arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
892

892 (DCCCXCII í rómverskum tölum) var 92. ár 9. aldar og hlaupár sem hófst á laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu.
4. árþúsundið f.Kr.

4. árþúsundið f.Kr. er tímabil sem hófst árið 4000 f.Kr. og lauk árið 3001 f.Kr. samkvæmt gregoríska tímatalinu.
26. öldin f.Kr.

26. öldin fyrir Krists burð eða 26. öldin fyrir okkar tímatal er tímabilið frá byrjun ársins 2600 f.Kr. til enda ársins 2501 f.Kr.
38. öldin f.Kr.

38. öldin fyrir Krists burð eða 38. öldin fyrir okkar tímatal er tímabilið frá byrjun ársins 3800 f.Kr. til enda ársins 3701 f.Kr.
Poecilia wingei

Poecilia wingei, er smávaxin fiskitegund ættuð frá Paria-skaga í Venezuela.

"Poecilia wingei" er mjög litrík tegund af gúppí, svipuð gæludýrunum í gæludýraverslunum. Tegundinni var fyrst safnað í Laguna de Patos í Venezuela af Franklyn F. Bond 1937, og endurfundin af Dr. John Endler 1975. Seinni söfnunin voru fyrstu fiskarnir til að fara í gæludýraverslun. Meir hefur verið safnað síðan, sérstaklega af Armando Pou, til að auka erfðabreytileika ræktunarstofnsins.

Flokkun.

Samkvæmt Stan Shubel, höfundi "Aquarium Care for Fancy Guppies", er þetta ekki í raun sjálfstæð tegund; að hún sé með sömu erfðir og gúppí, en sé gefið eigin nafn; "Poecilia wingei", af verndunarástæðum. Hinsvegar, var 2009 grein eftir S. Schories, M. K. Meyer og M. Schartl sem sýndi fram á að "Poecilia wingei" væri aðskilin tegund frá "P. reticulata" og "P. obscura". 2014 gaf H. Alexander et al. út grein sem dregur í efa niðurstöður S. Schories et al. um stöðu Poecilia wingei sem tegundar.

Blendingar.

"P. wingei" geta blandast við "P. reticulata" og "P. obscura" gúppía, og afkvæmin eru frjó.
Poecilia petenensis

Poecilia petenensis er fiskitegund sem var fyrst lýst af Günther, 1866. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Ari Ólafsson

Ari Ólafsson (fæddur 21. maí 1998) er íslenskur söngvari sem tók þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2018 með lagið "Our Choice".
Uncharted: The Lost Legacy

Í stjörnufræði er raðstaða eða okstaða skilgreind sem (yfirleitt) bein lína þriggja eða fleiri himinhnatta.

Enska heiti hugtakið er dregið úr Forngríska orðinu σύζυγος "suzugos", sem þýðir "tengt saman með oki" (e. "yoked together").

Yfirlit.

Hugtakið vísar oft til sólarinnar, jarðarinnar, og þriðja hluts—annaðhvort tunglsins eða plánetu—sem er í samstöðu eða gagnstöðu við sólina og jörðu. Dæmi um raðstöður eru sólmyrkvar, tunglmyrkvar, þvergöngur og stjörnumyrkvar. Hugtakið vísar oft sérstaklega til þess þegar sólin og tunglið eru í samstöðu (nýtt tungl) eða gagnstöðu (fullt tungl).

Þann 3. júní 2014 tókst jeppaflygildinu "Forvitni" að ljósmynda þvergöngu Merkúr fyrir Sólu, sem markaði fyrsta skipti sem þverganga plánetu hefur sést utan jarðar.
889

889 (DCCCLXXXIX í rómverskum tölum) var 89. ár 9. aldar sem hófst á miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.
871–880

871-880 var 8. áratugur 9. aldar.
Kenilworth Road

Kenilworth Road er heimavöllur enska knattspyrnufélagsins Luton Town. Völlurinn hefur þjónað félaginu frá árinu 1905, en um langt árabil hafa verið umræður um að rífa hann og byggja nýjan í staðinn annars staðar. Á níunda áratugnum var Kenilworth Road umdeildur meðal knattspyrnuáhugamanna þar sem hann skartaði gervigrasi. Nú um stundir tekur völlurinn allt að 10.356 áhorfendur.

Saga.

Luton Town var á hrakhólum árið 1905 eftir að eigandi "Dunstable Road-vallarins" seldi landareign sína skyndilega. Stjórnendur félagsins höfðu hraðar hendur og tryggðu sér lóð fyrir hinn nýja völl, en fyrsti leikurinn fór fram í byrjun september sama ár, 0:0 jafntefli gegn Plymouth Arglye. Fyrst um sinn var völlurinn kallaður "Ivy Road" en fékk síðar núverandi nafn sitt, sem vísar í götuna sem að honum liggur.

Miklar breytingar hafa átt sér stað á leikvangnum í gegnum tíðina og er enginn hluti hans upprunalegur, þannig brann aðalstúka vallarins til grunna árið 1921 og endurbyggð í kjölfarið. Áhorfendum fjölgaði ört á fjórða áratugnum og voru stúkur vallarins stækkaðar jafnt og þétt til að mæta þeim fjölda. Veturinn 1953-54 voru flóðljós sett upp, sem gerðu kvöldleiki mögulega.

Þegar á sjötta áratugnum hófust umræður um að reisa nýjan völl fyrir Luton Town og varð vissan um að flutningar væru yfirvofandi til þess að allt viðhald var vanrækt um langt árabil. Árið 1985 var þó ráðist í stórframkvæmdir þar sem gervigras var lagt á völlinn og stæðum meðfram einni hlið hans skipt út fyrir litla klefa ætlaða styrktaraðilum. Síðustu umtalsverðu framkvæmdirnar við völlinn áttu sér stað árið 2005 og hefur hámarksfjöldi áhorfenda haldist óbreyttur upp frá því.

Eignarhald.

Fyrstu tæpu þrjá áratugina leigði Luton Town leikvanginn, en festi kaup á honum á árinu 1933. Árið 1989 festu borgaryfirvöld í Luton kaup á vellinum með niðurrif í huga, en félagið fékk þó sjö ára leigusamning meðan unnið væri að gerð nýs vallar. Sá samningur hefur margoft verið framlengdur og er núverandi gildistími hans til ársins 2028.
Hvar

Hvar er eyja við Adríahafsströnd Króatíu. Hún er 297 ferkílómetrar að stærð. Íbúar eru um 11.000 og búa flestir í bæ samnefndum eyjunni. Fiskveiðar og ferðamennska eru mikilvægustu atvinnugreinarnar.

Tenglar.

Listi yfir eyjar í Króatíu
Antoine Griezmann

Antoine Griezmann (fæddur 21. mars 1991) er franskur atvinnumaður í knattspyrnu sem spilar fyrir Atletico Madrid á láni frá FC Barcelona og landslið Frakklands. Hann er örvfættur framherji, þykir tæknilegur leikmaður og góður skallamaður þrátt fyrir að vera fremur lágvaxinn.

Griezmann hóf ferilinn með spænska liðinu Real Sociedad í spænsku annarri deildinni árið 2009. Hann vann deildina með liðinu og komst í efstu deild, La Liga. Árið 2014 hélt hann til Atletic Madrid. Hann var valinn besti leikmaður La Liga árið 2016 og útnefnur til gullknattarins. Hann var markahæstur á EM 2016.

Griezman er giftur baskenskri konu og eiga þau eina dóttur. Systir hans var viðstödd á tónleikum í Bataclan leikhúsinu þegar hryðjuverkaárásirnar í París nóvember 2015 voru gerðar. Griezman spilaði á meðan á Stade de France leikvanginum gegn Þjóðverjum.
Paul-Henri Spaak

Paul-Henri Charles Spaak (25. janúar 1899 – 31. júlí 1972) var belgískur stjórnmálamaður og einn stofnenda Evrópusambandsins.

Spaak kom úr áhrifamikilli stjórnmálafjölskyldu og gegndi í stuttan tíma herþjónustu í fyrri heimsstyrjöldinni. Eftir stríðið varð hann frægur sem tennisleikmaður og lögfræðingur og vakti athygli á heimsvísu árið 1929 þegar hann tók að sér málsvörn ítalsks stúdents sem hafði verið sakaður um að reyna að koma ítalska ríkisarfanum fyrir kattarnef. Spaak var sósíalisti og hóf þátttöku í belgískum stjórnmálum árið 1932 með belgíska Verkamannaflokknum (sem síðar varð belgíski Sósíalistaflokkurinn). Hann varð ráðherra í fyrsta sinn árið 1935 í ríkisstjórn Pauls Van Zeeland og var síðan forsætisráðherra Belgíu frá 1938 til 1939. Í seinni heimsstyrjöldinni var Spaak utanríkisráðherra í útlagastjórn Huberts Pierlot og stofnaði í því embætti til Benelúx-efnahagssambandsins ásamt Hollandi og Lúxemborg. Eftir stríðið varð Spaak tvisvar forsætisráðherra á ný, fyrst í tæpan mánuð í mars 1946 og svo frá 1947 til 1949. Hann var utanríkisráðherra Belgíu í alls 18 ár á milli 1939 og 1966.

Spaak var ötull stuðningsmaður alþjóðasamstarfs og varð þekktur á heimsvísu fyrir vinnu sína í þágu þess. Árið 1945 var hann valinn forseti fyrsta allsherjarþings hinna nýstofnuðu Sameinuðu þjóða. Spaak hafði lengi kallað á eftir Evrópusamruna og byrjaði snemma að mæla með evrópsku efnahagsbandalagi líkt og því sem hann hafði stofnað með Benelúxlöndunum árið 1944. Hann var fyrsti forseti ráðgjafarnefndar Evrópuráðsins frá 1949 til 1950 og varð síðan fyrsti forseti Kola- og stálbandalags Evrópu frá 1952 til 1954. Árið 1955 var hann útnefndur í hina svokölluðu Spaak-nefnd til að kanna möguleikann á einum sameiginlegum markaði fyrir Evrópu. Hann tók síðan þátt í undirbúningi Rómarsáttmálans árið 1957 sem lagði grunninn að Efnahagsbandalagi Evrópu. Sama ár hlaut Spaak Karlsverðlaunin. Frá 1957 til 1961 var hann annar framkvæmdastjóri Atlantshafsbandalagsins.

Spaak dró sig úr stjórnmálum árið 1966 og lést árið 1972. Hann nýtur enn mikilla áhrifa í evrópskum stjórnmálum. Meðal annars eru nefd eftir honum góðgerðasamtök, bygging á Evrópuþinginu og sérstök samningatækni.
505 f.Kr.

505 f.Kr. var 96. ár 6. aldar f.Kr.
630–621 f.Kr.

630-621 f.Kr. var 8. áratugur 7. aldar f.Kr.
640–631 f.Kr.

640-631 f.Kr. var 7. áratugur 7. aldar f.Kr.
Suðurnesjabær

Suðurnesjabær er sveitarfélag á Reykjanesskaga. Sandgerðisbær og Sveitarfélagið Garður sameinuðist í eitt sveitarfélag þann 10. júní 2018 eftir að sameining hafði verið samþykkt í kosningum í báðum sveitarfélögunum. Í nóvember 2018 voru íbúar sveitarfélagsins beðnir um að kjósa nafn á sameinaða sveitarfélagið. Nafnið "Suðurnesjabær" var vinsælast og hlaut 75,3% atkvæða.

Samanlagður íbúafjöldi Sandgerðis og Garðs var 3.374 þann 1. janúar 2018 samkvæmt tölum Hagstofu Íslands og er nýja sveitarfélagið því næst mannflest á Suðurnesjum á eftir Reykjanesbæ. Í Grindavík voru á sama tíma 3.323 svo að fjöldinn er nánast sá sami.

Bæjarstjóri var ráðinn á fundi bæjarstjórnar þann 18. júlí 2018, Magnús Stefánsson, sem áður gegndi stöðu bæjarstjóra í Sveitarfélaginu Garði, en Sigrún Árnadóttir, fráfarandi bæjarstjóri Sandgerðis sótti ekki um. Magnús tók við embætti þann 15. ágúst.
Davíð Janis

Davíð Janis (fæddur 4. febrúar 1946 sem Anis) er íslensk-indóneskur fyrrum körfuknattleiksmaður. Hann var einn af fyrstu erlendu körfuknattleiksmönnunum hér á landi er hann gekk til liðs við KR árið 1970.

Æska.

Davíð fæddist og ólst upp á eyjunni Súmötru í Indónesíu.

Körfuboltaerill.

Davíð lék með unglingalandsliði Indónesíu áður en hann fór til náms við háskólann í Arizona og tók þá upp nafnið David Janis. Árið 1970 fluttist hann með íslenskri konu sinni til Íslands og hóf í kjölfarið að leika með KR. Hann lék með KR í Evrópukeppni bikarhafa árið 1970 og árið 1972 varð hann Reykjavíkurmeistari með félaginu.

Árið 1973 fékk hann íslenskan ríkisborgararétt og íslenskaði fornafn sitt í Davíð.

Haustið 1973 færði hann sig yfir til ÍS og árið 1974 lék hann með liðinu á Norðurlandamóti háskóla sem fram fór í Reykjavík. Árið 1977 gekk hann aftur til liðs við KR eftir veru í Fram.

Þjálfaraferill.

Davíð þjálfaði meistaraflokk kvenna hjá Fram veturinn 1976–77 en það var eina tímabilið sem félagið tók þátt í Íslandsmóti kvenna.
Edgar Cayce

Edgar Cayce (18. mars 1877 – 3. janúar 1945) var bandarískur sjáandi (spámiðill) sem svaraði í dásvefni á miðilsfundum spurningum um lækningar, endurholdgun, stríð, Atlantis og spáði fyrir um óorðna atburði.

Margar bækur um Edgar Cayce hafa komið út á íslensku. Þeirra á meðal eru:
868

868 (DCCCLXVIII í rómverskum tölum) var 68. ár 9. aldar og hlaupár sem hófst á fimmtudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.
Madúra

Madúra er eyja sem spannar 4 000 km2 og liggur norðaustur af Java. Brúin Súramadú sem opnuð var fyrir almennri umferð júní 2009 og er lengsta brú Indónesíu liggur yfir Madúra-sund sem skilur eyjarnar að.
George Armstrong Custer

George Armstrong Custer (5. desember 1839 – 25. júní 1876) var bandarískur herforingi og riddaraliðsforingi sem barðist í þrælastríðinu og Indíánastríðunum. Custer ólst upp í Michigan og Ohio og gekk í bandaríska hernaðarháskólann í West Point árið 1857. Hann útskrifaðist þaðan með lægstu einkunn í sínum bekk árið 1861. Þegar bandaríska borgarastyrjöldin braust út var Custer kvaddur í sambandsher norðurríkjanna.

Custer gat sér góðan orðstír í stríðinu. Hann tók þátt í fyrsta meiriháttar bardaganum, fyrstu orrustunni við Bull Run, þann 21. júlí árið 1861, nærri Washington. Custer komst í kynni við marga mikilvægustu foringja stríðsins og sannaði að hann var mjög hæfur riddaraliðsforingi. Custer var gerður að fylkishershöfðingja þegar hann var 23 ára, tæpri viku fyrir orrustuna við Gettysburg, þar sem Custer leiddi sjálfur riddaraliðssveitir sem komu í veg fyrir að riddaraliðssveitir Suðurríkjanna kæmu aftan að sambandshernum. Custer særðist í orrustunni við Culpeper-dómshúsið í Virginíu þann 13. september 1863. Árið 1864 var Custer sæmdur annarri stjörnu og gerður stórhershöfðingi. Í lok Appomatox-herfararinnar var Custer viðstaddur þegar Robert E. Lee hershöfðingi gafst upp fyrir Ulysses S. Grant hershöfðingja sambandshersins þann 9. apríl 1865.

Eftir þrælastríðið var Custer áfram hershöfðingi í sjálfboðaher Bandaríkjanna þar til hann var leystur upp í febrúar 1866. Hann gerðist kapteinn í hernum á ný en var sæmdur tign lautinant-ofursta í sjöundu riddaraliðssveitinni í júlí árið 1866. Árið 1867 var Custer sendur vestur á bóginn til að berjast í bandarísku Indíánastríðunum. Þann 25. júní árið 1876 barðist Custer í orrustunni við Little Bighorn gegn bandalagi Indíána undir stjórn höfðingjanna Sitjandi Nauts og Óða Hests. Í orrustunni bað Custer afgerandi ósigur og var drepinn ásamt öllu herliði sínu, þar á meðal tveimur bræðrum sínum. Orrustan varð fræg í bandarískri menningu og þjóðarvitund og er oft kölluð „síðasta barátta Custers“ ("Custer's Last Stand") í daglegu tali.

Eftir dauða sinn var Custer lofsamaður og lyft upp á stall sem þjóðhetju sem lét lífið fyrir föðurland sitt. Í seinni tíð hefur farið að bera meira á gagnrýni á aðferðir Custers og bent hefur verið á fjölmörg meint hernaðarmistök sem hann gerði í aðdraganda orrustunnar við Little Bighorn.
Lirfuóværa

Lirfuóværa (myiasis) er fyrst og fremst hitabeltissjúkdómur sem orsakast af flugnalirfum sem lifa sníkjulífi í hryggdýrum. Sjúkdómurinn er vel þekktur í mönnum en einnig algengt vandamál í húsdýrum. Lirfuóværu má skipta í þrjá flokka:

Heimildir.

Dagur Ingi Jónsson, Erling Ólafsson, Magnús Gottfreðsson. Tilfelli mánaðarins: Óboðinn gestur frá Afríku. "Læknablaðið. 98. árgangur" (11.tbl.) 2012
Cobboldia

Cobboldia er ættkvísl sníkjuflugna af ættinni "Oestridae". Fullvaxnar flugur "Cobboldia elephantis" verpa eggjum sínum nálægt munni eða við rót skögultanna asíufíls, meðan hin skylda "Cobboldia loxodontis" (="Platycobboldia loxodontis") sníkir á afríkufílum. Lirfurnar klekjast og þroskasr í munnholi og fara síðar í maga. Við þroska fara þriðja stigs lirfurnar úr munni og falla til jarðar þar sem þær púpa sig. Útdauð "Cobboldia russanovi" er þekkt frá frosnum hræjum loðfíla. "Cobboldia roverei" Gedoelst, 1915 (="Rodhainommia roverei") hefur fundist í afrískum skógarfílum.

Ættkvíslin heitir eftir Thomas Spencer Cobbold (1828 - 1886) sem lýsti fyrstu teguninni sem "Gastrophilus elephantis".
Gaddaglæma

Gaddaglæma (fræðiheiti: "Aretaon asperrimus") er skordýr sem tilheyrir ættbálk glæma. Gaddaglæman er um 5–9 cm á lengd og finnst helst á Borneó. Hún hefur hárbeitta gadda á höfði, frambol og fótum, svo rándýrum þykir ekki árennilegt að ráðast á hana.
Bass Generation

Bass Generation er plata söngvarans Basshunter og kom hún var gefin út um í 25. september 2009.
Ásthildur Sturludóttir

Ásthildur Sturludóttir (fædd 10. júní 1974) er bæjarstjóri á Akureyri.

Einkalíf.

Ásthildur er uppalin í Stykkishólmi. Foreldrar hennar eru hjónin Sturla Böðvarsson, fyrrum bæjarstjóri í Stykkishólmi, samgönguráðherra og forseti Alþingis, og Hallgerður Gunnarsdóttir, lögfræðingur.

Eiginmaður hennar er Hafþór Gylfi Jónsson frá Patreksfirði. Saman eiga þau 1 barn.

Menntun og starfsferill.

Ásthildur er með BA-próf í stjórnmálafræði frá Háskóla Íslands og MPA-gráðu (Master of Public Administration) í opinberri stjórnsýslu frá PACE University í New York.

Hún starfaði áður sem verkefnisstjóri á rektorsskrifstofu og markaðs- og samskiptasviði Háskóla Íslands. Hún var einnig verkefnisstjóri við byggingu tónlistar- og ráðstefnuhússins Hörpu, framkvæmdastjóri Samtaka sveitarfélaga á Vesturlandi og atvinnuráðgjafi hjá SSV-þróun og ráðgjöf.

Ásthildur var bæjarstjóri í Vesturbyggð 2010-2018 og bæjarstjóri á Akureyri frá 2018.
Aðaldalshraun

Aðaldalshraun er hraun í utanverðum Aðaldal, milli Skjálfandafljóts og Laxár. Aðaldalshraun þekur flennistóran hluta dalbotns Aðaldals, er nær 100 ferkílómetrar og samanstendur í raun af tveimur öðrum hraunum, Eldra-Laxárhrauni sem kemur úr Ketildyngju (um 3500 ára gamalt) og Yngra-Laxárhrauni sem kemur úr Þrengsla- og Lúdentsborgum (um 2000 ára). Yngra hraunið hylur það eldra víðast í dalnum.
Arnarbæli (Árnessýsla)

Arnarbæli var höfuðból í Ölfusi. Höfuðbólið stóð í bæjarhverfi sem gengur almennt undir heitinu Arnarbælishverfi. Þar er votlendi og heita "Arnarbælisforir" þar sem blautlendast er. Í Arnarbæli var prestsetur og kirkja til 1909, eða þar til Arnarbælis- og Reykjasóknir voru sameinaðar í eina sókn, með kirkju á Kotströnd.
Fáni Panama

Núverandi fáni Panama tók gildi 4. júní 1904. Maria Ossa de Amador, eiginkonu forsetans Manuel Amador Guerrero, er eignuð hönnunin.

Aðrar tillögur um fána.

Frakkinn Philippe-Jean Bunau-Varilla teiknaði fyrsta fánann sem gerð var tillaga um. Þótti sú teikning minna nokkuð á fána Bandaríkjanna, með liggjandi borða og ferhyrning með tveimur gylltum sólum sem áttu að tákna þá tvo hluti sem sameinuðust við byggingu Panama-skurðsins.

Teikningu Bunau-Varilla var þó ekki ýkja vel tekið af leiðtoga landsins Manuel A. Guerrero, sem í staðinn stóð á bak við núverandi fána sem á að tákna einingu stjórnmálaflokka landsins.
Fáni Rúanda

Núverandi fáni Rúanda tók formlega gildi 25. október árið 2001.

Fáninn hefur 4 liti: bláan, grænan og tvo ólíka gula (staðalgulann í borðanum í miðjunni og gyltan í sólinni). Munurinn á þeim tveim gulu er vart greinanlegur.

Á svipaðan máta og í fána Eþíópíu tákna litirnir grænn, gulur og blár frið, framtíðarvonir þjóðarinnar og fólkið.

Eldri fánar.

Eldri fáni Rúanda var rauður-gulur-grænn með stóru erri til að greina hann frá þeim í Gíneu, sem hann ellegar væri ófrágreinanlegur. Fána rúanda var breytt nokkrum árum eftir þjóðarmorðið 1994 því hann þótti þá minna á atburðina líkt og suðurríkjafáninn bandaríski á þrælahald.
Fáni Kíribatí

Fáni Kíribatí skiptist í tvo helminga. Efri helmingurinn er rauður með gulleitum fugl ("Fregata minor") sem flýgur yfir sólinni. Neðri helmingurinn er blár með þremur liggjandi bw lgjuformuðum strípum sem tákna hafið og þá þrjá eyjahópa. Sólin hefur 17 aðskiljanlega loga sem tákna eyjarnar 17.

Hlutföll eru 1:2.
Tíbeska

Tíbeska er stærst tíbeskra mála. Hún byggist á mállýsku sem töluð er í Lasa sem er stærsta borg í Tíbet. Tíbeska er opinbert tungumál í Tíbet. Ritmál tíbesku er byggt á klassískri tíbesku og er því afar íhaldssamt.

Mælendur tíbesku voru 1,2 milljónir árið 1990 samkvæmt manntali frá sama ári.
Fáni Bútan

Kjölsnigill (fræðiheiti: "Lehmannia marginata") er snigill sem finnst meðal annars á Íslandi. Stundum flokkaður í ættkvíslinni "Limax", er tegundin sérstæð í lifnaðarháttum sínum, og með nær gagnsæan búk. Þetta er meðalstór tegund, sjaldan yfir 12 sm að lengd. Búkurinn er fremur langur og mjór, með greinilegum kjöl. Kjölurinn virkar ljósari en afgangurinn af búknum vegna dökkra innyflanna.

Öfugt við aðrar skyldar tegundir eins og spánarsnigil, étur "Lehmannia marginata" fléttur, þörunga og sveppi, og étur aðeins dauða snigla ef ekkert annað er fáanlegt.
Skuggasnigill

Skuggasnigill (fræðiheiti: "Arion fuscus") er tegund af smávönum landsniglum í svartsniglaætt ("Arionidae").

Arion subfuscus (Draparnaud, 1805) er talið vera samnefni að hluta við "Arion fuscus". "Arion subfuscus" (Draparnaud, 1805) og "A. fuscus" (Müller, 1774) eru mjög svipaðir og búsvæði sem skarast í norðvestur Evrópu. "Arion fuscus" er útbreiddur um mið, norður og austur Evrópu, en "A. subfuscus" er í vestur Evrópu. (Af hagnýtum ástæðum eru þeir taldir sama tegundin í Þýskalandi og Tékklandi.) Aðeins er hægt að greina þá í sundur á innri kynkirtlum og efnagreiningu á ensímum (alloenzyme).

Útbreiðsla.

Tegundin kemur fyrir í Evrópu og Asíu.

Hann finnst einnig á Íslandi.

Búsvæði.

Skuggasnigill er gjarnan undir föllnum trjábolum og undir rotnandi berki í skógum, en einnig undir runnum, í görðum, beitarlandi og sandöldum.
Beltasnigill

Beltasnigill (fræðiheiti: "Arion fasciatus") er tegund af landsniglum sem var fyrst lýst af Sven Nilsson 1823.

Útbreiðsla.

Beltasnigill er upphaflega frá Norður-Evrópu en hefur breiðst út til annarra svæða með röku og svölu loftslagi, eins og Bretlandseyja, Kanada og norðurhluta Bandaríkjanna.

Beltasnigill er talinn finnast á Íslandi.

Flokkun.

Nýlegar rannsókir sýna að þrjár tegundir í ættkvíslinni "Arion" ("Carinarion"); "Arion (Carinarion) fasciatus", "Arion (Carinarion) silvaticus" og "Arion (Carinarion) circumscriptus") eru líklega í raun ein tegund. Nafnið "Arion fasciatus" hefur forgang (e. "principle of priority").
Pollúx

Pollúx er appelsínugul reikistjarna í 34 ljósára fjarlægð frá sólinni í tvíburamerkinu. Er bjartasta stjarnan í tvíburamerkinu og fyrsti „risinn“ frá sólu.

Árið 2006 var staðfest að hún hefði tungl (í fyrstu nefnt "Pollúx B", þá "Þestías") á sporbraut í kringum sig. Þvermál Pollúx er um níu sinnum stærri en sólarinnar.
Vatnabobbi

Vatnabobbi (fræðiheiti: "Radix balthica") er vatnasniglategund sem var fyrst lýst af Linné 1758. Vatnabobbi er í ættkvíslinni "Radix" og ættinni Vatnabobbar. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.

Vatnabobbi er lítill snigill með skel, í ferskvatni.

Á Íslandi finnst hann jafnt á láglendi sem hálendi.

Vatnabobbar er mikilvæg fæða fyrir stærri dýr og fiska. Þeir halda sig við fast undirlag og skefur upp smáþörunga sem lifa utan á steinum.

Sniglarnir eru um 11–22 mm á hæð en op kuðungsins er um 6–12 mm á breidd, en í köldum stöðuvötnum getur fullorðinn bobbi ekki orðið mikð lengri en 7 mm á lengd en í gróskumiklum tjörnum getur hann orðið a.m.k. 20 mm á lengd. Vatnabobbinn verpir eggjum sínum í slímhrúgur sem hann festur undir laufblöð vatnaplönturnar. Vatnabobbar eru líka algengir í Evrópu og finnast einnig í norðanverðri Afríku og í norðurhluta Asíu, til dæmis í Síberíu.

Fæða vatnabobba samanstendur af ásætuþörungum, gjarnan kísilþörungum, sem hann skefur upp með svo kallaðri skráptungu.
François Guizot

François Pierre Guillaume Guizot (4. október 1787 – 12. september 1874) var franskur sagnfræðingur og stjórnmálamaður. Guizot var mjög áhrifamikill í stjórnmálum Frakklands fyrir byltingu ársins 1848. Hann var frjálslyndur íhaldsmaður sem var á móti tilraunum Karls 10. Frakklandskonungs til að sölsa undir sig löggjafarvaldið. Guizot vann því að því að stofna og viðhalda þingbundnu konungdæmi eftir júlíbyltinguna árið 1830.

Eftir júlíbyltinguna gekk Guizot í þjónustu „borgarakonungsins“ Loðvíks Filippusar og var menntamálaráðherra (1832–37), sendiherra til London, utanríkisráðherra (1840–1847) og loks forsætisráðherra (1847–1848) í ríkisstjórnum hans. Sem ráðherra vann Guizot að því að auka menntun almenningsins. Á ráðherratíð hans voru stofnaðir almenningsskólar fyrir börn í öllum sýslum Frakklands. Guizot var leiðtogi frjálslyndra einveldissinna sem studdu Loðvík Filippus og beittu sér gegn frekari víkkun atkvæðaréttar. Frjálslyndir vinstrimenn og lýðveldissinnar hötuðu Guizot fyrir að vilja einskorða kosningaréttinn við karlmenn með tilteknar lágmarkseignir upp á vasann og fyrir að segja fátækari mönnum sem vildu kjósa að græða einfaldlega meiri pening með ötulsemi og vinnuþjarki.

Guizot varð alræmdur fyrir ummælin „"Enrichissez-vous"“ („Auðgið ykkur“), sem hann á að hafa sagt í svari til fátækra manna sem kvörtuðu yfir því að hafa ekki kosningarétt vegna krafa um lágmarkseign. Óvíst er þó hvort Guizot sagði þetta nokkurn tímann í rauninni eða hvort andstæðingar hans lögðu honum þessi orð í munn eða tóku þau úr samhengi til að rægja hann.

Sem forsætisráðherra reyndi Guizot að hafa hemil á stjórnarandstöðunni með því að banna pólitískar fjöldasamkomur frjálslyndismanna sem vildu víðari kosningarétt. Þetta bann átti þátt í að espa upp byltingu ársins 1848 sem batt enda á stjórn Loðvíks Filippusar og leiddi til stofnunar annars franska lýðveldisins. Guizot neyddist til að segja af sér og víkja fyrir frjálslyndari ráðherra snemma eftir að byltingin braust út en afsögn hans var ekki nóg til að friðþægja byltingarmennina.

Karl Marx minnist sérstaklega á Guizot í byrjun Kommúnistaávarpsins (1848) og nefnir hann þar sem einn af óvinum kommúnismans: