Miguel Díaz-Canel

Miguel Mario Díaz-Canel Bermúdez (f. 20. apríl 1960) er kúbverskur stjórnmálamaður sem hefur verið forseti Kúbu frá 19. apríl 2018. Titill hans var forseti ríkisráðsins til 10. október 2019. Hann var varaforseti Kúbu frá 2013 til 2018, meðlimur í stjórnmálanefnd kúbverska kommúnistaflokksins frá árinu 2003 og ráðherra æðri menntamála frá 2009 til 2012. Hann varð varaforseti ráðherraráðsins árið 2012 og fyrsti varaforseti ríkisráðsins þann 24. febrúar árið 2013.

Þann 19. apríl 2018 var Díaz-Canel valinn til að taka við af Raúl Castro sem forseti Kúbu. Hann var svarinn í embætti daginn eftir. Díaz-Canel er fyrsti forseti Kúbu frá árinu 1976 og fyrsti ríkisstjórnarleiðtoginn frá 1959 sem ekki er úr Castro-fjölskyldunni. Díaz-Canel tók jafnframt við af Castro sem aðalritari kommúnistaflokksins árið 2021.

Bakgrunnur.

Díaz-Canel fæddist þann 20. apríl árið 1960 í Placetas í sýslunni Villa Clara. Foreldrar hans voru kennarinn Aída Bermúdez og Miguel Díaz-Canel, iðnverkamaður í Santa Clara. Díaz-Canel er ættaður frá Spáni í föðurætt. Langafi hans, Ramón Díaz-Canel, flutti frá Castropol í Astúríu til Havana síðla á 19. öld.

Díaz-Canel útskrifaðist með gráðu í rafmagnsverkfræði frá Háskóla Mörtu Abreu í Las Villas árið 1982. Hann gekk í kjölfarið í kúbverska herinn. Frá apríl 1985 kenndi hann við háskólann sinn. Árið 1987 vann hann í ræðismannsskrifstofu Kúbu í Níkaragva sem aðalritari ungliðahreyfingar Kommúnistaflokksins í Villa Clara.

Stjórnmálaferill.

Árið 1993 hóf Díaz-Canel störf fyrir kúbverska kommúnistaflokkinn og var næsta ár kjörinn aðalritari héraðsnefndar kommúnistaflokksins í Villa Clara. Hann varð þekktur fyrir skilvirkni í embættinu og varð jafnframt kunnur fyrir að styðja réttindi hinsegin fólks þrátt fyrir að fordómar gegn samkynhneigðum væru þá útbreiddir í héraðinu. Árið 2003 var Díaz-Canel kjörin í sama embætti í Holguín-sýslu. Sama ár tók hann sæti í stjórnmálanefnd kúbverska kommúnistaflokksins.

Díaz-Canel var útnefndur ráðherra æðri menntamála í maí árið 2009. Hann hélt því embætti til 22. mars árið 2012 en þá varð hann varaforseti ráðherraráðsins. Árið 2013 varð hann jafnframt fyrsti varaforseti ríkisráðsins.

Forseti Kúbu.

Sem fyrsti varaforseti ríkisráðsins var Díaz-Canel fulltrúi forseta Kúbu, Raúls Castro. Árið 2018 steig Raúl Castro til hliðar úr forsetaembættinu en hélt valdameira embætti aðalritara kommúnistaflokksins og hæstráðanda kúbverska byltingarhersins. Þann 18. apríl 2018 var Díaz-Canel valinn eftirmaður Castro sem forseti. Þingið staðfesti útnefningu þann 10. apríl og Díaz-Canel sór embættiseið sama dag. Díaz-Canel er atvinnuembættismaður sem var lítt kunnur meðal kúbverskrar alþýðu áður en hann varð forseti. Eftirlitsmenn bjuggust við því að hann myndi reka varfærna umbótastefnu á kommúniskum efnahagsmálum forvera síns en viðhalda samfélagsskipan landsins. Hann er fyrsti forseti landsins sem fæddur er eftir byltinguna 1959 og sá fyrsti frá 1976 sem ekki er úr Castro-fjölskyldunni.

Aðeins tveimur dögum eftir embættistöku sína tók Díaz-Canel á móti Nicolás Maduro, forseta Venesúela, í heimsókn til Kúbu. Hann hitti Maduro aftur í maí 2018 í Karakas í fyrstu opinberu heimsókn sinni sem þjóðhöfðingi. Í nóvember árið 2018 fór Díaz-Canel í heimsóknir til allra bandamanna Kúbu í Evrópu og Asíu, þar á meðal Rússlandi, Norður-Kóreu, Kína, Víetnam og Laos. Hann kom jafnframt við í Bretlandi og Frakklandi og hitti breska og franska þingmenn. Í mars árið 2019 tók Díaz-Canel á móti Karli Bretaprinsi og Kamillu hertogaynju í Havana. Þau voru fyrsta breska kóngafólkið sem heimsótti Kúbu.

Í október árið 2019 varð Díaz-Canel formlega „forseti Lýðveldisins Kúbu“. Embættið var endurstofnað í febrúar eftir stjórnarskrárbreytingar sem voru staðfestar í þjóðaratkvæðagreiðslu. Þjóðhöfðingjaembættið hafði áður heitið forseti ríkisráðsins. Embætti forseta ríkisráðsins varð valdaminna og Esteban Lazo Hernández tók við því sem forseti þingsins. Umbætur Díaz-Canel hafa meðal annars takmarkað setu í forsetaembættinu við tvö fimm ára kjörtímabil í röð og bannað mismunun á grundvelli kyns, kynþáttar, kynhneigðar, kyngervis og fötlunar.

Díaz-Canel tók við af Raúl Castro sem aðalritari kúbverska kommúnistaflokksins þann 19. apríl 2021. Það embætti er talið enn valdameira en forsetaembættið og því lauk valdfærslu frá Castro til Díaz-Canel að fullu með embættistökunni.

Í júlí árið 2021 hófust fjöldamótmæli gegn stjórn Díaz-Canel sem eru talin þau fjölmennustu á Kúbu í marga áratugi. Kúbverjar hafa meðal annars mótmælt ólýðræðislegum stjórnarháttum, efnahagsóstjórn, rafmagnsleysi, vöru- og matarskorti og lélegum viðbrögðum stjórnvalda við Covid-19-faraldrinum. Díaz-Canel hvatti lögreglumenn til að bregðast við mótmælunum af fullri hörku og sakaði Bandaríkin um að hrinda mótmælunum af stað.