arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Grindhvalur

Grindhvalur eða marsvín (fræðiheiti: "Globicephala melas", einnig nefndur "Globicephala melaena"), er allstór tannhvalur af ættkvísl grindhvala ("Globicephala"). Í ættkvíslinni er ein önnur tegund, flipahvalur ("Globicephala macrorhynchus"), en hún lifir í hlýrri sjó í belti umhverfis jörðina milli 50°N og 40°N.

Lýsing.

Grindhvalurinn er sívalur um búkinn, gildastur framan við miðju en mjókkar til beggja enda. Hausinn er stuttur en með hátt og kúpt enni sem skagar fram yfir stutt trýnið, í hvorum skolti eru 8-13 tennur. Hornið er aftursveigt og framan við mitt bak. Bægslin eru löng og mjó, lengd þeirra getur verið allt að 30% af heildarlengd dýrsins.

Talsverður stærðarmunur er á kynjunum, kýrnar er 4,3 til 5,1 metrar á lengd og allt að 900 kg á þyngd. Tarfarnir eru 5,5 til 6,2 metrar og verða allt að 1700 kg.

Kálfarnir fæðast dökkgráir og yngri hvalir geta haft misdökka flekki. Fullorðin dýr eru svört eða dökkbrún fyrir utan að hvalurinn hefur hvítan blett á bringunni fyrir framan bægslin.

Útbreiðsla og hegðun.

Grindhvalir skiptast í tvær undirtegundir, "Globicephala melas melas" sem finnst á tempruðum og kaldtempruðum svæðum í Norður-Atlantshafi og "Globicephala melas edwardii", sem lifir allt í kringum Suðurskautslandið. Norður-Atlantshafsstofninn heldur til á úthöfum á vetrum en fylgir smokkfiskum upp að landgrunninu á sumrin. Fæðan er einkum smokkfiskar en grindhvalurinn étur einnig fiska.

Grindhvalurinn er eindregið hópdýr, í hverri hjörð geta verið allt frá nokkrum dýrum upp í mörg þúsund. Algengt er að grindhvalahópar blandist öðrum hvölum, sérstaklega höfrungum. Grindhvalir synda iðulega í hópum á land upp, hvað þessu veldur er óþekkt. Samstaða hópsins er svo sterk að þegar fremri hluti hans hefur hlaupið á land fylgja þeir sem utar eru hinum beint í opinn dauðann.

Veiðar og fjöldi.

Íslendingar hafa aldrei veitt grindhval með skipulögðum hætti, en strandaðir hvalir hafa verið nýttir í aldaraðir. Áður var gjarnan reynt að reka hvalina á land þegar til þeirra sást. í Færeyjum er hins vegar löng hefð fyrir grindhvalaveiðum og fylgir hún nákvæmum reglum, allt frá því hvernig boð berast um grind og hvernig skipta eigi aflanum milli sveitarfélaga. Til eru skrár yfir veiðar Færeyingar allt aftur til 1584 og sýna þær að veiðarnar hafa sveiflast frá 800 til 2000 dýrum á ári. Við Nýfundnaland hafa verið stundaðar umfangsmiklar veiðar á grindhval á seinnihluta 20. aldar og virðast þær hafa gengið mjög á stofninn á því svæði.

Umfangsmikil talning var gerð á grindhvölum í Norðaustur-Atlantshafi 1989 og sýndu þær að stofnstærðin var um 780 þúsund dýr. Við hvalatalningu árið 2015 var talið að nálægt 350.000 dýr lifðu í Norður-Atlantshafi. Stofnstærð á Norðvestur-Atlantshafi og á suðurhveli er hins vegar óþekkt.
Spilastokkur

Spilastokkur, oft bara kölluð spil, er safn 52 jafn stórra spjalda, eða "spila" og sem auðveldlega komast fyrir í lófa manns. Hvert spil er merkt með sérstöku tákni öðru megin en er með sams konar bakhlið og hin spilin. Spilastokkur er notaður í ýmsum leikjum, sem einnig kallast "spil". Spilastokkurinn er uppruninn í Kína til forna og kom til Evrópu á seinni hluta 14. aldar.
Marteinn Lúther

Marteinn Lúther (stundum líka Marteinn Lúter á íslensku) (10. nóvember 1483 – 18. febrúar 1546) (þýska Martin Luther) var þýskur munkur af Ágústínusarreglunni og prófessor í biblíufræðum við Háskólinn í Wittenberg. Hann er þekktastur fyrir að vera einn af siðbótarmönnum kirkjunnar á 16. öld. Við hann er kennd evangelísk-lúthersk kirkja. Lúther var fjölhæfur guðfræðingur og iðinn rithöfundur. Eftir hann liggur mikið safn rita af ýmsum toga. Hann stóð einnig fyrir þýðingu Biblíunnar yfir á þýsku.

Marteinn Lúther negldi táknrænt skjal á dyr kirkjunnar í Wittenberg, þar sem hann setti fram í 95 greinum kenningar sínar um kristna trú og leiðir til þess að endurbæta hana, þá sér í lagi með tilliti til sölu á syndaaflausn. Með þessum gjörningi kom hann af stað Mótmælendahreyfingunni innan Rómversk-kaþólsku kirkjunnar sem þróaðist loks í evangelísku-lúthersku kirkjuna.

Tenglar.

Erlendir
Villach

Villach er borg í Austurríki og jafnframt næststærsta borgin í sambandslandinu Kärnten.

Lega og lýsing.

Villach liggur við ána Drau við vesturbakka Ossiacher See nær syðst í Austurríki. Landamærin að Slóveníu eru 8 km suður af borginni. Hið þekkta stöðuvatn Wörthersee er aðeins 10 km til austurs. Næstu stærri borgir eru Klagenfurt til austurs (40 km), Ljubljana í Slóveníu til suðausturs (100 km) og Udine á Ítalíu til suðvesturs (120 km).

Skjaldarmerki.

Skjaldarmerki Villach sýnir svartan arnarfót sem hvílir á svörtum steini. Bakgrunnurinn er gulur. Ekki er vitað um tilurð merkisins, en það þykir líklegt að hér sé um aðalsmerki að ræða. Arnarfóturinn er sláandi líkur merki Finkenstein-ættarinnar sem bjó við Faaker See þar skammt frá. Elstu heimildir um merkið er á skjali frá 12. apríl 1240. Síðustu breytingar á því voru gerðar 1965.

Orðsifjar.

Villach er nefnd eftir italska mannanafninu Villaco. Á ítölsku heitir borgin Villaco. Á slóvensku heitir borgin hins vegar Beljak.

Söguágrip.

Villach myndaðist sem þorp á 9. öld. Árið 1007 varð Villach eign biskupsdæmisins í Bamberg í Bæjaralandi. Sú tilhögun hélst allt til 1759. 1060 hlaut Villach markaðsréttindi og í framhaldi af því óx hún upp í því að verða að borg. Ekki er vitað hvenær hún fékk borgarréttindi, en það hefur gerst í síðasta lagi 1240. 25. janúar 1348 varð jarðskjálfti á svæðinu og stórskemmdist borgin. Við tilkomu siðaskiptanna varð Villach að miðstöð siðaskiptamanna í Kärnten. Hins vegar var lúterska kirkjan útrýmd á svæðinu í gagnsiðaskiptum kaþólsku kirkjunnar árið 1600. 1759 keypti María Teresía keisaraynja allar eignir biskupsdæmisins Bamberg í Austurríki. Villach varð því að austurrískri borg. Hún kemur lítið við sögu eftir það. Meðan heimstyrjöldin fyrri geysaði var austurrískur her með aðstöðu í borginni. Í loftárásum heimstyrjaldarinnar síðari varð Villach fyrir gífurlegum skemmdum. Árásirnar voru 37 og voru alls 42.500 sprengjum varpað á borgina. 85% allra bygginga í borginni eyðilögðust. Aðeins Wiener Neustadt skemmdist meira í stríðinu. 1973 voru nokkrir nágrannabæir sameinaðir Villach, sem við það náði núverandi stærð.

Vinabæir.

Villach viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:

Byggingar og kennileiti.

Sökum þess að Villach var nær gjöreyðilögð í loftárásum seinna stríðs, eru fáar gamlar byggingar í borginni.
Broadway-leikhús

Broadway-leikhús er notað um 39 leikhús sem staðsett eru á og í kringum Broadway breiðgötuna á Manhattan í New York-borg.
Bhagavad Gita

Bhagavad Gita er texti ritaður á sanskrít úr "Bhishma Parva" frá hetjukvæðinu Mahabharata sem samanstendur af 700 versum.
Mjógirni

Mjógirni, smágirni eða smáþarmur er í líffræði sá hluti meltingarkerfisins á milli magans og digurgirnisins. Þar fer meginþorri meltingarinnar fram.
Háttvísir broddborgarar

Háttvísir broddborgarar (franska: "Le charme discret de la bourgeoisie") er frönsk kvikmynd frá 1972 eftir spænska leikstjórann Luis Buñuel. Myndin er gerð í súrrealískum stíl og er söguþráðurinn gjarnan túlkaður sem árás á smáborgaralegan lifnaðarhátt. Myndin hlaut Óskarsverðlaun sem besta erlenda kvikmyndin.

Söguþráður.

Myndin segir frá vinahópi sem samanstendur af tveimur pörum og einstæðum manni. Við fyrstu sýn virðist sem að um sé að ræða ofurvenjulegt miðstéttarfólk í Frakklandi. Við upphaf myndarinnar eru Thévenot-hjónin ásamt Don Rafael Acosta, sendiherra hins ímyndaða Latnesk Ameríska lands Lýðveldisins Miranda, á leið til Sénéchal-hjónanna í kvöldmatarboð. Þetta væri ekki í frásögur færandi nema hvað þegar til Sénéchal-hjónanna er komið kemur á daginn að Alice er ein heima og átti ekki von á gestum. Það hefur því orðið misskilningur því hún átti von á gestunum annað kvöld. Don Rafael þvertekur hins vegar fyrir það því hann sjálfur var búinn að gera ráðstafanir fyrir það kvöld. Afgangur myndarinnar fjallar svo um tilraunir þessa fólks til þess að hittast og snæða saman sem ávallt misheppnast.
RFC aprílgabb

RFC aprílgöbb eru gefin út á hverju ári af Internet Engineering Task Force síðan 1989 en það fyrsta kom út 1973.
Brigitte Bardot

Brigitte Bardot (bʁiʒit baʁˈdo) (28. september 1934) er frönsk leikkona, fyrrverandi tískusýningarstúlka, ljósmyndafyrirsæta og söngvari og kyntákn á 6. og 7. áratug 20. aldar. Hún er ákafur dýraverndarsinni og hefur barist fyrir því að selveiðar verði bannaðar. Hún hefur verið tilnefnd til BAFTA-verðlaunanna og var í hópi 100 kvikmyndaleikkvenna sem "Empire magazine" tilnefndi sem heitustu kyntáknin í kvikmyndasögunni.

Eftir að hún hætti kvikmyndaleik á áttunda áratug síðustu aldar hóf hún að starfa í þágu dýraverndar og gerir það enn. Á 10. áratugnum hóf hún að ræða pólitísk málefni eins og innflytjendamál og íslam í Frakklandi og samkynhneigð.

Hún hefur verið gift fjórum mönnum. Fyrsti maður hennar var Roger Vadim (1952-1957), annar var Jacques Charrier (1959-1962), sá þriðji Gunter Sachs (1966-1969) og loks Bernard d'Ormale frá 1992.
Kæsing

Kæsing er verkunaraðferð sem er notuð á skötu og hákarl til að gera þau æt, en báðar tegundir eru brjóskfiskar og nota þvagefni og trímetýlamín "N"-oxíð til að viðhalda osmósuþrýstingi í blóði á sama róli og í sjóvatni. Þessi efni eru því til staðar í nægilega háum styrk í holdi dýranna til að vera eitruð fyrir menn. Við kæsingu fer af stað gerjun af völdum gerla sem framleiða ensím sem brjóta efnin niður í ammóníak (og svolítið vetni), en það er rokgjarnt og rýkur því að mestu úr kösinni þannig að vefurinn sem eftir er verður ætur. Sagnorðið "að kæsa" er skylt germönskum orðum fyrir ost, cheese á ensku, kaas á hollensku og Käse á þýsku, en lyktin af kæstum mat er ekki ósvipuð lyktinn af sterkum osti.
Austfold

Austfold (norska: "Østfold", "Austfold") er svæði og fyrrum fylki í suðaustur Noregi. Nú er það hluti af fylkinu Viken. Helsta borg er Sarpsborg með um 50.000 íbúa. Stærsta borgin í fylkinu er Fredrikstad, með um 71.000 íbúa. Fylkið er í landshlutanum Austurland.
Safi (aðgreining)

Safi gefur átt við eftirfarandi:
Doutzen Kroes

Doutzen Kroes (fædd í Eastermar 23. janúar 1985) er hollensk fyrirsæta.
Kyoto

"" er borg sem er hluti af aðaleyju Japans. Kýótósáttmálinn er kenndur við borgina. Íbúafjöldi Kyoto-borgar er um 1,5 milljónir.
Heilsusálfræði

Heilsusálfræði er nýlegt fag, náskylt klínískri sálfræði, og er runnið undan rifjum hennar. Heilsusálfræði aflar og nýtir sér sálfræðilega þekkingu til að sinna viðfangsefnum sínum, en þau eru helst að stuðla að góðri heilsu og koma í veg fyrir sjúkdóma, jafna stöðu fólks í heilsufarslegu tilliti, finna út hverjir eru í mestri hættu að fá sjúkdóma og af hverju, finna út hvers konar hegðun og reynsla leiðir til góðrar eða slæmrar heilsu, fræða almenning og heilbrigðisstarfsfólk og stuðla þannig að betri heilsu og koma í veg fyrir sjúkdóma, kanna hvernig sjúkdómar hafa áhrif á einstaklinga, og hjálpa veikum og dauðvona að lifa betra lífi.

Rannsóknir í heilsusálfræði eru gerðar með spurningalistum, viðtölum, tilraunum og aðgerðum sem ætlað er að ná fram breytingum (e. action research). Innan heilsusálfræði eru bæði nýttar formlegar og óformlegar leiðir til að ná fram þeim breytingum (á hegðun fólks, kerfum ofl.) sem sóst er eftir hverju sinni.

Heilsusálfræðilegar spurningar eru til dæmis: „Hvernig er hægt að fá þá sem hreyfa sig of lítið til að hreyfa sig meira?“, „Hvernig er hægt að hjálpa sjúklingum með alnæmi að lifa betra lífi?“ og „Hvaða áhrif á geðheilsu og á líf fólks hefur barátta við krabbamein?“.
Michael Collins (byltingarleiðtogi)

Michael John („Mick“) Collins (16. október 1890 – 22. ágúst 1922) (Mícheál Seán Ó Coileáin) var írskur byltingarleiðtogi og stjórnmálamaður sem lék lykilhlutverk í sjálfstæðisbaráttu Írlands. Hann stjórnaði leyniþjónustu írska lýðveldishersins og átti stóran þátt í því að semja við bresku ríkisstjórnina fyrir hönd Íra um ensk-írska sáttmálann sem umboðsmaður heimastjórnar Írlands. Eftir gerð sáttmálans varð hann bæði formaður bráðabirgðastjórnar írska fríríkisins og yfirhershöfðingi írska hersins. Collins var skotinn til bana í umsátri í Béal nam Bláth í Cork á Írlandi í ágúst 1922 í írsku borgarastyrjöldinni. Hann var 32 ára að aldri.
Job

Job er persóna í Gamla Testamentinu, og við hann er Jobsbók kennd. Job er í bókarupphafi hamingjusamur maður, en guð reynir hann vegna ýtni Satans og leyfir hinum illa að fá vald yfir hinum ráðvanda Job til að sanna trúfestu hans við sig. Í bláupphafi Jobsbókar segir svo:

Satan lætur síðan allt mögulegt yfir Job ganga, en aldrei átelur Job guð sinn eða gefur upp á bátinn. Loks, eftir nokkuð marga harma, snýr guð við högum hans og eftir það lifir Job glaður á ný í "hundrað og fjörutíu ár og sá börn sín og barnabörn, fjóra ættliði. Og [hann] dó gamall og saddur lífdaga".
Heimir Ólafur Hjartarson

Heimir Ólafur Hjartarson er bassaleikari og bakraddasöngvari íslensku rokkhljómsveitarinnar Sign. Heimir hefur verið með þeim frá 2007. Hann var áður í hljómsveitinni Nevolution.
Járntjaldið

Járntjaldið var heiti notað um hugmyndafræðileg, sálræn og oft efnisleg „landamæri“, sem skiptu Evrópu í tvennt frá lokum síðari heimsstyrjaldar 1945 til u.þ.b.1991. Hugtakið hafði áður verið notað af ýmsum höfundum, þar á meðal af Ethel Snowden í bókinni "Through Bolshevik Russia" frá 1920. Nasistaleiðtoginn Joseph Goebbels var fyrstur til að vísa til þess að „járntjald“ kæmi yfir Evrópu eftir heimsstyrjöldina í stefnuyfirlýsingu sem hann gaf út í þýska tímaritinu "Das Reich" í febrúar 1945. Hugtakið varð fyrst almennt eftir að Winston Churchill notaði það í „Járntjaldsræðunni“ 5. mars 1946.

Járntjaldið skipti Evrópu í „Austur-Evrópu“, sem taldi Sovétríkin og önnur Varsjárbandalagslönd, og „Vestur-Evrópu“ sem taldi þau Evrópulönd sem voru aðilar að NATO. Hugtakið „Mið-Evrópa“ hvarf nánast úr umræðunni á sama tíma.
Atlantis

Atlantis er eyja úr heimi þjóðsögunnar sem óhægt er að staðsetja á landakorti. Hún á að hafa sokkið í sæ 9600 árum fyrir Krist. Menn hafa þó löngum reynt að staðsetja eyjuna. Í "Tímajosi" eftir Platon kemur sagan af Atlantis fyrir í fyrsta sinn og sömuleiðis í ókláruðu verki hans "Krítías". Þar er Atlantis kúgandi ríki á vestanverðu Miðjarðarhafi sem á í stríði við Aþenu. Hugmyndina um að Atlantis hafi verið einhvers konar fyrirmyndarríki má ef til vill rekja til rits Francis Bacons "Hið nýja Atlantis".en sumir halda að hún hafi verið staðsett nákvæmlega í Atlantshafinu.
Tígris

Tígris er annað tveggja fljóta sem afmarka Mesópótamíu (orðrétt: landið milli fljótanna) en hitt er Efrat. Tígris er austara fljótið. Það á upptök sín í fjöllum Tyrklands og rennur í gegnum Írak út í Persaflóa. Tígris sameinast Efrat um 200 km frá sjó og heitir eftir það Shatt al-Arab.
Fryst matvæli

Fryst matvæli eða frostvara eru matvæli sem geymd eru með frystingu. Frysting er algeng aðferð við varðveislu matvæla sem hægir á niðurbroti matvæla og gerir þau ólífvænleg fyrir bakteríur með því að breyta því vatni sem þau innihalda í ís.
Listi yfir fjölmennustu stórborgarsvæði heims

Eftirfarani er listi yfir fjölmennustu stórborgarsvæði heims. Spurningin um hverjar eru stærstu borgir heims er flókin vegna þess að oft er óljóst hvernig á að skilgreina borg; miðað er við margar ólikar skilgreiningar en auk þess er vandséð að skilgreiningar passi alltaf við aðstæður á hverjum stað. Hér er miðað við stórborgarsvæði, sem felur ekki einungis í sér íbúafjölda innan borgarmarka heldur allan íbúafjöldann á einu og sama atvinnusvæðinu.

Á listanum er miðað við fólksfjöldatölur frá árinu 2003. Listinn felur í sér túlkun á staðreyndum.
Greinarmerki

Greinarmerki (eða lesmerki eða lestrarmerki) er merki til skýringar eða glöggvunar í lesmáli. Notkun greinarmerkja fer eftir tungumáli, en helstu greinarmerkin sem notuð er á íslensku eru:

Dæmi um notkun greinarmerkja:

Íslensk greinarmerki:

Auk þessara greinarmerkja eru:

Flest þessara merkja eru notuð í tölvunarfræði. Eftirfarandi merkin eru sérmerki og gjaldmiðlamerki:
Heimsmeistaramót

Heimsmeistaramót er yfirleitt aðalkeppnin í tiltekinni íþrótt þannig að sigurvegari á heimsmeistaramóti telst formlega vera besta þjóðin, liðið eða einstaklingurinn í íþróttinni í heimi. Sumar íþróttir eru með heimsbikarmót eða ekkert „heimsmót“ af neinu tagi en heimsmeistarar mæta þess í stað áskorendum um titilinn sem ávinna sér rétt til áskorunar með því að safna stigum í ákveðnum keppnum. Þetta á t.d. bæði við um atvinnuhnefaleika og skák.
Donatello

Donatello (fullt nafn Donato di Niccolò di Betto Bardi; um 1386 – 13. desember 1466) var myndhöggvari og listmálari frá Flórens á endurreisnartímanum. Hann var einn af fyrstu endurreisnarmyndhöggvurunum og stytta hans af Davíð er talin fyrsta styttan frá því í fornöld sem sýnir nakinn líkama.
Wenzel Müller

Wenzel Müller (1759 eða 1767 – 3. ágúst 1835) var austurrískt tónskáld og tónlistarstjóri. Hann samdi nokkur þekkt söngvaspil og óperur á þýsku.
Prómeþeifur bundinn

Prómeþeifur bundinn er forngrískur harmleikur eignaður skáldinu Æskýlosi. Flestir fræðimenn nú um mundir telja að leikritið sé ranglega eignað honum og hafi verið samið á síðari hluta 5. aldar f.Kr. Leikritið byggir á goðsögninni um Prómeþeif, títana sem Seifur refsaði fyrir að hafa stolið eldinum og gefið mönnum.
Þátttökulýðræði

Þátttökulýðræði er tegund lýðræðis sem leggur talsverða áherslu á þátttöku almennings í ákvarðanatöku.

Þátttökukenningar komu fram á sjöunda áratug síðustu aldar sem gagnrýnin umræða í stjórnmálafræðinni. Skilningur þátttökusinna á lýðræði grundvallast að mörgu leyti á gömlu lýðræðishugmyndunum. Áhersla er lögð á að mikilvæg forsenda þess að hægt sé að tala um lýðræði sé sú, að þátttaka einstaklingsins sé fyrr hendi í þeim ákvörðunum sem snerta eigið líf hans.
Jarðhumla

Jarðhumla (fræðiheiti: "Bombus terrestris") er algengasta hunangsflugutegundin í Evrópu, en er enn sjaldgæf á Íslandi. Tegundin einkennist af afturbol sem er hvítur í endann. Drottningin er 2–2.7 cm löng en þernan 1½–2 cm.

Jarðhumlur geta ratað heim í bú sitt úr allt að 13 km fjarlægð.
Sheffield

Sheffield er borg í Suður-Yorkshire í Englandi. Borgin dregur nafn sitt af ánni Sheaf sem rennur í gegnum borgina. Íbúar borgarinnar voru rúmlega 585 þúsund árið 2019 en á stórborgarsvæðinu er 1,6 milljón. Sheffield er mikil iðnaðarborg.

Sheffield United og Sheffield Wednesday eru knattspyrnulið borgarinnar.
Stóra skordýrabók Fjölva

Stóra skordýrabók Fjölva er alfræðirit um skordýr þýtt af Þorsteini Thorarensen upp úr "The Pictorial Encyclopedia of Insects" eftir V. J. Stanek. Bókin var útgefin 1974 af Bókaútfáfunni Fjölva í samstarfi við Artia-bókaútgáfuna í Prag og var prentuð í Tékkóslóvakíu.
Eptatretus

Eptatretus er ættkvísl slímála.
Fimm

Fimm er fimmta náttúrlega talan og þriðja minnsta frumtalan, táknuð með tölustafnum "5" í tugakerfi. Er hálfur tugur. Allar tölur í tugakerfi, sem hafa fimm sem þátt enda annað hvort á tölustafnum 0 eða 5.

Talan fimm er táknuð með V í rómverska talnakerfinu.
Fimmtíu

Fimmtíu eru fimm tugir eða hálft hundrað, táknað með tölustöfunum fimm og núll, "50" í tugakerfi. Þeir sem eru fimmtíu ára gamlir er sagðir "fimmtugir" (tölulýsingarorð).

Talan fimmtíu er táknuð með L í rómverskum tölustöfum.
Feldkirch

Feldkirch er borg í fylkinu Vorarlberg í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2014 var 31 þúsund.
Listi yfir forsætisráðherra Íslands

Þetta er listi yfir einstaklinga sem gegnt hafa embætti forsætisráðherra Íslands. Forsætisráðherra er leiðtogi ríkisstjórnar Íslands.
Kim Larsen

Kim Melius Flyvholm Larsen (fæddur 23. október 1945 í Kaupmannahöfn, látinn 30. september 2018) var danskur tónlistarmaður. Hann seldi yfir 3 milljónir platna. Larsen spilaði á Íslandi nokkrum sinnum.

Larsen lést úr krabbameini árið 2018.

Íslendingar völdu lagið "Papirsklip" í könnun Rúv sama ár sem uppáhaldslag sitt með Larsen. Lagið "Midt om natten" lenti næstefst.
3 (tölustafur)

3 er tölustafur, notaður til að tákna töluna þrír. Raðtalan "þriðji" er táknuð „"3."“.
Fédération Cynologique Internationale

Fédération Cynologique Internationale (FCI) er félag sem heldur utan um mörg hundaræktarfélög í heiminum og setur viðmið um skiptingu hundategunda.

Saga.

Félagið var stofnað 22. maí 1911 af Belgíu ("Société Royale Saint-Hubert"), Frakklandi ("Société Centrale Canine de France"), Hollandi ("Raad van Beheer op Kynologisch Gebied"), Þýskalandi ("Kartell für das Deutsche Hundewesen en und Die Delegierten Kommission") og Austurríki (Osterreichischer Kynologenverband). Félagið dró saman segl sín á meðan á fyrri heimsstyrjöldinni stóð en var endurstofnað af "Société Centrale Canine de France" og "Société Royale Saint-Hubert" árið 1922.

FCI starfar nú meðal 80 félaga í jafn mörgum löndum og viðurkenna alls 332 hundategundir. Árið 1885 var þeim skipt í 20 hópa en þeim var fækkað í 11 á 20. öld og allt niður í 10 hópa árið 1950. Hver hópur hefur undirkafla.
Maðurinn með ljáinn

Maðurinn með ljáinn (stundum kallaður Dauðinn) er vofa í þjóðtrú og skáldsögum, sem sagt er að komi og sæki þann sem feigur er þegar hann deyr. Ýmsir myndlistarmenn sýna dauðann sem beinagrind í svörtum kufli og með ljá. Hallgrímur Pétursson, sálmaskáld kallaði hann "sláttumanninn slynga".
Arabískar tölur

Arabískar tölur eða arabískir tölustafir eru algengustu tölustafir í heiminum. Fundnir upp á Indlandi, en bárust til vesturlanda með aröbum. Heill tugur er talinn svo: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 og 9. Allar tölur tugakerfis eru myndaðar úr þeim.
Lahti

Lahti (sænska: "Lahtis") er borg og sveitarfélag í suður-Finnlandi, staðsett 104 kílómetrum norðan við höfuðborgina Helsinki. Íbúafjöldi borgarinnar er um það bil 120.000 (2019), og stærðin er 154,6 km².
Germanir

Germanir voru germönskumælandi þjóðir sem komu frá Norður-Evrópu. Tungumál þeirra þróuðust út frá frumgermönsku á tímum Jarstorfmenningarinnar á síðustu fimm öldunum fyrir Krist. Arftakar þeirra voru norðurevrópsku þjóðirnar Danir, Norðmenn, Íslendingar, Svíar, Hollendingar og Flæmingjar, Þjóðverjar og Englendingar. Á þjóðflutningatímanum milli síðfornaldar og ármiðalda breiddust þessar þjóðir út um Evrópu og germönsk mál urðu ríkjandi meðfram landamærum Rómaveldis þar sem nú eru Austurríki, Þýskaland, Holland og England, en annars staðar í rómversku skattlöndunum tóku Germanir upp rómönsk mál. Allar germönsku þjóðirnar tóku upp kristni með einum eða öðrum hætti á fyrsta árþúsundinu eftir Krist. Þær áttu stóran þátt í falli Rómaveldis og upphafi miðalda.
Seborgín

Seborgín, einnig nefnt seaborgín, er frumefni með efnatáknið Sg og er númer 106 í lotukerfinu.
Mekka

Mekka er borg í Sádí-Arabíu. Múslimar telja hana heilaga og ætlast er til af þeim að þeir fari í pílagrímsför ("hadsjí") í það minnsta einu sinni um ævina, hafi þeir möguleika á því. Á hverju ári koma rúmlega 3 miljónir pílagríma til Mekka og biðja í Masjid al-Haram eða stóru moskunni.

Landafræði.

Mekka er í 277 metra hæð yfir sjó og inn til lands. Er norðuraf miðbaug og frá norður pólnum.
Yoko Ono

Yoko Ono Lennon (j. 小野 洋子 Ono Yōko; í Japan er nafn hennar oftast ritað í katakana – オノ・ヨーコ – frekar en kanji) (18. febrúar 1933) er japanskur mynd- og tónlistarmaður. Hún var gift Bítlinum John Lennon og stóð að því að reisa friðarsúluna í Viðey.