arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Zakarías

Zakarías er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þjóðgeir

Þjóðgeir er íslenskt karlmannsnafn.
Þorfinnur

Þorfinnur er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þorlákur

Þorlákur er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Eyjafjörður

Eyjafjörður er fjörður á miðju Norðurlandi. Hann er einn af lengstu fjörðum Íslands og héraðið umhverfis fjörðinn og inn af honum er næstfjölmennasta hérað landsins. Nafnið er dregið af Hrísey sem liggur á miðjum firðinum.

Staðhættir.

Fjörðurinn er langur og mjór, 60 km frá mynni að botni. Mesta breidd hans er 25 km á milli Sigluness og Gjögurtáar í mynni fjarðarins en yfirleitt er fjörðurinn á bilinu 6-10 km breiður. Tveir minni firðir ganga út úr Eyjafirði vestan megin, Ólafsfjörður og Héðinsfjörður.

Fjörðurinn er umkringdur fjöllum á báða vegu, þó nokkuð hærri að vestanverðu í fjallgarði Tröllaskaga. Það er nánast ekkert undirlendi meðfram ströndum í utanverðum firðinum en þegar sunnar dregur breikkar láglendið, þó meira að vestanverðu.

Nokkrir dalir ganga inn frá Eyjafirði. Að vestan eru Svarfaðardalur, Þorvaldsdalur og Hörgárdalur þeirra mestir en að austan Dalsmynni. Stærsti dalurinn sem gengur út frá Eyjafirði er þó sá sem gengur beint inn af firðinum og ber hann einnig nafnið Eyjafjörður (sem á ekki að rugla saman við Eyjafjarðardal). Sá dalur er bæði langur og breiður og hýsir eina þéttbýlustu og grösugustu sveit landsins.

Nokkrar ár renna í Eyjafjörð, þeirra stærstar eru Eyjafjarðará, Fnjóská og Hörgá en einnig Svarfaðardalsá.

Mannlíf.

Eyjafjarðarsvæðið er það næst fjölmennasta á Íslandi á eftir höfuðborgarsvæðinu. Árið 2016 var samanlagður mannfjöldi sveitarfélaganna sem liggja að firðinum um 25.000

Langstærsti bær svæðisins er Akureyri en aðrir bæir og þorp eru: Ólafsfjörður, Dalvík, Hrísey, Árskógssandur, Hauganes, Hjalteyri, Hrafnagil, Svalbarðseyri og Grenivík. Grunnatvinnuvegir flestra þessara staða eru sjávarútvegur og landbúnaður en Akureyri er að auki þjónustumiðstöð svæðisins með mörgum mikilvægum stofnunum á borð við sjúkrahús og háskóla.
Þórbergur

Þórbergur er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þórmundur

Þórmundur er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þrymur

Þrymur er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Aðalsteina

Aðalsteina er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Albína

Albína er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Alís

Alís er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Amelía

Amelía er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Anita

Anita er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Annika

Annika er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Arína

Arína er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Arnheiður

Arnheiður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Arnþrúður

Arnþrúður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Auðný

Auðný er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Álfheiður

Álfheiður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Árndís

Árndís er íslenskt kvenmannsnafn.
Ásborg

Ásborg er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ásta

Ásta er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ástþóra

Ástþóra er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Benedikta

Benedikta er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Berghildur

Berghildur er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Bertha

Bertha er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Bína

Bína er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Bjarnheiður

Bjarnheiður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Björk (mannsnafn)

Björk er íslenskt kvenmannsnafn. Algeng villa er að rugla saman beygingarformi kvenmannsnafnanna Bjarkar og Bjargar, en þau beygjast ekki eins. Þolfall- og Þágufallsmyndir Bjargar eru Björgu, Björgu, en beygingarmyndir Bjarkar í sömu föllum eru endingalausar: Björk, Björk.

Dreifing á Íslandi.
Borgdís

Borgdís er íslenskt kvenmannsnafn.
Brigitta

Brigitta er íslenskt kvenmannsnafn.

Saga.

Mannanafnanefnd var gerð beiðni um að eiginnafnið Brigitta væri tekið til greina, og var það semþykkt sem ritmynd af eiginnafninu Birgitta þann 18. desember 2001 og var fært í mannanafnaskrá.

Dreifing á Íslandi.
Bryngerður

Bryngerður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Christina

Christina er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Dagrún

Dagrún er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Daníella

Daníella er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Díma

Díma er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Draumey

Draumey er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Dýrunn

Dýrunn er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Egedía

Egedía er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Eirdís

Eirdís er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Elfur

Elfur er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Elínborg

Elínborg er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ellisif

Ellisif er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Emelía

Emelía er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Engilráð

Engilráð er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ester

Ester er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Eydís

Eydís er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Eyvör

Eyvör er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Finnbjörg

Finnbjörg er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Fjóla

Fjóla er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Friðbjörg

Friðbjörg er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Friðmey

Friðmey er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Fróðný

Fróðný er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Geirfinna

Geirfinna er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Gestný

Gestný er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Gjaflaug

Gjaflaug er íslenskt kvenmannsnafn.
Grét

Grét er íslenskt kvenmannsnafn.
Guðfríður

Guðfríður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Guðveig

Guðveig er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Gunnhildur

Gunnhildur er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Gurrý

Gurrý er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Hafliða

Hafliða er íslenskt kvenmannsnafn.
Halldóra

Halldóra er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Hansína

Hansína er íslenskt kvenmannsnafn. Nafnið er dregið af karlmannsnafninu Hans sem er þýsk stytting á Jóhannes.

Dreifing á Íslandi.
Heiðlaug

Heiðlaug er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Helma

Helma er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Herlaug

Herlaug er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Hildiríður

Hildiríður er íslenskt kvenmannsnafn.
Hjálmgerður

Hjálmgerður er íslenskt kvenmannsnafn.
Hlökk

Hlökk er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Hrafntinna (mannsnafn)

Hrafntinna er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Beinagrind

Beinagrind er innri stoðgrind margra dýra og er sérstaklega einkennandi fyrir hryggdýr en finnst bæði hjá skrápdýrum og seildýrum. Hún er gerð úr beinvef með steinefnum og trefjum. Hjá sumum dýrum er hlutverk hennar að styðja við aðra vefi, en hjá öðrum myndar hún festu fyrir vöðva sem hreyfa hana til.

Beinagrind er aðgreind frá ytri stoðgrind margra dýra (til dæmis skordýra), frumugrind sem umlykur frumur og vökvagrind sem finnst til dæmis hjá ánamöðkum og marglyttum.
Hugrún

Hugrún er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ida (nafn)

Ida er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Inga

Inga er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ingigerður

Ingigerður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ingunn

Ingunn er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ína

Ína er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ísdís

Ísdís er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ísveig

Ísveig er íslenskt kvenmannsnafn.
Jenný

Jenný er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Jónbjört

Jónbjört er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Laugardagur

Laugardagur er 7. og síðasti dagur hverrar viku. Nafn hans er dregið af því að eitt sinn tíðkaðist að fólk laugaði sig, það er færi í bað, á þessum degi. Laugardagur er á eftir föstudegi en á undan sunnudegi, sem er þá fyrsti dagur næstu viku.

Laugardagur er hvíldardagur og helgur hjá gyðingum, sjöunda dags aðventistum og jafnvel fleirum.
Jóný

Jóný er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Júníana

Júníana er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Kara

Kara er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Karólína

Karólína er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Kiddý

Kiddý er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Kolfinna

Kolfinna er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Kristensa

Kristensa er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Kristlind

Kristlind er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Lara

Lara er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Leikný

Leikný er íslenskt kvenmannsnafn.
Linda

Linda er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Lísa

Lísa er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Louisa

Louisa er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Lydia

Lydia er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Magna

Magna er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Maj

Maj er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Marfríður

Marfríður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Maríam

Maríam er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Markrún

Markrún er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Marta

Marta er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Mábil

Mábil er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Messíana

Messíana er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Mirja

Mirja er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Mjöll

Mjöll er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Myrra

Myrra er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Natalie

Natalie er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Njóla (nafn)

Njóla er íslenskt kvenmannsnafn.

Orðsifjar.

Nafnið Njóla er sama orð og orðið njóla („nótt“) en það orð kemur frá orðinu "nifl" („myrkur“) sem er skylt þýska orðinu "Nebel" (sem þýðir „þoka“). Það er mögulegt að kvæðið Njóla, eður einföld skoðun himinsins o.s.frv. eftir Björn Gunnlaugsson hafi verið orsakavaldur aukinna vinsælda nafnsins á árum áður.

Dreifing á Íslandi.
Oddleif

Oddleif er íslenskt kvenmannsnafn.
Óda

Óda er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Páldís

Páldís er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Peta

Peta er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Rafney

Rafney er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ráðhildur

Ráðhildur er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Rín (mannsnafn)

Rín er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Rósfríður

Rósfríður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Rut

Rut er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Saga (mannsnafn)

Saga er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sandra

Sandra er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sesselía

Sesselía er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Signý

Signý er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sigurdríf

Sigurdríf er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sigurleif

Sigurleif er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sigurvina

Sigurvina er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Silvana

Silvana er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Snjáfríður

Snjáfríður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Snærós

Snærós er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sólbrá

Sólbrá er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sólveig

Sólveig er íslenskt kvenmannsnafn. Merkir "sú sem er helguð sólinni".

Dreifing á Íslandi.
Steinhildur

Steinhildur er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Styrgerður

Styrgerður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Svalrún

Svalrún er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Svanþrúður

Svanþrúður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sveinrún

Sveinrún er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sælaug

Sælaug er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Talía (nafn)

Talía er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Tera

Tera er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Tína

Tína er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ugla (mannsnafn)

Ugla er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Úlfhildur

Úlfhildur er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Valborg

Valborg er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Valrós

Valrós er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Vébjörg

Vébjörg er íslenskt kvenmannsnafn.
Vilgerður

Vilgerður er íslenskt kvenmannsnafn.
Víóletta

Víóletta er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þeódóra

Þeódóra er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þorstína

Þorstína er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þórhalla

Þórhalla er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þórveig

Þórveig er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þöll (mannsnafn)

Þöll er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Áss

Áss er íslenskt millinafn.
Bláfeld

Bláfeld er íslenskt millinafn.
Fossberg

Fossberg er íslenskt millinafn.
Heimsberg

Heimsberg er íslenskt millinafn.
Hreindal

Hreindal er íslenskt millinafn.
Línberg (mannsnafn)

Línberg er íslenskt millinafn.
Ósland

Ósland er íslenskt millinafn.
Stardal

Stardal er íslenskt millinafn.
Viðfjörð

Viðfjörð er íslenskt millinafn.
Skjaldbaka

Skjaldbökur (fræðiheiti: "Testudines") eru ættbálkur skriðdýra sem einkennist af brjóskkenndum skildi umhverfis líkamann, sem hefur þróast út frá rifbeinum. Um 300 núlifandi tegundir skjaldbaka eru þekktar, auk nokkurra sem dáið hafa út. Allar tegundir skjaldbaka eru nú í hættu vegna breytinga á strandlengjum sem þær nýta til að verpa eggjum sínum, auk ofveiði. Gera má ráð fyrir að eftir um 20 ár verði skjaldbökur sjaldséðar vegna súrnun sjávar sem gerir það að verkum að kóralrif (sem eru heimkynni þeirra) deyja.
Valur

Valur getur átt við eftirfarandi:
Gotlenska

Gotlenska eða eygotneska ("gutniska", "gutamål") er nafnið á því tungumáli eða mállýsku sem talað er á eyjunni Gotland í Svíþjóð. Gotlenska er af germönsku málaættinni og er eitt af norrænu tungumálunum. Gotlenskan á rætur í eigin fornmáli öfugt við aðrar sænskar mállýskur og hefur hvorki þróast úr fornsænsku, forndönsku né fornnorsku.
Ljóshraði

Ljóshraði í lofttæmi er nákvæmlega 299.792.458 metrar á sekúndu sem er tæplega 1.080.000.000 km/klst. Til viðmiðunar er þægilegt að hugsa til þess að ljósið er u.þ.b. 133 millisekúndur að ferðast hringinn í kringum jörðina, rúmlega 1,5 sekúndur að fara fram og til baka á milli jarðar og tungls og um 8,3 mínútur að ferðast frá Sólu til Jarðar. Hraði þessi er skilgreining, en ekki mæling, þar sem að lengd metrans er reiknuð út frá hraða ljóssins, en ekki öfugt. Ljóshraðinn á sitt eigið tákn í eðlisfræðinni sem er formula_1.

Yfirlit.

Allar rafsegulbylgjur, þar á meðal ljós, ferðast með föstum hraða í tómarúmi - svokölluðum ljóshraða en hann breytist ef bylgjan ferðast um efni. Þetta er náttúrulegur fasti táknaður með formula_1 (frá Latínu „celeritas“ sem þýðir hraði). Allar mælingar á hraða ljóssins í lofttæmi munu gefa sama gildið, sama í hvaða viðmiðunarramma (hnitakerfi) viðkomandi er eða á hvaða hraða hann er. Ef upplýsingar gætu ferðast hraðar en formula_1 í einum viðmiðunarramma þá væri orsakalögmálið brotið, þar sem einn viðmiðunarrammi gæti fengið upplýsingarnar áður en þær hefðu verið sendar af stað. Slíkt brot á orsakalögmálinu hefur aldrei verið mælt.

Skv. núverandi skilgreiningu (síðan 1983) er ljóshraðinn

Þetta er u.þ.b. 3 × 108 metrar á sekúndu, eða um 30 sentimetrar á nanósekúndu. Gildi formula_5 skilgreinir rafsvörunarstuðul (formula_6) og segulsvörunarstuðul lofttæmis (formula_7) í SI kerfinu sem

Þessir fastar koma fram í jöfnum Maxwells sem lýsa rafsegulfræði.

Skilgreining á metranum.

Þar sem ljóshraðinn í tómarúmi er fasti er þægilegt að skilgreina lengd út frá því hversu langt rafsegulbylgja ferðast í tómarúmi á ákveðnu tímabili. Árið 1983 var metrinn endurskilgreindur sem sú vegalengd sem ljósið fer á einni sekúndu deilt með 299.792.458 eða formula_10. Þessi skilgreining er háð því að ljóshraði mælist sá sami í öllum viðmiðunarrömmum.

Þess má geta að oft eru stjarnfræðilegar lengdir mældar í ljósárum, en ljósár er sú vegalengd, sem ljósið fer á einu ári í tómarúmi. Það eru því sem næst 9,46formula_11 1015 m.
Björn

Björn getur átt við:
Hvalfjarðarstrandarhreppur

Hvalfjarðarstrandarhreppur (einnig nefndur Strandarhreppur) var hreppur í sunnanverðri Borgarfjarðarsýslu, milli Hvalfjarðar og Skarðsheiðar.

Aðalatvinnuvegur var landbúnaður.

Fólksfjöldi 1. desember 2005 var 147.

Hinn 1. júní 2006 sameinaðist Hvalfjarðarstrandarhreppur Innri-Akraneshreppi, Leirár- og Melahreppi og Skilmannahreppi undir nafninu "Hvalfjarðarsveit".
Helgafellssveit

Helgafellssveit er fyrrum sveitarfélag á norðanverðu Snæfellsnesi. Aðal atvinnuvegur er landbúnaður og sjávarútvegur.

Árið 2022 samþykktu íbúar að sameinast Stykkishólmi.
Pokabjörn

Pokabjörn (eða kóalabjörn) (fræðiheiti: "Phascolarctos cinereus") er spendýr af pokadýraflokki sem á heimkynni sín í Ástralíu. Þeir eru eina tegundin af pokabjarnarætt (fræðiheiti: "Phascolarctidae"). Pokabirnir eru jurtaætur sem nærast nær eingöngu á laufum tröllatrjáa.

Nafn tegundarinnar er rangnefni þar sem pokabirnir eru ekki af bjarnaætt heldur af pokabjarnaætt, né heldur eru þeir af ættbálki rándýra eins og birnirnir heldur af ættbálki pokagrasbíta.

Heimkynni.

Kóalabirnir eru pokadýr sem lifa villtir í Ástralíu. Þeir finnast í skógum við austurströnd Ástralíu. Þeir eru stærstu trjáklifrandi spendýr sem finnast í Ástralíu.

Búkur.

Kóalabirnirnir eru með fölgráan eða brúnleitan feld, oftast eru þeir hvítgulir að framan. Þeir eru að meðaltali 70-90 cm á lengd og eru allt frá 7 til 14 kg á þyngd. Karldýrin eru yfirleitt stærri en kvendýrin. Kóalaungar eru blindir, hárlausir og vega um 1 gramm við got.

Fæða.

Kóalabirnir eru jurtaætur og hafa sérhæft sig í fæðuvali, þeir éta lauf af trjám í ættkvíslinni eucalyptus/tröllatré. En það að þeir geta borðað þessi lauf er ein ástæðan fyrir árangri þeirra í áströlsku skógunum.

Líf.

Kóalabirnir eyða langmestum hluta ævi sinnar uppi í trjám sérstaklega vegna þess að þeir eru mjög berskjaldaðir fyrir árásum rándýra á jörðunni. Þeir sofa í allt að 16 klukkustundir á sólahring. Þeir hreyfa sig hægt og rólega.

Æxlun.

Kvendýrin verða kynþroska 3-4 árum eftir fæðingu. Æxlun þeirra fer fram á tímabilinu mars-september. Meðgöngutími kvendýrsins er um 35 dagar. Kvendýrið gýtur bara einum unga og eru tvíburar mjög sjaldgæfir. Ungar eru mjög vanþroska þegar þeir koma í heiminn, líkt og hjá öðrum pokadýrategundum, og er í poka móður sinnar í allt að 6 mánuði, Þar sem hann skríður um og kemur sér fyrir til að sjúga spena móðurinnar. Eftir þann tíma hættir unginn að lifa á móðurmjólkinni og borðar þess í stað blöndu af laufblöðum og móðurmjólkinni. Blandan inniheldur ýmsar örverur sem fynnast í fullorðnum dýrum, þær eru nauðsynlegar.

Heimildaskrá.

https://books.google.is/books?id=uAic9hHaB1IC&amp;printsec=frontcover&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false

http://www.visindavefur.is/svar.php?id=3157
Slokknun

Slokknun er það fyrirbæri í sálfræði þegar dýr eða lífvera er vanin af skilyrtri svörun með því einfaldlega að framkalla eða birta skilyrta áreitið án þess að síðan birta óskilyrta áreitið.

Til dæmis með því að hringja bjöllu og kveikja ljós fyrir hunda og þegar þeim er gefinn matur. Ef hljómur bjöllunnar eða kviknun ljóssins er endurtekið oft án þess að gefa hundum mat verður svokölluð slokknun, það er skilyrt svar hundsins, munnvatnsframleiðslan, verður smám saman minni. Þetta þýðir þó ekki að hundarnir hafi gleymt að bjölluhljómur eða ljós paraðist við mat. Það nægir að gefa þeim mat einstaka sinnum til þess að þeir byrji aftur að seyta munnvatni við það að bjallan glymji.
Kjósarhreppur

Kjósarhreppur er sveitarfélag á Vesturlandi. Stundum er talað um Kjósina sem „sveit í borg“ vegna nálægðarinnar við Reykjavík. Aðalatvinnuvegur er landbúnaður.

Kjósarhreppur er 302 ferkílómetra að stærð og liggur í norðanverðri Kjósarsýslu. Hreppurinn liggur að Reykjavík, Bláskógabyggð og Hvalfjarðarsveit.

Íbúar í Kjósarhreppi.

Íbúar Kjósarhrepps voru 450 um aldamót 19. og 20. aldar en voru 250 árið 2021. Börn í hreppnum sækja Klébergsskóla á Kjalarnesi. Félagsheimilið Félagsgarður er leigt út til veisluhalda. Ásgarður gamli barnaskólinn hýsir skrifstofu hreppsins. Um 600 frístundahús eru í hreppnum. Samkvæmt jarðarskrá 2005 eru 47 jarðir skráðar í Kjósarhrepp og þar af eru 37 í ábúð. Á 27 bújörðum er jarðareigandi ábúandi.

Fjöll, hálsar og heiðar.

Í hreppnum er norðanverð Esjan, norðanverðir Móskarðahnúkar og norðanvert Skálafell, Kjölur, Kjósarheiði, Botnssúlur (sunnanhluti fjallaklasans), sunnan- og vestanvert Múlafjall, Þrándarstaðafjall, Sandfell, Meðalfell, Möðruvallaháls, Sandfell, Eyrarfjall.

Dalir.

Í hreppnum eru dalirnir Miðdalur, Eilífsdalur, Flekkudalur, Eyjadalur, Laxárdalur, Svínadalur, Fossárdalur og Brynjudalur.

Vatnsföll.

Í hreppum renna árnar Kiðafellsá, Laxá í Kjós, Bugða, Skorá, Dælsá, Miðdalsá, Flekkudalsá, Sandá, Svínadalsá, Þverá, Hálsá, Fossá, Brynjudalsá. Laxá er ein besta veiðiá landsins. Í henni er Þórufoss.

Vötn.

Í hreppnum eru Meðalfellsvatn, Myrkavatn, Sandvatn, Grindagilstjörn, Sandfellstjörn, Eyjatjörn og Hurðarbakssef.

Í hreppnum eru vogarnir Botnsvogur , Brynjudalsvogur og Laxvogur og víkin Hvammsvík og nesið Hvítanes.
Einveldi

Einveldi er tegund stjórnarfars þar sem einvaldurinn — oftast konungur — hefur algjör völd til þess að stýra landinu og íbúum þess. Hann er eina uppspretta og trygging laga og réttar og er því ekki sjálfur bundinn af lögum. Einvaldurinn var talinn hafa vald sitt beint frá Guði og þannig hafa ótakmörkuð völd yfir öllum landsmönnum, jafnvel aðlinum.

Saga.

Einveldi var ríkjandi stjórnarfar í mörgum Evrópulöndum á 17.–19. öld og eitt besta dæmið um einveldi er stjórnartíð Loðvíks XIV í Frakklandi. Einveldið varð til úr lénsskipulaginu sem áður var ríkjandi en þar var konungurinn aðeins „fremstur meðal jafningja“ í aðalsstétt. Þótt konungstign héldist að jafnaði innan konungsfjölskyldunnar, var konungur valinn á kjörþingum þar sem æðstu aðalsmenn, greifar eða kjörfurstar kusu konung, oft með fyrirvara um samþykkt einhvers konar réttindaskrár, skattafríðinda og annarra skilyrða sem komu aðlinum til góða. Með einveldinu gekk konungstignin í arf samkvæmt fyrirfram ákveðnum reglum um erfðarétt meðlima konungsfjölskyldunnar.

Öflugri og dýrari herir kölluðu á meiri miðstýringu sem varð til þess að smám saman jukust völd einvalda á kostnað aðalsins. Með aukinni verslun og borgamyndun í Evrópu varð einnig meiri losarabragur á þeim nánu tengslum lénsherra, undirsáta og landseta sem verið höfðu við lýði síðan á miðöldum, þannig að staða lénsveldisins veiktist til muna. Einveldisfyrirkomulagið lagði grundvöllinn að þjóðríkjum Evrópu, og ríkisvald eins og við þekkjum það í dag varð til þegar konungur fór að stjórna þegnum sínum án milligöngu aðalsins, í gegnum ráðherra og embættismenn sem hann skipaði sjálfur.

Með því að konungstignin gekk sjálfkrafa til næsta erfingja konungsins, gátu orðið til konungar sem voru óhæfir til að stjórna. Geðveikir einvaldar eins og Georg III. á Englandi og Kristján VII. í Danmörku gátu valdið miklum vandræðum án þess að nokkur gæti komið í veg fyrir valdatöku þeirra eða sett þá af. Einveldistímabilið einkenndist einnig af valdabaráttu milli aðalsins og borgarastéttarinnar sem kepptust um að ná ítökum í ríkisstjórnum einvaldanna.

Hugmyndin um hið upplýsta einveldi varð til með upplýsingunni á 18. öld og einkenndist af áhuga á umbótum og því að auka borgararéttindi. Eftir frönsku byltinguna og frelsisstríð Bandaríkjanna og eftir að þær lýðræðis- og frelsishugsjónir sem lágu til grundvallar þar fóru að njóta meiri vinsælda lét einveldið á sjá. Kröfur um stjórnarskrá sem væri bindandi grundvöllur laga, óháð konungi, urðu háværar á 19. öld, og að lokum vék einveldið fyrir þingbundnu konungsvaldi í flestum konungsríkjum.

Einveldi á Íslandi.

Á Íslandi var einveldi Danakonungs staðfest með erfðahyllingunni á Kópavogsfundinum árið 1662. Einveldi var svo afnumið í Danmörku 1849 en staða Íslands var óljós fram til stöðulaganna 1871 og má segja að þá hafi einveldið fyrst verið afnumið á Íslandi.

Einveldi samtímans.

Á vorum dögum eru einungis örfá ríki eftir í heiminum sem segja má að búi við einveldi, það eru Brúnei, Esvatíní, Katar, Óman, Sádi-Arabía og Vatíkanið.