arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Tanganjika

Tanganjika var ríki í Austur-Afríku innan Breska samveldisins, og hét í höfuðið á Tanganjikavatni sem myndaði vesturlandamæri þess. Það var hluti af nýlendunni Þýsku Austur-Afríku þar til Bretar lögðu hana undir sig í Fyrri heimsstyrjöldinni. Þeir stýrðu svo landinu þar til það fékk sjálfstæði 9. desember 1961. Árið 1964 sameinaðist það Sansibar í ríkinu Tansaníu. Nafnið Tansanía er myndað úr fyrstu stöfum nafnanna Tanganjika og Sansibar.
Líkamsbreyting

Líkamsbreyting á við viljandi breytingu á mannslíkamanum. Einstaklingur breyta líkönununum sínum af ýmsum ástæðum, annaðhvort læknisfræðilegum eða ekki. Líkamsbreytingar má útfæra til að bæta sjálfsmynd einstaklings (þ.e. af ólæknisfræðilegum ástæðum), en dæmi um slíkar breytingar eru húðflúr, húðgötun og lýtalækningar svo sem brjóstastækkun. Munur er á þessum líkamsbreytingum og læknisfræðilegum líkamsbreytingum eins og fegrunaraðgerðum sem er ætlað til að bæta lífsgæði einstaklings.
Krishna

Krishna (sanskrít: कृष्ण "Kṛṣṇa") er áttunda holdgerving guðsins Visnjú samkvæmt hindúasið. Krishna er guð verndar, kærleika og ástar og er einn af vinsælustu guðum Indlands. Fæðingarhátíð Krishna, Krishna Janmashtami, er haldin hátíðleg seint í ágúst eða snemma í september samkvæmt dagatali hindúa sem er sólbundið tungltímatal.

Nafnið Krishna birtist sem 57. og 550. nafn Visnjú í Vishnu Sahasranama innan Mahabharata.
Svartahaf

Svartahaf er innhaf á mörkum Evrópu og Litlu-Asíu sem þekur um 450 þúsund km² svæði. Það er 1.154 kílómetrar að lengd og 610 kílómetrar á breidd. Mesta dýpt þess er 2.200 metrar. Það tengist við Miðjarðarhaf um Bospórussund, Marmarahaf og Dardanellasund, og við Asóvshaf, sem er innhaf úr Svartahafi, um Kretj-sund.

Stærstu hafnarborgirnar við hafið eru Ódessa og Sevastópol og eru þær báðar í Úkraínu.

Eftirtalin lönd eiga strönd að Svartahafi:
Algirdas Julien Greimas

Algirdas Julien Greimas (1917 - 1992) var litháískur táknfræðingur. Árið 1966 kom út eftir hann áhrifamikil bók um táknfræði ("Sémantique Structurale"). Hún byggir á formgerðarmálvísindum og kenningum Vladimir Propps um frásagnargerð, frásagnarliði og athafnasvið í rússneskum ævintýrum. Kenningar Greimasar eru þó víðtækari og snúast um lögmál frásagnarkerfisins í heild.

Líkön Greimas.

Greimas gerði greinarmun á yfirborði frásagnarinnar og djúpgerð (eða grundvallarformgerð) merkingar og frásagna. Grundvöllurinn að líkönum Greimasar er andstæðupör/-tvenndir og mismunur (í skilgreiningu Saussures) sem skapa ákveðin vensl milli ólíkra merkingareininga. Þessi líkön nýtast sem greiningartæki til að kortleggja einstaka texta en Greimas taldi þau vera lýsandi fyrir grundvallarvirkni merkingar/frásagna.

Til þess að skoða vensl þessara þátta bjó Greimas til líkan ("le carré sémiotique") sem á íslensku hefur verið kallað merkingarferhyrninginn eða fiðrildalíkanið:

S1 og S2 mynda andstæðupar eða -tvennd (t.d. menning og náttúra, maður og dýr, karlkyns og kvenkyns). Vensl S1/~S1 og S2/~S2 eru þannig að ~S1 er neitun S1 en forsenda S2. ~S2 er neitun S2 en forsenda S1. Til dæmis:

Merkingarferhyrningur Greimasar takmarkast við þessa fjóra þætti. Hann er þó þess eðlis að fjöldi slíkra líkana getur verið til staðar í einni frásögn. Það sama á við um þátttökulíkan eða aktant-líkan ("Schéma actantiel") Greimasar. Þetta líkan byggist á athafnasviðum Propps en fækkar þessum athafnasviðum úr 7 í 6:
Hadsund Butikscenter

Hadsund Butikscenter er verslunarmiðstöð staðsett í Hadsund í Danmörku. Hún var opnuð 16. ágúst 1975. Verslunarmiðstöðin er staðsett í norðurhluta göngugötu borgarinnar. Hún er á tveimur hæðum með rúllustiga á milli hæða. Á miðtorginu er gosbrunnur og höggmynd sem var gefinn af Bank Hadsund eftir vígslu miðstöðvarinnar. Um 18 verslanir eru í miðstöðinni.
Ástaraldin

Ástaraldin (sem sumir nefna passíualdin eða passíuávöxt sökum uppruna nafnsins ) (fræðiheiti: "Passiflora edulis") er vínviður sem upprunninn er í Brasilíu, Paragvæ, Úrúgvæ og Norður-Argentínu en er ræktaður víða um heim á landsvæðum þar sem ekki er hætta á frosti.
Gullbringu- og Kjósarsýsla

Gullbringu- og Kjósarsýsla var ein af sýslum Íslands. Hún varð til 19. mars 1754 við sameiningu Gullbringu og Kjósarsýslu.
Lakshadweep

Lakshadweep er eyjaklasi í Lakkadívahafi 200 til 440 km suðvestur af suðurodda Indlands. Eyjarnar eru alríkishérað Indlands. Tíu þeirra eru í byggð og er samanlagður íbúafjöldi um 65 þúsund. Yfir 90% íbúa eru múslimar og 85% tala malajalam. Undirstaða efnahagslífs eyjanna eru túnfiskveiðar og kókosrækt en ferðaþjónusta fer líka vaxandi.
Uri Bronfenbrenner

Urie Bronfenbrenner (29. apríl 1917 – 25. september 2005) var bandarískur sálfræðingur en fæddur í Sovétríkjunum. Hann er þekktur fyrir kenningu í þroskasálfræði sem nefnd er Vistfræðikenningin. Vísindastörf hans og ráðgjöf við Bandaríkjastjórn átti þátt í að móta verkefnið Head Start árið 1965. Kenningar hans og rannsóknir áttu þátt í að breyta sjónarhorni í þroskasálarfræði.

Bronfenbrenner fæddist í Moskvu 29. apríl 1917 en flutti með fjölskyldu sinni fyrst til Pittsburgh í Pennsylvaníu og ári seinna í sveitahérað í New York fylki. Faðir hans vann sem taugasérfræðingur á spítala fyrir fólk með þroskahömlun. Bronfenbrenner stundaði nám við Cornell-háskóla og lauk grunnnámi í sálfræði og tónlist árið 1938 og meistaraprófi í menntunarfræðum frá Harvard árið 1940 og doktorsprófi í þroskasálarfræði frá Michigan-háskóla árið 1942. Hann gekk í bandaríska herinn daginn eftir að hann lauk doktorsprófi og var starfandi sálfræðingur á vegum hersins í seinni heimsstyrjöldinni. Þegar styrjöldinni lauk fór hann til starfa í nýopnaðu tilraunasálfræðiþjálfunastöð í Washington D.C. og síðan var hann háskólakennari við Michigan-háskóla í tvo ár og fór síðan til Cornell árið 1948. Rannsóknir hans í Cornell beindust að þroskasálfræði barna og hvaða áhrif félagsleg öfl hefðu á þroska. Bronfenbrenner var afkastamikill fræðimaður, hann skrifaði yfir 300 vísindagreinar og 14 bækur.

Vistfræðikenningin.

Bronfenbrenner taldi þróunarferli og þroskabraut einstaklinga mótast af samspili milli einstaklings og umhverfis. Kenning hans gerir ráð fyrir að mörg stig af umhverfislegum áhrifum geti haft áhrif á þroska barns, allt frá fólki og stofnunum í nánasta umhverfi til menningarafla sem ná yfir heila þjóð. Hann bætti síðar í kenningu sína hvaða áhrif tími hefði, tímamótaviðburðir eins og sérstakir atburðir og breytingar í menningu með því að bæta Chronosystem í kenninguna. Einnig endurnefndi hann kenningu sína og kallaði lífvistfræðikenningu (bioecological model) til að leggja áherslu á þátt lífrænna ferla í þroska. Hann leit hins vegar svo á að líffræði segði til um þroskamöguleika en félagsleg og umhverfisleg öfl réðu því hvort einstaklingurinn næði þeim þroska.

Head Start.

Árið 1964 kom Bronfenbrenner fyrir bandaríska þingnefnd í tengslum við lög til að sporna gegn fátækt. Hann ráðlagði þá að mælingar á fátækt ættu að beinast að börnum til að minnka áhrif fátæktar á þroska þeirra. Þetta sjónarhorn var í andstöðu við ríkandi gildi þess tímabils sem taldi að þroski barna væri líffræðilegur og tengdist hvorki reynslu né umhverfi. Í framhaldi af þessu var honum boðið í Hvíta húsið að ræða við forsetafrúna Lady Bird Johnson og hann ræddi við hana um barnauppeldisaðferðir í öðrum löndum. Hann var svo settur í ríkisnefnd sem átti að þróa aðferð til að sporna gegn hamlandi áhrifum fátæknar á börn og jafna aðstöðumun þeirra og barna frá efnaðri heimilum. Bronfenbrenner fékk nefndina til að einbeita sér að fjölskyldum barna og samfélagi og þannig skapa betra umhverfi fyrir þroska.
Púnjab (Indlandi)

Púnjab er fylki á Norðvestur-Indlandi. Það er hluti af Púnjabhéraði sem nær yfir mun stærra svæði. Fylkið á landamæri að Himachal Pradesh og Jammú og Kasmír í norðri, Haryana í suðri og suðvestri, Rajasthan í suðvestri og pakistanska héraðinu Púnjab í vestri. Höfuðstaður fylkisins er borgin Chandigarh sem er sérstakt alríkishérað. Chandigarh er líka höfuðstaður fylkisins Haryana.

Íbúa Púnjab eru 27,7 milljónir. Meirihluti þeirra, eða 60%, eru síkar en hindúar eru 37%. Helgasti staður síka, gullna hofið Harmandir Sahib, er þar í borginni Amritsar. Opinbert tungumál héraðsins er púnjabíska.

Eftir skiptingu Indlands árið 1947 var Púnjabhéraði Breska Indlands skipt milli þess og Pakistan. Indverska hluta Púnjab var skipt árið 1966 þegar nýju fylkin Haryana og Himachal Pradesh voru búin til.
Samhverfisgrúpa marghyrninga

Samhverfisgrúpa marghyrninga — Í stærðfræði er talað um samhverfisgrúpur, sem er grúpa af öllum mögulegum samhverfum marghyrninga, þ.e.a.s. allir snúningar og speglanir sem breyta ekki stöðu marghyrningsins. Á marghyrningi með "n" hliðum eru "n" speglanir og "n" snúningar, þ.e.a.s. "2n" samhverfislegar umbreytingar.

Samsetning umbreytinga.

Við skilgreinum formula_1 sem snúning "n"-hilða marghyrning um formula_2 radíana um miðju, og formula_3 sem speglun um línu sem snúið hefur verið formula_4 radíana um miðju. Með þessu fær maður eftirfarandi jafngildi:
Félagseyjar

Félagseyjar (franska: "Îles de la Société", opinbert heiti: "Archipel de la Société", tahítíska: "Tōtaiete mā") er eyjaklasi í suðurhluta Kyrrahafs. Eyjarnar heyra undir Frönsku Pólýnesíu.

Haldið er að James Cook landkönnuður hafi gefið eyjunum nafn í fyrsta leiðangri sínum þangað árið 1769. Nafnið hafi verið Konunglega breska vísindafélaginu, sem styrkti leiðangurinn, til heiðurs. Hins vegar segir Cook í dagbókinni sinni að hann hafi nefnt þær Félagseyjar því „þær liggja þétt saman“.

Eyjar.

Eyjarnar skiptast landfræðilega og stjórnsýslulega í tvo hluta:
Margrét oddhaga

Margrét oddhaga eða Margrét hin haga var útskurðarmeistari (myndskeri) sem segir frá í sögu Páls Jónssonar biskups. Þess er getið að hún gerði biskupsstaf af tönn gerðan svo haglega, að enginn maður hafði fyrr séð jafnvel gerðan á Íslandi og sendi Páll biskup staf þann til biskupsins í Niðarósi.
Mangareva

Mangareva er stærst Gambíer-eyja í Frönsku Pólynesíu. 1650 manns búa á eyjunni. Rikitea er stærsti bærinn á eyjunni og er hann talinn einskonar höfuðstaður Gambíer-eyja. Flatarmál Mangareva er 18 km² sem gerir 56 % af heildarflatarmáli Gambíer-eyja.

Hæsti tindur Mangareva, og Gambíer-eyja, er Mt. Duff (441 m).
Smjörpappír

Smjörpappír er pappír sem notaður er til að klæða bökunarplötur áður en hlutir sem á að baka eru settir ofan á. Smjörpappír kemur í veg fyrir að bakstur brenni við ofnplötuna.
Stóru-Antillaeyjar

Stóru-Antillaeyjar eru eyjaklasi á norðurmörkum Karíbahafsins, og telst til Vestur-Indía, ásamt Litlu-Antillaeyjum og Bahamaeyjum.

Til Stóru-Antillaeyja teljast:
Þíðjökull

Þíðjökull eða tempraður jökull er jökull þar sem hiti jökulsins er við frostmark vatns, en slíkir jöklar eru utan heimskautasvæðanna. Hiti gaddjökla er ávallt neðan frostmarks vatns.
Stafræn menning

Stafræn menning er menning á stafrænum miðlum til afþreyingar, sköpunar, samskipta, rannsókna, varðveislu eða miðlunar. Í stefnu íslenskra stjórnvalda um stafræna menningu er markmið að gera menningararf aðgengilegri almenningi með að færa hann á stafrænt form, stuðla að miðlalæsi, leysa höfundarréttarmál og fá menningarstofnanir til að auka miðlun á listum og menningararfi með stafrænum hætti í samvinnu við hagsmunaaðila.
Hnerrarót

Hnerrarót (einnig kölluð hvít hnerrarót eða bjarthnöri) (fræðiheiti: "veratrum album") er eitruð lækningajurt af liljubálki. Hún vex á meginlandi Evrópu.
Sumarólympíuleikarnir

Sumarólympíuleikarnir eru alþjóðlegt íþróttamót sem er haldið á fjögurra ára fresti. Á sumarleikunum er keppt í um 300 íþróttagreinum og yfir 200 lönd taka þátt. Leikarnir eru skipulagðir af Alþjóðaólympíunefndinni.

Fyrstu Sumarólympíuleikarnir voru haldnir árið 1896.
Kolviðarhóll

Kolviðarhóll er botnurðarhóll, og annar slíkur er á Krossfjöllum, og liggur norðan við þjóðveginn vestan í Hellisheiði. Þar var á 19. og 20. öld frægur áningastaður ferðmanna sem áttu leið yfir heiðina. Þar var síðar reist veglegt steinsteypuhús til að taka á móti ferðamönnum en sem síðar varð skíðaheimili I.R.-inga árið 1938. Starfsemin leið undir lok árið 1952. Síðan urðu húsin á Hólnum spellvirkjum og óheiðarlegum vegfarendum að bráð. Húsin á Kolviðarhóli voru rifin og jöfnuð við jörðu árið 1977. En má sjá votta fyrir tóttum hússins.
Hljómskálinn

Hljómskálinn er lágvaxin áttstrend og turnlaga bygging sem stendur á horni Skothúsvegar og Sóleyjargötu, austan megin við Tjörnina í Reykjavík. Hann var fullreistur síðla ársins 1923 og var byggður til að hýsa starfsemi Lúðrasveitar Reykjavíkur. Skálinn var teiknaður af Guðmundi H. Þorlákssyni húsameistara. Hljómskálagarðurinn er nefndur eftir byggingunni.

Hljómskálinn er 5,5 x 7,3 x 7,5 metrar að stærð. Hann er fyrsta hús í Reykjavík sem var byggt sérstaklega sem tónlistarhús. Endurbætur voru gerðar á húsinu 1995, þá voru gluggar settir í upprunalegt horf og árið 2000 voru settir nýir pílárar í brjóstriðið á þakbrún skálans.
Ensk tungumál

Ensk tungumál er hópur vesturgermanskra tungumála sem felur í sér fornensku og tungumálin sem eiga rætur að rekja til hennar, þ.e. miðenska og nútímaenska; fornskoska, miðskoska og nútímaskoska; og yola sem nú er útdautt.
Myndunarháttur

Í hljóðfræði á myndunarháttur við legu talfæranna (t.d. tungunnar, varanna og gómsins) þegar málhljóð myndast. Eitt einkenna myndunháttar er hversu nálægt talfærin koma hvert öðru.

Oftast er talað um myndunarhátt í sambandi við samhljóð, en lega talfæranna getur líka haft áhrif á eiginleika munnholsins, sem kemur líka við myndun sérhljóða. Þegar um samhljóð er að ræða er líka hugað að myndunarstað og röddun.
Þjóðréttarsamningur

Þjóðréttarsamningur er bindandi gerningur sem aðilar þjóðaréttarins gera sín á milli og ætlað er að skapa rétt eða leggja skyldur á samningsaðila. Aðilar geta bæði verið ríki og alþjóðastofnanir.

Meginheimild þjóðaréttarins með almennum reglum á þessu sviði er Vínarsamningur um milliríkjasamninga frá 1969 en hann tók gildi 1980 þegar tilskilinn fjöldi ríkja hafði fullgilt hann og tekur hann aðeins til samninga sem samþykktir hafa verið eftir það en reyndar er litið svo á að með samningnum hafi verið skráðar þegar gildandi venjur og því bindi hann ríki án tillits til aðildar að honum og þá einnig samninga fyrir 1980.
Hudsonflói

Hudsonflói (enska: "Hudson Bay"; inuktitut: "Kangiqsualuk ilua"; franska: "baie d'Hudson") er stór flói sem gengur inn í norðvesturhluta Kanada. Flóinn tengist við Norður-Atlantshaf um Hudsonsund og við Norður-Íshaf um Foxe-sund. Úr flóanum suðaustanverðum gengur minni flói sem nefnist James-flói. Hann er yfirleitt talinn til Atlantshafsins enda rennur vatn úr honum aðallega þangað. Í flóann rennur mikið af ferskvatni úr vatnasviði sem nær yfir stóran hluta af Kanada og Bandaríkjunum. Flóinn er aðeins 100 metra djúpur að meðaltali. Hann er ísi lagður meirihluta ársins. Flóinn dregur nafn sitt af breska landkönnuðinum Henry Hudson sem kannaði flóann í upphafi 17. aldar og týndist þar árið 1611.
Veldisvöxtur

Veldisvöxtur eða vísisvöxtur nefnist vaxtarferill breytu sem vex í hlutfalli við stærð sína (sem veldisfall). Þessu má lýsa með eftirfarandi jöfnu fyrir vöxt breytunnar "x" (hvort sem vöxturinn er jákvæður eða neikvæður) eftir því sem tíminn "t" líður með jöfnu bili heillra talna (það er að segja 0, 1, 2, 3, ...):

þar sem "x"0 er gildi "x" á tímapunktinum 0. Sem dæmi, miðað við vaxtarhraðann "r" = 5% = 0.05, burtséð frá gildi tímabreytunnar þýðir að "x" verði 1.05 sinnum (eða 5%) stærri en það var.

Einföld leið til að sjá veldisvöxt er að slá inn tölu í reiknivél og margfalda hana með sjálfri sér aftur og aftur. Ef þú slærð til dæmis inn 1.05 í reiknivél og margfaldar töluna tíu sinnum með sjálfri sér með því að ýta endurtekið á "=" takkann ætti útkoman að verða 1.63. Það má túlka þannig að 5% ársvextir verða að 63% hækkun á tíu árum.

Við kjöraðstæður fjölga bakteríur sér með veldisvexti.
Hálfsérhljóð

Í hljóðfræði er hálfsérhljóð málhljóð eins og /j/, eða /w/ á ensku, sem er svipað sérhljóði en afmarkar atkvæði í staðinn að vera kjarni þess. Hálfsérhljóð eru talin undirflokkur nálgunarhljóða. Eftirfarandi er listi yfir hálfsérhljóð og samsvarandi sérhljóð:
Hliðrænt sjónvarp

Hliðrænt sjónvarp (eða flaumrænt sjónvarp) er sjónvarp sem sent er út með hliðrænu merki. Það getur verið sent með mastri, gervihnetti eða kapli. Í mörgum löndum er búið að leggja hliðrænar sjónvarpsútsendingar af en stafrænar útsendingar hafa verið teknar upp í staðinn. Í sumum löndum, eins og á Íslandi, er stafrænt sjónvarp á Íslandi að skipta yfir í stafrænar útsendingar, en í öðrum löndum eru eingöngu hliðrænt sjónvarp sent út.

Til eru nokkrir staðlar fyrir kóðun hliðrænna útsendinga:

Hliðrænt sjónvarp er sent út á annaðhvort VHF-tíðnabili eða UHF-tíðnabili. Innan þessar tíðnabila eru ákveðnar sjónvarpsrásir sem eru mismunandi eftir löndum. Sjónvarps rás stendur saman af tveimur merkjum: upplýsingar um myndina eru sendar með sveifluvíddarmótun, en upplýsingar um hljóðið eru sendar með tíðnimótun á tíðni sem er ekki eins og myndartíðnin. Þegar UHF eða VHF tíðnibilum er úthlutað þarf að velja milli fjölda sjónvarpsrása og gæða þeirra, því það er takmarkað pláss á tíðnibilunum.
Richard Francis Burton

Richard Francis Burton (19. mars 1821 – 19. október 1890) var breskur landkönnuður, þýðandi, rithöfundur og Austurlandafræðingur. Hann varð frægur fyrir ævintýralega könnunarleiðangra sína um Mið-Austurlönd og Austur-Afríku sem hann skrifaði um margar bækur, og einnig fyrir þýðingar sínar á ritum eins og "Þúsund og einni nótt" og "Kama Sútra".

Þekktustu ferðir hans voru þegar hann ferðaðist, dulbúinn sem pastúni, til Mekka, ferðir hans um Austur-Afríku ásamt John Hanning Speke til að leita upptaka Hvítu Nílar, og heimsókn hans til Brigham Young í Salt Lake City. Hann var annálaður málamaður og skylmingamaður.

Að síðustu gekk hann í bresku utanríkisþjónustuna og varð ræðismaður í Damaskus, Fernando Po og Trieste. Hann var aðlaður af Viktoríu Bretadrottningu árið 1886.
Pollapönk

Pollapönk er íslensk hljómsveit sem stofnuð var árið 2006 og hefur sent frá sér þrjár plötur. Fyrsti geisladiskurinn hét í höfuð hljómsveitarinnar, Pollapönk og var útskriftarverkefni hafnfirsku leikskólakennaranna Heiðars Arnar Kristjánssonar og Haralds F. Gíslasonar frá Kennaraháskóla Íslands.

Stuttu síðar gengu Arnar Gíslason, sem er líka Hafnfirðingur, og Norðfirðingurinn Guðni Finnsson til liðs við sveitina, en þeir eru báðir einnig í hljómsveitunum Dr. Spock og Ensími. Heiðar og Haraldur eru líka í hljómsveitinni Botnleðju og hluti af Hafnarfjarðarmafíunni, Stuðningsveit Fimleikafélags Hafnarfjarðar.

Lagið Enga fordóma sigraði í keppninni um framlag Íslands til söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2014 sem haldin er í Danmörku. Lagið er eftir Harald og Heiðar og er hluti textans þýddur yfir á ensku af John Grant.
Goleniów

Goleniów (Þýska: "Gollnow") er borg í Vestur-Pommern héraði, Póllandi. Borgin er mikilvæg samgöngumiðstöð umdæmisins. Hún liggur við ána Ina á milli Szczecin, Stargard Szczeciński, Police, Świnoujście, Koszalin og Kołobrzeg. Borgin er fræg fyrir "Szczecin-Goleniów-Alþjóðaflugvöllinn", með áfangastaði til Varsjár, London Stansted, Liverpool, Dyflinnar, Osló Gardermoen, Osló Torp og Stavanger. Íbúafjöldi borgarinnar árið 2014 var 22.777 manns.
Vetrarólympíuleikarnir 1924

Vetrarólympíuleikarnir 1924 voru fyrstu vetrarólympíuleikar sögunnar, haldnir frá 25. janúar til 5. febrúar árið 1924 í Chamonix við rætur Mont Blanc í Frönsku Ölpunum. Leikarnir voru skipulagðir af frönsku ólympíunefndinni og voru formlega viðurkenndir sem Ólympíuleikar af Alþjóðaólympíunefndinni eftir á. Keppt var í níu greinum og sextán lönd tóku þátt. Norðmenn og Finnar voru langsigursælastir á leikunum með fjögur gullverðlaun hver.

Keppt var í bobbsleðabruni, krullu, íshokkíi, skíðahlaupi hermanna, listhlaupi á skautum, skautahlaupi, skíðagöngu, norrænni tvíþraut og skíðastökki.
Vytautas Landsbergis

Vytautas Landsbergis (fæddur 18. október 1932) er litháískur stjórnmálamaður og fyrrum þingmaður á Evrópuþinginu. Hann var fyrsti þjóðhöfðingi Litháens eftir sjálfstæði frá Sovétríkjunum. Hann var enn fremur um tíma forseti þingsins í Litháen. Hann hefur skrifað tuttugu bækur um ýmsa hluti, þar á meðal ævisögu tónsmiðsins Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, en enn fremur bækur um stjórnmál og tónlist.

Æviferill.

Landsbergis fæddist í Kaunas. Faðir hans, Vytautas Landsbergis-Žemkalnis, var vel þekktur arkitekt en móðir hans, Ona Jablonskytė-Landsbergienė, var augnlæknir. Árið 1952 lenti hann í þriðja sæti í litháíska landsmótinu í skák, á eftir Ratmir Kholmov og Vladas Mikėnas. Árið 1955 útskrifaðist hann frá Litháíska tónlistarháskólanum (nú á dögum Tónlistar- og leikháskóli Litháens). Árið 1969 hlaut hann síðan doktorsnafnbót. Árið 1979 tók hann að sér prófessorsstöðu við sinn gamla háskóla en árið 1994 tók hann síðan eftirdoktorsgráðu ("doctor habilitus").

Fjölskylda.

Landsbergis er kvæntur Gražinu Ručytė-Landsbergienė, sem er píanóleikari og aðstoðarprófessor við hinn áðurnefnda Tónlistar- og leikháskóla Litháens. Dætur hans, Jūratė og Birutė eru einnig tónlistarmenn að atvinnu. Sonur hans og nafni er rithöfundur og kvikmyndaleikstjóri.

Sonarsonur Landsbergis er Gabrielius Landsbergis, núverandi leiðtogi litháíska Föðurlandsbandalagsins og núverandi utanríkisráðherra Litáens.

Stjórnmálastarf.

Landsbergis hóf þátttöku sína í stjórnmálum árið 1988 sem einn af stofnendum hreifingarinnar Sąjūdis, sem barðist fyrir sjálfstæði Litháens. Eftir kosningasigur Sąjūdis í kosningunum árið 1990 varð hann formaður Aðskilnaðarráð Litháens sem hafði þann starfa að semja stjórnarskrá fyrir sjálfstætt Litháen auk annara hluta.

Þann 11. mars 1990 stóð hann í forsvari fyrir hina þinglegu sjálfstæðisyfirlýsingu Litháens. Þar með varð Litháen fyrst sovéskra lýðvelda til að kljúfa sig frá Sovétríkjunum. Samkvæmt bráðabirðastjórnarskrá landsins hafði Landsbergis hlutverk sem bæði forseti lands og þings. Þessari stöðu gegndi hann frá mars 1990 til kosninganna í nóvember 1992.

Sovétríkin gerðu tilraun til að koma í veg fyrir sjálfstæði Litháens með viðskiptaþvingunum en þær mistókust og önnur Sovétlýðveldi sigldu fjótt í kjölfarið. Ísland varð fyrsta ríki heims til að viðurkenna sjálfstæði Litháens. Landsbergis var nokkuð gagnrýninn á tregðu ýmissa vestrænna ríkja á að viðurkenna sjálfstæði landsins eftir 40 ára hernám Sovétríkjanna og var þetta einkum satt um Bandaríkin og Bretland.

Árið 1993 var Sąjūdis tekið inn í nýjan flokk sem nú heitir Tėvynes Sąjunga („Kristilegir demókratar“). Þessi nýi flokkur fékk síðan mjög góða kosningu í þingkosningum 1996. Hann bauð sig fram til forseta 1997 en lenti í þriðja sæti með 15,9 af hundraði atkvæða. Kosið var aftur milli tveggja eins og sums staðar er siður og studdi hann þá Valdas Adamkus sem hafði lent í öðru sæti og varð hann að lokum forseti.

Árið 2004 var Landsbergis kosinn á Evrópuþingið af litháískum kjósendum og hefur verið endurkosinn síðan en Litháen á 13. sæti á Evrópuþinginu. Hann sat á Evrópuþinginu til ársins 2014.
Meðgönguljóð

Meðgönguljóð er ljóðabókasería gefin út af forlaginu Partusi.

Saga.

Bókaflokkurinn Meðgönguljóð var stofnaður af Kára Tulinius, Sveinbjörgu Bjarnadóttur og Valgerði Þóroddsdóttur árið 2011 og upprunalega gefin út undir merkjum forlagsins Stellu. Árið 2013, eftir þrjár bækur, skildu Meðgönguljóð formlega við Stellu og störfuðu um tíð sem sjálfstætt forlag í umsjón Valgerðar Þóroddsdóttur og Kára Tulinius.

Í byrjun árs 2015 var tilkynnt að serían Meðgönguljóð yrði gefin út undir merkjum forlagsins Partusar, sem hafði þá verið stofnað af Valgerði Þóroddsdóttur. Kári Tulinius og Kristín Svava Tómasdóttir hafa sinnt yfirritstjórn seríunnar frá árinu 2015, en árið 2016 bættist Þórður Sævar Jónsson við í hóp yfirritstjóra.

Útgáfa.

Nafn bókaflokksins er sagt koma úr kaffiheiminum, þar sem „take away cup“ er þýtt sem „meðgöngubolli“.

Frá árinu 2012 hafa komið út 21 bækur í seríunni.

Samstarf.

Í október 2013 gáfu Meðgönguljóð út kvæðasafnið "Ljóð í leiðinni: Skáld um Reykjavík" í samstarfi við Reykjavík Bókmenntaborg UNESCO. Bókin var í brennidepli á Lestrarhátíð í Reykjavík 2013 og inniheldur 27 ljóð um Reykjavík eftir jafnmörg borgarskáld. Í júlí 2014 stóðu Meðgönguljóð fyrir ljóðahátíðinni Konur á ystu nöf í samstarfi við Kvenréttindafélag Íslands og gáfu út samnefnt safnrit með ljóðum eftir öll skáldin sem fram komu á hátíðinni, bæði á frummáli og í íslenskri þýðingu.