arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Miðaldaheimspeki

Miðaldaheimspeki er það tímabil í sögu vestrænnar heimspeki nefnt sem er ýmist talið ná frá upphafi miðalda til upphafs nútímaheimspeki (á 17. öld) eða fram að heimspeki endurreisnartímans (á 15. öld). Upphaf tímabilsins miðast við fall vest-rómverska ríkisins seint á 5. öld en oft er Ágústínus frá Hippó talinn fyrsti miðaldaheimspekingurinn.
Grein

Grein getur þýtt eftir farandi:
Sitkagreni

Sitkagreni (fræðiheiti: "Picea sitchensis") er sígrænt barrtré af þallarætt. Fullvaxið tré nær um 50-70 metra hæð (hæsta tré hefur þó náð 97 metrum) og 5 metra stofnþvermáli og er stórvaxnasta tegund grenitrjáa. Það er ein fárra tegunda sem ná yfir 90 m. hæð.

Sitkagreni er langlíft og nær allt að 700 ára aldri.

Sitkagreni er upprunnið á vesturströnd Norður-Ameríku og vex nálægt sjó frá Kodiakeyju í Alaska í norðri suður til norðanverðrar Kaliforníu. Sitkagreni hefur þó verið plantað víða um heim í nytjaskógrækt, einkum í Evrópu.

Nytjar.

Sitkagreni er mikið notað í nytjaskógrækt fyrir framleiðslu timburs og pappírs. Viður þess er sérlega gagnlegur við gerð strengjahljóðfæra. Tréð vex hratt og er harðgert og er þess vegna vel metið í skógrækt við erfið skilyrði.

Sitkagreni á Íslandi.

Sitkagreni var fyrst flutt inn frá Danmörku á árunum 1920-1930 og nokkru síðar frá Noregi. Í seinni heimstyrjöld fengust fræ frá Alaska. Í aprílhretinu 1963 þegar hitinn hrapaði úr 12 C° í -8 C° á sex klukkustundum urðu skemmdir á Alaska strandafbrigði sitkagrenis mun minni en á skyldum tegundum.

Hæstu og sverustu tré á Íslandi eru oftast tré af tegund sitkagrenis. Sumarið 2016 mældist hæsta tréð á Kirkjubæjarklaustri 27,18 metra hátt.

Sitkagreni er eitt algengasta skógræktartré á Íslandi. . Árið 2002 var sitkagreni valið tré ársins af Skógræktarfélagi Íslands.
Dygðasiðfræði

Dygðasiðfræði er einn þriggja helstu strauma í siðfræði. Í grófum dráttum má segja að dygðasiðfræðin leggi áherslu á siðferðilegt hlutverk dygða og skapgerðar, andstætt skyldusiðfræði, sem leggur áherslur á skyldur, og leikslokasiðfræði, þar sem áherslan er á afleiðingar athafna. Rætur dygðasiðfræðinnar má rekja til Forn-Grikkja, einkum Platons og Aristótelesar (saga dygðasiðfræðinnar í kínverskri heimspeki er óháð vestrænni heimspekihefð).

Nútímadygðasiðfræði þarf ekki nauðsynlega að vera „ný-artistótelísk“ en flestar dygðasiðfræðikenningar nútímans eru það þó að verulegu leyti. Sjálft hugtakið dygð (eða ágæti) er yfirleitt skilið að mestu leyti aristótelískum skilningi og yfirleitt er áhersla á farsæld ("evdæmónía") sem endanlegt markmið.
Þórshöfn (Langanesi)

Þórshöfn er þorp sem stendur á Langanesi og er í sveitarfélaginu Langanesbyggð í Norður-Þingeyjarsýslu. Íbúar á Þórshöfn voru 369 talsins árið 2019. Flestir urðu íbúarnir um 500 upp úr 1970.

Þórshöfn er reist í landi jarðarinnar Syðralóns við austanverðan Lónafjörð, við vík sem var gott skipalægi frá náttúrunnar hendi og var notuð sem höfn frá fornu fari. Höfnin er kennd við þrumuguðinn |Þór.

Seint á 16. öld var töluvert um siglingar þýskra kaupmanna til Þórshafnar og kölluðu þeir verslunarstaðinn "Dureshaue". Þessi verslun lagðist niður með einokunarversluninni 1602 og þurftu þá bændur að fara annaðhvort til Vopnafjarðar eða Húsavíkur til að versla en frá 1684 voru þeir skikkaðir til að fara til Húsavíkur, sem var mun lengri og erfiðari leið. Þetta breyttist þó aftur 1691 og máttu þeir þá versla á Vopnafirði. Einnig mun oft hafa verið töluvert um launverslun við duggara.

Kaupmenn á Vopnafirði og Raufarhöfn fengu leyfi yfirvalda til að versla á Þórshöfn vorið 1839 og árið 1846 var löggiltur þar verslunarstaður. Gránufélagið fór að sigla þangað 1870 og reisti fiskverkunarhús 1884 í Heiðarhöfn, nokkru norðar á Langanesi. Pöntunarfélag var stofnað á Langanesi 1895 og hafði aðstöðu á Þórshöfn og 1897 reisti verslun Ørum &amp; Wulff verslunarhús á staðnum. Aðalverslunarrekandinn nær alla 20. öld var þó Kaupfélag Langnesinga.

Fyrst er vitað til þess að einhver hafi haft búsetu á Þórshöfn upp úr 1880 þegar hjónin Helgi Eymundsson og Hólmfríður Jónsdóttir settust þar að en þau fluttu raunar til Vesturheims 1883. Árið 1901 voru 88 íbúar þar og á sama tíma voru að vaxa upp tveir aðrir þéttbýlisstaðir á Langanesi, Skálar og Heiðarhöfn, sem báðir eru nú löngu komnir í eyði.

Útgerð varð fljótt aðalatvinnuvegur íbúanna. Vélbátaútgerð hófst 1920 og árið 1937 hófust framkvæmdir við hafnargerð. Útgerð og fiskvinnsla er enn aðalatvinnuvegur þorpsbúa og er stærsti atvinnurekandinn Hraðfrystistöð Þórshafnar, sem gerir út tvö skip og rekur fiskvinnslu.

Þórshafnarhreppur varð sjálfstætt sveitarfélag 1946 en hafði áður verið hluti af Sauðaneshreppi. Hrepparnir voru sameinaðir á ný 1993 og árið 2006 sameinuðust Þórshafnarhreppur og Skeggjastaðahreppur í Langanesbyggð.
Króksfjarðarnes

Króksfjarðarnes er bær og verslunarstaður á sunnanverðum Vestfjörðum og stendur á nesinu milli Króksfjarðar og Gilsfjarðar. Króksfjarðarnes fékk verslunarréttindi árið 1895. Í Króksfjarðarnesi starfaði Kaupfélag Króksfjarðar og þar var starfandi sláturhús þangað til árið 2007. Einnig er þar félagsheimilið Vogaland sem byggt var 1958 og þar er útibú frá Sparisjóði Vestfirðinga.

Í Landnámu kemur fram að Þórarinn krókur hafi numið land við Króksfjörð og búið að Króksfjarðarnesi, en auk þess kemur staðurinn við sögu í Gull-Þórissögu.
Eiðar

Eiðar er þéttbýliskjarni staðsettur um 10 km norðan við Egilsstaði. Þar búa um 40 manns. Eiðar tilheyra sveitarfélaginu Fljótsdalshéraði.

Eiðaskóli.

Á Eiðum var stofnaður búnaðarskóli árið 1883. Hann starfaði til 1919. Þá var honum breytt í alþýðuskóla, sem starfaði til 1998, en þá tók Menntaskólinn á Egilsstöðum endanlega yfir starfsemi Eiðaskóla. Hafði skólinn þá verið rekinn sem útibú frá Menntaskólanum í nokkur ár. Helstu byggingar staðarins tengjast skólastarfinu og eru teiknaðar af þekktum íslenskum arkitektum, eins og Guðjóni Sigvaldasyni, Rögnvaldi Ólafssyni og Sigvalda Thordarsyni.

Útvarpið.

Á Eiðum er 100 kW langbylgjusendir Ríkisútvarpsins, sem sendir á 207 kHz. (Hinn langbylgjusendirinn er á Gufuskálum.)
Gao Xingjian

Gao Xingjian (fæddur 4. janúar 1940) er kínverskur rithöfundur, leikritahöfundur, þýðandi, leikstjóri, málari og gagnrýnandi. Xingjian fæddist í Ganzhou, Kína en er í dag franskur ríkisborgari. Árið 2000 hlaut Xingjian bókmenntaverðlaun Nóbels. Þrátt fyrir að kínversk stjórnvöld hafi ekki gefið neitt út varðandi verðlaunaveitinguna kallaði kínverskt blað sem rekið er af stjórnvöldum útnefningu hans ‚fáránlega‘ árið 2001. Öll verk hans eru bönnuð í Kína. Frægasta verk Xingjian er "Sálarfjallið" (e. Soul Mountain).
Okkarína

Okkarína er blásturshljóðfæri sem er oftast úr leir.
Egyptaland hið forna

Egyptaland hið forna vísar til hinnar fornu siðmenningar sem þróaðist á bökkum Nílarfljóts í Norðaustur-Afríku og náði hvað mestri útbreiðslu á 2. árþúsundinu f.Kr. á tímabili sem er kallað Nýja ríkið. Ríkið náði frá Nílarósum í norðri allt suður að Jebel Barkal við fjórðu flúðirnar í Níl. Á vissum tímum náði veldi Egypta yfir suðurhluta þess sem kallað hefur verið Austurlönd nær, strönd Rauðahafs, Sínaískaga og Vestureyðimörkina (sem nú skiptist milli Egyptalands og Líbýu, aðallega kringum vinjarnar).

Menning Forn-Egypta stóð í um þrjú og hálft árþúsund. Hún hófst með sameiningu ríkjanna í Nílardal um 3150 f.Kr. og er venjulega talin hafa liðið undir lok þegar Rómaveldi lagði ríkið undir sig árið 30 f.Kr. sem varð upphafið að gagngerum breytingum í stjórnkerfi og trúarbrögðum landsins. Sögu Egyptalands hins forna er skipt í þrjú megintímabil og þrjú millitímabil sem talin eru hafa einkennst af óstöðugleika í stjórn landsins: Gamla ríkið, Fyrsta millitímabilið, Miðríkið, Annað millitímabilið, Nýja ríkið og Þriðja millitímabilið. Eftir Þriðja millitímabilið tók Síðtímabilið við þegar Akkamenídaríkið lagði landið undir sig. Því lauk með landvinningum Alexanders mikla en þá tóku grískættaðir Ptólemajar við völdum í Egyptalandi. Rómverjar, undir stjórn Octavíanusar, lögðu Egyptaland Ptólemaja undir sig 30 f.Kr. og gerðu það að rómversku skattlandi.

Undirstaða ríkisins var frjósemi Nílardalsins sem stafaði af reglulegum flóðum í ánni. Bygging áveitna og umframframleiðsla sem þær gerðu mögulega var ein orsök þess að til varð háþróað samfélag með ríkistrúarbrögðum, ritmáli, verslun og her. Stjórnsýsla var í höndum skrifara, presta og landstjóra en efstur sat konungurinn, faraó, sem talinn var guðaættar í hinum margslungnu fornegypsku trúarbrögðum.

Íburðarmikil hof, grafhýsi og minnismerki úr steini eru meðal þess sem einkennir menningu Forn-Egypta og bera vitni um þróaða steinsmíði og verkfræði. Forn-Egyptar þróuðu líka stærðfræði, einfalda og áhrifaríka læknisfræði, áveitukerfi og jarðyrkjuaðferðir, fyrstu plankabátana svo vitað sé, aðferðir til að gljá leir og nýjar bókmenntagreinar og gerðu elsta þekkta friðarsamninginn við Hittíta, frá 1259 f.Kr. Fornegypsk menning hefur haft víðtæk áhrif um allan heim. Trúarbrögð Forn-Egypta, byggingarlist og myndlist höfðu mikil áhrif á bæði Grikki og Rómverja, og hin stóru minnismerki, hofbyggingar og píramídar hafa verið mönnum innblástur fram á okkar daga. Fornleifarannsóknir og ráðning ritmáls Forn-Egypta um aldamótin 1800 veittu nýja innsýn í þennan menningarheim. Egypsk fræði fást við rannsóknir á sögu og menningu Forn-Egypta.
Maneþon

Maneþon (úr grísku: "Μανεθων", "Manethōn") var egypskur sagnaritari og prestur frá Sebennytos (fornegypska: "Tjebnutjer") sem var uppi á tímum Ptólemajaríkisins á 3. öld f.Kr. og skrifaði rit um sögu Egyptalands hins forna á koine grísku. Maneþon byggði sögu sína meðal annars á listum yfir konunga Egyptalands sem hann hafði aðgang að í Neðra Egyptalandi. Konungalisti hans og umritanir hans á nöfnum konunga á grísku hafa mikið verið notaðir af egyptalandsfræðingum og eru enn hafðir til viðmiðunar. Konungalistinn varð grundvöllurinn að þeim rannsóknum á sögu Egyptalands hins forna sem hófust við ráðningu helgirúna Forn-Egypta á 18. öld. Maneþon hefur þekkt til verka Heródótosar og sumir hafa stungið upp á að hann hafi ætlað sér að bæta við verk gríska sagnaritarans og jafnvel reynt að samræma sögu sína frásögnum hans.
Dýnamó Höfn

Dýnamó Höfn er knattspyrnulið frá Höfn í Hornafirði sem hefur keppt í utandeild Austurlands, Malarvinnslubikarnum.

Saga.

Liðið var stofnað um mitt sumar 2004, en þá stóð til að keppa í litlu móti á Borgarfirði eystri sem kallast Álfasteinsspark. Heimavöllur Dýnamó, eins og það er oftast kallað, er Mánagarður í Nesjum. Eysteinn Sindri Elvarsson hefur þjálfað liðið frá upphafi með aðstoð Andra Indriðasonar.

Dýnamó hefur tekið þátt í Malarvinnslubikarnum síðan sumarið 2005 en þá lenti liðið í miklum hrakningum og náði ekki í stig fyrr en í næstsíðustu umferðinni, þegar liðið gerði markalaust jafntefli við U.M.F. Þórshöfn.

Sumarið 2006 gekk mun betur hjá liðinu. Þremur sigrum var landað og þremur jafnteflum. Endaði liðið þá með 12 stig.

Sumarið 2007 var svipað og árið áður, nokkur félagsmet voru sett, þar má nefna tvo 10 marka sigra og stærsta útisigurinn frá upphafi. Liðið endaði þá í 5. sæti deildarinnar og fékk 13 stig, sem er bæting frá síðasta sumri.

Sumarið 2008 má segja að hafi verið algjört klúður frá upphafi til enda. Liðinu tókst þó í fyrsta sinn að leggja BN'96 að velli, 3-2, en gleðin varð þó skammvinn því þegar þrír dagar voru eftir af mótinu, átti Dýnamó ennþá eftir að leika fimm leiki og brá stjórnin á það ráð að segja sig úr keppninni. Dýnamó taldist þar af leiðandi hafa tapað öllum sínum leikjum með markatölunni 0-3.

Eftir tímabilið 2008 virðist framtíð félagsins vera í uppnámi, en hver veit nema einhver taki sig til og hefji félagið aftur upp til vegs og virðingar.
Asúnsjón

Asúnsjón er stærsta borg og höfuðborg Paragvæ. Íbúafjöldi borgarinnar er áætlaður yfir 530.000 manns (2016).
Eiffelturninn

Eiffelturninn er járnturn á Champ de Mars París á vinstri bakka árinnar Signu. Er hæsta bygging í París og eitt af þekktustu kennileitum í heiminum. Turninn er nefndur eftir hönnuðinum, Gustave Eiffel og er frægur ferðamannastaður. Eiffelturninn var byggður fyrir heimsýninguna í París árið 1889 og er 324 metrar að hæð og vegur 7300 tonn. Mögulegt er að ganga hluta leiðarinnar upp í turninn eða 1660 þrep en taka verður lyftur til þess að komast á toppinn.

Í frétt í vestur-íslenska vikublaðinu "Lögbergi" var sagt frá því árið 1911 að Frakkar væri að hugsa um að nota Eiffelturninn sem haglhlíf fyrir Parísarborg:
Papiamento

Papiamento er rómanskt tungumál. Það er opinbert tungumál í Hollensku Antillaeyjum og móðurmál 350.000 manns. Papiamento á rætur í portúgölsku, spænsku, og að litlu leyti í hollensku. Til eru þrjár mállýskur papiamentos, þ.e. mállýskurnar sem talaðar eru í Arúbu, Curaçao og Bonnaire, sem eru þrjár eyjar Hollensku Antillaeyja.
Ríkið (Platon)

Ríkið (gríska ) er áhrifamikið heimspeki- og stjórnspekirit í tíu bókum eftir gríska heimspekinginn Platon, samið um 380 f.Kr. Verkið er í formi samræðu milli Sókratesar, kennara Platons, og Glákons og Adeimantosar, bræðra hans, meðal annarra.

Sögusvið og persónur.

Meginþátttakendur í samræðunni eru:

Sögusviðið er heimili Kefalosar í Píraíos, hafnarborg Aþenu.

Samræðan er öll endursögn Sókratesar.

Efni.

Samræðan fjallar um réttlætið og hefst út frá leit að skilgreininu á réttlætinu. Meðal annars sem rætt er um er fyrirmyndarríkið og frummyndakenningin.

Uppbygging.

Eftirfarandi eru þrjár greiningar á uppbyggingu samræðunnar.

Bertrand Russell.

Í riti sínu "History of Western Philosophy" (1945) greinir Bertrand Russell samræðuna í þrjá hluta

Skipting Cornfords, Hildebrandts og Voegelins.

Francis Cornford, Kurt Hildebrandt og Eric Voegelin hafa skipt samræðunni öðruvísi niður:

V.1—V.16. 449a—471c. Lífhyggja um borgríkið og Grikki

Leo Strauss.

Leo Strauss telur að samræðan sé í fjórum hlutum: Hann telur að samræðan öll sé eins konar leikrit þar sem persónurnar hafa hver sitt sjónarmið og mismikinn skilning:
Utangarðsmenn

Utangarðsmenn var íslensk pönkhljómsveit sem starfaði árin 1980 til 1981 utan eina stutta endurkomu árið 2000. Hljómsveitin var skipuð Bubba Morthens, Mick Pollock, Danny Pollock, Magnúsi Stefánssyni og Rúnari Erlingssyni. Þeir gáfu út tvær breiðskífur; "Geislavirkir" (1980) og safnplötuna "Í upphafi skyldi endinn skoða" (1981) auk tveggja stuttskífna; Ha Ha Ha (Rækju-reggae) (1980) og "45RPM" (1981) . Hljómsveitin var, ásamt Fræbbblunum, ein vinsælasta pönkhljómsveit landsins um 1980. Árið 2000 kom síðan út safnplatan "Utangarðsmenn" á vegum Smekkleysu.
Náttúruhyggja

Náttúruhyggja getur vísað til:
Reykjalundur

Reykjalundur er endurhæfingarmiðstöð sem rekin er af SÍBS í Mosfellssveit. Sambandið hóf að leita eftir því að fá aðstöðu þar sem félagsmenn gætu aðlagast fullri þátttöku á vinnumarkaði eftir langlegu á sjúkrahúsum og heilsuhælum. Árið 1944 keypti sambandið jörðina Syðri-Reyki þar sem voru bæði braggar eftir hernámsliðið og jarðhiti. Fyrst fór starfsemi félagsins fram í bröggunum, en 1949 var tekin í notkun ný aðalbygging. Þegar berklasjúklingum tók að fækka var starfseminni breytt í alhliða endurhæfingarmiðstöð.
Carl Gustav Jacob Jacobi

Carl Gustav Jacob Jacobi (10. desember 1804 – 18. febrúar 1851) var þýskur stærðfræðingur. Hann átti hlut að máli við þróun svokallaðra elliptískra falla, en það er flokkur falla sem kemur fram við andhverfur sérstakra heilda. Með því að beita elliptískum föllum innan talnafræðinnar (number theory) tókst honum að sanna ályktun Fermats um það að sérhverja náttúrulega tölu mætti skrifa sem summu fjögurra eða færri ferningstalna. Hann átti líka þátt í þróun ákveða af fylkjum og í aflfræði.
Oświęcim

Oświęcim (á þýsku: Auschwitz) er bær í Suður-Póllandi með 43.000 íbúða (tölur frá 2001). Bærinn er staðsettur um 50 kílómetra vestur af Kraká.

Þýskt nafn bæjarins, Auschwitz, er ennþá notað þegar vísað er til fangabúða nasista í seinni heimsstyrjöldinni.
Harður diskur

Harður diskur er geymslumiðill sem er mikið notaður í tölvum og öðrum stafrænum búnaði. Hann samanstendur af einni eða fleiri hörðum gler eða álskífum sem húðaðar hafa verið með efni sem inniheldur járnoxíð eða aðrar málmagnir sem eru næmar fyrir breytingum á segulsviði. Gögn eru skrifuð á harða diskinn með því að mynda segulsvið við yfirborð skífunnar, og síðan lesin aftur af honum með því að mæla segulmögnun skífunnar. Til að vernda viðkvæmt yfirborð skífunnar er hún sett í harðar umbúðir, yfirleitt úr málmi. Disklingar eru svipaðir hörðum diskum, en skífan er gerð úr mýkra efni og hlífðarskelin mun viðaminni. Harðir diskar hafa einnig verið kallaðir fastir diskar og fastaminni.

Harðir diskar eru stundum tengdir við tölvur með nettengingum eins og FDDI eða Ethernet, algengara er þó að notaðar séu tengibrautir sérstaklega hannaðar til að tengja diska eins og ST506, IBM IDE, ESDI, ATA eða SCSI.
Qaqortoq

Stærsti bær Suður-Grænlands heitir á grænlensku Qaqortoq () og á dönsku "Julianehåb". Bærinn er aðalbyggð í sveitarfélaginu Kujalleq. Um 3200 íbúar voru þar árið 2013. Um 300 búa utan aðalbyggðarinnar, flestir á 2 hreindýrabúum og 13 sauðfjárbúum. Nafnið Qaqortoq þýðir "hið hvíta". Bærinn var stofnaður árið 1775 sem danskur verslunarstaður. Þar er nú menntasetur Suður-Grænlands með menntaskóla, verslunarskóla og háskóla. Þar er einnig eina sútunarverksmiðja Grænlands, Great Greenland, sem verkar skinn af selum og ísbjörnum.

Hér var þéttbyggt og eitt aðalsvæði í Eystribyggð hinna fornu Grænlendinga. Enn má víða sjá rústir eftir bæi þeirra, meðal annars kirkjuna á Hvalsey sem er skammt frá byggðakjarnanum í Qaqortoq.
Faxaflói

Faxaflói er flói undan Vesturlandi á milli Snæfellsness í norðri og Suðurnesja í suðri. Helstu firðir sem ganga út úr flóanum eru Borgarfjörður, Hvalfjörður, Kollafjörður og Hafnarfjörður.

Við Faxaflóa standa nokkur af stærstu byggðarlögum landsins og höfuðborgarsvæðið er á suðausturströnd flóans.

Í Faxaflóa eru mikilvæg fiskimið. Faxaflói gekk áður fyrr undir nafninu Faxaós.
Kollafjörður (Faxaflóa)

Kollafjörður er fjörður sem gengur inn úr Faxaflóa suðaustanverðum. Hann nær frá Kjalarnesi, við mynni Hvalfjarðar að Seltjarnarnesi, en þar fyrir sunnan er Skerjafjörður . Í Kollafirði eru nokkrar stórar eyjar sem flestar hafa verið byggðar á einhverjum tíma. Eyjarnar eru Akurey, Engey, Viðey, Þerney og Lundey. Norðan megin við fjörðinn er Kjalarnesið og fjallið Esja, austan megin eru Mosfell og Reykjafell og Mosfellssveit og Leirvogur og sunnan megin við fjörðinn eru Elliðavogur, Reykjavík og Seltjarnarnes. Þrjú sveitarfélög eiga land að Kollafirði: Reykjavík, Mosfellsbær og Seltjarnarnes.
Altari

Altari er borð eða stallur sem er miðpunktur helgiathafna í mörgum trúarbrögðum. Íslenska heitið kemur úr latínu, "altus", sem merkir „hár“. Upphaflega hefur altarið verið notað til að halda uppi fórnum.

Í kristnum kirkjum stendur altarið í kór kirkjunnar.
Bötunarstöð

Bötunarstöð er miðstöð til bötunar sláturgripa, s.s. nautgripa og sauðfjár. Bötunastöðvar, sem falla undir skilgreininguna „verksmiðjubúskapur“, eru algengar í Bandaríkjunum og eru teknir gripir um 300 kíló inn á stöðvarnar og þeir bataðir undir slátrun.

Fóðrað er á heilfóðri (öllu blandað saman) og gefið á fóðurstíg. Stöðin skiptist í mörg hólf þar sem gripir af sama þyngdarflokki ganga saman og eru sendir á sama tíma til slátrunar en þá er notuð svokölluð „allt inn-allt út“-aðferð.
Ian Rankin

Ian Rankin (fæddur 28. apríl, 1960, í Fife, Skotlandi) er einn vinsælasti og virtasti glæpasagnahöfundur heimsins, og helst þekktur fyrir glæpasögur sínar um lögregluforingjann John Rebus. Hann býr í Edinborg ásamt konu sinni og tveimur börnum.

Rithöfundarferill.

Rankin hóf rithöfundaferil skömmu eftir útskrift úr Edinborgarháskóla. Á árunum 1986 til 1990 sendi hann frá sér fjórar skáldsögur, sem hlutu mismikla athygli. Í þeim var lögð áhersla á spennandi og æsilega atburðarás, frekar en að um hefðbundnar morðgátur eða leynilögreglusögur væri að ræða.

Ein þessara bóka, "Knots and Crosses" frá 1987, gerðist í Edinborg og fjallaði um lögreglumann að nafni John Rebus, sem starfað hafði í sérsveitum breska hersins á Norður-Írlandi og orðið fyrir sálfræðilegu áfalli þar. Bókin fól í sér margvíslegar vísanir í söguna um doktor Jekyll og herra Hyde eftir Robert Louis Stevenson, einn kunnasta rithöfund Edinborgar.

Rankin varð sjálfur undrandi á gagnrýnendur og lesendur litu á bókina sem glæpasögu, þar sem hann taldi sjálfan sig ekki glæpasagnahöfund né áhugamann um þá tegund bóka.

Árið 1991 sendi Rankin frá sér aðra bók um Rebus, "Hide and Seek". Í henni gerði höfundurinn aðra tilraun til að endurskapa söguna um Jekyll og Hyde í Edinborg nútímans. Með þessari sögu komst Rankin að þeirri niðurstöðu að Rebus væri sögupersóna sem vert væri að nýta í fleiri bókum.

Þriðja Rebus-bókin kom út árið 1992 og upp frá því ein eða tvær bækur á ári til 2007, þegar sautjánda og síðasta Rebus-bókin, "Exit Music", kom í verslanir. Í henni fer lögregluforinginn Rebus á eftirlaun, enda hafði persónan elst í rauntíma milli bóka. Í síðustu bókunum fór samstarfskona Rebusar, Siobahn Clarke, að fá sífellt stærra hlutverk. Hefur það ýtt undir vangaveltur um hvort Rankin hyggist halda áfram bókaflokknum með hana sem aðalpersónu.

Frá 2008 hefur Ian Rankin sent frá sér nokkrar glæpasögur sem einnig gerast í Edinborg.
Leiklist

Leiklist er sú listgrein sem felur í sér að „leika sögur“ eða merkingarleysur, herma eftir látbragði annarra persóna (hluta eða dýra) fyrir framan áhorfendur. Oftast er sagan merkingarbær og skrifuð fyrirfram. Handrit að slíkum gangi verks - með sviðslýsingum, texta persóna o.s.frv. - nefnist leikrit. Yfirleitt fer leiksýning fram í leikhúsi, og er oftast notast við ýmsar samsetningar tals, látbragðs, svipbrigða, tónlistar, dans og annarra hluta til að gera söguna ljóslifandi fyrir augum áhorfenda.

Til viðbótar við hefðbundna leiklist, þar sem sagan er sögð í óbundnu máli og reynt er eftir fremsta megni að líkja eftir raunveruleika sögunnar, eru til ýmis stílfærð afbrigði leiklistar, svo sem ópera, ballett, og fleiri sýningarform.
Jonas Alströmer

Jonas Alströmer (7. janúar 1685 – 2. júní 1761) var sænskur athafnamaður sem hagnaðist í Englandi og varð frumkvöðull á sviði kartöfluræktar til manneldis í Svíþjóð og einnig á sviði sauðfjárræktar þar sem hann sýndi fram á að erfðir fremur en umhverfisaðstæður hefðu mest að segja um gæði ullarinnar. Hann flutti inn vefstóla og vélar frá Englandi. Hann var einn af stofnendum Konunglegu sænsku vísindaakademíunnar 1739.

Hann flutti Merinofé til Svíþjóðar frá Spáni og notaði til kynbóta til að bæta gæði ullarinnar á sauðfjárbúi hans í Alingsås í Svíþjóð. Hann menntaði líka fjárhirða til að sjá til þess að erfðaeiginleikar Merinofésins héldust í nýjum kynslóðum. Einn af þessum fjárhirðum var Jonas Botsach sem síðar fór með Friedrich Wilhelm Hastfer til Íslands og átti þar þátt í upphafi kartöfluræktar og kynbótatilraun með sauðfé á búi Skúla Magnússonar í Elliðaárdal.
Lækjartorg

Lækjartorg er torg í Miðborg Reykjavíkur í Kvosinni sunnan við Reykjavíkurhöfn. Torgið er við gatnamót Bankastrætis, Lækjargötu og Austurstrætis. Við torgið stendur meðal annars Héraðsdómur Reykjavíkur í gamla Landsbankahúsinu.

Lækjartorg var í kringum 1950 hringtorg fyrir strætisvagna.
D.B.C. Pierre

DBC Pierre (fæddur 1961) er ástralskur rithöfundur. Pierre var skírður Peter Warren Finlay og hlaut viðurnefnið Pierre þegar hann var ungur, í höfuðið á teiknimyndapersónu. DBC hluti nafns hans (vanalega skrifað þannig) stendur fyrir "Dirty But Clean". Pierre hlaut Booker-verðlaunin árið 2003 fyrir bókina Vernon G. Little (e. Vernon God Little), þriðji ástralinn til að hljóta þau (þrátt fyrir að hann hafi tilkynnt að hann líti fremur á sig sem mexíkana).