arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Eldgosið á Krakatá 1883

Eldgosið á Krakatá árið 1883 er stærsta gos sem verið hefur á undanförnum öldum. Krakatá er eyja á hafsvæði sem núna tilheyrir Indónesíu. Þar hófst eldgos síðdegis 26. ágúst 1883 og náði gosið hámarki síðla morguns 27. ágúst en þá hafði yfir 70% af eyjunni og nærliggjandi eyjaklasa eyðilagst og fallið saman inn í sigketil. Jarðhræringar héldu áfram þangað til í febrúar 1884. Talið er að í það minnsta 36.417 hafi látist af völdum eldgossins og flóðbylgju sem kom í kjölfar þess.
Mansjú

Mansjú (

ᠮᠠᠨᠵᡠ

ᡤᡳᠰᡠᠨ "manju gisun") er mansjú-túngískt mál í bráðri útrýmingarhættu sem talað er í Mansjúríu í Austur-Kína.

Mansjú var mál Mansjúa á fyrri tíð en veldi þeirra var mest eftir að þeir lögðu Kína undir sig á 17. öld. Keisaraætt Mansjúa, Qingættin, ríkti í Kína til 1912. Í rúmar tvær aldir var mansjúmálið opinbert mál í Kína og mikilvægt samskiptamál milli Kína og umheimsins. Allir embættismenn urðu að gangast undir próf í mansjú og allar keisaralegar tilskipanir og opinber skjöl voru rituð bæði á mansjú og kínversku.

Á þessu tímabili voru mörg klassísk kínversk rit þýdd á mansjú og hafa þær þýðingar komið evrópskum fræðimönnum að gagni við túlkun fornra kínverskra rita.

Á 19. öld hnignaði málinu ört vegna áhrifa frá kínversku og kínverskri menningu þannig að nú er það talað af aðeins fáeinum mönnum í Norðaustur-Kína. Talið er að aðeins 18 málhafar mansjú séu enn á lífi en þeir eru allir áttræðir.

Viðskeyti eru mikið notuð til orðbyggingar en sérhljóðasamræmi er ekki eins áberandi og til dæmis í mongólsku. Mansjú er ritað með sérstöku stafrófi sem lagað var eftir mongólsku stafrófi á 17. öld og á ekkert skylt við kínverska skrift.
Ótómangveísk tungumál

Ótómangveísk tungumál eru hópur amerískra frumbyggjamála sem töluð eru á litlu svæði í Oaxaca-héraði í Mexíkó. Helst þeirra eru ótómí, mixtek og zapotek sem sérhvert er talað af um kvartmilljón. Lifandi mál þessa málaflokks tilheira öll ótó-greininni. Mangve-málin sem öll eru úr tölu dottin náðu lengra til suðurs til Níkaragúa og Kosta Ríka.
Uppruni tegundanna

Uppruni tegundanna (fullt nafn á ensku: "On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life") er fræðirit eftir Charles Darwin sem gefið var út þann 24. nóvember 1859. Ritið er talið grunnurinn að þróunarlíffræði. Í ritinu kynnti Darwin kenningu sína um að tegundir þróast frá kynslóð til kynslóðar með náttúruvali. Þar kynnti Darwin gögn um að líffræðingur fjölbreytileiki varð til þegar verur með sameiginlegan forföður kvíslast í ólíkar áttir. Darwin nýtti gögn sem hann safnaði á leiðangri um borð í "Beagle" á fjórða áratugi nítjándu aldar ásamt niðurstöðum rannsókna og prufa í kjölfar leiðangursins.

Þegar "Uppruni tegundanna" kom út höfðu mismunandi kenningar um þróun tegundanna verið lagðar fram til að útskýra nýjar uppgötvanir í vísindum. Stuðningur við slíkar kenningar ríkti meðal andófslíffærafræðinga og almennings en snemma á 19. öld hafði enska vísindamannastéttin mikil tengsl við ensku biskupakirkjuna. Kenningar um frumbreytingu (e. "transmutation") tegunda voru umdeildar því þær stungu í stúf við þá trú að tegundir væru fastir hlutar í hönnuðu stigveldi og að mannfólk væri einstætt og óskýlt öðrum dýrum. Deilt var um pólítisku og guðfræðilegu afleiðingar frumbreytingarkenningarinnar en vísindamannastéttin viðurkenndi hana ekki.

Bókinni var ætlað almennum lesendum og vakti mikla athygli á sínum tíma. Því Darwin var þekktur vísindamaður var kenningum hans tekið af alvöru og sönnunargögnin sem hann kynnti hvöttu til vísindalegrar, heimspekilegrar og trúlegrar umræðu. Umræðan um bókina studdi herferð T. H. Huxley um að skilja vísindi frá trú og gera þau veraldleg. Innan tveggja áratuga ríkti sátt meðal vísindamanna um að þróun hafði átt sér stað en þeir voru þó tregir að veita kenningunni þá merkingu sem Darwin taldi viðeignandi. Á tíma svokallaða „myrkva Darwinisma“ frá 1880 til 1930 var lögð áhersla á aðrar þróunarkenningar. Fyrir fimmta áratug tuttugustu aldar hafði hugtak Darwins um aðlögun tegunda með náttúruvali fest sér sess og er nú talið grunnhugtak náttúruvísinda.
Skútagrýta

Skútagrýta (fræðiheiti: "Solorina saccata") er fléttutegund af ættkvísl grýtna. Hún er ein fimm tegundum grýtna sem vaxa á Íslandi.

Útbreiðsla.

Skútagrýta finnst á heimskautasvæðum, um Evrasíu í tempraða beltinu og hitabeltinu og Norður-Ameríku. Skútagrýta vex í lítt grónum jarðvegi, mosa, á klettaveggjum, hellisskútum eða á blautu móbergi.

Á Íslandi er skútagrýta algeng frá láglendi upp í 600 metra hæð en finnst hæst í Nýjadal í 870 metra hæð og í Gæsavötnum í 930 metra hæð. Skútagrýta er nokkuð algengari á Suðurlandi en á Norðurlandi.

Efnafræði.

Engar þekktar fléttusýrur finnast í skútagrýtu. Þalsvörun hennar er K-, C-, KC- og P-.

Greining.

Skútagrýta er lík móagrýtu í útliti. Þær er hægt að greina í sundur á því að skútagrýta hefur fjögur gró í hverjum aski en móagrýta hefur átta minni gró í hverjum aski. Einnig er þalsvörun skútagrýtu KC- en móagrýta hefur þalsvörun KC+ í miðlagi vegna litunar fléttuefnisins methýlgýrófórats.
Stella Hjaltadóttir

Stella Hjaltadóttir (f. 23. júní 1967) er íslensk skíðagöngukona og fyrrum landsliðskona í knattspyrnu.

Knattspyrna.

Félagslið.

Stella lék 78 leiki með ÍBÍ, KA og Val í efstu deild kvenna á árunum 1984-1993 og skoraði í þeim 3 mörk. Hún var í sigurliði BÍ í 2. deild kvenna árið 1989.

Landslið.

Stella lék sinn fyrsta og eina landsliðsleik á móti Vestur-Þýskalandi sem fram fór í Delmenhorst þann 6. september 1987. Leikurinn endaði 3-2 fyrir Þýskalandi.

Gönguskíði.

Stella vann Íslandsmeistaratitil í skíðaköngu árin 1988, 1999, 2008 og 2013. Hún varð einnig þrefaldur Íslandsmeistari á Skíðalandsmóti Íslands á Ísafirði árið 1999.
Patrice de Mac Mahon

Patrice de Mac Mahon, hertogi af Magenta (13. júní 1808 – 17. október 1893) var franskur herforingi, hermarskálkur og stjórnmálamaður. Hann var tímabundinn þjóðhöfðingi Frakklands frá 1873 til 1875 og síðan annar forseti þriðja franska lýðveldisins frá 1875 til 1879. Mac Mahon var heittrúaður kaþólikki, íhaldsmaður og konungssinni sem hafði andstyggð á sósíalisma og vantreysti lýðveldissinnum.

Mac Mahon var af írskum ættum en forfeður hans höfðu flúið til Frakklands eftir dýrlegu byltinguna árið 1689. Hann átti frækinn hernaðarferil á valdatíð Napóleons III í Frakklandi og barðist meðal annars í Krímstríðinu og ítölsku sameiningarstríðunum. Eftir frækinn sigur sinn í orrustu við Magenta í öðru ítalska sameiningarstríðinu veitti Napóleon III Mac Mahon titilinn hertogi af Magenta. Í fransk-prússneska stríðinu særðist Mac Mahon og var síðan tekinn til fanga í orrustunni við Sedan. Eftir uppgjöf Frakka gegn Þjóðverjum í janúar 1871 var Mac Mahon falið að stýra her til að berja niður Parísarkommúnuna. Í hatrömmum bardaga sem varð síðar kallaður „blóðuga vikan“ („"la semaine sanglante"“) gersigraði Mac Mahon kommúnumennina og tók marga þeirra af lífi. Orðstír hans beið þó ekki hnekki fyrir ofbeldið heldur varð hann að hetju í augum franskra hægrimanna.

Eftir afsögn Adolphe Thiers var Mac Mahon kjörinn forseti franska lýðveldisins. Kjör hans til forseta þótti boða endurreisn konungdæmisins enda var Mac Mahon mjög hallur undir einveldissinna í ríkisstjórnunum sem hann myndaði. Hann tók þó alvarlega hlutverk sitt sem hlutlaus verndari stjórnarskrárinnar og hafnaði því að hann hygðist fremja valdarán í nafni konungssinna. Mac Mahon neitaði að funda með leiðtogum lýðveldissinna og ýtti á eftir þingræði þar sem þingið kysi ríkisstjórnina en krafðist þess einnig að til yrði efri þingdeild. Hann leysti síðar upp fulltrúaþingið og reitti þjóðina svo til reiði að lýðveldissinnar unnu stórsigur í næstu kosningum. Mac Mahon sagði stuttu síðar af sér og settist í helgan stein.
Barrey

Barrey (skosk gelíska: "Barraigh", "Eilean Bharraigh"; enska: "Barra") er eyja í Ytri Suðureyjum við vesturströnd Skotlands. Hún er önnur syðsta byggða eyja Suðureyja. Samkvæmt manntali frá 2011 voru íbúar Barreyjar 1.174. Hlutfall gelískumælandi íbúa var 62%.

Barrey er um það bil 60 km² að flatarmáli. Stærsta þorpið í eyjunni er Castlebay ("Bàgh a' Chaisteil"). Malarvegur fer í hring um eyjuna þar sem flest húsin eru. Innri hluti eyjunnar er fjöllóttur og óbyggður.
Annað franska lýðveldið

Annað franska lýðveldið ("Deuxième République" á frönsku) var lýðveldisríki sem var til í Frakklandi frá 24. febrúar 1848 til 2. desember 1852. Lýðveldið kom í stað júlíríkisins og á eftir því kom síðara keisaradæmið.

Annað franska lýðveldið sker sig úr hópi annarra stjórna sem stofnaðar hafa verið í Frakklandi vegna þess hve stutt það entist og vegna þess að það var síðasta franska stjórnin sem var sett á fót í kjölfar byltingar. Jafnframt var annað lýðveldið fyrsta franska ríkið þar sem allir karlar höfðu kosningarétt og það ríki sem batt enda á þrælahald í frönsku nýlendunum fyrir fullt og allt. Eftir stutta bráðabirgðastjórn sem kom á stöðugleika og kom til móts við byltingarmenn vann nýja stjórnin bug á sósíalistum og setti lýðveldinu nýja stjórnarskrá.

Louis-Napoléon Bonaparte var forseti annars lýðveldisins frá desember 1848, en hann hafði áður unnið kosningasigur sem frambjóðandi Regluflokksins ("parti de l'Ordre"). Næstu árin bar stjórn Frakklands merki um íhaldssemi, t.d. með setningu Falloux-laganna svokölluðu sem gáfu kaþólsku kirkjunni aukið vægi í franska menntakerfinu og með takmörkun á almennum kosningarétti til að hafa hemil á vinstrihreyfingum. Stjórnmálaskoðanir Bonaparte urðu æ ólíkari stjórnmálaflokknum sem hafði fært honum völdin og fóru frekar að líkjast bónapartisma í anda frænda forsetans, Napóleons keisara. Regluflokkurinn batt vonir sínar við það að í kosningunum 1852 myndu flokksmenn bjóða fram annan frambjóðanda sem yrði konungssinnaður.

Stjórnarskráin meinaði Bonaparte að bjóða sig fram til annars kjörtímabils og tilraunir hans til að koma á stjórnarskrárbreytingu báru ekki erindi sem erfiði. Því framdi hann valdarán þann 2. desember 1851 og kom á gerræðislegu stjórnarkerfi sem var síðar staðfest í þjóðaratkvæðagreiðslu. Næsta ár lýsti Bonaparte sig keisara undir nafninu Napóleon III. og batt þar með enda á annað lýðveldið. Minningin um endalok annars lýðveldisins var lengi mjög sterk innan frönsku stjórnmálastéttarinnar, sem í meira en öld eftir þetta kom í veg fyrir að forseti Frakklands yrði kjörinn í almennum kosningum.
Benúe-kongó mál

Benúe-kongó mál eru stærsti undirflokkur níger-kongó mála. Nafnið "benúe" í heiti þessa málaflokks er dregið af nafni árinnar Benúe í Vestur-Afríku sem er stærsta þverá Nígerfljóts. Um 700 mál teljast til þessa málaflokks. Benúe-kongó málum er skipt í 4 undirflokka.
Tjadísk tungumál

Tjadísk mál eru ein af stofngreinum afróasísku málaættarinnar. Alls tala um 30 milljón manns tjadísk mál á svæði sem nær frá norður Gana til Mið-Afríkulýðveldisins.

Mikilvægast tjadískra mála er haúsa, en önnur sem nefna má eru kotoko, múhí og angas.
Sagölur

Alnus serrulata, er runni af birkiætt. Það er ættað úr austur Norður Ameríku og finnst í vestur-Nova Scotia og suður-New Brunswick suður til Florida og Texas.

Lýsing.

"Alnus serrulata" er stór runni eða lítið tré sem getur orðið að 2,5 til 4m hátt og bolurinn 15 sm í þvermál. Það er yfirleitt margstofna frá rót. Börkurinn er grábrúnn, sléttur og er mjög bitur og herpandi á bragðið.

Nytjar.

Þar sem sagölur vex á árbökkum, verður hann oft til að gera þá stöðugri og frjósamari (niturbinding). Hann er einnig notaður í grasalækningum, svo sem við niðurgangi, hósta, tannpínu og munnangri.

Tilvísanir.

1. Seiler, John R., Jensen, Edward C., and Peterson, John A.. "Alnus Serrulata Fact Sheet." VT Forest Biology and Dendrology. Virginia Tech. Department of Forest Resources and Environmental Conservation, 2010. Web. 9 May 2011. &lt;http://dendro.cnre.vt.edu/dendrology/syllabus/factsheet.cfm?ID=8&gt;.

2. Mohlenbrock, Robert H. "Plant Fact Sheet." USDA. USDA NRCS PLANTS, 30 Jan. 2002. Web. 25 Jan. 2011. &lt;http://plants.usda.gov/factsheet/pdf/fs_alse2.pdf&gt;.

3. Tenaglia, Dan. "Alnus Serrulata Page." Missouri Flora Web Page. Missouriplants, 8 Feb. 2007. Web. 10 May 2011. &lt;http://www.missouriplants.com/Catkins/Alnus_serrulata_page.html &gt;.

4. Seton, Ernest Thompson. "Betulaceae." The Forester's Manual; Or, The Forest Trees of Eastern North America ... 10th ed. Vol. 9. Garden City, NY: Doubleday, Page &amp;, 1912. 57. Print.

5. Fergus, Charles, and Amelia Hansen. Trees of New England: a Natural History. Guilford, CT: FalconGuide, 2005. 4. Print.

6. Seton, Ernest Thompson. The Book of Woodcraft. Garden City, NY: Garden City Pub., 1921. 383. Print.

7. Tatnall, Robert Richardson. Flora of Delaware and the Eastern Shore; an Annotated List of the Ferns and Flowering Plants of the Peninsula of Delaware, Maryland and Virginia. [Wilmington]: Society of Natural History of Delaware, 1946. 99. Print.
Shoma Doi

Shoma Doi (fæddur 21. maí 1992) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Edivaldo Martins Fonseca

Edivaldo Martins Fonseca (fæddur 13. apríl 1962; d. 13. januar 1993) var brasilískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Pedro Rocha

Pedro Rocha (fæddur 3. desember 1942, dáinn 2. desember 2013) var úrúgvæskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 54 leiki og skoraði 17 mörk með landsliðinu.
Jorge Solari

Jorge Solari (fæddur 11. nóvember 1941) er argentínskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 10 leiki með landsliðinu.
Alfredo Anderson

Alfredo Anderson (fæddur 31. október 1978) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 12 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Rosslyn-kapellan

Rosslyn-kapellan er kirkja í bænum Roslin í Skotlandi frá miðöldum. Aðalsmaðurinn Sir William Sinclair (einnig stafsett St Clair), þriðji og síðasti St Clair prins Orkneyja hóf undirbúning að byggingu hennar um 1440 en 1446 er talið marka stofnun hennar.

Kirkjan er skreytt af mikilli natni og má meðal annars sjá lífsferli mannsins gerð skil á veggjunum, allt til grafar. Nýlega var uppgötvað að í loftskreytingunum er að finna dulkóðaða nótnaforskrift fyrir tónlist sem virðist líkjast barnagælum.

Fjölmargar goðsagnir hafa fylgt kirkjunni, nú síðast vegna skáldsögunnar Da Vinci lykillinn eftir Dan Brown.
Oliver Bozanic

Oliver Bozanic (fæddur 7. janúar 1989) er ástralskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki með landsliðinu.
Sýrlandsbjörn

Sýrlandsbjörn ("Ursus arctos syriacus") er tiltölulega smá undirtegund af skógarbirni ættaður frá Mið-Austurlöndum.

Wojtek.

Einn af "hermönnunum" í seinni heimsstyrjöldinni í bardögunum við Monte Cassino, var björn frá Íran, nefndur Wojtek. Uppalinn og skráður í 22ðra "Artillery Supply Company of the Polish II Corps", bar hann skothylki í fallbyssur í bardögum.
Mjólkurskólinn á Hvanneyri og Hvítárvöllum

Mjólkurskólinn á Hvanneyri og Hvítárvöllum var skóli sem kenndi vinnslu og meðferð mjólkurafurða og bjó nemendur undir störf á rjómabúum. Mjólkurskólinn tók til starfa árið 1900 og var þá staðsettur í kjallara skólahússins á Hvanneyri. Þann 6. október 1903 brann Mjólkurskólahúsið og íbúðarhús Búnaðarskólans. Búnaðarskólinn var þá fluttur í Aðalstræti 18 í Reykjavík og Barónshúsið á Hvítárvöllum var keypt fyrir starfsemi Mjólkurskólans og jafnframt stofnað rjómabú þar. Mjólkurskólinn var svo starfræktur á Hvítárvöllum þangað til veturinn 1918-1919 en þá féll kennslan í skólanum niður vegna þess að mjólk og rjómi fékkst ekki frá bændum og næsta ár sótti enginn um skólavist. Árið 1921 var skólastjóra Mjólkurskólans sagt upp og nokkrum árum síðar seldi Búnaðarfélagið eignir sínar á Hvítárvöllum.
Faizon Love

Langston Faizon Santisima (f. 4. júní 1968) er bandarískur leikari og uppistandari.
Þyrilsnælda

Þyrilsnælda er lítið leikfang sem er samsett úr tveimur eða þremur hringjum og kúlulegu í miðjunni. Það varð mjög vinsælt árið 2017.
James Callaghan

Leonard James Callaghan, Callaghan barón af Cardiff (27. mars 1912 – 26. mars 2005), oft kallaður Jim Callaghan, var forsætisráðherra Bretlands úr Verkamannaflokknum frá 1976 til 1980. Callaghan er enn þann dag í dag eini breski stjórnmálamaðurinn sem hefur gegnt öllum fjórum „stóru“ stjórnmálaembættum ríkissins: Hann var fjármálaráðherra (1964–1967), innanríkisráðherra (1967–1970) og utanríkisráðherra (1974–1976) áður en hann varð forsætisráðherra. Sem forsætisráðherra vann hann nokkra sigra en hans er þó aðallega minnst fyrir hinn svokallaða „vetur rauna vorra“ ("Winter of Discontent") 1978–79. Á mjög köldum vetri leiddu deilur hans við stéttarfélög til stórfelldra verkfalla sem öngruðu mjög alþýðuna og leiddu til þess að hann bað ósigur gegn Margaret Thatcher í næstu kosningum.

Þegar Callaghan steig á neðri deild breska þingsins árið 1945 heyrði hann til vinstri væng flokksins. Callaghan færðist smám saman til hægri en var áfram þekktur sem „varðmaður tauhúfunnar“ þar sem hann þótti beita sér fyrir sterkum tengslum milli Verkamannaflokksins og stéttarfélaga. Embættistíð Callaghans sem fjármálaráðherra var stormasamt tímabil í breskum efnahag og einkenndist af neikvæðum viðskiptajöfnuði. Árið 1967 var breska pundið gengisfellt. Callaghan gerðist þá innanríkisráðherra. Hann sendi breska herinn til að styðja lögregluna í Norður-Írlandi að beiðni norður-írsku ríkisstjórnarinnar.

Þegar Verkamenn töpuðu í þingkosningunum árið 1970 varð Callaghan virkur í stjórnarandstöðu. Eftir að Verkamenn komust í ríkisstjórn á ný árið 1974 gerðist hann utanríkisráðherra, samdi um nýja skilmála að inngöngu Bretlands í evrópska efnahagsbandalagið og studdi áframhaldandi aðild að því í þjóðaratkvæðagreiðslu árið 1975. Þegar Harold Wilson forsætisráðherra sagði af sér árið 1976 sigraði Callaghan fimm aðra frambjóðendur og gerðist eftirmaður hans. Verkamenn höfðu þegar glatað naumum meirihluta sínum á neðri deild þingsins þegar hann varð forsætisráðherra og frekari ósigrar í kosningum neyddu Callaghan til þess að semja við smærri flokka eins og Frjálslynda flokkinn um stjórnarsamstarf frá 1977 til 1978. Deilur við stóriðju og verkföll á „vetri rauna vorra“ árið 1978 gerðu ríkisstjórn Callaghans óvinsæla og ósigur hans í þjóðaratkvæðagreiðslu um valddreifingu í Skotlandi árið 1979 leiddi til þess að vantrausti var lýst yfir á ríkisstjórn hans. Þetta leiddi til þess að Callaghan beið ósigur í þingkosningum árið 1979.

Callaghan var áfram formaður Verkamannaflokksins fram í nóvember 1980 og kom á umbótum í formannskjöri flokksins. Síðan steig hann til hliðar úr stjórnmálum og fékk síðar aðalsnafnbót sem Callaghan barón af Cardiff. Callaghan dó árið 2005 og var þá elstur allra forsætisráðherra Bretlands.
The Notorious B.I.G.

Christopher George Latore Wallace (21. maí 1972 – 9. mars 1997, betur þekktur sem The Notorious B.I.G., Biggie Smalls eða einfaldlega “Biggie”) var bandarískur rappari frá Brooklyn, New York. Alinn upp í Bed-stuy partinum af Brooklyn á gullaldartímabili rappsins, Biggie hafði miklar rætur við hiphop menninguna sem einkenndi New York síðan uppúr 1970. Þekktur fyrir djúpa, auðþekkjanlega rödd og texta sem gátu verið fyndnir og upplyftandi en einnig mjög grófir og myrkir og fjölluðu oftar en ekki um hans eigin reynslu af því að alast upp við fátækt og fíkniefnasölu. Hann var líka þekktur fyrir að vera með orðaforða og hæfileika í textasmíði langtumfram kollega sína í rappinu og hefur oft verið kallaður einn af bestu “storytellers” í sögu rappsins. Fyrsta platan hans “Ready to die” er talin ein af bestu plötum sögunar og innsiglaði Biggie sem einn af bestu rappörum allra tíma. Hann lést í Los Angeles árið 1997. Biggie hafði farið til Los Angeles til að kynna næstu plötuna sína, “Life after death”, nokkrum mánuðum eftir að Tupac var myrtur í las vegas í kjölfar East coast/West coast stríðsins svokallaða. Með því að kynna plötuna í Los Angeles vildi Biggie sýna að dramanu væri lokið. Eftir að hafa yfirgefið útgáfupartýið ásamt föruneyti sínu stoppuðu þeir á rauðu ljósi. Það var þá sem annar bíll keyrði við hlið þeirra og skaut inn í bil Biggie. Hann lést samstundis. Morðinginn er enn ófundinn. Biggie varð aðeins 24 ára gamall.

Hann náði aðeins að gefa út tvær plötur á sinni lífstíð sem eru Ready To Die, 1994 og Life After Death, 1997. Sú fyrirnefnda seldist í 4 milljónum eintakum í Bandaríkjunum en sú síðarnefnda seldist í 5 milljónum eintaka í B. Hann átti lög eins og Juicy, Hypnotize, Sky’s the limit og Big Poppa sem sýndu mýkri hliðina á honum á meðan lög eins og The warning, Kick in the door, Machine gun funk , Suicidal thoughts og unbelievable sýna hann sem frábæran textasmið með tök á rappstíl sem fáir ná að jafna.

Árið 2020 varð Biggie sjöundi rapparinn til að verða tekinn inn í the Rock’n Roll hall of fame.
Paðreimur

Paðreimur (gríska: "Ἱππόδρομος τῆς Κωνσταντινουπόλεως", umritað: "Hippódromos tēs Kōnstantinoupóleōs") var leikvangur í Konstantínópel, höfuðborg Austrómverska keisaradæmisins. Í dag er torg á lóð paðreimsins sem heitir "Sultanahmet Meydanı" („Ahmet sóldans torg“) en aðeins einhverjar rústir eru eftir af leikvangnum.
Þjórsárbrú

Þjórsárbrú er brú yfir Þjórsá við hringveginn. Ný brú var tekin í notkun árið 2003 en hún er tæpum kílómetra frá eldri brú sem var tekin í notkun árið 1895 og endurbætt árið 1949.
Baobab

Baobabættkvíslin ("Adansonia") er plöntuætt með átta hitabeltis tegundum í ættinni Malvales. Sjö tegundir eru frá Afríku, þar af eru sex í Madagaskar, auk þess er ein tegund frá Ástralíu.

Ættkvíslin heitir eftir Michel Adanson.
Séreignarhugbúnaður

Séreignarhugbúnaður er hugbúnaður þar sem framleiðandi heldur eftir eignarétti á hugbúnaðinum eftir að honum hefur verið dreift. Notandi hefur þannig einungis leyfi til að nota hugbúnaðinn. Séreignarhugbúnaður en andstæða við frjálsan hugbúnað.
ICAN

ICAN eða International Campaign to Abolish Nuclear Weapons (Alþjóðleg her­ferð til af­náms kjarna­vopna á íslensku) eru alþjóðleg regnhlífarsamtök friðar- og afvopnunarsinna sem stofnuð voru árið 2007 til að beita sér fyrir banni við kjarnorkuvopnum á vettvangi Sameinuðu þjóðanna. Baráttan skilaði sér með samþykkt sáttmálans um bann við kjarnavopnum sumarið 2017. Fyrir þátt sinn í því máli hlutu samtökin Friðarverðlaun Nóbels sama ár.

Upphafið.

Árið 2006 samþykktu Alþjóðasamtök lækna gegn kjarnorkuvá, handhafar friðarverðlaunahafa Nóbels árið 1985, tillögu á þingi sínu í Helsinki, sem haldið er annað hvort ár, þess efnis að alþjóðlegu átaki gegn kjarnorkuvopnum yrði hrundið af stað. Hin nýja hreyfing hlaut heitið "ICAN" og voru haldir tveir stofnfundir á árinu 2007, annar í Melbourne í Ástralíu, þar sem fyrir var öflugt samfélag kjarnorkuvopnaandstæðinga en hinn í Vínarborg þar sem fram fór fundur aðildarríkja samningsins gegn dreifingu kjarnorkuvopna. Niðurstaða skipuleggjenda ICAN var sú að sá samningur muni ekki duga til að útrýma kjarnorkuvopnum, heldur þyrfti að vinna að banni á vegum Sameinuðu þjóðanna í sama anda og efnavopnasamningurinn og bann við jarðsprengjum.
Crocus baytopiorum

Crocus baytopiorum er tegund af blómstrandi plöntum í sverðliljuætt, sem var lýst af Brian Frederick Mathew. Engar undirtegundir finnast skráðar í Catalogue of Life.

"Crocus baytopiorum" er ættaður úr suðvestur Tyrklandi.