arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Viður

Viður er efni sem tré og runnar eru gerð úr. Hann er heppilegur til ýmissa nota, svo sem til húsbygginga. Ef viður hefur verið unninn með ákveðnum hætti kallast hann krossviður og ef hann hefur rekið á land kallast hann rekaviður.
Bronsöld

Bronsöld er það tímabil í þróun siðmenningarinnar þegar æðsta stig málmvinnslu var tækni til að bræða kopar og tin úr náttúrulegum úrfellingum í málmgrýti og blanda þessum tveimur málmum síðan saman til að mynda brons. Bronsöld er eitt af þremur forsögulegum tímabilum og kemur á eftir nýsteinöld og er á undan járnöld. Þessi tímabil vísa til tækniþróunar, einkum getunnar til að búa til verkfæri, og ná því yfir mismunandi tímabil á mismunandi stöðum.

Elstu dæmi um bronsvinnslu er að finna í Austurlöndum nær um 3500 f.Kr. Í Kína er almennt talið að bronsöld hefjist um 2100 f.Kr., í Mið-Evrópu um 1800 f.Kr. og á Norðurlöndunum um 1500 f.Kr. Í Suður-Ameríku hófst bronsöld um 900 f.Kr. Sums staðar í Afríku sunnan Sahara tók járnöld strax við af steinöld.
Bandar Seri Begawan

Bandar Seri Begawan er höfuðborg Brúnei. Íbúafjöldinn er 33.026 samkvæmt tölum frá árinu 2009.

Heiti bæjarins er leitt af Bandar, sem merkir - höfn, og Seri Begawan leitt af - Sri Bhagwan, sem þýðir - sú blessaða.
Kulusuk

Kulusuk (á dönsku: Kap Dan) er byggðakjarni á samnefndri eyju í byggðarlaginu Sermersooq á Austur-Grænlandi. Íbúafjöldi er um 350. Á Kulusuk-eyju er einnig Kulusuk-flugvöllur sem er eini alþjóðlegi flugvöllurinn á Austur-Grænlandi. Yfir sumartímann flýgur Flugfélag Íslands til Kúlúsúk frá Reykjavík. Reglulegt áætlunarflug á vegum Air Greenland er allt árið um kring frá Nuuk og Kangerlussuaq. Frá flugvellinum er um 10 mínútna flug með þyrlu til Tasiilaq.

Frá 1959 til 1991 var rekin bandarísk ratsjárstöð í Kulusuk.

Grænlenska nafnið "Kulusuk" þýðir 'bringa teistunnar'.
Nanortalik

Nanortalik er tíunda stærsta þorp á Grænlandi, á eyju sem einnig er nefnd Nanortalik, um 100 kílómetrum norðvestan við Hvarf, syðsta odda Grænlands. Nafnið "Nanortalik" þýðir "ísbjarnarstaður".

Nanortalik er hluti af sveitarfélaginu Kujalleq á suðurhorni Grænlands. Íbúar bæjarins voru um 1.300 (2013) en ásamt öðrum byggðum í grendinni voru íbúarnir 2.389. Flestir þeirra búa í Narsarmijit, Alluitsup Paa, Tasiusaq, Aappilattoq og Ammassivik.

Aðalatvinnugreinar eru smábátaútgerð, sela- og svartfuglaveiði og ferðaþjónusta.

Gullnáma var opnuð fyrir fáeinum árum um 30 km norðan við aðalþorpið. Um nokkurra áratuga skeið var einnig rekinn grafítnáma í nágrenni þorpsins en hún er nú lokuð.

Saga.

Stór hluti Eystribyggðar Grænlendinga hinna fornu var á Nanortalik-svæðinu. Hér var meðal annars bærinn Herjólfsnes og stór hluti Vatnahverfis. Núverandi byggðakjarni fór að myndast um 1770. Árið 1797 var hér settur upp verslunarstaður, útibú frá Julianehåb.

Gróðurfar og dýralíf.

Grænland má heita skóglaust en í Qinngua-dalnum um 40 km norðan við Nanortalik-þorpið er eina svæðið sem kalla mætti skóg. Hér vex rjúpuvíðir og birki upp í margra metra hæð. Mikil gróðursæld er í dalnum og þar hafa fundist um 300 plöntutegundir.

Þrátt fyrir nafnið eru ísbirnir sjaldgæfir, þá rekur einstaka sinnum á ísjökum frá Austur-Grænlandi á tímabilinu frá janúar til júní. Mikið er um svartfugl til sjávar og rjúpur inn til lands auk arna, fálka og snæuglu. Selir eru algengir með ströndum og langt inn með fjörðum.
Bera

Bera getur átt við:
Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu

Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu er staðsettur á Höfn í Hornafirði. Hann var stofnaður árið 1987 af ríkinu og sveitarfélögum í Austur-Skaftafellssýslu. Fyrstu 15 árin fékk FAS, eins og hann er yfirleitt kallaður, inni í húsi Nesjaskóla í Nesjahreppi en fluttist síðan í Nýheima á Höfn í Hornafirði haustið 2002, eftir að Nesjahreppur sameinaðist Höfn.

Dagskólanemendur eru um 100 og hefur sú tala hækkað jafnt og þétt síðustu ár. Skólinn er í samstarfi við aðra framhaldsskóla á Austurlandi samkvæmt sérstökum samstarfssamningi. Markmið þessa samnings er að bæta aðgengi nemenda að eins fjölbreyttu námsframboði og kostur er ásamt fleiru. Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu er aðili að Fræðsluneti Austurlands sem hefur það markmið að bæta aðgengi íbúa fjórðungsins að háskólanámi og símenntun.
Kínverska tímatalið

Kínverska tímatalið er sólbundið tungltímatal (sem tekur mið af gangi bæði sólar og tungls). Í dag er notast við gregoríska tímatalið í Kína en kínverska tímatalið er enn notað til að staðsetja hátíðir eins og tunglhátíðina og áramót. Það er einnig notað til að staðsetja daga sem þykja heppilegir til að gifta sig t.d. eða opna nýja byggingu. Af því að mánuður í kínverska tímatalinu fylgir gangi tunglsins segir það nokkuð um tunglkvartil.

Í kínverska tímatalinu hafa líka árin dýraheiti sem ganga í tólf ára hring; Árin eru þannig (í þeirri röð) ár rottunnar, nautsins, tígursins, kanínunnar, drekans, slöngunnar, hestsins, kindarinnar (eða geitarinnar), apans, hanans, hundsins og svínsins. 29. janúar 2006 hófst þannig ár hundsins og á kínversku áramótunum 2007 hófst ár svínsins.
Vingjarnlegar tölur

Vingjarnlegar tölur kallast á ensku: "„amicable numbers“". Þá er átt við par af heilum pósitífum tölum sem eru þannig, að hvor talan um sig er jöfn summu allra heiltalna, sem ganga upp í hinni tölunni. Þannig eru til dæmis tölurnar 220 og 284 vingjarnlegar tölur, því að þær sem ganga upp í 220 eru 1, 2, 4, 5, 10, 11, 20, 22, 44, 55, 110 með summuna 284, og þær sem ganga upp í 284 eru 1, 2, 4, 71, og 142 með summuna 220. Slík talnapör voru þekkt hjá Pyþagóringum og frá þeim er nafnið komið.

Fermat fann vingjarnlega talnaparið 17296 og 18416. Euler bjó til lista yfir 64 talnapör sem eru vingjarnleg. Árið 1867 fann 16 ára ítalskur drengur næstminnsta talnaparið, sem er 1184 og 1210, en Euler hafði ekki tekið eftir því. Nú eru mörg hundruð slík talnapör þekkt, en ennþá hefur ekki verið sannað hvort fjöldi slíkra para er óendanlegur eða ekki.
Verkamannabústaðir

Verkamannabústaðir eru félagslegt húsnæði sem venjulega eru reistir af stjórnvöldum (ríki eða sveitarfélögum) eða stéttarfélögum með styrk frá stjórnvöldum. Tilgangur þess er að gefa tekjulægri stéttum tækifæri til að komast í húsnæði með lágum greiðslum.

Fyrstu verkamannabústaðirnir sem reistir voru á Íslandi voru 70 íbúðir við Hringbraut í Reykjavík. Verkamannabústaðirnir við Hringbraut voru reistir af Byggingafélagi alþýðu eftir teikningum Guðjóns Samúelssonar 1931.
Zyklon B

Zyklon B var vöruheiti á skordýraeitri sem innihélt blásýru (HCN). Þekktast er Zyklon B fyrir að hafa verið notað í gasklefum í útrýmingarbúðum nasista í Póllandi og víðar.

Framleiðendur eitursins voru efnafyrirtækin Dessauer Werken für Zucker-Raffinerie í Dessau í Þýskalandi og Kaliwerke í Kolin í Tékklandi.

Zyklon B var notað í stórum stíl til að aflúsa fatnað og annað í fangabúðum Þjóðverja í seinni heimsstyrjöldinni en líka í gasklefum í búðunum til að taka fólk af lífi.
Brokey

Brokey er stærsta eyjan í Breiðafirði og er í mynni Hvammsfjarðar; hún er sunnan Öxneyjar og norðan Ólafseyjar. Stærð hennar er 3,7 km² og hæsti punktur 34 m yfir sjávarmáli. Brokey er um 1 km á breidd og 3,5 - 4,0 km á lengd. Brokey er fimmta stærsta aukalega eyjan við Ísland eftir Heimaey, Hrísey, Hjörsey og Grímsey. Eyjan minnir frekar á fast land, sökum nálægðar við aðrar eyjar. Í Brokey og eyjunum í kring er mikill munur á flóði og fjöru, og getur t.d. verið ófært á bát milli eyjanna vegna þessa. Brokey tengist 5-6 öðrum eyjum á háfjöru þ.á m. Öxney. Stór mýrarflói er á eyjunni og þar er mikið fuglalíf.

Í Brokey hefur lengi verið byggð. Fyrstur til að byggja eynna var Eírkur rauði. Hann var þar þó aðeins einn vetur áður en hann færði sig yfir í Öxney. Meðal annara frægra íbúa mætti nefna Jón Pétursson fálkafangara (1584-1667), en hann hóf að nýta og hreinsa æðardún og var frumkvöðull á því sviði. Nýungar hans fólust í því sem nefnt hefur verið bökun dúns og hrælun á dúngrindum. Í Brokey var allmerkileg sjávarfallamylla sem Vigfús Hjaltalín reisti. Myllan var staðsett við brú sem tengir Brokey við Norðurey, en núna stendur þó aðeins hús myllunar eftir. Búið var í eyjunni til 1980 en þá lagðist heilsársbúskapur af. Brokey og hinar fjölmörgu eyjar sem henni fylgja eru nýttar af eigendum til æðardún- og Svartbakseggjatöku og þar er fé haft til beitar.
Mzuzu

Mzuzu er höfuðborg Norðursvæðis Malaví og jafnframt þriðja stærsta borg landsins. Í borginni bjuggu um 120 þúsund árið 2003, í miðju landabúnaðarhéraði þar sem ræktað er te og kaffi. Nýr háskóli er í borginni og er ferðaþjónusta einn af aðalatvinnuvegum hennar. Þar koma flestir þeir ferðamenn sem ferðast um norðurhluta landsins. Viphya-skógurinn, sem oft er nefndur stærsti manngerði skógur í heimi, er sunnan við borgina.
Marin Mersenne

Marin Mersenne (8. september 1588 – 1. september 1648) var franskur munkur. Hann var stærðfræðingur og heimspekingur og var mikilvægur tengiliður á milli samtímamanna sinna, svo sem Descartes, Fermats, Galileos og Pascals auk annarra. Um hann var sagt: „"Það að segja Mersenne frá uppgötvun jafngildir því að básúna hana út um alla Evrópu".“ Þetta var ekki meint sem hrós, því að oft vildu fræðimenn halda uppgötvunum sínum leyndum á þessum tíma.

Mersenne fékkst við það að reyna að finna formúlu fyrir frumtölur, nokkuð sem margir hafa reynt við en engum tekist. Í þeirri leit sinni fékkst hann við tölur af gerðinni (2p-1) þar sem p er frumtala og taldi að allar slíkar tölur væru frumtölur. Það var hinsvegar ekki rétt hjá honum því að talan (211-1)= 2047 þáttast í 23formula_189. Tölur af þessari gerð nefnast Mersenne-tölur og þær þeirra sem eru frumtölur kallast Mersenne-frumtölur.
Verkakvennafélagið Framsókn

Verkakvennafélagið Framsókn var stéttarfélag verkakvenna í Reykjavík, stofnað 25. október árið 1914 vegna þess að Verkamannafélagið Dagsbrún ákvað að hleypa konum ekki inn í félagið af ótta við samkeppni um vinnu og í launum. Félögin störfuðu mestalla 20. öldina þar til þau voru sameinuð í eitt 1997 og urðu að Eflingu árið 1998 með sameiningu við fleiri stéttarfélög.

Fyrsti formaður Framsóknar var Jónína Jónatansdóttir.
Motörhead

Motörhead var hljómsveit sem spilaði svokallaðan breskan nýbylgjumetal eða bara metal. Hún var stofnuð árið 1975 af bassaleikaranum og söngvaranum Lemmy Kilmister sem var ávallt kjarnameðlimur hljómsveitarinnar. Þekktasta lag þeirra var "The ace of spades". Lemmy kallaði tónlist Motörhead rokk og ról. Sveitin lagði upp laupana þegar Lemmy lést árið 2015. Eftir hana liggja 23 breiðskífur og 10 tónleikaplötur.
Reykjanesbraut

Reykjanesbraut eða þjóðvegur 41 (áður kölluð Keflavíkurvegur en það heiti á nú við veg 424 sem liggur frá Reykjanesbrautinni gegnum Ytri-Njarðvík og Keflavík) er þjóðvegur sem liggur frá gatnamótum Miklubrautar, Sæbrautar og Vesturlandsvegar að Leifsstöð á Miðnesi. Vegurinn var fullgerður árið 1912 og lokið var við bundið slitlag árið 1965. Árið 2003 hófust framkvæmdir við tvöföldun vegarins (fjórar akreinar). Miklar tafir urðu á verkinu sem lauk ekki fyrr en í október 2008.

Keflavíkurvegurinn steyptur.

Í lok ársins 1960 hófust framkvæmdir við nýjan Suðurnesjaveg. Var ákveðið að hafa vegstæðið frá Hafnarfirði suður fyrir Hvassahraun með tilliti til hvar flugvöllur gæti hugsanlega komið í framtíðinni. Þá hefði Sementsverksmiðjan á Akranesi tekið til starfa og var ákveðið að hluti af veginum yrði steinsteyptur. Árið 1962 er unnið við steypu á veginum og eru steyptir 400 m á dag. Þann 26. október 1965 var vegurinn formlega opnaður.
Henning Mankell

Henning Mankell (3. febrúar 1948 – 5. október 2015) var heimsþekktur sænskur sakamálarithöfundur og leikskáld. Hann er helst þekktur fyrir bækur sínar um lögregluforingjann Kurt Wallander.

Makell fæddist í Stokkhólmi en ólst upp í bæjunum Sveg og Borås. Hann var giftur Evu Bergman, dóttur sænska leikstjórans Ingmar Bergman.
Pete Wentz

Peter Lewis Kingston Wentz III (fæddur 5. júní 1979 í Wilmette í Illinois í Bandaríkjunum) er bassaleikari, aukasöngvari og textahöfundur hljómsveitarinnar Fall Out Boy.

Saga.

Pete Wentz ólst upp í Wilmette, Illinois, úthverfi Chicago, Illinois. Hann gekk í New Trier Township High School og North Shore Country Day School þar sem hann var all-state fótbolta spilari. Eftir að hafa útskifast úr menntaskóla í 1997 gekk hann í DePaul háskólann og hætti til að einbeita sér að tónlistinni.

Hann hafði verið í mörgum hljómsveitum meðal annars xfirstbornx, Arma Angelus (með Tim McIlrath, söngvara Rise Against), 7 Angels of the Apocalypse / Culture of Violence, xBirthrightx, Extinction, Forever Ended Today, Yellow Road Priest, og Project Rocket. 2001 stofnaði hann Pop-Punk/Emo hljómsveitina Fall Out Boy með Joe Trohman og Patrick Stump en Andy Hurley kom í hljómsveitina seinna.

Fyrirtæki o.fl..

Pete Wentz hefur skrifað bók sem ber nafnið „The Boy With the Thorn In His Side“ sem er byggð á martröðum sem hann fékk þegar hann var barn. Það er önnur bók eftir hann á leiðinni sem heitir „Rainy Day Kids“ það var áætlað að hún kæmi út 14. febrúar 2006 en henni var frestað. Þar að auki er hann að semja aðra bók með William Beckett sem er söngvari The Academy Is...

Hann á fyrirtæki sem heitir Clandestine Industries, sem gefur út bækur en mest föt, meðal annarra hluta. Hann á líka undirútgáfu(imprint) Fueled By Ramen, Decaydance Records, sem hefur þó nokkrar hljómsveitir á samning, þar á meðal : Panic! At The Disco, October Fall, Gym Class Heroes, The Hush Sound, Cobra Starship og Lifetime.
Leikhús

Leikhús er bygging þar sem stunduð er leiklist. Í hefðbundnum vestrænum leikhúsum er yfirleitt skýr skipting á milli sviðsins, þar sem leikarar flytja leiksýninguna, og áhorfendasvæðisins, þar sem áhorfendar sitja og fylgjast með sýningunni. Einnig eru til önnur afbrigði, til dæmis hringleikahús þar sem áhorfendur sitja í kringum sviðið.
Friedrich Wilhelm Hastfer

Friedrich Wilhelm Hastfer (1722 – 1768) var sænskur barón af þýskum ættum. Hann var einnig þekktur undir nafninu Hastfer barón eða hrútabarón á Íslandi. Árið 1752 gaf hann út ritgerðina „Utförlig och omständelig underrättelse om fullgoda fårs ans och skötsel“ sem hann tileinkaði sænskum frumkvöðli á sviði kynbóta í sauðfé, Jonas Alströmer. Friðrik 5. Danakonungur sendi Hastfer til Íslands 1756 og með honum í för var fjárhirðirinn Jonas Botsach sem verið hafði fjárhirðir hjá Alströmer. Verkefni þeirra var að gera kynbótatilraun með sauðfé á búi Skúla Magnússonar í Elliðaárdal, en til þeirra tilrauna má rekja upphaf fjárkláðans fyrri. Líklegt er að kynbótahrútar sem þeir fluttu inn frá Englandi hafi verið Merinofé líkt og Alströmer hafði notað með miklum árangri til kynbóta í Svíþjóð. Hastfer stóð einnig fyrir tilraun til kartöfluræktar á Íslandi á Bessastöðum 1758, fyrstur manna að því að talið er.

Hastfer barón mældi einnig upp hús á Íslandi, kirkju, bæi og útihús og skildi eftir sig merkar teikningar (sjá myndir í bókum Harðar Ágústssonar, Íslenskri byggingararfleifð I og Laufási við Eyjafjörð I).
Kjördæmahagræðing

Kjördæmahagræðing nefnist það ferli þegar kjördæmamörk eru flutt til þannig að úrslit verði á annan veg en ef þau hefðu haldist óbreytt. Einkum á þetta við í einmenningskjördæmum.

Í Bandaríkjunum.

Bandaríska heitið yfir kjördæmahagræðingu " Gerrymandering" er samsuða af orðinu "Salamander" og nafninu "Gerry" nefnt eftir eftir Elbridge Gerry. Orðið kom fyrst fram í dagblaðinu Boston Gazette þann 26. mars árið 1812 en í kjölfarið á lagabreytingu er varðaði kjördæmaskipan í Massachusettsfylki þótti breytingin einkum henta flokki sitjandi ríkisstjóra, Elbridge Gerry. Auk þess þótti eitt kjördæmið líkjast salamöndru og nýttu andstæðingar Gerry's það til að hæða ríkisstjórann og til þess að draga réttmæti breytinganna í efa í huga kjósenda. Gagnrýnin hlaut byr undir báða vængi því í kjölfarið á þessum kosningum hélt flokkur Gerry sæti sínu í öldungadeild alríkisstjórnar Bandaríkjanna þrátt fyrir tap flokksins á Massachusetts-þingi jafnt og ríkisstjórasæti Elbridge Gerry.

Kjördæmahagræðing leitast til að tryggja að úrslit kosninga fari á ákveðin veg, það er að segja ákveðnum flokki í hag. Misræmi milli hvaða flokkur hlýtur meirihluta atkvæða og hvaða flokkur sigrar kosningar má oft skýra með kjördæmahagræðingu. Að auki hefur aðgerðin verið notuð til þess að jaðarsetja ákveðna þjóðfélagshópa innan fylkisins eins og hópa byggða á kynþætti, trúarbrögðum, stétt, tungumálanotkun sem dæmi. Kjördæmahagræðin er oftast sitjandi flokki í hag, og/eða stjórnmálaflokkinum sem stjórnmálamaðurinn tilheyrir. Þar sem einmenningskjördæmi og tveggja flokka kerfi ríkir innan stjórnmálakerfi bandaríkjanna hefur kjördæmahagræðing þar oft verið beitt.

Stjórmálafræðarnir Norman Ornstein og Thomas Mann benda á nokkur dæmi í bandarísku miðkjörtímabilskosningunum árið 2002 þar sem sitjandi flokkar nutu góðs af kjördæmahagræðingu og héldu sætum sínum, minnihlutinn náði aðeins að fella þingmenn fjögurra ríkja - sem var markaði sögulegt lágmark.

Löggjafavaldið í ýmsum ríkjum bandaríkjanna hefur kjördæmahagrætt sýslum eftir kynþætti íbúanna, bæði til þess að auka og minnka þáttöku og vægi atkvæða minnihlutahópa, í innan- og alríkisstjórnmálum. Í Ohio náðist á upptöku samtal milli repúblikana sem gengdu embættum í því ríki, þar sem þeir ræddu um yfirstandandi kjördæmahagræðingu á þann veg að verið væri að hjálpa repúblikönum. Að auki vóg kynþáttur fólksins í kjördæmunum þungt í ákvarðanaferli mannanna, þar sem svartir Ohiobúar voru líklegri til þess að kjósa demókrata. Repúblikanar færðu til kjördæmalínur þannig að 13.000 svartir Ohiobúar voru ekki lengur innan kjördæmis Jim Raussen, stjórnmálamanni sem var í framboði til fulltrúadeildar bandaríkjaþingsins, þar með var sigur Jim Raussen líklegri en fyrir breytingarnar.
Hugsmíðahyggja

Hugsmíðahyggja er námskenning sem gengur út frá því að þekking sé afurð þess hvernig einstaklingar skapa merkingu úr reynslu sinni. Lögð er áhersla á að námsumhverfið sé opið og sem líkast raunverulegum aðstæðum og nemandinn sé virkur í að byggja upp eigin þekkingu.
Margaret Atwood

Margaret Eleanor Atwood (fædd 18. nóvember, 1939) er kanadískur rithöfundur, ljóðskáld, gagnrýnandi og femínisti sem hefur hlotið margvísleg verðlaun fyrir skrif sín, þar með talin Booker-verðlaunin.
George Baker Selection

George Baker Selection var hollensk hljómsveit stofnuð árið 1967 en hét þá Soul Inventions. Ári seinna skipti hún um nafn. Fyrsta fræga lag hljómsveitarinnar var "Little Green Bag" (1969) og árið eftir kom lagið "Dear Ann" sem komst upp í eitt af 10. efstu sæti hollenska vinsældalistans. "Paloma Blanca" (1975) varð svo fyrsta lag sveitarinnar sem hlaut heimsfrægð.

George Baker Selection skipar sér sess í hollenskri tónlistarmenningu og er eina hljómsveitin, utan Bítlanna, sem hafa komið þremur smáskífum í röð í toppsæti vinsældalistans hollenska.
Meryl Streep

Mary Louise Streep (fædd 22. júní 1949) er bandarísk leikkona og þrefaldur óskarsverðlaunahafi sem hefur leikið í kvikmyndum, fyrir sjónvarp og í leikhúsi. Hún er sá leikari sem flestar tilnefningar hefur hlotið til óskarsverðlauna, 21 alls, og af mörgum talin hæfileikaríkasta leikkonan af sinni kynslóð. Streep kom fyrst fram á sviði árið 1971 í The Playboy of Seville og hún lék fyrst fyrir sjónvarp árið 1977, í kvikmyndinni The Deadliest Season. Helstu kvikmyndir hennar eru The Deer Hunter og Kramer vs. Kramer. Sú fyrri færði henni fyrstu óskarsverðlaunatilnefninguna og sú síðari fyrstu óskarsverðlaun hennar.
Daníelsslippur

Daníelsslippur er slippur í Vesturhöfn Reykjavíkurhafnar. Slippurinn var stofnaður árið 1936 af Daníel Þorsteinssyni sem hann er kenndur við. Vegna nýs skipulags fyrir Mýrargötusvæðið 2003 var ákveðið að slippurinn færi þaðan. Síðasta skipið var afgreitt úr slippnum 30. október 2006.
Amsterdam (bók)

Amsterdam (1998) er skáldsaga eftir breska rithöfundinn Ian McEwan, en fyrir hana hlaut hann Booker-verðlaunin árið 1998.
Glassúr

Glassúr eða "sykurbráð" er sæt þekja sem sett er á ýmsar kökur til bragðbætis og sem skreyting og jafnframt stundum til að koma í veg fyrir að yfirborð kökunnar þorni og harðni. Orðið er komið inn í íslensku úr dönsku en er upphaflega úr frönsku, "glacé" (ís).

Aðalefnið í glassúr er flórsykur, blandaður vatni, ávaxtasafa eða öðrum vökva og oft einnig litarefnum og bragðefnum, svo sem kakódufti, vanillu eða öðru, og hann er mun þynnri en smjörkrem og annað kökukrem. Ef glassúrinn á að vera harður, til dæmis ef honum er sprautað á kransaköku, er hann hrærður með eggjahvítum í stað vatns og oft blandaður örlitlu ediki.

Glassúr er settur á ýmsar kökur og smákökur, vínarbrauð, snúða, kleinuhringi og fleira. Hann er líka notaður til að skreyta piparkökur og þá gjarnan litaður með matarlit í nokkrum mismunandi litum. Þar sem aðalefnið í glassúr er sykur er hann mjög hitaeiningaríkur.
Skotvopn

Skotvopn er vopn sem skýtur einu eða fleiri skotum sem knúin eru áfram af gasi sem verður til við sprengingu drifefnis í skothylki, sem skorðar byssukúluna þar til hleypt er af. Í gamla daga var drifefnið yfirleitt svart púður, en nú til dags er yfirleitt notað reyklaust byssupúður, kordít o.fl. Loftbyssa notar samþjappað loft sem drifefni. Handskotvopn eru ekki þyngri en svo að einn fullorðinn maður getur haldið á þeim og hleypt af án stuðnings og þeim var fyrst beitt með markvissum hætti í hernaði á Endurreisnartímanum.

Hlaupvíð skotvopn.

Fallbyssa er mjög hlaupvíð og langdræg og tilheyrir stórskotaliði, en fallbyssur voru einnig á orrustuskipum. Eru oftast á hjólum og hlaupið er með dempara til að draga úr bakslagi. Sumar fallbyssur eru á skriðbeltum með eigin drifbúnaði, líkt og skriðdreki. Skothornið er tiltölulega hátt, þ.a. skeytin fara í boga og falla af eigin þunga á skotmarkið. Sprengjuvarpa er mun hlaupþrengri og skammdrægari en er notuð með sama hætti og fallbyssa, þ.e. skeytin eru látin falla á skotmarkið. Þær eru oft ekki þyngri en svo að einn maður getur haldið á þeim.

Önnur vopn, sem skjóta má með.

Bogi og örvar, lásbogi, kastspjót, munnbyssa, baunabyssa og teygjubyssa teljast almennt ekki til skotvopna, þó færa megi rök fyrir því að flokka þau sem slík.
Svæði hins mögulega þroska

Svæði hins mögulega þroska eða ZPD þroskasvæði er samkvæmt Lev Vygotsky bilið milli þess sem barnið getur numið sjálfstætt og þess þroska sem það gæti náð undir leiðsögn fullorðinna eða í samvinnu við lengra komna.
Rachel Carson

Rachel Carson (27. maí 1907 – 14. apríl 1964) var bandarískur dýrafræðingur og sjávarlíffræðingur. Frægasta rit hennar, "Raddir vorsins þagna" (1962), markar upphafið á umhverfishreyfingunni. Bókin hafði gríðarleg áhrif í Bandaríkjunum þar sem hún leiddi til stefnubreytingar varðandi notkun skordýraeiturs, einkum DDT.
Kaólín

Kaólín eða postulínsleir tilheyrir hópi leirsteinda.

Lýsing.

Kristaleinkenni sjást ekki þar sem kristalar eru örsmáir og blaðlaga. Myndar hvítleit lög og hreiður þar sem hveravatn og gufa hafa ummyndast í feldspatríkt berg. Leirinn er þéttur í sér, þjáll og límkenndur þegar hann er rakur og auðvelt er að móta hluti úr honum.

Útbreiðsla.

Finnst við gufuhveri á háhitasvæðum og er hreinast við súra hveri í líparítshraunum. Hefur fundist á Íslandi við Hrafntinnusker og í Mókollsdal í Strandasýslu.
Jarðsvín

Jarðsvín (fræðiheiti: "Orycteropus afar") er riðvaxið spendýr sem lifir í Afríku. Jarðsvín lifa að mestu á maurum og termítum, en þrátt fyrir útlit og lifnaðarhætti er jarðsvínið ekki skylt öðrum mauraætum á borð við beltisdýrið. Jarðsvínið er skyldast hófdýrum. Jarðsvínið ferðast að næturþeli en hefst við í neðanjarðarbæli á daginn. Jarðsvín eru einlífisverur og deila ekki bæli sínu með öðrum jarðsvínum nema um sé að ræða móðir og grísling. Jarðsvínið er búið miklum klóm og kraftmiklum hrömmum sem eru vel til þess fallnir að grafa holur í termítahrauka eða mauraþúfur.