arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Skjáborðsumhverfi

Skjáborðsumhverfi er ákveðin tegund af myndrænu viðmóti sem byggir á skrifborðslíkingunni og er algengt á flestum tegundum einkatölva í dag.

Dæmigert skjáborðsumhverfi inniheldur táknmyndir, glugga, hnappastikur, möppur, skjáborð og skjáborðsviðföng. Í skjáborðsumhverfi er hægt að færa hluti til með músinni, draga þá í ruslafötu, setja algengustu aðgerðir á skjáborðið eða stikur, klippa og líma skjöl og hluti, draga skjöl milli forrita, o.s.frv.

Lykilhugbúnaður í skjáborðsumhverfi eru gluggakerfið, gluggastjórinn og viðfangasafnið, auk notendaforrita sem nýta sér þjónustu umhverfisins.
Pílormar

Pílormar (Chaetognatha) finnast í öllum höfum heimsins. Þeir eru ein fáliðasta dýrafylkingin en einstaka tegundir geta þó verið mjög algengar og skipað veigamikinn sess í svifi hafsins. Til eru um 200 tegundir pílorma en þær draga nafn sitt af lögun sinni en þeir eru straumlínulaga eins og píla.

Útlit.

Pílormar eru á stærðarbilinu 0,2-12 cm og hafa grannan, gegnsæjan búk með einum eða tveim uggum á kvið og baki, sem og sporð. Líkama pílormsins er skipt í þrjá hluta höfuð, búk og sporð. Á höfði pílsormsins eru augu, munnur og gaddar. Við höfuð ormsins er einnig hetta sem þeir geta dregið yfir hausinn á sér til varnar og til að minnka vatnsmótstöðu við sund. Húðþekkja pílormsins er þakin af þunnri og sveigjanlegri vaxkenndri himnu.

Lifnaðarhættir.

Pílormar eru mikilvirk rándýr og éta þeir allt sem þeir geta fest sig við með tönnunum á höfðinu. Þeir veiða aðalllega krabbaflær en éta einnig önnur krabbadýr sem og fiskiseiði. Við veiðar notar ormurinn gaddanna á höfðinu til að fanga bráðina og sprautar úr þeim eitri og gleypir bráðina svo heila. Margar tegundir pílormar stunda daglegt dýptarflakk, fara upp í yfirborðið að nóttu til að elta bráð en að degi til færa þeir sig neðar í sjónum til að forða sér frá öðrum rándýrum. Ormarnir hafa ammóníufylltar frymis bólur aftarlega á búknum sem hjálpar þeim með dýptarstjórnun.

Þeir pílormar sem lifa í köldum sjó geta orðið allt að 2 ára gamlir á meðan þeir sem lifa í heitum sjó verða sex vikna gamlir.

Pílormar eru tvíkynja sem þýðir að hvert dýr hefur karl og kvenkyns kynfæri. Karlkynfærin eru staðsett í sporðinum en kvenkynfærin eru staðsett á búknum. Þrátt fyrir að vera tvíkynja er víxlfrjóvgun algengari, þ.e.a.s. tveir ormar stunda æxlun saman. Sumar tegundir stunda þó sjálfæxlun. Við víxlfrjóvgun hafa ormarnir sést dansa til að laða að sér maka áður en þeir sprauta sæði sínu til makans. Ástæða þess að ormarnir stunda svo litla sjálfæxlun er sú að eggin þroskast mun hægar en sæðið. Sumar tegundir pílormar æxlast tvisvar á ári og er það á tímabilunum apríl – júní og september – desember.

Pílormar eru borðaðir af stærri lífverum í sjónum til að mynda hvölum og fuglum.

Hlutverk í vistkerfinu.

Mikið af tetrodotoxin myndandi bakteríum hafa verið einangraðar úr þörmum pílorma sem framleiða að öllum líkindum eitrið sem þeir nota við veiðar. Þeir eru einnig hýslar fyrir fjölsníkjudýr og þráðorma, sem komast þeir smitast af við að borða sýktar krabbaflær eða önnur sýkt krabbadýr. Pílormarnir taka þetta svo skrefi lengra þegar þeir sýkja svo þau dýr sem éta þá.
Gródýr

Gródýr (fræðiheiti: "Apicomplexa") er hópur frumdýra sem öll eru sníklar. Þau fjölga sér með gróum og nota oft tvo hýsla eins og mýrarköldusýkillinn, sem notar moskítófluguna til að berast á milli og notar síðan hryggdýr eins og mann til að þroskast í.
Klingonskt ritmál

Í Star Trek kvikmyndunum og sjónvarpsþáttunum hafa Klingonar sitt eigið ritmál til að skrifa Klingonska tungumálið. Samkvæmt orðabók Mark Okrand's, "The Klingon Dictionary" kallast stafrófið "pIqaD", en engar nánari upplýsingar eru gefnar um það. Þegar Klingonsk tákn eða stafir eru notuð í kvikmyndunum eða þáttunum, er það aðeins til skreytinga, og líkja eftir raunverulegri skrift.

Fyrirtækið Astra Image hannaði táknin (sem nú eru notuð til að "skrifa" Klingonsku) fyrir "", þótt táknin séu oft ranglega tileinkuð Michael Okuda. Þeir byggðu stafina á merkingum bardaga-geimskipa Klingona (Klingon battlecruiser) sem voru aðeins þrír stafir, fyrst búnir til af Matt Jeffries. Einnig voru táknin byggð á táknum úr Tíbetska stafrófinu, vegna þess hve oddhvöss skrift þeirra er.

Það átti að sýna ást Klingona á hnífum og eggvopnum.
Sigurður Pétursson (1907-1994)

Sigurður Helgi Pétursson gerlafræðingur (f. 19. maí 1907 á Skammbeinsstöðum í Holtum, d. 15. desember 1994 í Reykjavík) var einn af frumherjum örverurannsókna á Íslandi, en er trúlega þekktastur fyrir rannsóknir sínar á örveruskemmdum í söltuðum fiskafurðum, svo sem jarðslaga og roðaskemmdum í saltfiski og aflitun saltaðra grásleppuhrogna.

Starfsferill.

Sigurður varði doktorsritgerð sína um mjólkursýrubakteríur af "Thermobacterium" (nú "Lactobacillus") ættkvísl við Christian-Albrechts háskólann í Kiel í Þýskalandi 1935. Að námi loknu hóf hann störf hjá Mjólkursamsölunni í Reykjavík þar sem hann starfaði við mjólkureftirlit í tíu ár, lengst af (frá 1937) meðfram rannsóknastörfum við Iðnaðardeild Atvinnudeildar Háskóla Íslands (HÍ). Hann fluttist svo árið 1960 með gerlarannsóknastofu sína til rannsóknastofu Fiskifélags Íslands, sem varð að Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins (Rf) árið 1965. Hann var deildarstjóri gerlarannsókna allt til þess er hann lét af störfum fyrir aldurs sakir árið 1976.

Fræðastörf.

Sigurður kom víða við í rannsóknum sínum. Meðal sérstakra hugðarefna hans voru saltkærar örverur og örveruskemmdir í saltfiski. Saltfiskur var meðal verðmætustu útflutningsafurða íslendinga á þeim árum sem Sigurður hóf sinn rannsóknaferil og höfðu skemmdir á honum verulega efnahagslega þýðingu. Einkum voru það þrenns konar skemmdir sem höfðu valdið miklu tekjutapi í saltfiskiðnaðinum, en þetta voru mygluskemmdir af völdum jarðslaga, illa lyktandi roðaskemmdir af völdum saltkærra fornbaktería og guluskemmdir (sem síðar var sýnt að væru fyrst og fremst af völdum kopars) og átti Sigurður stóran þátt í rannsóknum sem miðuðu að því að halda þessum skemmdum í skefjum.

Meðfram rannsóknastörfum sínum við HÍ og Rf var Sigurður virkur þátttakandi í jafnt alþýðlegri sem sérhæfðri miðlun vísinda og fræða. Hann ritstýrði Tímariti Verkfræðingafélags Íslands frá 1946 til 1949, var formaður Hins íslenska náttúrufræðifélags frá 1951 til 1955 og ritstjóri Náttúrufræðingsins frá 1956 til 1965. Jafnframt var hann iðinn við að skrifa læsilegar og aðgengilegar greinar í Náttúrufræðinginn og önnur tímarit, svo sem Frey og Ægi um ýmis efni tengd náttúru Íslands og raunvísindum.

Ritaskrá (kennslubækur og stærri verk).

Auk mikils fjölda tímaritsgreina og rannsóknaskýrslna skrifaði Sigurður einnig nokkur stærri verk. Þeirra á meðal Sigurðar má nefna:
Cadet

Cadet er lítil kæna fyrir einn til tvo siglingamenn ætluð til kennslu. Hún var hönnuð af breska skútuhönnuðinum Jack Holt fyrir tímaritið "Yachting World" árið 1947. Cadet er með stórsegl, fokku og belgsegl. Upphaflega var báturinn smíðaður úr krossviði en síðari ár er hann yfirleitt gerður úr trefjagleri. Hann vegur 54 kíló. Þessi gerð er aðallega vinsæl í Bretlandi og Argentínu.
Örtölva (tölva)

Örtölva er tölva sem er búin örgjörva þ.e.a.s. miðverki sem er allt í einni samrás. Örtölva er líka tölva sem tekur lítið pláss andstætt stórtölvu eða smátölvu. Margar örtölvur eru búnar lyklaborði og skjá og eru þannig líka einkatölvur. Þetta hugtak var algengt á 7. og 8. áratug 20. aldar en er nú nánast horfið þar sem allar tölvur eru nú búnar örgjörva og því ekki lengur þörf á að taka það fram.
Sanitas (gosdrykkjagerð)

Sanitas var gosdrykkjaverksmiðja sem var stofnuð 28. nóvember 1905. Fyrirtækið stofnaði Gísli Guðmundsson gerlafræðingur, Guðmundur Ólafsson í Nýjabæ og Jón Jónsson í Melshúsum. Fyrirtækið hóf starfsemi sína á Seltjarnarnesi, nánar tiltekið í Melshúsatúninu.

Árið 1916 keypti Loftur Guðmundsson, hinn kunni kvikmyndagerðarmaður, fyrirtækið en seldi það Sigurði Waage árið 1924. Undir stjórn Sigurðar óx Sanitas og dafnaði að Lindargötu 9 í Reykjavík, þar sem verkamannafélagið Dagsbrún var síðar til húsa. Árið 1939 var fyrirtækinu breytt í hlutafélag og skömmu síðar urðu þáttskil er Sanitas hf. fékk einkaumboð fyrir Pepsi Cola og var það fyrsta umboð þessa þekkta bandaríska gosdrykkjar í Evrópu. Árið 1958 flutti fyrirtækið að Köllunarklettsvegi í Reykjavík og var jafnframt aukið við vélakostinn. Sigurður Waage var framkvæmdastjóri Sanitas hf. til dauðadags árið 1976. Tóku sonur hans Sigurður S. Waage og tengdasonur Björn Þorláksson við framkvæmdastjórn. Þeir gengu fljótlega frá samningi við Sana hf. á Akureyri, sem þá var orðið meirihlutaeign Páls G. Jónssonar, um að Sanitas hf. dreifði öli fyrir Sana hf. Sanitas hf. átti í verulegum rekstrarörðugleikum um þetta leyti og lenti fljótlega í vanskilum við Sana hf. á Akureyri. Páll keypti síðan hluti í Sanitas hf. til að styrkja fyrirtækið og efla dreifingarnet þess.

Sanitas og Sana hf. voru sameinuð 1978. Árið 1991 keypti Pharmaco Sanitas og setti gosframleiðslu fyrirtækisins inn í nýja fyrirtækið Gosan. Tap varð á Sanitas eftir þetta, meðal annars vegna verðstríðs við Ölgerðina. Árið eftir keypti Ölgerðin Egill Skallagrímsson framleiðslurétti fyrirtækisins, meðal annars fyrir Pepsi Cola. Árið 1993 var Sanitas lýst gjaldþrota. Það var þá talið eignalaust. Sama ár keypti rússneskt fyrirtæki í Sankti Pétursborg, Baltic Bottling Plant, gosdrykkjaverksmiðju Gosans í Reykjavík. Það varð upphafið að bruggverksmiðjunni Bravo Premium sem Björgólfur Thor Björgólfsson, Magnús Þorsteinsson og Björgólfur Guðmundsson stofnuðu í Rússlandi. Björgúlfur Thor og Magnús höfðu áður starfað hjá Pharmaco og Björgúlfur Guðmundsson var forstjóri Gosan árið 1992.

Viking hf. hóf ölframleiðslu í verksmiðju Sanitas á Akureyri árið 1994 og 1997 sameinaðist fyrirtækið Sól hf og til varð Sól-Víking. Það fyrirtæki sameinaðist síðan Vífilfelli undir merkjum þess síðarnefnda. Vífilfell heitir í dag Coca-Cola European Partners Ísland ehf.
Die Sprache

Die Sprache (isl. „tungumálið“) er alþjóðlegt ritrýnt tímarit um málvísindi sem var stofnað árið 1949 af Paul Kretschmer, Wilhelm Havers og Wilhelm Czermak. "Die Sprache" er sérhæft í indóevrópskum málvísindum.

Tímaritið kemur út tvisvar á ári hjá bókaforlaginu Harrassowitz (Wiesbaden). Núverandi ritstjórar eru Hannes Fellner, Robert Nedoma og Stefan Schumacher í samstarfi við Wolfgang Hock, Daniel Kölligan, Martin Joachim Kümmel, Melanie Malzahn, Daniel Petit, David Stifter og Paul Widmer.
Okfruma

Okfruma er fyrsta þrepið í tilurð einstakrar nýrrar lífveru þegar hún samanstendur af aðeins einni frumu. Orðið er notað líka til að eiga við hóp fruma sem verður til eftir fyrstu frumuskiptingarnir en réttara heiti hans er kímfruma. Okfruma verður yfirleitt til við frjóvgun tveggja einlitninga, það er að segja eggfrumu frá kvenkyns einstaklingi og sæðisfrumu frá karlkyns einstaklingi sem sameinast til að gera tvílitning. Svo inniheldur okfruma DNA frá bæði móðurinni og föðurnum og hún hefur allar nauðsynlegar erfðaupplýsingar til að mynda nýjan einstakling.

Í spendýrum fer eggfruman eftir frjóvgun niður eggjaleiðara og skiptist á meðan í tvennt án að breyta stærð. Þessi mítósufrumuskipting heitir klofnun. Öll spendýr fara í gegnum okfrumaþrep lífsins. Okfrumur verða að fósturvísum og síðan að fóstri. Mannleg okfruma er til í um fjóra daga og verður kímblaðra á fimmti degi.
Gagnrýni

Gagnrýni er mat eða dómur á einhverju svo sem listaverki, hugsun eða framleiðslu og getur verið allt frá einni athugasemd eða stuttri blaðagrein upp í heila bók. Íslenska orðið gagnrýni er myndað af forliðnum gagn-, sem merkir í gegn og nafnorðinu rýni sem merkir "nákvæm athugun". Orðið kemur fyrst fram á prenti í Eimreiðinni árið 1896, þar sem Valtýr Guðmundsson leggur það til sem þýðingu á orðinu krítík. Sá sem gagnrýnir er nefndur gagnrýnandi.

Alþýðuskýringin um að orðið merki að "rýna til gagns", þ.e. að eitthvað sé skoðað nytsamlega, hefur í seinni tíð náð nokkurri fótfestu, en sú skýring er í engu samræmi við merkingu og tilurð orðsins.
Ósamansett húsgögn

Ósamansett húsgögn er tegund húsgagna sem maður á að setja saman sjálfur. Þessi tegund húsgagna er keypt í mörgum hlutum og er seld í flötum kassa. Kassinn inniheldur leiðbeiningar fyrir eigandann svo að hann geti sett húsgögn saman.

Saga.

Ósamansett húsgögn voru fyrst fundin upp af sænska tækniteiknaranum Gillis Lundgren. Lundgren fékk hugmynd þegar hann reyndi að setja borð í bílinn sinn. Samkvæmt frásögnum braut hann fætur af borðinu svo að hann gæti sett borðið í bílinn og setti það saman aftur heima hjá sér. Hann ræddi um hugmyndina við atvinnurekanda sinn, IKEA, sem slík húsgögn að rekstrargrundvelli sínum.

Ósamansett húsgögn eru vinsæl hjá viðkskiptavinum sem vilja spara fé og borga ekki fyrir sendingu vara. Þessi tegund húsgagna er yfirleitt einföld að setja saman og þarfa að eigandi að nota einföld verkfæri.
Fórnarkostnaður

Fórnarkostnaður er hagfræðilegt hugtak sem vísar til andvirði næst besta valmöguleika sem stóð til boða þegar tiltekin ákvörðun er tekin. Við allar ákvarðanatökur þarf að vega og meta hvern valmöguleika og taka ákvörðun. Eftir því sem meira er í húfi, til að mynda ef fyrirtæki þarf að taka ákvörðun um hvaða vörur eigi að framleiða, því flóknari verða slíkir útreikningar. Fórnarkostnaður er þannig lykilhugtak þegar kemur að úrlausn mála vegna skorts og nýtni efna. Annað dæmi sem hægt er að gefa er fórnarkostnaður þess að fara í vikufrí frá vinnu. Fórnarkostnaðurinn í því tilviki er þá vinnutapið.
Mölln

Mölln er um 19 þúsund manna bær í Slésvík-Holtsetalandi í Þýskalandi. Bærinn var stofnaður á 12. öld í hertogadæminu Lauenburg og varð áfangastaður á Gömlu saltleiðinni. Á 14. öld komst bærinn undir stjórn Hansaborgarinnar Lýbiku.

Mölln er þekktur sem ætlaður dánarstaður Till Ugluspegils sem er sagður hafa látist þar 1350. Ýmis minnismerki eru tileinkuð honum í bænum.
Jöklasóley

Jöklasóley (fræðiheiti: "Ranunculus glacialis") er blóm af sóleyjaætt. Jöklasóley vex víða til fjalla í Evrópu (í Ölpunum, Karpatafjöllum, Pýreneafjöllum og víðar), á Skandinavíuskaga, Íslandi, Færeyjum, Jan Mayen, Svalbarða og austurhluta Grænlands.

Jöklasóley velur sér vaxtarstað í grjótskriðum, grýttum melum eða í klettum hátt til fjalla.

Greiningareinkenni.

Blöð jöklasóleyjar eru stilklöng og handflipótt eða handskipt. Þau eru hárlaus og gljáandi. Blómin eru hins vegar hvít í fyrstu og verða svo dumbrauð. Þau eru 2-2,5 cm í þvermál.
Kjörnir alþingismenn 1999

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 1999.
Suðurdalur (Héraði)

Suðurdalur er dalur í Fljótsdalshreppi. Um hann rennur Kelduá og vegur númer 934 liggur um dalinn. Innarlega skiptist hann í Þorgerðarstaðadal og Villingadal. Fyrir mynni dalsins rennur Jökulsá á Dal.
Félag eldri borgara í Kópavogi

Félag eldri borgara í Kópavogi er í Landssambandi eldri borgara.&lt;br&gt;
Ålandsk Ungcenter

Ålandsk Ungcenter er ungliðahreyfing Álandseyska miðjuflokksins (s. "Åländsk Center"). Hreyfingin á m.a. aðild að Nordiska Centerungdomens Förbund.
Kjörnir alþingismenn 1983

Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 1983.
Félag aldraðra í Mosfellsbæ

Félag aldraðra í Mosfellsbæ er í Landssambandi eldri borgara. Félag aldraðra í Mosfellsbæ og nágrenni, FaMos, var stofnað 1. október 2002 fyrir íbúa Mosfellsbæjar og nágrennis 60 ára og eldri.

Tengt efni.

Landssamband eldri borgara&lt;br&gt;

Mosfellsbær
Félag aldraðra í V. Barðastrandasýslu

Félag aldraðra í V. Barðastrandasýslu er innan Landssambandi eldri borgara
Félag eldri Mývetninga

Félag eldri Mývetninga er innan Landssambands eldri borgara
Félag eldri borgara Suðurfjörðum

Félag eldri borgara Suðurfjörðum er innan Landssambands eldri borgara
Sigurður Gunnarsson

Sigurður Gunnarsson eða Siggi Gunn (fæddur 11. september 1959) er íslenskur handknattleiksmaður.

Sigurður lék einnig fótbolta með Víkingi og íslenska unglingalandsliðinu áður en hann valdi að einbeita sér að handbolta.

Sigurður lék upphaflega handknattleik með Víkingi upp yngri flokka félagsins og varð m.a. bikarmeistari bæði með 2.flokki og meistaraflokki 1978. Sigurður vann annars marga titla með meistaraflokki, 3 sinnum Reykjavíkurmeistari, bikarmeistari fimm sinnum og Íslandsmeistari þrisvar sinnum.

Sigurður var ávallt meðal markahæstu manna og var markakóngur íslandmótsins 1987-88 og kjörinn besti sóknarmaður Íslandsmótsins 1987-88 og 1989-90. Sigurður var kjörinn íþróttamaður Vestmannaeyja 1989 og þjálfari ársins í efstur deild Íslandsmótsins 1990-1991.

Sigurður lék með Bayer Leverkusen í Þýskalandi árið 1981-82 og með spænska liðinu Coronas Tres De Mayo frá árinu 1984-1987. Sigurður var 3. markahæsti maður Spænsku deildarinnar 1985 og valinn í lið ársins það árið. Árin 1988-1996 lék Sigurður og þjálfaði lið ÍBV í Vestmannaeyjum og gerði þá meðal annars að bikarmeisturum 1991. Sigurður þjálfaði lið Hauka tvö tímabil árin 1996 - 1998 og varð liðið Bikarmeistari árið 1997. Sigurður þjálfaði síðar lið Bodö Handballklubb og Stavanger handball í Noregi áður en hann tók við Stjörnunni og síðar kvennaliði FH. Áður en það varð þjálfaði hann lið Víkinga eitt tímabil og undir hans stjórn komst Víkingur í fyrstu deild aftur.

Sigurður var valinn besti leikmaður íslenska unglingalandsliðsins í Skien í Noregi árið 1977, þar sem liðið lenti í 2. sæti og besti sóknarmaður 21 árs landsliðsins sem keppti í Danmörku árið 1979.

Sigurður lék sinn fyrsta landsleik fyrir Ísland árið 1978 í Færeyjum 1978 og þann síðasta árið 1990. Sigurður var einn af þeim sem vann B-keppnina í París 1989, tók þátt í tvennum Olympíukleikum, Los Angeles 1984 og Seol 1988. Sigurður varð 6 markahæsti leikmaðurinn í Los Angeles og var valinn í Heimsliðið árið 1985. Hann tók þátt í HM í Sviss 1986 og Tékkóslóvakíu 1990.

Sigurður varð Evrópumeistari lögreglumanna árið 1984 og valinn besti leikmaðurinn í keppninni.
The Resistance

The Resistance er fimmta breiðskífa ensku rokkhljómsveitarinnar Muse. Platan kom út 14. september 2009.
Scottie Pippen

Scottie Maurice Pippen (fæddur 25. september 1965) er bandarískur fyrrverandi körfuknattleiksmaður í NBA-deildinni. Pippen lék lengst af fyrir Chicago Bulls og vann sex sinnum til meistaraverðlauna í deildinni með liðinu. Pippen lék stöðu lítils framherja.

Pippen var valinn í hóp 50 bestu leikmanna NBA-deildarinnar frá upphafi árið 1996.
Charles Barkley

Charles Wade Barkley (fæddur 20. febrúar 1963) er bandarískur fyrrverandi körfuknattleiksmaður. Barkley var á sínum tíma einn besti kraftframherji NBA-deildarinnar. Hann var valinn besti leikmaður deildarinnar árið 1993 og var valinn í hóp 50 bestu leikmanna deildarinnar frá upphafi.

Hann vann gullverðlaun með bandaríska landsliðinu í körfuknattleik á Ólympíuleikunum 1992 og 1996. Í NBA-deildinni lék hann fyrir Philadelphia 76ers, Phoenix Suns og Houston Rockets.
Stóri kampalampi

Stóri kampalampi (fræðiheiti "Pandalus borealis") er rækjutegund sem algeng er á 50 til 700 m dýpi í köldum sjó á leirbotni.

Við Ísland finnst mest af stóra kampalampa úti fyrir Norðurlandi. Stóri kampalampi virðist skiptast í nokkra stofna sem eru erfðafræðilega aðgreindir svo sem:

Lífshættir.

Pandalus borealis lifir á dýpi milli 10 og 500 m, vanalega á leirbotni í sjó sem er milli 2 °C og 14 °C heitur. Stóri kampalampi étur meðal annars plöntu- og dýrasvif en rækjan sjálf er mikilvæg fæða fyrir ýmsa nytjafiska eins og þorsk. Afli stóra kampalampa sem veiddur er á Íslandsmiðum og víðar í Norður-Atlantshafi er um 70% af um 500 þúsund tonna heildararafla af öllum rækjutegundum sem veiddar eru í heiminum. Breytingar á sjávarhita hafa áhrif á rækjuna sem og þorskur í sjónum. Þegar þorskstofnar hrundu við Kanada uxu rækjustofnar. Meira virðist um rækju þegar sjór er kaldur.

Lífsferill.

Rækjulirfur klekjast út á sama tíma og vorblóminn í hafinu er í hámarki og er þroskun eggja rækjunnar háð hitastigi. Þroskunartíminn er þannig mislangur eftir botnhita og getur hækkun sjávarhita valdið því að rækjulirfur klekist út of snemma til þess að þær nái að nýta sér hámark vorblóma plöntusvifs.

Hver rækja er á ævi sinni bæði kvendýr og karldýr. Þær eru í fyrstu karldýr. Rækja á grunnslóð skiptir um kyn við 3-4 ára aldur og er hún þá 16 -21 mm á lengd. Á djúpslóð verða þessi kynskipti þegar rækjan er orðin 5-6 ára og 22-24 mm á lengd. Norður af Íslandi er hitastigið á hrygningarslóð rækjunnar um 1°C og þroskunartíminn um 10 mánuðir.

Veiðar.

Stóri kampalampi er mikilvæg sjávarafurð sem hefur verið nýtt frá byrjun 19. aldar í Noregi.Þessi rækjutegund er kaldsjávartegund og er langmest veidda kaldsjávarrækjutegund í heiminum. Veiðar hófust við Ísland árið 1935 í Ísafjarðardjúpi. Frekari fróðleik um það má lesa hér. Úthafsveiðar hófust 1975. Stofninn var mjög stór en snarminnkaði eftir 1996.
Fráleiðsla

Fráleiðsla er tegund röksemdafærslu þar sem skýring er leidd út frá reglu og dæmi á þennan hátt:

Fráleiðsla er stundum skilgreind sem sérstök útgáfa af tilleiðslu. Líkt og í tilleiðslu leiðir niðurstöðurnar ekki sjálfkrafa af forsendunum heldur er reynt að finna líklegustu tilgátuna til að skýra eitthvað tilvik. Bandaríski heimspekingurinn Charles Sanders Peirce leit á fráleiðslu sem einu aðferðina til að skapa nýja þekkingu.
Sautjánda konungsættin

Sautjánda konungsættin er í sögu Egyptalands konungsætt sem telst til annars millitímabilsins. Þessi konungsætt telur egypska konunga sem ríktu aðeins yfir Efra Egyptalandi frá Þebu samhliða fimmtándu og sextándu konungsættunum sem ríktu yfir hlutum Neðra Egyptalands. Síðustu tveir konungar þessarar ættar hófu stríð gegn hyksoskonungunum í Neðra Egyptalandi sem lyktaði með því að löndin tvö voru aftur sameinuð og átjánda konungsættin tók við völdum.
Bjarnarkló

Bjarnarkló eða tröllahvönn (fræðiheiti: "Heracleum mantegazzianum") er stórvaxin sveipjurt sem upprunnin er í Kákasus og Mið-Asíu. Jurtin getur orðið 2-5 m há og stundum allt að 7 m. Bjarnarkló líkist venjulegri hvönn nema er miklu stórvaxnari.

Bjarnarkló er fjölær og fjölgar sér með rótarskotum. Blómin eru hvít og eru blómsveipirnir allt að 80 sm í þvermál.

Bjarnarkló er talin til ágengra tegunda. Hún hefur verið flutt inn til Evrópu sem skrautplanta en breiðst út í náttúrunni og myndað þéttar breiður þar sem skilyrði eru góð. Bjarnarkló er algeng meðfram árbökkum í Bretlandi. Hún var kynnt í Frakklandi á 18. öld og var þá vel tekið af býræktendum.

Bjarnarkló myndar eiturefni þannig að safi af bjarnarkló getur valdið bruna á hörundi í sólarljósi eða í UV-geislum. Húðin verður rauð og klæjar undir. Börn ættu ekki að vera á svæðum þar sem bjarnarkló vex og nota ætti hlífðarfatnað (líka hlífðargleraugu) ef þarf að grafa upp eða flytja slíkar plöntur. Ef húð kemst í snertingu við safa bjarnarklóar þá á að þvo húðsvæðið vel með sápu og vatni og forðast sólarljós í nokkra daga.
Rafha

Rafha er fyrirtæki í Hafnarfirði sem í um það bil hálfa öld framleiddi raftæki, en hefur nú hætt framleiðslu þeirra og sérhæfir sig í innflutningi á raftækjum og innréttingum. Fyrirtækið var stofnað þann 29. október 1936 og sérhæfði sig fyrst í framleiðslu rafmagnseldavéla en síðar allra helstu heimilistækja. Framleiðsla Rafha var talin vera til ómetanlegs hagræðis á styrjaldarárunum, auk þess sem hún sparaði ríkinu drjúgan gjaldeyri. Í árslok 1960 hafði verksmiðja fyrirtækisins framleitt 86.000 raftæki af meira en þrjátíu gerðum, fyrir utan 11.000 ljósatæki. Árið 1986 opnaði Rafha 700 fermetra verslunarhúsnæði í gömlu verksmiðjunni í Hafnarfirði.

Nikulás Friðriksson var einn af aðalhvatamönnum þess, að verksmiðjan Rafha var stofnuð, en hann útvegaði í öndverðu sambönd við norska verksmiðju, sem tryggðu það að Rafha gat þegar í byrjun haft fullkomnustu framleiðslu á boðstólum. Nikulás vildi að sem flest raftæki og áhöld væru búin til í landinu sjálfu, sem dæmi má nefna öll hitunartæki, straujárn, potta og pönnur, þvottavélar, kæliskápa og margt fleira. Hann vildi efla iðnaðinn á allan máta, því að máltæki hans var í þeim efnum hið fornkveðna, að sjálfs er höndin hollust.
Flúðir Nílar

Flúðir Nílar eru sex staðir milli Asvan og Kartúm þar sem áin Níl grynnist og hindrar siglingar upp og niður eftir fljótinu. Áður fyrr voru þessar flúðir helstu hindranir á samgöngum eftir ánni. Flúðirnar eru númeraðar upp eftir ánni (frá norðri til suðurs). Fyrstu flúðirnar eru í Egyptalandi en hinar fimm eru í Súdan.
Lófalestur

Lófalestur (eða handlínaspá ) er það þegar lesið er í lófa til að spá fyrir um framtíðina. Lesið er í línur lófans ("söxin"), en í lófanum teljast vera þrjár grunnlínur: Hjarta-, höfuð- og ævilínan.