arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Everglades

Everglades eru hitabeltisvotlendi í suðurhluta Flórída í Bandaríkjunum. Þau ná yfir suðurhlutann á stóru afrennslissvæði og eru hluti af hitabelti nýheims. Upptök votlendisins eru sunnan við Orlando þar sem Kissimmee-fljót rennur út í Okeechobee-vatn, sem er stórt og grunnt stöðuvatn. Á regntímanum myndar útfallið úr vatninu hægfara flóð 97 km á breidd og 160 km á lengd sem rennur í suður til Flórídaflóa. Veður er mjög breytilegt í Everglades, allt frá þurrkum á þurrkatímum til flóða á regntímanum. Flókið samspil ólíkra vistkerfa einkennir svæðið, þar á meðal sýprusmýrar, fenjaskógur við Tíu þúsund eyjar, harðviðarlundir, barrtrjáaklettar og sjávarsvæðið í Flórídaflóa.

Menn hafa búið í Everglades í 15.000 ár. Ættbálkar Calusa- og Tequesta-ættbálkar indíána bjuggu þar fyrir komu Evrópumanna. Seminólar hröktust þangað eftir Fyrsta Seminólastríðið 1817-1818 og héldu þar áfram andspyrnu gegn Bandaríkjastjórn. Eftir Annað Seminólastríðið 1842 voru flestir Seminólar fluttir frá Everglades. Fljótlega eftir það komu fram hugmyndir um að þurrka votlendið upp í þágu landbúnaðar. Það var þó ekki reynt af alvöru fyrr en undir lok 19. aldar. Á fyrri hluta 20. aldar voru grafnir skurðir og árið 1947 var Mið- og Suður-Flórídaverkefnið stofnað. Innan þess voru grafnir 2300 metrar af skurðum og vatni veitt til landbúnaðarsvæða og borga eins og Miami sem óx hratt á þessum tíma. Á þurrkaða landinu var aðallega ræktaður sykurreyr. Um helmingi Everglades hefur verið breytt í landbúnaðarland eða þéttbýli. Árið 1934 var hluti svæðisins keyptur af fylkisstjórninni og Everglades-þjóðgarðurinn stofnaður.

Um 1970 tóku umhverfisverndarhreyfingar að bregðast við þessari hröðu þróun. Everglades voru skilgreind sem alþjóðlega mikilvægt votlendi í Ramsarsamningnum og sem heimsminjar hjá UNESCO. Bygging flugvallar 10 km norðan við Everglades-þjóðgarðinn var stöðvuð þegar í ljós kom að hann myndi hafa neikvæð áhrif á vistkerfi svæðisins. Árið 2000 var Heildaráætlun um endurheimt Everglades samþykkt af Bandaríkjaþingi til að takast á við vandamál eins og versnandi vatnsgæði og minnkað flæði vatns inn á svæðið þar sem svo miklu hefur verið veitt annað. Á svæði Everglades er samnefndur þjóðgarður; Everglades-þjóðgarðurinn.
Indlandshafshringstraumurinn

Indlandshafshringstraumurinn er hafstraumur í Indlandshafi og einn af fimm helstu hringstraumum í höfum jarðar. Hann er drifinn áfram af tveimur stórum straumum; Vestur-Ástralíustraumnum sem á upptök sín í Suðurhafsstraumnum sem sveigir til norðurs við Ástralíu, og Suður-Miðbaugsstraumnum sem er drifinn áfram af staðvindum við Miðbaug sem blása frá austri til vesturs. Þegar Suður-Asíumonsúnvindurinn blæs á sumrin frá vestri til austurs við Miðbaug, snýr straumurinn við.

Líkt og í hinum fimm stóru hringstraumunum er ruslafláki í miðjum Indlandshafshringstraumnum. Þótt hann virðist ekki vera samfelld breiða af rusli er þar mun meira magn af fljótandi plasti, mengunarefnum og öðru braki en annars staðar í hafinu.
Tálknamandra

Tálknamandra (Mexíkómandra) (fræðiheiti: "Ambystoma mexicanum") er af ættbálki salamandra. Ólíkt flestum öðrum froskdýrum þá skipta tálknamöndrur ekki um búsvæði, þær eyða allri ævi sinni

í vatni. Þær eru einstakar meðal froskdýra að því leyti hjá þeim á myndbreyting sér ekki stað. Þær verða í raun að fullþroskuðum halakörtum, halda mörgum eiginleikum frá lirfustiginu en þeim vaxa útlimir á síðara þroskaskeiði. Þær verða kynþroska á lirfustiginu.

Tálknamöndrur geta lifað í allt að 15 ár, en meðalævi tálknamöndru er 10 ár. Samkvæmt válista IUCN er tegundin í mikilli útrýmingarhættu og er meðal annars í hættu vegna eyðileggingar búsvæða og vegna veiði, en þær voru bæði veiddar til matar og eins lifandi til að ala í búrum og sem tilraunadýr.

Lýsing.

Tálknamöndrur halda eiginleikum frá lirfustiginu alla ævi sína og ganga ekki í gegnum myndbreytingu. Þótt þær þroski lungu líkt og aðrar fullþroskaðar salamöndrur verða þær aldrei líkar þeim í útliti. Þær eru einstakar í útliti vegna tálknanna, sem líkjast greinum. Þessi tálkn eru þakin þráðum sem líkjast fjöðrum gera tálknamöndrunum kleift að vinna meira súrefni úr vatni .

Endurmyndun.

Tálknamöndrur hafa þann eiginleika að þær geta endurmyndað glötuð líffæri, útlimi og að hluta til heila sinn. Vísindamenn hafa rannsakað þennan eiginleika og hafa lagt mikla áherslu á að geta skilið það ferli sem liggur að baki þannig að hægt væri mögulega að nota það til að hjálpa mönnum. Ferlið getur tekið nokkrar vikur en það gengur fljótar fyrir sig hjá yngri tálknamöndrur en þeim eldri. .

Heimildir.

Axolotl, skoðað þann 15. maí 2017: https://www.britannica.com/animal/axolotl

Axolotl, the mexican walking fish. Skoðað þann 15. maí 2017: https://www.aboutanimals.com/amphibian/axolotl/

Mexican Axolotl, skoðað þann 15. maí 2017: http://animals.nationalgeographic.com/animals/amphibians/axolotl/

Ambystoma mexicanum, skoðað þann 15. maí 2017: http://eol.org/pages/1019571/details

Biology of axolotls, skoðað þann 15. maí 2017: http://www.axolotl.org/biology.htm
Chvrches

Chvrches (borið fram eins og "churches") er skosk synthpop-hljómsveit frá Glasgow sem stofnuð var árið 2011. Hljómsveitina skipa þau Lauren Mayberry (söngur, trommur, hljóðgervlar, samplarar), Iain Cook (gítar, bassi, söngur) og Martin Doherty (hljóðgervlar, samplarar, söngur).

Tveimur árum eftir að hljómsveitin var stofnuð gaf hún út fyrstu smáskífu sína "Recover EP" í mars 2013 með smellunum „The Mother We Share“ og „Recover“. Fyrsta stúdíoplata hljómsveitarinnar "The Bones of What You Believe" kom út nokkrum mánuðum seinna þann 20. september 2013. Tveimur árum seinna gaf hljómsveitin aðra plötu sína "Every Open Eye" út þann 25. september 2015.

Hljómur Chvrches einkennist af synthpoppi en hefur einnig sætt áhrifum frá indietronica, indie pop og rafdanstónlist. Nafn hljómsveitarinnar tengist ekki trú meðlima.
Gagnagíslataka

Gagnagíslataka er tölvuárás þar sem forrit sem dulkóðar gögn notanda er í laumi komið fyrir á tölvu og notandi krafinn upp peningafjárhæð til að fá aðgang að gögnum sínum aftur.
Eiðsvöllur

Eiðsvöllur (norska: "Eidsvoll") er sveitarfélag í fylkinu Akurshús í Noregi. Stjórnsýsla sveitarfélagsins er í þorpinu Sundet. Sveitarfélagið var stofnað þann 1. janúar 1838.

Minnst er á Eiðsvöll í fornnorrænum handritum. Á 11. öld var réttur og þing austurhluta Noregs með aðsetu á Eiðsvelli. Stjórnarskrá Noregs var skrifuð og undirrituð þann 17. maí 1814 á Eiðsvelli. Árið 1854 var byggð fyrsta járnbrautin frá Osló til Eiðsvallar.
Bartólómeusarkirkjan í Marne

Bartólómeusarkirkjan (Ítalska: "Chiesa di san Bartolomeo") er kirkja í Marne á Ítalíu. Kirkjan var byggð 12. öld.
Lýsis (Platon)

Lýsis er sókratísk samræða eftir Platon sem fjallar um eðli vináttunnar.

Aðalpersónurnar eru Sókrates, drengirnir Lýsis og Menexenos, og Hippoþales, sem er ástfanginn af Lýsis en ástin er óendurgoldin.

Sókrates leggur til nokkrar hugmyndir um hið sanna eðli vináttunnar: vinátta líkra einstaklinga; vinátta milli ólíkra einstaklinga; vinátta á milli þeirra sem eru hvorki góðir né slæmir og góðir í tengslum við hið slæma.

Á endanum hafnar Sókrates öllum hugmyndunum. Enda þótt ekki sé komist að ákveðinni niðurstöðu er lagt til að réttur hvati að vináttu sé sameiginleg eftirsókn eftir hinu góða og göfuga.
Þríhyrnuburkni

Þríhyrnuburkni (fræðiheiti: "Phegopteris connectilis") er tegund af burkna sem vex í tempruðum skógum norðurhvels, þó ekki í meginlandsloftslagi eins og í Kanada og Síberíu.

Ólíkt ættingja hans, "Phegopteris hexagonoptera", sem vex á jörðu niðri, er þessi tegund líka áseti jafnframt því að vaxa á jörðu niðri.

Þessi tegund er yfirleitt apogamous (myndar afkvæmi án frjóvgunar, með litningatöluna margfeldi af 90 (triploid; "3n"=90).

Efnafræði.

Hægt er að einangra fenólana 2,4,6-trihydroxybenzoic acid-4-O-2′,3′,4′,6′-tetraacetylglucoside, 2,4,6-trihydroxybenzoic acid-4-O-2′,3′,6′-triacetylglucoside, 2,4,6-trihydroxybenzoic acid-4-O-3′,4′,6′-triacetylglucoside, 3-O-p-coumaroylshikimic acid, 2-(trans-1,4-dihydroxy-2-cyclohexenyl)-5-hydroxy-7-methoxychromone, kaempferol og kaempferol-3-O-β-d-glucoside úr methanolic þykkni úr blöðum þríhyrnuburkna.
Staður í Súgandafirði

Staður í Súgandafirði er fyrrum bújörð og prestsetur í Staðardal. Þar er Staðarkirkja en núverandi kirkja var byggð árið 1886. Talið er að kirkja hafi verið í Staðardal frá árinu 1100.
Shinji Ono

(fæddur 27. september 1979) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 56 leiki og skoraði 6 mörk með landsliðinu.
Naoki Matsuda

(14. mars 1977 - 4. ágúst 2011) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 40 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Kazuyuki Toda

(fæddur 30. desember 1977) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 20 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Keiji Tamada

(fæddur 11. apríl 1980) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 72 leiki og skoraði 16 mörk með landsliðinu.
Kikuzo Kisaka

Kikuzo Kisaka var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Sachi Kagawa

Sachi Kagawa var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Shigeru Takahashi

Shigeru Takahashi var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Masao Nozawa

Masao Nozawa var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Shunichi Kumai

Shunichi Kumai var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Kim Yong-sik

(25. júlí 1910 - 8. mars 1985) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Seki Matsunaga

(25. júní 1928 - 4. mars 2013) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Takeshi Inoue

(30. september 1928 - 5. apríl 1992) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Yukio Shimomura

(fæddur 25. janúar 1932) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Akira Kitaguchi

(fæddur 8. mars 1935) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 10 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Takayuki Kuwata

(fæddur 26. júní 1941) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Mitsuo Kamata

(fæddur 16. desember 1937) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 44 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Norio Yoshimizu

(fæddur 21. ágúst 1946) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Minoru Kobata

(fæddur 24. nóvember 1946) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 13 leiki með landsliðinu.
Akira Matsunaga (1948)

Akira Matsunaga (fæddur 8. ágúst 1948) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 10 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Hisao Sekiguchi

(fæddur 29. október 1954) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Yoshikazu Nagai

(fæddur 16. apríl 1952) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 69 leiki og skoraði 9 mörk með landsliðinu.
Hiroyuki Sakashita

(fæddur 6. maí 1959) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Yahiro Kazama

(fæddur 16. október 1961) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 19 leiki með landsliðinu.
Koji Tanaka

(fæddur 2. nóvember 1955) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 20 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Koichi Hashiratani

(fæddur 1. mars 1961) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 29 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Kuniharu Nakamoto

(fæddur 29. október 1959) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki með landsliðinu.
Tomoyuki Kajino

(fæddur 11. júlí 1960) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 9 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Akihiro Nagashima

(fæddur 9. apríl 1964) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með landsliðinu.
Kenji Honnami

(fæddur 23. júní 1964) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Hrognkelsaætt

Hrognkelsaætt (fræðiheiti: "Cyclopteridae") er ætt fiska af ættbálki brynvanga sem finnast í Norður-Íshafi, Norður-Kyrrahafi og Norður-Atlantshafi. Ættin telur 28 tegundir sem skiptast í sex ættkvíslir. Fiskar af þessari ætt eru kúlulaga og einkennast af hringlaga sogskál á kviðnum. Úr stærri tegundum þesssara fiska, eins og eiginlegum hrognkelsum ("Cyclopterus lumpus"), eru hrognin mjög eftirsótt.
Yoshihiro Natsuka

(fæddur 7. október 1969) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 11 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Masaki Tsuchihashi

(fæddur 23. júlí 1972) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Tadashi Nakamura

(fæddur10. júní 1971) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 16 leiki með landsliðinu.
Atsushi Yoneyama

(fæddur 20. nóvember 1976) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Yuichiro Nagai

(fæddur 14. febrúar 1979) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Takayuki Chano

(fæddur 23. nóvember 1976) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki með landsliðinu.
Tsukasa Umesaki

(fæddur 23. febrúar 1987) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Kazumichi Takagi

(fæddur 21. nóvember 1980) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki með landsliðinu.
Takuji Yonemoto

(fæddur 3. desember 1990) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Jungo Fujimoto

(fæddur 24. mars 1984) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 13 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Masato Kudo

(fæddur 6. maí 1990) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Taishi Taguchi

(fæddur 16. mars 1991) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Toshihiro Aoyama

(fæddur 22. febrúar 1986) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 8 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Mu Kanazaki

(fæddur 16. febrúar 1989) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 10 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Ryota Nagaki

(fæddur 4. júní 1988) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Gotoku Sakai

(fæddur 14. mars 1991) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 32 leiki með landsliðinu.
Uppreisn Monmouths

Uppreisn Monmouths eða Vesturlandsuppreisnin var misheppnuð tilraun til að velta Jakobi 2. Englandskonungi úr sessi eftir lát bróður hans, Karls 2. 1685, og koma óskilgetnum syni Karls, James Scott, 1. hertoga af Monmouth, til valda. Jakob var kaþólikki og mótmælendur voru honum andsnúnir. Uppreisnin kom í kjölfar Rúghússsamsærisins 1683 og Uppreisnar Argylls í maí sama ár.

Monmouth hafði getið sér gott orð sem herforingi í Þriðja stríði Englands og Hollands og Stríði Frakklands og Hollands. Eftir sigur gegn skoskum sáttmálamönnum í orrustunni við Bothwell Bridge árið 1679 var fyrst farið að tala um hann sem mögulegan eftirmann Karls föður síns. Karl neitaði þó staðfastlega að hann hefði gengið í hjónaband með móður Monmouths, Lucy Walter. Sama ár hélt Monmouth til Hollands í sjálfskipaða útlegð.

Karl 2. lést í febrúar 1685. Í júní sama ár lenti Monmouth þremur skipum í Lyme Regis í Dorset og lýsti sig konung. Jakob lét gefa út handtökutilskipun. Þann 6. júlí mættust herir Monmouths og Jakobs í orrustunni við Sedgemoor þar sem her konungs vann afgerandi sigur á illa búnum og óþjálfuðum her Monmouths. Monmouth var handtekinn 8. júlí í nágrenni Ringwood í Hampshire. Hann var hálshöggvinn af Jack Ketch á Tower Hill þann 15. júlí. Aftakan fór illa og það tók böðulinn minnst fimm högg að aflífa Monmouth.
Claudio Biaggio

(fæddur 2. júlí 1967) er argentínskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Almir de Souza Fraga

(fæddur 26. mars 1969) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leikimeð landsliðinu.
Careca

(fæddur 5. október 1960) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 61 leiki og skoraði 30 mörk með landsliðinu.
Edílson da Silva Ferreira

(fæddur 17. september 1970) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 21 leiki og skoraði 6 mörk með landsliðinu.
João Paulo

(fæddur 7. september 1964) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 17 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.
Carlos Mozer

(fæddur 19. september 1960) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 32 leiki með landsliðinu.
Ricardo Alexandre dos Santos

(fæddur 24. júní 1976) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Antônio Benedito da Silva

(fæddur 23. mars 1965) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Guido Buchwald

(fæddur 24. janúar 1961) er þýskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 76 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.
Billy Celeski

(fæddur 14. júlí 1985) er ástralskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Matthew Spiranovic

(fæddur 27. júní 1988) er ástralskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 30 leiki með landsliðinu.
Stefán Aðalsteinsson

Stefán Aðalsteinsson (fæddur 30. desember 1928 á Vaðbrekku í Hrafnkelsdal, látinn 5. nóvember 2009) var íslenskur rithöfundur og doktor í búfjárfræðum. Hann var við nám í búvísindum við Landbúnaðarháskólann að Ási og kláraði cand. agric.-próf þaðan árið 1955. Á árunum 1966 til 1968 var hann við Háskólanum í Edinborg og skrifaði þar doktorsritgerð sína um erfðir á sauðalitum og hlaut doktorsnafnbótina árið 1969. Frá 1991 til 1996 var Stefán framkvæmdastjóri norræna búfjárgenabankans. Stefán hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu árið 2003 fyrir framlag sitt til búvísinda og erfðafræði.
Alen Avdić

(fæddur 3. apríl 1977) er Bosnískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Wilfried Sanou

(fæddur 16. mars 1984) er fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 27 leiki og skoraði 5 mörk með landsliðinu.
Gabriel Popescu

(fæddur 25. desember 1973) er rúmenskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 14 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Zlatan Ljubijankić

(fæddur 15. desember 1983) er slóvenskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 48 leiki og skoraði 6 mörk með landsliðinu.
Davit Mujiri

(fæddur 2. janúar 1978) er georgískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 25 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Quenten Martinus

(fæddur 7. mars 1991) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Željko Petrović

(fæddur 13. nóvember 1965) er fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 18 leiki með landsliðinu.
Frode Johnsen

(fæddur 17. mars 1974) er norskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 36 leiki og skoraði 10 mörk með landsliðinu.
Roberto Torres

(fæddur 6. apríl 1972) er fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Oleh Protasov

(fæddur 4. febrúar 1964) er úkraínskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 69 leiki og skoraði 29 mörk með landsliðinu.
Ivan Hašek

(fæddur 6. september 1963) er tékkneskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 55 leiki og skoraði 5 mörk með landsliðinu.
Klettaburkni

Klettaburkni, fræðiheiti Asplenium viride er með grænum miðstreng sem hjálpar til við að greina hann frá álíkum og skyldri tegund; svartburkna, "Asplenium trichomanes".

Vistfræði.

"A. viride" er upprunaleg tegund í norður og vestur Norður-Ameríka og norður Evrópu og Asíu. þetta er smávaxinn klettaburkni, og vex á kalkríkum klettum. Hann er tvílitna, með "n" = 36, og myndar kynblendinga við "Asplenium trichomanes" sem heitir "Asplenium × adulterinum", og hefur fundist á Vancouver-eyju, British Columbia.
Dílaburkni

Dílaburkni, fræðiheiti Dryopteris expansa, er burknategund af þrílaufungsætt, ættaður úr svölum tempruðum og norðlægari svæðum Norðurhvels, í mikilli hæð suður til Spánar og Grikklands í suður Evrópu, til Japan í austur Asíu, og til mið Kaliforníu í Norður Ameríku. Þessari tegund var fyrst lýst frá Þýskalandi. Hann kýs svala, raka bland- eða barrskóga og vex þar oft á rotnandi trjám, og klettasprungum í fjallshlíðum. Hann er yfirleitt rakakær og sérstaklega við árbakka.

Lýsing.

Hann er með kröftugan, viðarkenndan, láréttan jarðstöngul, með stórum, grænum tvífjaðurskiftum blöðum, 10–60 sm (sjaldan 90 sm) löngum. Gróblettir eru neðan á blöðunum. Fjölgun með gróum og með skiftingu á stönglinum.

Litningatalan er 2n = 82.

Orðsifjar.

Fræðiheiti tegundarinnar, "expansa", kemur úr latínu "expando", í merkingunni að "breiðast út".

Nytjar.

Rótin inniheldur filicin, efnasamband sem lamar bandorma og og önnur sníkjudýr í innyflum og hefur verið notaður sem ormahreinsir.
Þrír leyndardómar Fatímu

Þrír leyndardómar Fatímu eru heimsendasýnir og spádómar sem opinberuðust þremur portúgölskum smalabörnum, Lúciu Santos og frændsystkinum hennar Jacintu og Francisco Marto þegar María birtist þeim í sex skipti frá 13. maí til 13. október 1917. Sýnin er þekkt sem vor frú frá Fátima.

Samkvæmt Lúciu trúði sýnin þeim fyrir þremur leyndardómum 13. júlí 1917. Hún lýsti tveimur þeirra í skjali sem hún skrifaði árið 1941 að beiðni biskupsins José Alves Correia da Silva. Árið 1943 skrifaði hún þriðja leyndardóminn niður og lagði í umslag sem átti ekki að opna fyrr en 1960. Jóhannes Páll 2. páfi gaf leyndardóminn út árið 2000.

Leyndardómarnir segja frá martraðarkenndum heimsendasýnum. Ýmsir hafa túlkað þá sem lýsingar á helvíti, Fyrri og Síðari heimsstyrjöld og ofsókum gegn kristnum mönnum á 20. öld.
Klettafrú

Klettafrú (fræðiheiti "Saxifraga cotyledon") er jurt af steinbrjótsætt. Hún vex á sólríkum stöðum utan á hamraveggjum. Klettafrú vex villt á Íslandi á Austurfjörðum og Suðausturlandi. Annað heiti á klettafrú er Þúsunddyggðajurt.
Galisíska

Galisíska ("galego") er indóevrópskt mál í íberórómanskri ætt sem töluð er í héraðinu Galisíu á Spáni. Málhafar galisísku eru um það bil 2,4 milljónir en þeir búa flestir í Galisíu þar sem galisíska er opinbert tungumál ásamt spænsku.

Galisíska er ásamt portúgölsku vestur-íberískt mál en þær eiga báðar rætur sínar að rekja til latínu. Fyrir 14. öld voru galisíska og portúgalska gagnkvæmt skiljanlegar mállýskur en þær þróuðust hvor í sína átt eftir það.

Orðaforði galisísku er aðallega af latneskum uppruna þó talsverðan fjölda orða af germönskum og keltneskum uppruna er einnig að finna í málinu. Eins og í spænsku er mergð orða sem rekja má til þeirrar arabísku mállýsku sem töluð var í Al-Andalús.
Vestur-Þrakía

Vestur-Þrakía (gríska: [Δυτική] Θράκη) er sögulegt hérað í norðausturhluta Grikklands. Héraðið liggur á milli ánna Nestos og Evros. Austan við Evros er Austur-Þrakía sem er hluti af Tyrklandi. Svæðið fyrir norðan Vestur-Þrakíu, Norður-Þrakía, er hluti af Búlgaríu. Íbúar voru um 370 þúsund árið 2011. Höfuðstaður héraðsins er borgin Komontini. Eyjan Samóþrakía liggur undan strönd Vestur-Þrakíu.
Skriðsóley

Sortir.

Villta tegundin er erfið viðureignar í görðum,en nokkur ræktunarafbrigði eru til:
Denise Del Vecchio

Denise Del Vecchio Falótico (3. maí 1954 í São Paulo í Brasilíu) er brasilísk leikkona.

Persónulegt líf.

Denise hefur verið gift leikaranum Celso Frateschi sem hún hefur leikið í leikhúsi og í þáttunum "José do Egito", Sonur þeirra André Frateschi er einnig leikari.
Rauðölur

Rauðölur eða Rauðelri, einnig kallað svartelri (fræðiheiti "Alnus glutinosa") er elritegund. Tegundin getur náð 30 metra hæð í heimkynnum sínum í Evrópu. Þar vex það aðallega í mýrum, við árbakka, vötn og við skógarjaðra. Á Íslandi nær hún um 15 metrum. Tréð er beinvaxið með keilulaga krónu og þrífst helst sunnanlands. Frekar lítil reynsla er af því.