arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Fjodor Tjútsjev

Tuttsjev Fjodor Ivanovitsj (5. desember 1803 - 27. júlí 1873) var rússneskt ljóðskáld og erindreki. Tuttsjev bjó m.a. í München, Tórínó, þekkti Heine og Schelling. Hann tók engan þátt í bókmenntalífi og taldi sig ekki vera mann bókmenntalistar. Eftir hann eru hér um bil 400 ljóð, sem oft er vitnað í í Rússlandi. Öndverð ljóð Tuttsjevs fylgja skáldskaparhefð 18. aldar. Á 1830-árunum varð evrópskur (sérlega þýskur) rómantismi áberandi í kvæðum hans. Þetta er heimspekilegur (hugleiðslu-) skáldskapur, þar sem meðal helstu efna eru hugleiðingar um alheiminn, mannaörlög og náttúru. Á 1840-árunum skrifaði Tuttsjev nokkrar pólitískar greinar tileinkaðar samskiptum Rússlands og Vesturheimsins. Á 1850-árunum orti skáldið fjölda nístandi ástarljóða þar sem var litið á ást sem harmleik. Þessi ljóð voru síðar sameinuð í svo kallaðan „denisjevu-flokk“, sem var helgaður E.A. Denisjevu ástarkonu Tuttsjevs. Árin 1860-1870 eru pólitísk efni efst á baugi í skáldskap Tuttsjevs. Merkasta kvæðið úr því tímabili er „Silentium!“, bitur þagnaráskorun, þar sem harmað er því að annar maður mun aldrei skilja hinn. „Hugur borinn fram er lygi“ er eitt af oftast tilvitnuðum spakmælum Tuttsjevs auk „Ekki er hægt að skilja Rússland með viti“ og „Okkur er ekki auðið að sjá fyrir hvernig orð okkar endurrómast“.

Tenglar.

Tuttsjeviana
Þyngd

Þyngd hlutar er sá kraftur sem verkar á hlut af völdum þyngdarsviðs. Í daglegu tali eru hugtökin þyngd og massi oft notuð jöfnum höndum þótt í raun sé um tvö aðskilin fyrirbrigði að ræða. Það kemur þó yfirleitt ekki að sök þar sem þyngd hlutar er í réttu hlutfalli við massa hans þegar þyngdarsviðið breytist ekki. Auk þess eru einingar massa oft notaðar þegar rætt er um þyngd í daglegu tali (t.d. kílógrömm), svo þessi ónákvæmni veldur ekki vandkvæðum.

Málið verður hins vegar flóknara þegar þyngdarsviðið breytist. Ef 80 kg geimfari fer til tunglsins er massi hans óbreyttur - 80 kg. Þyngd hans (krafturinn sem tunglið togar í geimfarann með) er hins vegar orðin mun minni, eða sú sama og þyngd 13 kg hlutar hér á jörðinni.

Þess ber líka að geta að þyngdarsvið jarðarinnar er ekki nákvæmlega það sama alls staðar á yfirborði plánetunnar, svo hlutir hafa í raun örlítið mismunandi þyngd á mismunandi stöðum á jörðinni. Af þeim völdum er nauðsynlegt að stilla nákvæmar vogir fyrir þá staði sem þær eru á.

Þyngdarlögmálið skýrir þyngd með aðferðum sígildrar aflfræði, en afstæðiskenningin er skýring nútímaeðlisfræðinnar á þyngd með s.n. tímarúmi.

Einingar massa og þyngdar.

Einingarnar sem notaðar eru um massa og þyngd eru oft svipaðar eða þær sömu, eins og fram kemur að ofan, og er ástæðan sú að þegar þessar einingar voru valdar var mismunur þyngdar og massa ekki vel skilinn.

Þar sem þyngd er kraftur, eru einingar þyngdar (eins og vísindamenn nota þær), þær sömu og einingar krafts. SI-eining þyngdar er þess vegna njúton (N), sem einnig er hægt að tákna sem kg m/s2. SI-eining massa er kílógramm (kg). Þegar orðið kílógramm er notað um þyngd er átt við þann kraft sem verkar á eins kílógramms massa í staðalþyngdarsviði (sem er mjög svipað þyngdarsviði jarðarinnar við sjávarmál).

Mælingar á þyngd.

Þyngd (eða massa) hlutar má mæla á óbeinan hátt með vog sem notast við lóð. Þá er þyngd hlutarins borin saman við annan hlut með þekkta þyngd (eða massa). Þessi aðferð er óháð þyngdarsviði.

Með hefðbundum baðvogum er þyngd mæld með kraftnemum, sem nema kraftinn sem verkar á yfirborð vogarinnar. Þessar vogir skila mismunandi niðurstöðu eftir því í hve sterku þyngdarsviði þær eru, og því þarf að stilla þær ef ætlunin er að mæla með þeim massa (eins og oftast er raunin).

Hlutfallsleg þyngd hluta á ýmsum hnöttum.

Neðangreindur listi sýnir hlutfallslega þyngd hlutar með tiltekinn massa á reikistjörnunum, miðað við þyngd hans á jörðinni.
Sleikipinni

Sleikipinni, sleikjó og sleikibrjóstsykur og sjaldnar sleikjubrjóstsykur er tegund sælgætis sem er búin til úr sykri, vatni, litarefnum og fleiru. Sykurleðjan er svo mótuð í form, oft kúlu, og fest á pinna. Pinninn sem sykurleðjan er fest á er oft úr þéttum hvítum pappír en dýrari sleikipinnar eru oft settir á mjó tréprik eða plastprik.
Fyrirhugun

Fyrirhugun er trúarhugmynd um tengsl milli upphafs hlutar og örlaga hans. Tengsl hugtaksins við trú á æðri máttarvöld eru það sem greinir það frá hugtökum eins og andstæðunni milli nauðhyggju og frjáls vilja. Nánar tiltekið snýst fyrirhugun um mátt guðs til að skapa og stjórna sköpunarverkinu og að hve miklu leyti guð ákvarðar fyrir fram örlög hópa og einstaklinga. Fyrirhugun er þungamiðja í kenningum ýmissa hópa mótmælenda.
Friður

Friður er ástand laust við átök. Oftast er þá um stríðsátök að ræða, og friður er í þeim skilningi andheiti stríðs. En einnig er vísað til friðar sem ástands þar sem læti og persónuleg átök eru ekki til staðar, og er þá samheiti kyrrðar. Enn ein merkingin vísar til hugarástands þar sem einstaklingur á ekki í innri átökum eða efasemdum, og er þá talað um innri frið.
Útvarp

Útvarp eða hljóðvarp er tækni sem notast við útvarpsbylgjur til að miðla upplýsingum þráðlaust. Orðið getur einnig átt við stofnun eða félag sem miðlar upplýsingum þannig, til dæmis Ríkisútvarpið.

Í daglegri notkun er algengt að orðið útvarp sé notað um útvarpsviðtæki. Slíkt tæki getur tekið við hljóðvarpsútsendingum á ýmsum bylgjulengdum og kóðunartækni. Algengt er að útvarpstæki geti tekið við FM, AM, stuttbylgjuútsendingum og langbylgjuútsendingum.

Útvarpstækni er einnig notuð við sjónvarpsútsendingar.
Veður

Veður eru hvers kyns fyrirbrigði, sem verða í lofthjúpum, einkum jarðar. Yfirleitt á veður við skammtímafyrirbrigði í veðrahvolfi jarðar, sem sjaldan vara lengur en nokkra daga. Fyrirbrigði í lofthjúpnum sem vara langan tíma nefnast loftslag eða veðurfar. Veðurfræði er vísindagrein sem fjallar um veður og veðurfar og þeir sem hana stunda nefnast veðurfræðingar.

Veðurfyrirbrigði eiga oftast rætur sínar að rekja til hitamismunar á mismunandi stöðum á hnettinum, sem orsakast meðal annars af því að svæði nálægt miðbaug fá meiri orku frá sólinni en svæði sem eru nær heimskautunum. Önnur orsök hitamismunar á jörðinni er að mismunandi yfirborð, svo sem úthöf, skóglendi og jöklar, drekka í sig mismikið ljós og hitna því mismikið þegar sólin skín á þá. Vatnsgufa gegnir lykilhlutberki í veðri jarðar, en þegar hún þéttist myndast vatnsdropar eða ískristallar sem mynda skýin, sem sum gefa úrkomu.

Mismunandi hiti veldur því að heitara eða kaldara loft rís eða sekkur. Þegar heitt loft þenst út og lyftist upp vegna minni eðlisþyngdar, sogast kaldara loft inn í staðinn, sem veldur vindum á yfirborðinu. Vegna svigkrafts leitar loft til hægri við vindstefnu á norðurhveli, en til vinstri á suðurhveli. Veðrakerfi, s.s. hæðir og lægðir, myndast vegna samspils þrýstikrafts og svigkrafts. Fellibyljir eru víðáttumiklar og öflugar lægðir sem myndast yfir hafi í hitabeltinu. Skýstrokkar eru litlar, en mjög krappar lægðir sem geta myndast hvar sem er, en eru afar sjaldgæfar eftir því sem nær dregur heimskautum.

Gerðar eru veðurathuganir á veðurathugunarstöðvum víða um heim, sem eru ýmist mannaðar eða sjálfvirkar. Veðurstofa Íslands framkvæmir veðurathuganir og fylgist með og spáir fyrir veðri á Íslandi og umhverfi þess. Alþjóða veðurfræðistofnunin er alþjóðleg stofnun á svið veðurfræði og skyldra greina.
Volga

Volga er stórfljót í Rússlandi, lengsta á Evrópu og mesta siglingaleið innanlands í Rússlandi. Áin kemur upp í Valdaihæðum, sem eru landsvæði á milli Novgorod og Moskvu, og rennur 3700 kílómetra í meginstefnur austur og suður, þar til hún tæmist í Kaspíahaf. Vatnasvið árinnar er nálægt þriðjungi af Evrópuhluta Rússlands. Rússar tala oft um Volgu sem móður Rússlands og er það lýsandi fyrir mikilvægi árinnar. Hún er lygn og breið (10 kílómetrar á breidd sums staðar). Um ána fer nálægt helmingi allra flutninga á ám og vötnum í Rússlandi. Upp eftir ánni er flutt korn, byggingavörur, salt, fiskur og kavíar, en niður er aðallega siglt með timbur.

Upptök árinnar í Valdaihæðum eru í aðeins 226 metra hæð yfir sjó og vegna þessarar litlu fallhæðar verður áin mjög lygn og straumhraði er lítill. Frá Volgograd til Kaspíahafs (síðustu 480 kílómetrana) er áin dálítið undir sjávarmáli, því að yfirborðsflötur Kaspíahafs er lægri en meðalflötur sjávar. Við ósana eru víðáttumiklir óshólmar (delta), sem eru myndaðir úr framburði árinnar. Efst í óshólmunum er hafnarborgin Astrakhan. Áin rennur meðfram eða í gegnum fjölda borga og má sem dæmi nefna Uljanovsk, Samara, Saratov og Volgograd. Helstu hafnarborgir við ána eru Tver, Nizhny Novgorod, Kazan, Samara, Volgograd, Astrakhan, Saratov, Yaroslavl og Rybinsk. Áin er skipgeng meginhluta ársins en ís getur valdið vandræðum á veturna og vatnsþurrð síðsumars.
Sandkoli

Sandkoli (fræðiheiti: "Limanda limanda") er flatfiskur af flyðruætt. Bæði augu hans eru á sömu hlið eins og hjá öðrum flatfiskum. Sandkoli er vanalega innan við 30 sm langur og undir 1 kg að þyngd. Hann lifir á sandbotni og er algengastur í Norðursjónum. Sandkolaafli við Ísland var 2.100 tonn árið 2005 og veiðist þar aðallega í dragnót á fremur takmörkuðu svæði undan suðvestur- og suðurströndinni.
Forum Romanum

Forum Romanum var miðbæjarsvæðið sem Róm til forna óx út frá. Í Forum Romanum var miðpunktur viðskipta, menningar, stjórnsýslu og vændis í Rómaveldi.

Byggingar.

Í Forum Romanum má enn sjá rústir nokkurra þeirra mannvirkja sem stóðu þar áður. Sum eru enn uppistandandi.
Hjónaband

Hjónaband er sáttmáli, oftast siðferðilegur, trúarlegur og lagalegur, milli tveggja einstaklinga um samvistir og sameiginlega ábyrgð, þar sem einstaklingarnir ákveða að eyða ævinni saman og ala upp börn sín í sameiningu. Hjónaband fyrirfinnst í nánast öllum samfélögum manna, og jafnvel í elstu heimildum virðist sem hjónaband hafi verið orðið að hefð. Þótt ýmsir mannfræðingar hafi rannsakað hjónaband í mismunandi samfélögum er lítið vitað um uppruna þess.

Oft er haldin sérstök athöfn þegar tveir aðilar ganga í hjónaband og nefnist hún gifting, en eftir athöfnina er gjarnan haldin brúðkaupsveisla.

Í vestrænum löndum er yfirleitt um einkvæni að ræða, þar sem einn karlmaður og ein kona ganga í hjúskap og kallast þá "eiginmaður" og "eiginkona", en í öðrum heimshlutum þekkist "fjölkvæni", þar sem einn karlmaður gengur í hjúskap með mörgum konum. Einnig fyrirfinnst "fjölveri", þar sem ein kona er í hjúskap með mörgum karlmönnum, en slíkt er þó mun óalgengara.

Úr sögu hjónabands á Íslandi.

Alþingissamþykkt frá árinu 1720 kvað á um að aðeins „bjargálnamenn“ mætti vígja í hjónaband og var öreigum títt meinað að giftast. Ísland heyrði enn undir Danmörku á þeim tíma og var samþykktinni hnekkt árið 1768 með fyrirmælum frá Danmörku um aðeins fólki með smitsjúkdóma skyldi meinað að ganga í hjónaband. Fyrirmælunum var ekki framfylgt nema að litlu leyti og íslensku skipaninni komið á á ný árið 1824, þegar kveðið var á um að þeir sem notið hefðu styrks úr fátækrasjóði gætu ekki gifst nema greiða styrkinn til baka. Prestar voru lögsóttir og sektaðir ef þeir brutu þetta ákvæði og gáfu saman fátækt fólk. Þegar leið á öldina vildu íslenskir ráðamenn takmarka möguleikann til giftinga enn frekar og sendi Alþingi bænaskrá til konungs um að lögfesta þá skipan að „alþekkta óráðs- og óreglumenn og ónytjunga megi ekki gefa í hjónaband hér á landi,“ nema með sérstöku leyfi viðeigandi sveitarstjórnar. Konungur samþykkti ekki lögin en eftir þessu viðmiði var þó að miklu leyti farið. Í umræðum á Alþingi árið 1885 orðaði ónefndur alþingismaður það svo að „Ósjálfbjarga menn hafa engan siðferðislegan rétt til að æxlast.“ Árið 1921 var loks samþykkt að fólk gæti gifst eins þó að það hefði þegið sveitarstyrk, og án þess að hafa greitt hann til baka.

Á undanförnum árum hafa ýmis vestræn samfélög (þar á meðal Ísland), lögfest heimild samkynhneigðra til staðfesta sambúð með einstaklingi af sama kyni, sem er sambærilegt hjónabandi.
Yitzhak Rabin

Yitzhak Rabin (hebreska: יִצְחָק רָבִּין), (fæddur 1. mars 1922 – 4. nóvember 1995) var ísraelskur stjórnmálamaður og hershöfðingi. Hann var fimmti forsætisráðherra Ísraels frá 1974 til 1977 og aftur frá 1992 þar til hann var myrtur árið 1995 af Yigal Amir, hægri öfgamanni sem var á móti Oslóarsamkomulagi Ísraela og Palestínumanna. Rabin var fyrsti forsætisráðherra landsins sem var fæddur í Palestínu, einnig sá fyrsti sem var myrtur og sá annar til að deyja í embætti (sá fyrsti var Levi Eshkol).

Árið 1994 fékk Rabin Friðarverðlaun Nóbels ásamt Yasser Arafat og Shimon Peres fyrir að stuðla að friði í Mið-Austurlöndum.
Kalksvifþörungar

Kalksvifþörungar (fræðiheiti: "Coccolithophores") eru einfrumuþörungar eða plöntusvif af ættkvíslinni Haptophyla. Þeir eru minni en skoruþörungar og kísilþörungar. Þeir eru alsettir örsmáum og fíngerðum plötum úr kalki. Kalksvifþörungar eru sjávarlífverur og er mikil mergð þeirra í ljóstillífunarbelti hafsins. Heimkynni kalksvifþörunga er úthafið. Ein tegund þeirra, Emiliania huxleyi, er algeng á norðlægum slóðum og finnst í miklu magni utan landgrunnsins sunnan við Ísland og allt til Bretlands. Talið er að sú tegund eigi mikinn hlut í varanlegri bindingu kalks og þar með einnig koltvísýrings í hafinu. Stundum er svo mikið af þessum þörungi í hafinu að það litast mjólkurhvítt. Þessi þörungur getur myndað rokgjarnt brennisteinssamband sem talið er að geti valdið niðurbroti á ósoni í lofthjúpi jarðar.

Rannsóknir á steingervingum kalksvifþörunga veita upplýsingar um hitastig og seltustig sjávar á mismunandi tímum.

Á Bíldudal er verksmiðja sem nýtir þessa þörunga og framleiðir skepnufóður. Kúabúið að Hóli í Önundarfirði hefur notað kalkið í fóður mjólkurkúna með þeirri niðurstöðu að mjólkin sem kýrnar framleiða sé fituríkari og próteinríkari en annars.
Hæka

Hæka eða á japönsku er japanskur bragarháttur sem þróaðist út frá "rengu" sem er bragur þar sem tveir eða fleiri kveðast á. Hæka hefur þrjár braglínur með fimm atkvæðatáknum í fyrstu línu, sjö í næstu og fimm í þeirri þriðju. Efni rétt ortrar hæku á að tengjast náttúrunni og innihalda eitt orð (kigo) sem tengist þeirri árstíð sem er þegar hækan er ort. Hækur eru ortar í nútíð og innihalda ekki rím. Efni hækunnar eru yfirleitt tvær (sjaldnar þrjár) einfaldar skynmyndir eða upplifanir á náttúrunni.
Tegund (aðgreining)

Tegund er hugtak sem getur átt við um:
Selaættkvísl

Selaættkvísl (fræðiheiti: "Phoca") er ættkvísl eiginlegra sela sem telur sjö tegundir, þar á meðal hinn útbreidda landsel og ferskvatnsselinn bajkalsel sem lifir eingöngu í Bajkalvatni.
Lottó

Lottó er getraunaleikur sem Íslensk Getspá heldur úti var fyrst með 5 tölur í hverri röð og síðan 32 talna úrval. Því var hins vegar breytt í 5 tölur á röð og 38 talna úrval í september 1988 en við þá breytingu minnkuðu líkurnar verulega og jókst fjöldi mögulegra raða úr 201.376 í 501.942.

Saga lottós.

Fyrsti lottómiðinn var keyptur 22. nóvember 1986 af Steingrími Hermannsyni en á þeim tíma var Lottó kallað „Lottó 5/32“. Fyrsti úrdrátturinn fór svo fram 29. nóvember 1986 í Ríkissjónvarpinu.

Líkurnar á að fá 5 aðaltölur réttar: formula_1

Líkurnar á að fá 4 aðaltölur réttar og bónustölu: formula_2

Líkurnar á að fá 4 aðaltölur réttar: formula_3

Líkurnar á að fá 3 aðaltölur réttar: formula_4

Líkurnar á að fá 2 aðaltölur réttar og bónustölu: formula_5
Ex-post

Hugtakið ex post (lat.) þýðir „eftir á“ er stundum notað í fræðigreinum.

Þegar ex-post-rannsóknir eru metnar eða skoðaðar þá er það gert í ljósi liðinna aðgerða og kringumstæðna með tilliti til núverandi niðurstöðu.

Andstæðan við ex post er ex ante.
Princeps

Princeps er latína og merkir „fyrstur“ (sbr. fursti, af orðinu er einnig komið prins). Í Róm til forna var orðið notað sem stytting á ýmsum titlum sem hófust á því. Mikilvægasti titillinn var "Princeps Senatus" (sá sem er fremstur meðal jafningja í rómverska öldungaráðinu) sem var fyrst eignað Ágústusi keisara 23 f.Kr. sem notaði það sem heiti yfir stöðu sína fremur en hugtök eins og "rex" (konungur) eða "dictator" (alræðismaður) sem hefðu fremur vakið andúð. "Princeps" er sá titill sem helst einkennir Rómarkeisara. Díócletíanus keisari (285 - 305) var fyrstur til að nota titilinn "dominus" (herra) í staðinn fyrir "princeps".
279 f.Kr.

Hér á eftir er listi yfir Noregskonunga.
305 f.Kr.

Hér á eftir er listi yfir Noregskonunga.
Hugræn sálfræði

Hugræn sálfræði fjallar um sálræna þætti hegðunar, hugsun, rökhugsun, ákvarðanatöku og að einhverju leyti hvatir og tilfinningalíf. Einkum er minni, athygli, upplifanir, sköpunargáfa, birting þekkingar og verkefnalausnir skoðað.

Hugrænir sálfræðingar nota vísindalegar aðferðir við rannsóknir sínar og hafna yfirleitt aðferðum eins og sjálfsskoðun.
Karl 16. Gústaf

Karl 16. Gústaf (Carl Gustaf Folke Hubertus, fæddur 30. apríl 1946) er konungur Svíþjóðar og sjöundi sænski konungurinn af Bernadotte-ætt.

Hann tók við krúnunni eftir lát afa síns, Gústafs 6. Adólfs, árið 1973, en faðir hans, Gústaf Adólf erfðaprins, fórst í flugslysi þegar Karl Gústaf var aðeins níu mánaða gamall. Hann varð svo krónprins árið 1950 við lát langafa síns, Gústafs 5. Kona Gústafs erfðaprins og móðir Karls Gústafs var Sibylla af Sachsen-Coburg-Gotha.

Karl Gústaf er áhugamaður um bíla og veiðar og tekur mikinn þátt í starfi skátahreyfingarinnar í Svíþjóð. Hann er lesblindur og átti þess vegna í námserfiðleikum en lauk þó stúdentsprófi og stundaði nám við Uppsalaháskóla og Stokkhólmsháskóla.

Fjölskylda.

Hann kynntist konu sinni, Silviu Sommerlath frá Heidelberg í Þýskalandi, á Ólympíuleikunum í München 1972 en þar starfaði hún sem túlkur. Þau giftust 19. júní 1976 og nefnist hún eftir það Silvía Svíadrottning. Þau eiga þrjú börn:
Pontifex Maximus

Pontifex Maximus var æðstiprestur prestaráðsins í Rómaveldi, sem var mikilvægasta staða rómverskra trúarbragða. Titillinn er enn í dag latneskur titill páfans í Róm.

Staðan var aðeins opin patrisíum til ársins 254 f.Kr. þegar plebeii fékk hana í fyrsta skipti. Smátt og smátt varð þessi titill mikilvægari í rómverskum stjórnmálum þar til henni var breytt í einn af titlum Rómarkeisara á tímum Ágústusar. Þessi skipan hélst til ársins 376 þegar titillinn varð einn af titlum Rómarbiskups.
Dimmalætting

Dimmalætting var elsta og stærsta dagblað Færeyja. Það kom út frá árinu 1878 til 2013. Það var gefið út í Þórshöfn. Dimmalætting þýðir Afturelding.
Karlstad

Karlstad er borg í Svíþjóð, við norðurenda Vänern. Íbúar Karlstad eru rúmlega 61 þúsund (2015). Árið 2015 bjuggu um 91.000 manns í sveitarfélaginu.
Uddevalla

Uddevalla er borg og sveitarfélag (Uddevalla kommun) í Svíþjóð. Árið 2017 bjuggu þar 36.000 manns. Íbúar sveitarfélagsins Uddevalla eru rúmlega 56 þúsund (2017)
Spítalahlíð

Spítalahlíð er hverfahluti í Miðborg Reykjavíkur. Hverfahlutinn er suðurhlíð Skólavörðuholtsins og telst vera svæðið sunnan Njarðargötu og Eiríksgötu.
Toni Basil

Toni Basil (fædd Antonia Christina Basilotta 22. september 1943 í Philadelphiu) er bandarísk danshöfundur, tónlistar- og leikkona.

Árið 1966 kom út smáskífa með Toni, titillagið að kvikmyndinni "Breakaway". Hún kom fram í "Saturday Night Live" á árunum 1975 til 1976. Það var ekki fyrr en 1981 sem smáskífan "Mickey" kom út, en lagið varð vinsælt um allan heim og gerði Weird Al Yankovic meðal annars grínlag byggt á því og kallaði það "Ricky".
Miðgarðsormur

Miðgarðsormur eða Jörmungandur er ófrýnilegt skrímsli og tortímingarafl í norrænni goðafræði sem liggur í hafinu sem umkringir heiminn og bítur þar í sporð sér. Miðgarðsormurinn er einn af erkifjendum ása og er eitt afkvæmum Loka sem hann gat við gýginni Angurboðu. Hin voru Hel og Fenrisúlfur. Nafnið Miðgarðsormur kemur hvorki fyrir í eddukvæðum né dróttkvæðum; hann er þar aðeins nefndur "Jörmungandur", "Ormur" og "Naður".

Um Miðgarðsorm eru til margar sögur og spinnast þær margar hverjar um samskipti hans og þrumuguðsins Þórs en þeir eru erkifjendur. Fræg er sagan af bardaga þeirra í Ragnarökum. Þá vó Þór Miðgarðsorm en komst ekki lengra en níu skref frá hræi ófreskjunnar því henni hafði tekist að blása á hann banvænu eitri. Féll Þór þar dauður til jarðar.
Viggó viðutan

Viggó viðutan (franska: "Gaston Lagaffe") er belgísk persóna í samnefndum teiknimyndasögum eftir André Franquin, sem hann þróaði í samvinnu við Jidéhem. Ævintýri Viggós birtust fyrst í teiknimyndablaðinu Sval en voru jafnóðum gefnar út á bókaformi.

Í sögunum vinnur Viggó á blaði ásamt Val úr sögunum um Sval og Val. Hann veldur þar sífelldum vandræðum sem oft og tíðum eru tengd steindaldarhörpunni hans svokölluðu.

Saga og persónueinkenni.

Viggó birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval þann 28. febrúar árið 1957 sem þögull og luralegur ungur maður með þverslaufu. Hann var í fyrstu hugsaður sem uppfyllingarefni, sem nota mætti á auðum flötum í blaðinu. Umhverfis þessa skringilegu persónu voru teiknuð fjölmörg blá fótspor, en slóð slíkra fótspora hafði birst í blaðinu um alllangt skeið til að skapa eftirvæntingu lesenda. Ungi maðurinn, sem síðar var kynntur sem "Viggó" eða "Gaston", sagðist hafa verið ráðinn í vinnu á ritstjórn blaðsins en gat þó hvorki gert grein fyrir því hvaða hlutverki hann ætti að gegna eða hver bæri ábyrgð á ráðningunni.

Með tímanum breyttust skrítlurnar með Viggó úr stökum myndum í stuttar myndasögur upp á hálfa eða heila blaðsíðu. Yfirleitt gerast ævintýri hans á ritstjórnarskrifstofunni, þar sem Viggó hefur það verkefni að sjá um póstinn en ver þess í stað öllum stundum í svefn, draumóra, skringileg uppátæki eða uppfinningar sem oftast enda með ósköpum. Stundum fer sögusvið ævintýranna út af skrifstofunni, en oftast koma þó einhverjir vinnufélaganna einnig við sögu.

Viggó er óvenjuleg myndasöguhetja og mætti raunar tala um andhetju. Þrátt fyrir að vera afleitur starfskraftur sem getur stórskaðað fyrirtækið, sett samstarfsfólk í bráða hættu og spillt fyrir gerð mikilvægra viðskiptasamninga, er honum aldrei sagt upp störfum. Líkleg skýring er sú að Viggó hefur gullhjarta og er sérstakur dýravinur, þótt gæludýrahald hans valdi stundum vandræðum á vinnustaðnum.

Öfugt við ýmsar aðrar myndasöguhetjur Svals-tímaritsins, var Viggó hugsaður fyrir eldri lesendur. Til marks um það reykti hann sígarettur mestalla tíð, auk þess sem hann sést stundum neyta áfengis.

Sögurnar um Viggó viðutan hafa stundum samfélagslegan undirtón. Þar eru anarkísk sjónarmið áberandi með andúð á yfirvaldi og smáborgaralegum viðhorfum. Umhverfismál ber oft á góma sem og andúð á hermennsku. Franquin heimilaði jafnframt að Viggó væri notaður til að vekja athygli á mannréttindamálum á vegum Amnesty International.

Viggó viðutan brá fyrir í nokkrum bókanna um Sval og Val á meðan Franquin sá um ritun þeirra. Síðustu Viggó-sögurnar birtust í Svals-tímaritinu árið 1996, ári fyrir dauða Franquins, en þær voru þó afar stopular eftir að komið var fram á níunda áratuginn.

Titlar.

"Bókaútgáfan Iðunn" gaf út 12 bækur um Viggó á árunum 1978 til 1988, númeraðar 1 til 12. "Froskur útgáfa" hóf svo að gefa Viggó út árið 2015, með sömu röð á bókunum og 40 ára afmælisútgáfa Dupuis og Marsu útgefendanna.
Maríukirkja (Reykjavík)

Maríukirkja, kirkja Maríu meyjar, stjörnu hafsins er kaþólsk sóknarkirkja

í Breiðholtshverfi í Reykjavík. Hún var tekin í notkun þann 25. mars 1985 (á boðunardegi Maríu) og loks vígð 24. maí 2001. Sóknarprestur er Sr. Denis O´Leary frá Írlandi.
Krókódílaættbálkur

Krókódílaættbálkur (fræðiheiti: "Crocodilia") er ættbálkur stórra skriðdýra. Krókódílar komu fram á sjónarsviðið fyrir um 220 milljón árum. Þeir eru næstu núlifandi ættingjar fugla. Til eru 22 tegundir krókódíla sem eru allar kjötætur.

Krókódílar skiptast í þrjár ættir:
Niflheimur

Samkvæmt norrænum sköpunarfrásögnum var Niflheimur í upphafi lengst í norðri. Sköpunarfrásögn Snorra Eddu segir að í upphafi hafi Ginnungagap verið milli Niflheims í norðri og Múspells í suðri. Í Niflheimi var afskaplega kalt en í Múspelli var funheitt og þegar hrím Niflheims og gneistar Múspells mættust varð til jötuninn Ýmir. Úr honum gerðu Óðinn og bræður hans svo jörðina.

Óðinn kastaði Hel í Niflheim þegar hún fæddist og eru þar hinir níu undirheimar sem hún ræður yfir. Ein þriggja róta Asks Yggdrasils liggur í Niflheim en hana nagar ótt og títt hinn ógurlegi dreki Níðhöggur. Undir rótinni er brunnurinn Hvergelmir og renna úr honum fjölmörg fljót.
Howlandeyja

Howlandeyja er hringrif rétt norðan miðbaugar, 3.100 kílómetra suðvestur af Honolulu. Eyjan er hjálenda Bandaríkjanna.