arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sighvatur Sturluson

Sighvatur Sturluson (1170 – 1238) var einn helsti höfðingi Sturlunga á fyrri hluta 13. aldar. Hann var sonur Sturlu Þórðarsonar (Hvamm-Sturlu) og Guðnýjar Böðvarsdóttur konu hans og albróðir þeirra Þórðar og Snorra Sturlusona.

Sighvatur ólst upp í Hvammi í Dölum og bjó þar framan af, á Staðarfelli, í Hjarðarholti og á Sauðafelli, en árið 1215 flutti hann til Eyjafjarðar, settist að á Grund og varð héraðshöfðingi Eyfirðinga og Þingeyinga.

Árið 1222 fór hann ásamt Sturlu syni sínum í herför til Grímseyjar, þar sem Guðmundur Arason biskup hafði þá búið um sig, til að hefna fyrir dráp elsta sonar síns, Tuma, sem biskupsmenn felldu á Hólum þá um veturinn. Kirkjan leit þá för alvarlegum augum og sættir náðust ekki fyrr en Sturla fór fyrir hönd þeirra feðga beggja í suðurgöngu til Rómarborgar í yfirbótarskyni fyrir Grímseyjarför.

Þegar Sturla kom aftur heim 1235 hóf hann þegar tilraunir til að ná landinu öllu undir sig og faðir hans og bræður drógust inn í þá baráttu og átök Sturlu við Gissur Þorvaldsson og Kolbein unga, sem lauk með Örlygsstaðabardaga 1238. Þar féll Sighvatur og fjórir synir hans. Sighvatur, sem farinn var að nálgast sjötugt, féll sunnan við gerðið á Örlygsstöðum, þar sem Kolbeinn ungi og menn hans unnu á honum.

Sighvatur var skáldmæltur en mjög lítið er varðveitt af kveðskap hans. Kona hans var Halldóra Tumadóttir, systir Kolbeins og Arnórs Tumasona og því föðursystir Kolbeins unga, og áttu þau sjö syni og tvær dætur, Steinvöru Sighvatsdóttur húsfreyju á Keldum og Sigríði Sighvatsdóttur húsfreyju á Grund. Elsti sonurinn, Tumi, var drepinn á Hólum 1222 sem fyrr segir, Þórður kakali var í Noregi, en hinir fimm voru allir þátttakendur í Örlygsstaðabardaga. Sturla féll þar, Markús særðist til ólífis og var svo veginn á Víðivöllum, Þórður yngri og Kolbeinn flúðu í kirkju á Miklabæ og voru teknir þaðan og höggnir með öxi föður síns, Stjörnu. Tumi yngri náði að flýja en var drepinn fáeinum árum síðar.
Þórður kakali Sighvatsson

Þórður Sighvatsson kakali (1210 – 1256) var íslenskur höfðingi á 13. öld, af ætt Sturlunga. Hann var einn sjö sona Sighvatar Sturlusonar og Halldóru Tumadóttur, konu hans. Þegar faðir hans og bræður voru felldir á Örlygsstöðum 1238 var hann í Noregi og hafði dvalist þar við hirð konungs.

Árið 1242 sneri hann heim og þótt Kolbeinn ungi hefði þá lagt ríki Sturlunga undir sig og réði öllu á Norðurlandi, fór Þórður þegar að safna liði gegn honum. Það gekk hægt í fyrstu en þó fékk hann smátt og smátt menn til fylgis við sig, einkum úr Dölunum og af Vestfjörðum. Í júní 1244 hélt hann með skipaflota frá Ströndum áleiðis til Eyjafjarðar til að reyna að ná föðurleifð sinni, en á sama tíma kom Kolbeinn ungi siglandi úr Skagafirði með mikið lið og mættust flotarnir á Húnaflóa. Upphófst þá Flóabardagi. Honum lauk með því að Þórður hörfaði undan en áður hafði Kolbeinn beðið afhroð.

Kolbeinn lést ári síðar og gaf í banalegunni Þórði eftir veldi föður hans í Eyjafirði og Þingeyjarsýslu. Átökum var þó ekki lokið. Brandur Kolbeinsson, frændi Kolbeins unga, tók við völdum í Skagafirði og tókust þeir Þórður kakali á í Haugsnesbardaga 1246. Þórður hafði betur en Brandur féll og lauk þar með veldi Ásbirninga. Þar með réði Þórður öllu Norðurlandi.

Gissur Þorvaldsson, höfðingi Haukdæla og valdamesti maður á Suðurlandi, var annar helsti óvinur Sturlunga en ekki kom þó til átaka á milli þeirra Þórðar, heldur varð það úr að þeir fóru til Noregs og skutu máli sínu til Hákonar konungs. Hann úrskurðaði Þórði í vil og sendi hann til Íslands til að reyna að ná landinu undir veldi Noregs, en kyrrsetti Gissur. Næstu þrjú árin bjó Þórður í Geldingaholti í Skagafirði og var valdamesti maður á Íslandi. Konungi þótti honum þó ganga seint að koma landinu undir krúnuna og var hann kallaður aftur til Noregs 1250, en Gissur sendur heim í staðinn. Þórður var næstu árin í Noregi og líkaði það illa, en konungur leyfði honum ekki að fara heim fyrr en árið 1256. Áður en til heimferðar kæmi varð Þórður þó bráðkvaddur (11. október 1256). Þórður giftist ekki en átti nokkur börn.

Viðurnefnið kakali er talið geta þýtt einhver sem klakar eða gaggar og gæti bent til þess að Þórður hafi stamað. Fleiri skýringar eru þó til á viðurnefninu.
Bolur

Bolur getur átt við:
Bóla

Bóla er eyðibýli í Blönduhlíð í Skagafirði. Bærinn, sem var hjáleiga frá Uppsölum, hét áður Bólstaðargerði og var lengst af í eyði á 18. öld og fram til 1833, er Hjálmar Jónsson skáld byggði þar bæ og kallaði fyrst Bólugerði en síðan Bólu og það nafn hafði jörðin eftir það. Skammt frá bænum fellur Bóluá niður fjallið í sjö fossum í hrikalegu gili, Bólugili. Þar bjó tröllkonan Bóla eftir því sem þjóðsögur hermdu.

Bóla er helst þekkt fyrir búsetu Bólu-Hjálmars þar á árunum 1833-1843 en henni lauk eftir að gerð var þjófaleit hjá honum. Minnisvarði um Hjálmar var reistur í Bólu 1955. Bóla fór í eyði 1976.
Hjalti Þórðarson

Hjalti Þórðarson var landnámsmaður í Skagafirði. Hann nam "Hjaltadal að ráði Kolbeins", segir í Landnámabók. Kolbeinn Sigmundarson hefur því látið honum eftir ofanverðan Hjaltadal, sem hann hafði sjálfur fengið hjá Sleitu-Birni, en haldið sjálfur Kolbeinsdal. Hjalti bjó á Hofi.

Sagt er að synir hans hafi haldið föður sínum veglegustu erfidrykkju sem haldin hefur verið á Íslandi og þar hafi verið tólf hundruð boðsgestir og allir virðingarmenn leystir út með gjöfum. Í Landnámu segir einnig frá því að Hjaltasynir fóru vestur á Þorskafjarðarþing en þegar þeir gengu til þings voru þeir svo glæsilega búnir að menn héldu að sjálfir Æsir væru þar á ferð.

Sonarsonur Hjalta var Þorbjörn öngull, banamaður Grettis.
Neðribyggð

Neðribyggð er byggðarlag í Skagafirði og var áður hluti af Lýtingsstaðahreppi. Sveitin liggur meðfram Svartá og nær fram að Mælifellsá, samhliða Efribyggð, sem er nær fjöllunum. Þar eru þessir bæir frá fornu fari, taldir frá norðri til suðurs:

Allmörg nýbýli og smábýli hafa verið byggð í sveitinni á síðari árum og á nýbýlinu Varmalæk úr landi Skíðastaða var lengi verslun og vísir að svolitlu þorpi.

Óvíst er hver nam land á Neðribyggð því Landnámabók greinir ekki frá því en þess hefur verið getið til að byggðin hafi annaðhvort verið hluti af landnámi Álfgeirs, sem nam Efribyggð, eða að hún hafi verið landnám Þorviðar, sem virðist samkvæmt Landnámu hafa numið sama land og Vékell hamrammi.
Sæmundur suðureyski

Sæmundur suðureyski var landnámsmaður í Skagafirði. Hann hafði áður verið í víkingaferðum með Ingimundi gamla og er hans getið í Vatnsdæla sögu.

Hann kom til Íslands og lenti skipi sínu í Gönguskarðsárósi. Síðan nam hann Sæmundarhlíð alla en það nafn náði þá yfir miklu stærra svæði en nú er, allt út að Gönguskarðsá, en nú nær Sæmundarhlíð ekki nema út að Reynistað. Austurmörk landnámsins voru við Sæmundará, sem heitir Staðará neðst, og síðan Héraðsvötn og hefur Sæmundur því einnig numið þau byggðarlög sem nú kallast Staðarsveit og Borgarsveit. Óljóst er hver syðri mörk landnámsins voru því að í einu handriti Landnámabókar er Sæmundur einnig sagður hafa numið land undir Vatnsskarði. Þetta var því mjög stórt landnám og líklega hefur Sæmundur verið með allra fyrstu landnámsmönnum í Skagafirði.

Landnámsjörð Sæmundar er ýmist kölluð Sæmundarstaðir eða Geirmundarstaðir í handritum Landnámabókar en heitir nú Geirmundarstaðir. Það er þó engin stórjörð; helstu höfuðbólin í landnámi Sæmundar eru Reynistaður og Sjávarborg.
Þorgils skarði Böðvarsson

Þorgils Böðvarsson skarði (1226 – 22. janúar 1258) var íslenskur höfðingi á 13. öld. Hann var af ætt Sturlunga, sonur Böðvars Þórðarsonar Sturlusonar og Sigríðar Arnórsdóttur Tumasonar, systur Kolbeins unga. Viðurnefnið kom til af því að Þorgils var fæddur með skarð í vör en fyrr á öldum var ekki algengt að þeir sem þannig var ástatt um kæmust á legg.

Árið 1244 fór Þorgils til Noregs og var við hirð Hákonar konungs, sem lét lækni græða skarðið í vör Þorgils og er það fyrsta lýtaaðgerð sem vitað er til að gerð hafi verið á Íslendingi. Árið 1252 sendi konungur Þorgils til Íslands með Gissuri Þorvaldssyni og áttu þeir að reyna að koma landinu undir vald konungs. Þorgils reyndi að ná yfirráðum yfir ríki því sem Snorri Sturluson frændi hans hafði ráðið í Borgarfirði og settist að í Reykholti. Hann var óvæginn og harður, bakaði sér óvinsældir og hraktist á endanum út á Snæfellsnes á föðurleifð sína, Stað á Ölduhrygg.

Eftir að Gissur fór aftur til Noregs eftir Flugumýrarbrennu vildi Þorgils reyna að ná yfirráðum í Skagafirði, sem hann taldi sig eiga tilkall til þar sem hann var Ásbirningur í móðurætt, en Eyjólfur ofsi Þorsteinsson vildi einnig ná völdum í Skagafirði. Þeir börðust á Þveráreyrum í Eyjafirði 1255 og þar féll Eyjólfur. Nokkru síðar var Þorgils orðinn höfðingi yfir öllum Norðlendingafjórðungi. Hann lenti þó fljótt í deilum við Svínfellinginn Þorvarð Þórarinsson á Grund, tengdason Steinvarar Sighvatsdóttur á Keldum, sem gerði kröfu um arf eftir Þórð kakala bróður sinn. Deilunum lauk með því að Þorvarður tók Þorgils af lífi á Hrafnagili í Eyjafirði aðfaranótt 22. janúar 1258. Eftir víg hans hraktist Þorvarður burt úr Eyjafirði.

Þorgils skarði var ókvæntur en átti dóttur, Steinunni, með Guðrúnu Gunnarsdóttur frillu sinni, systur Ingibjargar sem var fylgikona Gissurar Þorvaldssonar síðustu ár hans.
Djúpidalur (Skagafirði)

Djúpidalur er bær í Blönduhlíð í Skagafirði og stendur í mynni Dalsdals, sem gengur inn til austurs sunnan við fjallið Glóðafeyki. Dalurinn greinist um Tungufjall (eitt af þremur með því nafni í Blönduhlíðarfjöllum) og ganga álmurnar langt inn í fjallgarðinn. Um dalinn fellur Djúpadalsá eða Dalsá og er í djúpu og allhrikalegu gili í dalsmynninu. Hún hefur myndað víðáttumiklar eyrar á láglendinu sem eru nú að gróa upp. Þar á eyrunum var Haugsnesbardagi háður 1246. Kirkja eða bænhús var í Djúpadal fyrr á öldum en lagðist af snemma á 18. öld.

Mera-Eiríkur Bjarnason, sem var bóndi í Djúpadal frá 1733, var frægur fyrir hrossaeign sína og átti í útistöðum við Skúla Magnússon sýslumann á Stóru-Ökrum, sem reyndi að sanna á hann tíundarsvik en tókst ekki. Frá Mera-Eiríki er Djúpadalsætt og búa afkomendur hans enn í Djúpadal.
Kolbeinsdalur

Kolbeinsdalur er dalur í austanverðum Skagafirði, næst norðan eða austan við Hjaltadal og liggur samhliða honum til austsuðausturs uns Hjaltadalur sveigir til suðurs hjá Hólum en Kolbeinsdalur beint til austurs. Þar sem þeir liggja samsíða er milli þeirra langur ás, oftast bara kallaður Ásinn. Austast er lægð milli ássins og fjallanna er heitir Hálsgróf eða Grófin og liggur akfær vegur þar yfir. Nokkru innar sveigir dalurinn aftur til suðausturs. Að austanverðu eru þverdalirnir Heljardalur og Skíðadalur, og nokkru innar svokölluð Ingjaldsskál.

Kolbeinsdalsá eða Kolka rennur um dalinn, sem sagður er kenndur við landnámsmanninn Kolbein Sigmundarson. Neðsta hluta hans á aftur á móti Sleitu-Björn Hróarsson að hafa numið og er jörðin Sleitustaðir eða Sleitu-Bjarnarstaðir, í eða neðan við mynni dalsins, kennd við hann. Jörðin Smiðsgerði þar skammt frá er einnig í byggð, en annars er dalurinn nú allur í eyði.

Innst skiptist Kolbeinsdalur í tvennt um svokallaðan Tungnahrygg, og eru dalirnir oftast kallaðir Austurdalur og Vesturdalur. Upp af hryggnum, fyrir dalsbotninum, er Tungnahryggsjökull. Á Tungnahryggnum, skammt frá jöklinum er skáli eða sæluhús, Tungnahryggsskáli, sem dreginn var á staðinn 1982, og stækkaður 1991. Hinn gamli og fjölfarni fjallvegur um Heljardalsheiði úr Svarfaðardal og í Hóla liggur að hluta um neðanverðan Kolbeinsdal.

Fornar þjóðleiðir úr Kolbeinsdal.

Helstu þjóðleiðir úr Kolbeinsdal voru:

Ógreiðfær jeppavegur er út dalinn að vestanverðu.

Bæir í Kolbeinsdal.

Kolbeinsdalur var áður albyggður, en er nú kominn í eyði.

Að vestanverðu í dalnum eru:

Að austanverðu í dalnum eru:

Allir þessir bæir voru í Hólahreppi. Landfræðilega má segja að Sleitustaðir geti bæði verið í mynni Kolbeinsdals, og einnig talist innsti bær í Óslandshlíð.

Í dalnum eru rústir nokkurra selja og fornbýla. "Bakki" var fornbýli á milli Skriðulands og Saurbæjar, en virðist hafa verið lagt undir Skriðuland að mestu leyti.

Innan við Skíðadalsá er Nautasel. Þar eru allmiklar rústir eftir selstöðu frá Hólum í Hjaltadal.

Kolbeinsdalsafrétt.

Innsti hluti Kolbeinsdals tilheyrði á fyrri öldum biskupsstólnum á Hólum, en flestar jarðir í Hólahreppi og Viðvíkursveit áttu þó rétt á afréttarlandi þar. Þegar afréttin var smöluð var henni skipt í eftirtalin svæði.

Að vestanverðu í afréttinni eru:

Afréttin hefur verið stækkuð í nokkrum áföngum, og hefur innstu eyðibýlunum verið bætt við hana, til og með Skriðulandi að austan, og Fjalli og hluta Unastaða að vestan.

Á eyrum Heljarár er forn grjóthlaðin rétt sem notuð var fram á 20. öld, en hún er nú skemmd af flóði í ánni.
Sæmundur Jónsson

Sæmundur Jónsson (1154 – 7. nóvember 1222) var íslenskur goðorðsmaður á 12. og 13. öld. Hann bjó í Odda á Rangárvöllum og var af ætt Oddaverja, sonur Jóns Loftssonar í Odda og afkomandi Sæmundar fróða. Hann erfði ríki föður síns og naut mikillar virðingar. Um daga hans fór þó veldi Oddaverja heldur hnignandi, einkum eftir lát Páls biskups bróður Sæmundar 1211, og í valdabaráttu Sturlungaaldar voru þeir í aukahlutverki þótt þeir væru enn ein helsta höfðingjaættin og Sæmundur og börn hans kæmu víða við sögu.

Sæmundur var tvígiftur og átti einnig börn með frillum sínum. Á meðal barna hans má nefna Hálfdan á Keldum, mann Steinvarar Sighvatsdóttur, Helgu síðari konu Kolbeins unga, Solveigu konu Sturlu Sighvatssonar, Margréti konu Kolbeins kaldaljóss og móður Brands Kolbeinssonar, og Harald, Andrés, Vilhjálm og Filippus, sem allir voru goðorðsmenn nema Vilhjálmur, sem var prestur í Odda. Nöfn þeirra bræðra voru nýstárleg á sinni tíð og voru þeir hver um sig með allra fyrstu Íslendingum til að bera nafn sitt. Raunar hélst frumleiki í nafngjöfum áfram í ættinni því að á meðal barna bræðranna má nefna Theobaldo og Kristófórus Vilhjálmssyni og Randalín Filippusdóttur, og sonarsonur eins þeirra hét Karlamagnús.
F-8 Crusader

F-8 Crusader (upphaflega F8U) er bandarísk eins hreyfils orrustuþota sem var framleidd af Vought. Hún leysti af hólmi Vought F-7 Cutlass. Fyrstu tilraunagerðinni af F-8 var flogið í febrúar árið 1955. Hún var síðasta bandaríska orrustuþotan sem hafði vélbyssu sem meginvopn. Þotan var notuð í Víetnamstríðinu.
Katrín Jónsdóttir

Katrín Jónsdóttir (f. 31. maí 1977) er íslensk fyrrum knattspyrnukona og fyrirliði íslenska landsliðsins. Katrín lauk læknisnámi í Noregi samhliða knattspyrnuiðkun með Kolbotn og er nú starfandi læknir.
Lasanja

Lasanja, eða Lasagna (eintala, borið fram á ítölsku; lasagne í fleirtölu) er annars vegar ákveðin tegund af pasta í blöðum eða plötum og einnig réttur sem fullu nafni heitir "lasagne al forno" á ítölsku (það þýðir „lasanja eldað í ofni“).

Uppruni.

Upprunalega merkti heitið "lasagna" ílátið sem rétturinn var eldaður í en nú er það eingöngu haft um réttinn sjálfan og pastaplöturnar. Yfirleitt er rétturinn talinn upprunninn á Ítalíu en þó er orðið "lasagna" dregið af grísku orðinu "λάσανα" ("lasana") eða "λάσανον" ("lasanon") sem þýðir „pottpallur“. Lasanja á sér líka ævafornar rætur og í Grikklandi, á Balkanskaga og víða í Arabalöndunum eru eldaðir áþekkir réttir en þar er reyndar yfirleitt ekki haft pasta á milli laga, heldur grænmeti af ýmsu tagi, svo sem eggaldin- eða kartöflusneiðar. Þó eru dæmi um að pasta sé notað, til dæmis í gríska réttinum "pastitsio", þar sem oftast eru notaðar makkarónur eða annað pípulaga pasta.

Pastaplöturnar.

Lasanjaplötur eru ýmist þurrkaðar (og þá forsoðnar fyrir notkun) eða ferskar og þá oft búnar til á staðnum. Þær eru yfirleitt rétthynrndar, stundum stórar, "lasagnoni", eða minni en þessar hefðbundnu og kallast þá "lasagnette". Stundum er spínati blandað saman við deigið svo plöturnar verða grænar að lit og kallast lasanja sem gert er úr slíkum plötum "Lasagne verdi" eða grænt lasanja.

Í ítölsku lasanja er gjarna hlutfallslega mun meira af pasta en í lasanja sem gert er í öðrum löndum.

Mismunandi tegundir lasanja.

Rétturinn er lagskiptur og í formið eru á víxl sett lög af pastaplötum og sósu eða sósum, og síðan er osti stráð yfir eða þá að hann er hafður á milli laga. Á Suður-Ítalíu er oftast notuð kjötsósa (ragù) og eða tómatsósu en á norðanverðri Ítalíu er yfirleitt notuð béchamel-sósa (uppstúf) í lasanja. Í "lasagne alla bolognese" eru aðalhráefnin til dæmis bolognese-sósa, parmesanostur og béchamel-sósa krydduð með múskati.

Til eru margar ólíkar útgáfur, mismunandi eftir héruðum, og eftir að lasanja varð vinsæll réttur í öðrum löndum hafa margvíslegar nýjar útgáfur komið fram.

Misjafnt er hvaða ostar eru notaðir í lasanja en algengastir eru ricotta-ostur, parmesan-ostur og mozzarella-ostur. Sá síðastnefndi er sérlega algengur í lasanja frá suðurhluta Ítalíu þar sem hann er upprunninn þar um slóðir. Í öðrum löndum eru notaðar ýmsar tegundir af osti og í Bandaríkjunum eru uppskriftir að fjögurra eða fimm osta lasanja algengar.

Lasanja á Íslandi.

Lasanja sást varla á Íslandi svo heitið gæti fyrr en snemma á 9. áratug 20. aldar. Í Heimilistímanum árið 1975 er talað um „italska spaghettiréttinn lasagna, sem er lag af breiðu spaghetti, til skiptis með sterku kjötfarsi, lauk, hvítri sósu og osti“ og síðan eru gefnar leiðbeiningar um hvernig eigi að búa til slíkan rétt en nota pönnukökur í staðinn fyrir pasta, enda fengust lasanjaplötur þá varla hérlendis. Innflutningur þeirra hófst um eða skömmu fyrir 1980 og eftir það jukust vinsældir réttarins jafnt og þétt.
Hungur

Hungur er tilfinning sem kemur fyrir þegar maður þarf að borða. Sedda er tilfinningin þegar hungur er farið. Óþægileg tilfinning hungurs verður til í undirstúkunni og er losuð gegnum viðtaka í lifrinni. Enda þótt það einstaklingur geti lifið af í nokkrar vikur án þess að borða eitthvað byrjar hungurstilfinning yfirleitt eftir nokkrar klukkustundir án þess að borða. Að vera svangur er talið vera afar óþægilegt. Þegar maður borðar mat hverfur hungurstilfinningin. Orðið „hungur“ er líka notað til að lýsa ástandi fólks sem lifir við viðvarandi hungur.
Katrín Ómarsdóttir

Katrín Ómarsdóttir (f. 27. júní 1987) er íslensk knattspyrnukona. Hún leikur með Liverpool.
Dóra María Lárusdóttir

Dóra María Lárusdóttir (f. 24. júlí 1985) er íslensk knattspyrnukona. Hún hefur spilað allan sinn feril með Val. Dóra María er samningi hjá íslensku umboðsskrifstofunni Sportic.
Svínfellingar

Svínfellingar voru ein af helstu valdaættum Íslands frá því á 12. öld og fram yfir Sturlungaöld. Ættin er kennd við Svínafell í Öræfum og þar var helsta höfuðból hennar löngum en smám saman færðu Svínfellingar út kvíarnar og í upphafi 13. aldar er talið að þeir hafi ráðið öllum Austfirðingafjórðungi. Þeir koma þó minna við átök Sturlungaaldar en hinar stóru valdaættirnar, ef til vill vegna þess hve langt þeir voru frá aðalátakasvæðunum. Þó drógust þeir stundum inn í deilurnar, enda voru þeir tengdir hinum ættunum með mægðum og skyldleika á ýmsan hátt.

Sigurður Ormsson bjó á Svínafelli á síðari hluta 12. aldar og átti mikið undir sér en árið 1202 tók hann við staðarforráðum á Hólum þegar Guðmundur Arason varð biskup þar. Jón Sigmundarson bróðursonur hans tók þá við goðavaldinu. Synir hans voru þeir Brandur biskup, Ormur Svínfellingur og Þórarinn, faðir Odds og Þorvarðar Þórarinssona, sem voru helstu höfðingjar ættarinnar upp úr miðri 13. öld.
Þjált fall

Þjált fall er fall sem hefur samfellda afleiðu yfir eitthvert mengi. T.d. eru öll margliðuföll þjál yfir allt rauntölumengið.

Heimildir.

Weisstein, Eric W. "Smooth Function." Frá MathWorld--A Wolfram Web Resource.
Kristín Ýr Bjarnadóttir

Kristín Ýr Bjarnadóttir (f. 1. febrúar 1984) er íslensk knattspyrnukona. Hún lenti í langvinnum meiðslum 2004 en sneri aftur 2007. Kristín leikur með Val.

Kristín hefur rappað undir listamannsnafninu "Kido" og verið í hljómsveitinni "Igore".
Samson

Samson getur verið eftirfarandi:
Fyrsta stríð Englands og Hollands

Fyrsta stríð Englands og Hollands var röð sjóorrusta háð milli flota Hollenska lýðveldisins og Enska samveldisins 1652 til 1654. Stríðið var það fyrsta í röð fjögurra styrjalda milli landanna á 17. og 18. öld. Átökin hófust vegna deilna um verslun Hollendinga í enskum nýlendum og stuðning þeirra við útlæga enska konungssinna. Enskir sjóræningjar herjuðu á hollensk kaupskip og fiskiskip og enski flotinn hertók 27 kaupskip sem rofið höfðu hafnbann gegn ensku nýlendunni Barbados snemma árs 1652. 1651 samþykkti enska þingið siglingalög sem meinuðu öðrum en enskum skipum vöruflutninga til enskra hafna. Lögunum var stefnt gegn hinni öflugu milliríkjaverslun Hollendinga.

Upphaflega gekk Hollendingum betur og þeir náðu yfirráðum yfir Ermarsundi og Norðursjó fyrir árslok 1652, en í mars 1653 tókst enska flotanum að hrekja skip Hollendinga úr Ermarsundi. Enski flotinn var betur búinn herskipum en sá hollenski þar sem Hollendingar höfðu lagt meiri áherslu á uppbyggingu landhers árin á undan. Eftir orrustuna við Scheveningen 10. ágúst 1653 þar sem Hollendingar biðu ósigur hófust langar friðarviðræður. Oliver Cromwell reyndi fyrst að fá Holland til að gerast aðili að Enska samveldinu, síðan að fá þá til að hætta stuðningi við Dani gegn Svíum og loks að reka enska konungssinna úr landi, en Hollendingar neituðu þessu öllu. Að lokum var samið um frið 8. maí 1654 með Westminster-sáttmálanum þar sem Hollendingar féllust á að einungis ensk skip eða skip frá upprunalandi varningsins hefðu leyfi til vöruflutninga til enskra hafna.
Pólýester

Pólýester (eða fjölester) er tilbúið plastefni unnið úr hráefni sem kemur úr olíuiðnaðinum. Gerviefni komu til sögunnar 1931 og hefur þróun þeirra verið hröð síðan. Pólýester var uppgvötvað af ensku fyrirtæki árið 1941. Það er vinsælasta gerviefnið og er mest notaða textílefnið fyrir utan bómul.

Eiginleikar pólýesters.

Pólýester er mjög gott íblöndunarefni. Bómullar- og pólýester-blöndur eru vinsæl blanda vegna þess að hún heldur flestum eiginleikum náttúruefnisins og fær til viðbótar góða eiginleika pólýesters. Pólýester er mjög slitsterkt, hefur góðan togstyrk og þolir vel teygingar og endurteknar beygingar. Það þolir vel sólarljós og veðrast vel. Það hleypur ekki, er krumpufrítt og hefur stuttan þurrktíma.

Pólýester hefur frekar litla raka- og vökvadrægni og er lítið einangrandi. Það verður rafmagnað og dregur þá ryk og þurr óhreinindi að sér. Blautum óhreinindum er þó auðvelt að ná úr vegna lítillar vökvadrægni.
Vilchin Hinriksson

Vilchin Hinriksson (Vilkin) var biskup í Skálholti á 14. öld (d. 1405). Hann var danskur príor og þegar Mikael biskup kom til Danmerkur og sagði Skálholtsbiskupsdæmi lausu fór Vilchin til Rómar og fékk Skálholtsstól hjá páfa en ekki er víst hvort hann var vígður þar eða í Niðarósi. Hann kom til Íslands með svokölluðu Heinreksskipi seint í ágúst 1394 og byrjaði á að fara í Skálholt og halda þar sjö daga veislu þar sem var "veitt svo ríkmannlega að hver drakk sem hann lysti nótt og dag og var ei drukkið annað en þykkt öl og enn dýrara".

Vilchin þótti mun meiri skörungur og nytsemdarmaður en aðrir erlendir biskupar sem voru í Skálholti; hann viðrétti kristindóminn og leiðrétti siðu manna. Hann lét skrá mikla máldagabók (Vilkinsmáldaga) þar sem skráðar voru allar upplýsingar sem til voru um eignir hverrar kirkju um sig. Hann bætti líka kirkjuna og aðrar byggingar á staðnum, pantaði veggtjöld hjá nunnunum í Kirkjubæ til að skreyta stóru stofuna í Skálholti, og greiddi niður skuldir svo að biskupsstóllinn varð skuldlaus, en fyrirrennarar hans höfðu sumir eytt um efni fram, einkum Mikael.

Vilkin var í Skálholti er Svarti dauði gekk þar og er sagt að hann hafi lifað einn eftir af vígðum mönnum ásamt tveimur leikmönnum. Hann fór til Noregs sumarið 1405, þar sem hann dó um veturinn.
Kaliforníuháskóli í Santa Cruz

Kaliforníuháskóli í Santa Cruz (e. University of California, Santa Cruz, UC Santa Cruz eða UCSC) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Santa Cruz í Kaliforníu í Bandaríkjunum og einn þeirra tíu háskóla sem mynda Kaliforníuháskóla. Skólinn var stofnaður árið 1965.