arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Metýlfenídat

Metýlfenídat (m.a. selt undir sérlyfjaheitunum Rítalín og Concerta) er örvandi lyf sem er leyft til notkunar gegn athyglisbresti, hjartsláttartruflunum og drómasýki. Það er stundum notað í meðferð við óheilbrigðri þreytu, þunglyndi, miðtaugakerfisáverka og offitu. Metýlfenídat tilheyrir píperidín-flokki efna og eykur magn dópamíns og nórepínefríns í heilanum með því að hemla endurupptöku.

Metýlfenídat er efnafæðilega skylt amfetamíni.

Í Bandaríkjunum á árunum 1989-1997 sýndu sjö samanburðarrannsóknir með lyfleysu á metýlfenidati hjá börnum á aldrinum 2 til 13 ára með meðferðarlengd 1 viku til 4 mánuðir eftirfarandi aukaverkanir: svefnleysi, þunglyndi, áhugamissi hjá jafnöldrum (allt að 62 %), lystarleysi (allt að 75%), martraðir (allt að 62%), oflæti (allt að 6%), pirringur (allt að 26%), aukin tárasótt (10%), syfja (allt að 62%), daufur syfja (allt að 19%), kviðverkir, höfuðverkur, skerðing á tali, sjúkleg hugsun, árásargjarn hegðun f, örvun örmerkja og sjúklegar staðalímyndahreyfingar.

Þegar metýlfenidat er notað eru aukaverkanir eins og kvíði, ofnæmisviðbrögð, lystarleysi, ógleði, sundl, hreyfitruflanir, hraðsláttur, hjartaöng, hjartsláttartruflanir, sjónskerðing, taugaveiklun. Við langvarandi notkun lyfsins er þyngdartap mögulegt. Langtíma notkun í stórum skömmtum leiðir stundum til örvandi vaxtar.

Metýlfenidat getur valdið alvarlegum fylgikvillum, þar með talið dauða, hjartavandamálum og geðröskunum. Fyrir hvert hundrað börn og unglinga sem fá lyfið er að minnsta kosti eitt barn með alvarlegan fylgikvilla (dauðsföll, hjarta- og æðasjúkdómar, geðrofi). Í Cochrane Review er einnig bent á mikið vægar aukaverkanir. Meira en helmingur barna og unglinga sem tóku metýlfenidat höfðu eina eða fleiri aukaverkanir. Hjá hverjum 100 einstaklingum sem fengu metýlfenidat hættu 7,3 sjúklingar að taka það vegna aukaverkana eða fylgikvilla. 16,2 einstaklingar af hverjum 100 sjúklingum voru alveg hættir að taka metýlfenidat af óþekktum ástæðum .

Efnið getur verið ávanabindandi.
Ungmennafélag Bolungarvíkur

Ungmennafélag Bolungarvíkur, UMFB, er íþróttafélag í Bolungarvík.
Lýðfræðilega umbreytingin

Lýðfræðilega umbreytingin (e. "the demographic transition") er það þróunarferli í tilteknu landi þegar að bæði fæðingar- og dánartíðni er fer úr því að vera há og í að vera lág. Slík þróun hefur verið tengd við iðnvæðingu. Lýðfræðileg gögn aftur í tímann sýna að í kjölfar Iðnbyltingarinnar lækkaði bæði fæðingar- og dánartíðni í Norður-Ameríku og Vestur-Evrópu.
Furðulegar uppljóstranir

Furðulegar uppljóstranir (franska: "La jeunesse de Spirou") er 38. Svals og Vals-bókin og sú sjötta eftir félagana Tome og Janry. Bókin kom út á frummálinu og í íslenskri þýðingu árið 1987.

Söguþráður.

Bókin skiptist upp í nokkrar stuttar sögur. Sú fyrsta er einungis átta síður og segir frá æskuárum Svals. Varð hún upphafið að sjálfstæðri ritröð um ævintýri Litla-Svals.

"Fláráði falsarinn" segir frá eltingaleik Svals og Vals við falsara sem býður til sölu fimmtu Viggó-bókina (en fimmta heftið kom aldrei út í franska bókaflokknum).

"Einkaþjónn forsetans" lýsir vandræðum Svals á Þorláksmessukvöldi þegar hann er tekinn í misgripum fyrir lyftuþjón og hefur svo hlutverkaskipti við Bandaríkjaforseta.

"Hið óttalega burp" segir frá tilraun Sveppagreifans sem breytir bæjarfyllibyttunni í Sveppaborg í herfilegt skrímsli. Inn í atburðarásina fléttast misheppnað póstrán.

"Villandi ljósmynd" segir frá samkomu vísindamanna á setri Sveppagreifans. Í hópnum leynast tveir svikahrappar en Svalur og Valur afhjúpa þá með aðstoð gamallar ljósmyndar.

Íslensk útgáfa.

Bókin kom út í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar á vegum Iðunnar árið 1987. Þetta var 24. bókin í íslensku ritröðinni.
Miðjarðarhafið

Miðjarðarhafið er innhaf sem tengist Atlantshafinu um Gíbraltarsund. Hafið liggur að þremur heimsálfum; Evrópu í norðri, Asíu í austri og Afríku í suðri. Hafið er 2.5 milljón ferkílómetra að flatarmáli.  °°°°
Nafnsifjar.

Nafnið "Miðjarðarhaf" kemur úr latínu "mediterraneus" ("medius", miðja + "terra", jörð). Rómverjar kölluðu það "Mare Nostrum" („okkar haf“).

Grikkir og Gyðingar til forna nefndu Miðjarðarhafið bara "Hafið", þar sem það var eina heimshafið sem þeir þekktu á þeim tíma.

Saxar og Englar kölluðu það "Wendelsæ" („haf vandala“).

Landafræði.

Miðjarðarhafið tengist Atlantshafi um Gíbraltarsund í vestri og Marmarahafi og Svartahafi um Bosporussund og Dardanellasund í austri. Súesskurðurinn, sem liggur gegnum Súeseiðið í Egyptalandi, tengir Miðjarðarhaf við Rauðahaf.

Í hafinu er gríðarlegur fjöldi eyja. Meðal þeirra stærstu eru:
Amöbur

Amöbur (eða Ömbur ) eru einfrumungar í fylkingu slímdýra af ríki frumdýra.

Þær eru meðal stærstu einfrumunga og líkt og önnur slímdýr hreyfa þær sig úr stað með því að teygja bungu eða totu á frumuhimnuna, sem þær fylla jafnskjótt af umfrymi og kallast þessi útskot skinfætur.

Þótt amöbur séu sér tegundir innan fylkingar slímdýra, þá eru slímdýr oft kölluð amöbur, jafnvel af fræðimönnum, sem getur valdið nokkrum ruglingi.
Abby Brammell

Abby Brammell (fædd 19. mars 1979) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í The Unit, The Shield og Enterprise.

Einkalíf.

Brammell fæddist í Kentucky en ólst upp í San Antonio, Texas. Hún stundaði nám við leiklistarskóla Carnegie Mellon-háskólans þaðan sem hún útskrifaðist árið 2001.

Brammell var gift Jake La Botz frá 2006-2008.

Ferill.

Leikhús.

Brammell lék í "The Talking Cure" eftir Chrisopher Hampton sem var sýnt við "Mark Taper Forum" í Los Angeles.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Brammell var árið 2002 í "Glory Days". Hefur hún síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við "Birds of Prey", The Shield, Crossing Jordan, Lie to Me, og Criminal Minds. Árið 2006 þá var henni boðið hlutverk í The Unit sem Tiffy Gerhardt, sem hún lék til ársins 2009.

Kvikmyndir.

Fyrsta kvikmyndahlutverk Brammell var árið 2004 í "Sawtooth". Síðan þá hefur hún komið fram í kvikmyndum á borð við "Like Dandelion Dust" og "Life Happens".
Kanslari Þýskalands

Kanslari Þýskalands (þýska: "Bundeskanzler" (1867-1871, 1949-), "Reichskanzler" (1871-1949)) er formaður ríkisstjórnar Þýskalands og því æðsti maður framkvæmdavalds sambandsríkisins. Hann velur sér ráðherra og ákvarðar stefnu ríkisstjórnarinnar. Kanslarinn er í raun valdamesti stjórnmálamaður landsins en formlega er hann þriðji maður í virðingarröðinni á eftir forseta og þingforseta. Staða hans er sambærileg stöðu forsætisráðherra á Íslandi.

Kanslarinn er kjörinn af sambandsþinginu til eins kjörtímabils (4 ára) í senn og hefur sambandsþingið eitt vald til að setja hann af fyrir lok kjörtímabilsins með vantraustsyfirlýsingu.

Núverandi kanslari er Olaf Scholz. Forveri hans, Angela Merkel, var fyrsta konan til að gegna embættinu. Samkvæmt þýskri málvenju bætist viðskeytið "-in" við "Bundeskanzler" sé kanslarinn kona og var Merkel því titluð "Bundeskanzlerin".

Kanslarar hafa farið fyrir ríkisstjórnum Þýskalands frá 1867, en titillinn á rætur að rekja til embættismanna í hinu heilaga rómverska ríki á miðöldum.
Angel M. Wainwright

Angel M. Wainright er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í The Unit og General Hospital.

Einkalíf.

Wainright fæddist í Bandaríkjunum.

Ferill.

Sjónvarp.

Fyrsta sjónvarpshlutverk Wainright var árið 1994 í og hefur hún síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við The Wire og Strong Medicine. Árið 2007 þá var henni boðið hlutverk í General Hospital sem Regina Thompson, sem hún lék til ársins 2008. Wainright var með stórt gestahlutverk í The Unit sem Betsy Blane, sem hún lék frá 2006-2009.
Jakobínar

Jakobínar voru frönsk róttæk stjórnmálahreyfing sem leiddi frönsku byltinguna og var einráð í Frakklandi 1793-94. Meðal leiðtoga jakobína voru Jean-Paul Marat, Georges-Jacques Danton , Camille Desmoulins og Maximilien Robespierre.
James D. Watson

James D. Watson (fæddur 6. apríl 1928) er bandarískur sameindalíffræðingur, erfðafræðingur og dýrafræðingur. Hann er frægastur fyrir að hafa uppgötvað byggingu DNA-sameindarinnar árið 1953 ásamt Francis Crick og Rosalind Franklin. Watson, Crick og Maurice Wilkins hlutu Nóbelsverðlaunin árið 1962 „fyrir uppgötvanir þeirra varðandi sameindagerð kjarnsýra og merkingu þeirra í millifærslu upplýsinga í lifandi efnum“. Eftir rannsóknir við Háskólann í Chicago og Háskólann í Indiana vann hann í Cavendish-rannsóknarstofunni við Cambridge-háskóla. Þar kynntist hann Francis Crick samstarfsmanninum sínum.

Árið 1956 varð hann rannsóknarmaður í líffræðideildinni við Harvard-háskóla en þar vann hann til 1976 í rannsóknum á sameindalíffræði. Frá 1988 til 1992 vann Watson í samstarfi við National Institutes of Health og tók þátt í stofnun Human Genome Project. Watson hefur skrifað margar vísindabækur, þar á meðal "The Molecular Biology of the Gene" (1965) og vinsælu bókina "The Double Helix" (1968) um uppgötvun byggingu DNA.

Frá árinu 1968 var hann stjóri rannsóknarstofnunar Cold Spring Harbor Laboratory (CSHL) í Long Island í New York-fylki þar sem hann jók fjármögnun hennar og rannsóknir. Þar einbeitti hann sér að rannsóknum á krabbameini. Árið 1994 varð hann formaður stofnunarinnar og gerði það í tíu ár. Hann varð síðar heiðursrektor hjá stofnuninni en sagði af sér árið 2007 vegna umdeilds viðtals.
Tierpark Hagenbeck

Tierpark Hagenbeck (eða Dýragarður Hagenbecks) er dýragarður í Hamborg í Þýskalandi, frá upphafi 20. aldar.
Ræningjatangi

Ræningjatangi er tangi á Heimaey í Vestmannaeyjum. Tanginn er nefndur eftir sjóræningjum sem komu til eyjanna í Tyrkjaráninu 1627 en talið er að ræningjarnir hafi þar komið á land. Þeir munu ekki hafa siglt inn á höfnina því að þar voru mannaðar fallbyssur á Skansinum.

Ólafur Egilsson segir í "Reisubók" sinni að íslenskur maður að nafni Þorsteinn, sem verið hafi á enskri duggu sem ræningjarnir hertóku á leið sinni frá Austfjörðum, hafi vísað þeim til landgöngu á Ræningjatanga.
Beruvík

Beruvík, einnig verið kölluð Bervík af heimafólki, er vík á vestanverðu Snæfellsnesi. Þar var áður útræði en lendingin var hættuleg, oft brimasamt og sæta varð sjávarföllum þegar róið var um sker og grynningar.

Búið var á fjórum bæjum fram á miðja 20. öld. Bæjunum Nýjabúð, Hella, Helludalur og Garðar. Enn má sjá rústir eftir búsetuna svo sem hlaðna garða, steypta veggi og fjárbað og er þar einnig hlaðin fjárrétt við klettinn Klofning.

Sögur og sagnir.

Ofan þjóðvegarins eru friðlýstar fornleifar af bæjarrúst og túngirðingu. Sagt er að þar hafi Sléttuvellir, landnámsbær Beru verið, sem víkin er kennd við. Suður af Beruvík eru minjar kotbýlisins Litlalóns og nokkru sunnar bæjarins Hólahóla sem var áður höfuðból meðan útræði var enn frá Dritvík og átti sá bær Dritvík.

Hólahólar lagðist í eyði 1880 og síðan hefur huldufólk ráðið þar ríkjum æ síðan að sagt er. Skyggnir menn telja sig verða vara við mikla byggð huldufólks og eru til um sögur. Þannig hafa sumir sem brugðið hafa þar á leik heyrt og fundið mikið lófatak og klapp ofan úr hlíðum Berudals og því meira sem mennskir eru þar færri. Getgátur eru um að saman fari núverandi Hólahólar og eldri nafngift, Aðalþegnshólar er segir frá í Bárðar sögu Snæfellsás.

Heimildir um lifnaðarhæti.

Útgerðarmaðurinn og rithöfundurinn Karvel Ögmundsson ólst upp í Beruvík. Hann skrifaði bækurnar Sjómannsævi 1 til 3 og er í fyrsta bindinu sagt frá uppvexti hans og er það besta heimildin sem til er um lífið í Beruvík í upphafi 20. aldar.

Hvalreki.

Í lok mars árið 2012 rak búrhval á land í Beruvík. Hvalurinn var heillegur og allar tennur í honum. Daginn eftir að fréttist af hvalnum var búið að saga fremri hluta kjálkans af og síðar sama dag var búið að taka allan kjálkann.
Vefpressan

Vefpressan er íslenskt fyrirtæki sem á vefmiðlana pressan.is, eyjan.is og bleikt.is.

Stærstu eigendur Vefpressunar eru Björn Ingi Hrafnsson sem á 18,58% hlut, Vátryggingafélag Íslands sem á 18,39% hlut, Arnar Ægisson sem á 14,21% hlut, AB 10 ehf. sem á 13,92% hlut, Salt Investments ehf. sem á 12,97% hlut og AB 11 ehf. sem á 14,44% hlut.
Alþjóðlegi flugvöllurinn í Sheremetyevo

Alþjóðlegi flugvöllurinn í Sheremetyevo ("Международный аэропорт Шереметьево") eða Sheremetyevo er flugvöllur í Moskvu í Rússlandi.
Skorarhlíðar

Skorarhlíðar eru brattar, klettóttar og skriðurunnar suðurhlíðar Stálfjalls, sem er austan við Rauðasand, en austan þeirra taka Sigluneshlíðar við. Um hlíðarnar var áður torfær og hættuleg gönguleið milli Rauðasands og Barðastrandar og er ýmist gengið í snarbröttum hlíðum eða stórgrýti í fjörunni, yfir tuttugu kílómetra leið. Hættulegasti hluti leiðarinnar kallast Geirlaugarskriður, snarbrattar fram á brún hengiflugs.

Í Stálvík austast í Skorarhlíðum er gömul surtarbrandsnáma, Stálfjallsnáma, og voru þar unnin brúnkol á árunum 1915-1917. Þar unnu um 50 manns þegar mest var en vinnslan borgaði sig ekki, enda aðstæður mjög erfiðar.
Antonio Gramsci

Antonio Gramsci (22. janúar 1891 – 27. apríl 1937) var ítalskur stjórnmálamaður, rithöfundur og heimspekingur. Hann var meðal stofnenda Kommúnistaflokks Ítalíu.

Ævi.

Eftir nám við Tórínóháskóla varð hann blaðamaður og stofnaði ásamt Palmiro Togliatti árið 1919 blaðið "L'Ordine Nuovo" sem var hallt undir bolsévisma. Hópurinn í kringum blaðið átti þátt í stofnun kommúnistaflokksins 1921 og Gramsci sat í miðstjórn flokksins frá upphafi.

9. nóvember 1926 var hann handtekinn af stjórn ítalska fasistaflokksins á grundvelli neyðarlaga þrátt fyrir að hann nyti þinghelgi. Honum var haldið í ýmsum fangelsum næstu átta árin og heilsu hans hrakaði mikið á meðan. 1934 var hann látinn laus á skilorði og gat þá sjálfur leitað sér lækninga. Hann lést á rómversku sjúkrahúsi árið 1937.

Kenningar.

Ritum Gramscis má skipta í þrjá flokka: blaðagreinar sem hann skrifaði sem blaðamaður og ritstjóri ýmissa sósíalískra og kommúnískra málgagna, bréf sem hann sendi meðan á fangavist stóð, og um þrjátíu handskrifaðar stílabækur sem hann færði í fangavistinni. Það er einkum í stílabókunum sem hann setur fram þekktustu kenningar sínar um menningarlegt forræði (hegemóníu) og hlutverk menntamanna.
Tagskiptur lambda-reikningur

Tagskiptur lambda-reikningur er tagskipt formhyggja sem notar lambda-táknið (formula_1) til að tákna nafnlaus föll svipað og ótagskipti lambda-reikningurinn. Tagskiptir lambdareikningar eru undirstaða margra fallaforritunarmála eins og ML og Haskell.
Mið-Afríka

Mið-Afríka er miðhluti Afríku austan við Gíneuflóa og sunnan við Sahara en vestan við Sigdalinn mikla. Eftirfarandi lönd teljast til Mið-Afríku:

Að auki eru Angóla, Búrúndí, Kamerún, Miðbaugs-Gínea, Gabon, Kongó, Rúanda, Saó Tóme og Prinsípe og Sambía oft talin til Mið-Afríku.
Tveggja hæða strætisvagn

Tveggja hæða strætisvagn er strætisvagn með tveimur hæðum. Slíkir strætisvagnar eru útbreiddir á Bretlandi og í fyrrverandi breskum nýlendum, en þeir eru líka notaðir sem ferðamannavagnar og rútur um allan heim. Frægasta dæmi um tveggja hæða strætisvagn er Routemaster sem keyrður var víða í London. Hann er ekki lengur í notkun í dag nema á tveimur leiðum.

Sumir tveggja hæða strætisvagnar eru með opinni efri hæð en þeir eru oftast notaðir til skoðunarferða í stórborgum. Íslenska fyrirtækið Kynnisferðir keyrir svona ferðamannaleiðir með tveggja hæða strætisvögnum þar sem ekið er um Reykjavík og frá og til helstu ferðamannastaðanna.
Indlandshaf

Indlandshaf er þriðja stærsta úthaf jarðar og þekur um 20% af yfirborði hennar, eða 73.556.000 km². Það markast af suðurströnd Asíu í norðri (Indlandsskaga), Arabíuskaganum og Afríku í vestri, í austri af Malakkaskaga, Sundeyjum og Ástralíu og í suðri af Suður-Íshafinu. Það greinist frá Atlantshafinu við 20. lengdargráðu austur og frá Kyrrahafi við 147. lengdargráðu austur. Nyrsti punktur Indlandshafs er í Persaflóa. Eyríki í Indlandshafi eru Madagaskar, Kómoreyjar, Seychelleseyjar, Maldíveyjar, Máritíus og Srí Lanka. Indónesía er við jaðar þess.

Meðaldýpi er tæplega 3,75 km en mesta dýpt rétt rúmir 7 250 m.

Dýpsti hluti Indlandshafs er nefndur Java-áll
Sítrónugras

Sítrónugras (fræðiheiti "Cymbopogon") er ætt um 55 grasategunda sem upprunnar eru úr hlýju tempruðu belti eða hitabelti Gamla heimsins og Eyjaálfu. Sítrónugras er hávaxin fjölær jurt.
Steingrímur Jóhannesson

Steingrímur Jóhannesson (14. júní 1973 – 1. mars 2012) var íslenskur knattspyrnumaður sem fæddur var í Vestmannaeyjum. Um leið og Steingrímur hafði aldur til hóf hann að leika knattspyrnu og síðar handknattleik með Íþróttafélaginu Þór. Þá stundaði Steingrímur einnig frjálsar íþróttir með Ungmennafélaginu Óðni. Fljótlega var ljóst að ómældir hæfileikar og fjölhæfni bjuggu í drengnum.

Knattspyrnan varð fyrir valinu og þar bar Steingrímur af. Hann hóf að leika með meistaraflokki ÍBV á unglingsaldri og lék með félaginu óslitið í rúman áratug.

Knattspyrnuferillinn.

Steingrímur spilaði lengst af ferilsins með ÍBV og varð tvívegis Íslandsmeistari með ÍBV, 1997 og 1998 þegar ÍBV sigraði tvöfalt.

&lt;br&gt;Hann var markakóngur efstu deildar árin 1998 og 1999.&lt;br&gt;

Litlu munaði að hann endurtæki leikinn með Fylki aðeins fjórum árum seinna þegar aðeins tveimur stigum munaði síðan að hann yrði einnig Íslandsmeistari með Fylki árið 2002 en það ár varð hann bikarmeistari með Fylki.

Tímabilið eftir ferilinn.

Síðar lék Steingrímur með liði Selfoss og þá lá leiðin aftur til Vestmannaeyja þar sem Steingrímur lék með ÍBV og KFS. Steingrímur lék samtals 221 leik í efstu deild og skoraði í þeim leikjum 81 mark. Þá lék hann einn A-landsleik og þrjá leiki fyrir U-21-landsliðið.

Veikindi.

Steingrímur greindist með krabbamein árið 2011 hann lést af völdum þess 1. mars 2012 aðeins 38 ára að aldri.
Munnharpa

Munnharpa eða munnorgel er blásturshljóðfæri sem er helst notað í tónlistarstefnum svo sem blús, bandarískri þjóðlagatónlist, djassi, kántrí og rokki. Spilað er á munnhörpu með því að blása lofti inn í eða draga það út í gegnum götin sem eru á hlíðinni. Vararnir eru settar yfir ákveðin göt til að mynda hljóm af ýmsu tagi. Þrýstingurinn sem verður til þegar blásið er inn í munnhörpu veldur sveifluhreyfingum inni í henni og þannig myndast hljóð.
Atari 2600

Atari 2600 er leikjatölva sem kom út í október árið 1977, gefin út af Atari. Vélin var fyrst seld sem Atari VCS (skammstöfun á Video Computer System) en eftir að seinni vélin Atari 5200 kom út þá var hún skýrð Atari 2600. Með henni fylgdu tvær stýripinnafjarstýringar og tvær aðrar fjarstýringar með snúningsshjóli á og skottökkum ("paddle controller") og tölvuleikurinn "Combat" seinna meir fylgdi með hinn vinsæli "Pac-Man". Atari-tölvan var gasalega vinsæl um árið 1980.

Árið 2006 var tekið leikjatölvuna inn í hóp þeirra útvöldu leikfanga í National Toy Hall of Fame í Bandaríkjunum. Meðal forritara Atari 2600 eru:
Parasetamól

Parasetamól (selt á Íslandi undir sérlyfjaheitunum Panodil og Paratabs; kallast acetaminophen í Bandaríkjunum) er verkjastillandi og hitalækkandi lyf. Það hentar við vægum verkjum sé engin bólga fyrir. Verkjastillandi áhrif parasetamóls eru sambærileg við asetýlsalicýlsýru (aspirín). Parasetamól er einnig notað til að slá á sótthita. Það ertir ekki magaslímhúð og hentar þeim sem hafa fengið magasár eða eru viðkvæmir í maga. Parasetamól er oft blandað öðru verkjastillandi efni, kódeini, til þess að magna áhrif þess.

Parasetamól er mjög öruggt lyf þegar það er tekið í eðlilegum skömmtum. Sjaldgæft er að fólk fái útbrot. Hár ofskammtur af parsetamóli leiðir til skemmdar í lifrinni og lifrarbilunar. Áfengissjúklingar og fólk með lifrarskemmdir er mun líklegra til að fá þessar hættulegu aukaverkanir, þar sem lifrin í þeim starfar ekki sem skyldi.

Parasetamól hentar ekki til sjálfsmorðs. Hár ofskammtur af parasetamóli leiðir ekki til meðvitundarleysis heldur langra kvalafullra veikinda og að lokum dauða. Sé parasetamólið ekki fjarlægt úr líkamanum um leið er ekki hægt að afstýra einkennum ofskammts: svima, uppkasta, svita, og sársauka þegar lifrarbilun kemur fram. Lifrarbilunin dregur fólk til dauða á 3–5 dögum eða allt að 4–6 vikum.
Johannes Scolvus

Johannes Scolvus eða Jón Skolp var sæfari og landkönnuður á síðari hluta 15. aldar. Óvíst er hverrar þjóðar hann var; líklegast er talið að hann hafi verið danskur eða norskur en hann hefur einnig verið katalónskur, velskur eða pólskur og því hefur líka verið haldið fram að hann hafi verið Íslendingur og heitið Jón Skúlason. Annars er eftirnafnið ýmist skrifað Scolnus, Scoluus, Scolus, Szkolny, Kolno eða Skolvsson.

Hans er getið í ýmsum heimildum en þær eru allar ritaðar löngu eftir að hann á að hafa verið uppi og það hefur jafnvel verið dregið í efa að hann hafi verið til. Þeim heimildum sem nefna hann ber hins vegar saman um að hann hafi siglt til einhverra landa við norðvestanvert Atlantshaf, Grænlands eða jafnvel meginlands Norður-Ameríku og ef svo er hefur hann komið þangað fyrir daga Kólumbusar.

Heimildir og tilgátur um Scolvus.

Norski fræðimaðurinn Sofus Larsen taldi að Scolvus hefði verið leiðsögumaður eða stýrimaður leiðangurs sem sagt er að Kristján 1. Danakonungur hafi sent um 1473 til að kanna Grænland og önnur lönd í norðri. Leiðangurinn var þýsk-danskur en kostaður af Portúgölum að einhverju leyti og portúgölsku landkönnuðirnir João Vaz Corte-Real og Álvaro Martins voru með í för. Foringjar leiðangursins voru hins vegar þeir Diðrik Píning, síðar hirðstjóri á Íslandi, og félagi hans Hans Pothorst. Larsen taldi að leiðangurinn hefði siglt af stað frá Björgvin, farið til Íslands og Grænlands og að lokum fundið Terra do Bacalhau, "Þorskaland", sem líklega hefði verið Nýfundnaland eða Labrador.

Á hnattlíkani sem kortagerðamaðurinn Gemma Frisius gerði 1536 er letrað á svæðið milli Grænlands og Labrador að þangað hafi Daninn Joes Scoluss komið 1476 og hitt þar fyrir þjóð sem nefnd er Quij. Í spænskri bók sem út kom 1553 segir um Labrador að þangað hafi menn komið frá Noregi undir leiðsögn Joan Scoluo. Í enskri heimild frá 1575 er talað um að John Scolus, stýrimaður frá Danmörku, hafi siglt á þessar slóðir 1476. Á ensku korti frá 1582 er teiknað land norðvestan við Grænland og á það skrifað Jac. Scolvus Croetland. Í hollenskri heimild frá 1597 er sagt að Johannes Scoluus Polonus (Pólverji) hafi komið til Labrador og Estotilands. Meðal annars á þeim grundvelli vilja Pólverjar eigna sér Scolvus, sem þeir segja hafa heitið Jan z Kolna. Þess hefur þó verið getið til að Polonus sé mislestur á piloto (stýrimaður) í eldri heimild. Fleiri heimildir nefna Scolvus en engar samtímaheimildir hafa fundist sem geta hans.
Matskeið (mælieining)

Matskeið (skammstafað msk) er mælieining, einkum notuð í mataruppskriftum. Sé ekki þörf á mikilli nákvæmni nota margir bara þá matskeið sem hendi er næst en einnig eru til staðlaðar mæliskeiðar. Stöðluð matskeið er 15 ml eða þrjár teskeiðar, nema í Ástralíu, þar er matskeiðin 20 ml eða fjórar teskeiðar.

Þegar magn er gefið upp í matskeiðum er yfirleitt átt við sléttfulla nema annað sé tekið fram. Í eldri uppskriftum er magn stundum gefið upp í barnaskeiðum og er þá átt við skeið sem er á milli teskeiðar og matskeiðar og tekur 1,5-2 teskeiðar.
McGill-háskóli

McGill-háskóli er ríkisrekinn rannsóknaháskóli í Montréal í Quebec í Kanada. Skólinn er nefndur eftir James McGill, kaupmanni í Montreal sem kom frá Glasgow í Skotlandi en hann gaf stofnfé skólans. McGill-háskóli var stofnaður árið 1821 og er einn af elstu háskólum Kanada.

Tæplega 35 þúsund nemendur stunda nám við skólann. Þar af stunda tæplega níu þúsund nemendur framhaldsnám.

Einkunnarorð skólans eru "Grandescunt Aucta Labore"
Bakerloo-leið

Bakerloo-leið er leið neðanjarðarlestakerfis Lundúnaborgar. Hún er brún á litinn á korti kerfisins.
Sanremo

Sanremo er borg í Lígúríuhéraði á Ítalíu og er á ítölsku Rivíerunni, skammt frá landamærum Frakklands. Þar búa 57.047 manns (2002).