka á nálægan búgarð. Í þriðju sögunni, Stóraslag (f. "Le Grand combat"), tekur Lukku Láki að sér að gerast umboðsmaður hnefaleikakappans Battling Bender. Þeir halda saman til bæjarins Clover Valley þar sem lærlingur Lukku Láka skorar meistarann Killer Kelly á hólm, en gamanið kárnar þegar óheiðarlegur veðmangari bæjarins lætur ræna kærustu Bender til að þvinga hann til að tapa einvíginu.
Jón Arnórsson eldri (sýslumaður)

Jón Arnórsson eldri (f. 1734, d. 26. apríl 1792) var sýslumaður í Snæfellsnessýslu. Hann var albróðir Jóns yngri, sem var sýslumaður í Ísafjarðarsýslu. Jón var sonur Arnórs Jónssonar sýslumanns í Belgsholti í Melasveit og Steinunnar Jónsdóttur konu hans. Jón lærði lög við háskólann í Kaupmannahöfn. Hann varð skrifari Skúla Magnússonar landfógeta og síðar aðstoðarmaður Hans Wiums sýslumanns Múlasýslu, en þeim lynti ekki.

Jón varð sýslumaður Snæfellsnessýslu 1778. Hann bjó fyrst á Ingjaldshóli, svo í Bjarnarhöfn og síðast á Elliða í Staðarsveit og dó þar. Kona hans var Guðrún yngri Skúladóttir landfógeta. Þrjú barna þeirra komust upp og eru ættir frá þeim. Jón var drykkfelldur og örlátur og sóaði fé sýslunnar í fátæklinga sem liðu mikinn skort á þessum tíma. Lá við að hann yrði sviptur sýslunni vegna þessa, en það varð þó ekki.
Tríeste

Tríeste er hafnarborg í norðausturhluta Ítalíu við botn Adríahafs. Borgin stendur á mjórri landræmu sem teygir sig í suðaustur frá landamærum Ítalíu og Slóveníu. Aðeins 30 km sunnar eru landamæri Króatíu. Hún er höfuðstaður héraðsins Fríúlí. Íbúar eru um 205.000 (2018).
Strumitsa

Strumitsa er stærsta borgin í austurhluta Lýðveldisins Makedóníu með um 35 þúsund íbúa. Borgin dregur nafn sitt af Strumitsaá sem rennur í gegnum hana.
Engjahefill

Engjahefill er landbúnaðarverkfæri sem dregið var af hestum. Það var notað til að slétta smáþúfur á túnum.
Jevgen Lavrentsjúk

Jevgen Lavrentsjúk (rússneska: "Лавренчук, Евгений Викторович") (fæddur 6. júní 1982, Lvív) er rússneskur og úkraínskur leikstjóri, stofnandi og listrænn stjórnandi Pólska leikhússins í Moskvu og leiklistarskóla þar. Frumraun hans í leikstjórn var á aldrinum 16 ára og var hann þá einn af yngstu leikstjórum í heiminum. Hann hefur stýrt meira en 30 sýningum og hefur unnið til verðlauna í alþjóðlegum keppnum og hátíðum í Evrópu. Hann er einnig virkur í kennslu í leiklist og leikstjórn í Rússlandi, Úkraínu, Póllandi, Þýskalandi, Litháen og Ísrael. Hann talar rússnesku, ensku, frönsku, úkraínsku og pólsku.
Patras

Patras (gríska: Πάτρα) er hafnarborg við Patrasflóa á vesturströnd Grikklands. Hún er þriðja stærsta borg Grikklands með um 200.000 íbúa og höfuðstaður Vestur-Grikklands. Hún stendur á norðvesturhorni Pelopsskaga 215 km vestan við Aþenu.
Svilengrad

Svilengrad er bær í Haskovohéraði í Búlgaríu þar sem landamæri Tyrklands og Grikklands mætast. Íbúar, sem eru um 18 þúsund, starfa flestir við landamæraþjónustu.
Vršac

Vršac er bær í Suður-Banatumdæmi í héraðinu Vojvodina í Serbíu. Íbúar eru um 35 þúsund.
Danska kirkjan

Danska kirkjan (danska: "Den Danske Folkekirke" eða "Folkekirken") er opinbert trúfélag í Danmörku og evangelísk-lúthersk kirkja.

Um 73,8% Dana eru meðlimir kirkjunnar (1. jan. 2021). 11 biskupsdæmi eru innan Danmerkur, þar á meðal Grænland. Tólfta biskupsdæmið var Fólkakirkjan í Færeyjum sem nú er sjálfstæð. Enginn erkibiskup er í kirkjunni en æðsta embætti hennar er biskup Kaupmannahafnar. Kirkjan ákvað að gefa saman samkynhneigða árið 2012 en klofningur var innan hennar varðandi það.

33.8% giftinga og 83.7% jarðarfara í Danmörku fara fram í Dönsku kirkjunni.
Brúngresi

Brúngresi (fræðiheiti "Geranium phaeum") er fjölært blóm af blágresisættkvísl.

Lýsing.

Brúngresi verður 40 til 80 sm hátt, með stórum laufblöðum í breiðri hvirfingu. Þau eru djúpflipótt og skiftast í 7 til 9 flipa sem eru sepóttir og gróftenntir. Oft eru brúnir blettir eða yrjur á efra borði sem mynda hálfhring innan við blaðvikin. Blómin eru nokkur saman og vísa til hliðanna eða lútandi, oftast dökk-brúnrauð til fjólublá, sjaldan hvít.

Útbreiðsla.

Uppruni brúngresis er í Spáni, Ítalíu, Frakklandi, Sviss, Austurríki, Balkanskaga, Búlgaríu, Ungverjalandi, Tékklandi, Slóvakíu, Póllandi, Belarus, Rúmeníu og Úkraínu. Nú er það einnig ílent á Bretlandseyjum, Hollandi, Belgíu og Norðurlöndunum.

Ræktun.

Brúngresi er auðræktað og harðgert. Þykir frekar sérkennilegt en fallegt. Er til dæmis afbrigðið 'Samobor' ræktað vegna blaðlitar. Önnur afbrigði eru 'Album', 'Joan Baker', 'Lily Lovell' 'Samobor' Strangman, 'Variegatum'.
Sissel Kyrkjebø

Sissel Kyrkjebø (fædd 24. júní 1969 í Björgvin) er norsk sópransöngkona. Tónlist hennar spannar þó einnig popptónlist og þjóðlagatónlist.

Hún syngur aðallega á norsku og ensku en hefur spreytt sig á ýmsum tungumálum, þar á meðal íslensku. Hún hóf feril sinn í barnakór og vann síðar söngvakeppni tíu ára gömul.

Sissel söng opnunarlag Vetrarólympíuleikanna í Lillehammer. Hún hefur nokkrum sinnum haldið jólatónleika á Íslandi.
Haugesund

Haugesund er borg í Vestur-Noregi og er staðsett í norðurhluta Rogalands og liggur við sundið Karmsundet. Haraldur hárfagri bjó við Avaldsnes í námunda við Haugesund. Bærinn stækkaði mjög upp við síldveiðar og varð bær opinberlega árið 1855 þegar hann klauf sig frá sveitarfélaginu Torvestad. Þá voru íbúar rúmlega 1000. Íbúar eru nú um 36.000 (2015).

Í Haugesund eru haldnar hátíðir árlega eins og Norwegian International Film Festival and Sildajazz jazzhátíðin. Í borginni er stytta af Marilyn Monroe (fædd sem Norma Jeane Mortenson) en faðir hennar er talinn vera Martin Mortensen sem er frá svæðinu.
Þjóðsöngur Írans

Þjóðsöngur Írans eða Sorude Melli er þjóðsöngur Írans. Lagið var samið af Hassan Riyahi við ljóð eftir Saed Bagheri. Þjóðsöngurinn var tekinn upp árið 1990 en áður hafði "Payandeh Bada Iran" verið þjóðsöngur frá 1979.
Mount Whitney

Mount Whitney er hæsta fjall Bandaríkjanna fyrir utan Alaska. Það er 4.421 metra hátt og er staðsett í austurhluta Sierra Nevada-fjalla í Kaliforníu. Toppur fjallsins er á mörkum Sequoia-þjóðgarðsins og Inyo-þjóðskógarins.
Mount McLoughlin

Mount Rainier (einnig þekkt sem Mount Tacoma) er hæsta fjall Washingtonfylkis í Bandaríkjunum. Það er 4392 metra há eldkeila og tilheyrir Fossafjöllum. Borgin Seattle er í 87 kílómetra fjarlægð frá fjallinu og er í hættu ef kemur til eldgoss. Síðustu gos í fjallinu voru milli 1820 og 1854. Jöklar á fjallinu þekja alls 93 ferkílómetra og eru þar stærstu jöklar Bandaríkjanna utan Alaska: Carbon Glacier er stærstu að rúmmáli og Emmons Glacier er stærstur að flatarmáli.

Mannskæðustu slys á fjallinu voru þegar 32 létust í flugslysi á því árið 1946 og þegar 11 létust í íshruni á jökli á fjallinu árið 1981. Þjóðgarðurinn Mount Rainier National Park nær yfir umhverfi fjallsins og var það fimmti þjóðgarður sem stofnaður var í Bandaríkjunum (árið 1899).

Nafn fjallsins er tilkomið þegar George Vancouver landkönnuður nefndi það eftir vini sínum aðmírálnum Peter Rainier.
Mount Shasta

Mount Shasta er eldkeila í norður-Kaliforníu og hluti af Fossafjöllum. Fjallið er 4322 metrar á hæð og er sú eldkeila Fossafjalla sem hefur mest rúmmál. Fjallið er talið gjósa á 600-800 ára fresti.
Hnýfilmosaætt

&lt;ns&gt;0&lt;/ns&gt;

&lt;revision&gt;

&lt;parentid&gt;1646624&lt;/parentid&gt;

&lt;timestamp&gt;2022-03-16T10:51:10Z&lt;/timestamp&gt;

&lt;contributor&gt;

&lt;username&gt;InternetArchiveBot&lt;/username&gt;

&lt;/contributor&gt;

&lt;comment&gt;Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.8.6&lt;/comment&gt;

&lt;model&gt;wikitext&lt;/model&gt;

&lt;format&gt;text/x-wiki&lt;/format&gt;

Hnýfilmosaætt (fræðiheiti "Anthocerotaceae") er ætt mosa.

Lýsing.

Kynliður flatt, grænt, kvíslgreint þal án vefjaskíptingar sem verður oft stjörnulaga. Rætlingar á neðra borði. Varafrumur á neðra borði og stundum einnig á efra borði. Undir þeim eru hol sem oftast eru fyllt af bláþörungum af ættkvíslinni Nostoc. Egghirslur stakar í yfirborði þals. Eftir fijóvgun vex þalið umhverfis egghlrsluhálsinn og myndar sívalning utan um neðsta hluta gróhirslunnar. Fijóhirslur oftast nokkrar saman í holum í þalinu. í hverri frumu er ein stór, græn plata í stað grænukorna. Engir olíudropar. Fótur stór, kúlulaga eða lauklaga, er inni í þali kynliðarins.

Gróhirsla upprétt, græn eða grænbiún, Iöng og mjó, homlaga, vex lengi neðan frá, nær snemma langt upp úr kynliðnum. Í miðju gróhirslu er miðsúla sem ekki nær alveg upp í gegnum gróhirsluna. í kringum hana er gróiýmið. Þar myndast gró og gormfrumur. Gormfrumur oftast úr fleiri en einni frumu. Eiginlegir gormar eru ekki í þeim. Gormfrumur gjörólíkar gróunum. Gró gulleit eða svartleit. Gróin eru ekki kúlulaga. Öðrum megin eru þau kúpt en hinum megin líkjast þau þrihyrndum píramíða. Séu f)ögur gró sett saman mynda þau kúlu. Yst í gróhirslunni er 4-5 frumna þykkur veggur. í ysta laginu eru frumur með grænum plötum og varafrumur.

Ættkvíslir.

Til Hnýfilmosaætta teljast 3 ættkvíslir með samtals allt að 100 tegundir:

Tegundir á Íslandi.

Á Íslandi er bara 1 tegund af þessum mosum — Hverahnýfill (Phaeoceros carolinianus (Michx) Prosk.).
Caselle Landi

Caselle Landi er bær í Langbarðalandi. Íbúar borgarinnar eru um 1.551. (2017)
EV12 Norðursjávarleiðin

EV12 Norðursjávarleiðin er EuroVelo-hjólaleið sem liggur í hring 5.942 km meðfram strönd Norðursjávar um England, Skotland, Noreg, Svíþjóð, Danmörku, Þýskaland, Holland og Belgíu.

Leiðin var formlega opnuð árið 2001 sem samstarfsverkefni 68 aðila í 8 löndum. Árið 2003 fékk hún viðurkenningu frá Guinness World Records sem heimsins lengsta hjólaleið.
Carlo Petrini

Carlo Petrini (f. 22. júní 1949) er ítalskur blaðamaður og félagsfræðingur. Hann lærði félagsfræði við Háskólann í Trento og varð virkur í stjórnmálum í róttæka vinstriflokknum Einingarflokki öreiganna. Hann var kosinn í sveitarstjórn heimabæjar síns, Bra, á vegum þess flokks. Hann hóf að skrifa um mat og vín í dagblöð á borð við "Il manifesto" og "l'Unità". Hann stofnaði Gambero Rosso sem upphaflega var aukablað með "Il manifesto" en varð síðar forlag sem sérhæfir sig í ritum um mat. Um miðjan 9. áratug 20. aldar stofnaði hann samtökin „Libera e Benemerita Associazione degli Amici del Barolo“ („hin frjálsu og lofsverðu samtök vina Barolo-vínsins“) sem í júlí 1986 breyttust í Arci Gola, undanfara Slow Food-samtakanna. Arci Gola börðust gegn opnun MacDonald's-staðar við Spænsku tröppurnar í Róm. Síðar átti hann þátt í stofnun matvælasýningarinnar Salone internazionale del gusto í Tórínó.

Petrini hefur ritað fjölda bóka um mat og vín og hefur verið ritstjóri yfirlitsrita um vínframleiðslu á Ítalíu og í heiminum öllum. Auk þess að berjast gegn skyndibitamenningu hefur hann barist gegn erfðabreyttum matvælum. Hann stofnaði háskóla í matargerðarlist, Università degli Studi di scienze gastronomiche, í Pollenzo í nágrenni Bra.
Gilitrutt

Gilitrutt er ævintýri um lata bóndakonu og konu í hennar þjónustu sem spinnur fyrir hana ull og vefur í vaðmál. Spunakonan vill láta vaðmálið af hendi ef bóndakonan kemst að nafni hennar. Bóndinn kemst að nafni spunakonunnar þegar hann gengur fram hjá grjóthól og heyrir högg þegar vefur er sleginn í hólnum og sá sem slær vefinn syngur „Hæ, hæ, og hó, hó. Húsfreyja veit ei, hvað ég heiti; hæ, hæ, og hó, hó. Gilitrutt heiti ég, hó, hó. Gilitrutt heiti ég, hæ, hæ, og hó, hó.“ .

Svipuð ævintýri eru í ævintýrasafni Grimmsbræðra og taka á sig blæbrigði eftir löndum og umhverfi og búskaparháttum. Hin íslenska Gilitrutt heitir Rumputuski í Grimmsævintýrum.
Tölvuöryggi

Tölvuöryggi, upplýsingaöryggi eða í víðari og almennari skilningi netöryggi, snýst um að vernda upplýsingakerfi fyrir því að vera stolið, raskað eða þau skemmd, hvort sem um er að ræða vélbúnað, hugbúnað eða önnur gögn sem er að finna á þeim.

Tölvuöryggi er í auknum mæli mikilvægur liður bæði í starfsemi fyrirtækja en einnig í einkalífi fólks vegna þess hversu mikil notkun internetsins er orðin, sér í lagi vegna þráðlausra nettenginga en líka vegna þess hversu mörg tæki, til að mynda snjalltæki, tengjast orðið internetinu, sem kallað er internet hluta.

Veilur og smugur.

Í tölvunarfræði er rætt um veilur og smugur þar sem veilur eru eiginleikar á upplýsingakerfum sem gera þau berskjölduð eða í áhættuhópi fyrir árás en smugur er veilur sem stafa af „[vanrækslu] eða aðgæsluleysi sem veldur því að unnt er að sniðganga verndunarbúnað eða gera hann óvirkan.“

Framleiðendur vélbúnaðar og hugbúnaðar eru fjölmargir og ekki er búið að staðla að öllu leyti tæknilegt umhverfi tækja. Veilur geta því verið af mjög margvíslegum toga. Allmargar stofnanir, bæði innlendar og alþjóðlegar, koma að því að staðla hugtök á sviði tölvuöryggis. Þeirra á meðal er hið Alþjóðlega staðlaráð (ISO) og hin bandaríska "National institute for standards and technology" (NIST).

Tölvuöryggi á Íslandi.

Sem nútímalegt þróað vestrænt ríki er Ísland mjög netvætt land, netnotkun, farsíma- og tölvueign er mikil meðal almennings. Tölvuöryggi er í auknum mæli umfjöllunarefni fjölmiðla. Árið 2013 kom upp stórt og fyrirferðamikið mál þegar brotist var inn í innri kerfi fjarskiptafyrirtækisins Vodafone á Íslandi og þaðan stolið miklu magni persónulegra gagna viðskiptavina þess, þar með talin viðkvæm einkasamskipti, sem voru síðar gerð opinber. Lauk málinu með því að Vodafone var dæmt skaðabótaskylt fyrir dómstólum og bárust fréttir af því að sumir einstaklingar hefðu flutt af landi brott vegna afleiðinga birtinganna.
Skemakenning

Með orðinu "skema" er átt við hugræna tákngervingu eða skipulegt þekkingarmynstur í langtímaminninu. Til eru nokkrar gerðir skema. Þar má nefna m.a. sjálfsskema og skema yfir annað fólk, skema yfir hlutverk og skema yfir aðstæður.

Frederick Bartlett (1886-1969) stóð á sínum tíma fyrir mjög svo merkum minnisrannsóknum sem bentu til þess að minnið væri stundum með yfirbragð skapandi hugarstarfs. Það þýðir að minnið hjá fólki skapar oft minningar og vefur því inní einhverja ákveðna reynslu eða atburði. Hann notaði meðal annars þjóðsögur frá indíánum í Ameríku og aðrar sögur fyrir tilraunafólk sitt til að lesa og spurði það síðan út í söguna. Eftir það kom í ljós að fólk átti til að sleppa ákveðnum hlutum úr sögunni og bæta inn í söguna einhverju persónulegu sem hafði gerst í lífi þeirra.
Lína Langsokkur (1997 kvikmynd)

Lína Langsokkur er sænsk teiknimynd frá árinu 1997.
Birna Guðrún Friðriksdóttir

Birna Guðrún Friðriksdóttir fæddist í Brekku í Svarfaðardal 10. nóv. 1924 en lést á Dalbæ, Dalvík 2011. Birna ólst upp á Hverhóli í Skíðadal með foreldrum sínum Svanfríði Gunnlaugsdóttur og Friðriki Jónssyni ásamt með 6 systkinum. Árið 1949 giftist Birna Halldóri Hallgrímssyni á Melum í Svarfaðardal. Þar bjuggu þau hátt í þrjá áratugi þar til þau hættu búskap og settust að á Dalvík og síðar á Akureyri. Birna var hagyrðingur og ljóðskáld og samdi auk þess sönglög. Ljóðabókin "Grýtt var gönguleiðin" kom út 1995 og er skáldsaga í bundnu máli um ævi förukonu. Bókin inniheldur yfir eitt þúsund ferhendur, mismunandi að formi. Önnur bók hennar kom út 2018, Melgras, með yfir 100 ljóðum og lausavísum. Ljóð eftir hana hafa einnig birst í blöðum og tímaritum.
Fredericton

Fredericton er höfuðborg kanadíska fylkisins Nýja-Brúnsvík (New Brunswick). Borgin liggur í miðju fylkinu við Saint John fljótið. Íbúar voru 56,224 árið 2011.

Ýmis list er í Fredericton: Listaskólar og hin árlega tónlistarhátíð Harvest Jazz &amp; Blues Festival. Tveir háskólar eru í borginni. The University of New Brunswick var stofnaður árið 1785 sem gerir hann elsta opinbera háskóla í Norður-Ameríku. Odell Park er verndað skóglendi með göngustígum og er suður af miðbænum. Grasagarður Fredericton liggur við það.

Borgin var stofnuð af Frökkum á 17. öld. En seint á 18. öld náðu Bretar yfirráðum.
Kólumbískur pesi

Kólumbískur pesi, er gjaldmiðill Kólumbíu. Formleg skammstöfun þess er COP (ISO 4217), og óformlega styttur COL$. Staðnum tákn þyngd er notuð. Dreift er stjórnað af bankanum lýðveldisins Kólumbíu. Árið 2016, mynt minting er lægra gildi fimmtíu pesóar ($ 50) og miða gildi er meiri en eitt hundrað þúsund pesoár ($ 100.000).
Hanna Katrín Friðriksson

Hanna Katrín Friðriksson (f. 4. ágúst 1964) er íslensk stjórnmála- og viðskiptakona og fyrrum landsliðskona í handknattleik. Hanna Katrín var kjörin á Alþingi fyrir Viðreisn í Reykjavíkurkjördæmi Suður árið 2016. Hún lék handbolta til fjölda ára og varð fjórvegis bikarmeistari ásamt því að spila 34 landsleiki fyrir Íslands hönd.

Fjölskylda.

Hún er fædd í París í Frakklandi og foreldrar hennar eru Torben Friðriksson (1934-2012) ríkisbókari og Margrét Björg Þorsteinsdóttir (1930-2016) kennari. Maki Hönnu Katrínar er Ragnhildur Sverrisdóttir upplýsingafulltrúi Novators og eiga þær tvíburadætur fæddar árið 2001.

Menntun.

Hanna Katrín lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1985, BA-próf í heimspeki og hagfræði frá Háskóla Íslands árið 1999 og MBA-próf frá University of California Davis árið 2001.

Starfsferill.

Hún var blaðamaður á Morgunblaðinu frá 1990-1999, framkvæmdastjóri Stjórnendaskóla Háskólans í Reykjavík frá 2001-2003. Framkvæmdastjóri Háskólans í Reykjavík frá 2003-2005 og framkvæmdastjóri samskiptasviðs Eimskips frá 2005-2006. Hún var aðstoðarmaður Guðlaugs Þórs Þórðarsonar heilbrigðisráðherra frá 2007-2009 og stundakennari við Háskólann á Bifröst 2009-2011. Á árunum 2010-2016 starfaði hún hjá Icepharma sem forstöðumaður viðskiptaþróunar frá 2010-2012 og framkvæmdastjóri heilbrigðissviðs frá 2012-2016. Frá árinu 2016 hefur hún verið alþingismaður Viðreisnar í Reykjavíkurkjördæmi suður.

Hanna Katrín hefur setið í ýmsum nefndum og ráðum, t.d. sem formaður nefndar menntamálaráðuneytis, ÍSÍ og UMFÍ um stefnumótun í íþróttum stúlkna og kvenna frá 1996-1997, formaður nefndar menntamálaráðuneytis og skrifstofu jafnréttismála um konur og fjölmiðla 1998-1999 og í starfshópi menntamálaráðuneytis um mótun íþróttastefnu frá 2005-2006. Hún sat í nefnd á vegum menntamálaráðherra um lög um opinbera háskóla 2007–2008, í stjórn Sjálfstæðra Evrópumanna frá 2010, var í stjórn MP banka frá 2011-2014 og hefur setið í stjórn Hlíðarenda ses. frá 2013 og í Þingvallanefnd síðan 2017.

Íþróttaferill.

Hanna Katrín hóf að spila handbolta ung að árum með ÍR og varð bikarmeistari með félaginu tímabilið 1982-1983. Sökum erfiðleika í starfi ÍR, tvístrast liðið ári seinna og gekk Hanna Katrín til liðs við Val þar sem hún varð aftur bikarmeistari árið 1988 og 1993.

Árið 1994 gekk hún til liðs við Fram þar sem hún vann sinn fjórða bikarmeistaratitil í febrúar 1995. Eftir eitt ár í herbúðum Frams, lagði hún skóna á hilluna.
Andrés Ingi Jónsson

Andrés Ingi Jónsson (f. 16. ágúst 1979) er íslenskur stjórnmálamaður. Andrés var fyrst kjörinn á Alþingi fyrir Vinstrihreyfinguna - grænt framboð í Alþingiskosningum árið 2016. Hann sagði sig síðar úr Vinstri grænum og gekk til liðs við Pírata.

Menntun og fyrri störf.

Andrés lauk stúdentsprófi frá Fjölbrautaskóla Suðurlands árið 1998 og B.A. prófi í heimspeki frá Háskóla Íslands árið 2004. Hann stundaði nám í þýsku og heimspeki í Berlín 2004-2006 og lauk M.A. prófi í stjórnmálafræði við University of Sussex 2007.

Andrés starfaði sem blaðamaður hjá 24 stundum árin 2007-2008 og var nefndarritari hjá Stjórnlagaráði 2011. Hann gegndi stöðu aðstoðarmanns Álfheiðar Ingadóttur heilbrigðisráðherra 2010 og var aðstoðarmaður Svandísar Svavarsdóttur, umhverfis- og auðlindaráðherra, 2011-2013.

Stjórnmálaferill.

Andrés hóf stjórnmálaferil sinn í Vinstri grænum í ársbyrjun 2009. Hann tók fyrst sæti á lista flokksins í Alþingiskosningum það sama ár. Hann tók fyrst sæti á þingi sem varamaður í forföllum Steinunnar Þóru Árnadóttur í júní 2015 en var síðan kjörinn þingmaður í Alþingiskosningum 2016 og endurkjörinn 2017.

Þann 27. nóvember árið 2019 sagði Andrés sig úr þingflokki Vinstri grænna og tilkynnti að hann myndi sitja sem óháður þingmaður út kjörtímabilið. Ástæða hans var óánægja með stjórnarsamstarf Vinstri grænna við Sjálfstæðisflokkinn og Framsóknarflokkinn, en Andrés hafði áður kosið gegn stjórnarsáttmála flokkanna.

Þann 10. febrúar 2021 gekk Andrés til liðs við þingflokk Pírata.

Hann hefur átt sæti í umhverfis- og samgöngunefnd síðan 2021 og var áður í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd 2019 til 2021, allsherjar- og menntamálanefnd frá 2017 til 2019 og velferðarnefnd frá 2017 til 2019.