arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Snæhéri

Snæhéri (fræðiheiti: "Lepus timidus") er spendýr af ættbálki héradýra. Hann lifir í köldum löndum (í Evrasíu) og skiptir lit eftir árstíðum. Snæhérinn er stærsta nagdýr Norðurlanda, en hann er álíka stór og köttur. Hann er fremur grannvaxinn og samsvarar sér vel.

Snæhérar voru fluttir frá Noregi til Færeyja árið 1855. Á Íslandi eru engir snæhérar en var reynt tvisvar að flytja þá til landsins, fyrst 1784. Seinna skiftið, eða árið 1861, voru fluttir snæhérar frá Færeyjum til Íslands og þeim komið fyrir úti í Viðey. Virtust þeir dafna vel en þóttu harðleiknir við æðarvarpið og var lógað. Síðan þá hafa ekki verið snæhérar á Íslandi, en þrátt fyrir það er bannað samkvæmt íslenskum lögum að skjóta þá.

Annað.

Heimskautahéri - "Lepus arcticus"
Eysteinn Magnússon (konungur)

Eysteinn Magnússon eða Eysteinn 1. (1088 – 29. ágúst 1123) var konungur Noregs frá 1103 ásamt hálfbræðrum sínum, Ólafi og Sigurði Jórsalafara, þar til Ólafur dó 1115 en eftir það ríktu Eysteinn og Sigurður saman þar til Eysteinn lést.

Þeir bræður voru allir frillusynir Magnúsar berfætts en móðir Eysteins var af lágum stigum og er nafn hennar óþekkt. Þeir voru kornungir þegar þeir tóku við ríkjum eftir fall föður síns 1103, Eysteinn var þá 15 ára, Sigurður 13 ára og Ólafur aðeins 3-4 ára. Eldri bræðurnir stýrðu því ríkinu með aðstoð ráðgjafa, enda var Ólafur heilsuveill og dó ungur, og á meðan Sigurður var í krossferð sinni til Jórsala á árunum 1108-1111 stýrði Eysteinn ríkinu einn. Eftir heimkomu Sigurðar deildu þeir bræðurnir með sér völdum og skiptust á að dvelja í suður- og norðurhluta ríkis síns.

Eysteinn virðist hafa verið röggsamur konungur, lét reisa kirkjur og klaustur, gera hafnir og stóð í öðrum framkvæmdum. Snorri lýsir honum svo í Heimskringlu að hann hafi verið greindur og vel að sér, glaðlyndur og vinsæll.

Kona hans var Ingibjörg Guttormsdóttir frá Steig í Guðbrandsdal. Þau áttu eina dóttur, Maríu, og var hún móðir uppreisnarforingjans Ólafs ógæfu Guðbrandssonar, sem tók sér konungsnafn árið 1167 en varð svo að flýja til Danmerkur og dó þar 1169.
Halloumi

Halloumi (gríska: χαλούμι, tyrkneska: "hellim", arabíska: حلوم "ḥallūm") er hefðbundinn ostur frá Kýpur sem er líka vinsæll í Austurlöndum nær og Grikklandi. Nú á dögum er hann framleiddur um allan heim. Halloumi er gerður úr blöndu geitar- og sauðamjólkur, en halloumi blandaður kúamjólk er einnig til. Hann hefur hátt bræðslumark og hentar því bæði til steikingar og grillunar. Halloumi er gerður með ostahleypi og er ólíkur öðrum ostum af því engir sýrumyndandi gerlar eru notaðir við framleiðsluna.

Halloumi er hvítur og mjúkur ostur, með saltbragði, eins og mozzarella. Halloumi er geymdur í eigin mysu blandaðri saltvatni og getur geymst í eitt ár ef hann er frystur við –18°C. Hann er oft skreyttur með myntu til að bæta bragðið. Upprunalega voru myntulaufblöð notuð sem rotvarnarefni, en rotvarnareiginleikar þeirra voru uppgötvaðir af tilviljun. Þess vegna finnast oft lítil myntulaufblöð á halloumi í pökkunum.

Halloumi er notaður í eldamennnsku af því bræðslumark hans er hærra en annarra osta. Hann má steikja eða grilla (til dæmis í saganaki), nota í salöt, eða steikja og borða með grænmeti. Á sumrin borða Kýpurbúar halloumi með vatnsmelónu.
Ingi krypplingur

Ingi krypplingur eða Ingi 1. Haraldsson (um 1135 – 1161) var konungur Noregs frá 1136, fyrst með Sigurði munni hálfbróður sínum til 1155 og með Eysteini hálfbróður sínum frá 1142 til 1157. Frá 1159 var Hákon herðabreiður einnig konungur í hluta ríkisins.

Ingi var sonur Haraldar gilla Noregskonungs og Ingiríðar Rögnvaldsdóttur drottingar hans og var eini skilgetni sonur konungs en það skipti reyndar ekki máli á þeim tíma hvað varðaði ríkiserfðir. Hann var ásamt Sigurði bróður sínum tekinn til konungs eftir að Sigurður slembidjákn drap föður þeirra í árslok 1136 og næstu árin áttu menn konunganna ungu í átökum við Sigurð slembidjákn og Magnús blinda, fyrrverandi konung, sem hann hafði sótt í klaustur.

Í orrustu árið 1137 hafði einn manna Inga hann með sér og hlaut hann þar sár sem talið er að valdið hafi fötlun hans, en hann átti meðal annars erfitt með að ganga óstuddur og hafði kryppu á baki og brjósti. Frá þessum tíma er til bréf sem skrifað er í nafni Inga konungs til Sigurðar munns og segir þar meðal annars: „Öllum mönnum eru kunnug vandræði þau er við höfum og svo æska, að þú heitir fimm vetra gamall en eg þrevetur.“ Þessir barnungu konungar - eða menn þeirra - unnu loks sigur á Sigurði slembidjákn og Magnúsi blinda 1139 og voru þeir báðir drepnir.

Árið 1142 kom eldri hálfbróðir þeirra, Eysteinn, til Noregs frá Bretlandseyjum þar sem hann hafði alist upp og var hann einnig tekinn til konungs með þeim. Bræðurnir ríktu saman í tiltölulegri sátt og samlyndi framan af og bar það helst til tíðinda á valdatíma þeirra þriggja að sendimaður páfa kom til Noregs og stofnaði erkibiskupsstól í Niðarósi.

Þegar Gregoríus Dagsson varð helsti ráðgjafi Inga konungs versnaði samkomulag bræðranna og stóðu þeir Sigurður og Eysteinn þá saman gegn Inga og vildu setja hann af sem konung, töldu hann ekki hæfan vegna fötlunar. Komið var á sáttafundi þeirra þriggja í Björgvin 1155 en þegar Sigurður kom þangað drápu menn Inga hann. Eftir það varð fullur fjandskapur milli Inga og Eysteins og féll Eysteinn fyrir mönnum Inga tveimur árum síðar. Stuðningsmenn Sigurðar og Eysteins flykktu sér þá um Hákon herðabreiðan, ungan son Sigurðar. Ingi féll fyrir þeim í bardaga sem háður var á ís við Ósló 1161 en skömmu áður hafði Gregoríus ráðgjafi hans verið drepinn. Annar helsti ráðgjafi Inga var Erlingur skakki og tók hann við stjórn fylgismanna hans.

Ekki er vitað til þess að Ingi hafi kvænst en Jón kuflungur, sem gerði tilkall til krúnunnar um 1185, kvaðst vera sonur hans.
Gamli kastalinn í Stuttgart

Gamli kastalinn í Stuttgart er frá 10. öld og er eitt elsta nústandandi mannvirki borgarinnar Stuttgart.

Elsti hluti kastalans er frá 950 og var reistur til verndar stóðgarða keisaranna þýska ríkisins. Á þeim tíma var stórt og mikið síki í kringum kastalann. Á 14. öld varð kastalinn aðsetur greifanna í Württemberg. Honum var svo breytt í glæsihöll í endurreisnarstíl 1553-1578 og þótt þá fegursti endurreisnarkastali ríkisins. Í kastalanum var kapella. Síkin í kringum kastalann voru fjarlægð á 18. öld. 1931 brann hluti kastalans, þar á meðal hringturnarnir. Áður en viðgerðum var lokið skall heimstyrjöldin síðari á og stórskemmdist kastalinn á ný í loftárásum. Kastalinn var gerður upp eftir stríð, en framkvæmdum var ekki lokið fyrr en 1971. Kastalinn er safn í dag. Undir kapellunni er grafhvelfing. Þar hvíla m.a. Karl I konungur Württembergs og eiginkona hans, Olga.
Long Time Gone

„Long Time Gone“ er kántrílag eftir Darrell Scott sem kom fyrst út á plötunni "Real Time" árið 2000. Sú plata var gerð í samvinnu við Tim O'Brien. Lagið varð fyrsta lag stúlknanna sem komst í eitt af efstu 10 sætin á bandaríska popp-vinsældalistanum og komst hæst í annað sætið og varð mjög vinsælt.

Lagið fjallar um ungan mann sem ferðast frá bæ foreldra sinna til Nashville til að verða tónlistarmaður og hvernig hann kemur aftur til heimabæjarins þar sem hann sest að og stofnar fjölskyldu. Síðasta erindið gagnrýnir nútímatónlist fyrir að hafa enga "sál" og vísar í marga fræga kántrítónlistarmenn:

„Now they sound tired but they don't sound haggard / They got money but they don't have cash / They got junior but they don't have Hank...“

Útgáfa Dixie Chicks.

Lagið kom út í flutningi Dixie Chicks á breiðskífunni "Home" árið 2002.
Vatnsgufa

Vatnsgufa, oftast kölluð gufa, en áður fyrr eimur, er lyktarlaus og litlaus lofttegund, þekktust á fljótandi formi sem vatn. Vatnsgufa er gríðarlega mikilvæg fyrir jörðina (sjá: Hringrás vatns og veður) og er einnig öflug gróðurhúsalofttegund. Vatnsgufa er mikið notuð í iðnaði, áður fyrr einkum í gufuvélum, en nú oftast í gufuhverflum raforkuvera, til sótthreinsunar, gufubaða og fleira.
Titus Oates

Titus Oates (15. september 1649 – 12./13. júlí 1705) var enskur meinsærismaður sem bjó til söguna um páfasamsærið, meint samsæri gegn Karli 2. konungi árið 1678. Til að byrja með var sögunni trúað og Oates fékk það verkefni að handtaka jesúíta sem hann sakaði um þátttöku í samsærinu, en eftir þrjú ár og fimmtán aftökur snerist almenningsálitið gegn honum. Hann hélt þó áfram að ásaka menn, jafnvel konunginn sjálfan, og var á endanum fangelsaður fyrir að efna til múgæsingar. Þegar Jakob 2. komst til valda lét hann setja Oates í gapastokk, hýða hann og stinga í fangelsi þar sem hann var geymdur næstu þrjú árin. Þegar Vilhjálmur 3. komst til valda var Oates náðaður og fékk lífeyri frá krúnunni.
Heimsminjaskrá UNESCO

Heimsminjaskrá UNESCO er skrá yfir staði (t.d. skógur, fjall, stöðuvatn, eyðimörk, bygging eða borg) sem hafa verið útnefndir heimsminjar innan alþjóðlegrar heimsminjaáætlunar UNESCO ("International World Heritage Programme"). Tilgangur skrárinnar er varðveisla staða sem teljast sérstaklega merkilegir frá menningarlegu og/eða náttúrufræðilegu sjónarmiði og eru taldir hluti af menningararfi mannkyns. Áætluninni var hleypt af stokkunum af UNESCO 16. nóvember 1972. Skráin innihélt 1007 staði um allan heim árið 2014. Hún hefur verið gagnrýnd fyrir að vera mjög Evrópumiðuð og eins fyrir hið stranga verndunarsjónarmið sem liggur henni til grundvallar og er skilyrði fyrir að staður sé tekinn á listann. Þetta síðasta atriði leiddi til stofnunar Lista UNESCO yfir óáþreifanlegan menningararf árið 2008.

190 lönd hafa undirritað samninginn um verndun menningar- og náttúruarfleifðar heimsins. Hann er því einn viðteknasti alþjóðasamningur heims. Aðildarríkin tilnefna atriði á heimsminjaskrána og tilnefningar eru metnar af Alþjóðaráði um minnisvarða og sögustaði (ICOMOS) og Alþjóðlegu náttúruverndarsamtökunum (IUCN). Þessir aðilar mæla síðan með tilnefningum við Heimsminjaráðið skipað fulltrúum 21 aðildarlands sem kjörnir eru af allsherjarþingi UNESCO.
Borís Spasskíj

Boris Vasiljevitsj Spasskí (rússneska: Бори́с Васи́льевич Спа́сский) (fæddur 30. janúar 1937) er sovésk-franskur stórmeistari í skák. Hann var tíundi heimsmeistarinn í skák og hélt titlinum frá 1969 til 1972. Hann fluttist frá Sovétríkjunum til Frakklands 1976 og varð franskur ríkisborgari 1978 en sneri aftur til Rússlands árið 2012.
Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar

Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar er viðurkenning sem Reykjavíkurborg veitir í minningu Tómasar Guðmundssonar skálds. Verðlaunin voru fyrst veitt árið 1994. Framan af voru þau veitt annað hvert ár fyrir skáldverk en árið 2005 var reglunum breytt og eru þau nú veitt árlega fyrir óprentað handrit að ljóðabók.
Myrkárdalur

Myrkárdalur er dalur sem skerst nær beint til vesturs út úr Hörgárdal í Eyjafjarðarsýslu. Þar er nokkurt undirlendi, töluvert mýrlent, en há fjöll umlykja dalinn. Jökull er í botni hans og kallast Myrkárjökull. Úr honum rennur áin Myrká um dalinn í Hörgá. Suðurhlið dalsins kallast Flögudalur og þar upp af er Kerlingarfjall og tindurinn Flögukerling.

Í dalnum sjálfum voru tveir bæir, Myrkárdalur og Stóragerði, sem nú eru komnir í eyði. Við mynni dalsins, í Hörgárdal, eru bæirnir Myrkárbakki og Myrká, sem var áður kirkjustaður og prestssetur. Þar gerðist þjóðsagan um djáknann á Myrká. Fyrir neðan Myrkárdal rennur Myrká í mjög djúpu gili og er sagt að áður hafi verið svo mikill skógur í gilbörmunum báðum megin að dimmt hafi verið ofan í gilinu og dragi áin nafn af því.
Líffræðilegur fjölbreytileiki

Líffræðilegur fjölbreytileiki eða líffjölbreytni er breytileiki lífvera í tilteknu vistkerfi, lífbelti eða á jörðunni allri. Líffræðilegur fjölbreytileiki er stundum notaður sem mælikvarði á heilsu vistkerfa. Í dag lifa milljónir ólíkra tegunda lífvera á jörðunni. Þær eru niðurstaða 3,5 milljarða ára þróunar.

Árið 2010 er alþjóðlegt ár líffræðilegs fjölbreytileika.

Hugtakið varð fyrst almennt meðal náttúruverndarsinna og innan verndunarlíffræði á 9. áratug 20. aldar.
Graftarkirkja

Graftarkirkja (graftrarkirkja eða grafarkirkja) var áður fyrr haft um kirkju sem heimilt var að greftra fólk við. Graftarkirkja er því oftast nálægt afmörkuðum grafreit. Oft voru fyrirmenn og fyrirfrúr einnig grafnir inn í sjálfri kirkjunni, til dæmis undir gólfinu. Legsteinar eru því oft hluti af gólfi kirkjunnar og flúgta við það. Graftarkirkja nútildags er venjulega haft um kirkju með kirkjugarði.
Albert Hofmann

Albert Hofmann (11. janúar 1906 – 29. apríl 2008) var svissneskur efnafræðingur, sem er einna þekktastur fyrir að vera sá sem uppgötvaði ofskynjunarlyfið LSD og lýsti ofskynjunaráhrifum þess.

Æviágrip.

Albert Hofmann fæddist í Baden í Sviss. Hann var elstur fjögurra systkina. Foreldrar þeirra voru vélsmiðurinn Adolf Hofmann og konu hans Elisabeth. Albert hóf nám í efnafræði við háskólann í Zürich tvítugur að aldri og lauk grunnnámi þremur árum síðar, árið 1929. Doktorsgráðu hlaut hann þegar ári síðar fyrir rannsóknir sínar á kítíni.

Hofmann fór að vinna hjá lyfjadeild Sandoz-rannsóknarstofunnar (nú Novartis) með stofnanda deildarinnar, prófessor Arthur Stoll, einkum við rannsóknir á lækningajurtinni "Scilla glycosides" og sveppnum korndrjóla og leit að aðferðum til að framleiða virku efnin í þeim á efnafræðilegan hátt. Það var í tengslum við þessar rannsóknir sem hann bjó fyrst til LSD 16. nóvember 1938.

Það var þó ekki fyrr en fimm árum síðar, 19. apríl 1943, sem hann ákvað að gera tilraun með verkun efnisins á sjálfum sér og taka inn 250 míkrógrömm að efninu, sem hann taldi það magn sem þyrfti til að framkalla áhrif (það sem raunverulega þarf til er 20 míkrógrömm). Innan við klukkustund síðar varð hann fyrir miklum breytingum á skynjun, barðist við kvíðatilfinningu og taldi nágranna sinn göldróttan. Sjálfur taldi hann að hann væri að verða geðveikur og hefði orðið fyrir eitrun en þegar læknir var sóttur til hans fannst ekkert að og áhrifin hurfu.

Hofmann stýrði síðar náttúruefnadeild Sandoz og hélt áfram að rannsaka ofskynjunarefni í mexíkóskum sveppum og jurtum sem frumbyggjar notuðu til að komast í vímu og fann þar meðal annars efni náskyld LSD.

Hofmann kallaði LSD læknislyf fyrir sálina og þótti miður að það skyldi vera bannað um allan heim. Hann sagði að vissulega væri það sterkt efni sem gæti verið hættulegt ef það væri misnotað eins og gert hefði verið á 7. áratugnum en það hefði verið notað með góðum árangri í sálgreiningarmeðferð í áratug fyrir þann tíma og gæti nýst vel ef það væri notað á réttan hátt. Hann fagnaði þegar fregnir bárust af því í desember 2007 að til stæði að hefja að nýju í Sviss tilraunir með efnið við meðferð sjúklinga sem þjást af krabbameini á lokastigi og öðrum banvænum sjúkdómum. Hann átti að flytja ávarp á þinginu World Psychedelic Forum í mars 2008 en varð að afboða það vegna veikinda. Hann lést mánuði síðar í þorpinu Burg im Leimental, 102 ára að aldri.
Zilda Arns

Zilda Arns Neumann (25. ágúst 1934 í Forquilhinha í Brasilíu – 12. janúar 2010 í Port-au-Prince í Haítí) var brasilísk barnalæknir og heilsustarfsmaður. Hún stofnaði „Pastoral da Criança“ árið 1982. Hún lést í jarðskjálfta á Haítí árið 2010.
Hvarf

Hvarf getur átt við:
Gettu betur

Gettu betur er spurningakeppni íslenskra framhaldsskóla sem Ríkisútvarpið stendur fyrir árlega. Hver framhaldsskóli getur sent eitt lið í keppnina, sem skipað er þremur nemendum við skólann. Undankeppni fer fram í útvarpi og að henni lokinni halda átta lið áfram í útsláttarkeppni í sjónvarpinu.

Saga keppninnar.

Keppnin var fyrst haldin árið 1986 og hefur farið fram árlega síðan þá. Keppnin hefur verið einn vinsælasti dagskrárliður Ríkisútvarpsins frá upphafi. Umsjónarmaður keppninnar frá 1991 til ársins 2012 var Andrés Indriðason og á eftir honum tók Elín Sveinsdóttir við því hlutverki. Núverandi umsjónarmaður keppninnar er Ragnar Eyþórsson.

Forkeppnin hefst í janúar ár hvert og fer fram í útvarpi. Að tveimur umferðum loknum eru átta lið eftir og heldur keppnin áfram í sjónvarpssal. Árið 2009 var metár í sögu Gettu betur. Þá tók alls 31 skóli þátt og hafa þeir aldrei verið fleiri.

Alls hafa níu skólar unnið keppnina og er Menntaskólinn í Reykjavík sá sigursælasti. Næst á eftir koma Menntaskólinn á Akureyri og Kvennaskólinn í Reykjavík með þrjá sigra hvor. Því næst er Verzlunarskóli Íslands með tvo sigra. Þeir eru einu skólarnir sem hafa unnið keppnina oftar en einu sinni.

Spyrill stendur fyrir miðju og ber upp spurningarnar. Oft er starf spyrils í höndum einhvers þjóðþekkts einstaklings. Dómarinn semur spurningarnar og dæmir svörin. Frá upphafi hefur stigavörður setið á vinstri hönd dómara og talið stigin. Fyrir keppnina árið 2012 var ákveðið að leggja niður stigavarðarembættið og hafa í stað þess tvo dómara. Árið 2013 var ákvörðun tekin um að kynjakvóti skyldi settur og tók hann í gildi árið 2015.

Fyrir keppnina 2020 varð sérkeppni sem nefndist Gettu Betur - Stjörnustríð. Þetta gaf góða raun og var endurtekið árið eftir fyrir sjónvarpakeppnina.

Gettu betur fór ekki varhluta af Covid-19 faraldrinum. Allt stefndi í að úrslitin 2020 yrðu haldin án áhorfenda, en svo fór að hvort lið fékk að hafa nokkra í salnum. Útvarpshluti keppninnar 2021 fór ekki fram á Markúsartorgi, eins og venjan hefur verið árin á undan, heldur í hljóðveri 12. Vegna fjöldatakmarkanna var þessi hluti keppninnar áhorfendalaus.
Spænska karlalandsliðið í handknattleik

Spænska karlalandsliðið í handknattleik er landslið Spánar í handknattleik og er undir stjórn Konunglega spænska handknattleikssambandsins.
Haraldur hringur

Haraldur hringur var landnámsmaður í Vestur-Húnavatnssýslu og nam land á Vatnsnesi.

Landnáma segir að Haraldur hafi verið ættstór maður en þó er föðurnafn hans ekki tilgreint eða hann ættfærður á nokkurn hátt. Hann er sagður hafa komið skipi sínu í Vesturhóp, þar sem nú heitir Sigríðarstaðaós, og dvalið hinn fyrsta vetur á Hringsstöðum, við enda Sigríðarstaðavatns, en síðan nam hann austanvert Vatnsnes „allt utan til Ambáttarár fyrir vestan, en fyrir austan inn til Þverár og þar yfir um þvert til Bjargaóss og allt þeim megin bjarga út til sjóvar“. Hann bjó á Hólum (Vesturhópshólum).
Þorbjörn bitra

Þorbjörn bitra var landnámsmaður í Bitrufirði á Ströndum og segir Landnáma að hann hafi verið víkingur og illmenni. Hann „fór til Íslands með skuldalið sitt; hann nam fjörð þann, er nú heitir Bitra, og bjó þar“.

Nokkru eftir að Þorbjörn nam Bitrufjörð kom Guðlaugur, bróðir landnámsmannsins Gils skeiðarnefs í Gilsfirði, til Íslands á skipi sínu og strandaði við höfða þann sem síðan heitir Guðlaugshöfði. Hann komst sjálfur á land ásamt konu sinni og dóttur en aðrir menn fórust. Þorbjörn bitra kom þar að og drap hjónin en tók stúlkuna og ól upp. En þegar Gils bróðir Guðlaugs komst á snoðir um þetta fór hann og hefndi bróður síns með því að drepa Þorbjörn og fleiri menn.
Evrópumeistaramót karla í handknattleik 2004

Evrópumeistaramót karla í handknattleik 2004 var haldið í Slóvenía. Þýskaland fór með sigur af hólmi á meðan Slóvenía lenti í öðru sæti og Danmörk hafnaði í því þriðja.
107

Árið 107 (CVII í rómverskum tölum)
Snara (stærðfræði)

Snara er hugtak í netafræði sem á við legg sem tengir hnút í sjálfan sig. Snörur fyrirfinnast ekki i einföldum netum.
Þales

Þales (á grísku: Θαλης) frá Míletos (u.þ.b. 625 f.Kr. – 543 f.Kr.) hann og fylgismenn hans voru nefndir Míletosmenn eftir bænum sem hann bjó í, bærinn er í Litlu Asíu við Miðjarðarhafið þar sem Tyrkland er nú. Hann er einn af forverum Sókratesar og er oftast talinn fyrstur grískra heimspekinga. Hann var einn af sjö spekingum Grikklands. Ekki er vitað nákvæmlega hvenær hann fæddist eða lést, en hann spáði fyrir um sólmyrkva sem átti sér stað 585 f.Kr. svo hann var lifandi á 9. áratug 6. aldar f.Kr.

Þales komst að þeirri niðurstöðu að efnisheimurinn væri gerður úr einum grunnþætti og að sá grunnþáttur væri vatn. "Miðað við sinn tíma var það byltingakenndur hugsanaháttur."
Hebe Camargo

Hebe Maria Camargo (8. mars 1929 í Taubaté í Brasilíu - 29. september 2012) var brasilísk söng- og leikkona.
Fulltengt net

Fulltengt net kallast einfalt net í netafræði þar sem allir hnútar eru tengdir saman með legg. Fulltengt net með formula_1 hnútum er táknað með formula_2 og hefur formula_1 hnúta og

leggi (þar sem formula_5 er tvíliðustuðullinn).

Sjá má öll fulltengt net með formula_1-hnútum að neðan þar sem formula_1 er frá 1–11, á eftir því fylgir fjöldi leggja:
Greinarmerking (skák)

Þegar skrifað er um skákir nota skákskýrendur greinamerkingar og þá helst spurningarmerki eða upphrópunarmerki til þess að gefa til kynna hvort leikur sé góður eða slæmur. Einnig eru mörg önnur merki sem gefa segja til um einhverja ákveðna eiginleika leiks.

Leikmat.

?: Slæmur leikur.

Gefur til kynna að leikurinn sem merkt er við sé slakur og hafi ekki átt að vera leikið.

??: Afleikur.

Mjög slæmur leikur fær merkinguna ??. Dæmi um slíkan leik væri að missa af því að andstæðingurinn sé hótandi máti.

!: Góður leikur.

Á sama hátt og spurningarmerki gefur til kynna slæman leik, gefur upphrópunarmerkið til kynna góðan leik og þá sérstaklega þá sem erfitt er að finna eða koma á óvart. Upphrópunarmerki er oft notað ef aðeins einn ásættanlegur leikur er í stöðunni og honum er leikið.

!!: Frábær leikur.

Þessi greinarmerking er notuð sparlega og aðeins um þá leiki sem sýna fram á virkilega gott mat leikmannsinns á stöðunni. Dæmi um slíkt gæti verið hróks- eða drottningarfórn.

!?: Athyglisverður leikur.

Ekki er til nein ákveðin skilgreining fyrir þetta merki. Það er oft notað yfir athyglisverða leiki og undir þann hóp flokkast leikir sem koma skákskýrandanum spánskt fyrir sjónir, sjaldgæfa byrjunarleiki eða mjög árásargjarna leiki. Þetta merki er þó oft notað fyrir slæma leiki sem erfitt er að sigrast á.

?!: Vafasamur leikur.

Þetta er gjarnan notað yfir leiki sem eru lítið rannsakaðir. Þetta þarf samt ekki að þýða að leikurinn sé alslæmur en þýðir þó yfirleitt að hann sé á „gráu svæði.“ Slakur leikur sem setur upp gildru gæti því fengið ?!.

Stöðumat.

∞: Óljós staða.

Þetta merki gefur til kynna að óljóst er hvor aðilinn hefur betra tafl.

=/∞: Með „bætur“.

Oft þegar taflmönnum er „fórnað“ er tekið fram hvort sá sem er undir í mannafla hafi fengið nóg spil fyrir fórnina. Merkið =/∞ á eftir peðsfórn þýðir að nóg spil er til þess að bæta upp fyrir peðið.

=: Jöfn staða.

Þetta merki gefur til kynna að staðan sé jöfn eða mjög nálægt því.

+/= (=/+): Örlítið betra tafl.

Þetta merki gefur til kynna að hvítur (svartur) hefur örlítið betra tafl.

+/− (−/+): Yfirburðir.

Þetta merki gefur til kynna að hvítur (svartur) hefur betra tafl.

+− (−+): Unnin staða.

Þetta merki gefur til kynna að hvítur (svartur) hefur unnið tafl.

Önnur merki.

○: Pláss.

Þetta merki segir til um hvort hvítur eða svartur hafi stjórn á fleiri reitum á borðinu.

↑: Frumkvæði.

Þetta merki gefur til kynna að frumkvæði eða árás fylgi leiknum.

↑↑: Liðsskipan.

Einnig skrifað "↻". Merkið gefur til kynna hvor hefur forskotið hvað liðsskipan varðar.

⇄: Gagnárás.

Merkið segir til um að gagnárás sé í gangi/vændum.

∇: Varnarleið.

Þetta merki segir til um hugsunina á bakvið leikinn þ.e.a.s. hverju leikurinn var að verjast.

Δ: Hugmyndir.

Þetta merki segir til um hvaða framtíðarleikjum merkti leikurinn standi fyrir.

□: Eini leikurinn.

Merkið segir til um að þetta sé eini leikurinn í stöðunni.