arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Elísabet drottningarmóðir

Elizabeth Angela Marguerite Bowes-Lyon (4. ágúst 1900 – 30. mars 2002) var eiginkona Georgs 6. Bretlandskonungs og móðir Elísabetar 2. Bretadrottningar og Margrétar greifynju af Snowdon. Hún var drottning Bretlands á ríkisárum eiginmanns síns frá 1936 þar til hann lést árið 1952. Eftir dauða Georgs var Elísabet jafnan kölluð Elísabet drottningarmóðir (enska: "The Queen Mother") til að forðast rugling við dóttur sína, Elísabetu drottningu.

Elísabet fæddist til breskrar aðalsfjölskyldu og varð þekkt árið 1923 þegar hún giftist Georgi hertoga af York, öðrum syni Georgs 5. konungs og Maríu drottningar. Í augum alþýðunnar urðu Georg og Elísabet fyrirmynd hefðbundinna hugmynda um fjölskyldugildi og þjónustu í þágu ríkisins. Elísabet tók þátt í fjölda opinberra athafna og varð kunn fyrir glaðlegt yfirbragð sitt.

Árið 1936 varð eiginmaður Elísabetar óvænt konungur Bretlands þegar eldri bróðir hans, Játvarður 8., afsalaði sér krúnunni til að geta kvænst fráskilinni Bandaríkjakonu að nafni Wallis Simpson. Elísabet varð þannig drottning. Elísabet fylgdi eiginmanni sínum í ýmsar opinberar heimsóknir til Frakklands og Norður-Ameríku í aðdraganda seinni heimsstyrjaldarinnar. Á tíma styrjaldarinnar átti áræðni Elísabetar þátt í að stappa stálinu í bresku alþýðuna. Sagt er að Adolf Hitler hafi kallað Elísabetu „hættulegustu konu í Evrópu“ vegna þess hve vel henni tókst að uppörva bresku þjóðina á erfiðustu köflum styrjaldarinnar. Eftir stríðið hrakaði heilsu Georgs ört og hann lést árið 1952. Elísabet varð þar með ekkja þegar hún var 51 árs og dóttir hennar, þá 25 ára, varð ný drottning.

Eftir að María, móðir Georgs, lést árið 1953 var gjarnan litið á Elísabetu sem ættmóður bresku konungsfjölskyldunnar. Á síðari æviárum sínum var Elísabet drottningarmóðir einn vinsælasti meðlimur konungsfjölskyldunnar og hélt áfram að njóta vinsælda jafnvel á meðan vinsældir ættingja hennar biðu hnekki vegna ýmissa hneykslismála á tíunda áratugnum. Elísabet var áfram virk í breskum þjóðfélagsmálum þar til aðeins fáeinum vikum áður en hún lést árið 2002. Hún var þá 101 árs og lést aðeins sjö vikum á eftir yngri dóttur sinni, Margréti.
Sphaerothecum destruens

Sphaerothecum destruens er sníkjudýr í fiskum. Það var fyrst uppgötvað í Bandaríkjunum í tengslum við ágengar tegundir eins og "Pseudorasbora parva", en í Bretlandi var það valdur að sjúkdómi í laxfiskum eins og atlantshafslax og urriða. Sníkjudýrið er talið vera meira vandamál í Evrópu en Bandaríkjunum þar sem evrópsku tegundirnar eru næmari. Það veldur aukinni vanheilsu og dauða í mörgum laxfiskategundum og getur einnig sýkt aðrar evrópskar tegundir eins og leirslabbi, körpum og "Rutilus". Ættkvíslin "Sphaerothecum" er náskyld "Dermocystidium" og "Rhinosporidium".
Truenorth

Truenorth er íslenskt kvikmyndafyrirtæki sem sérhæfir sig í þjónustu við framleiðslu kvikmynda á Íslandi og einnig á Grænlandi og í Noregi. Fyrirtækið var stofnað árið 2003 og hefur veitt þjónustu við framleiðslu ýmissa kvikmynda, sjónvarpsþátta, auglýsinga, tónlistarmyndbanda og ljósmyndataka.

Meðal þeirra stórmynda sem Truenorth hefur veitt þjónustu fyrir á Íslandi eru "Batman Begins", "Flags of Our Fathers", "Die Another Day", "Lara Croft: Tomb Raider", "Prometheus", "Oblivion", "Noah", "The Secret Life of Walter Mitty", "Thor: The Dark World" og "Sense8".
Intersex Ísland

Samtökin Intersex Ísland voru stofnuð 27. júní 2014 og eru samtök fyrir intersex einstaklinga, fjölskyldur þeirra og aðra aðstandendur.
Sólvagninn

Sólvagninn er bronsstytta frá norrænni bronsöld af hesti sem dregur sólina. Hann er talinn frá um 1400 f.Kr. Sólvagninn fannst árið 1902 í Trundholmmýri í Odsherred í Danmörku. Hann er nú til sýnis á Danska þjóðminjasafninu.
Svignalús

Svignalús (fræðiheiti: "Cavariella aegopodii") er blaðlúsategund sem sníkir á víði.

Hún er útbreidd um allt ísland.
Birkivendill

Birkivendill (fræðiheiti: "Taphrina betulina") er sveppur sem var fyrst lýst af danska grasafræðingnum Emil Rostrup 1883. Hann smitar blöð á birki og er algengur á Íslandi. Birkivendill orsakast af asksvepp sem lifir í sprotum og brumum og veldur því að fjöldi smásprota myndast. Á nokkrum árum myndast greinavöndur, svonefndur nornavöndur.
Elatobium

Elatobium er ættkvísl blaðlúsa sem var fyrst lýst af Mordvilko, 1914. Sitkalús er algengt meindýr í garðrækt á greni.

Samkvæmt Catalogue of Life eru tegundirnar eftirfarandi:

"Elatobium blackmani" er ekki talin þar með, en er gild tegund í Fauna Europaea.
Blaðlúsaætt

Blaðlýs eða blaðlúsaætt (fræðiheiti: "Aphididae") er mjög stór ætt skordýra. Nokkur þúsund tegundir eru í ættinni og margar þeirra þekkt meindýr á plöntum. Þetta er einnig sú ætt sem er mesti smitberi plöntuvírusa (um 200 þekktir) og er "Myzus persicae" sú sem ber með sér flestar tegundir þeirra.

Lýsing.

Blaðlýs eru lítil (yfirleitt undir 3 mm), lin og perulaga skordýr. Þær eru jurtasugur, yfirleitt sérhæfðar á einni eða fáum tegundum.

Þegar þær sjúga safann úr plöntunum fá þær það mikið af sykrum miðað við prótín að þær geta ekki nýtt sykrurnar nema að litlu leyti. Fyrir vikið gefa þær af sér svonefnda hunangsdögg sem til dæmis maurar og býflugur nýta sér. Í sumum tilfellum halda maurarnir þær eins og kýr og færa eftir þörfum og verja.

Ættkvíslir.

Það er mikikll fjöldi ættkvísla sem eru teknar fyrir í hverri undirætt. Undirættirnar má sjá hér til hliðar.

Tenglar.

Á vefsíðu UF / IFAS Featured Creatures:
Aðildarsáttmálinn 2003

Aðildarsáttmálinn 2003 var sáttmáli milli aðildarríkja Evrópusambandsins (ESB) og tíu landa (Eistlands, Kýpur, Lettlands, Litháen, Möltu, Póllands, Slóvakíu, Slóveníu, Tékklands og Ungverjalands) um inngöngu þeirra í sambandið. Sattmálinn fól jafnframt í sér breytingar á nokkrum ákvæðum Nice-sáttmálans. Aðildarsáttmálinn var undirritaður þann 16. apríl 2003 í Aþenu og tók gildi þann 1. maí 2004, með þeirri afleiðingu að aðildarríkjum ESB fjölgaði um tíu þann dag.
Sasa sinica

Sasa sinica er lágvaxin (um 1,5m) bambustegund sem var lýst af Yi Li Keng. Hún er einlend í Kína (Anhui og Zhejiang).
Sasa masamuneana

Sasa masamuneana er lágvaxin bambustegund (0,5 til 1 m), ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.
Sasa kagamiana

Sasa kagamiana er lágvaxin bambustegund (1 til 2 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Tomitaro Makino og Shigetaro Uchida.
Björgvin Guðmundsson

Björgvin Guðmundsson getur átt við:
Selfossvöllur

Selfossvöllur er heimavöllur Selfoss.
Bergfrú

Bergfrú (fræðiheiti: "Cotyledon undulata") er þykkblöðungur í ættkvísl eilífðarlaufa. Hún er ættuð frá Suður-Afríku. Bergfrú er vinsæl inniplanta.

Leggur bergfrúarinnar er þykkur og sterkur. Út frá honum vaxa holdug, grágræn blöð tvö og tvö saman. Brúnir blaðanna eru með einkennadi fellingum. Blöðin geta orðið allt að 8 cm löng og 6 cm breið. Blómin eru appelsínugul.
Rannveig Þorsteinsdóttir

Rannveig Þorsteinsdóttir (fædd á Sléttu í Mjóafirði 6. júlí 1904, dáin 18. janúar 1987) var íslensk stjórnmálakona og lögfræðingur. Rannveig sat á þingi frá 1949-1953 og var fyrsta konan sem kjörin var á þing fyrir Framsóknarflokkinn og jafnframt fyrsta konan sem hlaut leyfi til málflutnings fyrir Hæstarétti Íslands árið 1959.

Rannveig lauk prófi frá Samvinnuskólanum árið 1924, stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1946 og lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands árið 1949.

Á árunum 1925-1936 starfaði Rannveig sem afgreiðslumaður Tímans. Hún var stundakennari við Samvinnuskólann 1926–1933, bréfritari við Tóbakseinkasöluna 1934–1946, rak málflutningsskrifstofu í Reykjavík 1949–1974 og var dómari í verðlagsdómi Reykjavíkur 1950–1974.

Rannveig gegndi auk þess ýmsum trúnaðarstörfum. Hún sat í stjórn Kvenfélagasambands Ísland og var formaður um nokkura ára skeið. Formaður Félags íslenskra háskólakvenna og Kvenstúdentafélags Íslands. Hún sat í útvarpsráði, var varafulltrúi á þingi Evrópuráðsins og átti sæti í yfirskattanefnd Reykjavíkur.
Phacidium

Phacidium er ættkvísl sveppa í Phacidiaceae.

Eftirfarandi tegundir eru í ættkvíslinni samkvæmt Catalogue of Life:

Samkvæmt öðrum heimildum eru yfir 200 tegundir.
Amy Rose

Amy Rose er bleikur broddgöltur í Sonic the Hedgehog tölvuleiknum. Hún kom fyrst fram í tölvuleik árið 1993.
Ingibjörg Pálmadóttir

Ingibjörg Pálmadóttir (f. 18. febrúar 1949) er íslenskur hjúkrunarfræðingur, fyrrverandi alþingismaður og heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra.

Ingibjörg sat á Alþingi fyrir Framsóknarflokkinn í Vesturlandskjördæmi 1991–2001.

Ingibjörg er fædd og uppalin á Hvolsvelli. Foreldrar hennar eru Pálmi Eyjólfsson sýslufulltrúi og Margrét Ísleifsdóttir tryggingafulltrúi. Bróðir Ingibjargar er Ísólfur Gylfi Pálmason sveitarstjóri og fyrrverandi alþingismaður. Eiginmaður Ingibjargar er Haraldur Sturlaugsson fyrrverandi forstjóri útgerðarfyrirtækisins Haraldar Böðvarssonar á Akranesi og eiga þau fjóra syni.

Nám og störf.

Hjúkrunarfræðipróf frá Hjúkrunarskóla Íslands 1970.

Ingibjörg starfaði sem hjúkrunarfræðingur við Sjúkrahús Akraness 1970–1988, alþingismaður fyrir Framsóknarflokkinn í Vesturlandskjördæmi frá 1991–2001 og heilbrigðis- og tryggingaráðherra frá 1995–2001. Eftir að Ingibjörg lét af þingmennsku starfaði hún um tíma sem umboðsmaður sjúklinga á Landspítalanum, hjá Velferðarsjóði barna og sem stjórnarformaður Hjálparstarfs kirkjunnar.

Ingibjörg var bæjarfulltrúi Framsóknarflokksins á Akranesi 1982–1994 og aftur frá 2014–2018.

Annað.

Ingibjörg sat í embætti heilbrigðisráðherra um 6 ára skeið, lengur en nokkur annar á Íslandi.
Karlotta af Lúxemborg

Karlotta (23. janúar 1896 – 9. júlí 1985) var stórhertogaynja Lúxemborgar frá 1919 til 1964.

Karlotta var næstelsta dóttir Vilhjálms 4. stórhertoga Lúxemborgar. Hún komst til ríkis þann 14. janúar árið 1919 þegar eldri systir hennar, María Aðalheiður stórhertogaynja, sagði af sér. María Aðalheiður hafði orðið umdeild meðal Lúxemborgara eftir að Þjóðverjar hertóku landið í fyrri heimsstyrjöldinni þar sem margir landsmenn töldu hana hafa verið of vingjarnlega í garð hernámsliðsins. Í kjölfarið kusu Lúxemborgarar í þjóðaratkvæðagreiðslu um það hvort þeir vildu leyfa Karlottu að ríkja sem stórhertogaynju eða leggja niður einveldið og stofna lýðveldi í Lúxemborg. Niðurstaða atkvæðagreiðslunnar var sú að um 66 prósent landsmanna kusu að leyfa Karlottu að ríkja áfram.

Sama ár og hún tók við völdum hafði Karlotta gifst Felix prinsi af Búrbon-Parma, afkomanda frönsku konungsættarinnar. Hjónin eignuðust sex börn saman og urðu mjög vinsæl meðal lúxemborgsku þjóðarinnar.

Þegar Þjóðverjar réðust á ný inn í Lúxemborg í seinni heimsstyrjöldinni þann 10. maí árið 1940 flúði Karlotta landið ásamt fjölskyldu sinni. Hún hlaut hæli hjá konungsfjölskyldunni í Bretlandi og stofnaði útlagastjórn á meðan Lúxemborg var hernumin. Á meðan hernámið varði ávarpaði hún oft þjóð sína í gegnum útvarpsþjónustu BBC og hvatti til andspyrnu gegn Þjóðverjum.

Karlotta sneri aftur til Lúxemborgar ásamt fjölskyldu sinni við mikinn fögnuð í apríl árið 1945, þegar herir bandamanna sóttu inn í Evrópu og frelsuðu ríkin sem Þjóðverjar höfðu hernumið. Á næstu árum tók hún virkari þátt í því að greiða veg Lúxemborgar á alþjóðasviðinu og fór í fjölda opinberra heimsókna til erlendra þjóðhöfðingja.

Karlotta ákvað að segja af sér árið 1964 og leyfa syni sínum, Jóhanni, að taka við völdum sem nýr stórfursti Lúxemborgar. Hún var þá 68 ára og hugðist einbeita sér að einu helsta áhugamáli sínu, rósarækt.
Andeselfting

Andeselfting (fræðiheiti: "Equisetum bogotense") er elfting sem er ættuð frá Suður-Ameríku. Fræðiheitið vísar til Bogotá, höfuðborg Kólumbíu.

Samkvæmt nýlegri rannsókn, er þessi tegund sú einangraðasta í ættkvíslinni og er skyldari fornum (útdauðum) elftingum heldur en núlifandi.
Nephroma

Nephroma, sem einnig mætti kalla hverfur er ættkvísl fléttna af hverfuætt. "Nephroma" er eina ættkvísl hverfuættar sem finnst á Íslandi. 28 núlifandi tegundir eru skráðar í Catalogue of Life þann 7. maí 2019.

Tegundir á Íslandi.

Listinn er byggður á skrá yfir fléttur á Íslandi frá árinu 2009 nema annað sé tekið fram. Íslensk heiti eru frá Herði Kristinssyni. Nokkrar breytingar hafa verið á flokkun sumra tegunda og því er líklegt að listinn sé ekki tæmandi.
Veröld – hús Vigdísar

Veröld – hús Vigdísar er ein af byggingum Háskóla Íslands. Húsið stendur við Brynjólfsgötu 1 í Reykjavík og hýsir kennslustofur, skrifstofur kennara í erlendum tungumálum við Háskóla Íslands, Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum og Vigdísarstofnun sem er alþjóðleg miðstöð tungumála og menningar og er starfrækt með samkomulagi íslenskra stjórnvalda og UNESCO Menningar- og vísindastofnunar Sameinuðu þjóðanna.

Húsið er kennt við Vigdísi Finnbogadóttur fyrrverandi forseta Íslands og velgjörðarsendiherra tungumála hjá Sameinuðu þjóðunum en Vigdís var einn helsti hvatamaður að byggingu hússins ásamt Auði Hauksdóttur prófessor í dönsku við Háskóla Íslands og forstöðumanni Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur.

Í upphafi árs 2012 var efnt til samkeppni um hönnun hússins og varð tillaga arkitektastofunnar Arkitektur.is hlutskörpust. Vigdís Finnbogadóttir, Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra og Kristín Ingólfsdóttir þáverandi rektor Háskóla Íslands tóku fyrstu skóflustunguna að byggingunni á alþjóðlegum baráttudegi kvenna þann 8. mars 2015 og í kjölfarið hófust byggingaframkvæmdir. Framkvæmdum miðaði vel og lögðu Vigdís Finnbogadóttir og Jón Atli Benediktsson rektor Háskóla Íslands hornstein að byggingunni þann 19. júní 2016 en byggingin var formlega tekin í notkun á sumardaginn fyrsta árið 2017. Heiti hússins, „Veröld – hús Vigdísar“, var valið í kjölfar nafnasamkeppni sem efnt var til í aðdraganda vígslu hússins.

Í nóvember árið 2018 voru arkitektar hússins tilnefndir til Evrópsku byggingarlistaverðlaunanna 2019 - EU Mies Award 2019, fyrir hönnun sína á Veröld. Í hönnunarteymi hússins voru arkitektarnir Kristján Garðarsson, Haraldur Örn Jónsson, Gunnlaugur Magnússon og Hjörtur Hannesson.
Isoetes toximontana

Isoetes toximontana er tegund af álftalaukum sem var lýst af Musselman &amp; J.P. Roux. Hún er ættuð frá Suður-Afríku.
Enska fyrsta deildin (1888-1992)

Enska fyrsta deildin ("Football League First Division") var fyrrum efsta deild enskrar knattspyrnu sem var virk frá 1888 til 1992. Með endurskipulagningu var Enska úrvalsdeildin var stofnuð og síðar enska meistaradeildin o.fl. (2004).

Deildin var stofnuð árið 1888 með 12 félögum: Accrington, Aston Villa, Blackburn Rovers, Bolton Wanderers, Burnley, Derby County, Everton, Notts County, Preston North End, Stoke (nú Stoke City), West Bromwich Albion og Wolverhampton Wanderers.

Liverpool FC unnu gömlu ensku fyrstu deildina oftast eða 18 sinnum.
Isoetes giessii

Isoetes giessii er tegund af álftalaukum sem var lýst af Georg Oskar Edmund Launert. Hann er ættaður frá Namibíu í suður Afríku.
Georg Franz Hoffmann

Georg Franz Hoffmann (13. júní 1760 – 5. maí 1826) var þýskur og rússneskur grasafræðingur og fléttufræðingur sem starfaði í Rússlandi í rúm 20 ár. Hann var fyrsti prófessor í grasafræðideild og fyrsti forstöðumaður í grasagarði Moskvuháskóla.

Hoffmann skrifaði nokkur mikilvæg verk um fléttur ("Enumeratio lichenum iconibus et descriptionibus illustrata, 1784") og fyrsta Þýska Flóru ("Deutschlands Flora, Erlangen, 1794"). Hoffmann tók einnig þátt í flokkun á ættkvíslum og ættum blómplantna, auk þess sem hann var sérfræðingur í víði.
Fræburknar

Fræburknar (fræðiheiti: "Pteridospermatophyta") eru útdauðandi grein frumstæðra háplantna. Burknanafngiftin er komin til af því að blöð þeirra voru stór og margskipt og líktust blöðum burkna, en þeir mynduðu fræ. Elstu fræburknar sem fundist hafa eru frá seinni hluta devontímabils. Þessar fyrstu fræplöntur dóu út í lok krítartímabils en áttu sitt blómaskeið á síðari hluta kolatímabilsins.
Borís Pasternak

Boris Pasternak (rússneska: Борис Леонидович Пастернак) (29. janúar 1890 – 30. maí 1960) var rússneskur rithöfundur, skáld og þýðandi. Pasternak var eitt af stærstu skáldum 20. aldarinnar. Árið 1958 hlaut hann bókmenntaverðlaun Nóbels.
Armeria alpinifolia

Armeria alpinifolia er jurt af gullintoppuætt.
Armeria canescens

Armeria canescens er jurt af gullintoppuætt.
Armeria ciliata

Armeria ciliata er jurt af gullintoppuætt.
Armeria saviana

Armeria saviana er jurt af gullintoppuætt.
Armeria pubigera

Armeria pubigera er jurt af gullintoppuætt.
Armeria mauritanica

Armeria mauritanica er jurt af gullintoppuætt.
Armeria leucocephala

Armeria leucocephala er jurt af gullintoppuætt.
Armeria fibrosa

Armeria fibrosa er jurt af gullintoppuætt.
Hrukkunjóli

Hrukkunjóli (fræðiheiti: "Rumex crispus") er stórvaxin fjölær jurt af ættkvísl súra. Upprunnin frá Evrópu og vesturhluta Asíu er hann er slæðingur á Íslandi, aðallega í kring um Reykjavík. Að útliti er hann lítillega frábrugðinn njóla.
Montiaceae

Montiaceae er ætt blómstrandi plantna, sem samanstendur af 14 ættkvíslum með um 230 þekktum tegundum, með heimsútbreiðslu.

Ættin Montiaceae var nýlega mynduð (APG III system) og var hún skilin frá Portulacaceae.
C418

Daniel Rosenfeld (fæddur árið 1989), einnig þekktur sem C418, er þýskur lagahöfundur sem bjó til tónlistina fyrir tölvuleikinn Minecraft.
La Lumière de Bornéo

La Lumière de Bornéo (Íslenska "Bjarminn frá Borneó") er tíunda bókin í ritröðinni Sérstakt ævintýri um Sval... (franska "Série Le Spirou de…") þar sem ýmsir listamenn fá að spreyta sig á að semja ævintýri um Sval og Val, sem þó teljast ekki hluti hinnar opinberu ritraðar. Bókin kom út árið 2016. Höfundur og teiknari hennar eru Belgarnir Zidrou og Frank Pé.Bókin hefur enn ekki komið út á íslensku.

Söguþráður.

Bókin hefst á forsögu í afrískum frumskógi. Dýraljósmyndari með smábarn í för með sér reynir að ná mynd af fágætum hvítum ókapa en er myrtur af veiðiþjófum. Afdrif barnsins eru á huldu.

Blaðamennirnir Svalur og Valur eru staddir á ritstjórnarskrifstofu og fá að vita að grein þeirra um umhverfisspjöll í Palombíu gæti komið illa við auglýsendur blaðsins. Valur kippir sér lítið upp við tíðindin en Svalur bregst ókvæða við og segir upp störfum. Þeir rífast heiftarlega.

Listagallerí í Brüssel fær enn eina nafnlausa sendingu með einstæðum málverkum eftir ókunnan listamann. Þessi dularfullu listaverk vekja aðdáun en jafnframt áhuga auðkýfinga. Meðan á þessu stendur uppgötva Sveppagreifinn og samverkamenn hans dularfullan sveppagróður sem breiðist út um heiminn og virðist óviðráðanlegur.

Svalur nýtur lífsins í atvinnuleysinu. Hann rekur augun í auglýsingaspjald frá fjölleikahúsi, þar sem Nói (úr sögunni um Apana hans Nóa) er dýratemjari. Svalur heldur til fundar við þennan gamla vin sinn, sem jafnframt er að taka á móti Fauvette, uppreisnargjarnri táningsdóttur sinni. Samband þeirra feðgina er stirt, því þótt Nói sé snillingur í að umgangast dýr er hann afleitur í mannlegum samskiptum. Úr verður að stúlkan dvelst heima hjá Sval og Val. Erfið samskiptin við föðurinn og áföll í fortíðinni hvíla þungt á henni. Hún reynist vera barnið sem nærri var drepið af veiðiþjófunum í sögubyrjun.

Svalur og Fauvette fylgjast með magnaðri fjölleikahússýningu Nóa og dýranna hans, þar á meðal gamals órangútan-apa sem reynist afbragðsmálari og höfundur hinna dularfullu málverka. Hinn ófyrirleitni stjórnandi fjölleikahússins hyggst selja verk hans hæstbjóðanda. Tveir milljónamæringar bítast um verkin. Annar rænir apanum, sem reynir að stinga af en hrapar til bana á flóttanum.

Svalur og Valur ná aftur fullum sáttum, eftir að sá síðarnefndi segir einnig upp á blaðinu eftir að ritstjórinn neitar að birta frétt hans um sveppagróðurinn dularfulla sem ógnar öllu lífi. Svalur, Valur og Fauvette uppgötva að hin heillandi málverk órangútans áttu í raun að mynda eitt heildstætt verk. Þau raða þeim upp og Fauvette, sem hafði náð sérstökum tengslum við apann, nær að ljúka verkinu. Útkoman lætur engan sem það sér ósnortinn og augu mannkyns opnast fyrir því að menn og dýr þurfi að lifa í sátt og samlyndi í náttúrunni. Vitundarvakningin hefur þæt óvæntu afleiðingar að sveppagróðurinn skuggalegi hverfur eins og dögg fyrir sólu. Sögunni lýkur á að Fauvette og Nói ná fullum sáttum og halda á braut með fullan bíl af dýrum.
Cistanthe

Cistanthe er ættkvísl þykkblöðunga með oft skærlitum blómum. Flestar eru aðlagaðar þurru loftslagi. "Cistanthe" var upphaflega mynduð út frá "Calandrinia". Nokkrar tegundir frá skyldum ættkvíslum hafa einnig verið fluttar í hana.

Valdar tegundir:
Páll 6.

Páll 6. (26. september 1897 – 6. ágúst 1978), fæddur undir nafninu Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini, var páfi kaþólsku kirkjunnar frá 1963 til 1978.

Æviágrip.

Giovanni Battista Montini fæddist til efnaðra foreldra í Brescia á norðurhluta Ítalíu og gekk í skóla sem jesúítar ráku. Faðir hans var þingmaður fyrir kaþólska flokkinn og ritstjóri áhrifamikils dagblaðs.

Montini vígðist til prests árið 1920 og útskrifaðist frá hinum páfalega háskóla í Róm árið 1923. Hann var í kjölfarið gerður sendifulltrúi við sendisveit páfans í Varsjá en sneri heim til Rómar ári síðar og hóf störf í Vatíkaninu. Hann var árið 1953 útnefndur ríkisritari í Vatíkaninu af Píusi 12. páfa. Montini hafði það orð á sér að vera „vinur verkalýðsins“ og var þeirrar skoðunar að kaþólska kirkjan ætti að vera kirkja hinna fátæku. Hann studdi ýmsar vinstrisinnaðar hreyfingar og stefnumál, meðal annars verkamannaprestahreyfinguna í Frakklandi og hinn umdeilda borgarstjóra Flórens, Giorgio La Pira. Árið 1954 gerði Píus 12. Montini að erkibiskupi yfir Mílanó og leysti hann frá störfum í Vatíkaninu. Það að Píus skyldi ekki um leið gera Montini að kardinála þótti til marks um vanþóknun hans á honum, en opinber skýring var sú að Montini hefði ekki sóst eftir því embætti.

Montini var útnefndur kardináli árið 1958, eftir að Jóhannes 23. varð páfi. Útnefning Montini var sú fyrsta sem gerð var á páfatíð Jóhannesar. Jafnvel áður en Jóhannes varð páfi hafði verið litið á Montini sem vænlegt páfaefni en á páfatíð Jóhannesar var gjarnan látið í veðri vaka að hann vildi að Montini tæki við af sér eftir sinn dag. Þegar Jóhannes 23. lést árið 1963 var Montini kjörinn nýr páfi undir nafninu Páll 6. með stuðningi bæði umbótasinna og íhaldsmanna.

Það kom í hlut Páls 6. að halda síðara Vatíkanþingið, sem forveri hans hafði skipulagt nokkrum árum áður. Sem páfi sá Páll um að framkvæma fjölda umbóta og breytinga sem samþykktar voru á Vatíkanþinginu.

Þann 29. júlí árið 1968 gaf Páll út umburðarbréf undir titlinum "Encycla humanae vitae" (íslenska: "Fyrirmæli um mannlegt líferni") þar sem hann ítrekaði blátt bann kaþólsku kirkjunnar við notkun getnaðarvarna. Páll samdi einnig umburðarbréfið "Populorum Progressio" ("Um þróun þjóðanna") þar sem hann sagði að friður, réttlæti og félagslegar og efnahagslegar framfarir allra þjóða skiptu jafnmiklu máli og að jörðin og gæði hennar væru öllum ætluð en ekki aðeins hinum ríku. Í bréfinu hvatti hann til friðsamlegra umbóta en sagði þó að bylting gæti verið réttlætanleg ef stjórnvöld hefðu ítrekað gerst sek um mannréttindabrot. Páfabréfið átti sinn þátt í því að hleypa af stokkunum svokallaðri frelsunarguðfræði í Rómönsku Ameríku.
Lentini

Lentini (sikileyska: "Lintini"; gríska: Λεοντῖνοι "Leontinoi") er bær í sýslunni Sýrakúsu í suðausturhluta Sikileyjar á Ítalíu. Íbúar eru rúmlega 23.000.

Borgin var stofnuð árið 729 f.Kr. af grískum landnemum frá eyjunni Naxos. Hún er eina gríska nýlendan á Sikiley sem er ekki við ströndina. Gríski heimspekingurinn Gorgías var frá Lentini.
Stóra sérhljóðabreytingin

Stóra sérhljóðabreytingin ("Great Vowel Shift") var röð breytinga í framburði allra langra sérhljóða í ensku. Sérhljóðin „í“ og „ú“ urðu að tvíhljóðum, og staðsetning tungunnar hækkaði í framburði hinna sérhljóðanna. Breytingin átti sér stað um það bil á milli 1350–1700, hún byrjaði í suðurhluta Englands og breiddist svo út. Framburðarbreytingunni má kenna um það að mikill munur er á enskri stafsetningu og framburði.

Fyrir breytinguna voru langir sérhljóðar mun líkari íslenskum sérhljóðum líkt og heyra má í eftirfarandi töflu. Hljóðgildin eru sýnd í alþjóðlega hljóðstafrófinu:

Þessi tímalína sýnir breytingu í framburði milli miðensku og staðlaðri nútímaensku frá Suður-Englandi. Þær breytingar sem sýndar eru hér eftir 1700 teljast ekki sem hluti af stóru sérhljóðabreytingunni.