arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Námundun

Námundun er aðgerð í stærðfræði þegar fjöldi markverðra stafa er minnkaður, venjulega til einföldunar. Þegar námundað er, þá er markverði stafurinn sem námundað er að hækkaður ef tölustafurinn til hægri er á bilinu 5 til 9, annars er hann óbreyttur, eftir það eru allir tölustafir hægra megin við markverða stafinn fjarlægðir ef þeir eru tugabrot en skipt fyrir tölustafinn 0 ef þeir eru hluti af heillri tölu. Þegar tölur eru námundaðar er annað hvort verið að fækka fjölda markverðra stafa eða viðhalda honum en það fer eftir því hve námundunin er gróf. "Námundun fjölgar aldrei markverðum stöfum".

Þegar talan "12" er námunduð að tug, þá er tölunni "2" skipt út fyrir "0" og talan "12" hefði orðið 10. En ef talan hefði verið "1,2" væri tölustafurinn "2" fjarlægður (auk kommunar) og orðið að tölunni "1". Ef talan "12,12" væri námunduð að tug, þá væri fyrri tölustafnum "2" skipt út fyrir "0" og ",12" fjarlægt af tölunni.

Þegar tölurnar "12345" og "12567" eru námundaðar að þúsundi, þá hefur þriðji tölustafurinn áhrif á það hvort annar stafurinn hækkar upp í "3" eða ekki. Þriðji tölustafur fyrri tölurnnar er "3" og því hækkar annar tölustafurinn ekki en í þeirri seinni er hann "5" og því hækkar annar stafurinn frá "2" og upp í "3". Seinustu þrem stöfunum er síðan skipt út fyrir "0". Fyrri talan verður þá að "12000" en sú seinni að "13000".
Ragnheiður Gröndal

Ragnheiður „Ragga“ Gröndal (f. 15. desember 1984) er söngkona, píanóleikari og lagasmiður. Hún hóf ung tónlistarnám í Tónlistarskóla Garðabæjar, fyrst á blokkflautu og svo á píanó. Lauk 5 stigum í klassískum píanóleik. Eftir það lá leiðin í Tónlistarskóla FÍH þar sem hún hóf nám í jazzsöng og lauk burtfararprófi vorið 2005. Samhliða söngnáminu tók hún 6 stig í jazzpíanóleik. Veturinn 2005 - 2006 stundaði Ragnheiður nám í klassískum píanóleik við Tónlistarskólann í Reykjavík. Ragnheiður hefur einnig verið virkur þátttakandi í íslensku tónlistarlífi og sent frá sér fjórar sólóplötur; "Ragnheiður Gröndal" árið 2003, "Vetrarljóð" árið 2004, "After the Rain" árið 2005 og "Þjóðlög" árið 2006. Hún hefur einnig sungið inn á plötur fyrir Jón Ólafsson, Hauk Gröndal, bróður sinn, og hljómsveitina Ske.

Ragnheiður er handhafi Íslensku tónlistarverðlaunanna og fékk m.a. verðlaun fyrir bestu plötuna og var valin söngkona ársins árið 2004. Hún hefur komið fram víða og spilað meðal annars á Hróarskelduhátíðinni í Danmörku 2003 og Copenhagen Jazzfestival 2005.
Arthur Miller

Arthur Asher Miller (17. október 1915 – 10. febrúar 2005) var bandarískt leikskáld og rithöfundur. Hann var áberandi í bandarísku bókmenntalífi og kvikmyndum í yfir 61 ár. Best þekktu verk Arthur Millers eru "Í deiglunni" og "Sölumaður deyr", en þau hafa bæði verið sett upp í íslensku leikhúsi. Hann var einnig þekktur fyrir skammvinnt hjónaband sitt við leikkonuna Marilyn Monroe (1956-1961) sem snerist til gyðingdóms fyrir hann.
Oulu

Oulu (sænska: Uleåborg) er borg og sveitarfélag með um 204.000 (2019) íbúa í Norður-Austurbotni í Finnlandi. Oulu er stærsta og mikilvægasta borg Norður-Finnlands og sjötta stærsta borg landsins. Fólksfjölgun í borginni er næstum sambærileg við stórþéttbýlissvæði Helsinki.
Pétur Þorsteinsson

Pétur Þorsteinsson (fæddur 5. maí 1955) er prestur Óháða safnaðarins í Reykjavík.

Hann er þekktur fyrir gamansöm orðasöfn sín og nýyrðasmíð. Söfnin hefur hann gefið út í "Petrísk – íslensku orðabókinni". Hann hefur beitt sér fyrir málhreinsun og kallar sig allsherjarnýyrðaskáld eða forseta "háfrónsku"-málhreyfingarinnar á Íslandi, hreyfingar sem reynir að útrýma öllum tökuorðum í íslensku.

Pétur er einnig töframaður og einn af stofnfélögum Hins íslenska töframannagildis og heldur árlega "galdramessur" og "gerningaguðsþjónustur".
Nokia (bær)

Nokia er borg og sveitarfélag í vestur-Finnlandi. Hún liggurur við bakka árinnar Nokianvirta í Pirkanmaa héraði, um 15 kílómetrum vestan við Tampere. Íbúafjöldi í Nokia er um 34.000 manns ( 2019).

Nafnið kemur frá fornu finnsku orði, "nokia", sem er stytting á orðinu "nokinäätä" sem þýðir safali (loðið dýr), sem kemur frá orðinu "nois" (fleirtala: "nokia") sem þýðir sót. Eftir að safölum var útrýmt í Finnlandi fór orðið að vísa til allra dýra sem höfðu dökkan, loðin feld eins og t.d. marða, sem finnast á svæðinu í dag. Ennþá seinna vísaði orðið almennt til felds, en er þó ekki lengur notað í þeirri merkingu.

Fyrirtækið Nokia var stofnað í bænum af Fredrik Idestam árið 1865 og var í upphafi pappírsframleiðslufyrirtæki. Fyrirtækið hefur þó enga starfsemi lengur í bænum og er í dag orðið eitt þekktasta fjarskiptafyrirtæki heims.
Jacques Rueff

Jacques Rueff (23. ágúst 1896 - 23. apríl 1978) var franskur hagfræðingur og ráðgjafi de Gaulles, hershöfðingja og Frakklandsforseta. Hann var eindreginn frjálshyggjumaður og 1947 einn stofnenda Mont Pèlerin-samtakanna, alþjóðlegs málfundafélags frjálslyndra fræðimanna.

Rueff lauk prófi 1919 frá hinum virta École Polytechnique. Eftir það starfaði hann í fjármálaráðuneyti Frakklands og seðlabanka og gegndi eftir stríð ýmsum öðrum opinberum stöðum, en hélt uppi harðri gagnrýni á kenningar Johns Maynards Keynes, sem þá nutu mikillar hylli ráðamanna. Hann var aðalhöfundur áætlunar, sem við hann var kennd, „Plan Rueff,“ um að koma fjármálum og peningamálum Frakklands í viðunandi horf, og fór de Gaulle eftir valdatöku sína 1958 eftir mörgum ráðum hans. Rueff var dómari við Evrópudómstólinn um árabil og kjörinn félagi í Lærdómslistafélaginu franska, Académie française, 1964.
1800

Árið 1800 (MDCCC í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Dublin (aðgreining)

Dublin (Dyflinn) er höfuðborg Írlands, staðsett í Dyflinnarsýslu.

Dublin er einnig nafn nokkurra staða í Bandaríkjunum:

Dublin er lítill bær í suður Ástralíu.

Samkomulag Evrópusambandsins um pólitískt hæli heitir Dyflinnarbókunin, og var undirrituð í Dyflinni.

Dublin Core er alþjóðastaðall um lýsigögn sem dregur nafn sitt af bænum Dublin í Norður-Karólínufylki

Sjá einnig: Írsk staðarnöfn í öðrum löndum
Innfeldi

Innfeldi (oft kallað punkt- eða depilmargfeldi) er tvílínulegur virki, sem skilgreindur er á vigurrúmi. Er ýmist táknuð með tveimur oddklofum, formula_1, eða með punkti, formula_2. Vigurrúm ásamt innfeldi er kallað innfeldisrúm.

Skilgreining.

Látum formula_3 vera svið sem er annaðhvort rauntölusviðið formula_4 eða tvinntölusviðið formula_5. Látum formula_6 vera vigurrúm yfir formula_3.

Innfeldi formula_8 yfir vigurrúm formula_6 er skilgreint sem vörpun formula_10 þ.a. eftirfarandi skilyrði eru uppfyllt fyrir öll formula_11 og formula_12:

Rauntalnarúm.

Venjulega innfeldið á formula_20 (n-vítt Evklíðskt rúm) er skilgreint þannig:

Einnig má finna innfeldi tveggja vigra með því að margfalda saman lengdir þeirra og kosínus af horninu milli þeirra:

Þá er maður í raun að ofanvarpa öðrum vigrinum á hinn og margfalda svo saman lengdir þeirra.

Innföldun er víxlin og dreifin aðgerð.

Algengt er að nota innfeldi til að finna horn milli tveggja vigra ef hnit þeirra eru þekkt. Það má gera svona:

Mikilvægur eiginleiki innfelda er að innfeldi hornréttra vigra er núll. Það er auðvelt að sjá það því að þátturinn formula_28 verður núll þegar formula_29 þar sem formula_30
Austur-Landeyjahreppur

Austur-Landeyjahreppur var hreppur í Landeyjum í Rangárvallasýslu, milli Affalls og Markarfljóts.

Hinn 9. júní 2002 sameinaðist Austur-Landeyjahreppur Hvolhreppi, Fljótshlíðarhreppi, Vestur-Landeyjahreppi,

Vestur-Eyjafjallahreppi og Austur-Eyjafjallahreppi undir nafninu "Rangárþing eystra".
Bill Bryson

William „Bill“ McGuire Bryson (8. desember 1951) er bandarískur metsölubókahöfundur sem hefur ritað gamansamar bækur um ferðalög auk bóka um enska tungu og vísindi. Hann fæddist í Des Moines, Iowa og lærði við Drake University en hætti 1972 eftir að hafa ákveðið að ferðast um Evrópu í fjóra mánuði. Hann fór svo aftur til Evrópu ári síðar, þá í slagtogi við gamlan menntaskóla félaga Stephen Katz að nafni (síðarkom í ljós að þetta er ekki hans raunverulega nafn), en hann tók líka þátt í ferðalagi Bryson í bókinni "A Walk in the Woods". Hann skrifar um reynslu sína af þessum ferðalögum í formi endurupplifana í bók sinni "Neither Here Nor There", þar sem hann skrifar um svipað ferðalag sem hann fór tuttugu árum síðar.

Hann hefur unnið hjá bæði "The Times" og "The Independent". Hann hætti blaðamennsku 1987. Hann hefur búið bæði á Bretlandi (þar sem hann hitti konuna sem hann síðar giftist) og í Bandaríkjunum til skiptis. Hann býr nú í Bretlandi. Hann hlaut Aventis verðlaun fyrir vísindabókmenntir 2004 fyrir víðfræga bók sína "A Short History of Nearly Everything". Hann er núverandi heiðursrektor Háskólans í Durham.
Atlanta

Atlanta er höfuðborg bandaríska fylkisins Georgíu. Íbúar borgarinnar eru tæp hálf milljón í borginni sjálfi, en á ef samliggjandi byggðarlög eru tekin með er íbúatalan tæpar 5 milljónir. Borgin er meðal annars þekkt fyrir mikinn fjölda af kirkjum (enda hún einskonar höfuðborg Biblíubeltisins svokallaða) og fyrir að vera stofnstaður ýmissa stórfyrirtækja. Sem dæmi um slík fyrirtæki má nefna Coca-Cola fyrirtækið, United Parcel Service (sem var reyndar stofnað í aðliggjandi borg) og CNN. Ólympíuleikarnir voru í borginni árið 1996.
Mariano Rumor

Mariano Rumor (16. júní 1915 – 21. janúar 1990) var ítalskur stjórnmálamaður, meðlimur í Kristilega demókrataflokknum og forsætisráðherra Ítalíu nokkrum sinnum. Hann var frá Venetó á Norður-Ítalíu og hóf þátttöku í stjórnmálum sem þátttakandi í stjórnarskrárþinginu 1946 þegar ný stjórnarskrá Ítalíu var samin.

Rumori barðist einkum fyrir hagsmunum og auknum áhrifum kaþólsku kirkjunnar á stjórnmálasviðinu (sem var hluti af stefnu kirkjunnar eftir að Leó XIII páfi gaf út páfabréfið "Rerum novarum" 15. maí 1891). Hann var þekktur sem „"pio Mariano"“ („Mariano hinn trúaði“), en kirkjan hafði mikil áhrif á mikið fylgi flokksins í héraði Rumors. Hann þótti líka minna eilítið á prest, var hæglátur og lágmæltur.

1948 var hann kjörinn á þing. Hann varð aðstoðarráðherra 1958 og innanríkisráðherra árið 1961. Hann varð fyrst forsætisráðherra 1968 til 1970.

1972 varð hann aftur innanríkisráðherra og varð skotmark stjórnleysingja sem varpaði sprengju inn í lögreglustöðina í Mílanó þar sem hann var við minningarathöfn með þeim afleiðingum að fjórir létust. Síðar komu í ljós tengsl sprengjumannsins við nýfasista og blóðbaðið á lögreglustöðinni í Mílanó varð eitt af þeim dæmum sem menn nefndu um hryðjuverk hægrisinnaðra öfgahópa til að skapa ótta við kommúnista á "blýárunum".

1973 til 1974 var Rumor aftur forsætisráðherra og leiddi tvær vinstri-miðjustjórnir. 1976 blandaðist hann í Lockheed-hneykslið. Hann reyndist síðar saklaus, en málið hafði mjög neikvæð áhrif á stjórnmálaferil hans. Innan hans eigin flokks og meðal þeirra sem studdu aukin áhrif kirkjunnar var honum ýtt til hliðar. 1979 var hann kjörinn í öldungadeildina.
5. febrúar

5. febrúar er 36. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 329 dagar (330 á hlaupári) eru eftir af árinu.

Atburðir.
Irréversible

Irréversible er kvikmynd eftir Gaspar Noé sem skrifaði handritið, leikstýrði, sá um klippingu og ljósmyndun. Hún er álitin ein óhugnanlegasta og umdeildasta kvikmynd ársins 2002 vegna þess hve ítarleg mynd er dreginn af nauðgun og morði í kvikmyndinni.

Kvikmyndin hefur verið borin saman við Memento og Peppermint Candy, þar sem báðar kvikmyndirnar rekja söguþráðinn aftur á bak frá endalokum til upphafs, það er að segja öfugt við það sem venjulegt myndi teljast.
Lífspekifélagið

Lífspekifélagið (áður Guðspekifélagið; á ensku: "Theosophical Society") er alþjóðleg hreyfing sem helgar sig dulspekitrúnni "guðspeki."

Hin rússneska Helena Blavatsky stofnaði hreyfinguna um guðspeki árið 1875 í New York. Á þeim tíma var dulspeki nokkuð vinsæl. Trúarhreyfing hennar hélt því fram að til væri ævafornt bræðralag vitringa sem byggju yfir dulrænum máttum. Vitringarnir væru til um heim allan, en að höfuðstöðvar þeirra væru í Tíbet. Samkvæmt trú guðspekinga vilja vitringarnir dreifa speki sinni, sem mun einn daginn vera æðri öllum öðrum trúarbrögðum. Guðspekingar trúa á endurholdgun eftir dauðan og karma. Sjálfir líta guðspekingar ekki á hreyfingu sína sem trúarbrögð.

Eftir að Helena lést klofnaði hreyfingin í tvennt. Einn hlutur er með höfuðstöðvar í Chennai á Indlandi, hinn með höfuðstöðvar í Kaliforníu. Íslandsdeild félagsins tilheyrir þeirri hreyfingu sem er í Indlandi.

Guðspekifélagið stofnaði útibú í Reykjavík 1912 en Íslandsdeild Guðspekifélagsins var formlega stofnuð 1921. Guðspekifélagið á Íslandi breytti um nafn árið 2018 og heitir nú Lífspekifélagið.
Sacramento

Sacramento er höfuðborg Kaliforníuríkis í Bandaríkjunum. Borgin var stofnuð í desember árið 1848 af John Sutter en hann hafði áður reist virkið Sutter's Fort (einnig nefnt New Helvetia).

Í gullæðinu var Sacramento mikilvæg miðstöð viðskipta og landbúnaðar. Þar var endastöð margra vagnlesta, hestvagna, fljótabáta og fyrstu járbrautarinnar sem náði þvert yfir Ameríku.

Innfæddir kalla borgina oft "Sacto", "Sactown", "Sacratomato" eða "Sac". Þá kalla viðskiptajöfrar og fjölmiðlar borgina oft "River City". Sacramento State University (hluti California State University) er háskólinn staðarins.

Saga borgarinnar.

Forsaga.

Fyrir tíma Evrópubúa í Kaliforníu höfðu indjánar af ættbálkunum Miwok, Shonommey og Maidu búið á svæðinu í líklegast þúsundir ára. Ólíkt nútímamanninum skildu þeir litlar leifar eftir sig, en þeir nærðust aðallega á akarni eikartrjánna, ávöxtum, fræjum og rótum.

Árið 1806 eða 1808 kom spænski landkönnuðurinn Gabriel Moraga á svæðið fyrstur Evrópubúa. Hann nefndi dalinn sem hann sá og fljótið sem lá í gegnum dalinn "Sacramento Valley" og "Sacramento River" eftir spænska orðinu yfir sakrament.

Frá frumkvöðlum til gullæðis.

John Sutter kom til svæðisins frá Liestal í Sviss í ágúst 1839 og stofnaði virkið og viðskiptastöðina Sutter's Fort árið 1840. Árið 1848 fannst gull um 80 kílómetrum norðaustan við virkið eða í Sutter's Mill. Þegar fréttin breiddist út tók fólk að streyma til svæðisins frá öllum áttum og stórjókst íbúatalan við það. Sonur Sutter, sem hét John Sutter yngri, tók að skipuleggja borg á svæðinu og borgina nefndi hann Sacramento eftir fljótinu, "Sacramento river". Þetta gerði hann þrátt fyrir andstöðu föður síns, sem áður hafði stofnað Sutter's Fort, Sutter's Mill og Sutterville, en allar þessar byggðir mistókust öfugt við Sacramento, sem óx hratt.

Fyrstu áratugina hrjáðu flóð, eldar og kólera borgina, en samt sem áður hélt aðstreymi fólks til borgarinnar áfram.

Höfuðborgin.

Löggjafarþing Kaliforníu kom með lög árið 1854 sem gerðu Sacramento að höfuðborg ríkisins, en hún hafði áður verið í borgunum San Jose, Vallejo og Benicia.

Hafist var handa við byggingu þinghússins, California State Capitol, árið 1869 og lauk henni 1874. Þykir húsið minna mjög á United States Capitol í Washington, D.C.

Þessi nýja staða borgarinnar, sem og góð staðsetning, urðu þess valdandi að borgin upplifði mikið gullaldarskeið. Hún varð fyrsta endastöð Pony Express póstflutninganna í vestri og seinna endastöð fyrstu járnbrautalestarinnar þvert yfir Bandaríkin, First Transcontinental Railroad. Þá hjálpuðu fljótin sem renna í gegnum borgina til við að efla atvinnulíf.

Íbúar Sacramento ákváðu um þetta leiti að lyfta borginni, sem þeir gerðu með landfyllingum. Þetta var gert til að koma í veg fyrir tjón af völdum flóða í Sacramento River og American River.

Samtímasaga.

Þróun fólksfjölda eftir árum:
20. febrúar

20. febrúar er 51. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 314 dagar (315 á hlaupári) eru eftir af árinu.

Atburðir.
Brussel

Brussel (sem hefur þrjú opinber nöfn, á frönsku heitir hún: "Bruxelles", á hollensku: "Brussel" og á þýsku: "Brüssel") er höfuðborg Belgíu, og þar að auki höfuðborg Flæmingjalands og frönskumælandi menningarsvæðisins í Belgíu, og aðalaðsetur flestra helstu stofnana Evrópusambandsins, vegna þessa er Brussel stundum kölluð „höfuðborg Evrópu“. Atlantshafsbandalagið hefur haft höfuðstöðvar sínar þar frá 1967 þegar það flutti þangað frá París. Borgin stendur inni í miðju landi.

Brussel-höfuðborgarsvæðið varð til í núverandi mynd við samruna 19 sveitarfélaga eða "gemeenten / communes", en þau mynda enn sjálfstæðar heildir að flestu leyti. Ýmis önnur sveitarfélög renna einnig saman við þessa heild, þar má t.d. nefna Anderlecht og Waterloo.

Bæði franska og hollenska eru opinber mál á höfuðborgarsvæðinu.

Vinsælt kennileiti borgarinnar er Manneken Pis, eða "Peðlingur piss" eins og hann hefur verið kallaður á íslensku.
Skátahreyfingin

Skátahreyfingin er alþjóðleg hreyfing sem var stofnuð af breskum hershöfðingja, Robert Baden-Powell lávarði, árið 1907. Hugsjón hans var að búa til hreyfingu sem stuðlaði að líkamlegum og andlegum þroska ungmenna svo þau gætu tekið þátt í samfélaginu. Margt í skátahreyfingunni á uppruna sinn í "Frumskógarbókinni" eftir Rudyard Kiplings sem á ensku kom út í tveimur bókum: "The Jungle Book" og "The Second Jungle Book".

Markmið Skátahreyfingarinnar.

Meginmarkmið skátahreyfingarinnar er að veita ungu fólki tækifæri til að verða sjálfstæðir, virkir og ábyrgir einstaklingar í samfélaginu með því að stuðla að uppeldi og menntun með lífsgildum sem byggja á skátaheitinu og skátalögunum. Leitast er við að skapa betri heim þar sem hver einstaklingur hefur tilgang og gegnir mikilvægu hlutverki til uppbyggingar samfélagsins.

Skátadagurinn.

Skátadagurinn er haldinn hátíðlega um allan heim þann 22. febrúar ár hvert. Dagurinn er haldinn í tilefni þess að þann dag árið 1857 fæddist Lord Baden Powell, stofnandi skátahreyfingarinnar. Á Íslandi hefur verið sú venja hjá flestum skátafélögum að vígja inn nýja skáta og gera þá fullgilda meðlimi skátahreyfingarinnar.

Bandalag íslenskra skáta.

"Aðalgrein: Bandalag íslenskra skáta"

Bandalag íslenskra skáta (BÍS) eru landssamtök skáta á Íslandi og regnhlífarsamtök fyrir íslensk skátafélög. BÍS er aðili að heimssamtökum skáta, WOSM og WAGGGS. BÍS rekur "Skátamiðstöðina" sem staðsett er í Reykjavík og er þjónustumiðstöð fyrir skátafélögin í landinu, auk þess að vera aðalmálsvari skátahreyfingarinnar gagnvart erlendum og innlendum aðilum eins og stjórnvöldum, öðrum félagasamtökum og einstaklingum.
Contra Costa-sýsla, Kaliforníu

Contra Costa sýsla var stofnuð 1850 þegar Kalifornía var innlimuð Bandaríkjunum. Íbúar árið 2000 voru 948,816.

Helstu þéttbýlistaðir eru Walnut Creek sem er höfðuðstaður sýslunnar, Concord, Richmond, Pittsburg og Antioch. Einnig er fjöldi annarra smáborga með íbúafjölda á bilinu 10 - 20 þúsund manns. Þar er helst að nefna Martinez (sem upphaflega var höfðuðstaður) og er einnig þekkt fyrir að hafa verið heimabær Skotans og náttúruunnandans John Muir (1839 - 1914). Þar má finna safn tileinkað minningu hans og er það staðsett þar sem hann var til heimilis. Meðal helstu kennileita er Mt. Diablo sem nú er þjóðgarður.
Rússnesk margföldun

Rússnesk margföldun er aðferð til þess að margfalda tölur saman með einföldum hætti.

Aðferð.

Það fyrsta sem þarf að gera er að skrifa tölurnar sem margfalda á hlið við hlið, til dæmis á blað eða annað sem þykir hentugt og útbúa dálka með línum fyrir neðan þær. Því næst á að helminga töluna sem er hægra megin þangað til eftir stendur talan 1. Niðurstöður eru skrifaðar í dálkinn fyrir neðan upphaflegu töluna. Ef skipta þarf oddatölu í tvennt er alltaf námundað niður, til dæmis ef skipta á tölunni 25 í tvennt er niðurstaðan 12. Talan sem er vinstra megin er tvöfölduð jafn oft og hin var helminguð og niðurstöðurnar skráðar í dálkinn fyrir neðan upphaflegu töluna. Síðan þarf að finna allar sléttu tölurnar í dálknum hægra megin og stroka út þær tölur í vinstri dálknum sem eru í sömu línu og þær. Að lokum eru þær tölur sem eftir standa vinstra megin lagðar saman og útkoman er lausnin á dæminu.

Dæmi.

Margföldum saman tölurnar 32 og 25. Skrifum tölurnar með því að útbúa dálka með línum og tvöfalda og helminga samkvæmt reglunni:

Því næst er strikað yfir sléttu tölurnar hægra megin og þær tölur vinstra megin sem eru í sömu línu, og tökum tölurnar úr vinstri dálknum sem eru eftir, og leggjum þær saman:

Þannig að niðurstaðan er 800.

Notagildi.

Hin hefðbundna aðferð við margföldun er góð og gild og flestir nota hana og eru snöggir að. En til að geta notað hana þarf viðkomandi að kunna skil á margföldun og samlagningu.

Kosturinn við rússneska margföldun að sá sem ætlar að nota hana þarf að aðeins að kunna skil á sléttum tölum og oddatölum, geta helmingað tölur og tvöfaldað þær og lagt saman. Þessi aðferð hentar því vel þeim sem eiga erfitt með að margfalda en eiga auðveldara með að leggja saman.
Oxun

Oxun er ferli í efnafræði sem skilgreint er sem missir rafeinda í oxunar-afoxunarhvarfi. Hægt er að skilgreina "oxunartölu" frumefnis. Þegar frumeind eða jón tapar rafeind, hækkar oxunartalan.

Afoxun er heiti efnaferlisins þegar frumefni bætir við sig rafeind. Þá lækkar oxunatalan.

Oxun er mikið notuð í efnaiðnaði, til dæmis við framleiðslu hreinlætisefna.

Bruni er tegund hraðfara oxunar.

Oxarar og afoxarar.

Í oxunar-afoxunarhvarfi hliðrast rafeindir frá einu frumefni til annars frumefnis. Það frumefni sem gefur frá sér rafeind(ir) kallast afoxari (það oxast sjálft) og það frumefni sem tekur til sín rafeind(ir) kallast oxari (það afoxast sjálft).

Oxarar eru almennt frumefni eða efnasambönd þar sem einkennast af hárri oxunartölu t.d. H2O2, MnO4-, Cr2O7-2.

Afoxarar eru fjölbreyttur hópur efna. Rafjákvæðir málmar eins og Li, Na, Mg, Fe, Zn og Al eru góðir afoxarar. Hreint kolefni, C, er einnig góður afoxari. Í lífrænni efnafræði eru hýdríð sambönd eins og NaBH4 og LiAlH4 mikið notuð sem afoxarar.

Dæmi um oxunar-afoxunarhvörf.

Fe+2 oxast í Fe+3 með vetnisperoxíð sem oxara.

Hálfhvörfin eru

Fe+2 → Fe+3 + e-

H2O2 + 2e- → 2OH-

Heildarhvarfið er 2 Fe+2 + H2O2 + 2 H+ → 2 Fe+3 + 2 H2O

Járn, Fe, oxast yfir í Fe+3 undir áhrifum súrefnis. Til þess að þetta gangi greiðlega er best að vatn sé til staðar í formi raka. Hvarfjafnan er

4 Fe + 3 O2 → 2 Fe2O3. Því er ein aðferð til að ryðverja járn að mála það vel.
Bæjarstjóri

Bæjarstjóri er framkvæmdastjóri bæjarfélags, annast hann daglegan rekstur þess í umboði bæjarstjórnar.
Haraldur Ringsted

Haraldur Ringsted Steingrímsson (fæddur 19. mars 1971) er tónlistarmaður frá Húsavík. Hann hefur m. a. spilað í pönkhljómsveitinni Rotþróin, INRI, Niður, Grjóthrun í Hólshreppi en einnig fengist við leiklistartónlist með áhugaleikfélaginu Hugleikur. Haraldur hefur einnig getið sér góðs orðs sem hljóðmaður og stjórnað upptökum í hljóðveri fyrir aðrar hljómsveitir (t.d. Brain Police, Múm, Mínus, ofl).
1795

Árið 1795 (MDCCXCV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Kría

Kría (fræðiheiti: "Sterna paradisaea") er fugl af ætt þerna. Hún er farfugl á Íslandi og verpir hér og annars staðar á norðurslóðum. Krían er sá farfugl á Íslandi sem lengst ferðast frá landinu þegar hún fer í burtu. Krían er hvít á kviði og stéli og undir væng, grá á baki og ofan á vængjum og hefur svartan koll og svarta vængbrodda. Hún hefur rauða fætur og rautt nef á sumrin en svart á veturna og eimir stundum eftir af svörtum nefbroddi snemma sumars. Kría er um 38 sentimetrar á lengd. Krían lifir aðalega á sílum og öðrum smáfiski. Krían verpir 1-3 eggjum og er 16 daga að unga þeim út. Ungarnir eru fleygir á 3-4 vikum.

Krían hefur verið friðuð tegund á Íslandi síðan 1882. Hrun í sandsílastofninum sem má trúlega rekja til loftslagsbreytinga hefur haft afar neikvæð áhrif á afkomu kríunnar á Íslandi. Varpárangur kríunnar hefur verið mjög lélegur frá og með 2005. Krían var ekki metin í hættu við byrjun 20. aldar en á nýjasta válista Náttúrufræðistofnunarinnar frá árinu 2018 er krían nú metin í nokkurri hættu.

Hæsti aldur sem vitað er með vissu til að fugl af þessari tegund hafi náð er 34 ár.
Orrustuskip

Orrustuskip er öflugt herskip þar sem fara saman öflugar fallbyssur og þung brynvörn. Þau voru oftast nær notuð sem flaggskip og mikilvægustu skip flestra flotaeininga í seinni heimsstyrjöld, en urðu fljótelga úrelt eftir tilkomu flugskeyta og eru ekki lengur notuð í sjóherjum.

Orrustuskip hafa í gegnum tíðina verið flokkuð eftir tímabili. Til einföldunar er yfirleitt miðað við orrustuskip frá því fyrir tíma vélvæðingar, gufuknúin orrustuskip og síðast 20. aldar orrustuskip.