arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Colorado-fljót

Colorado-fljót (enska: "The Colorado River", spænska: "Río Colorado") er eitt helsta fljót í suðvestur-Bandaríkjunum og í norður-Mexíkó. Lengd þess er 2330 km og vatnasvið þess spannar sjö fylki Bandaríkjanna og tvö ríki Mexíkó.

Uppruna fljótsins má finna í mið-Klettafjöllum og leið þess heldur suðvestur um Colorado-sléttuna, um Miklagljúfur, í Mead-vatn við mörk Arizona og Nevada og suður til Mexíkó þar sem óshólmar þess eru milli Kaliforníu-flóa og Baja-Kaliforníuskaga.

Í umhverfi árinnar eru hrikaleg gljúfur og í vatnasviðinu eru ellefu þjóðgarðar Bandaríkjanna. Stíflur í fljótinu veita vatni um þurrt landslag suðvesturhluta BNA og framleiða rafmagn. Flestar stíflur voru byggðar milli 1910 og 1970, ein sú mikilvægasta er Hoover-stíflan en þar er vatnið/uppistöðulónið Mead-vatn. Af 25 stærri þverám er Græná (Green River) það stærsta.
Tungnaá

Tungnaá (eða Tungná) er jökulá sem kemur úr vesturhluta Vatnajökuls og fellur til suðvesturs um Tungnaáröræfi uns hún sveigir til norðurs í Tungnárkróki og rennur í gegn um Sigöldulón, Hrauneyjalón, Sporðöldulón og til Þjórsár. Hún er stærsta þverá Þjórsár en árnar tvær koma saman í Sultartangalóni þar sem er virkjunin Sultartangastöð. Áin hefur einnig verið virkjuð við Sigöldu, Hrauneyjafoss og Búðahálsvirkjun. Tvær brýr eru yfir fljótið.
Hellhammer

Hellhammer var svartþungarokkshljómsveit frá Nurensdorf í Sviss sem starfaði á árunum 1981 til 1984. Hellhamer er þekkt sem ein af þeim hljómsveitum af "fyrri kynslóð" drungarokksstefunar sem höfðu sterk mótunaráhrif á stefnuna, ásamt hljómsveitum á borð Venom og Bathory. Hljómsveitin lagði upp laupana árið 1984 en meðlimirnir stofnuðu þá aðra heimsþekkta hljómsveit Celtic Frost, sem seinna hafði mikil áhrif á mótun Dauðarokksstefnunar sem skaut upp kollinum í Bandaríkjunum á miðjum níunda áratugnum.
Skuggasmári

Skuggasmári (fræðiheiti: "Trifolium ochroleucon") er fjölær jurt af ertublómaætt sem var lýst af William Hudson. Tegundin finnst í Svíþjóð en fjölgar sér ekki þar. Auk aðalgerðarinnar finnst einnig undirtegundin "T. o. ochroleucon".

Blóm skuggasmára eru rjómagul.

Útbreiðsla.

Skuggasmári er nokkuð útbreiddur og á náttúruleg heimkynni undir botni Miðjarðarhafs, Íran, Norður-Afríku og víða um meginland Evrópu og á Bretlandi. Hann hefur einnig verið fluttur til Nýja-Sjálands fyrir tilstilli mannsins.
Landssamband ungmennafélaga

Landssamband ungmennafélaga (LUF) eru regnhlífasamtök félagasamtaka ungs fólks á Íslandi. LUF tilheyra 32 aðildarfélög sem öll eru lýðræðisleg, frjáls félagasamtök sem starfa á landsvísu, leidd af ungu fólki og starfa með hagsmuni þeirra að leiðarljósi.

Landssambandið hefur það að markmiði að vernda og efla réttindi ungs fólks, valdefla ungt fólk í samfélaginu og hvetja til virkrar samfélagsþátttöku þeirra, efla samstarf ungmennafélaga og stuðla að umræðu og þekkingarsköpun um málaflokkinn.

LUF er sameign aðildarfélaganna, veitir þeim ekki samkeppni í starfi, heldur vinnur samkvæmt þeim. LUF er þverpólitískur samstarfs- og samráðsvettvangur, málsvari ungs fólks andspænis íslenskum stjórnvöldum, hefur upplýsingaskyldu að gegna gangvart aðildarfélögunum og þjónustar þau á margvíslegan hátt. Auk þess talar LUF fyrir hagsmunum ungra Íslendinga á alþjóðavettvangi, er aðili að Evrópska ungmennavettvangnum (e. ) og heldur utan um verkefnið Ungmennafulltrúar Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum í samstarfi við Félag Sameiðuðu þjóðanna á Íslandi.

LUF er með samning við mennta- og menningarmálaráðuneytið sem tryggir rekstur skrifstofu.LUF rekur Leiðtogaskóla Íslands.

Alþjóðastarf.

LUF er aðili að og hefur því skyldum að gegna gagnvart þeim heildarsamtökum. LUF er jafnframt aðili að Norðurlanda- og Eistrasaltsríkjabandalaginu „Nordic Baltic Cooperation“ (NBC). LUF hefur alltaf lagt ríka áherslu á alþjóðlega samvinnu, sem hefur eflst að undanförnu og verður haldið áfram af krafti. Þá jukust alþjóðlegar skuldbindingar töluvert árið 2017 þar sem LUF á nú fulltrúa í Ráðgjafaráði Evrópuráðsins í málefnum ungs fólks (e. Advisory Council on Youth to the Council of Europe), Norrænu barna- og ungmennanefndinni, NORDBUK, Sérfræðihópi Norrænu ráðherranefndarinnar um Heimsmarkmiðin (e. Expert Group on SDGs of the Nordic Council of Ministers) og sérfræðihópum YFJ um mannréttinda-, innflytjenda- og loftlagsmál.

Sendinefnd LUF hjá sameinuðu þjóðunumUngmennafulltrúar Íslands skipa sendinefnd LUF hjá Sameinuðu þjóðunum.

Leiðtogaráð LUF.

Aðildarfélög LUF eru 31 talsins og samanstanda af lýðræðislegum frjálsum félagasamtökum sem starfa á landsvísu.
Exxon Valdez

Oriental Nicety, áður Exxon Valdez, Exxon Mediterranean, SeaRiver Mediterranean, S/R Mediterranean, Mediterranean og Dong Fang Ocean, var olíuflutningaskip sem er aðallega þekkt fyrir að hafa strandað í Vilhjálmssundi við Alaskaflóa 24. mars 1989 með þeim afleiðingum að um 40.900 til 120.000 rúmmetrar af hráolíu runnu út í sjó. Olíulekinn er metinn sem 54. stærsti olíuleki sögunnar. Eftir lekann var skipið dregið til San Diego þar sem gert var við það. Skipinu var siglt í land til niðurrifs í Gujarat-héraði á Indlandi árið 2012.

Olíulekinn úr Exxon Valdez varð gríðarlegt umhverfisslys. Þrátt fyrir umfangsmikið hreinsunarstarf þúsunda almennra borgara ásamt starfsfólki Exxon náðist aðeins að hreinsa um 10% olíunnar. Hópmálsókn gegn Exxon vegna slyssins var tekin fyrir og fyrirtækið dæmt til greiðslu sektar árið 1994. Upphaflega var upphæðin 5 milljarðar bandaríkjadala en hún var síðan lækkuð og varð á endanum 507,5 milljónir dala auk 480 milljóna vaxta eftir áralangan málarekstur árið 2009.
Æðstaráð Sovétríkjanna

Æðstaráð Sovétríkjanna (rússneska: "Верховный Совет"), líka kallað Yfirsovétið eða Æðsta sovétið, var æðsta löggjafarþing Sovétríkjanna og það eina sem gat breytt Stjórnarskrá Sovétríkjanna. Forsætisnefnd æðstaráðs Sovétríkjanna var kjörin af Æðstaráðinu og myndaði síðan ríkisstjórn Sovétríkjanna, hæstarétt Sovétríkjanna og skipaði ríkissaksóknara Sovétríkjanna.

Æðstaráðið sat í tveimur deildum sem hvor hafði sama löggjafarvald. Fulltrúar voru kjörnir til 4 ára í senn:

Eftir 1989 sátu 542 fulltrúar í Æðstaráðinu en höfðu áður verið allt að 1500. Fundum ráðsins var líka fjölgað. Forsætisnefndin fór með völd Æðstaráðsins milli funda.
Nirmala Joshi

Nirmala Joshi (23. júlí 1934 – 23. júní 2015) var leiðtogi Kærleiksboðberanna eftir lát móður Teresu 1997. Hún fæddist í Nepal þar sem faðir hennar var foringi í Breska Indlandshernum en þau fluttu til Indlands þegar hún var eins árs. Hún var alin upp sem hindúi en hlaut menntun hjá kristnum trúboðum í Hazaribag. Hún snerist til kaþólskrar trúar og gekk í reglu móður Teresu. Hún lauk M.A.-prófi í stjórnmálafræði og doktorsgráðu í lögfræði við Kalkúttaháskóla. Hún var kjörin eftirmaður móður Teresu nokkrum mánuðum fyrir lát hennar. Eftir lát Nirmala tók Mary Prema Pierick við sem leiðtogi reglunnar.
Þriðja enska borgarastríðið

Þriðja enska borgarastríðið (1649 – 1651) var þriðji hluti þeirra átaka sem þekkt eru sem Enska borgarastyrjöldin. Eftir aftöku Karls 1. hylltu Skotar son hans, Karl 2. konung Englands, Írlands og Skotlands. Þann 15. ágúst 1649 hélt Oliver Cromwell með lið sitt til Írlands meðan Robert Blake hélt flota Róberts Rínarfursta föstum í Kinsale. Cromwell barði niður uppreisn konungssinna af mikilli hörku um veturinn. Í maí 1650 fól hann Henry Ireton stjórn hersins á Írlandi og hélt aftur til Englands þar sem þingið óttaðist innrás frá Skotlandi. Karl 2. hafði þá náð samkomulagi við skoska sáttmálamenn eftir langar samningaviðræður. Hann steig á land í Skotlandi 23. júní. Fimm dögum síðar hélt Cromwell norður til að taka við stjórn hersins á landamærum ríkjanna.

Eftir að hafa beðið eftir flota með birgðir handa hernum hélt Cromwell norður eftir ströndinni til Edinborgar. Þar mætti honum miklu stærri skoskur her undir stjórn David Leslie 29. júlí svo hann neyddist til að hörfa aftur til Dunbar. Óagaður og illa búinn her Leslies tók þegar að leysast upp og þegar orrustan við Dunbar hófst voru herirnir nær jafnstórir. Herstjórnarlist Cromwells varð til þess að enski herinn vann yfirburðasigur og gerði her konungssinna að engu. Herinn lagði suðurhéruð Skotlands undir sig í kjölfarið en komust ekki lengra um veturinn. Leslie hörfaði og þjálfaði upp nýjan her norðan við Forth-fjörð. Cromwell náði Edinborgarkastala á sitt vald á aðfangadag. Sumarið eftir hélt Cromwell með allt lið sitt norður yfir Forth-fjörð. Við þetta voru allir vegir til Englands óvarðir og Karl 2. greip tækifærið. Þann 31. júlí hélt her konungssinna inn í England þar sem Karl vonaðist til að gamlir konungssinnar og öldungakirkjumenn myndu fylkja sér undir merki hans. Cromwell og ríkisráðið í Westminster höfðu hins vegar séð þetta fyrir og hafið undirbúning. Cromwell sendi John Lambert með riddaralið til að elta innrásarherinn, konungssinnar í Englandi voru undir ströngu eftirliti og vopnabirgðir færðar í öruggt skjól. Karl kom til Worcester 22. ágúst. Orrustan um Worcester 3. september var vandlega undirbúin af Cromwells hálfu og konungssinnar biðu algjöran ósigur. Karl slapp naumlega og eftir sex vikur á flótta í dulargervi tókst honum loks að komast til Frakklands. George Monck fékk það hlutverk að kveða niður leifar uppreisnarinnar í Skotlandi og síðasta vígi konungssinna, Dunnottar-kastali, féll eftir langt umsátur 26. maí 1652.
Hugtakagrunnur

Hugtakagrunnur er gagnagrunnur sem samanstendur af hugtökum og tengdum upplýsingum um þau, vanalega á tveimur eða fleiri tungumálum. Færslur geta innihaldið einhverar eða allar eftirfarandi upplýsingar:

Hugtakagrunnar leyfa kerfisbundna stjórnun samþykktra eða staðfestra hugataka og eru öflugt tól til að tryggja samræmi í hugtakanotkun.
Skírnisbrot

Skírnisbrot eða skírnisstærð eru fyrir löngu orðin sjálfstæð hugtök í bókagerð á Íslandi. Brotið miðast við tímarit Hins íslenska bókmenntafélags, Skírni, sem hefur komið út í 190 ár (frá 1827) og er elsta menningartímarit á Norðurlöndum.

Nákvæm mál eru:

Breidd: 140 mm&lt;br&gt;

Hæð: 215 mm
Úrmíavatn

Úrmíavatn er stærsta stöðuvatn í Íran. Það er á þessari stundu þó einungis einn tíundi þess sem það var sökum þess að vatn úr lækjunum sem runnið hafa í það er notað í annað. Fyrir vikið hafa margar af eyjunum í því orðið hólar. Þar sem Íran ræður yfir fáum eyjum í Kaspíahafi og Persaflóa hefur þornun vatnsins orðið til þess að Íran ræður yfir helmingi færri eyjum í dag en fyrir þornun Úrmíavatns..

Vatnið dregur nafn sitt af helstu borg héraðsins.
Svæði sérstakrar náttúrufegurðar (Bretland)

Svæði sérstakrar náttúrufegurðar (enska: "An Area of Outstanding Natural Beauty" (AONB)) eru svæði sem hafa þann sess á England, Wales og Norður-Írlandi að þau njóta sérstakrar verndunar vegna gildi landslags. Svæðin eru svipuð þjóðgörðum í Bretlandi með tilliti til verndunar en stofnanir sem hafa umsjón með þeim fara ekki með eigið skipulagsvald ólíkt þjóðgörðunum. Einnig eru útivistarmöguleikar takmarkaðir þar.

Hugmyndin að svæðunum má rekja John Dower og fékkst viðurkennd staða þeirra árið 1949 með National Parks and Access to the Countryside Act

Alls eru nú 46 slík svæði: 33 á Englandi, 8 á Norður-Írlandi og 4 í Wales.

Í Skotlandi er svipað skipulag og kallast hugtakið á ensku "national scenic area (NSA)".

=Listi=

Tengt efni.

Listi yfir þjóðgarða í Englandi og Wales
Ostur

Ostur er mjólkurafurð sem unnin er úr mjólk sem er látin hlaupa. Ostur er viðbit og er að mestu framleiddur úr kúa-, geita- eða sauðamjólk (þó einnig sé til ostur úr kapla- eða jafnvel úlfaldamjólk). Ostagerð er mjög algeng út um allan heim, og sumar þjóðir eru mjög þekktar fyrir ostagerð sína, s.s. Frakkar, Svisslendingar og Ítalir.

Ostagerð.

Elstu heimildir um ostagerð eru frá Súmerum um 4000 fyrir Krist.

Ostagerð á Íslandi.

Á Íslandi tíðkaðist ostagerð allt frá landnámsöld og fram á 17.-18. öld þegar hún lagðist að mestu af nema á Austurlandi. Fyrstu ostarnir á Íslandi voru líklega súrmjólkurostar (þ.e.a.s. súrostur).

Á Reykjum í Þingeyjarsýslu var t.d. soðinn mysuostur við hverahita.
Bergsmári

Bergsmári ("Trifolium montanum") er jurt af ertublómaætt. Hann er fylkisblóm Oslóarfylkis í Noregi.

Bergsmári er fjölær planta, 15 til 45 cm há, og vex lóðrétt, öfugt við hvítsmára sem er jarðlægur. Stöngullinn og neðri hlið blaða er loðin. Blómin eru gulhvít, sjaldan bleik, og blómstrar í júní - júlí.

Bergsmári vex í þurrum kalkríkum jarðvegi í harðbala, hlíðum og opnum laufskógum. Í Noregi finnst hann aðeins villtur á Hovedøya í Oslóarfirði. Á hlýskeiði bronsaldar hafði hann almennari útbreiðslu, og þegar kaldari tíð járnaldar varð, varð það of erfitt fyrir þessa hitakræfu tegund. En hún á Hovedøya virðist vera nógu hlýtt (horfinn í Danmörku). Þess vegna er það útbreiðslusvæði aðskilið megin útbreiðslusvæðinu sem er í mið Evrópu, Kákasus, litlu Asíu yfir til Síberíu.

Jurtin er ein sú harðasta og þurrasta af smárum og hefur þessvegna ekki verið nýtt sem fóðurplanta eins og margir ættingjar hennar.

Litningatala hans er 2n = 16
Loðsmári

Loðsmári ("Trifolium scabrum") er tegund af ertublómaætt sem var lýst af Carl von Linné. IUCN skráir þessa tegund sem kröftuga. Henn er slæðingur í Svíþjóð en dreifist ekki. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Hann vex í fjöllum Miðjarðarhafs svæðisins, norður til mið Evrópu, yfir til vestur Asíu.
Hörður Björgvin Magnússon

Hörður Björgvin Magnússon (fæddur 11. febrúar 1993) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar með gríska félaginu Panathinaikos. Hörður er varnarmaður á miðju eða á vinstri væng.

Félagaferill.

Hörður hóf ferilinn með Fram en fór árið 2011 til ungmennaliðs Juventus. Árin 2014-2016 var hann í láni til Serie B deildarliðsins Spezia Calcio og Serie A liðsins A.C. Cesena. Árið 2016 fór Hörður í ensku meistaradeildina til Bristol City og skrifaði undir 3 ára samning. Þvínæst hélt hann til CSKA Moskvu.

Íslenska landsliðið.

Hörður hefur spilað með A-landsliðinu frá 2014. Hann var valinn í hóp landsliðs Íslands í Evrópukeppninni í Frakklandi árið 2016 en hann var á varamannabekknum út mótið. Hörður skoraði sitt fyrsta landsliðsmark úr aukaspyrnu í vináttulandsleik á móti Írlandi þann 28. mars árið 2017. Hörður skoraði sigurmarkið í leik Íslands og Króatíu 11. júní 2017 á Laugardalsvelli. Hann var valinn í hópinn fyrir HM 2018 í Rússlandi.
Ernst von Glasersfeld

Ernst von Glasersfeld (8. mars 1917 - 12. nóvember 2010) var heimspekingur og prófessor í sálfræði við háskólann í Georgíu og háskólann í Massachusetts í Amherst. Hann bjó til hugtakið róttæk hugsmíðahyggja. Ernst dvaldist lengi í Írlandi og Ítalíu þar sem hann vann með Silvio Ceccato og í USA. Glaserfeld smíðaði eigin líkan róttæka hugsmíðahyggju upp úr verkum Giambattista Vico, Jean Piaget, Bishop Berkeley, texta James Joyce í Finnegans Wake og öðrum textum.
Hafravatn

Hafravatn er vatn í nágrenni höfuðborgarsvæðisins rétt austur af Úlfarsfelli. Flatarmál þess er rúmur ferkílómetri og er dýpt mest 28 metrar. Seljadalsá rennur í vatnið og úr því rennur Úlfarsá/Korpa. Skógrækt er í nágrenni vatnsins og gönguleiðir. Veiði er stunduð í vatninu; mest bleikja og silungur. Ýmis afþreying hefur þar verið eins og bátsferðir, vatnaskíði og svifflug. Nokkuð er um sumarbústaði í nágrenni vatnsins.
Tvíburasmári

Trifolium bocconei er smári sem var lýst af Gaetano Savi. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Útbreiðsla.

Þetta er sjaldgæf tegund sem finnst í vestur og S-Evrópu, NV Afríku, SV-Asíu, Macaronesia. Vex helst í graslendi.
Trifolium attenuatum

Trifolium attenuatum er fjölær jurt af ertublómaætt. Hann var fyrst skráður af Edward Lee Greene. "Trifolium attenuatum" er í ertublómaætt. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Lýsing.

"Trifolium attenuatum" er fjölær, dvergvaxin tegund af smára sem vex í Klettafjöllum. Hann finnst oft í meir en 3300 metra hæð yfir sjávarmáli, þar sem hann þrífst við miklar veðuröfgar eins og bylji og mikil frost. Hann vex í þéttum breiðum sem hjálpa honum að þola veðurfarið.
Jarðsmári

Jarðsmári, eða Trifolium subterraneum

er einær smári ættaður frá vestur Evrópu , frá Írlandi austur til Belgíu. Nafn tegundarinnar kemur frá sérstæðri frædreifingu hans (geocarpy), sem ekki sést hjá öðrum smárum.

Hann þrífst í lélegum jarðvegi sem aðrir smárar geta jafnvel ekki lifað í, og er ræktaður sem skepnufóður. Það eru þrjár aðskildar undirtegundir notaðar í landbúnaði, hvert með eigið kjör loftslag og jarðvegs gerð, sem eykur útbreiðslumöguleika tegundarinnar í mismunandi umhverfi.

Sumir systematists líta á þessar þrjár undirtegundir sem sjálfstæðar tegundir. Það eru mörg afbrigði til af tegundinni, en fá þeirra eru í almennri notkun. Sú tækni að blanda þessum þremur undirtegundum saman á akrinum er vinsæl vegna þess að hún tryggir þétta uppskeru. Einnig, er honum stundum blandað við refasmára til að fá langlífara beitarland.

Jarðsmári er sjálffrjóvgandi, ólíkt flestum beitarplöntum af ertublómaætt eins og refasmára og öðrum smárum, sem eru frjóvguð af skordýrum, sérstaklega býflugum. Blóm jarðsmára eru yfirleitt staðsett undir blöðunum og eru með lítinn blómasafa, sem gerir þau óaðgengileg og ólystug fyrir býflugur. Þetta gerir hann líka minna aðlaðandi fyrir vissar skordýraplágur.

Jarðsmári er einn af algengustu fóðurjurtum í Ástralíu. Hann er einnig ræktaður í Kaliforníu og Texas, þar sem mikill munur á jarðvegsgerð og gæðum, úrkomu, og hita gerir jarðsmára sérstaklega nytsaman.

Uppgötvun.

Þó að jarðsmári hafi verið þekktur lengi í mið og suður Evrópu, var litið á hann sem vegkantaillgresi. Gildi hans sem fóðurplöntu var uppgötvað, staðfest og fyrst kynnt af Amos William (A.W.) Howard, frá Mount Barker í Suður Ástralíu. Howard sannaði að hann væri verðmæt fóðurplanta í sumum jarðvegsgerðum á tempruðum svæðum. Jarðsmári gjörbreytti búskaparháttum á þeim svæðum, og breytti bújörðum sem bárust í bökkum í farsælar.

Uppgötvunin breiddist út um Ástralíu og mörg önnur lönd, aðallega vegna örlætis Howards í útgáfu greina um smárann, útvegun fræs ókeypis víða um heim, og leiðbeininga um meðhöndlun. Um það leyti sem hann dó (2 mars 1930), voru þúsundir hektara í suður Ástralíu í rækt með jarðsmára. Hann óx í öllum ríkjum Ástralíu, og beiðnir um fræ og upplýsingar streymdu inn frá nær öllum löndum með tempruðu loftslagi.

Vinnu Howards er minnst með minnismerki á heimaslóðum hans, smáralaufi í héraðsskjaldarmerki "District Council of Mount Barker", og með "Howard Vineyard and winery" á sama stað.
Kosóvóstríðið

Kosóvóstríðið voru vopnuð átök í Kosóvó milli hers Serbíu og Svartfjallands og uppreisnarmanna úr röðum Kosóvóalbana sem mynduðu Frelsisher Kosóvó. Orsök átakanna var vaxandi átök milli Frelsishersins og serbneskrar lögreglu frá 1995. Tilraun lögreglunnar til að ná Adem Jashari, leiðtoga uppreisnarmanna, 5. mars 1998 olli blóðbaði þar sem 60 albanar létu lífið, þar af 18 konur og 10 börn. Blóðbaðið var fordæmt víða um heim og er talið marka upphaf stríðsins. Þann 23. september 1998 gaf Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna út Ályktun öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna 1199 þar sem óhóflegt ofbeldi serbneskrar lögreglu og Júgóslavíuhers var fordæmt. NATO gaf leyfi til loftárása í október 1998 en 15. október var undirritað samkomulag um að Júgóslavía drægi herlið sitt til baka og friðargæsluliðar fengju aðgang að héraðinu. Þetta batt þó ekki enda á átökin og 15. janúar 1999 átti fjöldamorðið í Račak sér stað, þar sem 45 albanar voru drepnir af serbneskum öryggissveitum. Eftir það voru stjórninni í Belgrad settir úrslitakostir. Þegar viðræður sigldu í strand í lok mars hóf NATO loftárásir á Júgóslavíu. Meðal þess sem NATO skilgreindi sem skotmörk voru borgaralegir innviðir eins og brýr, vegir og fjarskiptamöstur. Sumar af þessum árásum, eins og árás á kínverska sendiráðið í Belgrad og sjónvarpsstöð í Novi Sad voru fordæmdar um allan heim. Þann 14. apríl gerðu flugvélar NATO árás á bílalest albanskra flóttamanna við Gjakova fyrir mistök með þeim afleiðingum að 73 létust.

Þann 3. júní samþykkti Slobodan Milošević friðarskilmála NATO. NATO samþykkti samkomulagið 10. júní og hætti hernaðaraðgerðum. Friðargæslulið Kosóvó tók til við friðargæslu í héraðinu 12. júní. Rússneskir friðargæsluliðar höfðu þá þegar náð flugvellinum í Pristína á sitt vald sem olli töluverðri spennu.
Ennisblað

Ennisblað (lobus frontalis) er eitt af þeim fjórum heilahvelum, hin verandi hvirfilblað, hnakkablað og gagnaugablöð. Í ennisblaðinu er aðalmiðstöð hreyfifærni þaðan sem boð eru send niður mænuna til vöðva líkamans og þeim gefin fyrirmæli um ákveðnar hreyfingar. Í ennisblaðinu eru einnig sérstakar stöðvar fyrir stjórn augnhreyfinga og á vinstra heilahveli er málstöð sem stjórnar tali og samræðum.

Neðanvert á framheilanum og í heilaberkinum (prefrontal cortex) er svæði sem hefur með minni, tilfinningar og vitrænar aðgerðir að gera. Þetta svæði stjórnar hegðun með tilvísun í dómgreind og forsjálni.

Hlutar.

Ennisblað – Frontal lobe

Framanmiðjugári (precentral gyrus)

Miðjuskora (Central sulcus)

Framanmiðjurauf (precentral sulcus)

Efsti, miðju og neðsti ennisblaðs gári (superior, middle, inferior frontal gyri)

Sá neðsti hefur augntóttar (orbital), þríhyrnings (triangular) og loku (opercular)hluta.

Efri og neðri ennisblaðsraufir (superior, inferior frontal sulci)

Ennisblað miðlægt

Gyrðigáraskora (Cingulate sulcus)

Gyrðigári (cingulate gyrus)

Corpus callosum (hvelatengsl)

Hvelatengslaskora (Callosal sulcus)

Miðlægur ennisblaðsgári (medial frontal gyrus)

Neðanhvelatengslareitur (subcallosal area)

Hjáendagári (paraterminal gyrus)

Næryktarskora (paraolfactory sulcus)

Ennisblað niðurflötur

Beinn gári (gyrus rectus, straight gyrus)

Augntóttargárar (orbital gyri)

Lyktarskora (olfactory sulcus)
Sornfelli

Sornfelli er 749 metra hátt fjall á Streymoy í Færeyjum um 12 kílómetra frá Tórshavn. Í 725 metra hæð er þar ratsjárstöð og veðurstöð og liggur vegur þangað upp. Almennur vegur liggur þó 200 metrum neðar en ratsjárstöðin.
Eiði (þorp)

Eiði er þorp á Eysturoy í Færeyjum. Sveitarfélagið Eiði spannar bygðirnar Eiði, Ljósá og Svínáir. Þar búa 679 manns þar af 617 á Eiði (2015).

Á Eiði er fiskvinnsla og eru 5 fiskiskip í þorpinu og fleiri smábátar. Eiðisvatn og fjallið Eiðiskollur (343 m.) eru nálægt staðnum. Drangana Risinn og Kellingin má sjá af Eiðiskolli sem og Slættaratind, hæsta fjall eyjanna. Byggðasafn er í bænum og er kirkjan frá 1881.

Heimildir.

Danska Wikipedia

Færeyska Wikipedia

Skoðað 12. apríl, 2017
Sørvágur

Sørvágur eða Seyrvágur er þorp á eyjunni Vágar í Færeyjum og hluti af sveitarfélaginu Vágur. Íbúar voru tæp 1000 árið 2013. Fyrsta fiskiverksmiðja eyjanna var byggð þar árið 1952. Nálægt bænum er millilandaflugvöllur Færeyja: Vágaflugvöllur

Bæirnir Miðvágur og Sandavágur deila sumarhátíðinni "vestanstevna" með Sörvági í júlí. Henni svipar til Ólafsvöku .
Palaíska

Palaíska er útdautt indóevrópskt tungumál af grein anatólískra tungumála. Nafn tungumálsins kemur úr hittísku "palaumnili" og þýðir "af fólkinu frá Pala". Pala var mjög líklega í norðvestan við aðalsvæði Hittíta. Talið er að hætt hafi verið að nota tungumálið í daglegu tali á 15. öld f.Kr. Palaíska var frekar dæmigert indóevrópskt tungumál.
Norðragøta

Norðragøta eða Gøta er þéttbýlisstaður á Austurey í Færeyjum. Íbúar eru 614 (2015). Bærinn er rétt austur af nágrannabyggðunum Syðrugøta og Við Gøtugjógv. Byggðarsafnið Gøtu Fornminnisavn sem inniheldur gamla húsið Blásastovu er í bænum. Viðarkirkja bæjarins er frá árinu 1833.

Knattspyrnufélagið Víkingur Gøta hefur aðstöðu í bænum.
Saltangará

Saltangará er þéttbýlisstaður á Austurey í Færeyjum austan megin í Skálafirði. Byggðin er ekki gömul þar en seinni hluta 20. aldar stækkaði byggðin úr nokkrum húsum yfir í þorp. Saltangará er miðdepill verslunar í sveitarfélaginu Runavík. Stofnanir eins og Postverk Føroya, Almannastovan (sem sér um félagsmál) og Toll- og skattstova Føroya eru með útibú í Saltangará. Íbúar voru 988 árið 2017.
Fornfrumlífsöld

Fornfrumlífsöld er fyrsta tímabil frumlífsaldar frá 2.500 til 1.600 milljónum ára. Á þessum tíma festust meginlöndin í sessi.

Súrefnisbyltingin er talin hafa átt sér stað á þessu tímabili. Fyrir hana var meginhluti lífvera á Jörðinni loftfirrður. Óbundið súrefni var þeim sem eitur og þær dóu því út þegar það tók að byggjast upp í andrúmsloftinu. Einu lífverurnar sem lifðu af voru ónæmar fyrir eituráhrifum súrefnis eða einangraðar.

Fyrstu heilkjörnungar sem allir heilkjörnungar okkar tíma eru komnir af komu fram á þessum tíma.