arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Fred Dretske

Fred I. Dretske (fæddur 1932) er heimspekingur sem er einkum þekktur fyrir framlag sitt í þekkingarfræði, hugspeki og athafnafræði. Dretske lauk doktorsgráðu frá Háskólanum í Minnesota. Dretske kenndi um árabil við Wisconsin-háskóla í Madison og síðar við Stanford-háskóla. Hann tók við prófessorsstöðu í heimspeki við Duke-háskóla árið 1999.

Dretske hefur haldið fram úthyggja um hugann og reynir víða í skrifum sínum að sýna að með sjálfskoðun læri maður minna um eigin huga en búast mætti við.

Dretske hlaut Jean Nicod-verðlaunin árið 1994.
Ábendingarorð

Ábendingarorð eru orð sem hafa þann eiginleika að merking þeirra ræðast af því hvar þau eru sögð, hver segir þau og hvenær. Merking þeirra fer semsagt eftir samhengi og aðstæðum.

Dæmi um ábendingarorð eru "núna", "hérna", "hér", "ég", "þú", "hún", "hann", "þetta", "í gær", "á morgun" og "reyndar".
Lögmál Avogadros

Lögmál Avogadrosar er lögmál í efnafræði nefnt eftir ítalska vísindamanninum Amedeo Avogadro (1776-1856), sett fram árið 1811:

"Sama rúmmál kjörgass við sama þrýsting og hita inniheldur ávallt sama fjölda einda."

Þetta þýðir að fjöldi sameinda í tilteknu rúmmáli lofttegundar er óháð stærð eða massa gassameindanna þegar litið er á hana sem kjörgas. Raungös svo sem vetni eða nitur hegða sér í reynd ekki nákvæmlega eins og kjörgas, en yfirleitt mjög nálægt því.

Framsetning.

Setja má lögmál Avogadrosar fram stærðfræðilega svo:

þar sem

Í reynd er jafnan að ofan augljós og á við um öll einsleit efni, bæði lofttegundir og vökva. Auðvelt er að leiða hana út og var gert ráð fyrir að hún gilti áður en Avogadro kom með sitt framlag.

Mikilvægasta afleiðing lögmáls Avogadrosar er eftirfarandi: Kjörgasfastinn hefur sama gildi fyrir allar lofttegundir. Þetta þýðir að fastinn

þar sem:

hefur sama gildi fyrir allar lofttegundir, óháð stærð eða massa sameinda þeirra. Þessi fullyrðing er ekki augljós. Áratugir liðu þar til tókst að sanna hana á grundvelli kvikfræði lofttegunda.

Eitt mól kjörgass tekur 22,4 lítra (dm3) við staðalaðstæður. Oft er vísað til þessa rúmmáls sem mólrúmmáls kjörgass. Raungös víkja mismikið frá þessu gildi.

Fjöldi sameinda í einu móli er kallaður Avogadrosartala, u.þ.b. 6,022×1023 eindir per mól.

Lögmál Avogadrosar og samsetta gaslögmálið mynda í sameiningu kjörgaslögmálið.
Luiz Inácio Lula da Silva

Luiz Inácio Lula da Silva (f. 27. október 1945), þekktastur sem Lula da Silva eða bara Lula, var 35. forseti Brasilíu (2003–2011). Hann er stofnmeðlimur brasilíska Verkamannaflokksins og bauð sig þrisvar fram til forseta áður en hann náði kjöri árið 2002. Hann tók við forsetaembætti þann 1. janúar 2003. Í brasilísku forsetakosningunum árið 2006 var Lula endurkjörinn og sat út annað kjörtímabil sitt, sem lauk 31. desember 2010. Við honum tók starfsmannastjóri hans, Dilma Rousseff, en þá hafði Lula sett sitt mark á brasilísk stjórnmál. Stjórnmálastefnur hans eru kenndar við „lulisma“.

Lula hefur verið kallaður einn vinsælasti stjórnmálamaður í sögu Brasilíu og á stjórnartíð sinni einn vinsælasti leiðtogi á heimsvísu. Stjórnartíð hans einkenndist af velferðarverkefnum eins og "Bolsa Familia" (ríkisstyrkjum til fátækra fjölskyldna) og "Fome Zero" (baráttu við matarskort og fátækt). Lula var áberandi á alþjóðasviðinu og kom meðal annars að kjarnorkuáætlun Írans, baráttunni gegn loftslagsbreytingum og var lýst sem „manni uppfullum af metnaði til að breyta valdajafnvægi milli þjóða.“ Í október 2011 greindist Lula, sem hafði verið reykingamaður í 40 ár með hálskrabbamein og hóf efnameðferð. Hann hefur síðan þá náð sér á strik.

Snemma árs 2016 var Lula útnefndur starfsmannastjóri Rousseff forseta en Gilmar Mendes hæstaréttardómari beitti neitunarvaldi gegn útnefningunni vegna rannsókna á hugsanlegum ríkisglæpum sem þá stóðu yfir. Í Brasilíu er embætti starfsmannastjóra ríkisstjórnarembætti sem er aðeins hægt að rétta yfir í sérstökum landsrétti. Þann 12. júlí 2017 var Lula sakfelldur fyrir peningaþvott og fyrir að þiggja mútur. Hann var dæmdur í níu ára og sex mánaða fangelsi af Sérgio Moro dómara.

Dómur Moros gegn Lula var staðfestur á alríkisdómstól Brasilíu þann 24. janúar 2018. Vegna dómsins gat Lula ekki boðið sig fram til forseta á ný í forsetakosningunum 2018 líkt og hann hafði ætlað sér. Í apríl gaf Lula sig fram til lögreglu til þess að hefja 12 ára fangelsisvist. Lula var sleppt úr fangelsi þann 8. nóvember árið 2019 eftir að hæstiréttur Brasilíu ályktaði að aðeins væri leyfilegt að fangelsa fólk eftir að allir möguleikar til áfrýjunar hefðu verið nýttir. Í mars árið 2021 var dómurinn gegn Lula ógiltur af hæstaréttardómaranum Edson Fachin. Að því gefnu að Hæstiréttur Brasilíu staðfesti ógildinguna mun Lula því geta boðið sig fram til opinbers embættis á ný.

Árið 2022 ákvað Lula að bjóða sig fram í forsetakosningunum um haustið.
Úllen dúllen doff

Úllen dúllen doff er ein vinsælasta úrtalningarromsa sem börn nota á Íslandi og hefur hún verið það lengi. Eitt algengasta form romsunnar er

Einnig er til útgáfan

og

Þessi íslenska romsa hefur þá sérstöðu að ekki er talið úr með því að benda heldur kreppa allir hnefana og rétta fram hendurnar. Viðkomandi sem telur úr slær með krepptum hnefanum á alla hnefana um leið og hann fer með romsuna, og sá hnefi sem hann slær á síðast er lagður fyrir aftan bak. Svona er haldið áfram þangað til aðeins einn hnefi er eftir.

Saga.

Þessi romsa kom snemma til Íslands, en í handriti sem talið er hafa verið skrifað í kringum 1860 eftir Brynjólf Jónsson er minnst á svipaða romsu:

Á öðrum tungumálum.

Hið íslenska afbrigði er vafalaust komið frá Norðurlöndunum. Í dönsku bókinni "Anna Erslevs Legebog" frá árinu 1904 er romsan:

Í norsku bókinn "Gøy i barneselskap" frá árinu 1964 stendur:

Í sænsku bókinni "Svenska folklekar och danser" (Tillhagen og Dencker) er romsan mjög lík okkar:

Höfundar bókarinnar "Svenska folklekar och danser" segja að þessi romsa sé einnig þekkt í Þýskalandi og að orðin hafi líklega afbakast af latnesku töluorðunum "unum" sem merkir „einn“, "duo" sem merkir „tveir“, og "quinque" sem merkir „fimm“. Orðið "unum" á þá að hafa orðið að „úllen“, "duo" að „dúllen“ og "quinque" að „kikke“. Þetta getur verið rétt þótt undarlegt megi þá teljast að sleppt hafi verið „þremur“ og „fjórum“ eða "tres" og "quattuor" en í stað þeirra komi orðið „doff“.
Íranska byltingin

Íranska byltingin (persneska انقلاب اسلامی, "Enghelābe Eslāmi") var bylting sem breytti stjórnarfari í Íran úr keisaradæmi undir stjórn Íranskeisara Mohammad Reza Shah Pahlavi, í íslamskt lýðveldi undir stjórn æðstaklerksins Ruhollah Khomeini. Hún hófst með uppþotum í janúar 1978 og lauk með samþykkt nýrrar stjórnarskrár sem kom á klerkaveldi í desember 1979.
Iðnaður

Iðnaður er sá hluti efnahagslífsins sem framleiðir vörur og veitir þjónustu. Iðnaður eins og við þekkjum hann í dag varð til í iðnbyltingunni á 19. öld. Venja er að flokka iðngreinar í fernt: frumvinnslugreinar eru greinar þar sem náttúruauðlindum er breytt í vörur eins og námuvinnsla, skógarhögg og landbúnaður; framleiðslugreinar eru greinar þar sem hráefnum er breytt í vörur eins og bílaiðnaður og matvælaiðnaður; þjónustugreinar eru greinar eins og verslun og bankastarfsemi; þekkingargreinar eru síðan greinar sem fást við rannsóknir, hönnun og þróun sem leitt geta til breytinga og tækniframfara. Stundum er fimmta flokknum, stjórnunargreinum, bætt við. Þessi flokkun iðngreina hefur verið notuð sem undirstaða annarra flokkunarkerfa. Þannig hafa þróunarlönd verið skilgreind sem lönd með efnahag sem byggist á fyrsta og öðrum flokki, en þróuð lönd skilgreind sem lönd þar sem meiri áhersla er lögð á á þriðja og fjórða flokkinn. Á sama hátt hefur verið talað um foriðnvæðingu, klassíska iðnvæðingu og eftiriðnvæðingu, eftir því hvaða geiri er ríkjandi á hvaða tíma. Sumir höfundar hafa hneigst til að hafna þessari skiptingu alveg.
Mahabarata

Mahabarata ("Devanagari": महाभारत}, er eitt af hinum tveimur stóru hetjuljóðum á sanskrít í sögu forn-Indlands. Hitt nefnist "Rāmāyaṇa".
Brasídas

Brasídas (forngríska: "Βρασίδας") (d. 422 f.Kr.) var spartverskur herforingi í Pelópsskagastríðinu. Hann lést í orrustunni við Amfipólis árið 422 f.Kr. en fráfall hans og aþenska stjórnmálamannsins Kleons, sem einnig féll í sömu orrustu, greiddu götuna fyrir friðarsamningum Níkíasar ári síðar.
Listi yfir ferjur í strandsiglingum á Íslandi

Þetta er listi yfir ferjur í strandsiglingum Íslandi.
Náströnd

Náströnd er staður í norræni goðafræði þar sem Níðhöggur sýgur lík látinna manna. Á Náströnd er salur með veggjum fléttuðum úr ormahryggjum og ormahöfuð blása þar eitri.
Flugdreki

Flugdreki er leikfang til að láta svífa upp í háloftinn. Við flugdrekann er fest girni sem vefst af kefli og á því heldur sá sem stjórnar flugdrekanum og gefur eftir eða vefur girninu aftur upp á keflið, allt eftir því hvernig hann vill beita flugdrekanum á lofti. Einföldustu flugdrekarnir eru krosslaga stífur (stoðtré) sem halda úti léttu (silki)segli sem lyftir drekanum frá jörðu. Drekar þessir eru oftast með hala, langa borða eða annað efni, sem oftar en ekki eru skreyttir með borðaslaufum. Flugdrekar geta þó verið öllu flóknari og íburðarmeiri en svo.

Fræg er tilraun Benjamíns Franklins árið 1752 þegar hann sannaði að rafmagn væri í eldingunni með hjálp flugdreka.

Hér áður fyrr þýddi flugdreki í raun fljúgandi dreki af kyni skrímsla, og þannig er orðið notað í Guðbrandsbíblíu: "Nöðrur og glóandi flugdrekar". Undarlegar loftsjónir sem minntu á dreka nefndu menn einnig flugdreka.

Lítil eðlutegund nefnd "Draco volans" á latínu, hefur einnig verið nefnd flugdreki á íslensku.
Alain Robbe-Grillet

Alain Robbe-Grillet (18. ágúst 1922 – 18. febrúar 2008) var franskur rithöfundur og kvikmyndagerðarmaður. Hann er, ásamt Nathalie Sarraute, Michel Butor og Claude Simon, einn af upphafsmönnum nýju skáldsögunnar sem gerði uppreisn gegn lögmálum hinnar hefðbundnu skáldsögu sem þau töldu að tilheyrði 19. öldinni. Robbe-Grillet skrifaði skáldsögur þar sem frásögnin var ekki til staðar og sagan byggð á hreinum yfirborðslýsingum á bæði persónum og umhverfi. Hann byggir upp spennu í verkunum með því að lýsa sömu aðstæðum eða sama umhverfi aftur og aftur með litlum breytingum. Í gegnum lýsingarnar fær lesandinn tilfinningu fyrir einhvers konar rofi, t.d. vísbendingu um glæp.

Robbe-Grillet hóf feril í kvikmyndum með handriti fyrir kvikmynd Alain Resnais, "Síðasta ár í Marienbad" (1961) sem er ein af þekktustu kvikmyndum frönsku nýbylgjunnar á 7. áratugnum. Í kjölfarið leikstýrði Robbe-Grillet einum sjö myndum sjálfur.
Heiðursmerki Sigurðar Þórarinssonar

Heiðursmerki eða Heiðurspeningur Sigurðar Þórarinssonar – (Thorarinsson medal) – er viðurkenning, sem Alþjóðasamtök um eldfjallafræði (IAVCEI) veita fyrir frábært framlag á sviði almennrar eldfjallafræði, og er æðsta viðurkenning sem samtökin veita. Hún er kennd við íslenska jarðfræðinginn og eldfjallafræðinginn Sigurð Þórarinsson (1912–1983).

Þeir sem hlotið hafa viðurkenninguna eru:

Stefnt er að því að veita þessa viðurkenningu á u.þ.b. fjögurra ára fresti.
Leppríki

Leppríki eða fylgiríki er ríki sem er að nafninu til sjálfstætt en lýtur öðru ríki (einkum um forystu í utanríkismálum). Mandsjúkó er dæmi um leppríki, en það varð til við innrás Japans í Mansjúríu 1931, og laut því að flestu Japans.
Erin Hunter

Erin Hunter er skáldanafn höfunda bóka í "Warriors"- og "Seekers"-seríunni. Erin Hunter vísar til fjögra persóna, þriggja höfunda og eins ritstjóra. Þau eru:
Þúsundfætlur

Þúsundfætlur eru flokkur liðdýra af undirfylkingu fjölfætla. Þúsundfætlur eru með tvö pör fóta á hvern lið nema á liðnum beint fyrir aftan hausinn sem engir útlimir eru á, og næstu liðum þar á eftir sem aðeins eru með eitt par fóta. °°°°
Þúsundfætlur eru hægfara grotætur ólíkt margfætlum í systurflokk sínum sem eru eitruð rándýr.
Rómafólk

Rómafólk, Rómanar eða sígaunar er þjóðflokkur, sem talinn er hafa tekið sig upp frá Indlandi. Fyrst fara sögur af Rómafólki í Evrópu á árunum 835 e.Kr. til ársins 1000. Ekki er ósennilegt að þeir hafi dvalist á Grikklandi á þessum árum, en þar voru þeir nefndir "Atzincani" og almennt taldir galdramenn og þjófar. Á 13. og 14. öld dreifðust þeir um svæðið á milli Pelópsskaga og Dónár. Undir lok 14. aldar setjast þeir að í Vestur-Evrópu og koma eftir tveimur leiðum, annars vegar meðfram ströndum Miðjarðarhafsins og hins vegar þvert yfir Mið-Evrópu. Þeir settust að í Ungverjalandi á 14. öld og ekki leið á löngu þar til sett voru lög um að þeir skyldu vera handteknir og hnepptir í þrældóm. Til Þýskalands komu þeir sem pílagrímar á flótta undan Tyrkjum og höfðu meðferðis griðabréf undirrituð af konungum og aðalsmönnum, en ekki voru þetta fjölmennir hópar.
Faxasker

Faxasker er um 10 m hátt sker norðan við Ystaklett við Heimaey í Vestmannaeyjum. Skerið að mestu gróðurlaust því algengt er að brimi yfir það í vondu veðri.

Neyðarskýli er á skerinu og viti. Skýlinu var komið fyrir þarna vegna stórs sjóslyss sem varð við skerið 1950. Báturinn sem lenti í slysinu hét Helgi og fórust allir sem um borð voru eða 10 manns. Tveir menn komust upp á skerið en náðust ekki þaðan í tæka tíð.
Tvíburaturnarnir (aðgreining)

Tvíburaturnarnir geta átt við eftirfarandi:
Mikines

Sámal Elias Frederik Joensen-Mikines (fæddur í Mykinesi 23. febrúar 1906, dáinn í Kaupmannahöfn 21. september 1979) var færeyskur myndlistarmaður og frægasti listmálari Færeyinga. Reyndar telst Mikines faðir færeyskrar myndlistar.

Myndlist lærði hann við Akademíuna í Kaupmannahöfn á árunum 1928 til 1932. Upp frá því helgaði hann myndlistinni krafta sína. Að námi loknu snéri Mikines heim til Færeyja og bjó þá ýmist á Mykinesi eða Þórshöfn, en einnig í Kaupmannahöfn. Heimaslóðanna vitjaði hann nánast á hverju sumri og viðaði að sér efni í list sína. Á sjöunda áratugi 20. aldar sótti hann einnig myndefni til Borgundarhólms.

Verk Mikines eru í norrænum anda expressonismans. Forgengileiki mannlegrar tilveru og stórbrotin náttúra, með manninn sem hluta hennar eru algeng viðfangsefni í verkum hans.

Árið 2006 gaf forlag Einars Matthíassonar, Nesútgáfan, út vandað listaverkarit með myndum eftir Mikines. Textinn er eftir Aðalstein Ingólfsson.
Salzburg (fylki)

Salzburg er sambandsland Austurríkis. Það er að mestu leyti staðsett í dal í Ölpunum. Höfuðstaður þess er Salzburg og íbúar eru um 534 þúsund talsins (2014.

Aðrir markverðir bæir eru Hallein og Saalfelden.
Sjóorrusta

Sjóorrusta er orrusta sem háð er á sjó, en jafn vel á stöðuvatni eða fljóti. Flotar herja berjast með herskipum í sjóorustum, en kafbátar og flugvélar flugmóðurskipa geta einnig tekið þátt í orrustunni. Eftir seinni heimsstyrjöldina hafa sjóorustur verið fáaar, ef frá eru talin átök á sjó í Falklandseyjastríðinu.

Meðal allra mestu sjóorustum er sú sem fram fór við Filippseyjar árið 1944 og nefnist orustan á Filipseyjahafi. Áttust þar við 166 bandarísk skip og 65 japönsk. Bandaríkin misstu 6 skip, Japanir 26. Mannskæðasta sjóorrusta við Ísland er orrustan á Grænlandshafi, þar sem orrustubeitiskipinu HMS Hood var sökkt.
Hjarta- og æðasjúkdómar

Hjarta og æðasjúkdómar eru flokkur sjúkdóma sem tengjast hjartanu eða æðakerfinu. Þar á meðal eru hjartaáfall, kransæðasjúkdómar, hjartabilun, heilablóðfall, hjartagallar, sjúkdómar í hjartavöðvanum, æðakölkun, blóðtappi, háþrýstingur og hjartsláttartruflanir.

Mataræði er áhættuþáttur sem tengist 53% dauðfalla í hjarta og æðasjúkdómum. Aðrir áhættuþættir í lífstíl eru m.a. hreyfingarleysi, reykingar og áfengisdrykkja.
Bragðskyn

Bragðskynið er getan til þess að skynja bragð. Bragðskyn grundvallast á efnahvörfum sem eiga sér stað á bragðlaukunum á yfirborði tungunnar, gómfillunnar og innra borði kinnanna. Það eru milli 2.000 og 5.000 bragðlaukar á bakhlið og framhlið tungunnar. Hver bragðlaukur inniheldur 50 til 100 bragðskynnema sem senda taugaboð til heilans þegar tiltekin efnahvörf eiga sér stað.

Bragðskyn nær yfir fimm grunnbrögð: sætu, sýrni, seltu, beisku og úmamí. Bragðskynnemar í munninum geta greint á milli þessara fimm grunnbragða með því að skynja viðbrögð ólíkra sameinda eða jóna.

Bragðskyn er flókið og byggist á samspili bragðs og lyktar en dofnað lyktarskyn dregur úr bragðskyni. Bragðskyn fer að dofna við um það bil 50 ára aldur þegar dregur úr munnvatnsframleiðslu.
Kalsín

Kalsín eða kalsíum (úr latínu "calcis", „kalk“) er frumefni með efnatáknið Ca og sætistöluna 20 í lotukerfinu. Kalsín er mjúkur grár jarðalkalímálmur sem er notaður sem afoxari við útdrátt á þóríni, sirkoni og úrani. Þetta er einnig fimmta algengasta frumefnið í skorpu jarðar. Það er líka fimmta algengasta uppleysta jónin í sjó á eftir natríni, klóríði, magnesíni og súlfati.

Vegna þess hversu hvarfgjarnt kalsín er finnst það ekki hreint í náttúrunni. Það er algengast í steinefnum eins og kalsíti, dólómíti og gifsi. Kalk, sem er eitt form kalksteins, er aðallega úr kalsíti. Kalsín er nauðsynlegt lífverum, sérstaklega í lífeðlisfræði frumna. Kalsín er uppistaðan í beinum og er því algengasti málmurinn í mörgum dýrum.

Einkenni.

Kalsín er hvarfgjarn, silfurlitaður málmur sem oxast auðveldlega í snertingu við loft og myndar þá gráhvíta oxíð- og nítríðhúð. Það er mjúkur málmur, en er þó ekki eins mjúkt og t.d. blý.

Efnahvörf.

Í snertingu við vatn myndar kalsín hýdroxíð (kalkvatn). Hvarfið er mjög útvermið og þess vegna getur kviknað í því vetni sem myndast. Kalsín hvarfast við vatn samkvæmt efnajöfnunni:
Mykjuflugur

Mykjuflugur (skítflugur eða skarnflugur) (fræðiheiti: "Scathophagidae") er lítil ætt flugna. Nafn þeirra er ekki réttnefni nema fyrir nokkrar tegundir ættarinnar, þekktust af þeim "S. stercoraria" sem er ein algengasta flugan á norðurhveli jarðar.
Rósmarín

Rósmarín, sædögg eða stranddögg (fræðiheiti: "Rosmarinus officinalis") er ilmandi sígrænn runni af varablómaætt sem vex víða við Miðjarðarhaf og eru blöðin notuð sem krydd, fersk eða þurrkuð.
Græningi

Græningi (fræðiheiti: "Vireo olivaceus") er smávaxinn söngfugl sem á heimkynni sín í Norður- og Suður-Ameríku. Sést hefur til hans á flækingi á Bretlandseyjum og á Íslandi.
Nanak

Guru Nanak Dev (fæddur í Nankana Sahib, Punjab, (sem gengur nú undir nafninu Pakistan) þann 15. apríl 1469 – 7. maí 1539, Kartarpur, Punjab, Indlandi), var upphafsmaður síkisma.
Ófullkomin myndbreyting

Ófullkomin myndbreyting lýsir þroskunarskeiði sumra skordýra sem fara aðeins í gegnum egg og gyðluform áður en þau verða fullvaxta skordýr. Vöxtur þeirra einkennist af stigvaxandi breytingum enda fara þau ekki í gegnum púpuskeið eins og skordýr sem undirgangast fullkomna myndbreytingu.
1066

Árið 1066 (MLXVI í rómverskum tölum)
Jangtse

Jangtse eða Bláá er lengsta fljót Asíu og þriðja lengsta fljót í heimi á eftir Nílarfljóti í Afríku og Amasónfljótinu í Suður-Ameríku.

Fljótið er um 6300 km langt. Fljótið er stundum talið skipta Kína í norður- og suðurhluta.

Stærsta stífla veraldar, Þriggja gljúfra stíflan er í Jangtse fljótinu.
ASP.NET

ASP.NET er vefforritunarumhverfi hannað og markaðsett af Microsoft, sem forritarar geta notað til þess að smíða kraftmiklar vefsíður, vefforit og vefþjónustur. Það var fyrst gefið út í janúar 2002 með útgáfu 1.0 af .NET-umhverfinu, og er arftaki Active Server Pages (ASP) tækninar. ASP.NET er byggt á Common Language Runtime (CLR), sem gerir forriturum kleift að skrifa ASP.NET kóða með hvaða .NET-máli sem er.

Saga.

Eftir að Internet Information Services 4.0 kom út árið 1997, hóf Microsoft að rannsaka möguleika á nýju vefforritunarlíkani sem myndi leysa algengar kvartanir varðandi Active Server Pages, sérstaklega hvað varðaði aðskilnað á framsetningu og efni og eiginleikan að skrifa „hreinan“ kóða. Mark Anders, framkvæmdastjóri IIS-hópsins, og Scott Guthrie, sem hafði gengið til liðs við Microsoft eftir að hafa útskrifast frá Duke University árið 1997, voru settir í að ákveða hverning líkanið myndi líta út. Upphafshönnunin var þróuð á tveimur mánuðum af Anders og Guthrie, og Guthrie kóðaði frummyndirnar um jólahátíðirnar 1997.

Frummyndinn var kölluð „XSP“; Guthrie útskýrði í viðtal árið 2007 að, „Fólk myndi alltaf spyrja hvað X-ið stæði fyrir. Á þeim tíma stóð það í raun ekki fyrir neitt. XML byrjaði á því; XSTL byrjaði á því. Allt sem var svalt virtist byrja á X, svo það var það sem við kölluðum það upphaflega“. Upphafsþróunin á XSP var gerð með notkun Java, en stuttu síðar var ákveðið að byggja nýja verkvanginn ofan á Common Language Runtime (CLR) í staðinn. Guthrie lýsti þeirri ákvörðun sem „stórri áhættu“, þar sem að velgengni nýja vefþróunarverkvangsins ylti á velgengni CLR, sem eins og XSP, var enn á grunnstigi þróunar, enda var XSP-teymið fyrsta teymið hjá Microsoft til að miða við CLR.

Eiginleikar.

Síður.

ASP.NET síður, opinberlega þekktar sem „vefeyðublöð“, eru aðaleiningar í hugbúnaðarþróun. Vefeyðublöð eru geymd í skrám með ASPX-viðbót; í forritunartæknimáli, hýsa þessar skrár yfirleitt kyrrstætt (X)HTML ívaf, og einnig ívaf sem skilgreinir miðilsmegin Web Controls og User Controls þar sem hönnuðurinn setur allt nauðsynlega kyrrstæða og breytilega efnið á síðuna. Til viðbótar má setja breytilegan kóða sem keyrir miðilsmegin á síðu innan í bálk &lt;% -- breytilegur kóði -- %&gt; sem er svipað og í annarri vefforritunartækni svo sem PHP, JSP og ASP, en almennt er mælt á mót slíku að frátöldu þegar gagnabinding á sér stað en hún krefst fleiri kalla þegar síðan er birt.
Vínarterta

Vínarterta er lagkaka (randalín) úr nokkrum þunnum botnum úr hnoðuðu deigi, með sultu milli laga. Tertan var vinsælt kaffibrauð á Íslandi seint á 19. öld og barst þá vestur um haf og er enn þjóðlegt kaffibrauð meðal Vestur-Íslendinga. Upphaflega var yfirleitt sveskjufylling í henni og hún hefur haldið sér vestanhafs en þegar rabarbararæktun varð útbreidd um og eftir aldamótin 1900 varð rabarbarasulta algengasta fyllingin hérlendis. Í elstu íslensku uppskriftunum eru kökurnar yfirleitt kringlóttar en seinna voru þær oftast ferhyrndar.

Vínartertur bárust hingað frá Danmörku á 19. öld en eru trúlega upprunnar í Vínarborg, þar eru áþekkar margra laga tertur vel þekktar.

Orðið vínarterta fékk um aldamótin 2000 inni í kanadískri útgáfu orðabókar Oxford útgáfunnar. Í frétt í vesturíslenska blaðinu Lögberg Heimskringla segir að orðið vínarterta hafi nú loksins fengið verðugan sess í bókasöfnum heimila Íslendingabyggðanna þar sem það sé nú meðal 2000 kanadískra orða í þessari fyrstu útgáfu orðabókarinnar. Orðabókin skilgreinir vínartertu sem meðalstóra og hringlaga köku, gerða úr nokkrum lögum með sveskjufyllingu. Ritstjórinn segir orðið hafa unnið sér svo fastan sess í málinu, m.a. í skrifum íslensk-kanadísku rithöfundanna W.D. Valgardsson og David Arnason, að rétt sé að taka það upp í orðabók.
Óeirðirnar í Los Angeles

Óeirðirnar í Los Angeles áttu sér upptök sín þann 29. apríl 1992 þegar hinir fjóru lögreglumenn sem sáust berja hinn svarta leigubílsstjóra Rodney King voru sýknaðir. Þúsundir af reiðum þeldökkum Bandaríkjamönnum söfnuðust saman og hófu óeirðirnar sem stóðu í sex daga. Allt í allt létust 53 manns í óeirðunum, 2000 manns slösuðust og yfir 10.000 manns voru handteknir.
Bárðar saga Snæfellsáss

Bárðar saga Snæfellsáss er Íslendingasaga sem er rituð í ýkjustíl. Hún segir frá Bárði Dumbssyni af ætt bergbúa. Bárður flýr Noreg og sest að sunnan undir Snæfellsjökli í óbyggðum og með tröllum á Íslandi og í Noregi. Í enda sögunnar gengur hann í jökulinn og gerist landvættur.

Bárðar saga Snæfellsáss er landvætta- og tröllasaga sem gerist á landnámsöld. Hún er líklega rituð á fyrra hluta 14. aldar eftir Landnámu, örnefnum og þjóðsögnum. Rúmlega eitt blað úr sögunni er varðveitt í Vatnshyrnu, en að öðru leyti er sá texti til í eftirritum hennar. Seinni hluti sögunnar (11-22 kafli) hefur stundum verið nefndur "Gests saga Bárðarsonar", enda telja sumir þann hluta saminn síðar og af öðrum höfundi.

Tenglar.

Kennsluefni um Bárðar sögu Snæfellsáss Kennsluvefir Hörpu Hreinsdóttur, 2010.