arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Örn (mannsnafn)

Örn er íslenskt karlmannsnafn.

Saga.

Mannanafnanefnd var gerð beiðni um að eiginnafnið Örn væri tekið til greina og fært á mannanafnaskrá sem kvenkynsnafn. Var niðurstaða Mannanafnanefndar að nafnið Örn teldist til karlmannsnafns og var beiðninni hafnað þann 18. desember 2001. Sjá einnig mannanöfnum hafnað af Mannanafnanefnd.

Dreifing á Íslandi.
Cephalotaxus griffithii

Cephalotaxus griffithii er sígrænt tré frá suður-Kína, norður-Indlandi og norður-Myanmar.
Cephalotaxus mannii

Cephalotaxus mannii er sígrænt tré frá suður-Kína, norðaustur Indlandi, Laos, norður Tælandi, norður Myanmar og norður Víetnam. Stundum eru tegundirnar "Cephalotaxus griffithii" og "Cephalotaxus hainanensis" til hennar.
Podocarpus elongatus

Podocarpus elongatus er sígrænt tré frá Suður-Afríku.
Podocarpus smithii

Podocarpus smithii er sígrænt tré frá Queensland í Ástralíu.
Podocarpus macrophyllus

Podocarpus macrophyllus er sígrænt tré frá Japan og Kína.
Podocarpus angustifolius

Podocarpus angustifolius er sígrænt tré frá Kúbu.
Podocarpus guatemalensis

Podocarpus guatemalensis er sígrænt tré frá suðurhluta Mexíkó, Mið-Ameríku, suður til Venesúela og Kólumbíu.
Podocarpus insularis

Podocarpus insularis er sígrænt tré frá Indónesíu, Nýju-Gíneu, Vanúatú og Salómonseyjum.
Podocarpus micropedunculatus

Podocarpus micropedunculatus er sígrænt tré frá Borneó.
Podocarpus acutifolius

Podocarpus acutifolius er sígrænt tré frá Nýja-Sjálandi.
Podocarpus glaucus

Podocarpus glaucus er sígrænt tré frá Indónesíu, Brúnei, Malasíu, Nýju-Gíneu, Filippseyjum og Salómonseyjum.
Podocarpus fasciculus

Podocarpus fasciculus er sígrænt tré frá Japan (Ryukyu-eyjum) og Tævan.
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1964

Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1964 fóru fram þriðjudaginn 3. nóvember 1964. Lyndon B. Johnson sitjandi forseti og Hubert Humphrey öldungadeildarþingmaður fyrir Minnesota unnu sigur á Barry Goldwater öldungadeildarþingmanni fyrir Arizona og William E. Miller fulltrúadeildarþingmanni fyrir New York.
Securitate

Securitate var leynilögregluna í alþýðulýðveldinu Rúmeníu frá 1948-1989. Securitate hét fullu nafni Öryggisdeild ríkisins (á Rúmönsku: Departamentul Securității Statului). Securitate var stofnuð 30. ágúst 1948 með hjálp frá NKVD, innanríkisráðuneyti Sovétríkjanna. Fyrir Securitate starfaði leynilögregla undir nafninu Siguranța Statului í Rúmeníu. Eftir að forseta Rúmeníu Nicolae Ceaușescu var steypt af stóli árið 1989 tók ný ríkisstjórn við sem úthlutaði öllum verkefnum þeirra til nýrra stofnanna. Securitate var síðan endanlega leyst upp 30. desember 1989 aðeins 5 dögum eftir aftöku Nicolae Ceaușescu.

Þegar Securitate var hvað stærst störfuðu um 11.000 manns þar í fullu starfi og 500.000 sem uppljóstrarar.

Aðferðir Securitate töldust vera harðar miðað við aðrar leynilögreglur. Þegar kolanámumenn fóru í verkfall í ágúst 1977 voru leiðtogar þeirra sendir í röntgenmyndatökur í þeim tilgangi að láta þá fá krabbamein.
Tónskóli Sigursveins D. Kristinssonar

Tónskóli Sigursveins D. Kristinssonar er tónlistarskóli í Reykjavík. Hann var stofnaður árið 1964 af Sigursveini D. Kristinssyni, tónskáldi. Til að byrja með fór kennsla fram í Austurbæjarskóla en nú er Tónskólinn á þremur stöðum, þar af tveimur sem hann á sjálfur:

Skólinn er rekinn sem sjálfseignarfélag og stjórnað af Styrktarfélagi Tónskóla Sigursveins D. Kristinssonar. Stjórn þess ásamt einum fulltrúa nemenda og öðrum fulltrúa kennara eru stjórn Tónskólans. Skólastjóri er Sigursveinn Magnússon, frændi stofnandans
Líffilma

Líffilma eða örverufilma er samnæringarsamfélag örvera sem loða saman á frumuveggjum og bindast alls konar yfirborði. Örverurnar mynda um sig net utanfrumufjölliða, sem eru venjulega blanda af fjölsykrum, próteinum, lípíðum og DNA. Þar sem þær hafa þrívíða byggingu og eru samfélagsform, eru líffilmur stundum kallaðar „örveruborgir“.

Líffilmur geta myndast á lifandi og dauðu yfirborði og koma fyrir í náttúrunni, í iðnaði og á sjúkrahúsum. Örverufrumur sem vaxa í líffilmum hegða sér á annan hátt en örverur sem svífa um stakstæðar í vökva. Tannsteinn er vel þekkt dæmi um líffilmu, og líffilmur er oft að finna innan í pípulögnum og á botni skipa.
Camilo Echevery Correa

Camilo Echevery Correa (f. 16. mars 1994) er tónlistarmaður, tónskáld og leikari frá Kólumbíu. Hann varð þekktur í kjölfar þess að hann vann sjónvarpskeppni árið 2007. Þekktasta lag hans er "La vida de rico". Hann hlaut Grammy Latinos verðlaunin árið 2020.

Hann er giftur Evalunu Montaner.
Cupressus vietnamensis

Cupressus vietnamensis er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá Hà Giang héraði í Norður-Víetnam.
Cupressus duclouxiana

Cupressus duclouxiana er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá Kína (Yunnan og Sichuan).
Nikolaj Hansen

Nikolaj Andreas Hansen (fæddur 15. mars 1993) er danskur fótboltamaður sem spilar fyrir Víking Reykjavík. Hann var í Val og hann kom til Víkings árið 2017.

Hann hóf feril sin hjá FC Vestsjaelland og var þar í 3 ár þangað til hann fór í HB Koge og var þar í 2 ár þangað til hann fór aftur til FC Vestsjaelland og hann var þar í 1 ár og fór til val hann var þar í 3 ár og þaðan for hann til Víkings Reykjavíkur.
Fjallasýprus

Cupressus arizonica er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá Mexíkó og suðurvesturhluta Bandaríkjanna (Arizona, Utah, New Mexico og suður-Kaliforníu).

Flokkun.

Allt að fimm afbrigði eru tilgreind af tegundinni af sumum grasafræðingum, og eru þau stundum talin sjálfstæðar tegundir:
Moët Hennessy Louis Vuitton S. A.

Moët Hennessy Louis Vuitton S. A. er franskur fyrirtækjahópur stofnaður af Alain Chevalier og Henry Racamier, í dag leiðandi í heimi lúxusiðnaðarins hvað varðar veltu. Afleiðing af samruna árið 1987 við fyrirtækin Moët Hennessy, sem sjálf er sprottin af samruna framleiðanda kampavíns "Moët et Chandon" og framleiðanda koníaks Hennessy, og Louis Vuitton. Christian Dior. Nú stýrir það kaupsýslumaðurinn Bernard Arnault.
Einmenningskjördæmi

Einmenningskjördæmi er kjördæmi í þingkosningum þar sem aðeins einn frambjóðandi nær kjöri. Mismunandi reglur geta gilt um það hvernig sigurvegarinn er ákvarðaður, algengt er að sá frambjóðandi sem fær flest atkvæði nái kjöri þó að viðkomandi fái ekki meirihluta atkvæða. Þetta fyrirkomulag er til dæmis notað í þingkosningum í Bandaríkjunum og Bretlandi. Einnig kann að vera kosið í tveimur umferðum þannig að þeir tveir frambjóðendur sem fá flest atkvæði í fyrri umferð kosninga haldi áfram í aðra umferð, sú aðferð er til dæmis notuð við þingkosningar í Frakklandi. Þá er mögulegt að notast sé við forgangsröðunaraðferð þar sem kjósendur raða frambjóðendum í röð frá þeim sem þeir kjósa helst til þess sem þeir kjósa síst.

Það er talinn kostur við einmenningskjördæmi að þingmenn hafi sterka tengingu við tiltekið landsvæði og að kjósendur á því svæði hafi "sinn þingmann" til að leita til. Á móti kemur hins vegar að atkvæði þeirra sem kjósa aðra frambjóðendur falla dauð niður og smærri framboð eiga litla möguleika á að koma mönnum á þing. Í löndum þar sem eingöngu er notast við einmenningskjördæmi er því tilhneiging til þess að fáir stjórnmálaflokkar komi mönnum á þing, jafnvel aðeins tveir.

Einmenningskjördæmi á Íslandi.

Einmenningskjördæmi tíðkuðust áður í Alþingiskosningum á Íslandi. Þegar Alþingi var endurreist 1844 voru 20 þingmenn kjörnir úr 20 einmenningskjördæmum auk þess sem konungur skipaði 6 þingmenn. Kjördæmin miðuðust þá við sýslur landsins auk þess sem Reykjavík var sérstakt kjördæmi. Árið 1874 var farið að gera sumar sýslur að tvímenningskjördæmum og eftir því sem fólki fjölgaði í Reykjavík fjölgaði þingmönnum höfuðstaðarins. Einmenningskjördæmi voru síðast notuð í Alþingiskosningunum í júní 1959 en þá voru 21 þingmenn kjörnir úr jafn mörgum einmenningskjördæmum, 12 þingmenn úr 6 tvímenningskjördæmum, 8 samkvæmt hlutfallskosningu í Reykjavík og 11 uppbótarmenn á landsvísu. Síðar sama ár var aftur kosið til Alþingis samkvæmt nýrri kjördæmaskipan þar sem landinu var skipt upp í átta kjördæmi með hlutfallskosningum.
BNP Paribas

BNP Paribas er franskur alþjóðlegur bankahópur. Hann er áttundi stærsti banki heims miðað við heildareignir og starfar nú í 77 löndum. Það var stofnað með samruna "Banque Nationale de Paris" (BNP) og Paribas árið 2000, en sjálfsmynd fyrirtækisins er frá fyrstu stofnun þess árið 1848 sem þjóðbanki. Það er einn af þremur helstu alþjóðlegum frönskum bönkum með Société Générale og Crédit Agricole. Samstæðan er skráð á fyrsta markað Euronext Parísar og hluti af Euro Stoxx 50 hlutabréfamarkaðsvísitölunni, en fyrirtækið er einnig með í frönsku CAC 40 vísitölunni.
Keilusýprus

Keilusýprus (fræðiheiti: "Cupressus macrocarpa") er barrtré í Cupressaceae (Einiætt), frá Bandaríkjunum (Kaliforníu).

Það myndar hraðvaxta og harðgerðann blending með Alaskasýprusi; Cupressus × leylandii, en hann er mjög vinsæll í görðum í Evrópu.
Adólf

Adólf er annar ritháttur íslenska karlmannsnafnsins Adolf.

Dreifing á Íslandi.
Aðils

Aðils er íslenskt ættarnafn. Nafnið er einnig notað sem millinafn, en er sjaldgæft sem slíkt.
Juniperus pinchotii

Juniperus pinchotii er tegund af barrtré í einisætt. Uppruninn frá Mexíkó og suðurhluta Bandaríkjanna (Nýja Mexíkó, Texas og Oklahóma).
Guðrún Hafsteinsdóttir

Guðrún Hafsteinsdóttir (f. 9. febrúar 1970) er alþingismaður Sjálfstæðisflokksins í Suðurkjördæmi. Áður var hún markaðsstjóri Kjörís og formaður Samtaka iðnaðarins. Hún sigraði í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Suðurkjördæmi árið 2021 og leiddi lista flokksins í kjördæminu í alþingiskosningunum í september 2021.

Foreldrar Guðrúnar eru Hafsteinn Kristinsson (1933-1993) forstjóri og stofnandi Kjörís og Laufey Valdimarsdóttir (f. 1940). Guðrún er næstyngst fjögurra systkina og meðal systkina hennar er Aldís Hafsteinsdóttir bæjarstjóri í Hveragerði. Maki Guðrúnar er Hans Kristján Einarsson Hagerup gullsmiður og eiga þau samtals sex börn.

Guðrún lauk stúdentsprófi frá Fjölbrautaskóla Suðurlands, BA-prófi í mannfræði frá Háskóla Íslands og diplómagráðu í jafnréttisfræðum frá Háskóla Íslands. Hún hefur lengst af starfað í fjölskyldufyrirtækinu Kjörís, tók þar við stöðu framkvæmdastjóra 23 ára gömul þegar faðir hennar lést en frá 2008-2021 var hún markaðsstjóri Kjöríss.

Guðrún var formaður Samtaka iðnaðarins frá 2014 - 2020. Hún hefur setið stjórn Samtaka atvinnulífsins, Háskólans í Reykjavík, Bláa Lónsins og Lífeyrissjóðs verzlunarmanna og er formaður Landsamtaka lífeyrissjóða frá árinu 2018.
Juniperus barbadensis

Juniperus barbadensis er tegund af barrtré í einisætt. Uppruninn frá Vestur-Indíum (Bahamaeyjar, Kúba, Jamaíka og St. Lúsíuey).
Nansen-verðlaunin

Nansen-flóttamannaverðlaunin eru verðlaun sem veitt eru árlega af framkvæmdastjóra Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna. Verðlaunin renna í skaut einstaklings, hóps eða stofnunar sem hafa unnið framúrskarandi störf í þágu flóttamanna eða fólks án ríkisfangs. Verðlaunin hafa verið veitt frá árinu 1954.

Bakgrunnur.

Nansen-verðlaunin eru nefnd eftir norska landkönnuðinum, stjórnmálamanninum og Nóbelsverðlaunahafanum Fridtjof Nansen. Sem fyrsti flóttamannafulltrúi Þjóðabandalagsins lyfti Nansen grettistaki við að vekja athygli á málefnum fólks sem hafði hrakist á vergang.

Verðlaunin samanstanda af verðlaunapeningi og 100.000 Bandaríkjadala peningaverðlaunum sem greidd eru af ríkisstjórnum Noregs og Sviss. Fénu er ætlað að styðja verkefni að vali verðlaunahafans í samstarfi við flóttamannastofnunina til að hjálpa flóttafólki.

Auk ríkisstjórna Sviss og Noregs styðja Norska flóttamannaráðið og IKEA-stofnunin veitingu Nansen-verðlaunanna.

Verðlaunaathöfnin.

Nansen-verðlaunin eru veitt við hátíðlega athöfn á hverju ári í Genf í Sviss, „mannúðarhöfuðborg heimsins“. Athöfnin er haldin í byggingunni Bâtiment des Forces Motrice samhliða árlegum fundum framkvæmdanefndar Flóttamannastofnunarinnar.

Nansen-pallborðsumræðurnar.

Árið 2011 starfaði Flóttamannastofnunin ásamt Genfarháskóla og stofnununum Foundation Pour Genève og Académie de droit international humanitaire et droits humains à Genève (ADH) við að skipuleggja fyrstu Nansen-pallborðsumræðurnar. Umræðurnar eru nú árlegur viðburður og laða til sín mikill hluta fræðasamfélagsins í Genf auk fjölmiðla og flóttamannahópa.

Árið 2012 báru pallborðsumræðurnar heitið „Les femmes et la reconstruction de la Somalie: du trouble à l'espoir“ („Konur og endurbygging Sómalíu: Frá öngþveiti til vonar“). Meðal gestanna voru friðarverðlaunahafinn Leymah Gbowee; Elisabeth Rasmusson, aðalritari Norska flóttamannaráðsins; og Barbara Hendricks, heiðursvelgjörðarsendiherra hjá Flóttamannastofnuninni.

Tilnefningar.

Þeir sem helst eru tilnefndir til verðlaunanna eru þeir sem hafa gengið lengra en skyldan bar, sem hafa sýnt fram á dirfsku og þrautsegju og hafa persónulega, verulega og á beinan hátt hjálpað fólki sem hefur verið hrakið á vergang.

Tilnefningar til verðlaunanna fara í gegnum heimasíðu Nansen-verðlaunanna. Núverandi eða fyrrverandi starfsmenn Flóttamannastofnunarinnar geta ekki hlotið verðlaunin. Mælt er gegn því að fólk tilnefni sjálft sig eða samstarfsmenn sína.
Fáni Benín

Fáni Benín eins og hann er nú var upprunalega tekinn í notkun árið 1959. Skipt var um fána þegar afró-marxistar tóku völdin í landinu árið 1975, en skipt til baka þegar sú ríkisstjórn leið undir lok 1990.

Litirnir eru hinir almennu pan-afrísku litir: grænn, gulur og rauður og stendur grænn fyrir von, gulur táknar velstand og rauður táknar hugrekki.
Allan

Allan er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Paswan

Paswan, einnig þekktur sem Dusadh, er Dalit samfélag frá Austur- Indlandi . Þeir finnast aðallega í fylkjum Bihar, Uttar Pradesh og Jharkhand . Urdu orðið "Paswan" þýðir lífvörður eða „sá sem ver“. Uppruni orðsins, samkvæmt trú samfélagsins, liggur í þátttöku þeirra í bardaga við Siraj-ud-daulah, Nawab í Bengal að fyrirskipun breska Austur-Indlandsfélagsins, en eftir það voru þeir verðlaunaðir með embætti "Chowkidars" og lathi með skattheimtu fyrir "Zamindara" . Þeir fylgja ákveðnum helgisiðum eins og að ganga á eld til að fullyrða hreysti sitt.

Vistfræði.

Paswans fullyrða uppruna sinn frá fjölda þjóðlegra og epískra persóna til að leita upplyftingar í félagslegri stöðu sinni. Sumir Paswan telja að þeir hafa upprunnin frá Rahu, ofurmannlegri og einn af plánetum í Hindu goðafræði, en aðrir segjast uppruna sinn frá Dushasana, einn af Kaurava höfðingja. Kröfur um uppruna frá „Gahlot Kshatriya“ eru einnig viðvarandi meðal sumra leikmanna, en aðrir líta á slíkar fullyrðingar með fyrirlitningu, þar sem þeim líkar ekki að tengjast Rajputs .

Því hefur einnig verið haldið fram af sumum Bhumihars að þeir séu afkomendur krosshjónabanda karla og kvenna af tveimur mismunandi köstum. Samt sem áður hafnar Paswan samfélag þessum kenningum og heldur því fram að uppruni nafnsins 'Dusadh' liggi í Dusadh, sem þýðir "erfitt að sigra".￼

Saga.

Þeir hafa verið taldir vera ósnertanlegt samfélag. Í Bihar eru þeir fyrst og fremst landlausir, landbúnaðarverkamenn og hafa sögulega verið þorpsverðir og boðberar. Fyrir 1900 notuðu þeir einnig svín að ala sérstaklega í Uttar Pradesh og Bihar. Paswans verja hernámið við uppeldi svína með því að segja það sem stefnu til að vinna gegn múslimum . Þeir fullyrða að til að vernda sig gegn múslímum hafi stúlkur í Paswan notað klæðnað úr svínumbeinum og haft svín við dyr sínar í ljósi andúð múslima við svín. Þar sem Rajputs í Rajasthan ræktaði einnig sem og veidda villta svín er þessi staðreynd notuð af þeim til að verja þessa iðju sem er staðfest af þeirri staðreynd að eftir lok Zamindari kerfisins gat hefðbundin iðja að þjóna verðir ekki veitt framfærslu þá.

Paswans hafa einnig verið sögulega tengdir herlegheitum og margir börðust fyrir hönd Austur-Indlandsfélagsins á 18. öld í her Bengal. Manntal Indlands 2011 vegna Uttar Pradesh sýndi að íbúar Paswan, sem flokkast sem skipulagður kasti, voru 230.593. Sama manntal sýndi íbúa 4.945.165 í Bihar.
Akurdúrra

Akurdúrra (fræðiheiti: "Sorghum bicolor") er gras sem er ræktað fyrir korn sem er notað bæði í matargerð og dýrafóður og til að framleiða áfengi. Akurdúrra er ræktað afbrigði dúrru sem er upprunnin í Afríku. Hún er ræktuð víða í hitabeltinu. Akurdúrra er fimmta mest ræktaða kornafbrigði heims, á eftir hrísgrjónum, hveiti, maís og byggi. Heimsframleiðslan árið 2018 var 59,34 milljón tonn. Akurdúrra er oftast einær en sum ræktunarafbrigði eru tvíær. Plantan getur náð allt að 4 metra hæð en fræin eru lítil, 2-4 mm í þvermál.
Netluygla

Netluygla (fræðiheiti: "Xestia c-nigrum") er skordýr í yglufiðrildaætt. Hún er útbreidd í allri Evrasíu og Norður-Ameríku nema lengst í norðri. Hún er slæðingur á Íslandi.
Angi

Angi er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Gjafasala

Gjafasala (lat. "negotium mixtum cum donatione") er gjafagerningur sem felur í sér að móttakandi verðmætis greiðir vísvitandi talsvert hærra endurgjald til veitanda þess en venjulegt getur talist, í þeim tilgangi að veita frjáls framlög til hins síðarnefnda sem nemur mismuninum. Álitið er að slíkir gerningar geti verið ógildanlegir, svo sem af þrotabúi gefandans.
Phratora vulgatissima

Phratora vulgatissima er evrópsk bjöllutegund sem leggst á trjágróður af víðiætt. Hún er nauðalík asparglyttu, en er oftast svört með bláan gljáa, en sjaldnar bronslituð eins og asparglyttan. Í Evrópu eru nokkrar skordýrategundir afræningjar af henni, t.d.: "Anthocoris nemorum", sem og sníkjuvespur: Perilitus brevicollis og Symmorphus bifasciatus.
Linda Ásgeirsdóttir

Linda Ásgeirsdóttir er íslensk leikkona. Hún er þekktust fyrir að vera "Skoppa" í Skoppu og Skrítlu og einn meðlimur Spaugstofunnar veturinn 1998-1999.
Dímon

Dímon getur átt við:
Aríel

Aríel er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Viðskiptabréf

Viðskiptabréf er framseljanleg, óskilyrt, og skrifleg skuldbindandi yfirlýsing sem gefur nafngreindum eða ónafngreindum handhafa hennar rétt til þess að fá greiðslu úr hendi útgefandi bréfsins (skuldara) í samræmi við efni hennar. Engin almenn skilgreining er til á hugtakinu í landslögum en ályktað er að skuldabréf, víxlar, tékkar (ávísanir), hlutabréf, farmskírteini, og hlutdeildarskírteini teljist örugglega vera viðskiptabréf. Álitið er að annars konar yfirlýsingar teljist einnig viðskiptabréf ef þær uppfylla kröfur sem gerðar eru til slíkra bréfa. Áður fyrr flokkuðust líftryggingarskírteini sem viðskiptabréf en gera það ekki lengur.
Meðalganga

Meðalganga í lögfræði er þegar þriðji aðili stefnir sjálfum sér inn í dómsmál með meðalgöngustefnu. Beiting þessa úrræðis er nokkuð sjaldgæf í íslensku réttarfari.

Aðalmeðalganga og aukameðalganga.

Meðalganga skiptist í aðalmeðalgöngu og aukameðalgöngu. Aðalmeðalganga felst í því að aðilinn sem vill stefna sér inn í málið vill skipta út einum stefnanda málsins fyrir sig eða vill bæta sér við sem stefnanda við hlið hinna. Aukameðalganga felst í því að þriðji aðilinn gerir dómkröfu um tiltekin málsúrslit gagnvart öðrum stefnda í sama máli, enda myndi niðurstaðan gagnvart hinum hafa lagaleg áhrif á réttindi sín og/eða skyldur.
478

Árið 478 (CDLXXIII í rómverskum tölum)
Brotaþoli

Brotaþoli er samkvæmt lögum sá einstaklingur er kveðst hafa orðið fyrir misgerð af völdum afbrots og/eða hver sem telur sig hafa orðið fyrir fjárhagslegu tjóni af refsiverðri háttsemi, enda hafi hún beinst að honum sjálfum. Þá getur brotaþoli verið sá lögaðili sem sagður er hafa orðið fyrir slíku tjóni.

Í íslensku réttarfari er ekki álitið að brotaþoli sem slíkur sé aðili sakamáls nema og þá að því leyti sem hann setur fram einkaréttarkröfu. Eftir atvikum gæti verið skylt eða heimilt að tilnefna eða skipa brotaþola réttargæslumann úr hópi lögmanna sem sér að verja réttindi brotaþola og veita þeim framgang við rannsókn málsins og fyrir dómi.
Varaaðild

Varaaðild í lögfræði er þegar stefnandi stefnir öðrum ákveðnum aðila til vara. Á vörn málsaðila með varaaðild að máli reynir þá ekki nema aðilinn/aðilunum á undan sé sýknaður af dómkröfunni eða málinu gegn þeim aðilum sé vísað frá dómi. Ekki er algengt að beitt sé heimildinni um varaaðild fyrir íslenskum dómstólum en það er heimilt.
Arngeir

Arngeir er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Tálsöguhetja

Tálsöguhetja eða fölsk söguhetja er frásagnartækni þar sem lesandinn er látinn halda að tiltekin persóna sé aðalpersóna verksins, en síðar kemur í ljós að það er allt önnur persóna. Stundum er tálsöguhetjan óvænt drepin í söguvendingu eða breytist í aukapersónu síðar í verkinu. Stundum reynist tálsöguhetjan vera skúrkur sögunnar.

Dæmi um tálsöguhetjur eru Marion Crane í kvikmyndinni "Psycho" sem er óvænt myrt í eftirminnilegu atriði myndarinnar, Verbal í "The Usual Suspects" sem virðist lítilmótlegt vitni en reynist í lokin vera aðalillmenni sögunnar, Ned Stark í bókinni "A Song of Ice and Fire" sem er aðalpersóna lengi framan af en er svo myrtur, og Elsa í teiknimyndinni "Frozen" sem gerist óvænt andstæðingur hinnar eiginlegu söguhetju.
Aleochara lustrica

Aleochara lustrica er bjöllutegund ættuð frá mið og norður Ameríku.
Aleochara brevipennis

Aleochara brevipennis er bjöllutegund ættuð frá Evrópu.
459

Árið 459 (CDLIX í rómverskum tölum)
Hönnunarhugsun

Hönnunarhugsun felst í því að nota skapandi vitsmunalega ferla sem koma við sögu í hönnun (til dæmis í vöruhönnun, arkitektúr og viðmótshönnun) til að leysa ýmis samfélagsleg og viðskiptaleg vandamál. Hönnunarhugsun hefur einkum verið nefnd í tengslum við nýsköpun, menntun og vöruþróun. Fyrirtækið Apple Inc. hefur verið nefnt sem dæmi um fyrirtæki sem byggi á hönnunarhugsun. Hugtakið hefur verið gagnrýnt fyrir að ofureinfalda sýn á vöruþróunarferla og gera lítið úr hlutverki tæknilegrar færni.

Dæmigerðir hugrænir ferlar sem nefndir eru sem dæmi um hönnunarhugsun eru samhengisgreining, vandamálagreining, afmörkun, skapandi hugsun, frásagnaraðferðir, myndræn framsetning lausna, smíði frumgerða, prófun og mat. Hönnunarhugsun hefur verið álitin hentug til að leysa illa skilgreind vandamál og þróa notendamiðaðar lausnir.
Arnsteinn

Arnsteinn er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Randasveifa

Randasveifa (fræðiheiti: "Helophilus pendulus") er algeng sveifflugutegund á láglendi á Íslandi og áberandi með gulan og svartan lit áþekkt geitungum og býflugum. Lirfurnar éta rotnandi plöntur í vatni, en flugurnar nærast á blómasafa og frjókornum.

Útbreiðslan er Evrasísk.
Örverumengi mannsins

Örverumengi mannsins eru öll þau örverumengi sem hafast við í eða á mannslíkamanum og líkamsvessum og búsvæði þeirra í líffærum eins og húð, mjólkurkirtlum, sæðisvökva, eggjastokkum, slímhúð í munni, munnvatni, slímhúð í auga, gallrás og meltingarvegi. Tegundir lífvera sem mynda þetta örverumengi eru bakteríur, fyrnur, sveppir, frumverur og vírusar. Smásæ dýr sem lifa á mannslíkamanum eru oftast ekki talin tilheyra örverumenginu. Í erfðamengjafræði er hugtakið stundum notað yfir samanlagt erfðamengi allra örvera sem lifa á og í manninum.

Margar tegundir örvera hafa manninn sem búsvæði og samanlagður fjöldi fruma þeirra er álíka mikill og fjöldi mannsfruma. Sumar af þessum örverum lifa gistilífi á mannlegum hýslum meðan aðrar lifa samlífi með honum. Sumar örverur sem lifa á manninum eru tækifærissýklar og geta valdið hýslinum skaða við tilteknar aðstæður, og sumar af þeim sem ekki teljast til sýkla geta samt skaðað hýsilinn með umbrotsefnum sem þær framleiða. Sumar örverur vinna hýslinum gagn með starfsemi sinni, en hlutverk þeirra er ekki endilega vel þekkt. Örverur sem eru til staðar og valda engum skaða undir venjulegum kringumstæðum eru kallaðar "staðarflóra" eða "eðlileg örveruflóra".

Bandaríska rannsóknarverkefnið Human Microbiome Project fékkst við að kortleggja örverumengi mannsins frá 2007 til 2016, með sérstakri áherslu á örverur á húð, í munni, nefi, meltingarvegi og legi. Fyrstu niðurstöður verkefnisins komu út árið 2012.
457

Árið 457 (CDLVII í rómverskum tölum)