arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Herbert Bloch

Herbert Bloch (1911 – 6. september 2006 í Cambridge í Massachusetts) var þýskur fornfræðingur og textafræðingur og prófessor "emeritus" í fornfræði við Harvard-háskóla. Hann var heimskunnur sérfræðingur um gríska sagnaritun, latneskar áletranir og fornleifafræði, miðaldafræði og arfleifð klassískrar fornaldar.

Bloch var þýskættaður gyðingur. Hann nam fornaldarsögu, klassíska textafræði og fornleifafræði við Berlínarháskóla og háskólann í Róm. Þaðan hlaut hann doktorsgráðu á sviði Rómarsögu árið 1935. Hann flutti til Bandaríkjanna árið 1939 vegna ofsókna sem gyðingar sættu í Evrópu á þeim tíma. Bróðir hans varð eftir í Þýskalandi og lést í helförinni.

Bloch kenndi fornfræði við Harvard-háskóla frá 1941 til 1982. Hann var félagi við Institute for Advanced Study í Princeton í New Jersey (1953/4), stýrði bandarísku fornfræðiakademíunni í Róm (1957-59), var forseti American Philological Association (1968/9) og forseti Miðaldaakademíunnar (1990-93). Hann var félagi í American Academy of Arts and Sciences, American Philosophical Society, Pontificia Accademia Romana di Archeologia (heiðursfélagi frá 1990) og þýsku fornleifafræðistofnuninni.

Bloch lést 6. september 2006 í Cambridge í Massachusetts.
Álsey

Álsey (einnig stundum nefnd Álfsey) er eyja sem liggur um 3,5km vestur af Stórhöfða og er þriðja stærsta úteyja Vestmannaeyjaklasans. Eyjan er girt háum hömrum, að norðurhliðinni undanskilinni, og eru þeir næstum eggsléttir austan og sunnan til. Álsey er hálend og er 137m hár grasiþakinn hryggur á miðri eyju, en halli er mikill niður á brúnirnar. Af þessum sökum er lundabyggð þétt í Álsey og er lundaveiði mikil eftir því. Sauðfé er haft á beit á Álsey. Veiðikofi Álseyinga er staðsettur norðan megin á eyjunni.
1292

Árið 1292 (MCCXCII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Johann Gottfried Jakob Hermann

Johann Gottfried Jakob Hermann (28. nóvember 1772 í Leipzig í Þýskalandi – 31. desember 1848) var þýskur fornfræðingur og textafræðingur.

Hermann hóf háskólanám við háskólann í Leipzig fjórtán ára gamall. Hann nam lögfræði en gaf hana fljótt upp á bátinn og las fornfræði í staðinn. Hann varð lektor í fornfræði við háskólann í Leipzig og prófessor "extraordinarius" í heimspeki árið 1798. Hann varð prófessor í mælskulist 1803 og í kveðskap 1809.

Hermann hélt því fram að haldgóð þekking á klassísku málunum forngrísku og latínu væri eina leiðin til þess að öðlast skilning á menningarlífi fornaldar og það væri meginmarkmið textafræðinnar.

Hermann einbeitti sér að klassískri bragfræði og gaf út nokkur rit um hana. Mikilvægust þeirra rita var "Elementa doctrinae metricae" (1816). Rit hans um málfræði forngrísku voru einnig áhrifamikil, einkum "De emendanda ratione Graecae grammaticae" (1801).

Hermann ritstýrði útgáfum á textum fornra höfunda, m.a. á nokkrum leikritum Evripídesar, "Skýjunum" eftir Aristófanes (1799), "Trinummus" eftir Plautus (1800), "Um skáldskaparlistina" eftir Aristóteles (1802), hómerísku "Sálmunum" (1806) og "Lexicon" Fótíosar (1808). Útgáfa hans á ritum Æskýlosar kom út að honum látnum árið 1852.
E-efni

E-efni kallast þau aukefni í mat, samþykkt af ESB, notuð í stað sykurs eða til að kalla fram ákveðinn lit, bragð eða áferð eða jafnvel til að auka geymsluþol. Alls eru um 340 viðurkennd e-efni.

Eftirfarandi er yfirlit yfir e-efni:
Svanur á Svanshóli

Svanur á Svanshóli var galdramaður sem bjó á Svanshóli í Bjarnarfirði á Ströndum á þjóðveldisöld. Hann var móðurbróðir Hallgerðar langbrókar. Hann kemur við sögu í Brennu-Njáls sögu:

Þegar Þjóstólfur hafði drepið Þorvald, fyrsta eiginmann Hallgerðar, sendi hún hann á náðir Svans. Þegar menn hugðust leita Þjóstólfs í Bjarnarfirði gerði gerningaþoku á Bjarnarfjarðarhálsi svo að mennirnir villtust og týndu vopnum sínum.

Launsonur Svans var Brynjólfur rósti, en hann kemur við sögu í Njálu. Hann gerðist banamaður Atla, sem var húskarl Bergþóru og var síðar veginn sjálfur af Þórði leysingjasyni.

Þjóðsögur um Svan á Svanshóli segja að hann hafi gengið í fjallið Kaldbakshorn eftir dauða sinn og verið fagnað vel.
Bukkaleikur

Bukkaleikur er íslensk þýðing á gríska orðinu "satyrikon" (stundum nefnt satýrleikur), en það var stutt leikrit í gamansömum stíl, sem haft var til að hressa upp á áhorfendur eftir að hafa horft á þrjá harmleiki í röð.

Aðeins tveir slíkir eru varðveittir, "Kýklópinn" eftir Evrípídes og "Sporrakkarnir" eftir Sófókles. Í þessum leikjum var kórinn í líki satýra eða geitmenna, og af því er nafnið dregið. Má í því sambandi og minna á að hið gríska nafn harmleiksins er dregið af orðinu "tragos", sem þýðir geithafur.
Gullna reyfið

Gullna reyfið var hrútsreyfi úr gulli í grískri goðafræði. Þess gætti ógurlegur dreki en Jason, fyrirliði Argóarfara, náði því og flutti til Hellas.

Aþamant Eólsson, konungur Minýja í Orkomenos, átti við Nefele (= ský), konu sinni, tvö börn, soninn Frixos (= hið niðandi regn) og dótturina Hellu (= hið lifandi ljós). Er Aþamant sneri baki við Nefele og kvæntist Ino, steig Nefele til himins og sendi landi Minýja hræðilegan þurrk. Ino vildi Frixos feigan. Taldi hún því mann sinn á að fórna honum Seifi, til þess að guðinn sendi aftur regn. Nefele sendi þá börnum sínum hrút með gullreyfi, og varð systkinunum undankoma auðið á baki hrútsins. Á flóttanum steyptist Helle af baki í sjóinn í sund það, er síðan er við hana kennt og kallað Hellusund. Frixos komst til Pontos. Liggur land það fyrir austan Pontos Evxinos eða Svartahaf. Fórnaði hann Seifi hinum gullna hrút og hengdi reyfið upp í lundi einum. Hélt síðan dreki einn ógurlegur vörð um það. Þaðan flutti Jason gullreyfið til Hellas.
Menntun

Menntun er hugtak sem oftast er notað um kerfisbundið nám þar sem fólk lærir hjá viðurkenndum fagaðilum, til dæmis kennurum. Til eru ótal kennsluaðferðir sem nýta mismunandi tækni til kennslunnar allt eftir atvikum.

Menntun fer oftast fram í menntakerfi ríkis en einnig eru til einkareknir skólar. Í mörgum löndum er lögbundið grunnnám sem hefst þegar börn eru á aldrinum 4-7 ára og lýkur þegar þau eru um 11-12 ára eða jafnvel síðar. Þá er börnum kennd stærðfræði, lestur, móðurmálið, erlend tungumál, saga, samfélagsfræði, íþróttir, heimilsfræði og margt fleira eftir námsskrá.

Framhaldsskólanám hefst í flestum löndum að grunnnámi loknu, við aldurinn 13 ára og stendur yfir í um fimm ár. Að því loknu er hægt að stunda nám í háskóla.
Svín (ætt)

Svín (fræðiheiti: "Suidae") er ætt spendýra af ættbálki klaufdýra. Kvendýrið nefnist "gylta" (eða "sýr") og karldýrið "göltur", en afkvæmin "grísir". Svín hafa mikla aðlögunarhæfni og fyrirfinnast jafnt í regnskógum, votlendi og laufskógum. Villisvín finnast víða um heim, meðal annars í Evrópu, en ein tegund þeirra, vörtusvín eiga heimkynni í Afríku.
Klúka

Klúka getur átt við:
Zeami Motokiyo

Zeami Motokiyo, einnig kallaður Kanze Motokiyo, var japanskur leikari og skáld.
Aqmolafylki

Aqmolafykli (kasakska: Ақмола облысы, rússneska: Акмолинская область) er fylki í Norður-Kasakstan. Höfuðborg fylkisins er borgin Köksjetá.
Bieżuń

Bieżuń er bær í miðhluta Póllands. Íbúar voru 1 864 árið 2005.
Kirkjuból

Kirkjuból er heiti á 27 jörðum á Íslandi. Þar af eru 19 þeirra á Vestfjörðum og 4 við Önundarfjörð. Sumar af þessum jörðum eru farnar í eyði, en enn er búið á nokkrum. Það er hins vegar athyglisvert að í dag er aðeins kirkja á einni jörðinni, Kirkjubóli í Valþjófsdal við Önundarfjörð.
Hvamm-Sturla

Hvamm-Sturla Þórðarson bjó í Hvammi í Dölum. Hann var fæddur árið 1115 og dó 23. júlí 1183. Foreldrar hans voru Vigdís Svertingsdóttir og Þórður Gilsson goði á Staðarfell í Dölum. Sturla var goði eins og faðir hans. Hann var stórbokki og lét aldrei sinn hlut fyrir nokkrum manni. Hann stóð í illdeilum við Pál Sölvason prest í Reykholti (f. 1118, d. 1185) og gekkst höfðinginn Jón Loftsson í Odda fyrir sáttum þeirra með því að bjóða Sturlu að fóstra yngsta son hans, Snorra.

Sturla var að minnsta kosti tvígiftur og var fyrri kona hans Ingibjörg Þorgeirsdóttir. Þau áttu tvær dætur. Seinni eða síðasta kona hans var Guðný Böðvarsdóttir frá Görðum á Akranesi. Hún var móðir bræðranna Þórðar, Sighvatar og Snorra, sem mest koma við sögu í upphafi Sturlungaaldar. Sturla átti líka nokkrar frillur og með þeim að minnsta kosti sjö börn sem upp komust. Eitt þeirra var Þuríður, móðir Dufgusar Þorleifssonar og amma Dufgussona.
137

Árið 13 (CXXXVII í rómverskum tölum)
1662

Árið 1662 (MDCLXII í rómverskum tölum) var 62. ár 17. aldar sem hófst á sunnudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Bakkylídes

Bakkýlídes var forngrískt lýrískt skáld frá eynni Keos. Faðir hans hét sennilega Meidon en móðir hans var systir Símonídesar frá Keos. Líklega fæddist Bakkýlídes árið 507 f.Kr.
Maltneska

Maltneska ("Malti") er þjóðartungumál Möltu og opinbert tungumál Evrópusambandsins. Hún er töluð í Möltu, Kanada, Ástralíu, Bandaríkjunum, Bretlandi, Gíbraltar. Um það bil 522.000 manns tala maltnesku. Maltneska er semískt mál og eina málið í þeirri ætt sem er viðurkennt innan Evrópusambandsins. Maltneska á uppruna sinn í mállýsku arabísku sem var töluð á Sikiley. Því heyrir maltneska til arabískra mála og telst sérstakt tilbrigði sem hefur þróast á sjálfstæðan hátt á síðustu 800 árum.

Maltneska hefur orðið fyrir miklum áhrifum frá ítölsku og öðrum indóevrópskum málum. Um það bil helmingur orðaforðans á rætur sínar að rekja til sikileysku og ítölsku, og talið er að tökuorð úr ensku svari til 6% til 20% af orðaforðanum. Upprunalegi arabíski stofninn svarar til um 30% orðaforðans og nær yfir grundvallarorð og smáorð.

Maltneska hefur alltaf verið skrifuð með latneska stafrófinu og er einstætt meðal semískra mála að því leyti. Elsti textinn á maltnesku er frá miðöldum.
1605

Árið 1605 (MDCV í rómverskum tölum) var ár sem hófst á sunnudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu, eða þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.
Vonlenska

Vonlenska er "tungumál" sem hljómsveitin Sigur Rós bjó til og notaði í tónlist sinni.

Lög sem nota Vonlensku.

Af "Von"

Af "Ágætis byrjun"

Af "( )"

Af "Takk..."
433

Árið 433 (CDXXXIII í rómverskum tölum)
136

Árið 136 (CXXXVI í rómverskum tölum)
Gaumljós

Gaumljós er lítið rafljós í tækjum ýmis konar, sem varar við eða vekur athygli á e-u, t.d. í mælaborði bíla, á símum og ýmsum raftækjum til heimilisnota. Eldsneytismælir í bíl hefur yfirleitt gaumljós, sem lýsir þegar þörf er að bæta eldsneyti á tankinn. Oft er notaður ljóstvistur sem gaumljós, ekki síst vegna þess að hann notar mjög litla orku.
1089

Árið 1089 (MLXXXIX í rómverskum tölum)
88

Árið 88 (LXXXVIII í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu hlaupár sem byrjaði á þriðjudegi.
Rómarréttur

Rómversk lög eru lög Rómaveldis í fornöld. Rómversk lög þróuðust á löngum tíma frá tólf taflna lögunum (frá 449 f.Kr.), sem voru fyrstu rituðu lög Rómaveldis, til "Corpus Iuris Civilis" sem Justiniannus I (um 530) kom á. Rómversk lög í lagabálki Justinianusar urðu undirstaðan að lögum Býsansríkisins og — síðar — laga í Evrópu.
Borgaraflokkurinn

Borgaraflokkurinn var íslenskur stjórnmálaflokkur stofnaður af Alberti Guðmundsyni en hann klofnaði frá Sjálfstæðisflokknum árið 1987 í kjölfar Hafskipsmálsins. Fyrirtæki Alberts blandaðist í málið og honum gert að segja af sér embætti iðnaðarráðherra 24. mars af forystu Sjálfstæðisflokksins.

Borgaraflokkurinn náði sjö þingmönnum í kosningunum 1987. Meðal þeirra voru feðgarnir Albert Guðmundsson og Ingi Björn Albertsson. Albert og Ingi Björn eru einu feðgarnir, sem hafa setið samtímis á Alþingi.

Aðrir þingmenn Borgaraflokksins voru Guðmundur Ágústsson, Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir, Júlíus Sólnes, Hreggviður Jónsson og Óli Þ. Guðbjartsson.

Árið 1989 gerðist Albert sendiherra í París og í framhaldi af því ákvað flokkurinn, undir formennsku Júlíusar Sólnes, að taka þátt í ríkisstjórn Steingríms Hermannssonar ásamt Alþýðuflokki og Alþýðubandalagi. Ráðherrar flokksins urðu Júlíus Sólnes, sem var fyrsti umhverfisráðherrann og Óli Þ. Guðbjartsson, sem var dómsmálaráðherra.

Við það sögðu tveir þingmenn flokksins (Ingi Björn Albertsson og Hreggviður Jónsson) sig úr honum og mynduðu eigin flokk, sem nefndist Frjálslyndi hægri flokkurinn og gekk hann nokkru síðar inn í Sjálfstæðisflokkinn.

Borgaraflokkurinn bauð fram í kosningunum 1991 en náði ekki inn manni og var lagður niður árið 1994.
Háloftafræði

Háloftafræði (á latínu "Meteorologica") er rit eftir forngríska heimspekinginn og vísindamanninn Aristóteles. Það fjallar um veðurfræði og jarðfræði, m.a. uppgufun vatns, myndun hvirfilbylja, eldinga og jarðskjálfta.
Um reiðmennsku (Xenofon)

Um reiðmennsku er rit eftir forngríska rithöfundinn Xenofon. Í ritinu fjallar Xenofon ítarlega um val á hestum, umönnum þeirra og þjálfun, bæði til hernaðar og einkanota.
1636

Árið 1636 (MDCXXXVI í rómverskum tölum) var 36. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á þriðjudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en föstudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
429

Árið 429 (CDXXIX í rómverskum tölum)
Varnarræða Sókratesar (Xenofon)

Varnarræða Sókratesar eða Málsvörn Sókratesar eftir Xenofon fjallar um vörn Sókratesar í réttarhöldunum árið 399 f.Kr., um andlát hans og það viðhorf hans að honum væri betra að deyja áður en hann yrði elliær en að halda lífi með því auðmýkja sig frammi fyrir ranglátri ákæru.
Ajax (Sófókles)

Ajax er harmleikur eftir forngríska skáldið Sófókles. Fornfræðingar telja að það hafi verið samið snemma á ferli Sófóklesar.

Leikritið fjallar um örlög Ajaxar Telamonssonar að Trójustríðinu loknu.
Medea (Evripídes)

Medea er harmleikur eftir forngríska skáldið Evripídes. Leikritið byggir á goðsögunni um Medeu og Jason. Það var fyrst sett á svið árið 431 f.Kr. Það vann þriðju verðlaun á Díonýsosarhátíðinni.
A Momentary Lapse of Reason

A Momentary Lapse of Reason er þrettánda plata hljómsveitarinnar Pink Floyd og kom út árið 1987. Platan var jafnframt sú fyrsta sem gerð var án Roger Waters en hann hætti í hljómsveitinni árið 1985.
Hrafn

Hrafn (eða krummi) (fræðiheiti: "Corvus corax") er stór svartur fugl af hröfnungaætt. Hann er með sveigðan gogg. Hrafnar verða um 60 - 75 cm langir með um tvöfalt stærra vænghaf. Hrafnar þrífast í fjölbreyttu umhverfi og eru algengir um allt norðurhvel jarðar. Flestir hrafnar kjósa að gera sér hreiður í skóglendi, fjöllum eða við strendur.

Hreiður hrafnsins nefnist „laupur“ á íslensku. Hann verpir á vorin 4 – 6 eggjum. Ungarnir koma úr eggjunum eftir u.þ.b. þrjár vikur. Utan varptíma safnast hrafnar í stórum hópum saman á ákveðnum stöðum og þeir eru oftast tveir og tveir saman á ferð. Á haustin má sjá þrjá eða fleiri hrafna saman og eru þar að öllum líkindum á ferðinni foreldrar með nýfleyga unga. Hrafnar eru ákaflega tryggir maka sínum og endist hjúskapur þeirra ævilangt.

Líkt og aðrir hröfnungar getur hrafninn hermt eftir hljóðum úr umhverfi sínu, þar með töldu mannamáli.

Hrafninn er stærsti spörfuglinn á Íslandi og er einn af einkennisfuglum íslenskrar náttúru. Hann er algengur um allt land. Hann er staðfugl á Íslandi og duglegur að bjarga sér þegar hart er í ári.

Hrafninn í þjóðtrú og bókmenntum.

Margar þjóðsögur og frásagnir af hröfnum eru kunnar, svo ekki sé minnst á fjölda vísna, ljóða og söngtexta.

Hrafninn er fugl Hrafna-Flóka og landnáms Íslands. Hann er jafnframt fugl Óðins en Huginn og Muninn voru tákn visku og spádómsgáfu.

Það er sagt að hrafnar haldi hrafnaþing tvisvar á ári, vor og haust, og að þeir semji sín á milli á vorþingum hvort þeir skuli vera óþekkir eða þægir.

Sagt er að þeir sem skilji hrafnamál séu gáfaðri en aðrir. Einnig að ef hrafn hoppi hingað og þangað uppi á húsum, skipti um hljóð og krunki upp í loftið, hristi vængina og yppti fiðrinu, boði það að einhver maður sé að drukkna.

Vel þekkt er að flug hrafna boði annaðhvort feigð eða fararheill, eftir því í hvaða átt þeir fljúga yfir mann.

Það þótti ekki gott að heyra krunkið í hröfnum um nætur við bóndabæi. Það var vegna þess að þá hélt fólk að það væru draugar. Þeir voru kallaðir nátthrafnar.

Krummi er sagður bæði stríðinn og hrekkjóttur. Hann er mikill spádómsfugl og hans er víða getið í hverskyns göldrum. Hrafnsgall og heili hrafnsins þykja t.d. nauðsynleg bætiefni í marga galdra, svo sem til að gera mann ósýnilegan.

Þekkt er sú sögn frá Tower of London að meðan hrafnar lifi þar muni enginn erlendur innrásarher ná að vinna England.

Hrafninn kemur oft fyrir í bókmenntum sem boðberi válegra tíðinda. Sem dæmi má nefna kvæðið "Hrafninn" eftir Edgar Allan Poe, leikritið "Óþelló" eftir William Shakespeare og "Hobbitinn" eftir J. R. R. Tolkien.
Ródos

Ródos (forngríska "Ῥόδος"; Hródos, nútímagríska "Ρόδος"; Róðos) einnig kölluð Roðey eða Róða er grísk eyja, sem er hluti af Tylftareyjum við Litlu-Asíu. Eyjan fékk nafn sitt af gyðjunni Róðu. Talið er að Risinn á Ródos, eitt af sjö undrum veraldar, hafi staðið í hafnarmynni eyjarinnar.
David Desrosiers

David Phillipe Desrosiers (fæddur 29. ágúst 1980 í Quebec í Kanada) er bassaleikari og söngvari í hljómsveitini Simple Plan.

David byrjaði að spila í hljómsveitinni "Reset" sem Pierre Bouvier og Chuck Comeau stofnuðu. Pierre hætti í hljómsveitinni og David kom í stað hans – hann var aðalsöngvari og bassaleikari. David gaf aldrei út hljómplötu með þeirri hljómsveit en eftir slit hljómsveitarinnar buðu Pierre og Chuck honum í nýju hljómsveitina sína, Simple Plan.
San Diego

San Diego er borg í Suður-Kaliforníu í Bandaríkjunum, skammt frá landamærum Mexíkó. Hún er næststærsta borg Kaliforníu og áttunda stærsta borg Bandaríkjanna. Íbúar voru rúmlega 1,2 milljónir árið 2006.
Technics SL-1200

Technics SL-1200 er gerð plötuspilara sem japanski raftækjaframleiðandinn Matsushita hefur framleitt frá október 1972 undir vörumerkinu Technics. Technics SL-1200 var upphaflega settur á markað sem hágæðaplötuspilari fyrir almenning en var fljótlega tekinn í notkun á útvarpsstöðvum og af plötusnúðum á næturklúbbum. Árið 1978 var Technics SL-1200MK2 settur á markað. Í MK2 hafði mótorinn verið bættur, sem og umgjörðin. MK2 og önnur sem fylgt hafa í kjölfarið hafa æ síðan verið staðallinn hjá plötusnúðum. Seint á tíunda áratug 20. aldar hafa plötuspilarar á borð við Stanton st/str8 150/t.120, Vestax PDX plötuspilarar og Numark TTx1 veitt Technics SL-1200 plötuspilaranum harða samkeppni.

Plötusnúðar nefna plötuspilarann oft einfaldlega SL eða SL-inn.
702

Árið 702 (DCCII í rómverskum tölum)
713

Árið 713 (DCCXIII í rómverskum tölum)
725

Árið 725 (DCCXXV í rómverskum tölum)
726

Árið 726 (DCCXXVI í rómverskum tölum)
739

Árið 739 (DCCXXXIX í rómverskum tölum)
Skæll

Skæll (enska: "Lampas") er bólga í tannholdi hesta (aftan við efri framtennur) og veldur því að hesturinn á erfitt með að bíta gras. Magnús Einarsson segir í "Dýralækningabókinni," að skæll kallast það í hestum, þegar fremsta gómfellingin, rétt aftan við efri framtennurnar, stækkar að mun, svo að hún verður mun hærri en tennurnar.
Sameignarstefna

Sameignarstefna (enska "Collectivism") er sú hugmynd að framleiðslutæki og annað sem skapar verðmæti og nauðsynjar (t.d. land, verksmiðjur, verkfæri, húsnæði) eigi að vera í almannaeigu og sé nýtt á grundvelli jafnræðis. Samfélagið í heild sér um daglegan rekstur þess með því að skipuleggja nýtingu sameigna á grundvelli sameiginlegrar ákvarðanatöku og jafnrar ábyrgðar.

Sameignarstefnan hefur verið útfærð með aðalega tvennu móti, annarsvegar af stjórnleysingjum og hins vegar kommúnistum. Í kommúnisma hefur hugmyndin verið sú að afrakstri framleiðslutækjanna sé dreift til almennings eftir þörfum hanns. Hins vegar hefur sú hugmynd verið við lýði meðal stjórnleysingja að dreifing afrakstursins ætti að fara eftir framlagi hvers og eins.

Hugmyndin er sú að grundvöllurinn í sameignarsamfélagi sé félagslegur ávinningur, ekki fjárhagslegur hagnaður. Stjórnleysingjar telja auk þess að sameignarstefnu sé ekki hægt að þvinga upp á fólk heldur verði viljinn til hennar að koma frá því sjálfu á meðan kommúnistar gera almennt ráð fyrir því að sameignarstefnan eigi að gilda sjálfkrafa fyrir alla í hverju þjóðfélagi og eiga við um alla framleiðslu óháð vilja hvers einstaklings.
1991-2000

1991–2000 var tíundi áratugur 20. aldar.
Áramótaskaup 1973

Áramótaskaupið 1973 var ekkert eiginlegt áramótaskaup. En þess í stað var sýndur þáttur sem var nefndur "Þjóðskinna". Þjóðskinna var helgaður ýmsum þjóðþrifamálum og merkisatburðum sem áttu sér stað 1973. Meðal efnis má nefna fréttir, fréttaskýringar og viðtöl, auk þess framhaldssögur, fjölda greina og fleira létt efni. Ritstjórar Þjóðskinnu voru Andrés Indriðason og Björn Björnsson, en leikstjóri var Laddi og um tónlistina sá Magnús Ingimarsson.

Á undan Þjóðskinnu var sýndur þátturinn: "Jólaheimsókn í fjölleikahús". Sjónvarpsdagskrá frá jólasýningu í Fjölleikahúsi Billy Smarts.
Fortuna

Fortuna eða Fortúna er persónugervingur lukkunnar í rómverskri goafræði (hliðstæð "Tykke" í grískri goðafræði). Fortuna var stundum talin blind (eins og Réttlætið) og gat því bæði táknað góða lukku og slæma, heppni og óheppni.

Fortuna var dýrkuð um gervallt Rómaveldi.
Ýlir

Ýlir er annar mánuður vetrar samkvæmt gamla norræna tímatalinu. Hann hefst á mánudegi í fimmtu viku vetrar á tímabilinu 20. nóvember til 27. nóvember.

Eina heimildin um nafnið ýlir til forna er í Bókarbót frá 12. öld sem varðveitt er í handriti frá um 1220 (Árni Björnsson 1993:17), en í Skáldskaparmálum Snorra-Eddu heitir hann "frermánuður". Þar stendur:

„Frá jafndægri er haust, til þess er sól sezt í eykarstað. Þá er vetr til jafndægris. Þá er vár til fardaga. Þá er sumar til jafndægris. Haustmánuður heitir inn næsti fyrir vetr, fyrstur í vetri heitir gormánuður, þá er frermánuður, ...“ (1949:229).

Ásgeir Blöndal Magnússon telur orðið skylt orðinu jól en uppruni þess orðs er umdeildur. (Árni Björnsson 1993:321) telur mánaðarheitið ýlir helstu röksemd fyrir heiðnu jólahaldi í desember .

Þennan mánuð kallar séra Oddur "skammdegismánuð".
1881-1890

1881-1890 var 9. áratugur 19. aldar.
Timothy McVeigh

Timothy James McVeigh (23. apríl 1968 – 11. júní 2001) var bandarískur hryðjuverkamaður og fjöldamorðingi. Hann hlaut dauðadóm fyrir hryðjuverk sem hann framdi í Oklahoma-borg þann 19. apríl 1995 en þá sprengdi hann í loft upp byggingu og drap 168 manns. Hryðjuverkin voru þau mannskæðustu í sögu Bandaríkjanna fyrir hryðjuverkin 11. september 2001. Fjölmiðlar nefndu hann gjarnan „Oklahoma-borgar sprengjumanninn“ (e. Oklahoma City bomber). Hann var tekinn af lífi með eitursprautu klukkan 7:14 að morgni 11. júní 2001. McVeigh bauð David Woodard að spila tónlist á meðan hann dó.
Áramótaskaup 1985

Áramótaskaupið 1985 (Skaupið þegar áramótaskaupinu var stolið) er áramótaskaup sem sýnt var á RÚV árið 1985.

Leikstjóri skaupsins 1985 var Sigurður Sigurjónsson. Höfundar skaupsins voru Karl Ágúst Úlfsson, Sigurður Sigurjónsson, Örn Árnason, Randver Þorláksson og Þórhallur Sigurðsson (Laddi). Í skaupinu komu bræðurnir Magnús og Eyjólfur Laufdal (leiknir af Ladda og Karli Ágústi) fyrst fram á sjónarsviðið í þættinum "Spriklur". Rauði þráðurinn í skaupinu er stuldurinn á skaupinu og ýmsir útúrsnúningar út frá því, en öðru fremur einkennist skaupið af stuttum og snörpum grín- og tónlistaratriðum. Skaupið 1985 naut mikilla vinsælda og þykir mörgum það vera eitt besta skaupið frá upphafi - þó vissulega sýnist sitt hverjum í þessum efnum.

Leikarar í skaupinu (auk höfundanna) voru Edda Heiðrún Bachman, Tinna Gunnlaugsdóttir og Guðjón Pedersen.

Í kjölfar skaupsins 1985 hófu höfundar þess að vinna enn frekar saman og kölluðu sig Spaugstofuna. Strax í janúar 1986 var Spaugstofuhópurinn beðinn um að annast næsta skaup, sem og varð. Þeir gerðu á þessum tíma fjóra stutta sjónvarpsþætti sem kölluðust "Spaugstofan" og voru fyrst sýndir í Ríkissjónvarpinu árið 1987. Það má því segja að skaupið 1985 hafi verið undanfari Spaugstofunnar, sem verið hefur reglulega á vetrardagskrá sjónvarpsins (og síðar á Stöð 2) með hléum frá árinu 1989 þegar þættirnir 89' á stöðinni fóru í loftið - þá með Pálma Gestsson innanborðs í stað Ladda.