Forsetakosningar á Íslandi 2012

Forsetakosningar á Íslandi 2012 fóru fram laugardaginn 30. júní 2012. Ólafur Ragnar Grímsson, sitjandi forseti, sigraði kosninguna með með 52,78% fylgi. Hann er fyrsti forseti Íslands sem hefur setið lengur en fjögur kjörtímabil. Þetta voru fyrstu forsetakosningarnar eftir bankahrunið á Íslandi haustið 2008. Í forsetakosningunum 2008 var Ólafur sjálfkjörinn í embættið þar sem enginn annar bauð sig fram.

Aldrei höfðu fleiri forsetaframbjóðendur boðið sig fram en í forsetakosningunum 1980 og 1996 buðu fjórir sig fram. Sex einstaklingar, þrír karlmenn og þrjár konur, voru í framboði: Andrea Jóhanna Ólafsdóttir, Ari Trausti Guðmundsson, Hannes Bjarnason, Herdís Þorgeirsdóttir, Ólafur Ragnar Grímsson og Þóra Arnórsdóttir.

Úrslit.

Á kjörskrá voru 235.495 og var kjörsókn 69,32%.

Frambjóðendur.

Ólafur Ragnar Grímsson, þáverandi forseti Íslands, tilkynnti um framboð sitt 4. mars 2012. Samkvæmt könnun sem hópurinn „Betri valkost á Bessastaði“ lét gera í mars vildu nærri tveir af hverjum þremur fá nýjan forseta. Herdís Þorgeirsdóttir, doktor í lögfræði, lýsti yfir framboði 2. apríl 2012. Hannes Bjarnason lýsti einnig yfir framboði þann 29. mars 2012. Eftir að hafa tekið sér umhugsunarfrest lýsti fjölmiðlakonan Þóra Arnórsdóttir því yfir að hún hygðist bjóða sig fram. Ari Trausti Guðmundsson lýsti yfir framboði í apríl. Andrea Jóhanna Ólafsdóttir tilkynnti um forsetaframboð sitt þann 1. maí, á degi verkalýðsins.

Ólafur Ragnar Grímsson.

DV fjallaði um hlut Ólafs Ragnars Grímsonar í „útrásinni“ íslensku, svokölluðu, í aðdraganda hrunsins. Ólafur mætti í útvarpsviðtal í Sprengisandi á Bylgjunni 14. maí þar sem hann gagnrýndi fréttaflutning DV, fréttaflutning Svavars Halldórssonar, eiginmanns Þóru, um forsetakosningarnar og nefndi væntanlegar breytingar á kvótakerfinu sem gott dæmi um málefni sem vísa ætti í þjóðaratkvæðagreiðslu. Strax eftir viðtalið opnaði Ólafur kosningamiðstöð sína á Laugavegi og þangað komu blaðamenn DV. Blaðamenn DV vildu skýringar á ásökunum sem Ólafur hafði sett fram, úr urðu nokkrar deilur.

Þóra Arnórsdóttir.

Í umræðu í fjölmiðlum í aðdraganda kosninganna var nokkuð fjallað um þá staðreynd að Þóra Arnórsdóttir hefði átt von á barni rétt fyrir kosningar eða 8. maí.

Mögulegir frambjóðendur.

Ástþór Magnússon tilkynnti framboð sitt í þriðja sinn en 1. júní var það dæmt ógilt að mati innanríkisráðuneytisins. Elín Hirst, fjölmiðlakona, íhugaði framboð en staðfesti síðar að hún hygðist ekki bjóða sig fram. Stefán Jón Hafstein ýjaði að framboði. Salvör Nordal forstöðumaður Siðfræðistofnunar Háskóla Íslands, sagðist vera að íhuga framboð mjög alvarlega. Kristín Ingólfsdóttir rektor Háskóla Íslands íhugaði einnig framboð en gaf út yfirlýsingu um að hún færi ekki fram. S. Valentínus Vagnsson, maður sem sprengdi sprengju við Stjórnarráð Íslands í janúar 2012 í mótmælaskyni, sagði í blaðaviðtali að hann hygðist tilkynna um framboð sitt. Jón Lárusson lögreglumaður lýsti yfir því yfir í janúar að hann ætlaði að bjóða sig fram en tilkynnti 15. maí að hann drægi framboð sitt til baka þar sem hann náði ekki að safna þeim undirskriftum sem til þarf.

Skoðanakannanir.

Fyrstu skoðanakannanirnar sem framkvæmdar voru um fylgi forsetaframbjóðendanna gáfu til kynna að Þóra Arnórsdóttir og Ólafur Ragnar Grímsson fengju mest fylgi. Ari Trausti Guðmundsson fékk einnig nokkuð fylgi.