arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hvammshreppur (Dalasýslu)

Hvammshreppur (Hvammssveit) var hreppur í Dalasýslu, fyrir botni Hvammsfjarðar.

Hinn 11. júní 1994 sameinaðist Hvammshreppur 5 öðrum hreppum: Fellsstrandarhreppi, Haukadalshreppi, Laxárdalshreppi, Skarðshreppi og Suðurdalahreppi undir nafninu "Dalabyggð".
Staðarhreppur

Staðarhreppur hafa þrír hreppar heitið á Íslandi:

Sjá einnig:
Klám

Klám er myndefni, texti, eða annað sem gert er í þeim tilgangi að skapa kynferðislega örvun. Það sýnir hluti frá kynferðislegu sjónarhorni eða sýnir kynferðislegar athafnir.

Ýmsum þykir klám siðferðislega rangt, mannskemmandi, eða ávanabindandi og í ýmsum þjóðfélögum eru höft sett á dreifingu kláms. Á Íslandi er birting kláms bönnuð.

Lagasetning á Íslandi.

210. grein hegningarlaga segir:
Sigríður Tómasdóttir (í Brattholti)

Sigríður Tómasdóttir (í Brattholti) (24. febrúar 1871 -1957) er þjóðþekkt kona á Íslandi fyrir framtak sitt til verndunar Gullfoss og annarra fossa, en hún barðist af einurð gegn áformum um virkjun fossins og var brautryðjandi á sviði náttúruverndar. Árið 2011 opnaði umhverfisráðherra fræðslustíg sem kenndur er við Sigríði við Gullfoss, þar sem er að finna upplýsingar um fossinn og baráttu Sigríðar fyrir verndun hans.

Náttúruverndarviðurkenning.

Náttúruverndarviðurkenning Sigríðar í Brattholti var veitt í fyrsta sinn í tilefni 20 ára afmælis umhverfisráðuneytisins árið 2010. Síðan þá hefur viðurkenningin verið veitt árlega.
Vindhælishreppur

Vindhælishreppur var hreppur vestan megin á Skaga í Austur-Húnavatnssýslu, kenndur við bæinn Vindhæli á Skagaströnd.

Upphaflega teygði hreppurinn sig eftir allri Skagaströnd að Laxá, en 1. janúar 1939 var honum skipt í þrennt. Nyrsti hlutinn varð að Skagahreppi, miðhlutinn að Höfðahreppi, en syðsti hlutinn sunnan Hrafnsár hét áfram Vindhælishreppur.

Vindhælishreppur sameinaðist Skagahreppi á ný 9. júní 2002, þá undir nafninu "Skagabyggð".
Seyluhreppur

Seyluhreppur var hreppur vestan Héraðsvatna í Skagafjarðarsýslu, kenndur við bæinn Stóru-Seylu á Langholti, sem var þingstaður hreppsins.

Til hreppsins töldust fjögur byggðarlög, Langholt, Vallhólmur, Víðimýrarhverfi og Skörð, en einnig Fjall, Geldingaholt og Húsabakkabæirnir, sem ekki töldust tilheyra neinu þessara byggðarlaga. Byggðin er breið og áttu aðeins sex bæir í hreppnum land til fjalls. Hreppurinn var allur í Glaumbæjarsókn en þar eru tvær kirkjur, í Glaumbæ og á Víðimýri. Fyrr á öldum var einnig kirkja í Geldingaholti.

Aðalatvinnuvegur hreppsbúa var lengst af landbúnaður en nokkru fyrir miðja 20. öld byggðist upp dálítill þéttbýliskjarni í Varmahlíð og starfa íbúar þar flestir við verslun og þjónustu af ýmsu tagi. Þar er skóli, félagsheimili, hótel og sundlaug, auk verslunar og annarrar þjónustustarfsemi. Við sameininguna bjuggu 303 íbúar í hreppnum, þar af 125 í Varmahlíð.

Hinn 6. júní 1998 sameinaðist hreppurinn 10 öðrum sveitarfélögum í Skagafirði: Skefilsstaðahreppi, Sauðárkrókskaupstað, Skarðshreppi, Staðarhreppi, Lýtingsstaðahreppi, Rípurhreppi, Viðvíkurhreppi, Hólahreppi, Hofshreppi og Fljótahreppi, og mynduðu þau saman "sveitarfélagið Skagafjörð".

Hreppsnefnd.

Síðasta hreppsnefnd Seyluhrepps var kosin í hreppsnefndarkosningunum 28. maí 1994 og hana skipuðu Anna Sigríður Hróðmarsdóttir, Arnór Gunnarsson, Kristján Sigurpálsson, Sigurður Harldsson og Sveinn Allan Morthens.

Oddvitar
Holtshreppur

Holtshreppur var hreppur í Fljótum nyrst í Skagafjarðarsýslu, kenndur við bæinn Stóra-Holt í Fljótum, sem var þingstaður Fljótamanna frá því snemma á öldum og til loka 19. aldar.

Hreppurinn varð til ásamt Haganeshreppi árið 1898 (eða 1899) þegar Fljótahreppi var skipt í tvennt. Þeir sameinuðust aftur undir gamla nafninu 1. apríl 1988.

Hinn 6. júní 1998 sameinaðist svo Fljótahreppur 10 öðrum sveitarfélögum í Skagafirði og mynduðu þau saman "sveitarfélagið Skagafjörð".

Hreppsnefnd.

Síðasta hreppsnefnd Holtshrepps var kosin í hreppsnefndarkosningunum 28. maí 1986 og hana skipuðu Guðrún Helgadóttir, Heiðar Albertsson, Kristinn Hermannsson, Reynir Pálsson og Ríkharður Jónsson.
Maus

Maus er íslensk rokkhljómsveit sem stofnuð var í apríl 1993. Maus vann músíktilraunir árið 1994.
Hrafnagilshreppur

Hrafnagilshreppur var hreppur vestan Eyjafjarðarár í Eyjafjarðarsýslu, kenndur við bæinn Hrafnagil.

Akureyri var skilin frá hreppnum 29. ágúst 1862 þegar bærinn endurheimti kaupstaðarréttindi sín.

Hinn 1. janúar 1991 sameinaðist Hrafnagilshreppur Öngulsstaðahreppi og Saurbæjarhreppi undir nafninu "Eyjafjarðarsveit".
Neshreppur (Snæfellsnessýslu)

Neshreppur var hreppur í Snæfellsnessýslu, á norðanverðu Snæfellsnesi utan Búlandshöfða.

Hreppnum var skipt í tvennt á 19. öld, í Neshrepp innan Ennis og Neshrepp utan Ennis. Frá árinu 1994 hefur allur hinn forni Neshreppur tilheyrt sveitarfélaginu Snæfellsbæ.
Eyjahreppur

Eyjahreppur (stundum ritaður Eyjarhreppur) var hreppur á sunnanverðu Snæfellsnesi.

Hinn 26. júní 1994 sameinaðist Eyjahreppur Miklaholtshreppi undir nafninu "Eyja- og Miklaholtshreppur".
Álftaneshreppur (Mýrasýslu)

Álftaneshreppur var hreppur í Mýrasýslu, kenndur við kirkjustaðinn Álftanes á Mýrum. Afmarkaðist hann af Álftá að vestan og Langá að austan.

Hinn 7. júní 1998 sameinaðist Álftaneshreppur "Borgarbyggð", ásamt Borgarhreppi og Þverárhlíðarhreppi.
Tonn

Tonn er mælieining massa og jafngildir 1.000 kílógrömmum, það er 1 tonn = 1000 kg. Tonn er ekki SI-mælieining en notkun þess er samþykkt innan SI-kerfisins. Rétt heiti á þessu magni innan SI-kerfisins væri *megagramm (Mg). Táknið fyrir tonn er t.
Faial

Faial er ein af eyjum Asóreyja, 172 km² og íbúafjöldinn er rétt yfir 15.000 (2011). Eyjan hefur einnig verið kölluð bláa eyjan vegna fjölda hortensía á henni.
Mehmet Ali Ağca

Mehmet Ali Ağca (fæddur þann 9. janúar, 1958) er meðlimur í tyrknesku fasistahreyfingunni Gráu Úlfarnir. Ağca er frægur fyrir að hafa skotið Jóhannes Pál páfa II á torgi heilags Péturs þann 13. maí 1981.

Eftir að hafa setið 19 ár í fangelsi á Ítalíu, og svo 5 ár til viðbótar í tyrknesku fangelsi fyrir morðið á ritstjóra vinstrisinnaðs dagblaðs, var Ağca látinn laus úr fangelsi á skilorði þann 12. janúar 2006. Hæstiréttur Tyrklands fyrirskipaði hins vegar þann 20. janúar sama ár að hann skildi handtekinn aftur á þeim grundvelli að ekki væri hægt að draga dvöl hans í fangelsi á Ítalíu frá afplánun hans í Tyrklandi.
Stefnir

Stefnir getur átt við eftirfarandi:
Stjórnmál

Stjórnmál er ferli bindandi ákvarðanatöku fyrir hóp af fólki. Algengast er að tala um stjórnmál í sambandi við ákvarðanatöku fyrir ríki og sveitarfélög, en hugtakið getur einnig átt við um stjórnun fyrirtækja, og félagasamtaka.

Í lýðræðisríkjum sem byggja á fulltrúalýðræði eru stjórnmálamenn kosnir til valda. Þeim er falið umboð til ákvarðanatöku fyrir hóp fólks. Harold Lasswell, þekktur bandarískur stjórnmálafræðingur á fyrri hluta 20. aldarinnar, sagði að stjórnmál snerust um „hver fengi hvað, hvenær og hvernig”.

Í hnattrænu samhengi eru ríki grunneiningar stjórnmála. Þýski félagsfræðingurinn Max Weber skilgreindi stjórnmál sem „viðleitni til að eiga hlut í völdum eða til að hafa áhrif á skiptingu valda, hvort sem er milli ríkja eða milli hópa manna innan sama ríkis.” Max Weber er einnig höfundurinn að einni víðteknustu skilgreiningu á ríkinu en það er sú félagslega stofnun sem hefur réttmætan og viðurkenndan einkarétt á beitingu líkamlegs ofbeldis á ákveðnu landssvæði. Hér erum við því aftur komin að lykilhugtökunum ríki og vald.
Bertrand de Jouvenel

Bertrand de Jouvenel (31. október 1903 - 1. mars 1987) var franskur rithöfundur, hagfræðingur og stjórnmálaheimspekingur, sem mælti gegn auknu ríkisvaldi og aðhylltist frjálshyggju.

Ævi og störf.

Faðir Jouvenels, Henri de Jouvenel barón, var embættismaður og ritstjóri og róttækur í stjórnmálaskoðunum, þótt hann væri af tignum ættum. Móðir Jouvenels, Sarah Clair Boas, sem var af auðugum gyðingaættum, studdi sjálfstæðisbaráttu Tékka, og gerðist Bertrand de Jouvenel kornungur einkaritari Edvard Beneš, fyrsta forsætisráðherra Tékkóslóvakíu, sem síðar varð forseti landsins. Seinni kona barónsins var hinn kunni rithöfundur Colette, og áttu hún og stjúpsonur hennar saman ástarævintýri, sem Colette skrifaði að sögn um í skáldsögunni "Chéri". Á 4. áratug var de Jouvenel sjálfstæður rithöfundur og blaðamaður og ferðaðist víða um Norðurálfuna (Evrópu). Hann þá fyrst flokk yst til vinstri, en síðan stuttlega annan flokk yst til hægri í frönskum stjórnmálum. Hann gerðist hins vegar frjálshyggjumaður af ótta við aukið ríkisvald og dvaldist í útlegð í Sviss seinni hluta stríðsáranna. Hann var einn af stofnendum Mont Pèlerin Society 1947. Hann kenndi síðan í nokkrum háskólum og gaf út fjölda bóka, hin síðari ár aðallega um, hvort sjá mætti framtíðina fyrir. 1983 höfðaði de Jouvenel meiðyrðamál gegn rithöfundi af gyðingaættum, sem haldið hafði því fram, að hann hefði verið hlynntur samstarfi Vichy-stjórnarinnar við nasista í stríðinu. Hinn kunni stjórnmálaskýrandi Raymond Aron stóð upp úr banalegunni og bar vitni fyrir de Jouvenel í réttarsal, en dó síðan. Vann Jouvenel málið.

Stjórnmálaheimspeki.

Jouvenel gerði eins og aðrir stjórnmálaheimspekingar greinarmun á tekjudreifingu sem niðurstöðu og aðgerð. Tekjudreifing, sem verður til á frjálsum markaði, er niðurstaðan úr viðskiptum frjálsra og fjárráða einstaklinga. En þegar ríkið tekur af fólki fé með skattlagningu og skiptir því síðan upp eftir eigin reglum, er tekjudreifingin aðgerð og ætti frekar að heita tekju-endurdreifing (e. redistribution). Jouvenel hélt því fram, að slík endurdreifing tekna hefði ekki og gæti ekki haft þær afleiðingar, sem að væri stefnt, að færa aðeins fé frá ríkum til fátækra; þar sem hinir ríku eru fáir og hinir fátæku margir (samkvæmt skilgreiningu, enda ella enginn vandi á ferð), verður líka að skattleggja fólk með meðaltekjur og jafnvel minna. Slík endurdreifing hefði í öðru lagi þær afleiðingar, að vald flyttist frá almenningi til hins opinbera og ábyrgðarkennd einstaklinga sljóvgaðist. Í þriðja lagi hefði slík endurdreifing þær afleiðingar, að ýmsum sérþörfum fámennra hópa yrði síður fullnægt, en með því drægi úr fjölbreytni mannlífsins.
Elenóra Spánarprinsessa

Leonor prinsessa eða Elenóra á íslensku, (fædd 31. október 2005) er dóttir Felipe Spánarkonungs og konu hans, Letiziu Spánardrottningu.

Fæðing hennar hefur vakið upp umræðu í þjóðfélaginu um að breyta lögum í spænsku stjórnarskránni, en í henni segir að karlmenn hafi forgangsrétt yfir eldri systur sínar í erfðaröðinni. Ef þetta gengur eftir mun hún að öllum líkindum verða Leonor Drottning.

Prinsessan var skírð í spænsku konungshöllinni þann 14. janúar 2006. Samkvæmt konunglegri hefð var hú skírð með vatni úr ánni Jórdan. Guðforeldrar hennar voru föðurafi hennar, Juan Carlos Spánarkonungur, og föðuramma hennar Sofia Spánardrottning. Leonor á yngri systur, Sofiu.
Spanish Fork

Spanish Fork er borg í Utah-fylki í Bandaríkjunum. Við manntal 2015 voru íbúar um 38.000.

Söguágrip.

Samfélagið Spanish Fork varð til þegar mormónafrumbyggjar settust hér að árið 1850. Nafnið á sér rætur í ferðalagi tveggja munka af spænskum ættum árið 1776. Þeir töldu landið óbyggilegt og við þeim blasa óræktanleg eyðimörk. Á árunum frá 1856 til 1862 fluttust 16 íslenskir mormónar til Spanish Fork. Þeir stofnuðu þar fyrsta samfélag Íslendinga í Ameríku. Voru það hjónin Samúel Bjarnason og Margrét Gísladóttir, Sverrir Jónsson og Guðrún Pálsdóttir ásamt Helgu Jónsdóttur, og voru öll frá Vestmannaeyjum (nema Guðrún sem var fædd í Melasveit í Borgarfirði. Tók ferðin um tíu mánuði. Seinna fluttist þangað Eiríkur á Brúnum, og skrifaði um ferð sína á þessar slóðir og veru sína hér. Í bókinni "Paradísarheimt" notaði Halldór Laxness sögu Eiríks og varð hún kveikjan að skáldsögunni.

Þann 26. júní 2005 endurvígði forseti Íslands, Ólafur Ragnar Grímsson, minnisvarða um landnám Íslendinga í Spanish Fork.
1894

Árið 1894 (MDCCCXCIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Djúpárhreppur

Djúpárhreppur var hreppur neðst í Holtum í Rangárvallasýslu. Hann varð til við uppskiptingu Ásahrepps hinn 1. janúar 1936. Fyrsti oddviti Djúparhrepps var Tyrfingur Björnsson bóndi í Hávarðarkoti.

Innan Djúparhrepps er byggðakjarninn Þykkvibær en þar eru ræktaðar um 60% af kartöflum landsmanna.

Hinn 9. júní 2002 sameinaðist Djúpárhreppur Rangárvallahreppi og Holta- og Landsveit undir nafninu "Rangárþing ytra".
Glasgow

Glasgow er stærsta borg Skotlands og stendur við ána Clyde í miðvestur hluta skosku láglandanna. Borgin er mikil iðnaðarborg og var fyrrum heimsfræg fyrir skipaiðnað. Þar voru til dæmis byggð skipin Queen Mary, Queen Elizabeth, Queen Elizabeth II og konungssnekkjan, Britannica.

Í Glasgow búa nú um 621.000 manns (2017). Íbúum hefur farið fækkandi á síðustu áratugum, vegna þess að nýjar borgir hafa verið byggðar í grenndinni, má þar til dæmis nefna East Kilbride og Cumbernauld. Um leið hafa stór og fjölmenn fátækrahverfi í borginni verið fjarlægð auk þess sem borgarmörkum hefur verið breytt og skýrir þetta fækkunina. Á Stór-Glasgow svæðinu búa um 1,2 milljón manna og í Strathclyde (sem er gelíska fyrir "dalur árinnar Clyde") búa yfir tvær og hálf milljón, eða um helmingur allra Skota.

Glasgow er mesta viðskiptaborg Skotlands og er í þriðja sæti breskra borga sem ferðamannaborg. Aðeins London og Edinborg eru ofar á þeim lista. Ennfremur er Glasgow mesta viðskiptaborg Bretlands að London frátalinni.

Verndardýrlingur Glasgow er Saint Mungo, sem einnig er nefndur Saint Kentigern. Skjaldarmerki borgarinnar sýnir mynd hans og einnig bjöllu, fugl og fisk. Einkennisorð borgarinnar eru „Let Glasgow flourish“.
David Ben-Gurion

David Ben-Gurion (Hebreska: דָּוִד בֶּן-גּוּרִיּוֹן‎; 16. október 1886 – 1. desember 1973) var fyrsti forsætisráðherra Ísraels (1948-1953, 1955-1963). Ben-Gurion er minnst fyrir að hafa lesið upp sjálfstæðisyfirlýsingu Ísraels þann 14. maí 1948, og fyrir áhrif sín í baráttu síonista fyrir stofnun landsins.

Æviágrip.

David Ben-Gurion fæddist undir nafninu David Gruen í bænum Płońsk sem þá tilheyrði Rússaveldi, en í dag er bærinn innan landamæra Póllands. Á æskuárum sínum kynntist hann hugmyndafræði síonisma af föður sínum, Victor Gruen. Ben-Gurion varð strax heillaður af hugmyndafræði síonismans og fór ungur að berjast fyrir að koma henni í framkvæmd. Árið 1906, þegar Ben-Gurion var 20 ára, fluttist hann til Palestínu, til að berjast fyrir hugsjón síonista um stofnun sjálfstæðs ríkis gyðinga í þar.

Árið 1935 varð Ben-Gurion valdamesti einstaklingurinn innan stærstu samtaka síonista. Síonistahreyfingin var stærst baráttuhreyfinga gyðinga sem börðust fyrir stofnun sjálfstæðs ríkis gyðinga innan landamæra Palestínu. Þegar Ben-Gurion tók við völdum í síonistahreyfingunni voru átökin að harðna á milli gyðinga og Palestínumanna. Ástæða átakanna var að gyðingar voru orðnir fjölmennir í Palestínu og sóttust í auknum mæli eftir yfirráðum yfir landsvæðum innfæddra Palestínumanna. Ben-Gurion átti mikinn þátt í að móta stefnu hreyfingarinnar á síðustu árunum fyrir stofnun Ísraels og undir stjórn hans náði hreyfingin loks markmiði sínu með stofnun Ísraels árið 1948.

Valdatíð (1948-1953 og 1955-1963).

Ben-Gurion las upp sjálfstæðisyfirlýsingu Ísraels þann 14. maí 1948 og varð síðan fyrsti forsætisráðherra hins nýstofnaða Ísraels. Hann gegndi síðan embætti í fyrstu ríkisstjórn Ísraels sem dóms- og forsætisráðherra á árunum 1948-1953. Ben-Gurion tók síðan aftur við völdum sem forsætisráðherra Ísraels árið 1955 og gegndi því embætti til ársins 1963. Á valdatíð sinni á upphafsárum Ísraels hafði hann mikill áhrif á stjórnmála- og samfélagsþróun landsins í krafti valda sinna.

Arfleið.

Hrífandi persónuleiki og störf Ben-Gurion í þágu ísraelsku þjóðarinnar voru honum til mikilla vinsælda innan Ísraels og er hans stundum minnst sem „föður Ísraels“. En jafnt innan og sérstaklega utan Ísraels er arfleifð hans víða ekki lituð sama hetjuljóma. Grimmdarverk Ísraela og stefna landsins í garð Palestínumanna hafa litað arfleið hans utan Ísraels, og er hans fyrir það oft minnst utan Ísraels fyrir grimmdarverk en ekki hetjudáðir í þágu eigin þjóðar.

Tilvísanir.

Heimildir.

Magnús Þorkell Bernharðsson. "Miðausturlönd: Fortíð, nútíð og framtíð". Mál og menning, 2018.
Bagdad

Bagdad eða Bagdað (arabíska بغداد, úr persnesku بغداد , „gjöf guðs“) er höfuðborg Írak og Bagdadsýslu. Hún er önnur stærsta borgin í Suðvestur-Asíu á eftir Teheran og önnur stærsta borg Araba-heimsins á eftir Kaíró. Íbúafjöldi árið 2010 var áætlaður um 5.402.000. Bagdad stendur við ána Tígris og var eitt sinn miðstöð hins íslamska menningarheims.
Frankfurt (aðgreining)

Frankfurt er nafn tveggja borga í Þýskalandi:
Skálholt

Skálholt er bær og kirkjustaður í Biskupstungum í Árnessýslu. Þar var biskupssetur frá upphafi 1056 og fram á 19. öld og má segja höfuðstaður Íslands í margar aldir. Þar var löngum rekinn skóli. Í Skálholti var stærsta kirkja sem reist hefur verið á Íslandi, kirkja Klængs Þorsteinssonar biskups, og var hún miklu stærri en núverandi kirkja þar, sem reist var 1963.

Fornleifarannsóknir.

Skálholt er einn merkasti sögustaður landsins, samtvinnaður sögu kristni á Íslandi. Kirkja var reist í Skálholti stuttu eftir kristnitöku og sat þar fyrsti biskup Íslands. Skálholt var höfuðstaður landsins í um 750 ár, miðstöð kirkjustjórnar og mikið fræðasetur. Vitað er að í kringum 1200 bjuggu um 120 manns í Skálholti. Þar hefur því staðið þorp húsa af ýmsum stærðum og gerðum sem mynduðu fyrsta þéttbýlið á Íslandi.

Óvíða er mögulegt að rannsaka með uppgreftri húsakynni af jafnfjölbreyttu tagi og frá jafnmörgum tímabilum, enda er í Skálholti að finna minjar frá öllum öldum Íslandssögunnar. Hér gefst því einstakt tækifæri til að afla upplýsinga um þau tímabil sem lítið er fjallað um í rituðum heimildum.

Þar sem biskupssetrið í Skálholti hefur staðið um aldir fer ekki hjá því að vænta megi mikilla fornleifa í jörðu. Lengi hefur verið vitað að merkilegar minjar væru undir sverði á þessum forna höfuðstað landsins.

Þó að raunverulegar fornleifarannsóknir hæfust ekki í Skálholti fyrr en eftir miðja 20. öld komu þar ýmsir fornfræðingar á 19. öld sem skráðu upplýsingar um fornleifar í Skálholti.
Hvarf (jarðfræði)

Þessi grein er eingöngu um jarðfræðihugtakið "hvarf"; sjá einnig greinina um Hvarf á Grænlandi

Hvarf er árlag af seti eða setbergi.

Hvarf er komið af sænska orðinu "varv" sem vísar til hringrásar, í lögum. Hugtakið birtist fyrst sem "Hvarfig lera" (hvarfleir) á fyrsta korti jarðfræðistofnunar Svíþjóðar árið 1862. Upphaflega var hvarf notað til að lýsa aðskildum hlutum árlaga í seti jökulvatna, en á jarðfræðiþinginu árið 1910, lagði sænski jarðfræðingurinn Gerard De Geer (1858-1943) fram nýja skilgreiningu þar sem hvarf lýsir öllu seti sem verður til á einu ári. Nýlegri skilgreiningar eins og "árlag", eru sambærileg við hvarf.

Af öllum hringrásarferlum sem lýst er í jarðfræði, eru hvörf einna mikilvægust og sérlega mikilvæg til rannsókna á fornloftslagsbreytingum. Hvörf eru meðal smæstu eininga sem þekkjast innan jarðlagafræðinnar.
Fyrsta ráðuneyti Davíðs Oddssonar

Fyrsta ráðuneyti Davíðs Oddssonar (stundum kallað Viðeyjarstjórnin) var ríkisstjórn Sjálfstæðisflokksins og Alþýðuflokksins sem sat við völd á Íslandi frá 1991 til 1995. Viðeyjarstjórnin fékk nafn sitt af því að Davíð Oddsson bauð Jóni Baldvin Hannibalssyni utanríkisráðherra til stjórnarmyndunarviðræðna út í Viðey að loknum Alþingiskosningum 20. apríl 1991. Þegar Steingrímur Hermannsson baðst lausnar fyrir sig og ráðuneyti sitt 23. apríl 1991 fékk Davíð Oddsson stjórnarmyndunarumboðið. Viðeyjarstjórnin tók við völdum 30. apríl 1991.

Davíð Oddsson var forsætisráðherra og Jón Baldvin Hannibalsson var utanríkisráðherra. Salome Þorkelsdóttir var forseti Alþingis. Viðeyjarstjórnin sat eitt kjörtímabil.

Ýmsir töluðu um nýja viðreisnarstjórn þegar Viðeyjarstjórnin var mynduð þar sem sömu flokkar áttu hlut að máli í bæði skiptin.

Verk.

Ísland gerðist aðili að EES í tíð Viðeyjarstjórnarinnar.

Stjórnarskrá Lýðveldisins var breytt með þeim hætti mannréttindi voru betur fest í sessi.

Stjórnsýslulög með andmælarétti og jafnræðisreglu samþykkt.

Virðisaukaskattur á matvælum var lækkaður úr 24,5% í 14%.

Ísland gerðist aðili að Alþjóðaviðskiptastofnuninni.

Íslensk skip hófu að veiða á fjarlægum miðum, úthafsveiðar, í umtalsverðumagni á nýjan leik.
13. febrúar

13. febrúar er 44. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 321 dagur (322 á hlaupári) er eftir af árinu.

Helstu atburðir.
Juan Rodríguez Cabrillo

Juan Rodríguez Cabrillo (einnig þekktur á portúgölsku sem "João Rodrigues Cabrilho") var portúgalskur landkönnuður sem kannaði vesturströnd Ameríku í umboði Spánverja. Cabrillo var fyrsti Evrópubúinn sem sigldi um strendur Kaliforníu í Bandaríkjunum. Hann átti einnig þátt í stofnun borgarinnar Oxaca í Mexíkó.

Uppruni.

Lítið er vitað um æskuár Cabrillos, ekki er einu sinni víst hvort hann hafi verið spænskur eða portúgalskur. Flestar ævisögur um hann segja hann hafa verið portúgalskan, en í bókinni "Juan Rodriguez Cabrillo" heldur sagnfræðingurinn Harry Kelsey því fram að hann hafi verið fæddur á Spáni, líklega í Sevilla eða í Cuellar.

Þá er fæðingarár hans líka á reiki, sem og ætterni, en fyrrnefndur Harry Kelsey heldur því fram að hann hafi verið af fátæku fólki kominn og fæddur í kringum 1498 eða 1500.

Ferðir.

Cabrillo sigldi til Havana sem ungur maður og gekk til liðs við Hernán Cortés í Mexíkó. Seinna varð hann einn af ríkustu landvinningamönnunum með því að hneppa indjána í Guatemala í þrældóm og láta þá vinna í gullnámu.

Eftir för Francisco de Ulloa árið 1539 til Kaliforníuflóa var Cabrillio sendur af stað til að fara með leiðangur upp vesturströnd Bandaríkjanna og kanna viðskiptatækifæri. Spánverjar vonuðust jafnvel til að hann finndi leið til Kína, en á þessum tíma var ekki vitað hversu víðfemt Kyrrahafið var.

27. júní árið 1542 hóf Cabrillo för sína frá Navidad (nú Acapulco) í Nueva España (nú Mexíkó). 28. september sama árs kom hann að land í San Diego flóa og nefndi hann San Miguel. Hann sigldi síðan upp með ströndinni alveg upp að Russian River - ánni, áður en vetrarstormar hröktu þá aftur. 23. nóvember komst leiðangurinn til Santa Catalina Island eyju, útaf ströndum Kaliforníu. Þar huggðust þeir hafa vetursetu og lagfæra skipin. Á þessari eyju fótbrotnaði Cabrillo, illt hljóp í sárið og dó hann 3. janúar árið 1543. Leiðangurinn sneri aftur til Navidad 14. apríl árið 1543. Ekki er vitað hvar Cabrillo var grafinn.

Lýsing skrifara leiðangursins er týnd, en annar landkönnuður, Andrés de Urdaneta skrifaði útdrátt úr henni áður en hún týndist.

Arfleifð.

Samtímamenn Cabrillo vissu lítið um leiðangur hans og engin af nafngiftum hans á stöðum í Kaliforníu hélst. Þá stofnaði hann enga bæi. Því er Cabrillo í dag fyrst og fremst minnst sem fyrsta Evrópubúans sem sigldi um strendur Kaliforníu, og margar götur og byggingar bera nafn hans þar. Dæmi um það eru "Cabrillo College" í Aptos, hluti hraðbrautarinnar "Pacific Coast Highway 1" er kallaður "Cabrillo Highway" og í San Diego er minnismerki um hann.
Treasure Island (eyja)

Treasure Island er gervieyja í San Francisco flóa milli San Francisco og Oakland. Hún var gerð árið 1939 fyrir heimssýninguna í San Francisco. Treasure Island er tengd við aðra eyju, Yerba Buena Island, með þunnri landræmu.

Eyjan er algjörlega innan borgarmarka San Francisco.

Í Seinni Heimstyrjöldinni var eyjan notuð sem flotastöð af bandaríska sjóhernum. Hún er enn í eigu sjóhersins, þótt stöðin hafi verið lögð niður árið 1996.
165 University Avenue

165 University Avenue (eða "Háskólastræti 165" eins og það útlegst á íslensku) er lítil skrifstofubygging sem liggur við götuna University Avenue í miðbæ bæjarins Palo Alto í Kaliforníu. Byggingin er fræg fyrir það að hafa verið húsnæði margra þekkta tæknifyrirtækja á meðan þau voru enn lítil og óþekkt. Af þeim eru merkust Google, Logitech og PayPal.
Bolungavík

Bolungavík er eyðivík á Hornströndum, fyrir norðan Furufjörð og sunnan við Barðsvík. Hún liggur innan marka Hornstrandafriðlandsins.

Í Bolungavík rekur Reimar Vilmundarson ferðaþjónustu og er með bát sem hann notar til að sigla ferðamönnum um Hornstrandir.
26. febrúar

26. febrúar er 57. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 308 dagar (309 á hlaupári) eru eftir af árinu.

Atburðir.