arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hnýðingur

Hnýðingur eða blettahnýðir (fræðiheiti: "Lagenorhynchus albirostris") er hvalur af höfrungaætt og undirættbálk tannhvala. Hnýðingur er náskyldur leiftri ("Lagenorhynchus acutus"), en er talsvert stærri og frábrugðinn í litamynstri.

Lýsing.

Hnýðingar eru meðal stærstu höfrunga, þeir eru 1,1-1,2 m við fæðingu og verða fullvaxin dýr um 3 metra löng og vega 250-370 kílógrömm. Lítill munur er á stærð kynjanna en kýrnar eru þó heldur minni en tarfarnir. Hvalurinn er fremur gildvaxinn miðað við aðra höfrunga en samt mjög rennilegur. Latneskt tegundarheiti hnýðinga, "albirostris", vísar til hinnar hvítu trjónu. Hún er stutt en fremur gild og ennið fremur lágt. Hornið er stórt og aftursveigt. Skrokklitur er misjafn milli einstaklinga en yfirleitt svartur eða dökkgrár en kviðurinn hvítur eða ljósgrár.

Útbreiðsla og hegðun.

Útbreiðsla hnýðings er um norðanvert Norður-Atlantshaf og norður í Norður-Íshaf. Suðurmörk útbreiðslusvæðisins eru um það bil við landamæri Bandaríkjanna og Kanada i vestri og við Norður-Frakkland í austri. Í norðri nær svæðið allt að Nuuk á vesturströnd Grænlands og í austri norður fyrir Scoresbysund og allt norðaustur til Svalbarða. Hnýðingur er mun algengari við strendur Evrópu en við Norður-Ameríku.

Hnýðingar halda sig yfirleitt á grunnsævi þó svo að þá megi oft sjá í stórum hópum á úthafssvæðum. Hnýðingar eru langalgengasta tegund höfrunga við strendur Íslands. Þeir sjást við suðvesturströnd Íslands einkum frá því í júní og fram í ágúst. Þéttleiki hnýðinga í Faxaflóa á sumrin tengist útbreiðslu sandsílis.

Fæðuöflun hnýðinga er að mestu óþekkt, en fáeinar rannsóknir sem hafa farið fram benda til þessa að ýmsar tegundir þorskfiska séu aðaluppistaða en einnig smokkfiskur, síld og loðna

Hnýðingar halda sig oftast í fremur litlum hópum, um eða innan við tíu dýr. Ekki er þó óalgengt að stærri hópar sjáist, allt að 1500 dýr.

Algengt er að hnýðingar elti skip og báta og syndi um stund í bógöldunni. Þeir stökkva gjarnan og þá oft nánast lóðrétt upp úr sjónum.

Eins og aðrar höfrungategundir gefa hnýðingar frá sér ýmis hljóð til samskipta. Tíðnisvið hljóðanna hjá hnýðingum er hærra en hjá nokkurri annarri höfrungategund.

Veiðar og fjöldi.

Ekkert er vitað um heildarstofnstærð hnýðings á útbreiðslusvæðinu. Við talningu Hafrannsóknarstofnunar á stórhvölum hafa minni hvalir einnig verið taldir og gögn þaðan benda til að fjöldi hnýðinga við Ísland nemi að minnsta kosti nokkrum tugum þúsunda. Við hvalatalningu árið 2015 var talið að um 160.000 dýr lifðu í Norður-Atlantshafi.

Nokkuð var um veiðar á hnýðingi við Ísland á öldum áður. Einkum virðast veiðarnar hafa farið fram þegar dýrin urðu innlyksa í hafís og voru þau þá skutluð og dregin upp á ísinn. Árið 1894 er t.d. getið um að 20-30 hnýðinga hafi rekið á land í Furufirði Þeir hafa einnig verið veiddir í minna mæli á hafi úti með byssum, skutlum og í net.

Tenglar.

erlendir
Alþingiskosningar 1844

Alþingiskosningar 1844 voru fyrstu alþingiskosningar á Íslandi eða m.ö.o. Alþingi var endurreist sem ráðgjafarþing með "Tilskipun um stiptun sjerlegrar ráðgefandi samkomu fyrir Ísland, er á að nefnast Alþingi".

Kosningabærir voru aðeins hinir efnameiri. Eða eins og segir í tilkynningunni um kosningarétt sem gefin var út árinu á undan:

Niðurstöður.

Á þinginu 1845 tóku sæti sjö konungskjörnir þingmenn og tuttugu kjördæmakjörnir. Bjarni Thorsteinsson var forseti Alþingis.
Kvikmyndir.is

Kvikmyndir.is er íslenskur kvikmyndavefur, sem stofnaður var árið 1997 en var ekki opnaður fyrr en ári síðar, í maí 1998. Á vefnum er hægt að finna upplýsingar um sýningartíma, senda og lesa kvikmyndagagnrýni, lesa fréttir úr kvikmyndageiranum og horfa á sýnishorn úr væntanlegum myndum. Einnig er á vefnum gagnagrunnur þar sem hægt er fletta upp upplýsingum um kvikmyndir, leikara og leikstjóra.

Stjórnendur.

Síðan er í eigu og stjórnuð af áhugamönnum um kvikmyndir og er alveg óháð dreifingaraðilum landsins. Stjórnendur síðunnar í gegnum tíðina hafa verið átta, þeir eru:
McDonald's

McDonald's Corporation () er bandarískur skyndibitastaður. Hann er stærsta hamborgarakeðja í heimi og þjónar um það bil 47 milljónum viðskiptavina á hverjum degi. Það eru um það bil 31.000 McDonald's veitingastaðir um allan heim. Einu sinni var McDonald's stærsta skyndibitakeðja í heimi en núna eru fyrirtækin Yum! Brands (sem á KFC, Taco Bell og fleiri) og Subway stærri. Margir veitingastaðir fyritækisins eru reknir undir sérleyfi.

Einkum selur McDonald's hamborgara, ostborgara, kjúkling, franskar kartöflur, morgunmat, gos, mjólkurhristing og eftirrétti.

Fyrirtækið var stofnað árið 1940 af Dick og Mac McDonald þegar þeir opnuðu fyrsta McDonald's veitingastaðinn í San Bernardino, Kaliforníu, Bandaríkjunum.

McDonald's á Íslandi.

Á Íslandi hafa fjórir McDonald's veitingastaðir verið opnaðir; við Suðurlandsbraut, í Kringlunni, hjá Smáratorgi og í Hressingarskálanum við Austurstræti. McDonald's við Suðurlandsbraut var sá fyrsti sem opnaði á Íslandi. Hann var opnaður af þáverandi forsætisráðherra, Davíð Oddssyni, árið 1993. 26. október 2009 tilkynnti rekstraraðili McDonald's á Íslandi Lyst ehf. að vegna falls krónunnar væri orðið erfitt um aðföng erlendis frá og því verið ákveðið að hætta rekstri undir merkjum McDonald's-leyfisins frá og með 1. nóvember. Fyrirtækið hélt áfram að reka hamborgarastaði undir nafninu Metro.
Birtustig

Birtustig stjörnu er mælikvarði á því hversu björt hún er. Hægt er að mæla sýndarbirtustig og reyndarbirtustig þeirra. Því lægri tala því bjartara er fyrirbærið. Skalinn hefur ekki einingu svo sem dæmi má nefna segjum við að sýndarbirtustig Deneb er um 1,2.

Þróun.

Um 150 f.kr. útbjó Hipparkos, grískur stjörnufræðingur, birtustiga þar sem hann raðaði stjörnunum eftir birtu í 6 flokka, frá flokki 1 og upp í 6. Þær stjörnur sem voru í flokki 1 voru bjartastar og þær daufustu í flokki 6.

Þegar menn fóru að hefja mælingar á því ljósmagni sem stjörnur geisluðu frá sér komust þeir að því að stjörnur í birtuflokki 1 eri hér um bil 100 sinnum bjartari en þær í birtuflokki 6 skv. flokkun Hipparkosar. Því var ákveðið að halda áfram að nota þetta kerfi og ákvarða það þannig að ef ljósmagn hundraðfaldast, þá lækkar birtustigið um 5. Þetta þýðir að ef birtustig lækkar um 1 þá eykst ljósmagnið 2,512 sinnum. (formula_1)

Sýndarbirtustig.

Sýndarbirtustig mælir birtu stjarna frá okkur séð. Menn komust að því að það voru nokkrar stjörnur töluvert bjartari en þær sem Hipparkos flokkaði í flokk 1 svo þeir þurftu að setja nokkrar stjörnur í flokkinn 0 og jafnvel -1. Með nákvæmum mælitækjum hafa menn gefið stjörnum birtustig með nákvæmni upp á hundraðshluta. Sem dæmi má nefna Siríus, björtustu stjörnuna (fyrir utan Sólina), en hún hefur sýndarbirtustigið -1,46. Sólin hefur sýndarbirtustigið -26,72.

Reyndarbirtustig.

Reyndarbirtustig stjarna er þannig ákvarðað að við ímyndum okkur að stjarnan sé í 10 pc (32,6 ljósár) fjarlægð frá okkur og mælum þá sýndarbirtustig hennar. Deneb í Svaninum hefur sýndarbirtustig 1,2 en er í um 1000 pc fjarlægð og hefur mun meiri raunbirtu eða -8,73. Hins vegar er Vega í Hörpunni í um 7,7 pc fjarlægð frá okkur og hefur sýndarbirtustigið 0,0 svo reyndarbirtustigið er minna eða um 0,6.
Mórits af Nassá

Mórits af Nassá (hollenska: "Maurits van Nassau"; 14. nóvember 1567 – 23. apríl 1625) Óraníufursti, var sonur Vilhjálms þögla og Önnu frá Saxlandi. Hann tók við sem staðarhaldari fljótlega eftir lát föður síns 1584 eftir að konungar Englands og Frakklands höfðu hafnað titlinum. Hann gat sér brátt gott orð sem herforingi í uppreisninni gegn Spáni (Áttatíu ára stríðinu).

1609 undirritaði lögmaðurinn ("landsadvokaat") Johan van Oldenbarnevelt Tólf ára vopnahléð við Spán gegn ráði Móritsar. 1618 nýtti Mórits sér deilur kalvínista og arminista til að dæma van Oldenbarnevelt til dauða. 1621 hófst stríðið að nýju og Spánverjar náðu góðum árangri. Þegar Mórits lést 1625 stóð umsátrið um Breda yfir, en Mórits hafði unnið þá borg frá Spánverjum árið 1590. Yngri bróðir hans, Friðrik af Óraníu, tók við af honum.
Páll Björnsson

Páll Björnsson (1621 – 23. október 1706) var prófastur í Selárdal á Vestfjörðum. Hann var sonur Björns Magnússonar sýslumanns á Bæ á Rauðasandi og Helgu dóttur Arngríms lærða. Hann varð stúdent frá Hólaskóla 1641 og lærði við Kaupmannahafnarháskóla til 1644 þegar hann sneri aftur til Íslands.

Eftir heimkomuna var hann einn vetur skólameistari við Hólaskóla en fékk Selárdal árið eftir sem hann hélt til æviloka. Brátt varð hann einnig prófastur í Barðastrandarprófastsdæmi. Hann giftist 1646 Helgu Halldórsdóttur. Hann var talinn með lærðustu mönnum á Íslandi á sínum tíma, kunni bæði grísku og hebresku, mikill ræðuskörungur og búmaður, auk þess sem hann gerði út marga smábáta og skútur.

Um áramótin 1668-1669 veiktist Helga af ókennilegum sjúkdómi og lá veik fram á sumarið. Á sama tíma kom mikill draugagangur yfir bæinn þannig að fólk þurfti að flýja staðinn um tíma. Helga benti á Jón Leifsson sem orsök vandræðanna. Hann var snarlega dæmdur fyrir galdur af Eggerti Björnssyni sýslumanni, hálfbróður Páls, og brenndur á báli. Fleiri galdramál fylgdu í kjölfarið. Selárdalsmál stóðu til 1683 og kostuðu sjö manns lífið. Síðasta brennan varð til þess að þaðan í frá voru allir líflátsdómar sendir til staðfestingar í Kaupmannahöfn, en eftir það var enginn brenndur á báli fyrir galdur.

Páll skrifaði og þýddi mikið af guðfræðiritum og skrifaði biblíuskýringar. 1674 skrifaði hann "Kennimark Kölska" ("Character Bestiæ") sem fjallaði um djöflatrú.
Bárujárn

Bárujárn er plötujárn sem er aðallega notað á þök og skemmur, en hefur einnig verið notað á Íslandi til að klæða hús. Bárujárn er fest með þaksaumi í hábárur járnsins.

Saga bárujárns á Íslandi.

Fyrsta bárujárnið var flutt hingað til lands einhvern tímann á árunum 1870-1880.Það var Slimmons-verslunin sem flutti það inn, og í upphafi var það bæði þykkt og þungt og plöturnar um 3 metrar á lengd. Voru þá mikil vandkvæði á því að sníða það eins og þurfti.

Fyrsta húsið sem bárujárn var lagt á var hús í Krísuvíkurnámum um 1870, en það hús var síðar rifið og flutt þaðan 1872. Fyrsta húsið í Reykjavík sem járnið var sett á, var hús í eigu Geirs Zoëga kaupmanns og útgerðarmanns við Vesturgötu í Reykjavík (Sjóbúð), en hann klæddi viðbyggingu hjá sér með galvaniseruðu bárujárni. Árið 1876 lagði svo W. Ó. Breiðfjörð bárujárn á þak og veggi húss síns. En notkun bárujárns fór þó ekki að verða almenn fyrr en eftir 1880 og almennt var það ekki lagt á húsveggi fyrr en eftir 1890.Bárujárn einkenndi mjög íslensk timburhús fram til 1935 eða þar til steinsteypa tók við sem helsta byggingarefni.

Menn þóttust hafa himin höndum tekið þar sem bárujárnið var komið, og breiddist það út um allt land á fáum árum. Kostir þess voru augljósir, en „gallarnir“ komu í ljós síðar. Ekki var laust við að það vefðist fyrir mönnum, hvernig skyldi negla það á þökin. Þannig var um hús á Sauðarkróki sem byggt var 1894. Þar var neglt í lágbárurnar á járninu svo að þakið hriplak, þangað til plötunum var snúið við og þær festar í hábáru. Í upphafi reyndu jafnvel sumir að tyrfa yfir bárujárnsþök til hlýinda.
Derbyshire

Derbyshire er sýsla í Austur-Miðhéruðum Englands á Bretlandi. Höfuðborg Derbyshire er Derby.
Leicestershire

Leicestershire (skammstafað Leics) er sýsla á Mið-Englandi á Bretlandi. Höfuðborg Leicestershire er Leicester.
Staffordshire

Staffordshire er sýsla á Miðvestur-Englandi á Bretlandi. Höfuðborg Staffordshire er Stafford.
Warwickshire

Warwickshire (skammstafað Warks eða Warwicks) er sýsla á Mið-Englandi á Bretlandi. Höfuðborg Warwickshire er Warwick.
Austur-Anglía

Austur Anglía er skagi á Austur-Englandi nær yfir Norfolk og Suffolk og hluti af Cambridgeshire og Essex.
Heilög Lúsía

Heilög Lúsía (venjulega talin hafa verið uppi um 283-304) var kristin stúlka af ríku fólki frá Sírakúsu (ítalska: "Siracusa") á Sikley. Heilög Lúsía lét lífið í píslarvætti og er verndardýrðlingur blindra. Dagur heilagrar Lúsíu, Lúsíumessa, er 13. desember.

Heilög Lúsía naut talsverðrar helgi um Norðurlönd og á Íslandi, segir í Sögu Daganna, eftir Árna Björnsson. Aðfaranótt Lúsíumessu var fram á 18. öld talin lengsta nótt ársins. Lúsíumessa lagðist af um siðaskipti á norðurslóðum, en Lúsía lifði áfram í þjóðtrú í Svíþjóð og Noregi. Lúsíuhátíðir hafa komið við sögu hér á landi frá því um 1930 í sænskum búningi, en hefur þó aukist mest á síðustu 15 árum eða svo.
Leonora Dori

Leonora Dori, kölluð "Galigaï" (19. maí 1568 – 8. júlí 1617) var hirðmey Mariu de'Medici, fyrst meðan hún var hertogadóttir í Flórens og síðar drottning Frakklands. Fjölskylda hennar var þjónustufólk Medicifjölskyldunnar og móðir hennar var brjóstmóðir Mariu.

Leonora og Maria voru æskuvinkonur og þegar Maria giftist Hinriki 4. og flutti til Parísar aldamótaárið 1600, fylgdi Leonora henni sem hirðmey. 1601 giftist Leonora ítalska ævintýramanninum Concino Concini, lágt settum aðalsmanni frá Arezzo sem einnig var við hirð Mariu.

Eftir að Maria varð landstjóri fyrir hönd sonar síns eftir morðið á Hinrik 1610 óx vegur Concinis hratt og hann varð Frakklandsmarskálkur og markgreifi af Ancre. Þau söfnuðu miklum auði og með sölu á titlum og stöðum við hirðina og með því að taka Ítali fram yfir franska aðalinn öfluðu þau sér fljótt valdamikilla óvina.

Brátt leiddi Charles de Luynes hallarbyltingu gegn Mariu og Concini og Loðvík 13., þá fimmtán ára, tók stjórnina í sínar hendur. Hann lét myrða Concini 26. apríl 1617 og í kjölfarið var Leonora handtekin og ásökuð um galdra. Eftir stutta dvöl í Bastillunni var hún hálshöggvin og lík hennar brennt.
Hraungerðiskirkja

Hraungerðiskirkja er kirkja í Hraungerðisprestakalli í Flóahreppi. Hún var byggð árið 1902.

Um kirkju í Hraungerði var fyrst getið í skrá Páls biskups frá um 1200. Var hún þá prestslaus. Hún var síðar helguð Pétri postula.
Ferdinand 2. keisari

Ferdinand 2. (9. júlí 1578 – 15. febrúar 1637) af ætt Habsborgara, ríkti sem keisari hins Heilaga rómverska ríkis frá 1619 til dauðadags. Áður var hann erkihertogi af Styrju, konungur Bæheims og konungur Ungverjalands. Hann var eindreginn kaþólikki og barði niður mótmælendatrú í ríki sínu. Þegar Matthías keisari valdi hann sem eftirmann sinn 1618 vildi háaðallinn í Bæheimi ekki staðfesta kjör Ferdinands þótt hefð væri fyrir því að Habsborgarar væru konungar í Bæheimi og kusu Friðrik 5. kjörfursta í Pfalz í staðinn. Þetta atvik leiddi til þess að Þrjátíu ára stríðið hófst á því að Ferdinand lagði Bæheim undir sig með hervaldi.

Þegar Matthías lést 1619 tók Ferdinand við sem keisari hins Heilaga rómverska ríkis. Eftir að hann lagði Bæheim undir sig með stuðningi Kaþólska bandalagsins undir stjórn Maximilíans 1. kjörfursta í Bæjaralandi, hóf hann umfangsmiklar trúarhreinsanir í Bæheimi og Austurríki og neyddi mótmælendur til að taka kaþólska trú.

Þegar Danir réðust með her inn í Þýskaland til varnar mótmælendum réði Ferdinand tékkneska athafnamanninn Albrecht von Wallenstein sem hershöfðingja og fékk hann til að koma sér upp her. Wallenstein, ásamt her Kaþólska bandalagsins undir stjórn Tillys greifa, gersigraði mótmælendur í nokkrum orrustum. Ferdinand gaf þá út Endurheimtartilskipunina 1629 sem kvað á um að allar eigur kaþólsku kirkjunnar frá því fyrir Passáfriðinn 1552 skyldu endurheimtar. Þessi löggjöf varð til þess að Gústaf 2. Adolf Svíakonungur ákvað að skerast í leikinn og halda með her inn í Þýskaland til varnar mótmælendum 1630.

Svíar náðu undraverðum árangri og sóttu alla leið inn í Bæjaraland. Tilly var drepinn en Wallenstein hélt með her gegn þeim og tókst að reka þá frá Bæjaralandi. Gústaf Adolf var drepinn í einni af orrustum Svía en sænski herinn hélt áfram að herja gegn Ferdinand og Kaþólska bandalaginu. Wallenstein hóf viðræður við þá um frið en var þá myrtur að ósk keisarans vegna ótta við að hann myndi svíkja málstaðinn. Elsti sonur keisarans, Ferdinand Ungverjalandskonungur, tók við stjórn hersins og vann afgerandi sigur á Svíum í orrustunni við Nördlingen.

Ósigur sænska hersins gerði þó ekki út um herfarir sænskra herstjóra í Þýskalandi og varð til þess að Frakkar ákváðu að hefja bein afskipti af styrjöldinni. Stríðið hélt því áfram og Þýskaland var nánast rústir einar þegar Ferdinand dó.
Heilaskönnun

Heilaskönnun er tækni til að taka myndir af lifandi heila, annaðhvort formgerð hans eða virkni. Heilaskönnun er til að mynda notuð í læknisfræði, taugavísindum og sálfræði.

Á seinni hluta 20. aldar komu fram tæki sem gerðu mönnum kleift að skoða í þaula heila mannsins og skoða virkni hans. Tæki til heilaskönnunar (einnig þekkt sem heilaskimun) eru margs konar og notagildi þeirra mismunandi, en þessi byltingarkennda rannsóknaraðferð gerir læknum kleift að staðsetja heilaskemmdir fyrir lát sjúklingsins auk þess að kortleggja líffæri heilans og fylgjast með virkni heilans við vinnslu á verkefnum sem sjúklingnum er sett fyrir. Eðlilega er reynt að forðast óþægindi og óæskilegan skaða í garð sjúklinganna sem af notkun tækjanna gæti hlotist og eru tækin öll skaðlaus ef farið er eftir ákveðnum vinnureglum.

Eins og áður hefur komið fram eru til margar mismunandi gerðir tækja til heilaskimunar en frægast þeirra er ef til vill CAT-skanninn sem var fundinn upp árið 1971, en í stuttu máli virka tækin þannig að fjöldi tvívíðra mynda er raðað saman með hjálp tölva til að búa til þrívíddar líkan sem hægt er að skoða frá öllum hliðum.
NH

NH, nh. eða Nh geta átt við:
Porto

Porto, áður Portucale, er borg í norðurhluta Portúgals, við nyrðri bakka Douro árinnar og liggur að Atlantshafi. Porto er önnur stærsta borg Portúgals og höfuðborg norðurhlutans. Á stórborgarsvæði Porto búa 2,4 milljónir (2011).

Veðurfarið í Porto er milt. Sumur eru heit, allt uppí 40 gráður, en hitastigið er þó lægra en í flestum borgum í suðurhlutanum og inn til landsins, þökk sé köldum vindum sem blása af Atlantshafinu.

Sjálft nafn landsins, Portúgal, er tilkomið vegna borgarinnar sem jafnframt er fyrsta höfuðborg landsins. Að auki eru púrtvín nefnd eftir borginni (p. "Vinho do Porto"), þrátt fyrir að framleiðsla þeirra fari fram í annarri borg, Vila Nova de Gaia, sem aðskilin er Porto af Douro ánni.
Friðrik V (veitingastaður)

Friðrik V var veitingastaður á Akureyri, síðast til húsa í Kaupvangsstræti 6, gegnt Hótel KEA, en var áður í Strandgötu. Staðurinn var opnaður þann 25. júlí 2001 og var í eigu Friðriks Vals Karlssonar, sem jafnframt var yfirkokkur, og konu hans, Arnrúnar Magnúsdóttur.

Staðurinn var þekktur fyrir að fylgja svokallaðri „Slow Food“ stefnu við matreiðslu og notaðist fyrst og fremst við ferskt hráefni af Eyjafjarðarsvæðinu. Árið 2006 var staðurinn valinn á lista Slow Food yfir 100 áhugaverðustu svæðisbundnu veitingastaði í heimi og var hann eini staðurinn á Íslandi sem hafði leyfi til að kenna sig við Slow Food og nota merki samtakanna.

Veitingastaðnum var lokað 3. mars 2010.

Tenglar.

Heimasíða Friðriks V - skoðað 19. desember 2007.
Espinho

Espinho er bæði heitið á sveitarfélagi og bæ suður af Porto, Portúgal. Íbúar eru rétt yfir 10.000 og tilheyra Aveiro héraðinu.

Helsta lifibrauð heimamanna er ferðamannaþjónusta, auk þess sem bærinn státar af spilavíti.
Steinsbiblía

Steinsbiblía er þriðja heildarútgáfa Biblíunnar á íslensku, prentuð á Hólum í Hjaltadal og kennd við Stein Jónsson biskup þar. Prentun biblíunnar hófst árið 1728, og það ártal er á titilblaði, en prentuninni lauk ekki fyrr en 1734.

Undirbúningur útgáfunnar hófst um 1720, en erfitt var þá orðið að fá biblíur og þær dýrar. Árið 1723 fékk Steinn biskup leyfi Friðriks 4. Danakonungs til að láta prenta biblíuna, og þar með skipun um „að semja nýja útleggingu eftir þeirri nýjustu dönsku trúboðara biblíu, er þá var til.“ Til þess að hlýðnast fyrirmælum konungs, endurskoðaði Steinn textann, og notaðist við danska biblíu, e.t.v. útgáfu frá 1647, en einnig er hugsanlegt að þýsk útgáfa hafi verið notuð í bland. Hafa sumir haldið því fram að málið á Steinsbiblíu sé „stórkostlega spillt“ frá því sem áður hafði verið, óíslenskulegt og fullt af dönskuslettum. Það er þó e.t.v. ofsagt, t.d. er Nýja testamentið þar mun betur þýtt en Gamla testamentið. Er það rakið til áhrifa Jóns biskups Vídalíns, en hann hafði um 1710 lokið við að þýða Nýja testamentið úr grísku. Einnig er hugsanlegt að Steinn hafi stuðst við verk Páls Björnssonar í Selárdal, en hann mun um 1680 hafa þýtt nokkur rit biblíunnar úr frumálunum, grísku og hebresku.

"Steinsbiblía" er í lítið eitt minna broti en Guðbrandsbiblía og Þorláksbiblía, og er því nokkru þykkari en þær. Hún var prentuð tvídálka, sem var breyting frá fyrri útgáfum. Steinsbiblía er fyrirrennurum sínum síðri að öllum frágangi. Formálar Lúthers, sem verið höfðu í fyrri biblíum, voru nú felldir niður.

Prentun "Steinsbiblíu" mun hafa tekið 6 ár, með nokkrum hléum, því að fleiri bækur voru prentaðar á Hólum á því tímabili. Óvíst er hvert upplag bókarinnar var, e.t.v. 1.000 eintök. Biblían kostaði nýútkomin 7 ríkisdali.
Moldavía

Moldavía (rúmenska: "Republica Moldova" eða "Moldova") er sögulegt hérað í Suðaustur-Evrópu sem nær frá Karpatafjöllum (landamærum Transylvaníu) að ánni Dnjestr við landamæri Moldóvu og Úkraínu. Helmingur héraðsins er nú hluti Rúmeníu og helmingur sjálfstæða ríkið Moldóva. Lítill hluti þess í norðvestri er hluti af Úkraínu.

Héraðið var sjálfstætt furstadæmi frá 14. öld til 1859 en gerðist skattland Tyrkjaveldis á 16. öld. 1812 innlimaði Rússaveldi austurhluta furstadæmisins með Búkarestsamningnum sem batt endi á Rússnesk-tyrkneska stríðið (1806-1812). Þessi hluti var kallaður Bessarabía um tíma en er nú að stærstum hluta sjálfstæða ríkið Moldóva. Norðausturhluti héraðsins var síðan innlimaður í ríki Habsborgara og er nú að hluta í Úkraínu, en vesturhlutinn var áfram sjálfstætt furstadæmi sem myndaði Rúmeníu árið 1869 ásamt Vallakíu.
Miðbaugshnit

Miðbaugshnit eru hnit himinfyrirbæris miðað við miðbaug himins í himinhvolfshnitakerfi. Hnit eru gefin með stjörnubreidd (enska "declination") og tímahorni (enska "right ascension" eða "hour angle"). Eru óháð athugunarstað og breytist lítið með tíma þar sem miðað er við vorpunkt himins sem færist innan við mínútu á ári.
Haustpunktur

Haustpunktur nefnist staðsetning sólar miðað við fastastjörnur á himninum á haustjafndægri. Er annar af skurðpunktum miðbaugs himins og sólbaugs, hinn nefnist vorpunktur.
Sólbaugshnit

Sólbaugshnit eru hnit himinfyrirbæris miðað við sólbaug í himinhvolfshnitakerfi. Hnit eru gefin með "breidd miðað við sólbaug", táknuð með β og "lengd miðað við vorpunkt", táknuð með denoted λ.
Zulfikar Ali Bhutto

Zulfikar Ali Bhutto (IPA: zʊlfɪkɑɽ ɑli botɔ) f. 5. janúar 1928, d. 4. apríl 1979, var pakistanskur stjórnmálamaður. Hann var forseti Pakistan árin 1971 til 1973 og svo forsætisráðherra 1973 til 1977. Hann stofnaði Þjóðarflokk Pakistans, (Pakistan People's Party (PPP)), sem er einn af áhrifamestu stjórnmálaflokkum í landinu.

Zulfikar Ali Bhutto var tekinn af lífi með hengingu eftir mjög umdeild réttarhöld, þar sem hann var sakaður um að hafa fyrirskipað morð á pólitískum andstæðingi. Grunur lék á að réttarhöldunum hefði verið stjórnað á bak við tjöldin og að Muhammad Zia-ul-Haq hershöfðingi hefði haldið þar um taumana. Í Pakistan er Bhutto oft kallaður Shaheed Zulfikar Ali Bhutto, en orðið shaheed þýðir píslarvottur. Eftir að hann var tekinn af lífi varð ekkja hans, Nusrat Bhutto, í forsvari fyrir Þjóðarflokk Pakistans og svo síðar dóttir þeirra, Benazir Bhutto.
Hagnýtt siðfræði

Hagnýtt siðfræði er undirgrein siðfræði þar sem kenningar siðfræðinnar, svo sem leikslokasiðfræði eða skyldusiðfræði, hafa verið hagnýttar í glímunni við tiltekin raunveruleg siðferðisvandamál. Í hagnýttri siðfræði fer gjarnan fram greining á þeim siðferðilegu verðmætum sem máli skipta hverju sinni. Meðal álitamála sem fjallað er um í hagnýttri siðfræði má nefna spurningar um fóstureyðingar, líknardauða, heilbrigðisþjónustu, samfélagsábyrgð fyrirtækja, persónuvernd og upplýst samþykki, meðferð á dýrum og réttindi þeirra, samband manna við náttúruna.