arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Kornelíus Wulf

Kornelíus Wulf eða Cornelius Wulff (d. 1734) var danskur embættismaður sem var landfógeti á Íslandi frá 1717-1727.

Hann var upphaflega skipaður landfógeti til bráðabirgða 1717 og skyldi gegna starfinu á meðan Páll Beyer væri utanlands að ganga frá sínum málum en hann var stórskuldugur við konung. Kom Wulf til Íslands sumarið 1717 og tók við búi á Bessastöðum en þá hafði Beyer „rýrt og ruplað til sín hvað hann gat“ og skilið Bessastaði eftir í svo slæmu ástandi að Wulf þurfti um haustið að fá að láni fisk, smjör og aðrar vistir til vetrarins. Beyer dó á leiðinni til Danmerkur og tók Wulf því formlega við embættinu og tók til við að lagfæra ýmislegt sem farið hafið úrskeiðis í tíð Beyers.

Wulf lagði mikla áherslu á að koma konungsjörðum á Suðurnesjum í gott ástand og lét færa inn í Alþingisbækur 1720 að hann byði „fjáðum og dugandismönnum í öllum héruðum landsins að taka til ábýlis þær, sem þá girnti, og honum þótti ei vel setnar, og lofaði þeim nokkur ár fríun frá manns láni og annarri aðstoð, svo að það lata og óduganlega fólk mætti útrýmast af Gullbringusýslu, sem þaðan hefði safnast.“

Wulf var á fimmtugsaldri þegar hann kom til landsins, ættsmár og félítill en auðgaðist ágætlega þótt hann stundaði hvorki kaupmennsku eins og sumir forverar hans eða kúgaði fé af almenningi. Hann þótti fremur sanngjarn og réttlátur, kröfuharður en forsjáll.

Þeir Wulf og Niels Fuhrmann amtmaður bjuggu saman á Bessastöðum og var samkomulag þeirra stirt. Wulf dróst inn í málið sem spannst af láti Appollóníu Schwartzkopf, unnustu Fuhrmanns, því hún hafði sagt honum að sér væri byrlað eitur, og varð hann eitt helsta vitni ákærandans í málinu. Við það versnaði samkomulag þeirra embættismannanna enn. Sumarið 1727 fór Wulf utan með Stykkishólmsskipi og fékk svo lausn frá embætti en hélt þriðjungi launanna. Hann dó í Kaupmannahöfn 1734.
Sterling K. Brown

Sterling K. Brown er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í sjónvarpsþáttunum: Supernatural og "Army Wives".

Einkalíf.

Brown er fæddur í St. Louis, Missouri og hefur stundað leiklist síðan hann var barn. Útskrifaðist frá Stanford háskóla með gráðu í Drama, áður en hann fékk mastersgráðu í fagur listum frá Tisch Scool of the Arts við New York háskólann.

Ferill.

Brown byrjaði feril sinn í leikhúsum en hefur síðan þá komið fram mörgum sjónvarpsþáttum þar á meðal: "ER", "NYPD Blue", "JAG", "Boston Legal", "Alias" og "Without A Trace".

Var með reglulegt gestahlutverk í sjónvarpsþáttunum: Supernatural, "Starved" og "Third Watch".

Hefur síðan 2007 leikið eitt af aðalhlutverkunum í "Army Wives".

Hefur leikið í nokkrum kvikmyndum á borð við: "Brown Sugar", "Stay" og "Righteous Kill".
Ari Jónsson (plata)

Ari Jónsson er 45 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1970.

Á henni flytur Ari Jónsson tvö lög. Upptaka í stereó: Pétur Steingrímsson. Umslag: Gylfi Gíslason.
Brian Cox (eðlisfræðingur)

Brian Cox (fæddur 3. mars 1968) er breskur öreindafræðingur, meðlimur í Royal Society og prófessor við háskólann í Manchester. Hann vinnur að ATLAS-tilrauninni við Stóra sterkeindahraðlinn í CERN í Genf. Hann er þekktastur sem kynnir margra sjónvarpsþátta fyrir BBC þar sem hann er oftast kallaður „Brian Cox prófessor“. Hann var líka frægur í smátíma á tíunda áratugnum sem hljómborðsspilari í hljómsveitinni .
Frogger

Frogger er tölvuleikur sem Konami setti á markað fyrir spilasali árið 1981. Í leiknum stýrir spilamaðurinn froski upp eftir skjánum framhjá hindrunum. Fyrst þarf froskurinn að komast yfir umferðargötu þar sem hann verður að forðast bíla og síðan yfir fljót þar sem hann stekkur á skjaldbökum og trjádrumbum til að komast í höfn efst á skjánum. Leikurinn var mjög vinsæll á sínum tíma og Konami hefur haldið áfram að gefa út framhaldsútgáfur með fleiri borðum og betri grafík, til dæmis þrívíddarútgáfuna "Frogger Returns" fyrir leikjatölvurnar Wii og PlayStation 3 árið 2009.
Space Invaders

Space Invaders er tölvuleikur eftir Tomohiro Nishikado sem japanska leikjafyrirtækið Taito setti á markað fyrir spilakassa árið 1978. Leikurinn er skotleikur þar sem leikmaður stjórnar byssu neðst á skjánum sem hann getur flutt til hægri og vinstri. Ofar á skjánum eru raðir af geimverum sem færast taktfast til hægri og vinstri og niður um eina línu þegar þær ná út að skjábrún. Geimverurnar sleppa sprengjum sem geta hitt byssu leikmannsins. Framan við byssuna eru fjögur virki sem smám saman eyðast upp þegar þau verða fyrir sprengjum geimveranna. Við og við svífur geimskip yfir skjáinn ofan við geimverurnar sem gefur aukastig.

Leikurinn varð strax gríðarlega vinsæll og átti þátt í því að tölvuleikir urðu milljónaiðnaður í stað jaðarfyrirbæris. Sérstakir spilasalir voru settir upp í Japan þar sem Space Invaders var eini leikurinn. Talið er að leikurinn hafi valdið skorti á 100-jena peningum í Japan. Samkvæmt Guinness World Records er þetta vinsælasti og áhrifamesti tölvuleikur allra tíma. Árið 2007 hafði Taito grætt nær 500 milljónir dollara á leiknum.
Adele

Adele Laurie Blue Adkins, betur þekkt sem Adele, (f. 5. maí 1988) er bresk söngkona og lagasmiður. Söngferill hennar hófst þegar hún skrifaði undir samning við "XL Recordings" árið 2006 eftir að hafa notið mikilla vinsælda á vefsíðunni MySpace. Fyrsta sólóplata hennar, "19", kom út árið 2008 við við vikið lof gagnrýnenda og náði toppsætum á vinsældarlistum á heimsvísu, þar á meðal í Bretlandi, Hollandi og Bandaríkjunum. Vinsældir hennar jukust enn eftir að hún hlaut Grammy-verðlaunin sem "Besti nýliðinn" árið 2009, ein af mörgum verðlaunum sem hún vann það ár.

Adele gaf út aðra hljómplötu sína, "21", í janúar 2011. Platan seldist feikna vel. Meðal annars seldist hún í yfir fjórtán milljón eintökum í Bretlandi og er sú tekjuhæsta sem hefur verið gefin út þar á landi á 21. öld. "21" sat í efsta sæti á bandaríska vinsældarlistanum lengur en nokkur önnur plata hafði gert síðan 1993. Hún var einnig tilnefnd til sex Grammy-verðlauna eftir útgáfu plötunnar og vann þau öll.

Æviágrip og ferill.

Adele fæddist árið 1988 í Tottenham, London. Hún byrjaði að syngja aðeins fjögurra ára gömul og varð fljótt áhugasöm um mismunandi raddir. Þegar hún í fyrsta skipti hélt á hljóðnema, þá fjórtán ára gömul uppgötvaði hún að tónlist væri það sem hún hefði áhuga á að vinna við. Hún var fljótt farin að semja lög og var hún búin að semja lagið "Hometown Glory" sem er á plötunni hennar "19" aðeins sextán ára.

Hljómplatan 19.

Ferill hennar byrjaði á síðunni MySpace þar sem vinkona hennar bjó til síðu handa henni í lok ársins 2004. Þar setti hún inn upptökur af lögum sínum. Það var þó ekki fyrr en árið 2006 sem plötufyrirtæki fóru að taka eftir hæfileikum hennar. Á þessu sama ári í maí útskrifaðist hún úr BRIT School í Croydon í Suður-London. Þar útskrifaðist hún meðal annars með söngkonunni Leona Lewis sem einnig hefur notið vinsælda í Bretlandi og víðar. Adele hefur þakkað skólanum fyrir það að hjálpa henni að læra að beita röddinni.

Í september árið 2006 gerði Adele samning við XL Recordings í London, það er einnig sama plötufyrirtæki og gerði samning við íslensku hljómsveitina Sigur Rós. Fyrsta lag hennar sem hét "Hometown Glory" og kom út í október 2007 og síðan kom lagið "Chasing Pavements" út í janúar 2008. Bæði þessi lög urðu mjög vinsæl og eru þau á hennar fyrstu plötu sem heitir því einfalda nafni "19". Platan náði því að komast í fyrsta sæti á vinsældarlistum í Bretlandi.

Það var þó erfiðara fyrir hana að ná athygli í Bandaríkjunum og var það ekki fyrr en hún tók þátt sem tónlistaratriði í þættinum "Saturday Night Live" sem hún sló í gegn þarlendis.

Árið 2009 hlaut hún Grammy-verðlaunin, "Best New Artist" og "Best Female Pop Vocal Preformance".

Hljómplatan 21.

Í janúar árið 2011 kom önnur platan hennar út, "21" og náði miklum vinsældum. Adele sagði á bloggi sínu að hún muni eftir því þegar hún var 15 ára og fór með föður sínum til New York, þar labbaði hún í Times Square og vonaðist til að hún myndi einn daginn eiga plötu í plötubúðum í New York. Henni fannst það þó mjög ólíklegt að það myndi gerast en skjátlaðist henni.
Robert Wisdom

Robert Wisdom (fæddur 14. september 1953) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Supernatural, The Wire og Prison Break.

Einkalíf.

Wisdom er fæddur í Washington D.C. í Bandríkjunum og er af jamaískum uppruna. Hann útskrifaðist frá Columbia-háskólanum í New York-borg.

Ferill.

Wisdom kom fyrst fram í sjónvarpsþættinum "The Bill". Síðan þá hefur hann komið fram í mörgum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum.

Hann hefur hann komið fram sem gestaleikari í mörgum af vinsælustu sjónvarpsþáttum nútímans: ER, Dharma &amp; Greg, NCIS og Burn Notice.

Wisdom hefur komið fram í kvikmyndum á borð við: Volcano, Face/Off, Ray og Freedom Writers.
Noradrenalín

Noradrenalín eða norepinefrín er hormón og taugaboðefni af flokki katekólamína. Það spilar hlutverk í flóttaviðbragðinu, styrkur þess eykst þegar hætta steðjar að.

Lyfjafræðileg verkun.

Noradrenalín finnst um allan líkamann. Það er losað úr taugafrumum og binst adrenóviðtökum á öðrum taugafrumum. Noradrenalín hefur að öllu jöfnu þau áhrif í mannslíkamanum að auka blóðþrýsting eða hjartsláttartíðni.

Hjartalyfið atenólol vinnur gegn þessari verkun. Það binst við adrenóviðtakann β1 (og kallast þá antagonisti) og hindrar að noradrenalín bindist viðtakanum til að ná fram verkun sinni. Við þessa bindingu atenólol verður lækkun á hjartsláttartíðni og blóðþrýstingi.

Annað lyf sem hefur áhrif á nordrenalín (og einnig dópamín) er metýlfenidat, lyf sem notað er við ADHD. Lyfið hemur að noradrenalín og dópamín séu tekin upp úr taugafrumubilinu og þar með verka þau lengur á eftirtaugafrumuna.
Brenton Birmingham

Brenton Joe Birmingham (f. 29. nóvember 1972) er Íslendingur af bandarískum uppruna, fæddur í New York. Hann er fyrrum körfuknattleiksmaður og lék lengst af með Njarðvík. Hann á að baki 19 landsleiki fyrir hönd Íslands. Brenton Birmingham kom fyrst til landsins árið 1998 og hóf feril sinn hér á landi með Njarðvík.
Skjaldarmerki Færeyja

Fyrirmyndina að Skjaldarmerki Færeyja má fyrst sjá á frægum útskornum stólum frá Kirkjubæ sem gerðir voru á 15. öld. Sýnir skurðurinn hrút á skildi. Seinna var hrútsmyndin notuð á innsigli lögréttumanna á lögþingi Færeyja.

Það var hætt að nota skjaldarmerkið þegar lögþingið var lagt af 1816. Þrátt fyrir endurreisn lögþingsins 1852 var skjaldarmerkið ekki tekið í notkun.

Það var ekki fyrr en að heimastjórnarlögin tóku gildi 1948 sem skjaldarmerkið var að nýju tekið í notkun, en ekki af þjóðþinginu, Løgtingið heldur af Landsstjórn Færeyja.

Árið 2004 var ný útgáfa af skjaldarmerkinu tekin í notkun og hefur Kirkjubæjarstólana að fyrirmynd. Litirnir eru dregnir af færeyska fánanum að viðbættum gulum eða gylltum lit. Nýja skjaldarmerkið sýnir hrút í varnarstöðu. Skjaldarmerkið er notað af ráðherrum og sendiráðum en eldri útgáfan er enn í notkun hér og þar.
Rafall

Rafall eða rafali eða dínamór eins og hann er stundum kallaður umbreytir vélrænni eða hreyfiorku í raforku við það að hreyfa leiðara í gegnum segulsvið.

Fyrsti rafallinn var fundinn upp af Michael Faraday árin 1831–1832, og sú gerð, , býr til jafnstraum (DC). Fyrir um 1970 voru DC dínamóar notaðir í bílum, sem er framhald af þeirri tækni, en þá var farið að nota tækni í bíla en alternatorar búa til riðstraum (AC). Þeir eru þó ekki notaðir í rafbíla (hvorki þarf AC né DC rafal).

Megin skipting er í DC og AC (alternatora), en báðar gerðir hafa ótal undirgerðir, og alternatorar er hægt að flokka eftir ýmsu, t.d. hversu marga fasa er hægt að fá út. Þriggja-fasa er algengt í t.d. virkjunum.
Stephen Hawking

Stephen William Hawking (8. janúar 1942 - látinn 14. mars 2018) var enskur eðlisfræðingur og heimsfræðingur. Hann var þekktur fyrir að sýna fram á að tilvist sérstaða í afstæðiskenningunni og að svarthol gefa frá sér geislun. Bók hans Saga tímans ("A Brief History of Time"), sem út kom 1988 varð mjög vinsæl.

Hawking var með hreyfitaugungahrörnun og notaði því hjólastól. Sjúkdómurinn olli því einnig því að hann átti mjög erfitt með að tala. Hann var með tölvu á stólnum með forritinu "Equalizer﻿", sem gerði honum kleift að velja orð og búa til setningar sem tölvan bar síðan fram.
Kirkjuvatn

Kirkjuvatn er stöðuvatn í Færeyjum á Suðuroy og er 0,2 km að flatarmáli. Vatnið er staðsett norðan við bæjarfélagið Fámjin sem er á vesturhluta Suðureyjarinnar.

Tvö fjöll eru við Kirkjuvatn. Eitt þeirra er norðan við vatnið, heitir Knúkin og er 417 metra hátt en hitt er Mikla sem er austan við vatnið og er 469 metra hátt. Skammt frá til norðurs er hæsta fjall Suðureyjarinnar, Gluggarnir sem er 610 metra hátt.
Hill Harper

Hill Harper (fæddur Frank Harper, 17. maí 1966) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sitt í og The Handler.

Einkalíf.

Harper fæddist í South Bend, Indiana í bandaríkjunum. Útskrifaðist sem "magna cum laude" frá Brown háskólanum og "J.D., cum laude" frá Harvard háskólanum og með Masters gráðu í opinberri stjórnsýslu frá John F. Kennedy School of Governmennt frá Harvard háskólanum.

Harper er meðlimur Bostons Black Folks Theater Company.

Harper kynntist Barack Obama, sem síðar varð forseti Bandaríkjanna, við nám við Harvard. Harper og Obama kynntust á körfuboltavelli og urðu góðir vinir fyrstu ár sín sem lögfræðistúdentar.

Eftir að hafa lokið námi vildi Harper frekar flytjast til Los Angeles og verða leikari.

Harper var verðlaunaður heiðurs doktorsnafnbót við Westfield State College árið 2009.

Rithöfundarferill og Pólitík.

Harper er höfundur að þremur bókum:

Harper tók þátt í Baracks Obama "Yes We Can" stuðningsmyndbandinu.

Harper er meðlimur að Obama for America National Finance Committee. Hann stofnaði nýlega vefsíðuna "ForRealSolutions.com" sem ætlað er að finna lausnir gagnvart samfélagsvandanum.

Ferill.

Harper byrjaði feril sinn árið 1993 í sjónvarpsþáttunum Life Goes On og Married with Children og í kvikmyndinni Confessions of a Dog. Síðan þá hefur hann komið fram í mörgum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum.

Harper hefur leikið í kvikmyndum á borð við: In Too Deep, The Skulls, 30 Days og For Colored Girls. Hann hefur komið fram sem gestaleikari í sjónvarpsþáttum á borð við: Walker, Texas Ranger, NYPD Blue, ER, The Sopranos og The 4400. Harper var árið 2004 boðið hlutverk í sjónvarpsþættinum sem réttarlæknirinn Sheldon Hawkes og hefur síðan þá verið einn af aðalleikurunum.

Harper hefur komið fram í leikritum á borð við: "You Handsome Captain", "Freeman", "American Buffalo" og "Dogeaters".

Verðlaun og Tilnefningar.

Black Reel verðlaunin

Image verðlaunin

Independent Spirit verðlaunin

Method Fest

Satellite verðlaunin

Urbanworld kvikmyndahátíðin
Emmanuelle Vaugier

Emmanuelle Vaugier (fædd 23. júní 1976) er kanadísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Two and a Half Men og .

Einkalíf.

Vaugier fæddist í Vancouver, Bresku Kólumbíu í Kanada og er af frönskum uppruna.

Ferill.

Fyrsta hlutverk Vaugier var í sjónvarpsmyndinni A Family Divided frá árinu 1995. Síðan þá hefur hún leikið í nokkrum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum. Fyrsta stóra hlutverk hennar í sjónvarpi var í sjónvarpsþættinum Madison sem Noella D'Angelo. Árið 2002 var Vaugier boðið hlutverk í sjónvarpsþættinum Smallville sem Dr. Helen Bryce. Árið 2004 var henni boðið hlutverk í sjónvarpsþættinum One Tree Hill sem Nicki.

Frægustu hlutverk Vaugier í sjónvarpi eru, rannsóknarfulltrúinn Jessica Angell og Mia í Two and a Half Men.

Vaugier hefur komið fram sem gestaleikari í sjónvarpsþáttum á borð við: Breaker High, Higher Ground, Charmed, Veronica Mars, Monk og Human Target. Hún hefur komið fram í kvikmyndum á borð við: Saw II, 40 Days and 40 Nights, Far Cry og Saw IV.
Jóannes Eidesgaard

Jóhannes Dan Eidesgaard (fæddur 19. apríl 1951) var lögmaður Færeyja frá 3. febrúar 2004 til september 2008, þegar arftaki hans Kaj Leo Johannesen tók við. Sem lögmaður veitti hann Landsstjórn Færeyja forystu.

Jóannes fæddist á Tvøroyri. Hann er sonur Jonu og Erling Eidesgaard og er giftur Anítu, dóttur Jonhildar og Bjarna W. Joensen úr Froðba.

Jóannes útskrifaðist með kennarapróf árið 1977 og kenndi við Tvøroyrar Skúla þar til í janúar 1991. Frá 1991 til 1993 var hann heilbrigðisráðherra, viðskipta- og iðnaðaráðherra og félagsmálaráðherra. Á þessu tímabili var Jafnaðarflokkurinn í meirihluta ásamt Sjálfstjórnarflokknum og Þjóðveldisflokknum.

Árið 1990 var hann fyrst kosinn á lögþingið fyrir Jafnaðarflokkinn, í Suðuroyarkjördæmi og hefur setið þar síðan. Frá september 1994 til júní 1996 var hann sjávarútvegsráðherra og varalögmaður. Á kjörtímabilinu var meirihluti Sambandsflokksins, Jafnaðarflokksins og Verkamannafylkingarinnar við völd.

Hann var kosinn formaður Jafnaðarflokksins og formaður þingflokksins árið 1996 en lét af embætti og hætti þátttöku í stjórnmálum snemma árs 2011 og Aksel V. Johannesen var kjörinn formaður í hans stað 6. mars 2011. Hann hefur átt sæti í utanríkisnefnd og Norðurlandaráði. Frá 30. september 2008, þegar Jóannes lét af embætti lögmanns eftir að stjórnarsamstarfið sprakk, var hann fjármálaráðherra í stjórn Jafnaðarflokksins, Fólkaflokksins og Sambandsflokksins undir forystu Kaj Leo Johannesen. Hann lét af því embætti í febrúar 2011.

Frá 1996 til 1998 sat hann í utanríkisnefnd Lögþingsins og frá 1998 til 2001 var hann þingmaður á Þjóðþingi Danmerkur.

Jóannes var sveitarstjórnarmaður á Tvøroyri frá 1980 til 2000 en var í leyfi frá þeim störfum þegar hann sat sem ráðherra í Landstjórninni.
Gulahaf

Gulahaf er nafn á hafsvæði milli Kína og Kóreuskagans. Það dregur nafn sitt af því að sandfok úr Góbíeyðimörkinni litar yfirborð hafsins gult. Í Kóreu er hafið stundum nefnt "Vesturhafið".

Innsti hluti hafsins er kallaður Bohaihaf. Í það rennur Gulafljót.

Gulahaf er eitt fjögurra hafa, sem eru kennd við liti; Hin eru Svartahaf, Rauðahaf og Hvítahaf.
Karlakórinn Heimir

Karlakórinn Heimir var stofnaður í Skagafirði 28. desember árið 1927. Stofnendur komu flestir úr litlum kór úr framhéraði Skagafjarðar sem hét Bændakórinn og starfaði hann í ellefu ár. Fyrstu árin störfuðu kórfélagar við mjög frumstæðar aðstæður. Söngæfingar voru haldnar á heimilum þar sem hljóðfæri voru til staðar, því ekki voru mörg samkomuhús á þessum tímum.

En félagsskapurinn stækkaði og áhuginn var mikill. Menn fóru aðallega gangandi eða ríðandi til æfinga en stundum fóru þeir einnig á skíðum. Fyrsti söngstjóri kórsins var Gísli Magnússon í Eyhildarholti. Pétur Sigurðsson, tónskáld, tók við af honum og þá Jón Björnsson, einnig tónskáld, frá Hafsteinsstöðum sem stjórnaði kórnum í nær 40 ár.

Stefán Reynir Gíslason hefur stjórnað kórnum nær óslitið frá árinu 1985, en veturna 2010 – 2012 og 2014-15 tók hann sér hlé.

Undirleikari síðan 1991 er tónmenntakennarinn Thomas Randall Higgerson en hann er með doktorsgráðu frá Illinois-háskóla í Urbana-Campain.

Karlakórinn Heimir hefur gefið út plötur og diska sem hafa selst í stórum upplögum. Frægust laga sem kórinn hefur gert vinsæl má telja Fram í heiðanna ró og perluna sígildu Undir bláhimni.
Planet Awards

Planet Awards eru færeysk tónlistarverðlaun sem eru veitt frammúrskarandi færeyskum tónlistarmönnum. Miðlahúsið, Sosialurin, Rás2 og Portal.fo standa fyrir verðlaununum. Sigurvegarar tónlistarverðlaunana eru valdir með SMS kosningu í öllum flokkum nema heiðursverðlaunin, sem eru valin af dómnefnd.
Sveitarfélagið Þórshöfn

Sveitarfélagið Þórshöfn er sveitarfélag í Straumeyjarsýslu. Það nær yfir suðurhluta Straumeyjar og aðliggjandi smáeyjar. Þéttbýliskjarnar eru 18 talsins og stærstir þeirra eru Hoyvík, Argir og Þórshöfn. Sveitarfélagið nær að endamörkum Sveitarfélagsins Sunda og Sveitarfélagsins Kvívík í norðri. Íbúafjöldi sveitarfélagsins er 22.878 (2022).

Saga.

Þórshöfn er gamall staður frá landnámi. Þá var haldið höfuðþing færeyinga á Tinganesi. Þórshöfn liggur í miðju eyjanna og með þingsetunni gerðist Þórshöfn viðskiptamiðstöð færeyja. Á nesinu voru geymsluhús og verkunarhús og hér fór allur vöruflutningur frá Færeyjum til annara landa. Á nesinu og á ströndum Eystaruvág var byggðin. Íbúafjöldinn fór að aukast og var orðinn 850 þegar einokunarverslunin var afnumin 1856. En staðurinn hafði ekki eigið stjórsýsluvald og var ekki bær og heyrði því beint undir danska ríkið þegar lögþingið var aflagt á árunum 1816-1852.

Sveitarfélagið var stofnað 16. febrúar 1866, þegar Þórshöfn varð höfuðborg Færeyja. Til hennar tilheyrði syðsti hluti Straumeyjar og eyjarnar Húsagarður og Álaker. Fimm menn eru í bæjarstjórn sveitarfélagsins. Nágrannabæir Þórshafnar, Argir og Hoyvík eru samvaxnir bænum. Sveitarfélagið Kollafjörður sameinaðist Þórshöfn árið 2001 og sveitarfélögin Hestur, Kirkjubøur og Nólsoy sameinuðust sveitarfélaginu í janúar 2005.

Stjórnmál.

Sjö nefndir eru í sveitarfélaginu: sjávarútvegsnefnd, félagsmálanefnd, tækninefnd, skipulags- og byggingarnefnd, menntanefnd, heilbrigðisnefnd og hafnamálanefnd. Þingið var fyrst valið af almenningi árið 1908.

Síðustu kosningar í sveitarfélaginu voru 11. nóvember 2008. Allir flokkar nema Sjálfstjórnarflokkurinn, Miðflokkurinn og Grundstykkjalistinn komust inn á þing. Borgarstjóri sveitarfélagsins er Heðin Mortensen fyrir Jafnaðarflokkurinn.
Vestfjarðagöng

Göng undir Breiðadals- og Botnsheiði, Vestfjarðagöng, (vegir nr. 60 og 65) eru þríarma jarðgöng undir Botns- og Breiðadalsheiðar milli Skutulsfjarðar, Önundarfjarðar og Súgandafjarðar á Vestfjörðum. Göngin voru vígð 14. september 1996 og tengja saman byggð á Ísafirði, Suðureyri og Flateyri. Þau eru 9.120 m og eru lengstu jarðgöng á Íslandi en þó eru Héðinsfjarðargöng samanlagt lengri (7.100 + 3.900 m). Tungudalsleggur (sem liggur úr Skutulsfirði) er um 2.000 m langur með tveimur akgreinum, Breiðadalsleggur (sem liggur úr Önundarfirði) er um 4.000 m og Botnsdalsleggur (sem liggur frá Súgandafirði) er um 3.000 m. Þeir eru báðir með aðeins einni akrein og því þurfa bílar að mætast í sérstökum útskotum.

Jarðgöngin voru mesta samgöngumannvirki Íslands þegar þau voru tekin í notkun. Þau leystu af hólmi fjallvegi sem voru jafnan lokaðir drjúgan hluta vetrar. Þannig rufu göngin einangrun þorpanna á norðanverðum Vestfjörðum.

Verktakar og framkvæmd.

Framkvæmdir við gangagerðinina fóru fram á árunum 1991–96. Aðalverktaki var Vesturís sf. sem var sameignarfyrirtæki Ístaks hf. í Reykjavík, Skanska AB í Svíþjóð, Selmer A/S í Noregi og E. Pihl &amp; Sön A/S í Danmörku. Ístak hf. var í forsvari fyrirtækjanna. Póllinn hf. á Ísafirði var rafverktaki við ljósa- og dyrabúnað.

Göngin opnuð á framkvæmdatímanum.

Umferð var hleypt á göngin tímabundið veturinn 1995–96 þegar þau voru ófullgerð. Þá var sérstök jólaopnun milli Ísafjarðar og Súgandafjarðar í nokkra daga fyrir og um jólin 1994. Í kjölfar snjóflóðsins sem féll á Flateyri í október 1995 fór björgunarfólk frá Ísafirði í gegnum göngin yfir í Önundarfjörð.

Vatnsæð opnast.

Í júlí 1993 opnaðist mikil vatnsæð í Breiðadalslegg ganganna. Í fyrstu virtist vatnsmagnið vera um 2000 lítrar á sekúndu eða á við tífalda vatnsþörf byggðarinnar á Ísafirði. Nokkrar skemmdir urðu, meðal annars á tækjum en vatnsaginn hreif allt með sér þegar æðin opnaðist. Tafði þetta framkvæmdina eitthvað. Vatnið úr göngunum hefur síðan í júní 1995 verið nýtt af vatnsveitu Ísafjarðarbæjar. Vatnið þótti reglulega gott enda síað í gegnum berg langa leið. Afrennslisvatnið í göngunum hefur verið virkjað í Tungudalsvirkjun Orkubús Vestfjarða. Neysluvatn fyrir Ísafjörð og Hnífsdal kemur úr jarðgöngunum og er meðalnotkun um 150 lítrar á sekúndu. Afrennsli ganganna eftir vatnstöku vatnsveitu er á bilinu 500 til 700 lítrar á sekúndu.

Umferð um göngin.

Taflan sýnir meðaltalsumferð á sólarhring í hverjum legg fyrir sig. Sumarumferðin (SDU) á við mánuðina júní, júlí, ágúst og september en vetrarumferð við mánuðina janúar, febrúar, mars og desember.
Engifer

Engifer er jarðstöngull jurtarinnar "Zingiber officinale" sem er notaður sem krydd, til lækninga og sem sælgæti. Engiferjurtin er fjölær og vex villt í Suðaustur-Asíu og er ræktuð á hitabeltissvæðum eins og Jamaíku. Blómin eru fölgræn til fjólublá. Jurtin er meðal annars notuð til að bæta meltingu.