arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Talgerving

Talgerving er aðferð innan máltækni til að láta tölvu lesa texta upphátt. Forrit sem lesur texta upphátt nefnist talgervill. Tal sem er myndað með talgervli heitir gervital.

Gervital má mynda með því að flétta saman brot af uppteknu tali. Lengd brotanna er mismunandi eftir kerfum: það gæti verið stakt hljóðan eða heil setning. Talgervill sem fléttir saman stök hljóðön getur lesið fleiri texta og textategundir en getur skort skýrleika. Á sérhæfðum notkunarsviðum getur verið hentugra að taka upp heila runu orða eða setninga til að hámarka skýrleika og gæði.

Gæði talgervils eru metin út frá hversu svipað gervitalið er mannsrödd og hversu skýrt gervitalið er. Góður talgervill gerir sjónskertum og þeim með lestruflanir kleift að hlusta á texta í tölvu eða síma. Talgervlar hafa verið innifaldir í mörgum stýrikerfum frá tíunda áratugnum.
Óskar Svíaprins

Óskar Svíaprins, fullu nafni Oscar Carl Olof, (f. 2. mars 2016) er sænskur prins og hertogi af Skáni. Hann er annað barn Viktoríu krónprinsessu og Daníels prins og því þriðji í erfðaröðinni að sænsku krúnunni á eftir móður sinni og systur, Estellu.
Hrygning

Hrygning er losun eggja og sæðis utan líkama dýra, yfirleitt í vatn. Við hrygningu frjóvgast hluti eggjana sem þróast í afkvæmi í kjölfarið. Flest sjávardýr, að undanteknum sjávarspendýrum og skriðdýrum, fjölga sér með hrygningu.

Hrygning fer yfirleitt fram þannig að hrygnan (kvenkynsdýrið) gefur frá sér egg í miklu magni út í vatnið. Þar á eftir gefur hængurinn (karlkynsdýrið) frá sér sæði sem frjóvgar eggin. Safn eggja sem hefur verið hrygnt nefnist hrogn. Hrogn er matvæli sem er neytt víða um heim.

Flestir fiskar fjölga sér með hrygningu, eins og flest önnur sjávardýr, svo sem krabbar, skeldýr eins og ostrur og smokkar, skrápdýr eins og ígulker og sæbjúgu, froskdýr, vatnsskordýr eins og dægurflugur og moskítóflugur, og kóralar.
Forhúð

Forhúð er sá hluti getnaðarlims sem þekur reðurhúfuna. Hún er einn tilfinninganæmasti hluti getnaðarlimsins. Forhúð gegnir mikilvægu hlutverki í að draga úr núningi við kynmök og sjálfsfróun. Einnig heldur hún reðurhúfunni rökum.

Forhúð fullorðinna karlmanna er mislöng eftir einstaklingum, hún getur verið svo stutt að hún þekur ekki reðurhúfuna eða svö síð að hún nær umfram enda reðurhúfunnar. Í flestum tilfellum þar sem forhúðin er óskemmd sést aðeins í reðurhúfuna þegar getnaðaurlimurinn er linur. Þegar hann er stinnur dregur forhúðin sig alveg niður af reðurhúfunni.

Forhúðin getur orðið fyrir ýmsum sjúkdómum þó það sé sjaldgæft. Í alvarlegum tilvikum getur verið nauðsynlegt að fjarlægja forhúðina. Hún er stundum fjarlægð í trúarlegum tilgangi hjá ýmsum trúarhópum.
Listi yfir hlyntegundir

Það eru yfir 160 tegundir í ættkvíslinni "Acer". Tegundir sem eru sígrænar eru merktar með #. Tegundir og deildir sem eru útdauðar eru merktar með †.
Listi yfir laukategundir

Laukættkvísl almennt kölluð Laukar (fræðiheiti: "Allium") inniheldur milli 600 til 920 tegundir, sem gerir hana eina tegundaflesta ættkvísl Laukættar.

Frá og með mars 2014 hefur World Checklist of Selected Plant Families samþykkt 920 tegundir:
Georg 4.

Georg 4. (Georg Ágústus Friðrik; 12. ágúst 1762 – 26. júní 1830) var konungur Stóra-Bretlands og Írlands og Hanover frá dauða föður síns, Georgs 3. þann 29. janúar 1820 til dauðadags. Frá 1811 hafði hann verið ríkisstjóri Bretlands vegna geðkvilla föður síns.

Georg 4. lifði lúxuslífi og hafði mikil áhrif á tísku ríkisstjóratímans auk þess sem hann fann upp á ýmsum nýjum tómstundaiðjum. Hann réð arkitektinn John Nash til að byggja nýja konungshöll ("Royal Pavilion") í Brighton og endurbæta Buckinghamhöll. Hann réð einnig Sir Jeffry Wyatvile til að endurbyggja Windsor-kastala.

Persónutöfrar Georgs og háttvísi urðu til þess að fólk kallaði hann „fremsta herramann Englands“ en hann varð þó óvinsæll vegna slæms sambands síns við föður sinn og eiginkonu sína, Karólínu af Brúnsvík. Hann bannaði Karólínu að mæta á krýningarathöfn sína og bað ríkisstjórn sína að setja óvinsæl lög árið 1820 svo hann gæti skilið við hana, sem tókst þó ekki.

Mestalla stjórnartíð Georgs sem ríkisstjóri og konungur fór Liverpool lávarður með flest völd sem forsætisráðherra. Ráðherrum Georgs þótti hann eigingjarn, óáreiðanlegur og óábyrgur. Hann var ætíð undir miklum áhrifum frá vinum sínum. Skattgreiðendur reiddust honum fyrir eyðslusemi hans á meðan á Napóleonsstyrjöldunum stóð. Hann var lélegur leiðtogi á óeirðartímum og reyndi ekki að vera þegnum sínum góð fyrirmynd. Ríkisstjórn Liverpool lávarðs náði fram fullnaðarsigri Breta, samdi um skilmálana og reyndi að leysa úr samfélags- og efnahagsörðugleikum sem fylgdu í kjölfarið. Eftir að Liverpool settist í helgan stein neyddist Georg til þess að samþykkja að kaþólikkum yrðu veitt borgaraleg réttindi á ný þvert gegn vilja sínum. Eina skilgetna barnið hans, Karlotta prinsessa af Wales, lést á undan honum árið 1817 og því varð bróðir hans, Vilhjálmur, konungur eftir hans dag.
Hvaleyrargangan

Hvaleyrargangan var haldin af Samtökum herstöðvaandstæðinga þann 29. september árið 1979 til að mótmæla bandarískri hersetu á Íslandi. Gangan var haldin í stað Keflavíkurgöngu og var öllu síðar á árinu en títt var með slíkar göngur. Setti veðráttan svip sinn á aðgerðina.

Aðdragandi og skipulag.

Vinstri stjórnin sem tók við völdum síðla árs 1978 gaf engin sérstök fyrirheit um brotthvarf bandaríska hersins. Samtök herstöðvaandstæðinga töldu því mikilvægt að halda málstað sínum á lofti. Ákveðið var að ganga frá svæðinu suður undir Hvaleyrarholti, við afleggjarann að Sædýrasafninu og halda útifund á Lækjartorgi. Afleitt veður með hvínandi roki og rigningu setti mark á gönguna, en um 3000 manns mættu þó á fundinn í göngulok.

Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir ávarpaði göngumenn í upphafi. Á Thors-plani í Hafnarfirði flutti Guðmundur Árni Stefánsson ávarp. Í Kópavogi töluðu Guðmundur Hallvarðsson verkamaður og Albert Einarsson kennari. Páll Bergþórsson veðurfræðingur var aðalræðumaður í lok göngu ásamt Ásmundi Ásmundssyni formanni miðnefndar SHA, en útifundurinn þar var haldinn á sjöunda tímanum sem var talsvert fyrr en tíðkaðist í tengslum við Keflavíkurgöngur.
Guðmundarlundur

Guðmundarlundur í Kópavogi er skógræktarreitur um 6,5 hektarar. Lundurinn er kenndur við Guðmund H. Jónsson stofnanda og forstjóra byggingarvörufyrirtækisins BYKO. Guðmundur og fjölskylda hans hófu skógrækt þar árið 1967. Reiturinn var afhentur Skógræktarfélagi Kópavogs árið 1997.

Tengill.

Skógræktarfélag Kópavogs - Guðmundarlundur
Síðara franska keisaraveldið

Síðara franska keisaraveldið ("le Second Empire" á frönsku) var stjórnkerfi Frakklands sem varð til þann 2. desember 1852 þegar Louis-Napoléon Bonaparte, forseti Frakklands, framdi valdarán og lýsti sig Napóleon III.Frakkakeisara. Ríkið kom í stað annars franska lýðveldisins en þriðja franska lýðveldið tók við þegar það leið undir lok.

Sögu síðara keisaraveldisins er venjulega skipt í tvennt. Gerræðislegt stjórnarfar Napóleons III. einkenndi fyrra tímabilið sem stóð frá 1852 til 1860. Á síðara tímabilinu, frá 1860 til 1870, var reynt að gera ríkið að „frjálslyndu keisaraveldi“.

Síðara keisaraveldið leið undir lok þann 4. september 1870 eftir orrustuna við Sedan í fransk-prússneska stríðinu. Þar biðu Frakkar ósigur fyrir Prússum undir stjórn Otto von Bismarck kanslara Prússlands og Napóleon III. var handtekinn. Í kjölfarið var stofnað lýðveldi í París sem hélt stríðinu áfram um skamma hríð.
Áströlsk mál

Áströlsk frumbyggjamál eru um 200 talsins. En mælendur þeirra eru um 50.000 (2009). Þessum málum hefur verið skipt í 24 flokka sem taldir eru skyldir innbyrðis. Áströlskum málum hefur fækkað um helming frá því á 18. öld og mörg þeirra sem enn standa eru í útrýmingarhættu.

Þótt áströlsku málin séu æði ólík að málfræðilegri byggingu eru nokkur atriði þeim sameiginleg. Orðaröð í setningum er mjög lík. Nefnifall hefur yfirleitt tvö form, annað sem notað er með áhrifalausum sögnum, hitt með áhrifssögnum til að tákna gerenda. Í beyginarkerfum margra málanna er að finna andlagsfall, eignarfall, verkfærisfall og staðarfall. Lýsingarorð fara á eftir nafnorðum. Sagnorð hafa enga þolmynd og töluorð eru örfá. Sum orð er að finna í þeim nær öllum svo sem "mil": Auga, "kutara": Tveir, "mara": Hönd. Hljóðkerfið mjög áþekkt í öllum málunum. Mörg orð hefjast á bakmælta nefhljóðinu (ng).
Gljáhlynur

Gljáhlynur (fræðiheiti: "Acer glabrum") er runni eða lítið lauftré af ættkvísl hlyna (Acer) sem vex í vesturhluta N-Ameríku; frá S-Alaska til Nýja-Mexíkó. Hann getur orðið 10 m hátt í heimkynnum sínum en hefur orðið allt að 6 metra í ræktun á Íslandi. Hætt er við kali. Börkur gljáhyns er rauðgrár og greinar hans eru rauðbrúnar, næstum hárlausar.
Betula schmidtii

Betula schmidtii er tegund af birkiætt sem var lýst af Eduard August von Regel. Engar undirtegundir finnast skráðar.
Jon Gunnar Jørgensen

Jon Gunnar Jørgensen (f. 29. apríl 1953) er prófessor í norrænni textafræði við Háskólann í Osló, og hefur m.a. fengist við rannsóknir á konungasögum, ekki síst handritinu Kringlu.

Hann hlaut doktorsnafnbót árið 2000 með ritgerðinni: "Det tapte håndskriftet Kringla og Ynglinga saga etter Kringla" – (um doktorsvörnina) .

Hann vann áfram að þessu verkefni og gaf út á vegum Árnasafns í Kaupmannahöfn bókina: "The lost Vellum Kringla", Kbh. 2007. — "Bibliotheca Arnamagnæana" 45.

Hann er ritstjóri tímaritsins "Maal og Minne" og er formaður Kjeldeskriftkommisjonen.

Jon Gunnar Jørgensen var árið 2017 sæmdur riddarakrossi Fálkaorðunnar í opinberri heimsókn forseta Íslands til Noregs.
Rúng-mál

Rúng-mál eru málaflokkur innan tíbetsk-búrmískra mála sínó-tíbetsku málaættarinnar. Til hans teljast ravang, trúng, gjarong, qiang og prímí.

Eru mál þessi töluð í vestur Kína og norður Mjanmar.
Betula lenta f. uber

Betula lenta f. uber er sjaldgæft tilbrigði (forma) af sætbjörk í birkiætt. Það finnst eingöngu í Smyth County í Virginíu. Þegar því var fyrst lýst 1918 (Ashe) var það talið tilbrigði af "Betula lenta," en svo sett sem tegund 1945. Þar sem það er stakar plöntur í sætbjarkarskógum og einungis 1,2% af afkvæmum þeirra koma upp með kringlótt blöð sem er aðaleinkenni "tegundarinnar" hefur hún aftur verið sett sem tilbrigði af "B. lenta". Sumir höfundar vilja líta á það sem afbrigði (varietas).

Eftir fyrsta fund tilbrigðisisins 1914 fannst það ekki aftur um alllangt skeið og var talið útdautt fram til 1975, þegar nokkrir einstaklingar fundust. Þessi 18 tré og 23 smáplöntur voru í skógi á bakka Cressy Creek í Smyth County í Virginíu. Trén voru formlega skráð sem tegund í útrýmingarhættu og verndunaraðgerðir hafnar. Smáplöntum var fjölgað í gróðurhúsum og plantað í skóginum. Um 1995 voru 20 stofnar orðnir til og verndunarstaðan var lækkuð í „ógnað“. Trénu var fjölgað til að minnka hættu á að safnarar tækju villt eintök, eða að þau yrðu fyrir skemmdarverkum. Árið 2006 voru taldir 961 einstaklingar. Átta af þeim eru á upphaflega staðnum við árbakkann. Ekki er enn vitað til þess að þessi björk fjölgi sér með náttúrulegri kynæxlun.

Þetta verður meðalstórt tré, allt að 15 metra hátt. Krónan er þétt. Börkurinn er ilmandi og brúnn eða svartleitur. Blöðin eru kringlótt eða egglaga, með hjartalaga blaðfæti og tenntum jaðri, um 5 cm löng. Reklarnir eru uppréttir, 2,8 cm langir með smáum fræjum (2 mm). Fræmyndun er miklu meiri sum ár en önnur. Tréð verður um 50 ára gamalt að jafnaði.
Betula cordifolia

Betula cordifolia er tegund af birkiætt ættuð frá austur Kanada og New England United States. Þar til nýlega hefur hún verið talið undirtegund af "Betula papyrifera" (næfurbjörk), sem hún líkist að mörgu leyti, og var hún skráð sem "B. papyrifera" var." cordifolia" (Regel) Fern.

Lýsing.

"Betula cordifolia" lauffellandi tré sem verður um 25 m hátt og með um 70 sm í þvermál stofns. Börkur á fullorðnum trjám er hvítur eða bronslitaður, og flagnar af í þunnum næfrum. Innan á berkinum er hann koparlitur og uá ungum trjám er börkurinn gljáandi brúnn með fölbrúnum loftaugarákum. Blöðin eru stakstæð, egglaga, 6 til 12 sm löng, og tvítennt. Eins og seinni hluti fræðiheitisins bendir til, þá eru grunnur blaðanna yfirleitt hjartalaga, hinsvegar getur það verið villandi því grunnurinn er stundum rúnnaður eða flatur. Blöðin eru með mikið af kvoðukirtlum og brumin eru egglaga og sljó. Árssprotarnir eru gulbrúnir til dökkbrúnir og flekkóttar af kvoðukirtlum og gráleitum loftaugarásum. Þá vantar hæringuna sem er á "Betula papyrifera". Blómin eru reklar, karlreklarnir eru 2–4 sm langir og kvenreklarnir 1–2 dm langir. Fullþroskaðir eru þeir um 3–5 sm langir og fræin eru vængjuð, 2–3 mm löng.

Útbreiðsla.

"Betula cordifolia" finnst í austur Kanada, Quebec, norðvestur Ontario, norður New York-fylki, og Nýja Englandi. Hún finnst helst norðan til eða hærra yfir sjó, gjarnan í rökum jarðvegi.

Greining frá "Betula papyrifera".

"Betula cordifolia" og "Betula papyrifera" eru mjög líkar tegundir, og voru eitt sinn taldar sama tegundin. Aðal aðferðirnar til að greina þær í sundur eru:

Þar sem mörg af þessum einkennum eru breytileg frá tré til trés, er best að athuga sem flest af þessum atriðum áður en greining er ákveðin. Þá er líklegt að "Betula cordifolia" og "Betula papyrifera" blandist, hinsvegar eru líklega sjaldgæft þar sem litningatalan er mismunandi.
Evrópskur Humar

Evrópskur humar (fræðiheiti: "Homarus gammarus") er tegund af ætt humra. Hann er mjög stór humartegund sem getur orðið mjög gamall eða allt að 15 ára. Hann lifir á hörðum sjávarbotni þar sem eru steinar og sandur. Humarinn er næturdýr og kemur fram úr holum sínum á nóttinni til að veiða sér fæðu.

Humrar hafa annað hvort svipur eða klær til þess að hjálpa sér að afla sér fæðu. Evrópskur humar er með klær. Hann er mjög algengur í Miðjarðarhafi, Atalandshafi og í hluta Svartahafs. Evrópski humarinn heldur sig til í holum á botninum, og kemur út úr henni til að afla sér fæðu. Humarinn er algengastur á 100-150 metra dýpi en finnst þó á 50 metra dýpi.

Útlit og vöxtur.

Evrópu humarinn er blár á litinn og gulur að neðan með bleikan lit á klónum og hvíta doppur dreifðar útum allt á dýrinu. Hann verður rauður eins og allur humar og krabbi þegar hann eldaður vegna þess að rautt litarefni, astaxantín er bundið við prótein, en próteinið er brotið upp við eldunarhita og losar rauða litarefni.

Humarinn getur orðið 5-6 kg og getur náð 60 cm á lengd en algeng stærð á humri sem er veiddur í gildur er í kringum 0,7-2,2 kg og 23-38 cm. Halinn á humrinum getur náð 60 cm að lengd, en út frá honum koma 4 lappir á hvorri hlið og síðan koma tvær klær. Humarinn notar aðra klóna til að grípa utan um bráðina og hin til að rífa bráðina í sig og étur hana.

Hrygning.

Kvenkyns humar verður kynþroska á aldrinum 5-8 ára og er hún þá í kringum 80-85 cm löng. Karldýrið verður kynþroska þegar dýrið er aðeins minna en er á svipuðum aldri. Hrygning á sér stað á sumrin á meðan skelin á kvendýrinu er mjúk en skelin á karlinum er hörð. Karlkyns humrar þurfa oft að slást til að veiða til sín konur og yfirleitt vinnur sá sem er stærri klær.

Kvendýrin ganga með eggin í 9-12 mánuði en það er háð hitastigi sjávar. Eftir því sem sjórinn er hlýrri þurfa þær að ganga styttra með eggin. Eggin geymir hún undir líkama sínum til að verja þau fyrir utankomandi hættu. Þau klekjast þá út að nóttu til og lirfurnar fljóta með straumunum og lifa á svifi. Seiðin sjást sjaldan en eru oft fæða fyrir önnur dýr og lifir bara 1 af hverjum 20, en þegar þau ná 15 mm lengd hefst þeirra fullorðinslíf.

Veiðar og verðmæti.

Helstu veiðisvæði eru hjá Frakklandi, Englandi og við Írland. Árið 1963 náðu veiðar á Evrópskum humri hámarks afla sem voru 4 þúsund tonn en árin eftir það voru þau í kringum 2,3 þúsund tonn. Síðustu ár hefur aflinn verið í kringum 4-5 þúsund tonn. Mikið magn af humri sem er veiddur er seldur á veitingarstaði. Humar er dýr afurð, hann er seldur frosin, ferskur og niðursoðinn. Halinn er talinn framúrskarandi hvítt kjöt sem er ástæða fyrir háu verði.

Amerískur humar er þrisvar sinnum lægri í verði en evrópski humarinn. Humar er mest í veiddur í gildrur, net og línu þar sem kolkrabbi er notaður sem beita. Bretland hefur verið í sérflokki í veiðum á evrópskum humri, Írland og Frakkland eru lönd sem veiða næst mest á eftir Bretlandi.
Henry John Temple, vísigreifi af Palmerston

Henry John Temple, þriðji vísigreifinn af Palmerston (20. október 1784 – 18. október 1865) var breskur stjórnmálamaður sem var tvisvar forsætisráðherra Bretlands á miðri 19. öld. Palmerston réð lögum og lofum í breskri utanríkisstefnu frá 1830 til 1865, þegar breska heimsveldið var á hátindi valda sinna. Palmerston var nánast óslitið í opinberu embætti frá 1807 til dauðadags árið 1865. Hann byrjaði þingferil sinn sem Íhaldsmaður en gekk til liðs við Vigga árið 1830 og varð síðar fyrsti forsætisráðherra hins nýstofnaða Frjálslynda flokks árið 1859.

Æviágrip.

Palmerston erfði írska aðalstign föður sína árið 1802. Hann gerðist þingmaður fyrir Íhaldsmenn árið 1807 og var stríðsmálaráðherra frá 1809 til 1828. Í því embætti skipulagði hann fjármál hersins. Hann gekk fyrst í ríkisstjórn árið 1827 þegar George Canning varð forsætisráðherra, en líkt og aðrir stuðningsmenn Canning sagði hann af sér einu ári síðar.

Palmerston var utanríkisráðherra frá, 1830-4, frá 1835–41, og frá 1846–51. Í því embætti brást Palmerston snögglega við öllum stríðsátökum í Evrópu. Herská utanríkisstefna hans, sem var um margt býsna umdeild, er talin frumgerðin að frjálslyndri inngripsstefnu seinni tíma.

Palmerston varð innanríkisráðherra í samsteypustjórn Aberdeen lávarðar árið 1852 eftir að Russell lávarður var settur yfir utanríkisráðuneytið. Sem innanríkisráðherra sá Palmerston fyrir ýmsum samfélagsumbótum en stóð gegn umbótum í kosningakerfinu. Þegar almenningsálit snerist gegn stefnu ríkisstjórnarinnar í Krímstríðinu varð Palmerston eini maðurinn sem gat gerst forsætisráðherra og notið stuðnings meirihluta á þingi. Palmerston átti eftir að vera forsætisráðherra tvisvar, frá 1855–1858 og frá 1859–1865. Seinni forsætisráðherratíð Palmerstons lauk með dauða hans, fáeinum mánuðum áður en flokkur hans vann aukinn þingmeirihluta í kosningum. Palmerston er síðasti forsætisráðherra Bretlands til þessa dags sem hefur látist í embætti.

Palmerston mótaði almenningsálit með því að ýta undir breska þjóðerniskennd og tókst að viðhalda vinsældum sínum meðal almennings og fjölmiðla, sem kölluðu hann „Pam“, þótt Viktoría drottning og aðrir valdsmenn Bretaveldis treystu honum ekki. Palmerston hefur verið gagnrýndur fyrir að eiga í lélegum persónusamböndum og fyrir að komast sífellt upp á kant við drottninguna varðandi hlutverk hennar í mótun utanríkisstefnu.

Sagnfræðingar líta gjarnan á Palmerston sem einn besta utanríkisráðherra Bretlands vegna hæfileika hans í að meðhöndla deilumál erlendis.

Palmerston í dægurmenningu.

Benedikt Gröndal kvað um Palmerston:
Hvað tefur þig bróðir?

Hvað tefur þig bróðir? er LP-hljómplata gefin út að frumkvæði Samtaka herstöðvaandstæðinga árið 1982. Á henni eru tíu lög flutt af ýmsum listamönnum undir heitinu "Heimavarnarliðið" sem flest beinast gegn hernaði og erlendri hersetu á Íslandi. Sigurður Rúnar Jónsson (Diddi fiðla) sá um stjórn upptöku og útsetningar á plötunni og taldist einnig formlegur útgefandi hennar. Þetta var önnur hljómplatan þessarar gerðar, en þremur árum fyrr kom út platan "Eitt verð ég að segja þér".

Myndlistarmaðurinn Sigurður Örn Brynjólfsson hannaði plötuumslag.
Jeff Bergman

Jeffrey Allen „Jeff“ Bergman (fæddur 10. júlí 1960) er bandarískur gamanleikari og þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Kalli kanína í "Looney Tunes".
Tunnuöl

Tunnuöl er bjór sem er fenginn beint úr öltunnu, hefur hvorki verið síaður né gerilsneyddur og inniheldur ekki viðbætta kolsýru. Bresku samtökin Campaign for Real Ale (CAMRA) hafa notað hugtakið „raunverulegt öl“ („real ale“) yfir þennan bjór frá því þau hófu baráttu fyrir endurvakningu hans 1971. Tunnuöl er flatara og hefur mýkra bragð en hefðbundinn kolsýrður bjór, en getur annars verið nánast hvaða bjórtegund sem er.

Ólíkt „grænum“ bjór sem er fenginn beint úr fyrsta gerjunartanki eða gilkeri er tunnuöli hellt úr gerjunaríláti á tunnu eftir að gerjun er að mestu lokið. Gersetið sem myndast í öltunnunni er því lítið og verður eftir á botninum þegar bjórnum er hellt um krana eða dælt upp með bullu. Þetta er ólíkt því sem gerist þegar hefðbundnum bjór er dælt úr bjórkút með gasi (kolsýru eða blöndu kolsýru og nítrógens) en þá tæmist kúturinn alveg. Eftir umhellingu er tunnan látin hvíla um stund í rekka eða á gólfi áður en farið er að hella eða dæla úr henni til að bjórinn verði tærari. Á þeim tíma heldur kolsýra áfram að myndast í bjórnum við gerjun.

Á börum er tunnuöli yfirleitt dælt upp úr tunnum sem geymdar eru undir bargólfinu í kjallara með einföldum bulludælum. Stundum eru sérstakir stútar á dælunum þar sem hægt er að stilla hversu mikið bjórinn freyðir í glasinu og þar með hversu mikill „haus“ kemur á bjórinn.
Vignir Fannar Víkingsson

Vignir Fannar Víkingsson (f. 6. mars 1991) er fyrrum íslenskur knattspyrnumaður sem lék sem sóknarsinnaður miðjumaður fyrir Ægir í Íslensku 3. deildinni og síðar Stokkseyri í Íslensku 4. deildinni. Hann þykir hafa einstaklega góða sýn og les leikinn vel og var hann mikilvægur í föstum leikatriðum og langskotum fyrir bæði lið. Vignir spilaði 15 leiki fyrir Ægi og 2 leiki fyrir Stokkseyri.

Vignir hætti að stunda knattspyrnu vegna skóla og fluttninga til Akureyrar þar sem hann leggur stund á Sjávarútvegsfræði við Háskólann á Akureyri. Aldrei er samt að vita hvort eða hvenær hann tekur skónna af hillunni.

Í dag býr hann á Patreksfirði og þar er ekkert knattspyrnulið.
Sveipþyrnir

Sveipþyrnir (fræðiheiti: "Crataegus calpodendronis") er tegund af þyrnaættkvísl, ættuð frá megninu af austur Bandaríkjunum og í Ontario, Kanada. Hann blómstrar seinna en aðrar Norður Amerískar þyrnategundir.

Hann hefur ekki þrifist vel í Lystigarðinum á Akureyri.
Procambarus fallax

Procambarus fallax er tegund af vatnakrabba í ættkvíslinni "Procambarus". Hann er upprunnin í vatnasviði Satilla River í Georgíu og Flórída. Afbrigði af þessri tegund fjölgar sér með geldæxlun, og er þekkt undir fræðiheitinu "Procambarus fallax" f. "virginalis" eða P. virginalis þar sem af sumum fræðingum er hann talinn sjálfstæð tegund.
Windows 10

Windows 10 er útgáfa af stýrikerfinu Windows frá Microsoft, sem tók við af Windows 8.1. Windows 10 kom út 29. júlí 2015 og fæst annað hvort sem 32-bita (x86) eða 64-bita (x64); og síðar kom út afbrigði frá Microsoft fyrir Arm örgjörva, og sú útgáfa af stýrikerfinu getur líka keyrt x86 forrit (með hermun sem ræður við flest forrit), þ.e. keyrir hefðbundin Windows forrit. Windows 11 er næsta útgáfa sem tekur við, og flestir geta uppfært og var boðið að uppfæra í ókeypis.

Windows 10 (og 11) bíður upp á stuðning við Linux forrit, því WSL2 undirkerfið inniheldur Linux kjarna; og (e. distro), t.d. Ubuntu.

Windows 10 er síðasta útgáfan af Windows fyrir 32-bita örgjörva og tölvur með BIOS. Arftakinn, Windows 11, þarf UEFI (sem er arftaki BIOS) og 64-bita örgjörva (x86-64 eða ARMv8).

Á heimsvísu tók Windows 10 framúr vinsældum Windows 7 (sem áður hafði orðið vinsælast og tekið við af Windows XP), og skv. StatCounter var Ísland fyrsta landið til að gera það, og er enn langvinsælasta útgáfan af Windows í heiminum að meðaltali og á Íslandi þar sem 80% af Windows notendum nota þá útgáfu. Aðrar útgáfur (fyrir heimanotendur) en Windows 7 eða 10 eru nú hverfandi lítið notaðar, alla vega ekki á Íslandi, fyrir utan arftakann Windows 11 sem er að ryðja sér til rúms á Íslandi og annars staðar.

Öllum stuðingi við Windows 10 verður hætt 14. október 2025 (með fáum undantekningum t.d. fyrirtækja LTSC útgáfan verður studd til 12. janúar 2027) og nú þegar er aðeins Windows 11 með fullan stuðning (e. mainstream support) auk fyrirtækja (LTSB/LTSC) útgáfa af Windows 10.
Tundurskeyti

Tundurskeyti er vindillaga neðansjávarsprengja sem er hönnuð til að springa þegar hún lendir á hlut. Tundurskeytum er vanalega skotið af kafbátum en þeim getur einnig verið varpað niður úr flugvél eða af skipi. Þau springa nálægt skotmarki sínu og eru notuð til að granda skipum eða kafbátum.

Tundurskeytum var oft skotið úr sérstökum tundurskeytabátum.
Þrándheimsfjörður

Þrándheimsfjörður (norska: "Trondheimsfjorden") er þriðji lengsti fjörður Noregs og er 130 km langur. Mesta dýptin er yfir 600 metra. Stærstu eyjur í firðunum eru Ytterøya og Tautra. Eyjan Niðarhólmur er við Þrándheim en borgin sjálf er við miðbik fjarðarins.