arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Bandamanna saga

Bandamanna saga er eina Íslendingasagan sem gerist að öllu leyti eftir söguöld, nánar tiltekið skömmu eftir 1050. Hún gerist að mestu í Miðfirði í Húnaþingi og á alþingi á Þingvöllum. Hún er vel sögð og í gamansömum tón, og um leið hörð gagnrýni á höfðingjastéttina. Náin tengsl virðast vera milli Bandamanna sögu og Ölkofra þáttar.

Um söguna.

Sagan segir frá feðgunum Ófeigi Skíðasyni á Reykjum í Miðfirði og Oddi syni hans. Þeir eiga ekki skap saman og fer Oddur ungur að heiman og gerist sjómaður og fer síðan að fást við verslun. Hann auðgast fljótt, kaupir skip og fer í verslunarferðir til Noregs. Eftir nokkur ár er hann orðinn vel efnaður og kaupir jörðina Mel í Miðfirði (Melstað), sem er beint á móti Reykjum, kaupir goðorð og gerist sveitarhöfðingi. Hann lendir brátt í málaferlum og kemur þá í ljós að hann kann lítið fyrir sér á því sviði. Þegar hann er kominn í ógöngur, birtist faðir hans og fær snúið dómnum með lagaþekkingu og fégjöfum. Þeir sem í hlut áttu una illa við sinn hlut og mynda bandalag 8 höfðingja um að fá Odd dæmdan fyrir formgalla og fyrir að múta dómsmönnum. Hyggjast þeir gera eignir Odds upptækar, enda eftir miklu að slægjast. Þegar allt virðist komið í óefni fyrir Oddi á alþingi, grípur faðir hans aftur til sinna ráða, nær með klókindum að rjúfa samstöðu bandamanna og er Oddur dæmdur í óverulegar sektir. Sögunni lýkur með því að Oddur sættist við föður sinn og giftist dóttur eins af bandamönnum.

Sagan er varðveitt í tveimur gerðum. Lengri gerðin er í Möðruvallabók (M), frá síðari hluta 14. aldar. Styttri gerðin er í Konungsbók (K) (GKS 2845 4to), sem er frá 15. öld. Þessar tvær gerðir eru ólíkar um margt, þó að allur þorri efnisins sé hinn sami. Munurinn liggur m.a. í stílnum, M er margorðari (um 20% lengri en K) og „stíllinn flýtur þar í breiðara farvegi“.

Mjög skiptar skoðanir hafa verið meðal fræðimanna um hvor gerðin sé upphaflegri og hvert samband þeirra sé. Norski fræðimaðurinn Hallvard Magerøy hefur í seinni tíð manna mest rannsakað söguna, og samdi hann doktorsritgerð um hana. Niðurstaða hans var að báðar gerðir sögunnar ættu sameiginlegan ritaðan uppruna og að lengri gerðin væri eldri og ætti að vera aðaltexti í útgáfu.

Björn M. Ólsen segir um söguna: „Hvernig sem á Bandamanna sögu er litið, verður að telja hana með hinum merkustu Íslendinga sögum. Hún er sannkallaður gimsteinn í bókmenntum vorum.“
Eykt

Eykt er heiti á tímalengd, sem er einn áttundi hluti sólarhringsins eða því sem næst þrjár klukkustundir hver. Eyktamörk eru þegar ein eykt endar og sú næsta byrjar. Eyktamörkin gengu undir ákveðnum heitum og voru helstu tímaviðmiðanir í daglegu tali.

Eyktarmörkin hétu.

Einnig var orðið eyktamark haft um viðmiðunarstaði, svo sem fjallatoppa, hóla eða hæðir eða jafnvel hlaðnar vörður, sem sólina bar í séð frá ákveðnum bæ, á tilteknum tíma. Algengt var að slíkir staðir hétu eftir eyktamörkunum, svo sem eins og Nónvarða, Hádegishnúkur eða eitthvað slíkt.
Ellen Marie Magerøy

Ellen Marie Magerøy – áður Ellen Marie Olsen – (4. febrúar 1918 – 11. desember 2009) var norskur listfræðingur, lengi fyrsti safnvörður við embætti Þjóðminjavarðar í Osló. Hún var einkum þekkt fyrir rannsóknir sínar á íslenskum útskurði og íslenskum drykkjarhornum frá fyrri öldum, en fékkst einnig við norska skurðlist og listasögu.

Æviágrip.

Foreldrar: Johannes Hartvig Olsen (1885–1928) teiknari og Ingeborg Marie Gudbrandsen (1882–1930).

Ellen Marie fæddist í Osló og ólst þar upp – að hluta hjá tveimur frænkum sínum. Hún varð stúdent 1938, fór svo í Háskólann og lærði listasögu. Á árunum 1945–1947 dvaldist hún við nám og rannsóknir í París, og fór þá einnig til Englands, Hollands og Belgíu. Afrakstur af þeirri vinnu var bók hennar um "Hollensk innimálverk frá 17. öld", sem var unnin upp úr meistararitgerð hennar í listasögu við Háskólann í Osló 1949.

Árið 1949 kom Ellen Marie hingað til lands með eiginmanni sínum sem varð sendikennari í norsku við Háskóla Íslands. Þau dvöldust hér í þrjú ár, til 1952, og kynntust hér fjölda manns. Þá fékk Ellen Marie áhuga á útskurði í íslenskum söfnum, einkum Þjóðminjasafni Íslands. Snerist drjúgur hluti af rannsóknum hennar um það efni. Árið 1969 varði hún doktorsritgerð við Háskólann í Osló um jurtaskreytið í íslenskum tréskurði frá fyrri öldum (prentuð 1967). Hún samdi einnig ítarlegt rit um íslensk drykkjarhorn (2000) og fjölda greina um svipuð efni, sbr. ritaskrá.

Eftir að Ellen Marie hafði lokið doktorsritgerð sinni hóf hún störf hjá embætti þjóðminjavarðar (Riksantikvaren) við Akershúsvirki í Osló, og starfaði þar í um 20 ár, lengst af sem fyrsti safnvörður.

Ellen Marie hélt nánum tengslum við Ísland og kom hér oft. Hún fékk margvíslega viðurkenningu fyrir störf sín, m.a. riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu, 2005.

Ellen Marie giftist 1949 Hallvard Magerøy, síðar prófessor í íslensku við Háskólann í Osló. Þau eignuðust þrjú börn: Nils Are, Jostein og Ingeborg.
Chemnitz

Chemnitz (sorbíska "Kamjenica", 1953–1990: Karl-Marx-Stadt) er þriðja stærsta borg Saxlands, á eftir Leipzig og Dresden, með tæpa 250.000 íbúa (2019). Hún er staðsett við rætur Erzfjallanna og tekur nafn sitt af ánni Chemnitz sem rennur í gegn um hana. Nafnið er komið úr sorbísku og mun þýða "Steiná". Chemnitz er getið í saxlenskum skjölum allt frá árinu 1143, en þar var þá Benediktínaklaustur og þróaðist byggð þar í kring fram eftir öldum. Á tímum iðnbyltingarinnar óx Chemnitz mjög ásmegin og varð meðal mikilvægustu iðnaðarborga Þýskalands. Hún var því stundum uppnefnd "Saxlenska Manchester". Í dag myndar Chemnitz ásamt Zwickau einn af þremur máttarstólpum "Saxlenska þríhyrningsins", en svo nefnist svæðið sem afmarkast af Chemnitz-Zwickau, Leipzig-Halle og Dresden og í búa um þrjár og hálf milljón manna. Tækniháskólinn í Chemnitz er þriðji stærsti háskóli Saxlands með um 10.000 stúdenta.
Ilja Métsjníkoff

Ilja Iljitsj Métsjníkoff (rússneska: Илья Ильич Мечников) (einnig ritað "Elie Metchnikoff" eða "Ilya Mechnikov") (16. maí 1845 – 15. júlí 1916) var rússneskur örverufræðingur, þekktastur fyrir rannsóknir sínar á ónæmiskerfinu. Hann hlaut nóbelsverðlaunin í læknis- og lífeðlisfræði 1908 fyrir uppgötvun sína á agnaáti hvítra blóðfrumna.
Allra meina bót

Allra meina bót getur átt við um:
OS

OS getur átt við:
Kársnesskóli

Kársnesskóli er grunnskóli í vesturbæ Kópavogs sem tók fyrst til starfa 1957. Í honum gengdu börn skólaskyldu allt að 12 ára aldri þegar þau fóru svo í gagnfræðaskóla, iðulega Þinghólsskóla (stofnaður 1969). Þann 1. ágúst 2001 voru skólarnir tveir sameinaðir undir nafni Kársnesskóla.

Skólinn er til húsa við Skólagerði (gamli Kársnesskóli) og við Kópavogsbraut (gamli Þinghólsskóli). Nemendur skólans eru um 500.
Ásbjörn Óttarsson

Ásbjörn Óttarsson (fæddur 16. nóvember 1962) er fyrrverandi alþingismaður Sjálfstæðisflokksins í Norðvesturkjördæmi og forseti bæjarstjórnar Snæfellsbæjar.

Menntun.

Ásbjörn lauk skipstjórnarprófi frá Stýrimannaskólanum í Reykjavík árið 1983.

Samningur um vatnsréttindi.

Ásbjörn samþykkti sem forseti bæjarstjórnar Snæfellsnesbæjar samning við fyrirtækið Iceland Glacier Products sem felur í sér að fyrirtækið eigi einkarétt á vatni sem kemur úr lindum undir Snæfellsjökli. Umrætt fyrirtæki er skráð á Íslandi en tengt félagsneti í Lúxemborg og Cayman eyjum í gegnum Sextant Capital Management Incorporated í Kanada. Vakti samningurinn nokkra athygli, en Sextant Capital Management Incorporated og forsvarsmaður þess, Hollendingurinn Otto Spork, höfðu þegar samningurinn var gerður verið til rannsóknar hjá kanadíska fjármálaeftirlitinu vegna gruns um stórfellt fjármálamisferli. Í Kanada rak Spork Sextant Stategic Opportunities Hedge Fund, vogunarsjóð sem yfirvöld gruna um græsku. Um 230 fjárfestar töldu sig svikna, voru eignir Sextant frystar í desember 2008 og skipaði kanadíska verðbréfaeftirlitið í kjölfarið skiptastjóra yfir sjóðinn.

Sjálfur taldi Ásbjörn ekkert athugavert við að gera samning við fyrirtæki Spork til 95 ára, félagið verði að hafa sínar tryggingar enda fjárfestinginn mikil.

Ólöglegar arðgreiðslur.

Ásbjörn er framkvæmdastjóri útgerðarfyrirtækisins Nesvers hf. og eini stjórnarmaður. Hinn 20. janúar 2010 upplýsti DV að Ásbjörn hefði greitt sér arð úr fyrirtæki sínu þrátt fyrir að það hefði skilað tapi á liðnu rekstrarári. Árið 2007 greiddi hann sér og sínum 20 milljónir króna í arð vegna rekstrarársins 2006, þrátt fyrir að á því ári hafi verið tap á rekstri fyrirtækisins.

Slíkt er brot á lögum um hlutafélög nr. 2/1995, þar sem segir í 99. gr.: "Einungis er heimilt að úthluta sem arði hagnaði samkvæmt samþykktum ársreikningi síðasta reikningsárs, yfirfærðum hagnaði frá fyrri árum og frjálsum sjóðum eftir að dregið hefur verið frá tap sem ekki hefur verið jafnað og það fé sem samkvæmt lögum eða félagssamþykktum skal lagt í varasjóð eða til annarra þarfa."

Þegar upp komst um Ásbjörn endurgreiddi hann féð og í viðtali við Kastljósið 26. janúar það ár svaraði Ásbjörn fullyrðingu spyrilsins Helga Seljan um að hann hefði brotið lögin svo: „ég gerði það ekki viljandi.“

Naut Ásbjörn fulls stuðnings forystu Sjálfstæðisflokksins og sagði Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, hinn 27. janúar 2010: "Hann hefur játað á sig mistök og gert það sem hann getur til að bæta fyrir það sem var í ólagi. Þar með finnst mér að þetta eigi ekki að hafa áhrif á hans stöðu sem þingmanns eða vegna þeirra trúnaðarstarfa sem hann gegnir."
Búrfellshyrna

Búrfellshyrna er fjall í innanverðum Svarfaðardal. Hún er gerð úr basaltlögum sem eru tæplega 10 milljón ára gömul og nær 1.091 meters hæð á hæsta tindi. Neðan undir fjallinu eru bæirnir Búrfell og Hæringsstaðir. Sitt hvorum megin við það eru stuttir afdalir, Búrfellsdalur og Grýtudalur. Í Búrfellsdal er Búrfellsjökull, lítill daljökull sem vakið hefur athygli jöklafræðinga því hann hleypur fram á nokkurra áratuga fresti og er því svokallaður hlaupjökull.
Exmoor

Exmoor er þjóðgarður við strönd Bristol-sundsins á Suðvestur-Englandi. Exmoor var stofnaður árið 1954 og er flatarmál hans 692,8 km². Hann dregur nafn sitt af Exe-ánni. Þjóðgarðurinn er í tveimur sýslum, 71% af garðinum er í Somerset og 29% af honum er í Dorset. Exmoor er að mestu leyti upplendi með dreifðum íbúum sem búa aðallega í litlum þorpum og smáþorpum. Höfuðbyggðirnar eru Porlock, Dulverton, Lynton og Lynmouth; sem eru samtals 40% íbúar þjóðgarðsins. Alls eru íbúar um 11.000.

Exmoor inniheldur hæðóttar lyngheiðar og 55 km strandlengju. Sjávarhamrar eru þeir hæstu á Englandi en klettarnir Great Hangman ná 318 metrum. Exmoor var eitt sinn konungleg veiðilenda og skógur frá 13. öld fram á þá 19. Nú eru 2/3 lands í einkaeigu en 1/3 í ríkiseigu.
The Washington Post

The Washington Post er mest lesna dagblað í Washington D.C. í Bandaríkjunum. Það er líka elsta dagblað borgarinnar og var stofnuð árið 1877. Blaðið leggur áherslu á stjórnmál, bæði innanlands og erlendis.

Það er prentað á breiðum pappír með ljósmyndum í litum og líka svart á hvítu. Á virkum dögum inniheldur það höfuðhlutann, sem inniheldur forsíðuna, þjóðlegar og alþjóðlegar fréttir, stjórnmálafréttir, ritstjórnargreinar og skoðanir, og á eftir því koma hlutar um bæjarfréttir, íþróttir, viðskipti, tísku og smáauglýsingar. Útgáfan sem kemur út á sunnudögum inniheldur fyrrgreinda alla hluta og líka "Outlook" (skoðunar og ritstjórnargreinar), "Style &amp; Arts" (tísku og list), "Travel" (ferðalög), "Comics" (teiknimyndasyrpur), "TV Week" (sjónvarpsdagskrá) og "Washington Post Magazine". Dagblaðið er í eigu móðurfélagsins The Washington Post Company sem stjórnar líka vefsíðunum Washingtonpost.Newsweek Interactive og Washingtonpost.com.

Árið 1889 samdi John Phillip Sousa "The Washington Post March" fyrir blaðið sem varð ein vinsælasta göngutónlist í heimi. Ein merkilegustu atvik í sögu dagblaðsins var þegar blaðamennirnir Bob Woodward og Carl Bernstein hófu rannsókn á þeim atburðum sem síðar nefndust Watergate-hneykslið. Þessi rannsókn stuðlaði stórlega að afsögn Richards Nixon.

Síðan Leonard Downie, Jr. varð ritstjóri dagblaðsins árið 1991 hefur "The Washington Post" hlotið yfir 25 Pulitzer-verðlaun, meira en helming þeirra 47 verðlauna sem blaðið hefur fengið. Blaðið hlaut sex verðlaun árið 2008, flest verðlaun sem eitt blað hefur fengð á sama ári.

Frá árinu 2013 hefur eigandi "The Washington Post" verið Jeff Bezos, stofnandi Amazon.com.
Alyson Hannigan

Alyson Lee Hannigan-Denisof (fædd 24. mars 1974) er bandarísk leikkona. Hún er best þekkt fyrir hlutverk sitt sem Lily Aldrin í How I Met Your Mother, Willow Rosenberg í sjónvarpsþáttaröðinni Buffy the Vampire Slayer og Michelle Flaherty-Levenstein í fjórum fyrstu American Pie myndunum.

Æska.

Hannigan fæddist í Washington, D.C. og er dóttir Emilie Posner, fasteignasala, og Al Hannigan, vörubílstjóra. Alyson er gyðingur eins og öll móðurfjölskylda hennar en á einnig ættir að rekja til Írlands. Foreldrar hennar skildu ári eftir að hún fæddist og var hún aðallega alin upp af móður sinni í Atlanta.

Þrátt fyrir að Hannigan hafði komið fram í myndinni Active Parenting sem ungabarn og leikið í auglýsingu árið 1978 var það ekki fyrr en hún flutti til Los Angeles árið 1985 að hlutirnir fóru að gerast og leiklistarferillinn byrjaði fyrir alvöru. Þar sem hún bjó hjá móður sinni gekk hún í Norður-Hollywood menntaskólann og gekk vel í áheyrnarprufum á umboðsmönnum á meðan hún heimsótti föður sinn í Santa Barbara. Eftir menntaskólann stundaði hún nám í Kaliforníu-háskóla.

Ferill.

Fyrsta alvöru hlutverk Alyson var í myndinni My Stepmother Is an Alien, vísindaskáldsögu-grímynd frá árin 1988; og var einn af meðleikurum hennar leikarinn Seth Green, sem seinna meir lék kærastann hennar í þáttunum um Buffy. Árið 1989 fékk hún fyrsta hlutverkið sitt í sjónvarpsþáttaröð þegar hún var ráðin í skammlífu þáttaröðina Free Spirit. Á 10. áratugnum lék hún mestmegnis í auglýsingum. Árið 1997 var Hannigan ráðin í hlutverk "Willow Rosenberg", bestu vinkonu Buffy, í sjónvarpsþættinum Buffy the Vampire Slayer (hún kom í staðinn fyrir Reff Regan sem lék Willow í ósýnda 25 mín. fyrsta þættinum). Þátturinn varð vinsæll og Hannigan varð þekkt andlit, sérstaklega eftir að hafa leikið í unglingamyndum eins og til dæmis American Pie, American Pie 2, Boys and Girls og American Wedding. Þegar Buffy hætti sýningum árið 2003 var Hannigan að fá 250.000 dollara fyrir hvern þátt. Hún var einnig gestaleikari í þættinum Angel þar sem hún endurtók hlutverk sitt sem Willow í nokkrum þáttum.

Snemma árið 2004 lék Hannigan á West End, og lék í sviðsuppsetningu af When Harry Met Sally, á móti Luke Perry.

Árið 2005 fór Hannigan aftur að leika í sjónvarpsþáttum og lék þá hlutverk Lily Aldrin í grínþættinum How I Met You Mother en var síðan einnig fastur gestaleikari í þáttunum Veronica Mars sem "Trina Echolls".

Í febrúar 2006 lék Hannigan "Juliu Jones" í Data Movie.

Einkalíf.

Hannigan var einu sinni með Ginger Fish í Marilyn Manson. Hún giftist seinna leikaranum Alexis Denisof (sem lék Wesley Wyndam-Price í Buffy/Angel) í Two Bunch Palms Resort í Desert Hot Springs í Kaliforníu þann 11. október 2003. Þau keyptu hús á Santa Monica. Dóttir þeirra, Satyana Denisof, fæddist á 35 ára afmæli Hannigan.
Wolverhampton

Wolverhampton (borið fram ) er borg í Vestur-Miðhéruðum sýslunni á Englandi. Árið 2017 var íbúafjöldinn um það bil 256.000 manns. Hún er þrettánda þéttbyggðasta borgin á Englandi.

Áður var Wolverhampton hluti Staffordshire sýslu en hefur verið hluti Vestur-Miðhéraða sýslunnar síðan árið 1974. Hún dregur nafn sitt af Frú Wulfrun sem stofnaði borgina árið 985, nafnið varð til úr engilsaxneska orðinu "Wulfrūnehēantūn" sem þýðir „bú eða girðing Wulfrunar“. Eins gæti nafnið verið dregið af dönskum leiðtoga sem hét Wulfere. Nafnið „Wulfruna“ er notað víða í borginni.

Nafnið er oft skammstafað sem "W’ton" eða "Wolves". Slagorð borgarinnar er „Out of darkness, cometh light“. Íbúar Wolverhampton nefnast "Wulfrunians".

Borgin var upprunalega bær með markað sem sérhæfði sig í ullarverslun. Á meðan og eftir Iðnbyltingin varð borgin merkileg iðnaðarmiðstöð með námugrefti (aðallega kola, kalksteins og járns) og framleiðslu stáls, japanlakks, lása, mótorhjóla og bifreiða. Í dag eru höfuðatvinnugreinarnar verkfræði og þjónustugeiri.

Knattspyrnulið borgarinnar er Wolverhampton Wanderers F.C. og er í ensku úrvalsdeildinni.
Mið-platonismi

Mið-platonisi (sem ekki má rugla saman við mið-Akademíuna) er það tímabil í sögu platonismans sem tók við af nýju Akademíunni og varði fram að tíma nýplatonismans.

Saga mið-platonismans hófst um 90 f.Kr. þegar Antíokkos frá Askalon hafnaði efahyggjunni sem einkenndi mið- og nýju Akademíuna. Platonisminn hafði þá þegar orðið fyrir áhrifum frá stóuspeki samtímis því sem efahyggjan mildaðist en varð nú einnig fyrir áhrifum frá aristótelískri heimspeki.

Í mið-platonisma voru frummyndirnar taldar innbyggðar í mannlega skynsemi og efnisheimurinn var talinn vera lifandi vera, gædd sál — heimssálinni. Plútarkos var mikilvægastur mið-platonistanna. Á þessum tíma hafði platonisminn áhrif á pýþagóríska heimspeki hjá Númeníosi frá Apameu) og gyðinglega heimspeki hjá Fíloni frá Alexandríu).
Edduverðlaunin 2000

Edduverðlaunin 2000 voru afhending Edduverðlauna Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar í Þjóðleikhúsinu sunnudaginn 19. nóvember árið 2000. Veitt voru verðlaun í ellefu flokkum, en nýir flokkar voru leikari og leikkona í aukahlutverkum. Auk þess var tekið upp á þeirri nýjung að velja sjónvarpsmann ársins í netkosningu sem fram fór á vefnum mbl.is. Stjórnendur voru Jón Ársæll Þórðarson, sjónvarpsmaður og Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir, leikkona.

Mikið var rætt um kosningasmalanir, áróður og jafnvel mútur fyrir kosningu akademíunnar úr tilnefningum dómnefndar. Almenningur gat einnig kosið í öllum flokkum á mbl.is og giltu þau atkvæði 30% á móti 70% vægi atkvæða akademíunnar nema í kosningunni um sjónvarpsmann ársins þar sem atkvæði almennings giltu 100%.

Kvikmyndin "Englar alheimsins" eftir Friðrik Þór Friðriksson, byggð á bók Einars Más Guðmundssonar, hlaut flestar tilnefningar, átta talsins og sjö verðlaun auk þess að vera valin sem framlag Íslands til forvals Óskarsverðlaunanna.

Tilnefningar og handhafar Edduverðlaunanna.

"Handhafar verðlauna í hverjum flokki eru feitletraðir."
Skipsflak

Skipsflak (eða rekald ) eru leifar skips sem hefur eyðilagst, þ.e. hefur annaðhvort sokkið eða liðast stundur þar sem skipið strandaði. Sameinuðu þjóðirnar áætla að það séu yfir 3 milljónir slipsflaka samtals á sjávarbotni eða strandstað. Það er margt sem orsakar það að skip verður að skipsflaki, til dæmis: léleg hönnun, hafvillur, illviðri, hernaður, sjórán, eldur eða að skipinu hafi verið sökkt viljandi.

Í sjávarfornleifafræði eru skipsflök mikilvæg þar eð þau geta varðveitt merkilegar sögulegar upplýsingar, til dæmis lögðu rannsóknir á Mary Rose skipsflakinu margt til um upplýsingar um sjómennsku, hernað og líf á 16. öldinni. Herskipsflök geta sagt mikið um orrustuna sem átti sér stað þar sem skipið sökk.

Skipsflök geta verið hættuleg, til dæmis geta olíulekar skaðað umhverfið mikið. Skipsflök verða sjaldnast fræg, en það eru vissulega til dæmi þess, eins og til dæmis "Titanic", "Britannic", "Lusitania" og "Estonia". Það eru líka mörg skipsflök sem hafa verið yfirgefin eða skipunum hafi verið sökkt af ásettu ráði, yfirleitt eru það lítil fiskiskip og eru ekki ýkja merkileg fyrir sagnfræðinga.

Nothæft efni úr skipi sem er rifið í sundur nefnist "slátur".
Romulus Augustus

Romulus Augustus (fæddur um eða eftir 460, dáinn eftir 476) (einnig nefndur Romulus Augustulus) var síðasti keisari Vestrómverska keisaradæmisins. Nafn hans er einnig ritað Rómúlus Ágústus eða Rómúlus Ágústúlus á íslensku. Viðurnefnið Augustulus er niðrandi og má þýða sem „litli Augustus.“

Romulus var skipaður keisari, 31. október 475, af föður sínum, Orestes, eftir að hinn síðarnefndi hafði náð Ravenna, höfuðborg Vestrómverska ríkisins, á sitt vald. Julius Nepos, keisari, flúði þá til Dalmatíu þar sem hann hélt völdum á litlu svæði til ársins 480, og gerði þar áfram tilkall til keisaratitilsins. Keisari Austrómverska ríkisins viðurkenndi reyndar aldrei Romulus Augustus sem keisara, heldur einungis Julius Nepos.

Romulus var aðeins unglingur þegar hann varð keisari og hið raunverulega vald lá hjá föður hans, Orestes. Vestrómverska ríkið hafði minnkað talsvert áratugina á undan og á tíma Romulusar náði það yfir lítið stærra svæði en Ítalíuskagann. Orestes var tekinn af lífi af germönskum málaliðum, undir forystu hershöfðingjans Odoacer, í ágúst árið 476. Nokkrum dögum seinna, eða 4. september, knúði Odoacer Romulus til þess að segja af sér sem keisari. Odoacer gerði sjálfur ekki tilkall til keisaratitils og skipaði engan annan í stöðuna. Afsögnin er því álitin marka endalok um 1200 ára samfelldrar sögu Rómaveldis í vestri. Lítið sem ekkert er vitað með vissu um líf Romulusar eftir afsögnina, en þó er talið að Odoacer hafi leyft honum að fara til ættingja sinna í Campaníu.
Frostaþing

Frostaþing eða Frostuþing – (norræna: "Frostuþing") – var að fornu sameiginlegt þing fyrir "Þrændalög" og nálæg fylki.

Frostaþing var eitt af fjórum landshlutaþingum í Noregi, og var haldið við bæinn Lögtún í sveitarfélaginu Frostu eða Frosta í Þrændalögum (staðset í fylkinu sem hét Norður-Þrændalög), sjá hnit. Á nálægum bæ, Lögsteini, er klettahæð sem talið er að geti verið „lögbergið“ þar sem þingmenn voru ávarpaðir. Frostaþing hafði ásamt Gulaþingi meira vægi í norska stjórnkerfinu en landshlutaþingin austanfjalls í Noregi.

Upphaf og umdæmi.

Óvíst er hvenær Frostaþingið kom til, en heimildir benda til þings þar eftir 900, og e.t.v. er það mun eldra.

Upphaflega var þetta sameiginlegt þing fyrir átta forn fylki í Þrændalögum, sem nú eru ekki lengur til nema sem hluti af Norður- og Suður-Þrændalögum:

Innþrænsku fylkin:

Útþrænsku fylkin:

Síðar bættust við Mæri og Raumsdalur og Naumdælafylki. Frostaþingslögin giltu einnig í Norður-Noregi, og var Hálogaland síðar laustengt Frostaþingi, en þó með sérstakt þing. Jamtaland (Jämtland) og Herjárdal (Härjedalen), nú í Svíþjóð, höfðu svipaða stöðu á meðan Norðmenn höfðu þar ítök. Sunnmæri, sem var um tíma undir Frostaþingi, var síðar (e.t.v. eftir 1100) vegna legu sinnar lagt undir Gulaþing.

Að fornu var Eyraþing í Niðarósi annar þingstaður fyrir Þrændalög, og er deilt um hver verkaskipting þessara tveggja þinga var.

Í heimildum frá um 1400 er í stað Frostaþings-lögmanns farið að tala um lögmanninn í Þrándheimi. Vitað er um þinghald á gamla þingstaðnum (Frostu) árin 1560 og 1572, en fyrir 1594 var búið að flytja þinghaldið til bæjarins í Þrándheimi (Niðarósi).

Nú á dögum er í Noregi millidómstig, sem skiptist í 6 umdæmi, m.a. „Frostating lagmannsrett“, sem nær yfir fylkin Norður-Þrændalög, Suður-Þrændalög og Mæri og Raumsdal, og er haldið í Þrándheimi.

Þinghaldið.

Á 12. öld var Frostaþing sett á Pétursmessu-aftann, þ.e. 28. júní, en Magnús lagabætir lét færa þingsetningu yfir á Bótólfsmessu-aftann (16. júní). Alls voru tilnefndir 400 þingmenn úr Þrændalögum, og 85 frá Norðmæri, Raumsdal og Naumudal. Þeir fengu bóndafé eða þingfararfé úr heimahéraði. Menn áttu að mæta fastandi á þingið, og bannað var að flytja öl á þingstaðinn. Prestur „sá er bók skal ráða“ (þ.e. lesa upp lögbókina) setti þingið með því að hringja stóru klukkunni í kirkjunni í Lögtúni. Síðar sá lögmaðurinn um það verk.

Með styrkingu konungsvaldsins í Noregi veiktist löggjafarhlutverk landshlutaþinganna. Þó þurfti Magnús lagabætir að leggja lögbækur sínar undir þingin til staðfestingar til þess að þær teldust vera gild lög. Þingin voru einnig dómþing og samráðsvettvangur um stjórn fylkjanna og úrlausn mála. Þau höfðu því einnig stjórnmálalegt hlutverk, þó að það sé e.t.v. ekki að fullu ljóst.

Frostaþings-innsiglið.

Frostaþings-innsiglið sýnir Magnús konung lagabæti á Jónsmessu 1274, þar sem hann situr í hásæti og afhendir lögmanninum á Frostaþingi Frostaþingslögin nýju, þ.e. Frostaþings-útgáfuna af Landslögum Magnúsar lagabætis. Innsiglið er varðveitt á bréfi sem dagsett er 1. júní 1453, sjá "Diplomatarium Norvegicum" VIII, no. 349.
Ránargata

Ránargata er íbúagata í Gamla Vesturbænum. Gatan liggur frá Garðastræti í austri til Framnesvegar í vestri. Götuna skera Ægisgata, Stýrimannastígur og Bræðraborgarstígur. Við götuna eru um 50 hús, bæði einbýlishús og fjölbýlishús.