arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Historia Norvegiæ

Historia Norvegiæ (íslenska: "Saga Noregs") er stutt yfirlit um sögu Noregs að fornu, samið á latínu á seinni hluta 12. aldar. Talið er að höfundurinn hafi verið norskur munkur, og e.t.v. búið austanfjalls.

Handritið.

"Historia Norwegiæ" – (skammstafað HN) – hefur aðeins varðveist í einu pappírshandriti, sem er í einkaeign jarlsins af Dalhousie í Skotlandi. Það var lengst af geymt á heimili jarlsins í Brechin kastala norðan við Dundee, en jarlinn kom því árið 1998 til geymslu í Þjóðskjalasafni Skotlands í Edinborg. P. A. Munch frétti af handritinu í Skotlandi og lét prenta textann árið 1850 í bókinni "Symbolæ ad Historiam Antiquiorem Rerum Norvegicarum".

Handritið var áður talið frá 15. öld, en skv. nýjustu rannsóknum er það frá árabilinu 1500–1510. Skrifarinn virðist hafa starfað í Láglöndum Skotlands fyrir Henry Lord Sinclair (d. 1513) afkomanda Williams Sinclair, sem var Orkneyjajarl til 1470. Því hefur verið giskað á að HN hafi verið skrifuð eftir skinnbók frá Orkneyjum. Meðal efnis í handritinu er:

Hluti af konungatalinu í 9. og 10. kafla HN var tekið upp í tvö sænsk handrit á árabilinu 1350–1430, sem sýnir að HN hefur þá verið þekkt í Svíþjóð.

Innihald Sögu Noregs.

"Historia Norvegiæ" hefst á stuttri landlýsingu, sem nær yfir Noreg og þau lönd sem þaðan byggðust, m.a. Ísland. Á eftir fylgir stutt saga Noregs fram á daga Ólafs helga. Frásögnin endar í miðju kafi, og hefur því verið haldið fram að vantað hafi aftan á handritið sem skrifað var eftir og því sé HN aðeins upphaf að mun lengra riti sem náð hafi fram á daga höfundarins. E.t.v. hefur ritinu þó aldrei verið lokið. HN er yfirlitsrit í sama anda og "Ágrip af Noregskonungasögum" og verk Þjóðreks munks. Hún er talin elst þeirra, líklega rituð á árabilinu 1160 – 1175, þó að talsvert hafi verið um það deilt.

Íslandslýsingin í HN er með þeim elstu sem til eru. Einnig er í HN að finna sjálfstæða latneska gerð af "Ynglingatali" Þjóðólfs af Hvini, sem er óháð "Ynglinga sögu" í Heimskringlu. Þá eru áhugaverðar í augum þjóðfræðinga lýsingar á töframönnum Sama. Loks er HN elsta skriflega heimildin um marga þá sögulegu atburði sem lýst er.

Útgáfur og þýðingar.

Áður er minnst á frumútgáfu P. A. Munch, frá 1850. Gustav Storm sá um aðra útgáfu 1880, og var hún lengi sá texti sem vitnað var til. Ný útgáfa með ítarlegum skýringum birtist 2003, sjá heimildaskrá.

Historia Norvegiae hefur ekki enn verið þýdd á íslensku (nema stuttir kaflar), en til eru þýðingar á norsku og nýnorsku og tvær á ensku.
Ólympíumet

Ólympíumet er besti árangur sem náðst hefur í sögu tiltekinnar ólympíugreinar, ýmist á Sumarólympíuleikunum eða Vetrarólympíuleikunum. Ólympíumet og heimsmet fara ekki endilega saman þar sem hvorir leikar eiga sér einungis stað á fjögurra ára fresti.

Alþjóðaólympíunefndin viðurkennir aðeins ólympíumet í vissum greinum. Þeirra á meðal eru:
Kaupum ekkert-dagurinn

Kaupum ekkert-dagurinn er óformlegur dagur, sem haldinn er víða um heim, til að mótmæla neysluhyggju. Tilgangurinn er að vekja fólk til umhugsunar um neyslu sína og fá fólk til að stoppa og hugsa sig betur um áður en ákveðið er að kaupa eitthvað.

Dagurinn á rætur að rekja til Kanada. Þar var hann fyrst haldinn í Vancouver í september árið 1992. Það var listamaðurinn Ted Dave sem stofnaði hreyfinguna kynnti í kanadíska tímaritinu "Adbusters".  Árið 1997 var Kaupum ekkert-dagurinn svo færður á fyrsta föstudag eftir þakkagjörðarhátíðina sem er einn mesti verslunardagur í Bandaríkjunum, en sá dagur er einnig þekktur sem svartur föstudagur.

Kaupum ekkert-dagurinn hefur svo verið að dreifa sér smátt og smátt til fleiri landa. Í kringum aldamótin var þessi dagur haldinn víðsvegar um Evrópu og í dag er hann haldinn í yfir 60 löndum.

Á Íslandi var Kaupum ekkert-dagurinn fyrst haldinn þann 24. nóvember árið 2000, en þá var hópur af listamönnum sem tók sig saman og skipulagði dagskrá fyrir daginn í Reykjavík.
Staðfestingartilhneiging

Staðfestingartilhneiging er sál- og vitsmunafræðihugtak sem haft er um þá hneigð að leitast við að túlka nýjar upplýsingar svo þær staðfesti fyrirfram mótaðar hugmyndir, og að hundsa upplýsingar og útskýringar sem stangast á við fyrri skoðanir.
Astrakhan

Astrakan (rússneska: "А́страхань", "Astrakhanj"; tatarska: "Ästerxan"; persneska: حاجی‌ترخان "Haji-Tarkhan") er borg í suðurhluta evrópska Rússlands. Borgin stendur við ósa Volgu þar sem hún rennur út í Kaspíahaf. Íbúafjöldi er um hálf milljón.

Borgin stendur í frjósömum árósum Volgu þar sem mikið er um styrju og framandi jurtir. Nálægt þessum stað stóðu höfuðborgir Astrakankanatsins Xacitarxan og ríkis Kasara, Atil, á miðöldum. 1556 lagði Ívan grimmi kanatið undir sig og reisti nýtt hallarvirki ("kreml") á brattri hæð með útsýni yfir Volgu. Á 17. öld var borgin hlið Rússlands að Austurlöndum og kaupmenn frá Armeníu, Persíu, Indlandi og Kívakanatinu settust þar að.
Fleslandflugvöllur

Fleslandflugvöllur (IATA: BGO, ICAO: ENBR) (norska: "Bergen lufthavn, Flesland") er flugvöllurinn í Björgvin í Noregi.
Hálendi Íslands

Hálendi Íslands er hugtak sem notað er yfir hálendi á Íslandi, þ.e. svæði sem eru í meira en 500 metra hæð yfir sjávarmáli. Venjulega á hugtakið einkum við um tvö afmörkuð hálendi:
World Match Racing Tour

World Match Racing Tour er siglingakeppnisröð þar sem keppt er í tvíliðakeppni eftir sömu reglum og í Ameríkubikarnum. Keppnisröðin er samsett úr níu keppnum sem fara fram um allan heim á mismunandi tímum. Keppnistímabilið nær nánast yfir allt árið. Hver keppni tekur fimm daga og reynt er að keppa á stuttum leggjum nálægt ströndinni til að áhorfendur fái notið sem best. Keppnisstjórn á hverjum stað sér þátttakendum fyrir eins bátum sem eru 30-40 fet á lengd fyrir 4-6 manna áhafnir. Lokakeppnin er Monsúnbikarinn sem haldin er í Malasíu.

Keppnin var fyrst haldin árið 2000. 2008 var keppnin ISAF World Match Racing sameinuð þessari keppni um leið og WMRT hlaut sérstaka viðurkenningu Alþjóða siglingasambandsins.
Kildinsamísk töluorð

Kildinsamísk töluð (kildinsamíska: Самь чиссэл "sam' tjíssel") eru svipuð öðrum finnsk-úgrískum tungumálum í Kólaskaga í Rússlandi. Þau eru skrifað í kýríllíska stafrófinu.
Kransæðastífla

Kransæðastífla eða hjartadrep er sjúkdómur sem kemur til vegna þess að blóðsegi í kransæð stöðvar blóðflæðið til hluta hjartavöðvans. Getur valdið hjartaáfalli.
Skófla

Skófla er handverkfæri með skafti á öðrum enda og flötu eða hvelfdu járnblaði á hinum, notuð til moksturs eða til að stinga upp jarðveg, grafa upp fornleifar eða jarða lík. Einnig eru vélskóflur á ýmsum vinnuvélum eins og skurðgröfum. Skófla er aldagamalt verkfæri, líklegast frá steinöld.

Þegar Þjóðverjar voru að byggja upp her sinn, í aðdraganda seinni heimstyrjaldarinnar, létu þeir hermenn sína bera skóflur í stað byssa, en samkvæmt uppgjafarsamkomulaginu eftir fyrri heimstyrjöldina máttu Þjóðverjar ekki stofna her. Það var því táknræn athöfn að láta hermennina bera skóflur í stað byssa.
Miðilsfundur

Miðilsfundur eða skyggnilýsing er samkoma þar sem reynt er að ná sambandi við anda, oftast fyrir milligöngu miðils. Miðilsfundir tengjast helst hreyfingu spíritista á síðari hluta 19. aldar og fyrri hluta þeirrar 20.
Sjálftaka

Sjálftaka er það nefnt í lögfræði þegar menn dæma sjálfum sér ótiltekinn rétt og fullnægja því „réttlæti“ án þess að leita til löglegra yfirvalda. Sjálftaka er einnig haft um þann gjörning þegar menn skammta sjálfum sér eitthvað sem þeim ber ekki endilega, en hafa vald til. Dæmi um það er þegar alþingismenn skammta sér laun (hækka þau t.d.) en án þess að sjáanlegt réttlæti liggi á bakvið þeim launahækkunum. Þá er talað um "sjálftöku launa".

Varast ber að rugla saman sjálftöku við stöðutöku.
Laugarásbíó

Laugarásbíó er kvikmyndahús sem stendur við Hrafnistu, dvalarheimili aldraðra sjómanna, á Laugarási í Reykjavík. Kvikmyndahúsið var byggt á sama tíma og dvalarheimilið og hóf sýningar 6. apríl 1956 með þýsku kvikmyndinni "Fiskimaðurinn og aðalsmærin" ("Der Fischer vom Heiligensee"). Byggingaraðili var Fulltrúaráð sjómannadagsins í Reykjavík og var byggingin meðal annars fjármögnuð með Happdrætti DAS en tekjur af kvikmyndahúsinu voru nýttar til frekari uppbyggingar dvalarheimilisins. Árið 1993 tók myndbandadreifingarfyrirtækið Myndform við rekstri kvikmyndahússins. Í bíóinu eru þrír sýningarsalir.
Bein

Bein eru hluti beinagrindar hryggdýrs, sem myndar stoðkerfi líkamans. Bein eru gerð úr beinvef. Vöðvar tengjast beinum með sinum.

Tegundir beina.

Fjórar megintegundir eru löng, stutt, flöt og óregluleg bein.

Gerð beins.

Miðja beins nefnist skaft, "(e. diaphysis)", endar beins nefnast beinköst, "(e. epiphysis)", endafletir beins heita liðfletir en þeir eru brjóskklæddir.

Allt beinið er þakið beinhimnu "(e. periosteum)", nema á liðflötum, þar er það þakið liðbrjóski "(e. articular cartilage)". Í löngum beinum er merghol "(e. medullary cavity)"sem er þakið að innan þunnri himnu, mergholshimnu, "(e. endosteum)". Í mergholinu er fituvefur sem nefnist guli beinmergurinn. Þéttbein "(e. compact bone)" eru að mestu leyti utan til í beininu þar sem þarf sterkan vef en frauðbein "(e. spongy bone)" eru mestmegnis innan í beinendum og utan við mergholið.

Beinvefur.

Beinvefur er úr lifandi frumum og millifrumuefnis (matrix). Til eru fjórar gerðir lifandi beinfrumna:

Endurnýjun beina.

Beinin eru í stöðgri endurnýjun út allt lífið, hraði endurnýjunarinnar fer eftir álagi og öðrum kröfum sem eru gerðar til beinana.

Tvær gerðir frumna sjá um að byggja upp bein og brjóta þau niður, það eru beinkímfrumur og beinátfrumur. Þessar frumur vinna hlið við hlið að við það að lagfæra beinin í líkamanum.

Myndun beina.

Það ferli þegar bein myndast er kallað beingerð/beinmyndun "(e. ossification)". Beinmyndun á sér stað aðallega af fjórum ástæðum.

Tvær mismunandi beinmyndanir eru innanhimnu beingerð "(e. intramembranous ossification)" og innanbrjósks beingerð "(e. endochondral ossification)".

Vöxtur beina.

Allt til unglingsáranna vaxa beinin bæði að lengd og þykkt. Lengd beina tengist starfsemi vaxtarlagsins. Vaxtarlagið "(e. epiphyseal growth plate)" er á milli beinendans og skaftsins. Í vaxtarlaginu eru brjóskfrumur sem eru stanslaust að skipta sér. Þegar bein vex í lengd myndast nýjar brjóskfrumur í vaxtarlaginu beinenda megin á meðan bein myndast skaft megin, og skaftið lengist. Þegar unglingsárin taka enda minnkar myndun nýrra fruma og millifrumu matrix og hefur endanlega stoppað í kringum 18-25 ára. Þá hefur bein tekið við af öllu brjóski vaxtarlagsins.

Endurbygging beina.

Bein eru stanslaust að endurbyggjast. Endurbyggingin stafar af stanslausri skiptingu gamals beinvefs fyrir nýjan. Þetta er ferli sem inniheldur það að beinátfrumur hreinsa steinefni og kollagenþræði frá beininu og nýjum steinefnum og kollagenþráðum er komið fyrir með beinkímfrumum. Endurbygging sér einnig um að gera við meidd bein.

Eyðing beina.

Beinátfrumur eru stórar frumur, sem ferðast um og vella leysihvötum, sem melta beinið.
Sjónbeining

Sjónbeining er bókmenntafræðilegt hugtak sem nær ekki einungis yfir það sem sögumaður sér, heldur yfir alla stöðu hans í textanum. Ytri sjónbeining heitir það þegar sögumaður er staddur utan atburðarásarinnar og veit þ.a.l. minna en persónurnar. Innri sjónbeining kallast það þegar sögumaður er þátttakandi í atburðarás. Sjónbeiningu má greina í sundur í nokkrar tegundir sjónarmiða sem lýsa því hvernig sögumaður birtist og tekur sér stöðu í frásögninni.
Mark Tilden

Mark W. Tilden (f. 1961) er bresk-kanadískur uppfinningamaður sem er þekktastur fyrir að eiga hugmyndina að s-k BEAMþjörkum þar sem tiltölulega flókin hegðun er útfærð með tiltölulega einföldum rafrásum. Hann starfar nú sem þjarkahönnuður fyrir WowWee Toys þar sem hann hannaði meðal annars RoboSapien leikfangavélmennið.
Staphylococcaceae

Staphylococcaceae er ætt gerla (baktería) innan ættbálksins Bacillales. Líkt og flestar aðrar bakteríur innan fylkingarinnar Firmicutes eru meðlimir "Staphylococcaceae" Gram-jákvæðir og með lágt GC-hlutfall í erfðaefni sínu. Þeir eru ekki grómyndandi, ókvikir, valfrjálst loftfælnir og nánast allar tegundir ættarinnar eru kokkar að lögun (innan ættkvíslarinnar "Gemella" er þó að finna staflaga tegundir). Margar tegundir ættarinnar geta stundað nítratöndun þegar súrefni er ekki til staðar.
Þvagskál

Þvagskál er hreinlætistæki notað til að farga þvagi á opinberum stöðum, yfirleitt eingöngu fyrir karlmenn og drengi.
Evrópski þjóðarflokkurinn

Evrópski þjóðarflokkurinn er Evrópuflokkur sem samanstendur af frjálshyggjuflokkum í Evrópu, ýmist kallaðir "fólksflokkar", "kristilegir demókrataflokkar" eða "íhaldsflokkar". Hann var stofnaður árið 1976 og hefur aðsetur í Brussel. Flokkurinn er einn tveggja eininga EÞ-ED sem er stærsti þinghópurinn á Evrópuþinginu.
Ormur Snorrason

Ormur Snorrason (um 1320 – um 1402) var sýslumaður, lögmaður og hirðstjóri á 14. öld. Hann var af ætt Skarðverja og bjó á Skarði á Skarðsströnd. Faðir Orms var Snorri Narfason (d. 1332) lögmaður á Skarði.

Ormur hefur líklega verið fæddur um 1320. Hann sigldi með Guðmundi bróður sínum 1344 og var Guðmundur þá orðinn sýslumaður; hann hefur sennilega verið heldur eldri en Ormur. Guðmundur var sýslumaður í Snæfellsnessýslu en fórst í siglingu 1354 og tók Ormur við sýslunni eftir lát hans. Ormur varð lögmaður sunnan og austan 1359. Hann fór í norðurreiðina með Smiði Andréssyni hirðstjóra og Jóni skráveifu lögmanni eftir Alþingi 1362, tók þátt í Grundarbardaga og fékk þar kirkjugrið. Vísur sem ortar voru eftir bardagann benda til þess að framganga hans þar hafi ekki þótt sérlega hetjuleg.

Ormur sigldi, líklega sumarið 1365, og kom aftur árið eftir ásamt Andrési Gíslasyni og höfðu þeir saman fengið hirðstjórn á landinu. Var Ormur hirðstjóri norðan og vestan 1366–1368. Hann var svo aftur lögmaður sunnan og austan 1374–1375. Hans er síðast getið í heimildum árið 1401 og hefur hann líklega dáið skömmu síðar.

Ormur var mikill auðmaður og hafði menningarlegan metnað. Hann lét gera tvær af fegurstu skinnbókum sem varðveist hafa hér á landi, þ.e. Skarðsbók Jónsbókar um 1363, og Skarðsbók postulasagna. Þá síðari gaf hann kirkjunni á Skarði að hálfu leyti, en hinn helminginn skyldi bóndinn á Skarði eiga.

Í Svíþjóð var til á 17. öld mikil skinnbók, sem kölluð var Bók Orms Snorrasonar, nú kölluð Ormsbók. Í henni voru riddarasögur o.fl. Bókin er talin hafa brunnið árið 1697.

Kona Orms var Ólöf, óvíst hvers dóttir. Börn þeirra voru:
NNTP

NNTP stendur fyrir Network News Transfer Protocol, sem myndi vera NetFrétta Flutnings Samskiptastaðall á íslenzku.
Lögmál Okuns

Lögmál Okuns (e. "Okun's Law") er lögmál sem fjallar um samaband atvinnuleysis og hagvaxtar.

Árið 1964 sýndi hagfræðingur Arthur M. Okuns fram á tölfræðilegt samband atvinnuleysis og hagvaxtar í Bandaríkjunum. Þannig bentu bandarísk gögn til þess að fyrir hvert hagvaxtarstig drægist atvinnuleysi saman um 0,3%. Slíkar vísbendingar þóttu hjálplegir mælikvarðar við hagstjórn. Síðari tíma haggögn og rannsóknir hafa leitt í ljós þetta samband er hvorki stöðugt né sambærilegt milli landa en samband atvinnuleysis og hagvaxtar er háð mörgum áhrifaþáttum. Minni hagvöxtur fer ekki alltaf saman með sömu aukningu atvinnuleysis þar sem starfsmenn geta unnið færri tíma eða dregið úr afköstum þegar hægir á efnahagslífinu. Fyrstu viðbrögð við samdrætti er frekari framleiðni minnki en að atvinnuleysi aukist en það tengist meðal annars reglum um vinnuvernd. Einnig er eitthvað um það að þeir sem missa vinnu hverfa af vinnumarkaði og fari ekki á atvinnuleysiskrá.

Seinni tíma mælingar á bandarískum haggögnum benda til breyting hafi orðið á sambandinu þannig að atvinnuleysi sé orðið næmara fyrir eftirspurn í hagkerfinu.
Hringhreyfing

Hringhreyfing er hreyfing hlutar eftir hringferli. Hringhreyfing, þar sem hlutur fer með föstum hraða kallast jöfn hringhreyfing.
Knesset

Knesset (hebreska: כנסת‎, arabíska: الكنيست‎) er þing Ísrael og er staðsett í Givat Ram hverfinu í Jerúsalem. Þingið er rekið í einni deild.
Telúgú

Telúgú er dravídamál talað af um 50 milljónum á Suðaustur-Indlandi einkum í Andra Pradess þar sem það hefur opinbera stöðu.

Telúgú er ritað með sérstöku stafrófi sem heimidir eru til um frá 7. öld en eiginlegar bókmenntir hafa varðveist á því frá 11. öld.
Mandalay

Mandalay er næststærsta borg Mjanmar og höfuðborg samnefnds héraðs í norðurhluta landsins.

Hún stendur við Ayeyarvady og var höfuðborg landsins áður en Bretar hertóku hana árið 1885. Íbúar eru tæp milljón.

Myndasafn.

&lt;br&gt;
Wu

Wu getur átt við eftirfarandi:
Bengal

Bengal, Bangla eða Bongo er landsvæði í Suður Asíu þar sem Ganges og Brahmaputra sameinast og renna út í Bengalflóa. Svæðið skiptist milli Vestur Bengal og Bangladesh ("Austur Bengal"). Þéttbýli er mikið en þar búa yfir 200 milljónir manna, aðallega bengölskumælandi. Stærstu borgirnar eru Kolkata og Dakka.
Forboðna borgin

Forboðna borgin er Beijing, heimili keisara af Ming- og Tjingveldanna. Hin eiginlega keisarahöll (Gugong), sem er nú hallarsafn, nær yfir meira en 110 ha. Umhverfis hana er 50 m breiður skurður fullur af vatni og 10,7 m hár múr. Ming-keisarinn Yongle (1403-1424) lét endurnýja fullkomlega á árunum 1406-1420.
Arnar Grétarsson (knattspyrnumaður)

Arnar Grétarsson (fæddur 20. febrúar 1972) er íslenskur knattspyrnumaður sem lék með Breiðabliki í Kópavogi. Hann lék einnig með Rangers í Glasgow, Leiftri á Ólafsvík, AEK Athens F.C. í Aþenu og K.S.C. Lokeren í Belgíu.
Keltnesk tungumál

Keltnesk tungumál eru grein af flokki indóevrópskra mála. Í fornöld voru þau töluð í allri Mið- og Vestur-Evrópu, en takmarkast nú við ákveðin svæði á Bretlandseyjum og á Bretaníuskaga í Frakklandi.

Flokkar keltneskra tungumála.

Keltnesk tungumál skiptast í fjóra aðalflokka, og eru málin í öðrum og fjórða flokkinum útdauð:

P-keltnesk og Q-keltnesk mál.

Þessum fjórum flokkum er venjulega skipt í tvær greinar, en málfræðingar nota tvær ólíkar aðferðir við það. Önnur þeirra skiptir málunum í P-keltnesk og Q-keltnesk mál. Sem dæmi má nefna að "sonur" er "map" í P-keltneskum málum, en "mac" (borið fram "makk") í Q-keltneskum málum. Samkvæmt því eru gallísk og brýþonsk tungumál P-keltnesk, en gelísk og kelt-íberísk tungumál Q-keltnesk.

Meginlandsmál og eyjamál.

Önnur aðferð er að skipta keltneskum tungumálum í meginlandsmál og eyjamál. Undir meginlandsmál falla gallísk og kelt-íberísk tungumál, og undir eyjamál gelísk og brýþonsk tungumál. Samkvæmt þessari skiptingu hefur þróunin frá Q yfir í P orðið fyrir tilviljun á tveimur aðskildum svæðum. Bent er á önnur sameiginleg einkenni í eyjamáli, svo sem beygingu forsetninga og orðaröð.

Samkvæmt þessari skilgreiningu er bretónska náskyld kornísku, og telst því eyjamál, þó að hún sé töluð á meginlandinu. Vitað er að á 5. og 6. öld flutti fólk frá Bretlandi til Bretaníuskaga, og er það væntanlega ástæðan fyrir þessum skyldleika málanna. Í bretónsku eru vissir þættir sem minna á meginlandsmál, og geta verið úr því máli sem var fyrir á svæðinu.

Samkvæmt ríkjandi tilgátum bárust keltnesku málin í tvem lotum til Bretlandseyja. Fyrst kom gelískan til Írlands um 400 fyrir krist og þaðan til Skotlands en nokkru síðar bríþonskan til suður Englands.

Finna má góð rök fyrir báðum aðferðunum við flokkun keltneskra mála. Þessi ágreiningur snertir ekki skiptingu hinna lifandi keltnesku mála í gelísk og brýþonsk mál, heldur snýst hann aðeins um þróunarsögu málanna.

Margt er óljóst um sum keltnesku tungumálin. Oft eru einu heimildirnar örfáar áletranir og frásagnir rómverskra sagnaritara.

Tilgátan um meginlandsmál / eyjamál

Tilgátan um P-keltnesk / Q-keltnesk tungumál
Stórhættulega strákabókin

Stórhættulega strákabókin er bresk handbók fyrir drengi skrifuð af bræðrunum Conn og Hal Iggulden. Meðal kafla í bókinni eru t.d. „Nauðsynlegur útbúnaður“, „Besta pappírsskutla í heimi“, „Sjö undur fornaldar“ og „Hnútagerð“. Bókin kom fyrst út árið 2006. Hún kom út staðfærð í íslenskri þýðingu árið 2008.
Verðbólga í Weimar-lýðveldinu

Verðbólga í Weimar-lýðveldinu var tímabil óðaverðbólgu í Þýskalandi (á þeim tíma Weimar-lýðveldið) frá 1921 til 1923. Óðaverðbólgan í Weimar-lýðveldinu var ekki fyrsta óðaverðbólgan, eða var ekki fyrsta óðaverðbólgan í Evrópu í þriðja áratugnum. Hins vegar var hún ein af frægum tilfellum óðaverðbólgu í sögunni.
Chace Crawford

Christopher Chace Crawford (fæddur 18. júlí 1985) er bandarískur leikari og er best þekktur fyrir hlutverk sitt sem Nate Archibald í sjónvarpsþættinum "Gossip Girl" á CW-stöðinni.

Æska.

Crawford fæddist í Lubbock og ólst upp í Dallas,Texas. Faðir hans, Chris er húðlæknir og móðir hans, Dana, er kennari. Hann á einnig litla systur, fyrrum fegurðardrottninguna Candice Crawford. Hann bjó í Bloomington í Minnesota í fjögur ár og útskrifaðist frá menntaskólanum Trinity Christian Academy. Eftir menntaskóla flutti hann til Mailibu í Kaliforníu til að læra í Pepperdine háskólanum þar sem hann lærði fjölmiðlafræði. Hann átti erfitt með að ákveða sérgrein og skiptir yfir í viðskiptafræði.

Ferill.

Árið 2007 landaði Crawford hlutverki Nate Archibald í sjónvarpsþættinum "Gossip Girl". Hann lék í tónlistarmyndbandi Leonu Lewis við lagið „I Will Be“ sem kom út í janúar 2009 og þetta sama ár var Crawford útnefndur „Heitasti piparsveinn sumarsins“ af tímaritinu "People".

Crawford skrifaði undir samning um að leika dópsalann White Mike í kvikmyndinni "Twelve" sem var leikstýrt af Joel Schumacher. Kvikmyndin, sem byggð er á samnefndri skáldsögu eftir Nick McDonnel, var frumsýnd á Sundance kvikmyndahátíðinni 31. janúar 2010. Hann átti að leika aðalhlutverkið í endurgerð kvikmyndarinnar "Footloose" en hætti við. Zac Efron var einnig tengdur við verkefnið áður en hann hætti við. Kenny Wormald var að lokum ráðinn til að leika í myndinni. Í maí 2011 var tilkynnt um að Crawford hefði verið ráðinn til að leika í rómantísku gamanmyndinni "Responsible Adults" á móti leikkonunni Katie Holmes sem var skrifuð af Alex Schemmer og leikstýrt af Jon Poll. Hann mun leika hinn 22 ára gamla Baxyer Wood. Áætlað er að tökur hefjist í haust í Los Angeles.

Í júní 2011 skrifaði Crawford undir samning um að leika suður-afrískan mann sem er sakaður um morð í nýrri óháðri kvikmynd sem er byggð á skáldsögu Nadine Gordimer frá árinu 1998, "The House Gun". Myndin segir sögu ríks, frjálslegs suður-afrísks manns, sem leikinn er af Pierce Brosnan, sem ræður hörundsdökkan lögmann til að verja son sinn Duncan (Crawford) þegar hann er sakaður um að myrða vin sinn. Kvikmyndinni verður leikstýrt af Bruce Beresford og skrifuð af Gordimer.

Þann 12. júlí 2011 tilkynntu Lionsgate og framleiðendur kvikmyndarinnar "What to Expect When You're Expecting" sem er byggð á samnefndri bók eftir Heidi Murkoff, að Crawford hefði verið ráðinn til að leika í myndinni ásamt Cameron Diaz og Jennifer Lopez. Crawford mun leika Marco í einni af innri sögum myndarinnar. Myndin verður frumsýnd 11. maí 2012 í Bandaríkjunum.

Einkalíf.

Þann 4. júní 2010 var Crawford handrekinn í Plano, Texas með maríjuana í fórum sínum. Lögreglan sagði að Crawford hefði verið inni í bíl sem hafð iverið lagt þegar hann var handtekinn með minna en 60 g af marijuana. Crawford hélt því fram að hann væri saklaus og hefði bara verið á röngum stað á röngum tíma. Árið 2011 var tilkynnt um að ákærunni hefði verið vísað frá og sakavottorðið hans hreinsað ef hann mætti ákveðnum skilyrðum, þar á meðal 24 klukkustundir af samfélagsþjónustu og hefði samband við skilorðsmann sinn einu sinni í mánuði í eitt ár.