arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Skarð í vör

Skarð í vör og skarð í góm eru tveir náskyldir fæðingargallar sem geta orðið þegar samruni á efri vör og/eða gómi fósturs verður fyrir truflun. Vörin myndast ásamt nefinu á fimmtu til sjöundu viku og getur truflunin orðið öðru megin eða báðum megin við miðnesisgrófina og skarðið ýmist eitt eða tvö. Oftast nær skarðið í gegnum tanngarðinn en stundum er það þó eingöngu í vörinni sjálfri.

Gómurinn myndast seinna, á sjöundu til tólftu viku. Þá vaxa hliðar hans saman og mynda skil milli munnhols og nefhols en ef vöxturinn truflast verður gat þar á milli, svokallað gómskarð. Ef einstaklingur er með bæði góm- og vararskarð sem ná saman kallast það alskarð.

Þetta er tiltölulega algengur fæðingargalli og er talið að eitt af hverjum 600-800 börnum fæðist með hann.

Nú á tímum er skarð í vör og góm lagfært með skurðaðgerðum og þarf í flestum tilvikum nokkrar aðgerðir. Fyrsta aðgerð er oft gerð fljótlega eftir fæðingu til að auðvelda barninu að nærast og síðan eru fleiri aðgerðir gerðar á næstu mánuðum eða árum. Aðgerðir af þessu tagi takast yfirleitt mjög vel og örin verða lítið áberandi. Einstaklingar með skarð í vör eða góm þurfa þó í mörgum tilvikum á umfangsmiklum tannréttingum að halda. Sýking í miðeyra er líka mjög algeng meðal barna sem þannig er ástatt um og getur valdið heyrnarleysi eða heyrnar- og talgöllum sem þarf að lagfæra.

Barn með klofna vör á oftast erfitt með að sjúga brjóst eða pela og þarf því að gefa því vökva með skeið eða stútkönnu. Barni með klofinn góm er mun hættara við sýkingum en ella. Þetta varð til þess að fyrr á öldum dóu flest börn með skarð í vör á fyrstu vikum eða mánuðum og þurfti oftast mikla natni til að halda lífi í þeim. Það tókst þó stundum og þótt flestir sem komust á legg og voru með skarð í vör yrðu að sætta sig við gallann var snemma farið að gera aðgerðir til að reyna að laga hann og í "Bald's Leechbook", enskri lækningabók frá 9. öld, er greinargóð lýsing á því hvernig sauma eigi saman skarð í vör. Slík aðgerð var gerð á Þorgils skarða Böðvarssyni af lækni við norsku hirðina 1245 og er það fyrsta lýtaskurðaðgerð sem vitað er til að gerð hafi verið á Íslendingi.
Sigurður Ragnar Eyjólfsson

Sigurður Ragnar Eyjólfsson (f. 1. desember 1973) er íslenskur knattspyrnuþjálfari og fyrrum atvinnumaður í knattspyrnu. Hann er nú þjálfari meistaraflokksliðs ÍBV í knattspyrnu karla. Áður var hann landsliðsþjálfari íslenska kvennalandsliðsins í knattspyrnu og hefur verið fræðslustjóri KSÍ síðan 2002. Þann 20. desember framlengdi hann samning sinn við KSÍ til ársins 2012.
Haukdælir

Haukdælir voru ein helsta valdaætt landsins frá því á landnámsöld og fram undir lok 13. aldar. Þeir eru kenndir við Haukadal í Biskupstungum en komnir í beinan karllegg frá Ketilbirni gamla, landnámsmanni á Mosfelli í Grímsnesi. Teitur sonur hans er sagður hafa byggt fyrstur bæ í Skálholti. Sonur hans var Gissur hvíti Teitsson, sem kom mikið við sögu kristnitökunnar og var faðir Ísleifs Gissurarsonar, fyrsta biskupsins í Skálholti. Einn þriggja sona Ísleifs var Gissur Ísleifsson biskup en annar var Teitur prestur í Haukadal, fósturfaðir Ara fróða, og hann er talinn ættfaðir Haukdæla. Hallur, sonur Teits, átti að verða biskup í Skálholti en andaðist í Hollandi á heimleið frá Róm árið 1150. Hann átti einn son, Gissur Hallsson stallara Sigurðar konungs munns og síðar lögsögumann og fræðimann í Haukadal. Gissur átti fjölda barna, þar á meðal Magnús biskup, Hall ábóta á Helgafelli, Þuríði móður Kolbeins Tumasonar og Þorvald Gissurarson í Hruna (d. 1235), föður Gissurar Þorvaldssonar sem er þekktastur allra Haukdæla og varð jarl yfir öllu Íslandi.

Ekki er fullvíst hvenær Haukdælir höfðu náð öllum völdum í Árnesþingi en það hefur verið á 11. öld eða snemma á 12. öld og samsvaraði valdasvæði þeirra nokkurn veginn Árnessýslu eins og hún er nú. Á Sturlungaöld voru þeir ein af fáum áberandi valdaættum í landinu og voru lengst af í bandalagi við Ásbirninga gegn Sturlungum.
Vestari-Jökulsá

Vestari-Jökulsá eða Jökulsá vestri er jökulá í Skagafirði. Upptök hennar eru í norðvesturhorni Hofsjökuls í mörgum kvíslum sem sameinast svo og falla til norðurs. Áin rennur fyrst um tiltölulega hallalítið og slétt land og síðan í djúpu gljúfri, Þröngagili, og síðan eftir löngum dal uns hún fellur til norðausturs ofan í Vesturdal. Þar rennur Hofsá í ána og síðan fellur hún stuttan spöl eftir Vesturdal, sameinast Austari-Jökulsá við Tunguháls og eftir það nefnast árnar Héraðsvötn.

Rætt hefur verið um að virkja Jökulsárnar báðar og hafa ýmsir virkjunarmöguleikar verið skoðaðir þótt oftast sé rætt um virkjun við Villinganes, skammt neðan við ármótin Aðrir vilja friðlýsa árnar.

Boðið er upp á flúðasiglingar bæði á Vestari- og Austari-Jökulsá og þykja árnar henta einkar vel til þeirra.
Oddur V. Gíslason

Oddur Vigfús Gíslason (8. apríl 1836 – 10. janúar 1911) var íslenskur guðfræðingur, sjómaður og baráttumaður. Hann barðist lengi vel fyrir því að íslenskir sjómenn lærðu að synda, einnig að sjómenn tækju með sér bárufleyg svokallaðan, sem var holbauja með lýsi í og lak lýsið í sjóinn og lygndi með því bárurnar, og ýmsum öðrum öryggisatriðum fyrir sjómenn. Horft hefur verið til Odds sem frumkvöðuls sjóslysavarna á Íslandi.

Oddur var prestur, fyrst að Lundi í Borgarfirði frá 1875, svo á Stað í Grindavík var þar frá 1878 til 1894 þegar hann fluttist til Kanada og tók við preststörfum í Nýja Íslandi þangað til hann fluttist til Chicago og fór að læra til læknis á gamalsaldri og útskrifaðist kominn á áttræðisaldur.

Oddur talaði fyrir því að sjómenn tækju upp að sigla á þilskipum í stað róðrarbáta.

Björgunarskip björgunarsveitarinnar Þorbjörns í Grindavík er nefnt eftir Oddi.

Oddur stóði í mikilli útgáfustarfsemi, gaf meðal annars út fyrstu kennslubókina í ensku hér á Íslandi, gaf út fjölmörg rit tileinkuð sjómönnum og árið 1892 gaf hann út rit sem kallaðist "Sæbjörg" og fjallaði um ýmis mál sem honum þótti geta farið betur á Íslandi. Hann lést 10. Janúar 1911, 74 ára gamall og var jarðsunginn í Brookside cemetery í Winnipeg, Manitoba

Árið 2008 setti atvinnuleikhúsið GRAL upp einleikssýningu um Odd sem kallaðist "21 manns saknað" og lék Víðir Guðmundsson í þeirri sýningu í leikstjórn Bergs Þórs Ingólfssonar. Verkið var svo aftur sett á svið á Act Alone hátíðinni á Ísafirði sumarið 2009.
Kolka (Kolbeinsdalsá)

Kolka eða Kolbeinsdalsá (áður líka Kolbeinsá) er á sem á upptök í Tungnahryggsjökli og er oft nokkuð jökullituð. Næst upptökum skiptist áin í tvær kvíslar (um Tungnahrygginn), heitir sú eystri Kolka og sú vestari Tungnahryggsá; stundum eru þær kallaðar Austurá og Vesturá. Kolka fellur eftir endilöngum Kolbeinsdal í Skagafirði og síðan norður með Óslandshlíð og til sjávar í Kolkuósi. Eftir að hafa runnið samhliða góðan spöl, koma Hjaltadalsá og Kolka saman neðan við bæinn Þúfur í Óslandshlíð, og heitir áin Kolka eftir það. Báðar árnar eru straumharðar með köflum og voru miklir farartálmar áður en þær voru brúaðar. Þær henta til flúðasiglinga þegar mikið vatn er í þeim.

Árið 1985 var gerð einkarekin virkjun í Kolku við Sleitustaði, og selur hún rafmagn inn á dreifikerfi Rarik. Þar er stífla sem takmarkar fiskgengd upp eftir ánni.

Talsverð silungsveiði er í Kolku (sjóbleikja), meiri en í Hjaltadalsá. Neðan við stíflu safnast oft fyrir mikið af fiski, en þar fyrir ofan er staðbundinn urriði. Reynt hefur verið að rækta upp lax í ánum og hefur það borið nokkurn árangur, þó að laxveiði sé þar ekki mikil. Stangveiðifélag Reykjavíkur er með árnar og er hægt að kaupa veiðileyfi.
Hofsá á Höfðaströnd

Hofsá er bergvatnsá á Höfðaströnd í Skagafirði. Áin kemur úr Unadal og heitir þar Unadalsá en breytir um nafn er hún kemur út úr dalsmynninu og liggja þar að henni sléttar grundir þar sem hún liðast framhjá kirkjustaðnum Hofi og til sjávar á Hofsósi.
Apavatnsför

Apavatnsför kallast fundur Sturlu Sighvatssonar og Gissurar Þorvaldssonar við Apavatn vorið 1238. Sturla kom þá ásamt Böðvari Þórðarsyni frænda sínum að vestan með hátt á fjórða hundrað manna og gerði Gissuri, sem þá bjó á Reykjum í Ölfusi, orð að finna sig við Apavatn. Gissur átti sér einskis ills von og kom með aðeins 40 manna hóp með sér og er þeir höfðu rætt saman um stund lét Sturla menn sína handtaka Gissur og afvopna menn hans. Hann sagðist ætla sér meiri hlut en öðrum mönnum á Íslandi en Gissur væri eini maðurinn sem hann óttaðist. Síðan lét hann Gissur sverja sér trúnaðareið og heita því að fara úr landi. Gissur sagðist síðar telja að Sturla hefði hugleitt að taka hann af lífi. Sagt var að er þeir riðu frá Apavatni hefði Sturla verið heldur ófrýnn en Gissur hinn kátasti. Síðan reið allur flokkurinn til Reykja og var þar haldin mikil átveisla; Gissur sendi eftir nautum um Grímsnes og Ölfus til veislunnar.

Síðan var ákveðið að Ormur Svínfellingur tæki að sér að gæta Gissurar þar til honum yrði komið í skip. Gissur fór þó fljótlega þaðan, enda var þá bandamaður hans Kolbeinn ungi kominn suður um Kjöl með marga menn með sér. Fóru þeir með þrettán hundruð manna flokk vestur í Dali á eftir Sturlu en ekki kom þó til bardaga í það sinnið. Þessir atburðir voru undanfari Örlygsstaðabardaga seinna um sumarið.
Erna Björk Sigurðardóttir

Erna Björk Sigurðardóttir (f. 30. desember 1982) er íslensk knattspyrnukona og fyrirliði Breiðabliks.

Ferill.

Erna hefur orðið þrefaldur Íslandsmeistari með Breiðabliki (2000, 2001 og 2005) og þrefaldur bikarmeistari með Breiðabliki (1998, 2000 og 2005).

Hún hefur leikið víða erlendis, meðal annars í nokkra mánuði í Danmörku þar sem hún lék með dönsku liði og einnig fékk hún styrk til þess að spila fótbolta og stunda háskólanám í Texas, USA.

Viðurkenningar.

Viðurkenningar hafa verið margar í gegnum tíðina líkt og Íþróttamaður Kópavogs og leikmaður umferðarinnar í Pepsideild kvenna.
Sigurður Ormsson

Sigurður Ormsson (d. 1235) var íslenskur goðorðsmaður á 12. og 13. öld. Hann var af ætt Svínfellinga, sonur Orms Jónssonar (um 1115 - 1191) og Helgu Árnadóttur. Hann tók við búi í Svínafelli í Öræfum 1179 þegar faðir hans gerðist munkur og þótti mikill höfðingi. Hann átti í deilum við Þorlák helga í staðamálum fyrri og sagði þá meðal annars að „norrænir menn og útlendir mega eigi játa undan oss vor réttindi“. Hann lét þó undan en Jón Loftsson veitti biskupi svo harða mótspyrnu að honum varð lítið ágengt. Sigurður var mikill vinur Kolbeins Tumasonar og mægður honum og þegar Guðmundur Arason tók við biskupsembætti á Hólum flutti Sigurður frá Svínafelli norður í land og tók við staðarforráðum á Hólum að beiðni Kolbeins og Guðmundar. Fljótlega kastaðist þó í kekki með þeim biskupi annars vegar og Sigurði og Kolbeini hins vegar og haustið 1208 gerðu þeir biskupi aðför. Í Víðinesbardaga, 9. september, féll Kolbeinn en Sigurður hörfaði undan með liðið. Hann bjó lengi á Möðruvöllum en var síðustu árin munkur í Munkaþverárklaustri og dó þar.

Sigurður var tvíkvæntur, fyrri kona hans var Sigríður systir Kolbeins Tumasonar en eftir lát hennar gekk hann að eiga stjúpmóður hennar, Þuríði Gissurardóttur. Kolbeinn og Arnór Tumasynir og Halldóra systir þeirra, kona Sighvatar Sturlusonar, voru því stjúpbörn hans. Tumi eldri Sighvatsson, dóttursonur Þuríðar, ólst upp hjá þeim og einnig dætur Arnórs, Sigríður (móðir Þorgils skarða) og Herdís.

Bróðir Sigurðar var Sigmundur goðorðsmaður á Valþjófsstað (d. 1198). Jón sonur hans tók við goðorðum Svínfellinga og síðan Ormur Svínfellingur sonur hans.
Sniðill

Sniðill er lína sem sker feril a.m.k. tvisvar sinnum.

Ef sniðill sker feril í punktum A og B, og B látinn fara óendanlega nálægt A þá stefnir hallatala sniðilsins á hallatölu snertils ferilsins í punktinum A.

Heimildir.

Weisstein, Eric W. "Secant Line." Frá MathWorld--A Wolfram Web Resource.
Guðný Björk Óðinsdóttir

Guðný Björk Óðinsdóttir (f. 27. september 1988) er íslensk knattspyrnukona. Hún leikur nú með Kristianstads DFF í Svíþjóð.
Worcester

Worcester (borið fram ) er borg og höfuðbær í Worcestershire-sýslunni í Vestur-Miðhéruðum á Englandi. Worcester liggur um það bil 48 km suðvestan Birmingham og 47 km norðan Gloucester. Íbúar eru um 100.000 manns (2017). Dómkirkjan í Worcester, byggð á 12. öldinni, hefur útsýni yfir Severn-áinni sem rennur um miðju borgarinnar.

Síðasta orrusta ensku borgarastyrjaldarinnar var háð í Worcester þann 3. september 1651. Borgin er fæðingarstaður tónskáldsins Edwards Elgar. Worcestershire-sósa er frægasta útflutningsvara borgarinnar og er seld um allan heim. Sósan er enn sett á flöskur í Worcester.
Wilhelm Keitel

Wilhelm Bodewin Gustav Keitel (22. september 1882 – 16. október 1946) var þýskur hershöfðingi (þ. "Generalfeldmarschall") í Þriðja ríkinu. Hann var æðsti yfirmaður þýska heraflans (þ. "Oberkommando der Wehrmacht") í síðari heimsstyrjöld. Keitel var sóttur til saka fyrir stríðsglæpi og glæpi gegn mannkyninu í Nürnberg réttarhöldunum, fundinn sekur og dæmdur til dauða. Hann var hengdur sem stríðsglæpamaður þann 16. október árið 1946.
Stjórnmálahneyksli

Stjórnmálahneyksli er hneyksli sem tengir stjórnmálamenn eða embættismenn ríkisins við athafnir þar sem þeir hafa tekið þátt í eða eru flæktir inn í ólöglega, spillta eða siðlausa gjörninga. Stjórnmálahneyksli getur falið í sér brot á landslögum eða áform um slíkt. Sum stjórnmálahneyksli eru kynlífshneyksli þar sem stjórnmálamaður kemur við sögu.
Hrafn Oddsson

Hrafn Oddsson (um 1225 – 22. nóvember 1289) var íslenskur goðorðsmaður, hirðstjóri og riddari á Sturlungaöld.

Hrafn var af ætt Seldæla, elsti sonur Odds Álasonar á Söndum, sem Órækja Snorrason drap, og konu hans Steinunnar, dóttur Hrafns Sveinbjarnarsonar. Hann bjó fyrst á Eyri í Arnarfirði en síðar á Sauðafelli, í Stafholti og seinast í Glaumbæ í Skagafirði. Hann var í liði Þórðar kakala í Flóabardaga og var á skipi með Svarthöfða Dufgussyni, mági sínum.

Hann kvæntist Þuríði (um 1228 – 1288), dóttur Sturlu Sighvatssonar og Solveigar Sæmundardóttur árið 1245 og settust þau að á Sauðafelli í Dölum. Þá var Kolbeinn ungi fallinn frá, Þórður kakali hafði náð völdum og Hrafn gat fengið hluta af mannaforráðum Sturlu í Dalasýslu. Þegar Þórður fór til Noregs 1250 skipti hann umsjón með veldi sínu á milli stuðningsmanna sinna og réðu þeir Hrafn, Sturla Þórðarson og Þorleifur Þórðarson í Görðum fyrir Vesturlandi. Þegar Þorgils skarði kom til landsins 1252 kom til átaka um völd á milli hans, Hrafns og Sturlu.

Hrafn var boðinn til brúðkaups Ingibjargar Sturludóttur og Halls Gissurarsonar á Flugumýri haustið 1253 en þegar hann kom í Skagafjörð kom sendimaður Eyjólfs ofsa, svila hans, og sagði honum frá því að fyrirhugað væri að fara að Gissuri og vildi fá hann til að vera með. Hrafn neitaði og reyndi að hafa brennumenn ofan af áforminu en sagði heldur ekki Gissuri frá nema undir rós. Hann var kominn til Hóla þegar brennan var en hitti brennumenn þar á eftir og fór með þeim þaðan til Eyjafjarðar.

Hrafn og Gissur sættust vorið 1254 en Gissur sagði seinna að hann vissi ekki hvað hefði hlíft Hrafni á þeim fundi því hann hefði áður verið ákveðinn í að meiða hann, blinda eða gelda. Gissur fór út þá um sumarið en um veturinn fóru svilarnir Hrafn og Eyjólfur ofsi að Oddi Þórarinssyni í Geldingaholti, sem Gissur hafði sett yfir Norðurland, og drápu hann. Þorvarður Þórarinsson bróðir Odds og Þorgils skarði söfnuðu liði og börðust við betur búið og fjölmennara lið Odds og Eyjólfs á Þveráreyrum í Eyjafirði í júlí 1255. Eyjólfur féll á Þverárfundi en Hrafn flúði og staðnæmdist ekki fyrr en í Skagafirði.

Um 1260 flutti Hrafn sig í Stafholt og hrakti fyrst Snorra son Sturlu Þórðarsonar úr héraðinu og svo Sturlu sjálfan úr landi 1263. Gissur Þorvaldsson og Hrafn sættust endanlega á Alþingi 1262. 1270 gerði Magnús konungur Hrafn og Orm Ormsson Svínfelling handgengna menn sína og hirðstjóra og skipaði þeim allt Ísland en Ormur drukknaði við Noreg sama ár svo að Hrafn var einn hirðstjóri. Hann átti í hörðum deilum við kirkjuvaldið síðustu árin (staðamál síðari) og lét hvergi undan í þeirri baráttu. Árið 1288 fóru þeir Staða-Árni biskup saman til Noregs og þar dó Hrafn árið eftir.

Synir Hrafns og Þuríðar voru þeir Jón korpur í Glaumbæ í Skagafirði og Sturla riddari en dæturnar hétu Hallkatla, Valgerður og Þorgerður.
Gyrðir Ívarsson

Gyrðir Ívarsson (d. um 1360) var norskur biskup í Skálholti 1349–1360. Hann var af Ágústínusarreglu, ábóti í Jónskirkju í Björgvin, og var vígður 1350 af Salómon Björgvinjarbiskupi því þá var erkibiskupslaust í Noregi eftir Svartadauða. Hann kom til landsins 1351. Næstu sumur vísiteraði hann Sunnlendingafjórðung og var bróðir Eysteinn Ásgrímsson stundum með honum. Þeir fóru báðir til Noregs 1355 og var þá biskupslaust í landinu en Gyrðir kom aftur árið eftir. Eysteinn kom 1357 og með honum Eyjólfur Brandsson kórsbróðir og voru þeir einhvers konar eftirlitsmenn erkibiskups. Eysteinn og Gyrðir áttu í hörðum deilum og varð með þeim fullur fjandskapur. Eysteinn orti níð um biskupinn, sem bannfærði hann á móti. Þeir sættust þó að fullu. Sumir segja að Eysteinn hafi ort Lilju í yfirbótarskyni fyrir níðið en þó er líklegt að kvæðið sé ort fyrr.

Gyrðir biskup sigldi til Noregs árið 1360 eða 1361 og fórst skipið í hafi og biskup með.
Safi Persakonungur

Safi (1611 – 11. maí 1642) var keisari (sja) yfir Persaveldi á tímum Safavídaríkisins. Hann var elsti sonur Mohammed Baqir elsta sonar Abbas mikla sem lét myrða eða blinda alla syni sína af ótta við að þeir hygðust fremja valdarán.

Safi var krýndur 28. janúar, 1629. Hann skipti sér lítið af stjórn ríkisins sem var frá 1634 í höndum stórvesírsins Saru Taqi. Safi lét myrða alla þá sem hugsanlega gætu átt tilkall til krúnunnar, þar með talið háttsetta hirðmenn og herforingja. Í valdatíð hans náði Tyrkjaveldi Bagdad sem það hélt fram að Fyrri heimsstyrjöldinni og Mógúlveldið náði Kandahar aftur á sitt vald. 1639 gerðu Persar og Tyrkir með sér Zohab-sáttmálann sem færði Tyrkjum alla Mesópótamíu.
Illinois-háskóli í Chicago

Illinois-háskóli í Chicago (e. University of Illinois at Chicago eða UIC) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Chicago í Illinois í Bandaríkjunum. Hann er hluti af Illinois-háskóla og er stærsti háskólinn á Chicago-stórborgarsvæðinu. Rúmlega 15 þúsund nemendur stunda þar grunnnám og tæplega 7 þúsund stunda framhaldsnám. Við skólann starfa um 2300 háskólakennarar.
Viðvík

Viðvík er bær í Viðvíkursveit í austanverðum Skagafirði, fremst í mynni Hjaltadals, sunnan Hjaltadalsár, og höfuðból sveitarinnar frá fornu fari. Þar hefur verið kirkjustaður um langan aldur; kirkju er fyrst getið þar 1189 og þá var Guðmundur góði heimilisprestur í Viðvík. Prestssetur var þar um tíma en nú er kirkjunni þjónað frá Hólum. Núverandi kirkja var byggð 1886 en turninn 1893.

Viðvík er landnámsjörð Öndótts, sem nam Viðvíkursveit en seinna bjó þar Þorbjörn öngull, banamaður Grettis sterka. Eftir því sem segir í Grettis sögu flutti Þorbjörn höfuð Grettis heim til sín í Viðvík og geymdi það þar í salti um veturinn í útibúri, sem síðan kallaðist Grettisbúr.

Á Sturlungaöld bjó Þorgils skarði Böðvarsson í Viðvík um tíma og er jarðarinnar oft getið í Sturlungu. Þar segir meðal annars frá fjörugu samkvæmislífi þar árið 1255: „Í Viðvík var gleði mikil og gott að vera, leikar og fjölmenni mikið. Það var einn Dróttinsdag, að þar var dans mikill, kom þar til fjöldi manna. Hámundur prestur frá Hólum hafði sungið á Miklabæ í Óslandshlíð um daginn; og ríður hann í Viðvík til dans, og var þar að leik, og dáðu menn mjög dans hans. En er hann kom til Hóla rak [Heinrekur] biskup hann úr kirkju með hrakningum og vildi eigi sjá hann. En er Þorgils vissi það, bauð hann presti til sín. En er Hámundur prestur birti það fyrir vinum sínum, þá tók biskup hann í sætt fyrir bæn manna; en hann var við hann aldrei jafn-vel sem áður.“
West End (London)

West End er hverfi í Mið-London á Englandi. Innan þess eru margir ferðamannastaðir borgarinnar, höfuðstöðvar ýmisa fyrirtækja og verslana og West End-leikhúsin. Farið var að nota nafnið undir lok 19. aldarinnar um svæðið vestan Charing Cross. Í West End er stærsta verslunarhverfi í Evrópu og þar er fjöldi veitingahúsa, hótela, bara og næturklúbba.

West End-svæðið er vestan við það svæði sem borgin náði yfir á tímum Rómverja og á miðöldum. Svæðið varð vinsælt hjá yfirstéttunum af því að vegna ríkjandi vindátta lagði reyk frá borginni sjaldan þangað. Það var líka nærri konungshöllinni og síðar þinghúsinu í Westminster. West End er að mestu innan Westminsterborgar (sem er einn af 32 borgarhlutum í London). Svæðið byggðist upp á 17., 18. og 19. öld og þar voru byggðar hallir, dýr raðhús, tískuverslanir og skemmtistaðir. Á svæðunum næst City of London: Holborn, Seven Dials og Covent Garden, bjuggu aðallega fátæklingar, en á 19. öldinni voru þessi svæði enduruppbyggð.

Heitið West End er notað bæði um skemmtistaðina og leikhúsin umhverfis Leicester Square og Covent Garden, verslunarhverfið sem er umhverfis Oxford Street, Regent Street og Bond Street og um þann hluta Mið-London sem liggur vestan við City.
Listi yfir háskóla á Íslandi

Eftirfarandi er listi yfir háskóla á Íslandi:
Norðfjarðarsveit

Norðfjarðarsveit er sveit í Norðfirði.
Súrt berg

Súrt berg eða súrberg er kísilríkt storkuberg, venjulega ljósleitt.

Aðalsteindir eru kvars og feldspat en á Íslandi aðallega natríumfeldspat - albít/ólígóklas - en minna um kalífeldspat.

Eftir kísilmagni hefur storkuberg verði flokkað gróflega í þrennt

Eftir því sem bergkvikan er súrari því seigari er hún og því er súrt hraun mjög þykkt eins og Laugahraun og hrúgast upp sem gúll.
Þóleiít

Þóleiít er blágrýti sem er tegund basalts.

Lýsing.

Það er dulkornótt og dökkt, oft gráleitt þegar það er ferskt. Vanalega straumflögótt, aðallega miðhlauti hraunlagana. Flögunin kemur fram sem móleitar, flatar rákir í þverkubbuðu hraunstáli. Rákirnar eru blöðróttar og kristallarnir eru stórir en í grunnmassanum.

Uppruni og útbreiðsla.

Myndar um 50% af hraunlagastaflanum hér á landi. Myndar syrpur af þunnum hraunlögum kringum megineldstöðvarnar, upprunnum í tíðum eldgosum þeirra, eða sem þykk, stök hraunlög, upprunnin í sprungusveimum eldstöðvakerfanna.

Þóleitít er talið myndast við hlutkristöllun ólivínbasalt, þ.e. útfellingar krómíts og ólivíns í kvikuþróm innan jarðskorpunnar.
Mordenít

Mordenít er zeólíti sem hefur hárfína sveigjanlega þræði og brúska sem eru mjúkir viðkomu.

Lýsing.

Myndar þéttan massa undir brúskunum og í fylltum holum. Kringum 0,5 cm á lengd en 2 cm langar nálar hafa fundist hér á landi. Líkist baðmullarbrúskum eða myglukenndri skán, oft með silkigljáa. Oftast hvítt en getur stundum verið rauðbrúnt.

Úrbreiðsla.

Algengust zeólíta. Finnst í þóleiíti og kísilríku bergi. Finnst oft með kalsedóni, kvarsi og epistilbíti. Hefur fundist í Hvalfirði, á Skarðsheiði og Þorskafjarðarheiði.
Stilbít

Stilbít er margbreytilegt að útliti.

Lýsing.

Stilbít myndar frekar plötulaga kristala er vaxa út í horn til enda. Það kemur fyrir sem þyrping af jafnhliða sexhyrndum kristölum. Stilbít er mjólkurhvítt en líka glær,hálfglær og líka lituð afbrigði sem geta verið rauðbrún eða grænlit. Það er bæði með glergljáa og skelplötugljáa. Eru 1-2 cm langir en geta verið allt að 5-10 cm á lengd.

Útbreiðsla.

Algengust zeólíta. Finnst í holufylltu basalti. Á Íslandi er það einnig að finna í þóleiíti neðarlega í blágrýtisfjöllunum á Austfjörðum.
Ranakollar

Ranakollur er skriðdýrstegund sem er eingöngu til á Nýja Sjálandi. Hún tilheyrir ætt þar sem hún er eina núlifandi tegundin. Á miðlífsöld mátti finna tegundir ættarinnar bæði á landi og í sjó og voru þær bæði skordýraætur og jurtaætur.

Ranakollar hafa verið friðaðir síðan 1985. Þeir eru 60 cm löng næturdýr. Þeir halda virkni þótt líkamshiti þeirra fari allt niður í 6 °C en nota sólina til að hækka líkamshitann á daginn. Lifa einkum á hryggleysingjum og einstaka smáhryggdýrum. Hafa tvær tannraðir í efra gómi. Lifa í holum þá gjarnan gömlum sjófuglaholum.
Breiðbogi

Breiðbogi eða gleiðbogi er heiti ferils, eins keilusniðanna, sem myndar tvo aðskilda óendanlega ferla, sem eru spegilmyndir hvors annars.

Almenn jafna fyrir breiðboga er á forminu

formula_1

þar sem "a" og "b" eru rauntölur og formula_2 og formula_3 eru hnit miðjupunkts breiðbogans.

Algengt dæmi um breiðboga er umhverfan, þ.e. fallið y = 1/x, sem er sýnt á mynd hér til hægri. Þessi jafna fæst með breytuskiptum í almennu jöfnunni og snúningi um 45°.