arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Steinselja

Steinselja (fræðiheiti: Petroselinum crispum) er græn tvíær jurt sem notuð sem krydd og stundum líka sem grænmeti. Blöð steinselju eru notaðu á svipaðan hátt og kóríander.

Tvö afbrigði af steinselju eru notuð sem græmeti: steinselja með hrokkin blöð eða slétt blöð ("P. neapolitanum"). Steinselja með hrokkin blöð er oft notuð til skrauts t.d. með smurbrauði. Rótarsteinselja ("Petroselinum crispum" var. "tuberosum") er með miklu þykkari rót en afbrigðin sem ræktuð eru vegna blaðanna.

Steinselja vex vel í djúpum pottum sem henta vel fyrir stólparót. Steinselja sem vex innandyra þarf minnst fimm klukkustunda sól á dag. Steinselja er oft notuð í garðlöndum með öðrum gróðri m.a. vegna þess að hún dregur að sér ránskordýr eins og geitunga. Þannig er steinselja notuð með tómatarækt.

Steinselja skv. náttúrulækningum.

Í Búnaðarbálki , sem er titlaður: "eymdaróður eður óvættadvöl og ógeðsæfi", sem birtist í tímaritinu Fjallkonunni segir:
Stórfiskaleikur

Stórfiskaleikur er leikur þar sem einn þátttakandi stendur á miðjum vellinum og hann kallast „Hákarlinn“. Hinir þátttakendur leiksins nefnast „ litlu fiskarnir“ og þeir standa á öðrum enda vallarins. Þegar Hákarlinn klappar eiga litlu fiskarnir að hlaupa yfir á hinn enda vallarins og Hákarlinn á að reyna að klukka þá. Sá sem er klukkaður gengur í lið með Hákarlinum og sá sem stendur einn eftir vinnur en engu að síður þarf hann að vera klukkaður.
Subsonica

Subsonica er ítölsk rokk- og elektrófönkhljómsveit frá Tórínó. Hún var stofnuð árið 1996 af Samuel Umberto Romano (söngur), Max Casacci (söngur og gítar) og Enrico Matta (trommur), Davide Dileo (hljómborð) og Pierpaolo Peretti Griva (bassi). Griva hætti árið 1999 og Luca Vicini tók þá við. Fyrsta smáskífa þerra, "Istantanee", náði strax töluverðum vinsældum sumarið 1997. Vinsældir hljómsveitarinnar hafa haldist nær óslitið síðan.
Gúmmístígvél

Gúmmístígvél eru stígvél, oftast gerð úr gúmmíi eða PVC. Þau eru notuð þegar unnið er í bleytu, slabbi og óhreinindum eins og jarðvegi eða mykju, til að halda fótunum þurrum. Oftast eru þau hnéhá eða tæplega það. Hærri stígvél eru oft kölluð "bússur" eða "klofstígvél".

Upphaflega voru stígvél yfirleitt gerð úr leðri. Á 18. öld notuðu hermenn, þó einkum yfirmenn, hnéhá leðurstígvél með tá sem mjókkaði fram í odd og hentuðu því vel þegar setið var á hestbaki. Slík stígvél, sem kennd voru við Hesse í Þýskalandi, urðu einnig vinsæl meðal óbreyttra borgara. Um aldamótinn 1800 lét Arthur Wellesley, fyrsti hertoginn af Wellington, skósmiðinn sinn breyta slíkum stígvélum þannig að þau voru þrengri en áður og náðu aðeins upp á miðjan kálfa. Nýju stígvélin voru gerð úr mjúku kálfskinni og þóttu nógu fín til að hægt var að klæðast þeim í samkvæmislífinu. Þau urðu fljótt mjög vinsæl og voru nefnd eftir hertoganum og kölluð "Wellington boots" eða "Wellingtons" á ensku.

Árið 1852 fann Charles Goodyear upp aðferð til gúmmísuðu. Hiram Hutchinson keypti af honum einkaleyfi á framleiðslu skófatnaðar með þessari nýju tækni. Hann hóf fjöldaframleiðslu á stígvélunum í Frakklandi og þau urðu brátt geysivinsæl meðal almennings, sem þurfti sannarlega á vatnsheldum skófatnaði að halda við vinnu sína á ökrum, í námum, á sjó og annars staðar og hafði áður aðallega notast við tréskó. Í Englandi voru hin nýju gúmmístígvél þó áfram kennd við Wellington hertoga þótt þau ættu fátt sameiginlegt við stígvélin sem hann hafði látið skósmiðinn sinn gera.

Vinsældir gúmmístígvélanna jukust enn í fyrri heimsstyrjöldinni, þar sem þau komu sér mjög vel í bleytuslabbinu í skotgröfunum. Þau breiddust svo út um heiminn og eru sérstaklega vinsæl í norðlægum löndum, svo sem Kanada og á Norðurlöndum. Nefna má að áður en finnska fyrirtækið Nokia ruddi sér rúms á farsímamarkaði var það einna þekktast fyrir framleiðslu á gúmmístígvélum. Nú eru stígvélin einnig úr PVC og öðrum gerviefnum en eru þó oft kölluð gúmmístígvél. Græn og svört gúmmístígvél hafa löngum verið algengust en PVC-stígvél eru oft mjög litskrúðug og mynstruð, einkum þau sem ætluð eru börnum.

Á Íslandi fóru gúmmístígvél fyrst að sjást um eða rétt eftir aldamótin 1900 og voru orðin algeng um 1920. Þau hafa einnig verið nefnd "vatnsstígvél" og "vaðstígvél".
29er

29er er hraðskreið flatbotna kæna hönnuð af ástralska skútuhönnuðinum Julian Bethwaite og hugsuð sem undirbúningskæna fyrir 49er. Fyrsta eintakið var smíðað árið 1998. 29er er 4,45 metra löng tvímenningskæna með hátt mastur, eina masturstaug og stutt bugspjót fyrir gennaker.

29erXX er ný útgáfa af þessari kænu með sama skrokk en enn stærri seglaflöt og tvöfalda masturstaug.
Landpóstur

Landpóstur var embættismaður sem fyrrum annaðist póstferðir á Íslandi. Landpóstar fóru milli bæja á póstsvæði sínu með lest klyfjahesta og höfðu póstlúður til að láta vita af komu sinni. Landpóstar voru þekktir menn á sínum tíma vegna þeirra harðinda og erfiðleika sem þeir urðu við að etja á ferðum sínum. Titillinn landpóstur er enn notaður, en er hafður um þá sem bera út póst í strjálum sveitum.

Samkvæmt tilskipun frá árinu 1776 skyldu landpóstur fara þrisvar á ári þrjár póstleiðir þ.e. frá Suður-Múlasýslu, Þingeyjarsýslu og Ísafjarðarsýslu til Suðvesturlands. Fyrsta ferð landpóstar var farin 1782. Frá árinu 1786 skyldu vera fjórir aðalpóstar og tveir aukpóstar. Hlutverki landpósta lauk upp úr 1900 með bættum samgöngum.
Björn Jónsson (lyfsali)

Björn Jónsson (eða Björn Jónsson í Nesi) (1. nóvember 1738 – 19. september 1798) var lyfjafræðingur og fyrsti lyfsali á Íslandi með full réttindi til lyfsölu en þau veittu ráðamenn í Kaupmannahöfn þann 18. mars árið 1772.
Utanríkisráðuneyti Íslands

Utanríkisráðuneyti Íslands eða Utanríkisráðuneytið er eitt af 8 ráðuneytum Stjórnarráðs Íslands. Æðsti yfirmaður er utanríkisráðherra og æðsti embættismaður þess er ráðuneytisstjóri.

Samkvæmt forsetaúrskurði um skiptingu stjórnarmálefna milli ráðuneyti í Stjórnarráði Íslands fer ráðuneytið með þau mál er varða:
Roald Dahl

Roald Dahl (fæddur 13. september 1916, dáinn 23. nóvember 1990) var breskur rithöfundur. Hann fæddist í Wales en átti norska foreldra. Hann skrifaði margar vinsælar barnabækur og smásögur.
Huang Xianfan

Huang Xianfan（skrifað með hefðbundnum kínverskum táknum: 黃現璠, með einfölduðum táknum: 黄现璠, umskrifað með pinyin: Huáng Xiànfán, umskrifað með aðferð Wade-Giles: Huang Hsien-fan) (f. 13. nóvember 1899, d. 18. janúar 1982) var kínverskur sagnfræðingur, þjóðfræðingur, málvísindamaður og alþýðufræðimaður. Hann var einnig upphafsmaður þeirra háskólann í Lijian，og stofnanda Skóli i Bagui. Huang er almennt talinn meðal helstu brautryðjenda í kínverskur mannfræði á 20. öld.

Æviágrip.

Huang fæddist í Fusui í Guangxi-héraði. Hann varð stúdent frá menntaskóla árið 1922. Huang hóf nám í málvísindi 1923, en brátt kom í ljós að hann hafði meiri áhuga á sagnfræði, og þá einkum sögu Kína.Á námsárunum hafði hann einsett sér að verða sagnfræðingur. Þá nam hann kínverskur sagnfræðisagnfræði og mannfræði við Kennara háskólann í Beijing, og brautskráðist þaðan með gráðu í fornaldarsögu og mannfræði árið 1935. Hann hélt þá til Japans þar sem hann stundaði framhaldsnám við háskólann i Tókýó, og brautskráðist þaðan lokið meistaraprófi í kínverskur fornaldarsögu árið 1937.

Eftir að Huang kom aftur heim, árið 1938 varð hann lektor Háskólann í Guangxi. Hann var vinsæll fyrirlesari, bæði í Háskólanum og utan hans. 1940, fékk hann stöðu sem dósent við Háskólann í Guangxi og árið 1941 var Huang skipaður prófessor í sagnfræði við Háskólann. Hann var prófessor í sagnfræði við Kennara háskólann í Guangxi 1953-1982. Árið 1954 var Huang kosinn á þing.

Huang sérhæfir sig í sögu Kína hins forna, bæði stjórnmálasögu og þjóðernisminnihlutisögu. Hann skrifaði einnig fjölda blaða- og tímaritagreina um íslensk málefni, sagnfræði, þjóðfræði og fleira. Frægustu rit hans eru Kínverskur Sagnfræði, Sagnfræði i Zhuang(kínverskur þjóðernisminnihluti). Skrifum hans má skipta í þrjú tímabil.

Huang er almennt talinn meðal helstu brautryðjenda í kínverskur þjóðfræði og stofnanda zhuangskum fræðum(enska :Zhuang studies).Hann varð einhver mesti fræðimaður i kínverskur þjóðernisminnihluti á 20. öld.
Michael Ancher

Michael Ancher (9. júní 1849 – 19. september 1927) var danskur listmálari. Hann var ásamt konu sinni Anna Ancher einn af Skagamálurunum. Á danska þúsundkrónaseðlinum er mynd af þeim hjónum.
Dráttarvél

Dráttarvél (eða traktor) er vélknúið ökutæki, sem er aðallega notað til dráttar og til að knýja önnur tæki, til dæmis vagna, jarðvinnslutæki, sláttuvélar og fleira. Dráttarvélar eru mikið notaðar við landbúnaðarstörf og sömuleiðis til dæmis við garðrækt í borg.

Dráttarvélar á Íslandi.

Fyrsta dráttarvélin var keypt til Vestfjarða vorið 1926. Það var Búnaðarfélag Nauteyrarhrepps sem keypti vélina. Búnaðarsamband Vestfjarða veitti styrk til kaupanna. Árið 1928 keypti Búnaðarfélag Eyrarhrepps dráttarvél til að nota í Skutulsfirði og svo fjölgaði dráttarvélum smán saman. Í fyrstu voru það búnaðarfélögin sem keyptu dráttarvélarnar. Búnaðarsambandið styrkti kaupin og styrkti líka ferjukaup því samgöngur voru þannig að notast varð við ferjur til að flytja dráttarvélar á milli staða.

Nýyrði.

Orðið dráttarvél kom fram nokkuð snemma, á fyrstu áratugum 20. aldar, , og hafði náð vissri fótfestu en þótti of langt í samsetningum. Þá var reynt að búa til hæfara nýyrði, til dæmis "dragi" og "dragall" og voru höfð um dráttarvél en þau náðu aldrei fótfestu. Dráttarvél hafði loks yfirhöndina og er notað jöfnum höndum ásamt orðinu „traktor“, sem er latína og þýðir „sá sem dregur“.
Vikarsskeið

Vikarsskeið, (Víkarsskeið) eða Vikrarskeið er talið vera Hrauns- og Hafnarskeið vestan við ós Ölfusár, þ.e. á milli Þorlákshafnar og Ölfusáróss. Nafnið kemur fyrir í nokkrum fornritum en óvissa er um hvernig á að stafsetja það, heimildum ber ekki saman. Reyndar segir í Harðar sögu að Vikarsskeið sé við Þjórsá, en það er talið vera misskilningur söguhöfundar.

Á Vikarsskeiði birtist bergrisinn sem telst einn landvættanna. Í Ólafs sögu Tryggvasonar í Heimskringlu segir um sendiboðann sem Haraldur Gormsson Danakonungur sendi í hvalslíki til Íslands: „Brott fór hann þaðan og suður um Reykjanes og vildi ganga upp á Víkarsskeið. Þar kom í móti honum bergrisi, og hafði járnstaf í hendi, og bar höfuð hans hæra en fjöllin, og margir aðrir jötnar með honum.“

Jötuninn sem í Njáls sögu „stendur með járnstaf í hendi, jafnan við Lómagnúp“ er ekki hinn eiginlegi landvættur, þó að hann sé eflaust sömu ættar.

Á Vikarsskeiði braut Auður djúpúðga eða Unnur djúpúðga skip sitt þegar hún kom til Íslands.
Fritz Røed

Fritz Røed (15. ágúst 1928 – 20. desember 2002) var norskur myndhöggvari frá Bryne í Rogalandi. Þekktasta verk hans er "Sverð í kletti", þrjú stór sverð sem standa upp úr kletti í Hafursfirði og eru minnismerki um Hafursfjarðarorustu og sameiningu Noregs í eitt ríki.

2004 var höggmyndagarður helgaður verkum Fritz Røed opnaður í Bryne.
Styx (aðgreining)

Styx getur átt við eftirfarandi:
Digranesskóli

Digranesskóli er grunnskóli í Kópavogi sem var stofnaður 1964.
Læragjá

Læragjá var nafn sem var notað um breiðasta og dýpsta hluta lækjarins í Nauthólsvík þar sem fólk baðaði sig, sérstaklega eftir að skemmtistöðum var lokað. Margir böðuðu sig þar naktir og fékk staðurinn nafn af því. Vatnið var yfirfallsvatn úr heitavatnstönkunum uppi á Öskjuhlíð og var affall sem seytlaði í lækinn úr framræsluskurði með hlíðinni. Þar sem menn böðuðu sig var hlaðið dálítið baðsvæði með höggnu grjóti. Löngum fór orð af gjálífi í læknum, og auk þess voru drukknir menn oft nærri drukknaðir í honum, og sökum þessa beindi borgarstjórn því til hitaveitustjóra hvort framkvæmanlegt væri að loka fyrir rennsli í lækinn að næturlagi. Hætt var að láta heitt vatn renna að næturlagi í Læragjá um 1980. Um líkt leyti komu upp hugmyndir um að breyta svæðinu þar í kring í hitabelti undir þaki. Af því varð þó aldrei.

Lækurinn gekk einnig undir ýmsum öðrum heitum, svo sem: "Volga", "Beruvík", "Læralind", "Dóná" og "Rasslind", en var oftast nefndur Læragjá.
Íþróttabandalag Reykjavíkur

Íþróttabandalag Reykjavíkur (skammstafað ÍBR) er bandalag íþróttafélaganna í Reykjavík. Það var stofnað 31. ágúst árið 1944, en áður hafði Íþróttasamband Reykjavíkur starfað í bænum. Aðildarfélög ÍBR eru 66 talsins. Bandalagið veitir ýmsa styrki og viðurkenningar til aðildarfélaga og er tengiliður þeirra við Reykjavíkurborg. Félagið er aðili að Íþrótta- og Ólympíusambandi Íslands (ÍSÍ).
Hraunkúla

Hraunkúla (einnig þekkt undir nafninu eldfjallaegg og hraunbomba) eru egglaga kvikumolar, sem myndast við eldgos. Hraunkúlur verða til þegar kvika með molum úr föstu efni (svokallaðir hnyðlingar) tætist í sundur í sprengingu, til dæmis ef vatn í hæfilegu magni kemst að henni. Sprengjuögnunum má einna helst líkja við högl úr haglabyssu. Umhverfis molana er kvikuhjúpur. Þessi hjúpur verður að egglaga kúlu er molinn þeytist áfram í fluginu. Hraunkúlur úr Vestmannaeyjagosinu árið 1973 kveiktu í mörgum húsum og særðu björgunarmenn.
Engeyjarætt

Engeyjarætt er rakin til hjóna, sem bjuggu í Engey í Kollafirði á fyrri hluta 19. aldar, þeirra Ólafar Snorradóttur (1783-1844), sem fædd var og uppalin í eyjunni og Péturs Guðmundssonar (1786-1852) sem fæddur var í Örfirisey og alinn upp þar og í Skildinganesi. Þau eignuðust átta börn, sem upp komust og eignuðust fjölda afkomenda, sem flestir settust að á Seltjarnarnesi og í Vesturbæ Reykjavíkur. Raunar má segja að velflestir niðjar þeirra, sem nú (árið 2011) telja nær fimm þúsund, búi enn á höfuðborgarsvæðinu. Aðeins eitt barna þeirra flutti af svæðinu, Guðríður (1812-1889) sem varð prestmaddama austur á landi og á fjölda afkomenda þar og í Húnaþingi.
Austur-England

Austur-England er ein af níu embættislegum landshlutum á Englandi. Landshlutinn varð til árið 1994 og hefur verið notað í tölfræðilegu skyni frá 1999. Hann inniheldur sýslurnar Essex, Hertfordshire, Bedfordshire, Cambridgeshire, Norfolk og Suffolk.

Frá og með manntalinu árið 1999 var íbúafjöldi 5.388.140. Austur-England er að mestu leyti lágt; hæsti punkturinn í landshlutanum er 249 m yfir sjávarmáli. Peterborough, Luton og Southend-on-Sea eru þéttbyggðustu borgirnar í landshlutanum.
Austur-Miðhéruð

Austur-Miðhéruð (e. "East Midlands") er einn af níu embættislegum landshlutum á Englandi og næ yfir austurhelming svæðisins sem nefnist Miðhéruð. Landshluttinn samanstendur harkalega af sýslunum Derbyshire, Leicestershire, Rutland, Northamptonshire, Nottinghamshire og mikið af Lincolnshire. Punkturinn þar sem sýslurnar ná saman nefnist Trent Lock.

Íbúafjöldinn er 4.172.179. Hæsti punkturinn í landshlutanum er Kinder Scout sem er 636 m yfir sjávarmáli. Berggrunnurinn þar er aðallega úr kalksteini og það eru líka nokkur lítil olíusvæði.
Margliðufall

Margliðufall er fall, sem tekur gildi summunnar, sem tiltekin margliða myndar. Fallið formula_1, sem hefur eina frumbreytu, er margliðufall ef það fullnægir eftirfarandi:

fyrir öll formula_3 þar sem formula_4 er ekki neikvæð heiltala og formula_5 eru stuðlar. Ef formula_4 hefði gildið formula_7 væri margliðufallið svona

og væri það þá af fimmtu gráðu. Dæmi um margliðufall af fimmtu gráðu væri t.d.

en að ofan er formula_10, formula_11, formula_12, formula_13, formula_14 og formula_15.

Margliðufall verður núll í núllstöð margliðunnar, en einnig ef margliðan er núllmargliða, en þá er margliðufallið vitaskuld alltaf núll.

Hlutfall tveggja margliðufalla, þar sem nefnarinn er ekki núllmargliða, nefnist rætt fall.
Óeiginlegt

Óeiginlegt getur átt við:
Vesturgermönsk tungumál

Vesturgermönsk tungumál eru stærsti af þremur hefðbundnum undirflokkum germönsku málanna og er þar átt við mál eins og ensku, hollensku og afríkönsku, þýsku, frísnesk tungumál og jiddísku.

Hinir tveir hefðbundnu undirflokkarnir eru norður- og austurgermönsk mál.
Akademía (aðgreining)

Akademía eða Akademían getur átt við:

Almennt

Tilteknar akademíur
Los Angeles Lakers

Los Angeles Lakers er körfuboltalið frá Los Angeles í Kaliforníu sem spilar í NBA deildinni. Heimavöllur liðsins er Crypto.com Arena sem liðið deilir með keppinautum sínum, Los Angeles Clippers og systraliðinu Los Angeles Sparks sem leikur í WNBA.

2020 unnu Los Angeles Lakers sinn 17. NBA meistaratitil í úrslitakeppni gegn Miami Heat. Lakers jöfnuðu Boston Celtics, sem hafa unnið 17 titla, en engin lið hafa unnið þá fleiri.

Félagið var stofnað árið 1946 í Detroit í Michigan áður en það flutti til Minneapolis, þaðan sem liðið sótti nafn sitt úr gælunafni fylkisins, „Land of 10.000 Lakes“. Liðið vann fimm meistaratitla áður en það flutti til Los Angeles í 1960-1961 NBA leiktíðinni.
Fastnet-keppnin

Fastnet-keppnin er ein af þekktustu úthafssiglingakeppnum heims. Hún er haldin annað hvert ár. Keppendur sigla 608 sjómílur frá Cowes á Wight-eyju, umhverfis Fastnet Rock suðaustur af Írlandi, suður fyrir Syllinga og til hafnar í Plymouth.

Keppnin var stofnuð að undirlagi breska siglingamannsins Weston Martyr árið 1925. Alþjóðlega úthafsreglan var tekin upp sem forgjafarkerfi árið 1975. Stormur þar sem vindur fór upp í ellefu vindstig í hviðum leiddi til dauða fimmtán keppenda í keppninni 1979. Eftir það var reglum breytt til að auka öryggi keppenda. 1985 var keppnin enn í fréttum þegar risaskútan "Drum" missti tilraunakjöl sem hún var búin og hvolfdi þannig að öll áhöfnin, þar á meðal poppsöngvarinn Simon Le Bon, festust undir henni. Öllum var bjargað af breska sjóhernum.

Frá 2007 hefur Rolex verið aðalstyrktaraðili keppninnar.
Sléttugrunn

Sléttugrunn eru fiskimið sem liggja út frá Melrakkasléttu austan við Öxarfjarðardjúp. Þar voru áður mikilvæg síldarmið og úthafsrækjumið.
Tilberi

Tilberi er kvikindi í íslenskri þjóðtrú, einskonar sending, sem menn (aðallega konur) sköpuðu með hjálp galdra og fjölkynngi úr mannsrifi, og geymdu á sér berum, oft vafið í gráan flóka. Tilberarnir voru notaðir til að laumast á næstu bæi og sjúga kýr og ær annars fólks og flytja heim mjólkina í hús tilberamóður. Sumstaður á landinu er tilberinn einnig nefndur snakkur, en það orð er þó oftast haft um annað kvikindi, þó það eigi sér líka hefð sem samheiti.

Tilberinn átti svipaðan uppruna og snakkurinn. Menn náðu sér í mannsrif í helgri mold, geymdu á beru brjósti sér, og er farið var til altaris spýttu menn helguðu messuvíni í barm sér á rifið, eigi sjáldnar en þrisvar uns það lifnaði. Tilberinn var mjólangur sem rif og því ólíkur snakki í lögun, enda ætlaður aðallega til að sjúga málnytupening nágranna og færa heim í sér að húsbónda sinna. Gubbaði hann þá venjulega inn um búrglugga í ílát. Þegar hann kom, aðvaraði hann húsfreyju með þessum orðum: „Fullur beli, mamma“. Svaraði hún þá: „Láttu þá lossa, sonur,“ eða: „Gubbaðu í strokkinn, strákur.“ Sjaldan skorti þá húsfreyju smjör, en ærið þótti það glypjulegt og varð að froðu, ef gert var yfir því eða í það krossmark. Sumir segja að orðið hafi að „karmolum“ sem eins og hreyttust út um allt. Smjör þetta nefndist tilberasmjör. Þær konur, sem héldu þessa þjóna, tóku sér blóð innan læris, vöfðu tilberana um mitti sér og létu þá sjúga sárið. Þær voru nefndar "tilberamæður" og voru jafnan ærið ótútlegar að sjá.

Tilberar lögðust yfir malir búpenings og sugu með báðum endum. Urðu þeir stundum offullir og spúðu úr báðum endum á leiðinni heim. Sögðust gamlir menn hafa þekkt eftir þá skrámurnar víða á grjóti og móþúfum.
Andhverfanlegt fylki

Í línulegri algebru kallast "n"-sinnum-"n" ferningsfylkið A andhverfanlegt (einnig umhverfanlegt, reglulegt eða ósérstætt fylki) ef til er "n"-sinnum-"n" fylki B svo:

þar sem I"n" táknar "n"-sinnum-"n" einingarfylki og margföldunin er venjulegt fylkjamargfeldi. Fylkið B kallast andhverfa eða umhverfa fylkis og aðgerðin að finna B "fylkjaumhverfing" eða "fylkjaandhverfing".

Fylki, önnur en ferningsfylki eru ekki andhverfanleg og nefnast sérstæð, óandhverfanleg, óumhverfanleg eða óregluleg fylki., en ferningsafylki er andhverfanlegt þá og því aðeins að ákveða þess er ekki núll og að stéttin sé jöfn stærð fylkisisns.
Yvonne Strahovski

Yvonne Strahovski (fædd 30. júlí 1982) er áströlsk leikkona. Hún hefur birst í nokkrum áströlskum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum en er þekktust fyrir hlutverk sitt sem Sarah Walker í þáttunum Chuck.

Æska.

Strahovski fæddist í Marobubra, í úthverfi Sydney, sem "Yvone Strezechowski" og á hún pólska foreldra sem höfðu flúið Pólland. Stafsetning nafns hennar þótti of erfið og varð "Yvonne Strahovski" leikaranafn hennar þegar hún byrjaði að leika í Chuck og fann framleiðandanum Josh Schwartz það best fyrir hennar sakir að breyta nafninu en það varð einnig auðveldara að bera nafnið hennar fram.

Yvonne gekk í Santa Sabina menntaskólann í Strathfield. Hún útskrifaðist úr háskólanum í Vestur-Sydney með B.A. gráðu í framkomu.

Ferill.

Yvonne talar reiprennandi pólsku og notaði þá kunnáttu í þáttunum „Chuck Versus the Wookiee“, „Chuck Versus the Three Words“ og „Chuck Versus the Honeymooners“. Þrátt fyrir að hún leiki Ameríkana í þáttunum talaði hún með miklum áströlskum hreim í „Chuck Versus the Ex“.

Einkalíf.

Yvonee átti í sambandi við ástralska leikarann Matt Doran á árunum 2006-2007.

Árið 2009 varð hún í 94. sæti á lista Maxim yfir 100 heitustu konur í heimi.
Edduverðlaunin 2001

Edduverðlaunin 2001 voru þriðja afhending Edduverðlauna Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar. Afhendingin fór fram á veitingastaðnum Broadway 11. nóvember 2001. Frá árinu áður bættust við tveir nýir verðlaunaflokkar, „Handrit ársins“ og „Sjónvarpsfréttamaður ársins“, og voru því veitt verðlaun í þrettán flokkum auk heiðursverðlauna ÍKSA. Einnig voru í fyrsta sinn stuttmyndir teknar með í flokknum „Sjónvarpsverk/leikið sjónvarpsefni ársins“. Almenningi gafst tækifæri til að hafa áhrif með netkosningu en mest vægi í öllum flokkum nema flokknum „vinsælasti sjónvarpsmaður ársins“ höfðu þó atkvæði meðlima akademíunnar.

Aðalkynnar kvöldsins voru Valgeir Guðjónsson, tónlistarmaður og Edda Heiðrún Backman, leikkona. Verðlaunaafhendingunni var sjónvarpað beint í Ríkissjónvarpinu.

Mesta athygli vakti að kvikmyndin "Mávahlátur" eftir Ágúst Guðmundsson hlaut alls tíu tilnefningar og sex verðlaun og var valin framlag Íslands til forvals Óskarsverðlaunanna.

Tilnefningar og handhafar Edduverðlaunanna 2001.

"Handhafar Edduverðlaunanna í hverjum flokki eru feitletraðir og gulllitaðir."
Tonkinflói

Tonkinflói er grunnt hafsvæði í Suður-Kínahafi sem markast af Víetnam í vestri, Kína í norðri og kínversku eynni Hainan í suðri. Nafn flóans er dregið af nafni víetnamska héraðsins Tonkin. Tonkinflói er aðeins um 60 metra djúpur en 90.000 ferkílómetrar að stærð. Rauðá rennur út í flóann. Helstu borgir eru Haiphong í Víetnam, Beihai á meginlandi Kína og Haikou á Hainan.
Kollsveinn rammi

Kollsveinn rammi var landnámsmaður í Skagafirði. Hann nam land á milli Gljúfurár í Viðvíkursveit og Þverár í Blönduhlíð. Landnámsjörð hans nefndist Kollsveinsstaðir samkvæmt Landnámabók en sá bær er ekki lengur til og óvíst hvar hann var. Landnáma segir að hann hafi haft blót á Hofsstöðum.