arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Siggerður

Siggerður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sigurbjört

Sigurbjört er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sigurhelga

Sigurhelga er íslenskt kvenmannsnafn.
Silja

Silja er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Skarpheiður

Skarpheiður er íslenskt kvenmannsnafn.
Snæbrá

Snæbrá er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sóla

Sóla er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sólkatla

Sólkatla er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Steindóra

Steindóra er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Stígheiður

Stígheiður er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Susan

Susan er íslenskt kvenmannsnafn af ensku bergi brotið.

Dreifing á Íslandi.
Svanhildur

Svanhildur er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sveingerður

Sveingerður er íslenskt kvenmannsnafn.
Sædís

Sædís er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Sölva

Sölva er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Tea

Tea er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Tindra

Tindra er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Hringur (rúmfræði)

Hringur er rúmfræðilegt hugtak, sem á við tvívíðan, stærðfræðilegan feril, sem er þannig að allir punktar hans eru í sömu fjarlægð frá tilteknum punkti, sem kallast miðpunktur hringsins. Í sumum tilvikum er orðið hringur látið tákna ferilinn og allt svæðið innan hans en betra heiti á því er hringskífa. Hringur er sértilvik af sporbaug, þar sem brennipunktarnir eru einn og sami punturinn. Hringur er einnig keilusnið sem fæst með því að sníða keilu með plani sem hornrétt er á ás keilunnar.

Jafna hrings með miðju í punktinum ("h","k") í kartesísku hnitakerfi er

þar sem "r" táknar geisla hringsins. Jöfnuna má umrita á ýmsa vegu, til dæmis á forminu

Jafna hrings í pólhnitum er

þar sem "r" er breytan r í pólhnitum og "a" er geisli hringsins.

Flatarmál hrings er stærð þess svæðis sem afmarkast innan hringferilsins. Jafna þess er

þar sem "r" er geislinn.

Ummál hrings er lengd sjálfs ferilsins. Jafnan er
Tóta

Tóta er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Úa

Úa er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Vala

Vala er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Valhildur

Valhildur er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Vera (mannsnafn)

Vera er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Viktoría

Viktoría er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Víbekka

Víbekka er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Ylva

Ylva er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þorkatla

Þorkatla er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þórey

Þórey er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Þórodda

Þórodda er íslenskt kvenmannsnafn.
Þurý

Þurý er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Örbrún

Örbrún er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Bjarg (nafn)

Bjarg er íslenskt millinafn.
Eyfjörð

Eyfjörð er íslenskt millinafn.
Hafnes

Hafnes er íslenskt millinafn.
Hólmberg

Hólmberg er íslenskt millinafn.
Laufland

Laufland er íslenskt millinafn.
Móberg (millinafn)

Móberg er íslenskt millinafn.
Brian Molko

Brian Molko (fæddur 10. desember 1972) er söngvari og gítarleikari bresku hljómsveitarinnar Placebo. Brian, sem er tvíkynhneigður, er hálfur bandaríkjamaður og hálfur skoti.

Fyrir utan tónsmíðarnar er hann meðal annars þekktur fyrir að koma oft fram sem dragdrottning á tónleikum.
Sigurhólm

Sigurhólm er íslenskt millinafn.
Val

Val er íslenskt millinafn.
Helga Steinvör Baldvinsdóttir

Helga Steinvör Baldvinsdóttir (1858 – 23. október 1941) var íslenskt ljóðskáld og vesturfari best þekkt undir listamannsnafninu Undína.

Æviágrip.

Hún var frá Litlu-Ásgeirsá í Víðidal í Húnaþingi, dóttir Baldvins Helgasonar og Soffíu Jósafatsdóttur. Þau settust fyrst að í Rousseau í Muskoka í Ontario en síðar í Norður Dakota. Undína var tvígift, fyrri eiginmaðurinn var drykkfelldur og hún skildi við hann, sá síðari dó 1904. Síðan bjó hún á vesturströndinni til dauðadags, síðustu árin í skjóli Sophiu dóttur sinnar.

Undína orti mest fyrir og um aldamótin, en lítið eftir það. Hún vakti verðskuldaða athygli bókmenntamanna vestra. Kvæði hennar eru einföld og ljóðræn, mörg þeirra ættjarðarljóð. Bestu ljóð hennar eru dapurleg og rómantísk, birta rótleysistilfinningu landnemanna á látlausan hátt. Heildarútgáfa á ljóðum hennar kom út 1952, "Kvæði".
Svartaraf

Svartaraf í bergfræði er svart steindarlíki sem myndast þegar viður þjappast saman undir miklum þrýstingi, svartaraf er þrátt fyrir nafnið ekki gerð rafs.
Saurbæjarhreppur (Dalasýslu)

Saurbæjarhreppur var hreppur í norðanverðri Dalasýslu.

Íbúafjöldi 1. desember 2005 var 77.

Hinn 10. júní 2006 sameinaðist Saurbæjarhreppur Dalabyggð undir merkjum Dalabyggðar.
Kopar

Kopar (eða eir) er frumefni með efnatáknið Cu og sætistöluna 29 í lotukerfinu.

Almennir eiginleikar.

Kopar er rauðleitur málmur með mikla raf- og varmaleiðni (af hreinum málmum við stofuhita hefur einungis silfur meiri rafleiðni). Kopar er að líkindum sá málmur sem mannkynið hefur lengst haft í notkun. Fundist hafa tilbúnir hlutir úr kopar sem taldir eru vera frá um 8700 f.Kr. Kopar finnst í margvíslegu málmgrýti, en einnig sums staðar í hreinu formi.

Á tímum Forn-Grikkja var málmurinn þekktur undir nafninu "khalkos". Á tíma Rómverja varð hann svo þekktur sem "aes Cyprium" ("aes" er almennt latneskt orð yfir koparmálmblöndur eins og brons og aðra málma og mikið af kopar var unnið úr námum á Kýpur). Heitið var einfaldað yfir í "cuprum" og þaðan, með breytingum, yfir í íslenska orðið "kopar".

Notkun.

Kopar er þjáll og sveigjanlegur og er notaður mikið í vörur eins og:
Magnús Grímsson

Magnús Grímsson (fæddist 3. júní 1825, dó 18. janúar 1860) safnaði íslenskum þjóðsögum ásamt Jóni Árnasyni og gáfu þeir út ritið "Íslenzk æfintýri" árið 1852.

Sama ár kom út íslensk þýðing Magnúsar á ævintýrinu um Mjallhvíti, bókin "Mjallhvít, æfintýri handa börnum".
Borgarfjarðarsveit

Borgarfjarðarsveit var sveitarfélag inn af Borgarfirði.

Það varð til 7. júní 1998 við sameiningu 4 hreppa: Andakílshrepps, Hálsahrepps, Reykholtsdalshrepps og Lundarreykjadalshrepps.

Borgarfjarðarsveit var 270 km² að stærð og íbúar 732 talsins (1. desember 2005).

Aðalatvinnuvegir eru landbúnaður, ferðaþjónusta og önnur þjónustustörf.

Hinn 10. júní 2006 sameinaðist Borgarfjarðarsveit Borgarbyggð, Hvítársíðuhreppi og Kolbeinsstaðahreppi undir merkjum "Borgarbyggðar".
Harry Potter og leyniklefinn

Harry Potter og leyniklefinn er önnur bókin um galdrastrákinn Harry Potter eftir rithöfundinn J.K. Rowling. Bókin kom út árið 2000 og nefnist á ensku "Harry Potter and the Chamber of Secrets". Helga Haraldsdóttir þýddi á íslensku og bókin var gefin út af bókaútgáfunni Bjarti. Önnur prentun kom út árið 2001.

Kvikmynd eftir sögunni kom árið 2002. Leikstjóri var Chris Columbus og sem fyrr léku Daniel Radcliffe, Rupert Grint og Emma Watson aðalhlutverkin.

Harry Potter snýr aftur í Hogwarts. En Harry kemst að því að leyniklefinn hafði verið opnaður. Í leyniklefanum var sagt vera hræðilegt skrímsli. Þegar vinir hans byrja að verða steingerðir reynir hann að finna út hver opnaði klefann. Þegar Harry loksins finnur klefann kemst hann að því að Voldemort opnaði klefann með hjálp Ginny, systur Rons. Harry þarf að sigra skrímslið, sem var basilíuslanga og Voldemort. Þegar hann var búinn að því bjargaði hann Ginny úr klefanum.
Tölvunarfræðingur

Tölvunarfræðingur er starfstitill þeirra sem hafa áunnið sér þekkingu á tölvunarfræði, fræðilegum grundvelli upplýsinga og útreiknings og notkun þeirra í tölvukerfum.

Tölvunarfræðingar vinna aðallega að þeirri hlið tölvunnar sem snýr að hugbúnaði, andstætt tölvunarverkfræðingum sem fást aðallega við vélbúnað tölvunar, en þessi svið skarast. Tölvunarfræðingar geta unnið við og rannsakað greinar eins og þróun og hönnun reiknirita, hugbúnaðarverkfræði, upplýsingarfræði, gagnasafnsfræði og forritun.

Tölvunarfræðingar geta einnig beitt sér í fögum eins og hugbúnaðargerð, vefsmíðum og gagnagrunnsforritun. Tölvunarfræðinga er líka að finna á sviði upplýsingatækniráðgjafa.

Tölvunarfræðingar fá gráðu sína yfirleitt frá viðurkenndum háskóla eða stofnun.

Ísland.

Á Íslandi er tölvunarfræðingur lögverndað starfsheiti samkvæmt lögum nr. 8 frá 11. mars 1996.

Eftirtaldir háskólar hafa réttindi til þess að útskrifa tölvunarfræðinga:
Brjóskfiskar

Brjóskfiskar (fræðiheiti: "Chondrichthyes") eru kjálkafiskar með beinagrind úr brjóski. Þeir skiptast í nokkra ættbálka:
Vopnafjarðarhreppur

Vopnafjarðarhreppur er sveitarfélag í Norður-Múlasýslu á Austurlandi við Vopnafjörð, sem er breiður fjörður og samnefndur bær.
Djúpavogshreppur

Djúpavogshreppur er fyrrum hreppur/sveitarfélag á sunnanverðum Austfjörðum. Hreppurinn varð til þann 1. október 1992 við sameiningu þriggja hreppa: Búlandshrepps, Beruneshrepps og Geithellnahrepps. Aðalatvinnuvegir eru sjávarútvegur og landbúnaður. Til hreppsins heyrði Papey.

Árið 2020 sameinaðist hreppurinn Múlaþingi.
Blönduós

Blönduós er bær í sveitarfélaginu Húnabyggð, við ósa Blöndu, eins og nafnið bendir til. Byggðin á Blönduósi stendur í kvos undir bröttum marbökkum, báðum megin Blöndu, og eru bakkarnir víðast um 40 m háir. Bærinn er byggður í landi jarðanna Hjaltabakka og Hnjúka, vestan ár (eða sunnan ár, eins og heimamenn segja) og Ennis austan (norðan) ár. Þjóðvegur 1 liggur í gegnum Blönduós.

Bærinn var upphaflega í tveimur sveitarfélögum, byggðin sunnan ár tilheyrði Torfalækjarhreppi en norðan ár Engihlíðarhreppi, en árið 1914 var Torfalækjarhreppi skipt og byggðin sunnan ár varð að sérstökum hreppi, "Blönduóshreppi". Þann 1. febrúar 1936 var byggðin norðan ár svo sameinuð afganginum af kauptúninu. Hreppurinn varð bæjarfélag 4. júlí 1988 og kallaðist þá "Blönduósbær" og hélst það nafn áfram við sameiningu við Engihlíðarhrepp 9. júní 2002. Íbúar Blönduósbæjar samþykktu sameiningu við Húnavatnshrepp í atkvæðagreiðslu 19. febrúar 2022 og tók sú sameining gildi í kjölfar sveitarstjórnarkosninga 2022 undir heitinu Húnabyggð.

Saga.

Blönduóss er fyrst getið sem lendingarstaðar í Landnámabók og víða í Íslendingasögum er talað um skipakomur þangað en á síðari öldum virðist ekki hafa verið siglt þangað fyrr en á 19. öld. Eini verslunarstaðurinn í Húnaþingi var þá Höfðakaupstaður (Skagaströnd). Mörgum Húnvetningum þótti þó langt að sækja verslun þangað og þann 1. janúar 1876 var Blönduós löggiltur sem verslunarstaður. Sumarið eftir voru útmældar nokkrar verslunarlóðir og tveir verslunarskúrar reistir. Kaupfélag Austur-Húnvetninga fékk útmælda lóð 1896 og árið 1909 var reist steinsteypt verslunarhús sem enn stendur.

Íbúðarhús risu einnig kringum verslanirnar. Árið 1890 voru 52 íbúar á Blönduósi og um aldamótin voru þeir orðnir 106. Árið 1920 voru á Blönduósi 11 steinhús, 15 timburhús og 31 torfbær. Lögferja kom á ósa Blöndu um það bil sem byggð hófst þar og brú var svo reist á árunum 1896-1897 og var mjög mikil samgöngubót og tengdi líka þorpið, sem var að byggjast upp báðum megin árinnar. Núverandi brú var reist 1962-1963. Á árunum 1894-1895 var gerð bryggja utan við ána og varð Blönduós þá fastur viðkomustaður strandferðaskipa.

Kvennaskóli Húnvetninga var fluttur á Blönduós 1901 og var núverandi skólahús reist 1912. Skólinn starfaði allt til 1978 en var þá lagður niður og eru Textílsetur Íslands og Heimilisiðnaðarsafnið nú í húsakynnum skólans. Á Blönduósi er einnig Hafíssetrið í Hillebrandtshúsi og verið er að koma upp Laxasetri Íslands í bænum.

Gamla kirkjan á Blönduósi var flutt þangað frá Hjaltabakka 1894 og reist sunnan ár. Hún er nú friðuð en ný kirkja var reist norðan ár 1993. Prestssetur hefur verið á Blönduósi frá 1968. Sýslumaður Húnvetninga hefur haft aðsetur á Blönduósi frá 1897 og sama ár varð þar læknissetur. Sjúkrahúsið, Héraðshæli Austur-Húnvetninga, var tekið í notkun 1956.

Atvinnulíf Blönduóss byggist á margs konar matvælaiðnaði og öðrum léttum iðnaði, svo og verslun og þjónustu við íbúa héraðsins og ferðamenn.

Á Blönduósi hefur verið sjálfvirk veðurathugunarstöð Veðurstofunnar síðan 1998.
Erfðavísir

Erfðavísir eða gen er bútur DNA (ísl. DKS) kjarnsýrunnar, sem inniheldur upplýsingar um byggingu og eiginleika einstakra stórsameinda og þar með eiginleika fruma og lífveru. Erfitt hefur reynst að skilgreina Gen. Lengi voru gen skilgreind sem sá hluti erfðaefnis sem var umritaður yfir í RNA (ísl. RKS), sem var síðan þýtt í prótín, og auðvitað þær raðir sem nauðsynlegar voru fyrir stjórn á umritun, verkun og tjáningu. Rannsóknir sýna að sum gen eru ekki þýdd í prótín, þar sem RNA afrit af þeim "starfa" í frumunni. Til þessa hóps tilheyra tRNA gen, rRNA gen, snRNA gen og síðan nýuppgötvaðar sameindir sem kallast ncRNA (non coding RNA). Undir þetta falla miRNA, piwiRNA og lincRNA.
Forsætisráðherra Ítalíu

Forsætisráðherra Ítalíu er leiðtogi ríkisstjórnar Ítalíu og hefur það hlutverk með höndum að stýra og samræma vinnu annarra ráðherra ríkisstjórnarinnar. Forsætisráðherraembættið er fjórða mikilvægasta embætti ríkisins samkvæmt stjórnarskránni, á eftir forseta lýðveldisins, þingforseta og forseta öldungadeildarinnar. Hlutverk forsætisráðherra er skilgreint í stjórnarskránni, greinum 92-96. °°°°
Forsætisráðherra er tilnefndur af forseta lýðveldisins. Yfirleitt er um að ræða leiðtoga stærsta flokks þess kosningabandalags sem hlýtur meirihluta í þingkosningum og fær þar með umboð til stjórnarmyndunar. Þegar Ítalía var konungsríki (frá 1861 til 1946) var það konungur Ítalíu sem veitti umboð til stjórnarmyndunar.
Ítalísk tungumál

Ítalísk mál var flokkur indóevrópskra mála, sem voru töluð á Ítalíuskaga í fornöld. Það stærsta þeirra, latína, lagði hin undir sig, þegar fyrir upphaf tímatals okkar.

Þau ítalísku mál, sem eru vel þekkt, vegna þess að miklar skriflegar heimildir eru um þau, eru latína, oskíska og úmbríska. Önnur ítalísk mál eru einungis þekkt af stuttum textabútum.

Lengi héldu málvísindamenn að skyldleiki væri milli ítalískra mála og keltneskra. Það hefur þó ekki tekist að sanna slíkan skyldleika.

Fyrir utan ítalísku málin voru einnig töluð önnur túngumál á Ítalíuskaga, sem ekki voru af Indóevrópskum uppruna, þekktust þeirra var etrúskneska.
Drottning Ástralíu

Drottning Ástralíu er Elísabet II. Þó svo að hún sé einnig Drottning Bretlands og fleiri ríkja er embætti drottningar Ástralíu alveg sjálfstætt embætti og hefur verið síðan 1986, þegar Ástralía sleit öll sín formlegu stjórnartengsl við Bretland árið 1986. Titillinn Drottning Ástralíu hefur verið í notkun síðan 1973 þegar lögum frá árinu 1953 um titil drottningar var breytt. Fyrir breytinguna var titillinn:

Eftir breytinguna 1973 hefur titillinn verið:

Samveldið sem átt er við er ekki Samveldið Ástralía (eins og landið heitir formlega) heldur Breska samveldið. Ein helsta breytingin, fyrir utan að taka Bretland út úr titlinum, er sú að hún er ekki lengur nefnd „verndari trúarinnar“ í Ástralíu, en það er hún í Bretlandi. Þetta er vegna þess að í Ástralíu er engin ríkiskirkja, ólíkt Bretlandi þar sem enska biskupakirkjan er ríkiskirkja. Í því samhengi er merkilegt að samkvæmt áströlskum lögum (líkt og þeim bresku) verður þjóðhöfðinginn að vera afkomandi Soffíu af Hanover, mótmælandi og ekki hafa gifst kaþólikka. Þetta segja sumir að stangist á við önnur lög í landinu þar sem kveðið er á um að algjört trúfrelsi ríki.
Forngotlenska

Forngotlenska eða forneygotneska (forngutniska) var sú mállýska norrænu sem töluð var að fornu á eyjunni Gotland. Hún er það frábrugðin hinum fornausturnorrænu mállýskunum, fornsænsku og forndönsku, að hana ber að telja sem eigið mál. Úr henni er nútíma sænska mállýskan gotlenska komin.

Rótin "Gut" í nafninu "gutniska" er sú sama og í "Got". íslenska - "gotar" = sænska - "gutar" (gotlenningar). Margir málvísindamenn hafa talið að forngotlenska og gotneska (tungumál Gota sem nú eru útdauð) séu nátengd.

Fornnorræna tvíhljóðið "au" (eins og í "auga"&gt; "augä") hélst í vesturnorrænu, en breytist í austurnorrænu í sérhljóðið "ø" ("øga"). Sama gerðist með tvíhljóðið "ai" í "stain" (steinn) sem í austurnorrænu varð að "e" ("sten"). Þar sem vesturnorræna hafði tvíhljóðið "ey" (og austurnorrænan "ø"), hafði forngotlenska "oy".

Helsta heimild um forngotlensku er Gotasaga frá 13. öld.

Hér er brot úr Gotasögu:

Á nútíma íslensku mundi textinn vera á þessa leið:

Eins og sjá má af þessum samanburði var forngotlenska í flestu mjög lík íslensku ef stafsetning er aðlöguð.
1581-1590

1581–1590 var 9. áratugur 16. aldar.
Ljóstillífunarbelti

Ljóstillífunarbelti er í vistfræði sá hluti vatns eða hafs þar sem nægt sólarljós til að ljóstillífun getu átt sér stað. Magn gruggs í vatninu getur haft mikil áhrif á dýpt ljóstillífunarbeltisins. Hægt er að mæla gruggmagn vatns á einfaldan hátt með Secchi disk.
Híeróglýfur

Híeróglýfur (eða fornegypskar helgirúnir) er annað tveggja ritkerfa sem voru notuð af Forn-Egyptum. Híeróglýfur eru að stofni til atkvæðaskrift en innihalda einnig tákn fyrir heil orð (myndleturstákn) og líka tákn sem ákvarða merkingarsvið þess orðs sem þau standa með (t.d. hvort orðið á við manneskju, dýr, athöfn eða hlut).

Fyrir um 1700 árum glataðist þekkingin á því hvernig ætti að lesa helgirúnirnar og enginn gat ráðið þær fyrr en Rósettusteinninn fannst 1799 í Egyptalandsherferð Napóleons. Almennt álitu menn helgirúnirnar (sem voru vel þekktar, meðal annars gegnum skrif grískra sagnfræðinga) vera frumstæða tegund myndleturs þar sem táknin stæðu hvert fyrir eitt orð og sem bæri að lesa líkt og myndasögu. Fundur Rósettasteinsins og ráðning helgirúnanna markaði þannig upphaf fornleifarannsókna í Egyptalandi á nýöld.
Ari Þorgilsson

Ari Þorgilsson gæti átt við:
Krítartímabilið

Krítartímabilið er jarðsögulegt tímabil sem nær frá lokum júratímabilsins fyrir um 146 milljónum ára til upphafs tertíertímabilsins fyrir 65,5 milljónum ára. Í lok krítartímabilsins lauk einnig miðlífsöld og nýlífsöld tók við.

Eins og með flest jarðsöguleg tímabil eru jarðlögin sem marka upphaf og endi krítartímabilsins vel skilgreind en raunaldur er ónákvæmur sem svarar nokkrum milljónum ára. Enginn meiriháttar fjöldaútdauði eða þróunarblossi lífvera skilur krít frá júra. Hinsvegar marka skilin á milli krítar og tertíertímabilsins einn mesta fjöldaútdauða jarðsögunnar, en þar finnst jarðlag, mjög ríkt af frumefninu iridín sem er talið vera tengt Chicxulub-loftsteinagígnum í Yucatan og Mexíkóflóa. Iridínlagið hefur verið aldursgreint sem 65,5 milljón ára gamalt. Árekstur loftsteins við Jörðina á þessum tíma er því almennt talin vera orsökin fyrir fjöldaútdauðanum á mörkum krítar og tertíer og hafa þessi skil í jarðsögunni verið ítarlega rannsökuð.

Nafngiftin „krít“ kemur frá yfirgripsmiklum krítarlögum (kalsíumkarbónatlög úr skeljum hryggleysingja í sjó) á Bretlandi og á aðliggjandi meginlandi Evrópu.

Fornlandafræði krítartímabilsins.

Á krítartímabilinu brotnaði risameginlandið Pangea endanlega upp í þau meginlönd sem nú umlykja Jörðina, þrátt fyrir að þá hafi lega þeirra verið talsvert frábrugðin legu þeirra í dag. Þegar Atlantshafið breikkaði og Suður-Ameríku rak í vestur, brotnaði Gondwana upp þegar Suðurskautslandið og Ástralía skildust frá Afríku (Indland og Madagaskar mynduðu þó ennþá eina heild). Þessi mikla höggun lands myndaði mikla fjallgarða neðansjávar sem leiddi til hækkaðrar sjávarstöðu á allri Jörðinni. Norðan við Afríku hélt Tethys-hafið áfram að minnka. Innan meginlandanna óx víðfeðmt en grunnt haf yfir miðja Norður Ameríku en tók síðar að dragast saman og skildi eftir sig þykk sjávarsetlög á milli kolalaga.

Aðrar mikilvægar opnur í jarðlög frá krítartímabilinu, finnast í Evrópu og Kína. Á því svæði þar sem nú er Indland, hlóðust upp mikil basalthraunlög, Deccan-flæðibasaltið. Hraunlögin mynduðust á síðkrít og snemma á paleósen. Loftslag á krítartímabilinu var hlýtt og engan varanlegan ís var að finna á pólsvæðunum.
Finnsk-sænska stafrófið

Finnska og sænska nota sama stafróf með 29 bókstöfum:

Munurinn á finnsk-sænska stafrófinu og því dansk-norska, er að í dönsku og norsku er Æ notað í stað Ä, og formið Ø í stað Ö. Einnig er röðun þessara bókstafa önnur: Æ, Ø, Å.
Bjór (aðgreining)

Bjór getur átt við eftirfarandi:
Espoo

Espoo (sænska: "Esbo") er næst stærsta borg Finnlands, staðsett á suðurströnd landsins. Hún myndar höfuðborgarsvæðið ásamt Helsinki, Vantaa og Kauniainen. Flatarmál borgarinnar er 528 km², þar af land 312 km². Núverandi íbúafjöldi er um 284.000 (2019), en aðeins Helsinki telur fleiri íbúa.
Þolfall

Þolfall (fyrrum einnig nefnt rægilegt fall) er fall sem fallorð geta staðið í. Það er almennt notað fyrir beint andlag, en einnig er frumlag nafnháttar í óbeinni ræðu oft haft í þolfalli.

Þolfall í forngrísku.

Í forngrísku er beint andlag ætíð í þolfalli. Sumar ópersónulegar sagnir taka frumlag í þolfalli og ýmsar forsetningar stýra þolfalli. Þolfall getur einnig haft sérhæfðari hlutverk, þ.á m. eru:

Í óbeinni ræðu er frumlag nafnháttar haft í þolfalli, nema ef gerandi stýrandi sagnar er sá sami og gerandi nafnháttarins, en þá er frumlag nafnháttarins (ef tekið fram) í nefnifalli.

Þolfall í íslensku.

Þolfall er eitt af fjórum föllum í íslensku. Það er almennt notað fyrir beint andlag og margar forsetningar stýra þolfalli en auk þess stendur frumlag ópersónulegra sagna oft í þolfalli. Enn fremur getur aukafallsliður í þolfalli haft sérhæfðara hlutverk í íslensku, þ.á m.

Í óbeinni ræðu er frumlag nafnháttar haft í þolfalli. Dæmi: „Hann sagði manninn hlaupa“ (þar sem „manninn“ er frumlag sagnarinnar „hlaupa“ í óbeinu ræðunni „manninn hlaupa“)

Þolfall í latínu.

Í latínu er beint andlag ætíð í þolfalli. Sumar ópersónulegar sagnir taka frumlag í þolfalli og ýmsar forsetningar stýra þolfalli. Þolfall getur einnig haft sérhæfðari hlutverk, þ.á m. eru:

Í óbeinni ræðu er frumlag nafnháttar haft í þolfalli. Dæmi: "Scio te haec egisse" („ég veit að þú gerðir þetta“).
Ingólfsfjall

Ingólfsfjall er 551 m hátt móbergsfjall í Ölfusi. Fjallið er bratt á þrjá vegu, í vestur, austur og suður. Fjallið sést vel frá Selfossi og er í raun „bæjarfjall“ þess. Fjallið er nefnt eftir Ingólfi Arnarsyni Ingólfur var talinn fyrstur til að nema land á Íslandi og hafði vetursetu undir Ingólfsfjalli segir í fornsögum.

Inghóll, og reyndar lög neðar í fjallinu, eru úr grágrýti. Inghóll var til forna viðmið sjófarenda og gæti nafn fjallsins upphaflega verið dregið að því (Inghólsfjall).
Deiling

Deiling er sú reikniaðgerð sem er andhverfa margföldunar. Hægt er að túlka deilingu sem ítrekaðan frádrátt (hversu oft er hægt að draga seinni þáttinn frá þeim fyrri áður en afgangurinn er minni en seinni þátturinn).

Deiling er oft táknuð með skástriki sem er staðsett á milli liðanna þar sem framkvæma á aðgerðina. Einnig getur deiling verið sett upp sem almennt brot. Deiling er eitt af því fyrsta sem börn læra í grunnskóla en hún er mikilvægur grunnur að stærðfræðilegri þekkingu.

Margar leiðir eru til að reikna út deilingu og eru þær mismunandi flóknar. Ein þeirra er að finna út hve oft seinni talan gengur upp í þá fyrri. T.d. ef reiknað er formula_1, þá er reiknað út hve oft talan 5 gengur upp í töluna 70, sem er 14 sinnum. Útkoman úr formula_1 er því 14. Málin flækjast all verulega ef fyrri talan gengur ekki upp í þá seinni, t.d. formula_3.

Deiling með almennum brotum.

Þegar almenn brot eru deild í önnur almenn brot, þá skal víxla teljaranum og nefnaranum í seinna brotinu og framkvæma síðan margföldun. Síðan á að margfalda teljarana og nefnarana saman í sitt hvoru lagi. T.d.

formula_4

en það er hægt að gera þetta á auðveldari hátt með því að stytta brotið áður. Það er gert með því að stytta brotin eins og venjuleg almenn brot en það er gert með teljara í einu brotinu og nefnaranum í hinu brotinu og eftir það haldið áfram með margföldunina. Eftirfarandi dæmi skýrir þetta skref fyrir skref:

formula_5
Hugi (mannsnafn)

Hugi er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Hólaskóli

Hólaskóli getur átt við þrjá skóla á Íslandi:
Lestarslys á Íslandi

Lestarslys hafa verið fátíð á Íslandi vegna þess að lestarsamgöngur hafa ekki verið mikið notaðar, þá oftast aðeins tímabundið t.d. við byggingu mannvirkja.