arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Rússíbani

Rússíbani er leiktæki í skemmtigörðum; vagn eða vagnar sem renna hratt eftir brautum eða lestarteinum með kröppum beygjum og dýfum. Orðið er einnig notað um ýmislegt sem er mjög sveiflukennt eða breytist mjög hratt.

Talið er að rússíbanar eigi rætur að rekja til „rússneskra fjalla“, klakahæða sem útbúnar voru á vetrum umhverfis Sankti Pétursborg þar sem hægt var að renna sér niður brattar brekkur á miklum hraða. Umdeilt er hvort fyrsti eiginlegi rússíbaninn var reistur í Oranienbaum-görðunum í Sankti Pétursborg árið 1784 eða hvort það hafi frekar verið "Rússnesku fjöllin í Belleville", rússíbani sem byggður var í París árið 1812. Á mörgum tungumálum bera rússíbanar enn heiti sem þýðir rússnesk fjöll. Íslenska heitið er aftur á móti tökuorð úr dönsku, "rutschebane", og er komið úr þýsku, "Rutchbahn", sem þýðir rennibraut.

Rússíbanar eru afar misjafnir að gerð, allt frá litlum fjölskyldutækjum sem hvorki fara mjög hratt né bratt, til mikilla mannvirkja þar sem mikill hraði er á vagninum, brautin fer mjög bratt í um eða yfir 100 metra hæð og stundum í heila hringi þannig að farþegar snúa höfðinu snöggvast niður. Hæsti rússíbani í heimi er nú Kingda Ka-rússíbaninn i Six Flags Great Adventure-skemmtigarðinum í New Jersey í Bandaríkjunum, sem er 139 m hár.
Ivar Lo-Johansson

Ivar Lo-Johansson (23. febrúar 1901, Ösmo – 11. apríl 1990, Stokkhólmi) var sænskur rithöfundur. Hann fékk Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs árið 1979. Hann er einna þekktastur á Íslandi fyrir að vera höfundur smásögunnar sem Hrafn Gunnlaugsson notað sem grunn fyrir mynd sína: "Böðullinn og skækjan".
Þjóðvegur 56

Þjóðvegur 56 eða Vatnaleið er 16,4 kílómetra langur vegur í Eyja- og Miklaholtshreppi og Helgafellssveit. Hann liggur frá Snæfellsvegi við Vegamót, um Dufgusdal meðfram Baulárvallavatni og Selvallavatni, til Snæfellsvegs á Kóngsbakkahæðum.
Búi Kristjánsson

Búi Kristjánsson (f. 29. júlí 1961) er íslenskur myndlistarmaður.
Hrísla

Hrísla getur átt við:
Setberg

Setberg er í setbergsfræði ein af þremur aðaltegundum bergs (ásamt storkubergi og myndbreyttu bergi). °°°°
Af undirtegundum setbergs má nefna krítarstein, kalkstein, sandstein og leirstein

Þegar storkuberg hefur veðrast og molnað í sundur berast hin uppleystu efni með fljótum til hafs. þar sest bergmylsnan fyrir sem möl, sandur og leir. Sandur og leir þjappast síðan saman með tíð og tíma og myndar fast berg sem nefnist setberg.
Greta Salóme Stefánsdóttir

Greta Salóme Stefánsdóttir (f. 11. nóvember 1986) er íslensk söngkona, fiðluleikari í Sinfóníuhljómsveit Íslands, tónskáld og textahöfundur. Lag hennar, Mundu eftir mér, var valið sem framlag Íslands til Söngvakeppni Evrópskra sjónvarpsstöðva í Bakú árið 2012. Framlag Grétu í Eurovision 2012 endaði í 19-20 sæti í lokakeppninni í Bakú í Aserbaidjan.

Gréta tók aftur þátt árið 2016 með lagið "I hear them calling me" en komst ekki áfram úr forkeppninni.
Henrik Larsson

Henrik Larsson, einnig þekktur sem Henke, (fæddur 20. september 1971) er sænskur knattspyrnustjóri og fyrrverandi leikmaður.

Henrik var gjarnan þekktur fyrir síða hárið sitt og stórhættulega skalla en þekktasta afrek hanns hlýtur þó að teljast þegar að honum tókst að vinna Meistaradeild Evrópu árið 2006 með þáverandi félagi sínu Barcelona.

Faðir hans heitir Francisco Rocha og kemur frá Grænhöfðaeyjum en eftirnafn sitt erfði hann þó frá móður sinni, því hún heitir Eva Larsson. Ástæða þess að hann hlaut eftirnafn móður sinnar var sú að það yrði auðveldara fyrir hann að bera Larsson nafnið í Svíþjóð heldur enn Rocha nafnið.
AIK

AIK eða Allmänna Idrottsklubben er sænskt Knattspyrnufélag frá Stokkhólmi liðið leikur heimaleiki sína á landsliðs leikvangi Svía, Friends Arena. Félagið sem stofnað var árið 1891 er eitt af þremur mest studdu félögum Svíþjóðar.

Merki AIK.

Merki AIK er dökkblátt, gult og gulllitað. Merki félagsins er undir áhrifum frá art nouveau. Vísað er í Turn, sem á að vera tákn fyrir turn Krists, í merkinu, sem fengið að láni frá skjaldarmerki Saint Erik, verndara Santa Stockholm. Saint Eriks-merkið hefur fimm turna, sem tákna múrana fimm í kringum Stokkhólm, og þá að verja heiður borgarinnar, hugsanlega frá árásum óvina herja.
Fiskhellar

Fiskhellar eru hellar sem eru sunnan og vestan megin í Hánni, þar sem hún er þverhnípt. Undir miðja hæð klettanna að austanverðu sjást manngerðar hleðslur sem eru forn fiskabyrgi. Áður fyrr var fiskur geymdur þar og var þetta ákjósanlegur staður vegna þess að fiskurinn blotnaði ekki, vindur lék um hann og engar flugur komust að honum þar sem hann var staðsettur 10 m upp í berginu.

Fiskabyrgin eru með merkustu fornminjar hér á landi og eru sennilega frá 13. öld. Áreiðanlegar heimildir frá árinu 1294 segja frá útflutning á skreið frá Íslandi. Hver jörð átti sitt fiskabyrgi í Fiskhellum.

Í Tyrkjaráninu földu heimamenn sig í hellum og skútum í Fiskhellum og má enn sjá ummerki þessara byrgja utan í klettaveggnum.
La Défense

La Défense er hverfi í París í Frakklandi.
Aldursfordómar

Aldursfordómar eða aldurstengd mismunun er tegund af staðalímynd eða mismunun gagnvart einstaklingum eða hópum fyrir aldurs sakir. Aldursfordómar byggja á ákveðnum neikvæðum viðhorfum og gildum sem notuð eru til að réttlæta mismunun og lítillækkun gagnvart fólki eftir aldri, annaðhvort hjá einstaklingum, fyrirtækjum eða stofnunum. Aldursfordómar geta verið handahófskenndir eða kerfisbundnir. Hugtakið var búið til árið 1968 til að lýsa mismunun gagnvart eldra fólki, sambærilegu athæfi og kynþáttafordómar og kynjafordómar, en hefur síðan einnig verið notað um mismunun gagnvart ungu fólki og börnum, svo sem að skella skollaeyrum við skoðunum barna þar sem þau séu of ung eða gera ráð fyrir að þau hegði sér á ákveðinn hátt vegna æsku sinnar.

Aldursfordómar í víðum skilningi og aldursrannsóknir vísa yfirleitt til neikvæðrar mismununar gagnvart eldra fólki, fólk á miðjum aldri, unglingum og börnum. Til eru ólíkar gerðir aldurstengdra fordóma. Ein tegundin hyglir fullorðnum á kostnað barna og allra ungmenna sem ekki er litið svo á að tilheyri fullorðnu fólki. Ellifordómar eða elliníð er mismunun gagnvart gömlu fólki hinum ungu í hag. Það á til dæmis við um starfsumsóknir þar sem hinir ungu eru teknir fram yfir þá gömlu vegna meintrar lífsorku þeirra og útlitsfegurðar en hin meinta reynsla, þekking og vitsmunir hinna eldri eru ekki metnir. Elliræði er sú tegund einræðis þar sem einstaklingur sem er mun eldri en aðrir í sama hópi, fyrirtæki eða samfélagi drottnar yfir hinum í krafti hugmyndar um þroska.
Ráðhús Reykjavíkur

Ráðhús Reykjavíkur er bygging í miðborg Reykjavíkur við Tjörnina. Borgarstjórn Reykjavíkur fundar í húsinu. Ráðhúsið hýsir einnig skrifstofu borgarstjóra Reykjavíkur auk annarra æðstu embættismenn sveitarfélagsins. Húsið var hannað af Margréti Harðardóttur og Steve Christer hjá Stúdíó Granda. Það var fullbyggt árið 1992 og tekið í notkun árið 1994.
Paricutín

Paricutín er eldfjall í Mexíkó.
Langhús

Hugtakið langhús er notað um hverskyns aflangar byggingar. Það er notað jafnt um híbýli manna sem um önnur hús og þekkist t.d. sem nafn á fjárhúsum á Íslandi.

Langhús er notað í sértækari merkingu um þá húsagerð sem var ráðandi í Norður Evrópu frá bronsöld og fram á miðaldir. Langhús er stundum notað í enn þrengri merkingu til að gera greinarmun á þeim húsum sem höfðu fjós undir sama þaki og hinum sem höfðu það ekki og eru þau síðarnefndu þá fremur kölluð skáli eða eldaskáli.
Djenné

Djenné (Dienné eða Jenne) er borg við ána Bani í suðurhluta Malí. Íbúafjöldi er um 12.000 (1987). Hún er fræg fyrir sérstæða byggingarlist úr leirhleðslum, einkum moskuna sem var endurbyggð árið 1907. Á miðöldum var borgin miðstöð verslunar og menningar og einn af áfangastöðum Saharaverslunarinnar. Miðbærinn og moskan eru á heimsminjaskrá UNESCO frá 1987.
Úfmæli

Úfmæli (einnig nefnt bakmæli, kverkmæli, gormæli eða að skrolla) heitir það þegar sveifluhljóð (það er að segja r-hljóð) er framleitt ekki með tungubroddinum heldur með úfnum. Úfmæli tíðkast í mörgum tungumálum, til dæmis frönsku. Franskt -r er táknað með exi í IPA alþjóðlega hljóðritunarstafrófinu.

Í raun má tala um þrjú hljóð í þessu sambandi, hið dæmigerða kokmælta -r eins og algengast er í dönsku, einskonar ræskingar eða hrækingar err eins og algengt er í frönsku sem ennfremur myndast við kokið og loks hið úfmælta sveifluhljóð sem torveldast af öllu er að reiða fram og myndast í hálsinum.

Í Þýskalandi er að kalla má allt landið bakmælt nema þá helst í bæjaralandi suð-austast þar sem frammæli er i meirihluta og þá hringlandi. Ennfremur eru þýskumælandi fólk í Rúmeníu, Úngverjalandi, Rússlandi, Georgíu og öðrum löndum sem þjóðverjar hafa búið í sem minnihluti um aldir líklegri til að vera frammæltir.

Sömuleiðis er franska í fyrrum nýlendum í Afríku gjarnan frammælt svo og í haitíska blendingsmálinu.

Í suður Evrópu er bakmæli algengast á Ítalíu. Á meðan skörp skil eru í Noregi og Svíþjóð sunnan til í landinu milli bakmælis og frammælis þar sem á tiltölulega stuttum stað fer frá að vera að mestu eða öllu bakmælt til frammælt finnst bakmæli sem verulegur minnihluti gegnum alla Ítalíu þar með talið Sikiley.

Á meðan bakmæli er litið jaðra við málhefti á Íslandi og börn sem þannig hafa talað hafa verið send til talmeinafræðings er fremur litið á það sem fínt á Ítalíu.
Grasker

Grasker er ávöxtur af ættkvíslinni "Cucurbita" og graskersætt af tegundunum "Cucurbita pepo" eða "Cucurbita mixta". Grasker hafa vanalega þykkt appelsínugult eða gult hýði og eru ræktuð til matar og til skrauts og skemmtunar. Bökur úr graskerjum er hefðbundinn hluti af hinni bandarísku þakkargjörðarhátíð og útskorin grasker eru algengt skraut á hrekkjavöku.

Elstu menjar um graskersfræ fundust í Mexíkó og eru frá 7000 og 5500 fyrir Krist. Grasker vega um 450 kg en eru oft 4-8 kg. Grasker eru tvíkynja og eru kven- og karlblóm á sömu jurt.

Grasker eru ræktuð víða bæði sem skepnufóður og til skrauts og sölu. Ræktun þeirra hefst í byrjun júlí og þarf jarðvegshiti þá á þriggja þumlunga dýpi (7.72 sm) að vera minnst 15.5°C og jarðvegur þarf að vera rakadrægur. Grasker eru harðgerðar jurtir en uppskera getur þó brugðist vegna þurrka eða kulda eða vegna sandjarðvegs sem heldur illa raka. Stærstu grasker eru af tegundinni "Cucurbita maxima". Skelin, fræ, lauf og blóm graskers eru æt.

Þegar grasker hefur þroskast er hægt að sjóða, baka eða rista það. Fræin eru oft ristuð. Í Mið-Austurlöndum er grasker notað í sæta rétti, í sælgæti sem kallað er "halawa yaqtin". Í Suður-Asíulöndum eins og Indlandi er grasker soðið með smjöri, sykri og kryddi í rétt sem kallast "kadu ka halwa". Í Guangxi héraðinu í Kína eru laufblöð graskers soðin eins og grænmeti og notuð í súpur. Í Ástralíu og Nýja-Sjálandi er grasker oft ristað með öðru grænmeti. Graskersfræ eru oft notuð í staðinn fyrir sólblómafræ. Grasker má nota til að bragðbæta drykki. Graskersfræ eru talin holl. Niðursoðin grasker eru gefin köttum og hundum til að bæta meltingu.

Algengt er að skera út mynstur í grasker fyrir hrekkjavöku í Norður-Ameríku og nota þau sem luktir. Útskorin grasker voru fyrst tákn um uppskerutímann en urðu síðan tengd hrekkjavöku.

Ræktendur graskerja keppa oft um stærsta og þyngsta graskerið og haldnar eru hátíðir í kringum slík keppni. Grasker eru þekkt minni í ævintýrum og þjóðsögum, þau er oft tengt nornum í kringum hrekkjavöku. Í sögunni af Öskubusku breytir álfkona graskeri í vagn en á miðnætti verður hann aftur að graskeri.
Zenit Sankti Pétursborg

Zenit er knattspyrnulið í Sankti Pétursborg í Rússlandi. Liðið var stofnað 1925 og leikur í efstu deild í Rússlandi. Félagið vann Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu 2008. Liðið á titil að verja í Rússnesku úrvalsdeildinni. Eigandi félagsins er Olíufyrirtækið Gazprom.

Titlar.

Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu

Ofurbikarinn

Rússneska Úrvalsdeildin (8)

Rússneskir Bikarkeppnin (3)

Rússnenski Ofurbikarinn (3)

Sovéska Úrvalsdeildin

Sovéska Bikarkeppnin

Sovéski Ofurbikarinn
Bikarmót FSÍ í hópfimleikum 2012

Bikarmót FSÍ í hópfimleikum fór fram Ásgarði Garðabæ. þann 03. mars 2012. Mótið var í umsjón Stjörnunnar.
Fíton

Fíton var íslensk auglýsingastofa starfrækt frá 1996 til 2015 þegar hún sameinaðist stofunni "Pipar\TBWA".

Starfsmenn voru 30 talsins árið 2012. Framkvæmdarstjóri var Þormóður Jónsson.
Hugsuðurinn

Hugsuðurinn er höggmynd úr bronsi og marmara eftir franska myndlistarmanninn Auguste Rodin. Fyrsta útgáfan er frá árinu 1902 og er nú í Rodin-safninu í París en Rodin gerði sjálfur tuttugu aðrar útgáfur styttunnar og auk þess eru til fjölmargar aðrar eftirgerðir. Hugsuðurinn sýnir mann sitja í þungum þönkum og hefur orðið nokkurs konar táknmynd heimspekinnar.
Northern-leið

Northern-leið er leið neðanjarðarlestakerfis Lundúnaborgar. Hún er svört á litinn á korti neðanjarðarlestakerfis Lundúnaborgar. Leiðin er að mestu leyti svokölluð „djúp“ leið, það er að segja að hún var byggð með því að bora göng neðanjarðar og ekki með „grafa og þekja“ aðferðinni. Um það bil 207.000.000 farþegar nota Northern-leiðina á hverju ári og þess vegna er hún fjölfarnasta leið kerfisins. Þó að hún heitir Northern-leið („norðurleið“) þjónar hún ekki nyrstu lestarstöðvum kerfisins en hún þjónar syðstu lestarstöðinni í kerfinu, Morden, auk 16 stöðva sem liggja sunnan við Thames-ána. Samtals eru 50 lestarstöðvar á Northern-leiðinni en aðeins 36 þeirra liggja neðanjarðar.

Saga leiðarinnar er flókin þar sem hún varð til við sameiningu þriggja eldri leiða. Leiðin skiptist í tvær greinar í norðri, tvær í miðborginni og eina í suðri. Fyrirtækin sem áttu gömlu leiðirnar sameinuðust á þriðja og fjórða áratugnum. Framlenging á leiðinni sem byggð var á þriðja áratugnum var grundvölluð á annarri leið sem fjórða fyrirtæki ætlaði að byggja. Á sama tímabili ætluðu fimmta og sjötta fyrirtæki að framlengja leiðina norður og suður. Milli fjórða og áttunda áratugarins voru járnbrautarteinar í eigu sjöunda fyrirtækis reknar sem hluti Northern-leiðarinnar.
Iðnvæðing

Iðnvæðing nefndist sú þróun í samfélagi manna þegar það þróast frá landbúnaði og að iðnaði. Þessi þróun er hluti af nútímavæðingu í víðari skilningi, þar sem stórfelldar félagslegar og efnahagslegar breytingar verða fyrir tilstilli tæknilegrar nýsköpunar, sem er í mörgum tilfellum orkufrek. Með iðnvæðingu verða hagkerfi landa sérhæfðari og beinast í meiri mæli að fjöldaframleiðslu.

Fyrsta landið sem iðnvæddist var Bretland í byrjun Iðnbyltingarinnar á 18. öld.
Victoria-leið

Victoria-leið er leið neðanjarðarlestakerfis Lundúnaborgar. Hún er ljósblá á litinn á korti kerfisins.
J. Cole

Jermaine Lamar Cole, þekktastur sem J. Cole, (f. 1985) er bandarískur rappari sem fæddist í Þýskalandi.
Kynliður

Kynliður (e. "gametophyte") er einstaklingur á einlitna skeiðinu. Hann er kynjaður og myndar kynfrumur.

Kynliður er einlitna en gróliður er tvílitna. Í mosum er kynliður ríkjandi og vex upp af grói sem gróliður myndar, og myndar kynfrumur. Í öðrum plöntum er gróliður ríkjandi. Kynliður skiptir sér með mítósuskiptingu (grómyndun).
Verjamem

Verjamem er framlag Slóveníu til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 2012. Lagið keppti í undankeppni þann 24. maí og komst ekki áfram. Í undankeppnini náði lagið aðeins í 17. sæti með einugis 31 stig sem komu flest frá nágrannalöndum Slóveníu.
Þal

Þal (e. "Thallus") er nefndur líkami þelinga ("Thalliophyta"). Þal er einfaldur líkamsvefur úr einni eða fleiri frumum þörunga, sveppa, flétta, skófa og stundum gerla, sem ekki eru með eiginlegan plöntulíkama eins og háplöntur, það er rót, stöngul, blöð né leiðsluvef til að flytja vatn og næringarefni um líkaman.

Þótt þal hafi hvorki líkams- né líffærabyggingu háplantna þá getur það skipst í sambærilega líffærahluta hjá ýmsum þelungum og gengt mismunandi hlutverkum. Til dæmis hefur þal þara fót, sem eru sívalir festusprotar sem festa þarann við fast undirlag, upp af honum kemur stilkur og á efri enda stilksins situr stórt blað sem sinnir ljóstillífun, líkt og laufblöð háplantna gera.
Gehrenberg

Gehrenberg er fjall í Baden-Württemberg í Þýskalandi.
The Unit (2. þáttaröð)

Önnur þáttaröðin af The Unit var frumsýnd 9. september 2006 og sýndir voru 23 þættir.
Hvíta Níl

Hvíta Níl er fljót í Afríku og önnur aðalþverá Nílar (hin er Bláa Níl).

Áin á upptök sín í Viktoríuvatni og heitir þar Viktoríu-Níl. Hún rennur í vestur í gegnum Úganda, Kyogavatn og Albertsvatn þar sem nafn hennar breytist í Alberts-Níl. Þaðan rennur hún norður til Nimule þar sem hún rennur inn í Súdan. Þar er hún kölluð Fjalla-Níl þar sem hún rennur yfir flúðir og inn á sléttuna, í gegnum fenin í Sudd og um No-vatn þar til hún mætir Bláu Níl við Kartúm og myndar Níl. Leiðin frá Viktoríuvatni að Kartúm er um 3.700 km löng.
Heiðarfjall

Heiðarfjall er fjall á Langanesi. Atlantshafsbandalagið rak þar ratsjárstöð á árunum 1954 – 1968. Þegar starfsemi þar var hætt þá varð þar eftir ýmiss konar úrgangur sem eigendur telja mengandi og ógna ferskvatnsbirgðum í fjallinu. Þar er mikið magn blýrafgeyma og spenna með PCB-olíu.
Steinahlíð

Steinahlíð er hús í Reykjavík og samnefndur leikskóli. Húsið stendur á stórri lóð sem var upphaflega Kleppsmýrarblettur 16 og var einn af erfðafestublettunum í Kleppsmýri. Landinu var úthlutað til erfðafestu árið 1928 en árið 1931 var erfafesturétturinn framseldur til Elly Schepler Eiríksson konu Halldórs Eiríkssonar kaupmanns og heildsala. Ellý og Halldór byggðu íbúðarhúsið árið 1928 en það var teiknað af dönskum arkitekt Arne Finsen undir áhrifum norrænnar klassíkur þess tíma. Húsið er byggt úr bindingi og var upphaflega klætt með eternitplötum á veggjum og þaki. Sama ár og húsið var byggt var byggður bifreiðaskúr úr bindingi rétt norðvestan við húsið og síðar var byggt garðhús fyrir börn en það garðhús var árið 1946 flutt til Þingvalla og er notað þar sem sumarhús. Ellý ræktaði upp landið kringum húsið og hafði þar mikla trjárækt og matjurtarækt. Húsið var gefið til Barnavinafélagsins Sumargjafar árið 1949. Skilyrði fyrir gjöfinni voru m.a. þau að eingöngu yrði starfrækt barnaheimili að Steinahlíð, þar sem sérstök áhersla yrði á að kenna börnum trjárækt og matjurtarækt og að tryggt yrði að landið sem fylgdi eigninni yrði ekki skert, ekki yrðu lagðir vegir um það né lóðum úthlutað úr því. Árið 1967 var land Steinahlíðar að austanverðu skert vegna vegalagningar.
Reflex

Reflex var hljómsveit sem var starfandi árin 1980-1982 og kom fram víða á höfuðborgarsvæðinu. Hún spilaði meðal annars á tröppum Menntaskólans í Reykjavík, á Melarokki, kom fram á fyrstu Músiktilraunum 1982 og komst þar í úrslit. Einnig spilaði hún ásamt hljómsveitinni Fjötrum á Litla-Hrauni og í framhaldsskólum víða á höfuðborgarsvæðinu og á Hótel Borg. Reflex spilaði eingöngu frumsamda rokktónlist af framsæknari kantinum en gaf ekki út plötu þó svo hún hafi tekið upp nokkur laga sinna.

Meðlimir Reflex voru:
Dalur útlaganna

Dalur útlaganna (franska: "La Vallée des bannis") er 41. Svals og Vals-bókin og sú níunda eftir þá Tome og Janry. Hún birtist fyrst sem framhaldssaga í teiknimyndablaðinu Sval og var gefin út á bókarformi á frönsku árið 1989 en í íslenskri þýðingu ári síðar. Hún er seinni hlutinn af tveimur, en fyrri hlutinn nefnist Með hjartað í buxunum.

Söguþráður.

Í lok fyrri bókar virtust Svalur og Valur hafa drukknað á ferðalagi sínu í "Túbútt-Sjan", en þeir vakna heilir á húfi í hinum undarlega "Dal útlaganna". Þeir finna merki um vísindamennina "Adrien Maginot" og "Günter Siegfried" sem týndust þar áratugum fyrr, þar á meðal minnisbók Maginot.

Náttúra dalsins er frábrugðin nokkru öðru á jörðinni og þar má finna ýmis furðuleg og háskaleg dýr og plöntur. Þar á meðal skapstyggar flugur, en bit þeirra veldur sturlun og ofsóknarbrjálæði. Valur er bitinn af slíkri flugu. Hann stingur af og reynir að sýna Sval banatilræði.

Að lokum tekst Sval að flýja dalinn og taka Val fársjúkan með sér. Virðast þeir njóta aðstoðar dularfulls hjálparmanns á leiðinni. Valur kemst undir læknishendur og reynist vera batnað. Í bókarlok kemur í ljós að Magniot lifir enn, fjörgamall og hálfgeggjaður í Dal útlaganna.

Íslensk útgáfa.

Bókin kom út í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar á vegum Iðunnar árið 1990. Þetta var 27. bókin í íslensku ritröðinni.
1748

Árið 1748 (MDCCXLVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Monte Carlo (kvikmynd)

Monte Carlo er bandarísk rómantísk gamanmynd frá árinu 2011 og var leikstýrt af Thomas Bezucha. Nicole Kidman, Denise Di Novi, Arnon Milchan og Allison Greenspan framleiddu myndina fyrir kvikmyndaframleiðandann 20th Century Fox. Framleiðsla myndarinnar byrjaði þann 5. maí 2010 í Harghita í Rúmeníu.

Með aðalhutverkin fara Selena Gomez, Leighton Meester og Katie Cassidy, en þær leika þjár vinkonur sem þykjast vera ríkar efri stéttar konur í Monte Carlo, Mónakó. Myndin kom út í Bandaríkjunum þann 1. júlí 2011. Í myndinni er lagið „Who Says“ með hljómsveitinni Selena Gomez &amp; the Scene ásamt fjölda laga með breska söngvaranum Mika.
Barbie

Barbie er tískudúkka framleidd af Mattel.

Fullt nafn Barbara Millicent Roberts. Barbie dúkkur voru fyrst framleiddar árið 1959, 9. mars. Barbie býr í Malibu ásamt vinkonum sínum, systrum, gæludýrum og kærasta sínum Ken Carson.

Hennar bestu vinkonur eru Teresa, Summer, Midge, Nikki og Raquelle. Barbie á þrjár yngri systur sem heita Chelsea, Stacie og Skipper.

Barbie leikur í mörgum kvikmyndum og einnig þáttaröðunum Life in the Dreamhouse.
1735

Árið 1735 (MDCCXXXV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Opinberar aftökur

Erlendis.

Fædd

Dáin
PCR

PCR eða pólýmerasa-keðjuhvarf er aðferð sem notuð er til þess að fjölfalda hluta af DNA-streng, til dæmis ákveðin gen.

Það sem þarf til þess að fjölfalda DNA með þessari aðferð er:
Vísindaskáldskapur

Vísindaskáldskapur er skáldskapargrein þar sem vísindi, sérstaklega ímynduð framtíðartækni, leika stórt hlutverk í sögunni. Meðal viðfangsefna sem koma fyrir í vísindaskáldskap eru tímaferðalög, vélmenni, geimferðir, hliðarheimar og geimverur. Vísindaskáldsögur gerast í náinni eða fjarlægri framtíð og/eða í geimnum. Söguheimur vísindaskáldsagna er gjarnan einhvers konar blanda af útópíu og dystópíu.

Vísindaskáldskapur tilheyrir grein furðusagna eins og fantasíur, en hann á sér fornar rætur. Elsta vísindaskáldsagan er talin vera "Sönn saga" eftir Lúkíanos frá Samosötu sem var uppi á 2. öld. Vísindabyltingin á 17. öld og Upplýsingin á 18. öld gátu af sér skáldsögur sem fengust við möguleika hinna nýju raunvísinda og uppgötvanir í stjörnufræði, oft í þeim tilgangi að gagnrýna samtímamenningu höfundanna. Meðal þessara sagna eru "Somnium" Johannesar Keplers og "The Blazing World" eftir Margaret Cavendish. Iðnbyltingin á 19. öld og örar tækniframfarir höfðu áhrif á rithöfunda eins og Mary Shelley ("Frankenstein") og Edgar Allan Poe ("Ævintýri Artúrs Gordons Pym"). Franski rithöfundurinn Jules Verne var sá fyrsti sem gerði vísindaskáldskap að eins konar sérgrein. Hann er stundum kallaður „faðir vísindaskáldsögunnar“, ásamt hinum afkastamikla H. G. Wells og útgefandanum Hugo Gernsback.

Meðal annarra þekktra höfunda vísindaskáldsagna má nefna Edgar Rice Burroughs, Isaac Asimov, Frank Herbert, Philip K. Dick, Ursula K. Le Guin og William Gibson.

Fjölmargar vinsælar kvikmyndir hafa fengist við vísindaskáldskap. Meðal þeirra þekktustu eru "Tunglferðin" (1902), "Metropolis" (1927), "" (1968), "Apaplánetan" (1968), "Solaris" (1972), "Stjörnustríð" (1977), "Óvætturin" (1979), "Blade Runner" (1982), "Fylkið" (1999) og "Interstellar" (2014). Vinsælar sjónvarpsþáttaraðir sem fást við vísindaskáldskap eru meðal annars "Í ljósaskiptunum" (frá 1959), "Doctor Who" (frá 1963), "Star Trek" (frá 1966), "Battlestar Galactica" (1978-2012) og "The X-Files" (1993-2002).
Þegn

Þegn er sá sem maður sem heyrir stjórnarfarslega undir þjóðhöfðingja konungsríkis.

Dæmi um orðnotkun: „þegnar Danakonungs“, „allir þegnar landsins eiga að njóta sömu réttinda“, „konungur var vanur að ávarpa þegna sína á þjóðhátíðardaginn“.

Í lýðveldi er borgari sambærilegt hugtak.