arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Machu Picchu

Machu Picchu (framburður: ['mɑ.tʃu 'pik.tʃu]) (stundum nefnd „Týnda borgin“) er forn borg byggð fyrir komu Kólumbusar til Ameríku af Inkunum. Macu Picchu var byggð um miðja 15.öld er veldi Inka stóð sem hæst í tíð keisarans Pachhacuti Inca Yupanqui (1438-1471). Borgin er 2.430 metra yfir sjávarmáli á fjallsbrún yfir Urubambadalnum í Perú, um 70 km norðvestur af Cusco. Borgin er á Heimsminjaskrá UNESCO.

Í virkisborginni eru ríflega 140 byggingar, hof og aðrar opinberar byggingar auk íbúðarhúsa. Um tvo hundruð tröppugangar tengja byggðina saman enda er hún í miklum halla. Húsin eru öll byggð úr graníti, flest án múrlíms, en grjótið svo nákvæmlega fellt saman að eigi má hnífsblaði á milli koma. Þökin voru ýmist úr steini eða einhverju öðru sem fannst í nágreninu. Í hlíðunum eru stallar með akurreinum þar sem rækta mátti næg matvæli fyrir íbúa borgarinnar. Borginni var skipt í hverfi. Sum hverfi voru fyrir hof, önnur fyrir aðalsmenn og presta og önnur hverfi fyrir almenning. Í borginni eru einnig torg og önnur opin svæði, brunnar og áveiturennur, er náðu til flestra bygginga.

Borgin var yfirgefin árið 1572 í kjölfar spænska hernámsins en þeir komu hins vegar aldrei á staðinn og því er borgin óskemmd af manna völdum og einstaklega vel varðveitt. Eftir að borgin var yfirgefin týndist hún umheiminum í meira en fjórar aldir og þaktist gróðri.

Seint á 19.öld fréttist að nokkrir útlendingar hafi farið á staðinn og jafnvel rænt forngripum. Það var svo ekki fyrr en í júlí 1911 að bandaríski sagnfræðingurinn, Hiram Bingham, tilkynnti að hann hefði „fundið“ borgina. Hann var við rannsóknir í Machu Picchu næstu árin og greindi frá niðurstöðunum í fjölmörgum greinum og bókum.
2. árþúsundið

2. árþúsundið er í gregoríska tímatalinu tímabilið sem hófst við upphaf ársins 1001 og stóð til loka ársins 2000.
1053

Árið 1053 (MLIII í rómverskum tölum)
1651

Árið 1651 (MDCLI í rómverskum tölum) var 51. ár 17. aldar sem hófst á sunnudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
1044

Árið 1044 (MXLIV í rómverskum tölum)
Hákon ungi

Hákon ungi Hákonarson (10. nóvember 1232 – 5. maí 1257) var sonur Hákonar gamla Noregskonungs, og meðkonungur hans frá 1. apríl 1240 til dauðadags. Móðir Hákonar var Margrét drottning, dóttir Skúla jarls.

Hákon fékk konungstitilinn árið 1240, þegar hann var á áttunda ári, en þá hafði Skúli afi hans gert misheppnaða uppreisn og reynt að brjótast til valda. Hann giftist 1251 Ríkissu dóttur Birgis jarls og systur Svíakonunganna Valdimars Birgissonar og Magnúsar hlöðuláss. Hún var þá líklega um 13 ára að aldri og var stofnað til hjónabandsins í framhaldi af friðarsamningum milli Norðmanna og Svía árið 1249. Eftir lát Hákonar giftist hún aftur Hinrik fursta af Mecklenburg-Werle.

Hákon og Ríkissa áttu aðeins einn son, Sverri, sem lést 1261 níu ára gamall, þannig að við lát Hákonar gamla 1263 varð yngsti sonur hans, Magnús lagabætir, konungur.
Skógarkerfill

Skógarkerfill (fræðiheiti: "Anthriscus sylvestris") er ágeng sveipjurt sem var líklega flutt til Íslands sem skrautplanta upp úr 1920. Hann er hávaxinn og öflugur í samkeppni við þær tegundir sem fyrir eru og getur eytt þeim gróðri sem fyrir var. Skógarkerfill inniheldur ýmis virk efni sem mögulegt er að nýta til framleiðslu á snyrtivörum eða fæðubótarefnum.
Baldvin Halldórsson

Baldvin Halldórsson (23. mars 1923 - 14. júlí 2007) var íslenskur leikari.
N-reglur

N-reglur eru reglur í íslenskri stafsetningu um það hvort rita skuli eitt n eða tvö í tilfellum þar sem enginn greinarmunur er gerður í framburði.

Eftir uppruna orða.

Fjöldi n-a í orði fer eftir uppruna þess.

Dæmi:

Það getur oft reynst erfitt að finna skyld orð sem sýna hvort eitt n sé í orðinu eða tvö, og ef allt bregst er best að nota útilokunaraðferðina. Er þá best að leita að orðum sem eru af sömu rót með tvö nn í stofni. Ef ekkert slíkt orð finnst, er best að nota eitt n.

Dæmi:

Í smáorðum.

Ýmis smáorð sem tákna stefnu frá einhverjum stað enda á "-an" og aldrei á "-ann".

Dæmi:

Atviksorðin „þanneiginn“ (þann + veginn) og „hinseginn“ enda með tveimur n-um.

Enn og en.

Það skal skrifa „enn“ ef það er hægt að setja „enn þá“ í staðinn án þess að merkingin breytist. Annars er „en“ notað. „En“ er líka oftast notað í samanburði. Einnig er „en“ samtenging.

Dæmi um tvö enn:

Dæmi um eitt n:

Í greini.

Jafnmörg n eru í lausum greini, í viðskeyttum greini og í eignarfornöfnum. Hægt er að finna n fjölda í viðskeyttum greini með því að bæta "minn" eða "mín" fyrir aftan vafaorðið. Ef fyrsta sérhljóðið í eignarfornafninu er í er eitt n ("mín", "mínar") en ef sérhljóðið er i eru tvö n ("minn", "mínir").

Dæmi:

Skemmtilega konan m"í"n.

Hávaxni maðurinn m"i"nn.

Nafnorð án greinis.

Karlkyns nafnorð.

Regla eitt.

Karlkynsorð sem hafa endinguna "-ann", "-inn" og "-unn" í nefnifalli eintölu, hafa eitt n í öllum öðrum föllum (þolfalli, þágufalli og eignarfalli).

Dæmi:

Önnur orð sem beygjast svona:

Orðin Huginn, Reginn og Muninn eru eins í þolfalli og þágufalli (Hugin, Munin og Regin).

Orðið aftann (sem þýðir kvöld eða síðdegi) er eina orðið í nútímaíslensku sem beygist eftir þessari reglu, og er mest notað í samsettum orðum eins og aftansöngur" (kvöldmessa) eða aftanbjarmi" (kvöldroði).

Regla tvö.

Sum ættarnöfn sem enda á -an í nefnifalli hafa eitt n í öllum föllum. Nöfnin Kiljan, Kamban, Kjaran, Kvaran, Kjartan, Natan osfv. eru dæmi um slík ættarnöfn.

Kvenkyns nafnorð.

Regla eitt.

N-regla eitt fyrir kvenkyns nafnorð, oft kölluð Þórunnarregla hljómar svo að íslensk kvennanöfn sem eru mynduð af orðinu unnur sem þýðir alda (eins og Þórunn, Jórunn, Iðunn, Ingunn, Ljótunn, Dýrunn, Sæunn), hafa tvö n í öllum föllum.

Regla tvö.

N-regla tvö fyrir kvenkyns nafnorð, oft kölluð miskunnarregla hljómar svo að hin fjögur kvenkyns nafnorð sem eru dregin af sögnunum að "kunna" og að "kenna" (einkunn, vorkunn, miskunn og forkunn) hafa tvö n í öllum föllum.

Regla þrjú.

N-regla þrjú fyrir kvenkyns nafnorð, oft kölluð verslunarregla hljómar svo að kvenkyns nafnorð sem enda á -un eða -an í nefnifalli, og eru dregin af nafnhætti sagna, á að skrifa með einu n í öllum föllum.

Dæmi:
Erlingur Gíslason

Erlingur Gíslason (f. 13. mars 1933, d. 8. mars 2016) var íslenskur leikari.
Brimarhólmur

Brimarhólmur eða Brimarahólmur (danska: "Bremerholm") var upphaflega eyja við Kaupmannahöfn, en síðan tengd landi á 16. öld og reist þar verkstæði danska sjóhersins er var að nokkru rekið með nauðungarvinnu afbrotamanna. Þangað voru m.a. margir íslenskir brotamenn dæmdir. Brimarhólmur var við lýði sem fangelsi frá 16. öld og fram um miðja 19. öld. Frá 17. maí 1741 var hætt að hafa þar aðra afbrotamenn en úr danska sjóhernum og tók Stokkhúsið þá við íslenskum brotamönnum.
1698

Árið 1698 (MDCXCVIII í rómverskum tölum) var 98. ár 17. aldar. Það hófst á miðvikudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu eða laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Evert Ingólfsson

Evert Ingólfsson (f. 29. október 1947) er íslenskur leikari.
Þórunn Magnea Magnúsdóttir

Þórunn Magnea Magnúsdóttir (f. 10. nóvember 1945) er íslensk leikkona.
JAR

JAR gæti átt við:
Vigdís Gunnarsdóttir

Vigdís Gunnarsdóttir (f. 5. október 1965) er íslensk leikkona.
Andrew Carnegie

Andrew Carnegie (25. nóvember 1835 – 11. ágúst 1919) var bandarískur iðnjöfur og mannvinur af skoskum ættum. Hann stofnaði Carnegie-stálfyrirtækið sem seinna varð U.S. Steel.

Carnegie er þekktur fyrir að hafa byggt upp eina öflugustu og áhrifamestu viðskiptasamsteypu í sögu Bandaríkjanna og fyrir að hafa síðar á ævinni gefið megnið af eigum sínum til ýmissa góðgerðarmála svo sem stofnunar bókasafna, skóla og háskóla í Bandaríkjunum og Skotlandi og víða annars staðar. Árið 1919 voru um það bil 3500 bókasöfn í Bandaríkjunum og hafði Carnegie gefið eða styrkt um það bil helming þeirra. Carnegie-Mellon háskólinn í Pittsburgh í Pennsylvaníu er nefndur eftir honum og Andrew W. Mellon, sem og Carnegie-vatnið í Princeton, New Jersey, en hann fjármagnaði gerð þess fyrir Princeton-háskóla. Frægasta styrktarverkefni Carnegies er ef til vill tónleikasalurinn Carnegie Hall á Manhattan í New York borg.
.fr

.fr er þjóðarlén Frakklands.
.au

.au er þjóðarlén Ástralíu.
Nýrýni

Nýrýni (e. "New Criticism") er stefna í bókmenntarýni sem ruddi sér til rúms í Bretlandi og Bandaríkjunum á þriðja og fjórða áratug tuttugustu aldar. Þeir höfundar sem nú eru kenndir við nýrýni voru sundurleitir í skoðunum en helsta sameiginlega einkenni þeirra er höfuðáhersla á nákvæma greiningu á sjálfum texta þess bókmenntaverks sem um er fjallað. Þeir höfnuðu rannsóknaraðferðum sem byggðust á að skoða æviferil skáldsins eða hugmyndafræðilegan og samfélagslegan bakgrunn þess. Þannig beindist nýrýnin gegn klassískri textafræði, pósítivisma og áhrifum sálfræði og félagsfræði á bókmenntarannsóknir.

Forvígismenn nýrýni náðu mestum árangri í greiningu á lýrík enda voru þeir margir ljóðskáld sjálfir. Með því að beita „nákvæmum lestri“ (e. "close reading") á texta hugðust þeir finna mynstur innan hans, til dæmis með því að skoða myndhverfingar og tákn en einnig þversagnir og margræði.

Árið 1919 birti bresk-bandaríska ljóðskáldið T. S. Eliot greinina „Hefðin og hæfileiki einstaklingsins“ sem var áhrifamikill undanfari nýrýninnar. Eins og fylgjendur nýrýni seinna lagði Eliot höfuðáherslu á fagurfræðilegt inntak texta en skeytti minna um hugmyndafræðilegt inntak hans. Kenningar hans gengu þó ekki jafnlangt og nýrýnin í að úthýsa höfundinum úr bókmenntagreiningunni.

Nýrýni hlaut nafn af grein eftir John Crowe Ransom, „The New Criticism“, sem birtist 1941. Af öðrum forvígismönnum hennar má nefna William Empson, Robert Penn Warren og Cleanth Brooks. Blómaskeið nýrýni er um miðja 20. öldina en hún fór ekki að hafa veruleg áhrif á Norðurlöndum fyrr en á sjötta og sjöunda áratugnum. Bók Njarðar P. Njarðvík, "Eðlisþættir skáldsögunnar", sem kom út 1975, er að nokkru leyti í anda nýrýni.
Tinna Gunnlaugsdóttir

Tinna Þórdís Gunnlaugsdóttir (f. 18. júní 1954) er íslensk leikkona. Hún stundaði fjögurra nám við Leiklistarskóla SÁL og lauk því við Leiklistarskóla Íslands 1978. Hún var Þjóðleikhússtjóri á árunum 2005-2014. Hún er gift Agli Ólafssyni leikara og tónlistarmanni. Börn þeirra eru Ólafur Egill Egilsson, leikari og handritshöfundur, (f.12.10.1977) Gunnlaugur Egilsson, balettdansari (f 26.03.1979) og Ellen Erla Egilsdóttir (f. 18.10.1988)

Heimild.

Samtíðarmenn J-Ö, Vaka-Helgafell, 2003, Pétur Ástvaldsson ritstjóri.
Fjármálaráðherra

Fjármálaráðherra er sá ráðherra í ríkisstjórn sem hefur fjármál ríkisins á sinni könnu. Valdsvið embættisins er mismunandi eftir löndum en felur oft í sér að hafa umsjón með gerð fjárlaga og leggja á, breyta eða afnema skatta.

Tenglar.

Reglugerð um Stjórnarráð Íslands - 5 gr. verksvið fjármálaráðuneytis
Sóley Elíasdóttir

Sóley Elíasdóttir (f. 13. júlí 1967) er íslensk leikkona. Hún er eiginkona Hilmars Jónssonar, leikara, og systir Laufeyjar Elíasdóttur, leikkonu.
1022

Árið 1022 (MXXII í rómverskum tölum)
.sy

.sy er þjóðarlén Sýrlands.
.az

.az er þjóðarlén Aserbaídsjans.
Opus

Opus er austurrísk hljómsveit sem stofnuð var í Graz árið 1973. Sveitin er þekktust fyrir smáskífuna "Live Is Life", frá 1985, en lagið náði toppsætinu í mörgum Evrópulöndum.
Stafræni heimurinn

Stafræni heimurinn eða gagnaheimurinn er sá staður þar sem Digimonar lifa og þróast í anime og mangaseríunum Digimon. Heimurinn myndaðist í tölvunni Yggdrasil og breiddist út um alla gagnaflutningakerfi jarðarinnar. Aðrar kenningar segja að gagnaheimurinn hafi alltaf verið til og gagnaflutningskerfi jarðarinnar notfæri sér einungis reikningsgetu þess heims.
Múlaprófastsdæmi

Múlaprófastsdæmi er eitt af 15 prófastsdæmum Íslands. Prófastur er sr. Jóhanna Ingibjörg Sigmarsdóttir og prestaköllin eru:

Heimildir.

Upplýsingar um Múlaprófastsdæmi á kirkjan.is
.uk

.uk er þjóðarlén Bretlands. Samkvæmt tölum frá júlí 2008 er .uk fimmta vinsælasta þjóðarlén heims.
1694

Árið 1694 (MDCXCIV í rómverskum tölum) var 94. ár 17. aldar sem hófst á föstudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en mánudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Bókasafn

Bókasafn er staður þar sem upplýsingar; bækur, tímarit, dagblöð og einnig myndbönd og hljóðdiskar eru geymdar.

Fyrsta bókasafnið í Reykjavík.

Fyrsta bókasafn í Reykjavík var stofnað að frumkvæði C.C. Rafns, síðar prófessors, en það var hið svonefnda "stiftbókasafnið", stofnað 1815. Þetta var upphafið að Landsbókasafni. Ekkert hús var til fyrir safnið, svo að því var fyrst komið fyrir í Konungsgarði. Svo var það flutt á loft dómkirkjunnar, og þaðan í Alþingishúsið 1881.
Sigríður Eyrún Friðriksdóttir

Sigríður Eyrún Friðriksdóttir (f. 9. maí 1976) er íslensk leikkona.

Sigga Eyrún lærði leiklist í Guildford School of Acting í Bretlandi. Hún hefur einnig lokið námi í söng við Complete Vocal Institute í Kaupmannahöfn og lærði einnig söng hjá Elaine Overholt (raddþjálfari í söngleikjamyndunum Chicago og Hairspray) í Toronto í Kanada og í F.Í.H. og Söngskóla Reykjavíkur.

Sigríður er annar helmingur dúettsins VIGGÓ OG VÍÓLETTA ásamt Bjarna Snæbjörnssyni. Þau eru Söngleikjakóngur og –drottning Íslands og haustið 2011 frumsýndu þau sinn eigin Sjálfshjálparsöngleik í sýningunni Uppnám í Leikhúskjallaranum (Þjóðleikhúsið).

Hún hefur starfað sem leikari við Borgarleikhúsið (Grettir og Jesus Christ Superstar) og er fastráðinn leikari hjá Sýrlandi Hljóðsetningu við að talsetja teiknimyndir og auglýsingar. Teiknimyndapersónur sem hún hefur ljáð rödd sína (hjá Sýrlandi og annars staðar) eru m.a.: Eydís í "Finnboga og Felix", Diego í "Diego", Ungfrú Málglöð/Sól/Hrekkjótt/Stríðin í "Herramönnum", "Jimmy Neutron", Hrappur/Selma/ofl í "Bubby Byggir bíómyndinni", mamman í "Coraline", Múmínsnáði/Múmínmamma/Mía litla í "Múmínálfunum" (RÚV 2011) og fleiri teiknimyndir.

Sigga leikur Silju vinkonu Lóu Ókurteisu í Söngvaborg 5 og veturinn 2010-2011 lék hún Rósalind prinsessu og Ástrósu skógarstelpu í Stundinni Okkar í Ríkissjónvarpinu. Þeir sem sáu Jólaævintýri Smáralindar jólin 2007 muna kannski eftir henni sem Hönnu litlu sem bjargaði jólunum frá Trölla.
Rósa Guðný Þórsdóttir

Rósa Guðný Þórsdóttir (f. 30. september 1958) er íslensk leikkona.
Ragnhildur Rúriksdóttir

Ragnhildur Rúriksdóttir (f. 12. febrúar 1964) er íslensk leikkona.

Hún er dóttir Rúriks Haraldssonar leikara.
María Sigurðardóttir (leikkona)

María Sigurðardóttir (f. 20. október 1954) er íslensk leikkona, leikstjóri og fyrrverandi leikhússtjóri Leikfélags Akureyrar.

María lauk námi frá Leiklistarskóla Íslands árið 1983 og hefur síðan þá unnið við fjölda verkefna sem leikkona og leikstjóri jafnt í kvikmyndum sem leikhúsi. Hún hefur jafnframt starfað við kennslu í leiktúlkun, meðal annars við Listaháskóla Íslands. María hefur leikið í ýmsum sýningum hjá Leikfélagi Reykjavíkur, Alþýðuleikhúsinu, Leikfélagi Akureyrar og Þjóðleikhúsinu. Hún hefur á undanförnum tveimur áratugum leikstýrt yfir tuttugu leiksýningum áhugamanna, meðal annars hjá Leikfélagi Húsavíkur, Umf. Eflingu í Reykjadal og Freyvangsleikhúsinu.

Í Borgarleikhúsinu leikstýrði María Sex í sveit, Pétri Pan, Fegurðardrottningunni frá Línakri, Leitinni að vísbendingu að vitsmunalífi í alheiminum, Bláa herberginu, Öfugu megin uppí og söngleiknum Honk!. Hún leikstýrði Þjóni í súpunni í Iðnó og á Friðriki V á Akureyri árin 2008-2010, Sýndri veiði hjá Leikfélagi Íslands, Fífli í hófi hjá Sögn ehf. í Íslensku Óperunni, Hálsfesti Helenu hjá Þjóðleikhúsinu og Fló á skinni, Fúlum á móti og 39 þrep hjá Leikfélagi Akureyrar. María leikstýrði dans- og söngvamyndinni Regínu og heimildamyndunum Locomotion og My Family and Me. Hún hefur einnig starfað sem aðstoðarleikstjóri við yfir tíu íslenskar kvikmyndir, meðal annars Tár úr steini, Bíódaga, Djöflaeyjuna, Stikkfrí og Engla Alheimsins.
Stýrivextir

Stýrivextir eru vextir sem stjórnvöld nota til að hafa áhrif á markaðsvexti, einkum vextir seðlabanka í viðskiptum við lánastofnanir. Stýrivextir eru þannig hagstjórnartæki til þess að hafa áhrif á verðbólgu, gengi íslensku krónunnar og þar með hagvöxt.

"Seðlabanki Íslands" útskýrir stýrivexti þannig á heimasíðu sinni:

Með töluverðri einföldun mætti útskýra stýrivexti þannig að þeir eru nokkurskonar heildsöluverð á peningum sem lánastofnanir (oftast bankar) „kaupa“ peninga á hjá Seðlabankanum, en „selja“ svo lántakenda á smásöluverði. Þannig að ef stýrivextir hækka, þá hækka einnig útlánsvextir bankanna.
Storkbit

Storkbit (eða storkabit) (fræðiheiti: "Naevus occipitalis") er rauður flekkur í hnakka sumra nýfæddra barna. Flekkurinn getur einnig birst á enni eða augnlokum, en það er öllu sjaldgæfara. Flekkurinn birtist vegna þess að undir honum eru margar æðar í einum hnapp, en þessi æðahnappur orsakast vegna minniháttar anmarka við þroskun fóstursins. Flekkir þessir eru hættulausir og hverfa flestir á fyrsta æviári barnsins.
Jason Priestley

Jason Bradford Priestley (f. 28. ágúst 1969 í Vancouver í Kanada) er kanadískur leikari og leikstjóri. Hann er aðallega þekktur fyrir leik sinn í hinum vinsælu sjónvarpsþáttum Beverly Hills 90210 þar sem hann lék persónuna Brandon Walsh. Hann hefur verið tvígiftur en núverandi kona hans er Naomi Lowde Priestley og eiga þau saman eina dóttur Ashlee Petersen.
.ck

.ck er þjóðarlén í Cookseyjum.
Framboð og eftirspurn

Í hagfræði er framboð og eftirspurn hugtak sem notað er til að lýsa breytingum hlutfallslega á milli hugsanlegra kaupanda og seljanda. Þ.e.a.s. ef fleiri vilja kaupa tiltekna vöru og ekki er til nóg af henni til að anna eftirspurn hækkar verðið, og ef meira er til af tiltekinni vöru en sótt er eftir þá lækkar verðið.
Babsk

Babsk er þorp í miðhluta Póllands, i województwo łódzkie (Łódź-hérað), á milli borganna Łódź og Varsjár, við fljótið.&lt;br&gt;Íbúar voru 690 árið 2005.
Almaty

Almaty (kasakska: Алматы) er stærsta borg Kasakstans. Almaty er líka fylki í Kasakstan, en borgin Almaty er fylki án staðarrar eins og Medeú og Sjimkent, sem liggja í Almatyfylkinu. Orðið „Almaty“ eða gamla orðið „Alma-Ata“ þýðir „faðir epla“.
Mansal

Mansal (oft ranglega nefnt "mannsal") er glæpastarfsemi sem felst í verslun með menn í hagnaðarskyni. Fórnarlömbin eru seld sem vinnuafl í verksmiðjum eða kynlífsiðnaði, en börn eru m.a. seld mansali til ólöglegrar ættleiðingar og til þjálfunar í hermennsku sem barnahermenn. Mansal er náskylt þrælahaldi og sumir telja að bein tengsl séu milli kláms og mansals. Mansal nefnist svo vegna þess að "man" er gamalt orð yfir ófrjálsan, ánauðugan mann og var einnig haft um ambáttina.
Listi yfir fornmál

Þetta er listi yfir fornmál.
Guðbrandur Valdimarsson

Guðbrandur Valdimarsson (f. 5. desember 1940) er íslenskur leikari.
Bauganet jarðar

Bauganet jarðar er kerfi til að staðsetja hluti á jörðinni með talnaröð sem vísa til breiddargráðu og lengdargráðu og stundum hæðar yfir sjávarmáli. Þetta er hnitakerfi sem notast við gráður á hring sem nær umhverfis jörðina samsíða miðbaug (breiddarbaug) og hálfhring sem nær frá norðurpólnum að suðurpólnum (lengdarbaug). Höfuðáttirnar eru notaðar til að minnka talnamengið enn frekar þannig að norðlæg eða suðlæg breidd vísar til gráðu á sveig sem nær frá miðbaug að norðurpól eða suðurpól og skiptist í 90 gráður (táknað með N eða S) og vestlæg eða austlæg lengd sem vísar til þeirrar áttar sem farið er í vestur eða austur frá núllbaug sem liggur gegnum Greenwich í London og skiptist þá í 180° (táknað með V eða A).

Hver gráða á lengdarbaug er að meðaltali 111,2 kílómetrar á lengd (um það bil 60 sjómílur) svo til að fá meiri nákvæmni er henni ýmist skipt í hundraðshluta (kommustafi) eða mínútur (60 hluta) og sekúndur (60*60 eða 360 hluta).

Dæmi um hnit í bauganeti jarðar er 48°51′29″N, 2°17′40″A (Eiffelturninn í París) þar sem ' eru mínútur og " sekúndur.
Shakira

Shakira Isabel Mebarak Ripoll þekkt sem Shakira (f. 2. febrúar 1977 í Barranquilla í Kólumbíu) er kólumbísk söngkona og dansari.

Hún var frá 2010-2022 gift knattspyrnumanninum Gerard Piqué og eignaðist með honum tvö börn.
Kristín Ólafsdóttir - Ég einskis barn er

Kristín Á. Ólafsdóttir er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1970.

Á henni flytur Kristín Á. Ólafsdóttir tvö lög. Ljósmynd á framhlið, Jóhanna Ólafsdóttir. Ljósmyndastofa Kristjáns Magnússonar.
Listi yfir íslensk póstnúmer

Póstnúmer á Íslandi samanstanda af þremur tölum. Póstnúmerunum fylgir nafn þess staðar þar sem verið er að dreifa póstinum, sem er annað hvort sveitarfélag, nálægasta borg, bær eða þorp eða hverfi innan borgar. Heildarfjöldi póstnúmera er 195; þar sem 18 eru frátekin fyrir pósthólf, tvö fyrir opinberar stofnanir og stærri einkafyrirtæki og eitt einungis fyrir alþjóðlega flokkun.
Túkótkó-kamtjatkansk tungumál

Túkótkó-Kamjatkansk tungumálin eru tungumál sem eru töluð í Siberíu, Rússlandi. Það eru bara 5 tungumál í þessum tungumálaflokkum.
Demetríos frá Faleron

Demetríos frá Faleron (d. um 280 f.Kr.) var aþenskur ræðumaður, upprunalega frá bænum Faleron, og nemandi Aristótelesar og Þeófrastosar. Demetríos var mikilvirkur rithöfundur og fjallaði meðal annars um sagnfræði, mælskufræði og bókmenntarýni.
FM 957

FM 957 er íslensk útvarpsstöð. Hún er í eigu Sýn. Hún er fjórða vinsælasta útvarpsstöð landsins með 29,6% uppsafnaða hlustun yfir vikuna Rikki G er dagskrárstjóri hennar.
Kaldbakur

Kaldbakur getur átt við:
Áburður

Áburður er efnablanda notuð til að auka vöxt plantna. Hann er ýmist lífrænn (molta, saur og hland búfjár) eða tilbúinn, þá gjarnan búinn til úr efnum sem nauðsynlegar eru plöntum (meginplöntunæringarefnin köfnunarefni, fosfór og kalí; NPK) eða jafnvel búfé.

Áburður getur verið í föstu formi eða fljótandi og eru dreifiaðferðir eftir því.

Lífrænn áburður.

Saur húsdýra er víða notaður sem lífrænn áburður, t.d. "hrossatað" og "kúamykja". Kjötmjöl er einnig notað sem áburður.

Tilbúinn áburður.

Algengar gerðir tilbúins áburðar:
Súld

Súld eða úði er úrkoma, sem fellur til jarðar sem tiltölulega smáir vatnsdropar (þ.e. minni en 0,5 mm) og fellur úr þokuskýjum. (Sjá einnig rigning.)

Samheiti.

Súld á sér mörg samheiti á íslensku. Þar má t.d. nefna: "fylja, hraunasubbi, hraunsubb, léttingsúði, myrja, regnhjúfur, regnsalli, regnsubba, regnýra, regnýringur, sallarigning, skúraslæða, sori, suddarigning, suddi, súldra, syrja, úðahjúfringur, úðaregn, úðarigning, úr, úrvæta, ysja, ysjurigning, ýra, ýringur".
2. deild karla í knattspyrnu

2. deild karla í knattspyrnu er þriðja hæsta deildin í íslenskri knattspyrnu. Deildin var stofnuð árið 1966 undir nafninu "3. deild" og hélt því nafni til 1997 þegar nafninu var breytt í núverandi nafn.
Reynir Sandgerði

Reynir Sandgerði er íþróttafélag í Sandgerði. Innan félagsins er hægt að stunda ýmsar íþróttir m.a. sund, körfubolta og knattspyrnu. Knattspyrnulið félagsins er fyrsta liðið til að vinna sér beint inn þátttökurétt í 1. deild með því að ná 3. sæti í 2. deild.
UMFG

UMFG getur átt við eftirfarandi:
Öreind

Öreind er heiti smæstu einda sem eru ódeilanlegar, þ.e. eru ekki samsettar úr minni eindum. Staðallíkanið flokkar öreindir í þrjá flokka, kvarka, létteindir og kvarðbóseindir. Einnig er hægt að flokka eindirnar sem fermíeindir og bóseindir sem er kannski óþægilegra því margar fermíeindir og bóseindir eru ekki öreindir, en allar öreindir eru annaðhvort fermíeindir eða bóseindir. Flestar öreindir eiga sér andeindir en sumar eindir eins og til dæmis ljóseindir sem hafa enga hleðslu, eru andeindir sjálfs síns. Nokkrar bóseindir sem miðla kröftum kallast "kraftmiðlarar". Kjarneindir ásamt rafeindum kallast "efniseindir" og mynda efni alheims en andefni er samsett úr andeindum efniseindanna. Öreindafræði ("háorkueðlisfræði") fjallar um öreindir og víxlverkun þeirra.