arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Steinbrúin í Regensburg

Steinbrúin í Regensburg var reist á 12. öld og var eina brúin yfir Dóná í borginni Regensburg í Þýskalandi í 800 ár.

Saga brúarinnar.

Steinbrúin var aðeins 11 ár í smíðum, frá 1135-1146, og þótti það ganga með eindæmum hratt fyrir sig. Smíðin þótti einnig afar vönduð og var brúin notuð sem fyrirmynd annarra steinbrúa frá 12. og 13. öld, s.s. brúna yfir Saxelfi í Dresden, brúna yfir Moldau í Prag og brúna yfir Rón í Avignon. Lengd brúarinnar eru 336 metrar. Steinbogarnir eru 14 talsins, en á 17. öld hvarf einn boginn í jarðvegsvinnu. Hann er enn til neðanjarðar. Upphaflega voru tvö brúarhlið við sitthvorn enda brúarinnar og eitt fyrir miðju þar sem brúin hvíldi á lítilli eyju, en í dag stendur bara suðurturninn ("Brückturm"). Loðvík VII, konungur Frakklands, fór yfir brúna árið 1146 í krossferð til landsins helga (2. krossferðin), en það var sama ár og brúin var vígð. 1633 stóð sænskur her við borgardyrnar í 30 ára stríðinu. Borgarbúar tóku þá til bragðs að sprengja brúargólfið milli tveggja steinboga til að hindra að Svíar kæmust yfir. Það kom þó ekki að sök, því Svíar hertóku borgina þrátt fyrir það. Eftir stríðið var bráðabirgðabrú úr viði sett yfir gatið og var það í notkun allt til 1790-91 er nýtt steingólf var lagt á aftur. 23. apríl 1945 sprengdu nasistar brúna á nýjan leik á tveimur mismunandi stöðum til að hindra að bandarískur her kæmist yfir. Þær skemmdir voru ekki lagfærðar fyrr en 1967.

Ástand í dag.

Brúin er komin vel til ára sinna. Hún var opin allri umferð í gegnum aldirnar, þ.á.m. bílaumferð og um tíma gengu sporvagnar yfir brúna. Sprovagnarnir hafa verið fjarlægðir og í upphafi nýs árþúsunds var bílaumferð um hana bönnuð. Aðeins strætisvagnar og leigubílar fengu að fara yfir. 2008 var allri umferð um brúna bönnuð og er hún nú eingöngu opin fyrir gangandi vegfarendur. 2010 var byrjað að taka hana í gegn og til stendur að því ljúki 2017. Þegar er búið að gera við stóran hluta hennar.

Þjóðsaga.

Þegar brúin var í smíðum á 12. öld ákváðu byggingameistari brúarinnar og byggingameistari Péturskirkjunnar að veðja um það hver þeirra gæti klárað sína byggingu fyrr. Þegar veðmálið var afráðið þótti byggingameistara brúarinnar brúarsmíðin ganga allt of hægt fyrir sig og óttaðist að tapa veðmálinu. Hann kallaði því á kölska og bað hann um aðstoð. Kölski sagðist aðeins mundu hjálpa til ef hann fengi fyrstu þrjár sálir sem yfir brúna gengju þegar hún væri tilbúinn. Þessu játti brúarsmiðurinn og nú gekk verkið miklu hraðar. Það tók aðeins 11 ár að fullsmíða brúna og þótti mönnum það með ólíkindum. Þegar smíðinni lauk krafðist kölski launa sinna. Byggingameistarinn lét þá hana, hænu og hund ganga fyrst yfir. Yfir þessu reiddist kölski svo að hann lamdi í brúna af öllu afli. Því er brúin enn í dag með hnúð eða upphækkun fyrir miðju. Reyndar er þessi þjóðsaga síðari tíma tilbúningur, enda var brúin þegar tilbúin þegar kirkjusmíðin hófst.
Erlangen

Erlangen er borg í Bæjaralandi í suðurhluta Þýskalands og er með 115 þúsund íbúa (2019). Hún er hluti af stórborgarsvæði Nürnberg og liggur rétt norðan við Nürnberg og Fürth. Erlangen er helst þekkt sem húgenottaborgin í Bæjaralandi.

Skjaldarmerki.

Skjaldarmerki Erlangen er þrískipt. Rauður örn með svarthvítan skjöld og snýr til hægri. Svartur örn með bókstafina ES og snýr til vinstri. Loks gullið ljón með tvær rófur. Öll dýrin eru með kórónu á höfði. Ljónið merkir miðborgina í Erlangen. Um er að ræða lúxemborgíska ljónið sem verið hefur í skjaldarmerkinu síðan 1397. Ernirnir eru ernir Brandenborgar og Prússlands, en bæði löndin hafa ráðið Erlangen í styttri tíma. Bókstafirnir ES standa fyrir Elisabeth Sophie, eiginkonu markgreifans Christian Ernst frá Bayreuth, en hann byggði nýjan borgarhluta fyrir innflutta húgenotta.

Orðsifjar.

Borgin hét áður "Erlangon", sem er dregið af Erl og Wangen. Erl merkir trjátegundina elri. Wangen er vangur, sléttlendi (sbr. víðavangur).

Söguágrip.

Bærinn hefur sennilega myndast á 10. öld og kemur fyrst við skjöl 1002 sem Villa Erlangon. Erlangen fékk þó ekki borgarréttindi fyrr en 1398. Á árunum 1402 til 1806 átti Hohenzollern-ættin borgina. Borgin var gjöreyðilögð í 30 ára stríðinu. Eyðileggingin var þvílík að bæði borgin og nærsveitir voru mannlausar í 20 ár á eftir. Þegar Loðvík XIV í Frakklandi afturkallaði Nantes-tilskipunina 1685 um trúfrelsi húgenotta, streymdu þúsundir þeirra í þýska ríkið. Margreifinn Christian Ernst sá sinn hag í því að bjóða húgenottum að setjast að hinni eyðilögðu borg. Fjöldi þeirra var hins vegar þvílíkur, að Christian Ernst ákvað að reisa nýja borg handa þeim við hliðina á Erlangen (Neustadt). Um 7500 fjölskyldur fengu þar nýtt heimili. Einnig var reist verksmiðja og kirkja (La Temple). Árið 1706 brann gamla borgin nær til kaldra kola í eldsvoða. Árið 1792 varð Erlangen prússnesk, 1806 frönsk og 1810 bærísk. Árið 1812 var Erlangen og Neustadt sameinuð í eina borg. 1945 hertók bandarískur her borgina bardagalaust, sem slapp að öllu leyti við loftárásir. En Bandaríkjamenn eyðilögðu þó síðasta forna borgarhliðið, þar sem það var í vegi fyrir þá.
Gagnaver Verne Global í Reykjanesbæ

Gagnaver Verne Global að Ásbrú er stórt gagnaver sem Verne Global reisti Suðurnesjum 2012.

Miklar deilur höfðu verið um eignarhald Verne Holding en Björgólfur Thor var einn af eigendum þess og settu margir stórt spurningamerki við eignarhald hans, þar sem litið var á gagnaverið sem uppbyggingu eftir bankahrunið. Birgitta Jónsdóttir, þingmaður Hreyfingarinnar, sagði til dæmis að fyrst Björgólfur gæti tekið lán fyrir fjárfestingu til að reisa gagnaver á Reykjanesi, þá ætti hann að taka lán og greiða Icesave fyrst.
Axel Olrik

Axel Olrik (3. júlí 1864 – 17. febrúar 1917) var danskur textafræðingur og þjóðfræðingur. Hann var sonur myndlistarmannsins Henriks Olriks. Rannsóknir hans snerust einkum um þjóðkvæði og sagnakvæði þar sem hann beitti samanburðaraðferð til að bera saman mikið magn af efni. Hann stofnaði alþjóðlega félagið Folklore Fellows árið 1907 ásamt Kaarle Krohn og Johannes Bolte.
Þorgeir Þórðarson

Þorgeir Þórðarson var landnámsmaður í Eyjafirði, tengdasonur Helga magra og fékk land í landnámi hans.

Landnáma segir að Þórður bjálki hafi verið föður Þorgeirs en segir engin nánari deili á honum. Þorgeir giftist Hlíf dóttur Helga, sem gaf þeim land við botn Eyjafjarðar að austan, frá Þverá til Varðgjár. Þau bjuggu á Fiskilæk en það bæjarnafn er ekki til lengur og er óvíst hvar bærinn var. Sonur þeirra hét Þórir og dóttir þeirra var Helga, dóttir Skeggja Böðólfssonar landnámsmanns í Kelduhverfi.
Flatlús

Flatlús (fræðiheiti: "Pthirus pubis") er skordýr sem lifir sem sníkjudýr í kynhárum manna. Flatlúsin getur einnig lifað á öðrum líkamshlutum sem eru hári vaxnir, þar á meðal augnhárum. Flatlúsin lifir eingöngu á blóði. Menn og górillur eru einu þekktu hýslar hennar.
Gísli Þórðarson (lögmaður)

Gísli Þórðarson (f. 1545, d. fyrir 28. mars 1619) var íslenskur lögmaður á 16. og 17. öld. Hann bjó á Innra-Hólmi á Akranesi og síðar á Arnarstapa.

Foreldrar Gísla voru Þórður Guðmundsson lögmaður og kona hans, Jórunn Þórðardóttir. Þegar faðir hans lét af lögmannsembætti á Alþingi 1606 kom hann því til leiðar að Gísli var kjörinn lögmaður sunnan og austan í hans stað, og var hann þá kominn um sextugt. Gísli var mikill fjáraflamaður og varð stórauðugur, keypti margar jarðir og rak stórbú á Innra-Hólmi, hafði þar tólf vinnumenn. Hann fékk líka Stapaumboð og bjó á Arnarstapa síðustu árin.

Gísli lenti í deilum við Herluf Daa höfuðsmann, sem sakaði hann meðal annars um að hafa leyft enskum manni að stunda fálkaveiðar, og var hann dæmdur í sektir. Hann sagði þá af sér lögmannsembættinu og kom ekki til Alþingis 1614, en Gísli Hákonarson varð lögmaður í hans stað. Sagt var að hann hefði haft áhrif á Herluf Daa í þessu máli.

Kona Gísla var Ingibjörg, dóttir Árna Gíslasonar sýslumanns á Hlíðarenda og konu hans Guðrúnar Sæmundsdóttir. Þau áttu fjölda barna. Á meðal þeirra voru Hinrik sýslumaður á Innra-Hólmi, Steindór sýslumaður á Innra-Hólmi og Knerri, Ástríður kona Jóns eldri Magnússonar í Haga og Guðrún kona Magnúsar Björnssonar lögmanns.
Ásgeir Pétursson (lögmaður)

Ásgeir Pétursson var íslenskur lögmaður á 15. öld. Raunar er hans aðeins getið í einni heimild og ártal sem þar er nefnt stenst ekki svo að ekki er fullvíst að hann hafi verið lögmaður. En í "Lögsögumannatali og lögmanna" setur Jón Sigurðsson hann sem lögmann sunnan og austan 1436-1440.

Ekkert er vitað um Ásgeir, ætt hans, fjölskyldu eða búsetu, og ekkert um lögmannsstörf hans.
Sigurður Jónsson (lögmaður)

Sigurður Jónsson (1618 – 4. mars 1677) var íslenskur lögmaður og sýslumaður á 17. öld og bjó í Einarsnesi á Mýrum.

Hann var sonur Jóns Sigurðssonar (d. 1648) sýslumanns í Einarsnesi og fyrri konu hans, Ragnheiðar Hannesdóttur frá Snóksdal. Albræður hans voru þeir Guðmundur sýslumaður á Hvítárvöllum og Þorleifur skólameistari í Skálholti og síðar prófastur í Odda, faðir Björns Þorleifssonar biskups.

Sigurður var sýslumaður í Snæfellsnessýslu um tíma og síðan Mýrasýslu eftir að faðir hans lést. Árið 1644, meðan hann var sýslumaður í Snæfellsnessýslu, sakaði höfuðsmaður hann um að hafa leyft verslun við útlendinga en Sigurður bar af sér sakir en játaði þó að keypt hefði verið færi og messuvín.

Hann var kjörinn lögmaður sunnan og austan þegar Árni Oddsson sagði af sér í upphafi Alþingis 1663 og gegndi því embætti til dauðadags. Þeir Þorleifur Kortsson voru lögmenn nokkurn veginn sama tíma og þóttu heldur atkvæðalitlir í störfum sínum, svo að stöðugt dró úr áhrifum Alþingis en að sama skapi óx vald höfuðsmanna og umboðsmanna þeirra.

Kona Sigurðar var Kristín, dóttir séra Jóns Guðmundssonar skólameistara í Skálholti og síðar prófasts í Hítardal og Guðríðar dóttur Gísla Þórðarsonar lögmanns. Börn þeirra voru Jón eldri sýslumaður í Húnaþingi og klausturhaldari á Reynistað, Jón yngri sýslumaður í Einarsnesi, Ragnheiður kona Sigurðar Björnssonar lögmanns og Guðmundur bóndi í Álftanesi á Mýrum.
Klaus Rifbjerg

Klaus Rifbjerg (15. desember 1931 – 4. apríl 2015) var danskur rithöfundur sem ólst upp á Amager í Kaupmannahöfn. Hann notar æsku sína sem efnivið í margar bækur sínar. Með "Amagerdigte" sem kom út árið 1965 gerðist hann þátttakandi í þeirri einföldu ljóða- og skáldsagnagerð sem réði ríkjum á 7. og 8. áratugnum. Þekktasta verk hans er líklega þroskasagan "Den kroniske uskyld" frá 1958. Edward Fleming gerði kvikmynd eftir bókinni árið 1985. Bókin var lengi vel vinsælt lesefni í dönskunámi. Auk þessara bóka hefur Rifbjerg gefið út yfir 120 ljóða- og smásagnasöfn, skáldsögur, leikrit, söngleiki, kvikmyndahandrit o.s.frv.

Klaus Rifbjerg er kunnur sem ötull málsvari dönskunnar. Hann fékk árið 1967 gullna lárviðarkransinn („De gyldne laurbær“), og 1970 fékk hann bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs.

Hann stýrði um skeið bókaforlaginu Gyldendals forlag. Hann bjó á Spáni á efri árum. Hann lést í Kaupmannahöfn.
Sable

Sable eyja (Franska: "île de Sable") er lítil kanadísk eyja og er 180 km í suðaustur frá Nova Scotia. Eyjan er skeifulaga sandrif sem eru leifar framskriðs jökla á landgrunni Norður-Ameríku. Eyjan er um 34 km² að flatarmáli. Lengd hennar er um 42 km en breiddin 1.5 km þar sem hún er breiðust.

Eyjan er þekkt fyrir hestakyn sem kennt er við eyna. Fyrstu hestarnir voru settir á land á Sable-eyju á 18. öld og hefur fjöldi þeirra í seinni tíð verið á bilinu 200 - 350 talsins. Þeir voru friðaðir árið 1960 fyrir afskiptum manna.

Á eynni kæpir landselur og útselur. Ýmsar hákarlategundir finnast við Sable, þar á meðal Hvíti hákarlinn. Nokkrar fuglategundir finnast á eynni og má nefna gresjutittling en undirtegund hans verpir eingöngu á Sable. Flækingar eru algengir. Tegund ferskvatnssvampdýrs ("Heteromeyenia macouni") finnst í tjörnum á eynni.

Frá árinu 1583 hafa um 350 skipsskaðar orðið við eyna. Árið 1801 var sett mönnuð björgunarstöð á Sable sem starfrækt var til ársins 1958. Á eynni eru tveir vitar.
Nordvision

Nordvision er samstarfsvettvangur fimm norrænna ríkisrekinna sjónvarpsstöðva; Danmarks Radio í Danmörku, Sveriges Television í Svíþjóð, Norsk Rikskringkasting í Noregi, Yleisradio í Finnlandi og Ríkisútvarpsins á Íslandi. Grænlenska stöðin Kalaallit Nunaata Radioa, færeyska stöðin Kringvarp Føroya og sænska stöðin Sveriges Utbildningsradio eru aukaaðilar.

Skrifstofur Nordvision eru í DR Byen á Amager í Kaupmannahöfn.
Kai von Ahlefeldt

Kai von Ahlefeldt (d. 6. apríl 1520) var hirðstjóri á Íslandi snemma á 16. öld. Hann var af gamalli holsteinskri aðalsætt (von Ahlefeldt eða Anevelde), sem enn er til í Danmörku. Aðrar útgáfur af nafninu sem finnast í fornbréfum eru til dæmis Onhefeld, Aneffelde, Aleveldhe, Alefeldæ, Anefelld, Ánifell og Heinfull og fornafnið er skrifað Cai, Kay, Key, Keyæ, Kæi, Kiær og jafnvel Kieghe.

Kai von Ahlefeldt er fyrst getið í bréfum sumarið 1503 og hefur hann líklega fengið hirðstjórn það ár. Hann er enn á landinu 1504 því 13. júlí það ár skrifar hann upp á skuldaviðurkenningu þess efnis að hann hafi fengið þrjár lestir skreiðar lánaðar hjá Stefáni biskupi, en skreiðin var hluti af tekjum páfastóls af Skálholtsbiskupsdæmi, og lofaði hirðstjórinn að endurgreiða umboðsmanni heilagrar Rómarkirkju skilvíslega.

Á fundi í Kaupmannahöfn 17. júlí 1505 dæmdi norska ríkisráðið Kai von Ahlefeldt frá hirðstjórn á Íslandi vegna þess að hann hafði farið frá landinu án vilja konungs, gerst þjónn annarra á meðan hann var fógeti á Íslandi, hafði ekki gegnt stefnu konungs og hafði ekki skilað páfafénu.

Kai von Ahlefeldt féll vorið 1520 í orrustu við Uppsali í Svíþjóð.
Hávella

Hávella (fræðiheiti: "Clangula hyemalis") er norðlæg kafönd sem einnig er algeng varptegund á Íslandi. Hún er með algengustu heimskautaöndum heims.

Lýsing.

Sennilega er engin íslenskur fugl með fleiri búninga en hávellan, en er hún gjörólík í ásýndum að sumri og að vetri. Sumarbúningur karlfulsins er að mestu leyti dökkbrúnn að ofan, á bringu og á kolli. Andlit og kviður er hvítt. Á veturna er blikinn gjörólíkur. Þá er hann að mestu hvítur með nokkrum dökkbrúnum skellum á vængjum, bringu og hálsi. Aðalskraut karlsins eru tvær langar stélfjaðrir sem hann lætur stundum standa út í loftið á fallegan hátt. Þaðan er enska heiti tegundarinnar dregið, "Long-tailed Duck". Lengd karlfuglsins er um 55 cm, en kvenfuglinn, sem ekki er með langar stélfjaðrir, er um 40 cm. Kvenfuglinn er ekki með eins dramatísk búningaskipti. Hún er oftast dökkbrún á baki og kolli, en ljós annars staðar.

Lifnaðarhættir.

Hávellan verpur aðallega við vötn og tjarnir. Á Íslandi er hún gjarnan á hálendinu, ekki síst á Mývatni og nálægum tjörnum. Á veturna halda fuglarnir sig oftast á sjónum allt umhverfis landið. Kollan ein sér um ungauppeldið, en stundum getur kolla tekið að sér fleiri unga en sína eigin. Má þá oft sjá eina eða fleiri kollur með fjölda unga.

Útbreiðsla.

Hávellan er hánorræn tegund og verpir allt í kringum norðurskautið, þ.e. nyrst í Síberíu, heimskautasvæði Kanada og Alaska, og víða með ströndum Grænlands. Í Evrópu verpir hávellan nyrst í Skandinavíu og eitthvað suður með Noregsströndum. Á Íslandi verpir hún um nær allt land. Á veturna fer hluti stofnins eitthvað suður á bóginn. Stórar vetrarstöðvar eru við strendur Eystrasalts og Norðursjávar. Í Ameríku er hávellan alger farfugl. Vetrarstöðvarnar eru bæði við Kyrrahaf (allt suður til Kaliforníu) og við Atlantshaf (suður til Flórída). Á Íslandi heldur hávellan sig að mestu við strendurnar á veturna. Hávellan er ákaflega algeng. Talið er að vetrarfuglarnir í Eystrasalti einu saman séu um 4 milljónir.

Orðsifjar.

Orðið hávella er eflaust komið af söng eða pípi fuglsins, sem oft heyrast langar leiðir. Fuglarnir eru sérlega raddmiklir og heyrist oft meira í þeim en öðrum öndum. Latneska heiti tegundarinnar er "clangula hyemalis". Clangula er dregið af latneska sagnorðinu "clango", sem merkir að "öskra" eða "hrópa", enda gefa karlfuglarnir frá sér einkennileg blísturhljóð. Hyemalis er dregið af orðinu "hiems", sem merkir "vetur", enda lifir tegundin í hánorðri.
NORDUnet

NORDUnet er samstarf milli rannsóknarneta Norðurlandanna fimm. Aðilar að NORDUnet eru:

Þessi net tengjast sín á milli um NORDUnet sem líka tengir þau við GÉANT-netið í Evrópu og einkarekna netþjónustuaðila.

NORDUnet varð til upp úr NORDUNET-áætluninni hjá Norrænu ráðherranefndinni 1980-1992.
Mark Schwarzer

Mark Schwarzer (fæddur 6. október 1972 í Sydney) er ástralskur fyrrum landsliðsmaður í knattspyrnu. Hann spilaði sem markvörður hjá ýmsum liðum í ensku úrvalsdeildinni, aðallega Fulham og Middlesbrough F.C..
Höfði (dvalarheimili)

Höfði er dvalarheimili aldraðra á Akranesi sem var stofnað árið 1978 og var þá fyrsti áfangi tekinn í gagnið en annar áfangi á árunum 1990-1992. Á heimilinu er nú rúm fyrir 78 íbúa í sólarhringsvistun, ýmist í einstaklingsíbúðum, hjónaíbúðum eða tvískiptum hjúkrunaríbúðum.

Höfði er sjálfseignarstofnun í eigu Akraneskaupstaðar og sveitarfélaganna sunnan Skarðsheiðar.
CSI: Miami

Umberto D er ítölsk kvikmynd frá árinu 1952 í leikstjórn Vittorio De Sica, gerð í anda nýraunsæisstefnunar ("neorealismans"). Umberto D. er ásamt "Reiðhjólaþjófunum" (Ladri di biciclette), "Kraftaverk í Mílanó" (Miracolo a Milano) og "Skóáburði" (Sciuscià) taldar vera merkilegustu kvikmyndir leikstjórans og ein af þeim sem heldur nafni hans hvað mest á lofti.
Herkúlesstyttan í Kassel

Herkúles er heiti á styttu og gríðmiklum stalli sem er einkennisbygging þýsku borgarinnar Kassel. Niður af stallinum eru manngerðir fossar, þeir lengstu (250 m) í Þýskalandi.

Styttan.

Herkúles er bronsstytta og á hæð einni í borginni. Það var landgreifinn Karl sem lét reisa styttuna 1701-1717 með aðstoð ítalska byggingameistarans Giovanni Francesco Guerniero. Báðir létu þeir breyta upphaflega teikningunum af og til og því varð stallurinn að styttunni svolítið einkennilegur. Neðri stallurinn er átthyrndur og er 32 metra hár. Efri stallurinn (oft kallaður pýramídinn) er allt öðruvísi í formi og efni. Hann er 29 metra hár. Efst trónir svo bronsstytta af Heraklesi (Herkúles) hinum gríska en hún ein er 8,25 m há. Alls er mannvirkið því 70 metra hátt. Herakles heldur á epli Hesperíðanna en það var 11. verkefni hans (af 12) áður en hann var tekinn í guðatölu. Hægt er að ganga upp á neðri stallinn og njóta fagurs útsýnis.

Fossarnir.

Við neðri stallinn er stjörn sem geymir 350 þús lítra af vatni. Á vissum tímum er vatnið látið renna niður manngerðan farveg, niður tröppur eða stalla. Vatnið rennur í þremur rennum. Aðalrennan er 5,50 metra breið en til sitthvorrar hliðar eru tvær hliðarrennur, 1,75 metra breiðar. Alls eru fossarnir því 9 metra breiðir. Þrjá minni tjarnir eru inn á milli stallanna. Þegar stöllunum sleppir lendir vatnið í Neptúntjörninni og hverfur þaðan sem lækur. Fossarnir eru 250 metra langir en með tjörnunum er rennslið 320 metrar langt (105 metra hæðarmunur). Það tekur vatnið 30 mínútur að komast frá tjörninni við neðri stallinn og niður í Neptúntjörnina. Á kvöldin eru fossarnir lýstir upp með flóðljósi. Bæði fossarnir og útsýnispallurinn við styttuna eru aðgengilegir fyrir almenning.

Rof.

Eitt helsta vandamál við styttustallinn er sá að hann er gerður úr gosbergi. Svæðið umhverfis Kassel var eldvirkt þar til fyrir 7 milljónum árum. Því er efnið í stallinum ekki eins sterkt og annað betra efni, eins og granít eða marmari, en hafði þó þann kost að auðvelt var að höggva það. Gosbergið er með aragrúa lítilla loftbóla sem sjúga í sig vatn en vatnið frýs á veturna og sprengir ysta lagið af sér. Eftir 300 ár er stallurinn því orðinn mjög viðkvæmur og lélegur. Annað vandamál er þyngdin. Sökum þess að undirlagið er frekar mjúkt, sígur stallurinn hægt og rólega og rennur til. Stallurinn og styttan hafa verið í viðgerð síðan 2007.
Goðorð

Goðorð var frumstæð stjórnsýslueining innan íslenska þjóðveldisins. Segja má að þau hafi verið bandalag smábænda við goða sinn sem var fulltrúi þeirra og gætti hagsmuna þeirra þar sem dómar voru kveðnir upp, fyrst á héraðsþingum og síðar á Alþingi.

Skipulag.

Goðorðin voru framan af mannaforráð en ekki landfræðileg eining og þau áttu sér ekki eiginleg landfræðileg mörk þótt þau tengdust ákveðnum svæðum. Bændum var skylt að fylgja einhverjum goða en þeir voru frjálsir að því að velja sér goða, að minnsta kosti að nafninu til, en ekki virðist hafa verið algengt að menn skiptu um goða þó slíkt hafi mátt. Fylgismenn goðans voru kallaðir þingmenn hans. Goðar áttu líka rétt á að segja menn úr þingi við sig og ráku þá stundum burt úr héraði. Goðinn gat krafist þess að níundi hver bóndi í goðorðinu fylgdi sér til þings. Hann átti að vernda þingmenn sína og reyna að rétta hlut þeirra ef á þeim var brotið en í staðinn áttu þingmennirnir að styðja goðann þegar hann þurfti á að halda.

Goðar.

Goðarnir eða goðorðsmennirnir voru helstu höfðingjar landsins og höfðu í heiðni líklega það hlutverk að stýra blótum en urðu síðar eingöngu veraldlegir höfðingjar. Goðorðin voru persónuleg eign hvers goða, þau gengu í arf og voru stundum gefin eða seld. Þeim mátti líka skipta og sumir áttu aðeins hlut úr goðorði. Með tímanum, einkum er kom fram á 13. öld, söfnuðust goðorðin á hendur fárra manna, sem urðu héraðs- eða landshlutahöfðingjar.

Við stofnun Alþingis árið 930 voru þrjú þing í hverjum landsfjórðungi og í hverri þinghá (umdæmi) voru þrjú goðorð, svo að goðorðin voru 36 alls, en fljótlega var bætt við þremur goðorðum í stærsta og fjölmennasta fjórðungnum, Norðlendingafjórðungi, svo að þau voru alls 39.

Smátt og smátt urðu goðorðin þó í raun landfræðilegar einingar, goðar fóru að heimta skatt af þingmönnum sínum og goðorðin urðu að ýmsu leyti eins og lén í öðrum löndum. Þau lögðust af þegar Íslendingar gengu Noregskonungi á hönd og má segja að sýslumenn séu arftakar goðanna og sýslur arftakar goðorðanna.
Sveiflutími

Sveiflutími eða lota er tími sá sem það tekur fyrir reglulega sveiflu að sveiflast einu sinni oftast táknaður með "T" eða τ. SI-mælieining er sekúnda (s). Er umhverfa tíðni sveiflunnar, þ.e.

þar sem formula_2 táknar tíðni mælda í riðum (Hz), ω horntíðni og π pí.
Orkar

Orkar eru verur úr Hringadróttinssögu (eftir J.R.R Tolkien) og þrælar myrkradróttins Saurons. Orkar komu fyrst fram á sjónarsvið

Hringadróttinssögu þegar valurinn (valarnir voru guðverur) Morgot sveik hina valana og stofnaði sitt eigið ríki fyrir illsku sína. Morgot tók nokkra álfa og afskræmdi þá og pyndaði þar til þeir urðu spgilmynd sjálfrar illskunar.
Skógar (Þorskafirði)

Skógar er eyðibýli í Þorskafirði. Bærinn stóð uppi í hlíðinni undir Vaðalfjöllum og er kallaður Uppsalir í Gull-Þóris sögu (Þorskfirðinga sögu). Þar bjó Oddur skrauti, faðir Gull-Þóris.

Í Skógum fæddist skáldið Matthías Jochumsson 11. nóvember 1835 og ólst þar upp þar til hann var ellefu ára. Minnismerki um hann er í landi Skóga. Bróðursonur hans, Jochum M. Eggertsson (1896-1966), sem notaði rithöfundarnafnið Skuggi, eignaðist Skóga 1951 og stundaði þar skógrækt. Hann arfleiddi Bahá'í-samfélagið á Íslandi að jörðinni og er það eigandi hennar.
Þursaflokkurinn

Þursaflokkurinn er hljómsveit sem starfaði á árunum 1978-1982. Hljómsveitin blandaði saman framsæknu rokki og þjóðlegum áhrifum.

Meðlimir hljómsveitarinnar voru í upphafi Egill Ólafsson, Þórður Árnason, Rúnar Vilbergsson, Tómas Magnús Tómasson og Ásgeir Óskarsson. Fyrsta plata hljómsveitarinnar, Hinn íslenzki þursaflokkur kom út árið 1978. Karl Sighvatsson bættist svo í hópinn áður en önnur plata hljómsveitarinnar, Þursabit, var gefin út.

Árið 2008 kom sveitin saman og spilaði í Laugardalshöll ásamt smárri sinfóníuhljómsveit, Capút. Mynddiskur og plata voru gefin út af tónleikunum.