arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Sveinn Sölvason

Sveinn Sölvason (6. september 1722 – 6. ágúst 1782) var íslenskur lögmaður, klausturhaldari og skáld á 18. öld. Hann bjó á Munkaþverá í Eyjafirði.

Sveinn var sonur Sölva Tómassonar klausturhaldara á Munkaþverá og konu hans Halldóru Jónsdóttur frá Tungu í Fljótum. Hann fór utan til náms og var skráður í Kaupmannahafnarháskóla haustið 1740. Þann 30. mars 1742 fékk hann konungsbréf fyrir varalögmannsdæmi norðan og vestan, tæplega tvítugur að aldri, og loforð um lögmannsembættið þegar Hans Becker léti af því. Hann gegndi lögmannsstörfunum tvö seinustu starfsár Beckers og tók svo við eftir lát hans 1746.

Á lögmannstíma Sveins dró enn úr virðingu og áhrifum Alþingis og til að mynda var lögréttumönnum fækkað, fyrst í 10 og síðan í 5, og dómendum í yfirrétti sem lengst af höfðu verið 24 var fækkað í 12 og síðan í 6. Frá 1756 voru skipaðir varalögmenn með Sveini. Fyrstur var Ólafur Stefánsson, síðar stiftamtmaður. 1764 tók Jón Ólafsson frá Eyri í Seyðisfirði við en hann dó 1778 og ári síðar var Stefán Þórarinsson skipaður varalögmaður. Það ár (1779) var síðasta ár Sveins lögmanns á þingi. Björn Markússon gegndi einn lögmannsstörfum á þinginu 1780 en Stefán varalögmaður 1781 og 1782.

Sveinn þótti að mörgu leyti merkismaður, greindur og vel að sér í lögum og skrifaði meðal annars bók um íslensk lög, "Tyro juris" eða "Barn í lögum". Einnig skrifaði hann annálinn "Íslands árbók", sem nær yfir árin 1740-1781, og orti töluvert, bæði rímur, eftirmæli og fleira, meðal annars Rímur af Gissuri jarli Þorvaldssyni, sem prentaðar voru í Leirárgörðum árið 1800.

Kona Sveins var Málfríður Jónsdóttir, Jónssonar sýslumanns í Grenivík, og voru þau systkinabörn því Jón sýslumaður var móðurbróðir Sveins. Á meðal barna þeirra voru Jón Sveinsson landlæknir og Jón Sveinsson sýslumaður í Suður-Múlasýslu.

Jón Jakobsson sýslumaður á Espihóli skrifaði ævisögu Sveins lögmanns, sem út kom 1791, og nefnist hún "Fáord æruminning at grøf virdugligs og ágæts høfdíngia herra Sveins Sølvasonar : sem var konúngligrar hátignar løgmadr nordan og vestan á Islandi, samt klaustrhaldari at Múnkaþverá".

Viðhorf Sveins til íslensku.

Sveinn Sölvason hafði sprokverskt viðhorf til íslenskunar, taldi að málið ætti samkvæmt stjórnarfarinu (þáverandi) að draga dám af dönsku og vildi meina að fásinna væri að halda við fornyrðum. Sveinn segir til dæmis svo í formálanum að bók sinni "Tyro juris": „Þar næst meðkenne eg, að hier finnast ógjarnan gömul gullaldarorð, sem nú eru komen úr móð, og að eg þarímót hefe stundum hiálpast við þau orð, sem dregenn eður samsett eru af Dönskunni, hvað eg helld eingen spiöll . . . . og so sem vor Efne í flestum Greinum dependera af þeim Dönsku; því má þá ecke einnen vort Tungumál vera sömu Forlögum undirorpeð.“ Í tímaritinu Skírni 1908 var vitnað til þessara orða, og tekið svo til orða að þjóðin hafi þegar þetta var glatað trú á mátt sinn og megin, þegar menn höfðu ekki meiri virðingu fyrir móðurmálinu en svo, að bæri vott um þjóðarhnignun.
Skrælingjaey

Skrælingjaey (eða Skrælingjaeyja) er lítil eyja við austurströnd Ellesmere-eyju í Kanada. Þar hafa fundist gripir sem sumir telja að sanni að norrænir menn hafi komið þar fyrstir hvítra manna.

Fornleifafræðingar frá Calgary-háskóla í Kanada voru að störfum á Skrælingjaey á áttunda áratug 20. aldar. Þá fundust þar nokkrir járnnaglar og skipsfjöl úr eik. Tegund eikarinnar sýndi að hér var um tré frá Skandinavíu að ræða. Á Skrælingjaey fundust einnig tunnustafir og ýmsir smáhlutir úr járni,og kopar. Merkasti fundurinn var klæðisbútur sem ofinn var að hætti norrænna manna, en Inúítar klæddust einungis skinnum í þá daga. Auk þessa fannst á eynni útskorin mannsmynd, sem þykir svipa meira til norrænna manna en Inúíta. Norrænir menn bjuggu á Suðvestur-Grænlandi í fimm aldir og fram að þessum fundi hefur nyrsti vitnisburður um ferðir norrænna manna verið svonefndur Kingittorsuaq rúnasteinn sem fannst á 73. breiddargráðu, norðaustur af Upernavik.

Þótt þessir hlutir hafi fundist á Skrælingjaeyju verður ekki fullsannað hvort þeir hafi komist þangað með norrænum mönnum, eða hvort Inúítar hafi flutt þá með sér að sunnan. Fornleifafræðingarnir telja að hvort tveggja hafi getað átt sér stað. Fyrir utan árlegar veiðiferðir norður þangað sem norrænu Grænlendingarnir nefndu Norðursetu er vitað um tvo leiðangra, sem farnir voru norður með austurströnd Grænlands á miðöldum. Í Grænlandsannál er sagt frá því er nokkrir prestar lögðu af stað í kristniboðsferð með ströndinni en ekki er vitað hvað langt þeir komust.

I bókinni "Inventio Fortunatae," sem nú er glötuð, er vitnað í leiðangur, sem enskur munkur, Nikulás frá Lynne, fór árið 1360. Takmark hans var að komast til nyrsta hluta Grænlands. Fornleifafræðingar spyrja sjálfa sig hvort honum hafi tekist það og þá velta menn því fyrir sér hvort menn hans hafi verið klæddir járnbrynjum.

Tengt efni.

Skrælingjar

Norðurseta
Elías Mar

Elías Mar (22. júlí 1924 – 23. maí 2007) var íslenskur rithöfundur, ljóðskáld og þýðandi. Foreldrar hans voru Elísabet Jónína Benediktsdóttir verkakona og Cæsar Hallbjörnsson Mar kaupmaður. Elías var fæddur og uppalinn í Reykjavík, en móðir hans lést úr bráðaberklum þegar hann var á öðru ári. Elías ólst upp hjá ömmu sinni Guðrúnu Jónsdóttur, en hún lést þegar hann var sautján ára.

Elías Mar var einn fyrsti íslenski rithöfundurinn til að skrifa samtímasögur úr Reykjavík og skáldsagan Vögguvísa er einatt talin fyrsta unglingasaga sem skrifuð hefur verið á íslensku. Einnig hefur því verið haldið fram að í skáldsögunni Man eg þig löngum komi í fyrsta skipti í íslenskum bókmenntum fram samkynhneigð sögupersóna. Sögur Elíasar hafa verið þýddar á eistnesku, esperanto, færeysku, norsku og þýsku.

Elías Mar starfaði lengst af sem prófarkalesari á Þjóðviljanum.

Verk.

Þýðingar.

Auk þess þýddi Elías fjölda útvarpsleikrita og framhaldssagna fyrir útvarp
Fjallabræður

Fjallabræður er 60 manna önfirskur karlakór sem flytur lög sín með rokkuðu undirspili fimm manna hljómsveitar. Kórinn var óformlega stofnaður á haustmánuðum árið 2006. Hann kom meðal annars fram í myndinni "Maybe I should have". Fyrst hljómplata Fjallabræðra, samnefnd kórnum, kom út árið 2009.
Nordjobb

Nordjobb er norrænt vinnumarkaðsverkefni sem hefur verið starfandi frá 1985. Verkefnið er í eigu Sambands Norrænu félaganna, FNF, og fjármagnað af Norrænu ráðherranefndinni, ráðuneytum í einstökum löndum og að nokkru leyti með verkefnaúthlutunum. Samþætting verkefnisins fer fram á norrænu skrifstofunni í Kaupmannahöfn, en Nordjobb hefur starfsemi á öllum Norðurlöndunum, Danmörku, Finnlandi, Íslandi, Noregi og Svíþjóð og sjálfstjórnarríkjunum Álandseyjum, Færeyjum og Grænlandi.

Nordjobb er ekki rekið í ágóðaskyni og er óháð stjórnmálaflokkum. Á hverju ári er um 700 - 800 sumarstörfum miðlað til norrænna og evrópskra ungmenna á aldrinum 18-30 ára. Grundvallarstefna Nordjobb er að miðla vinnu og húsnæði og skipuleggja tómstundadagskrá fyrir þátttakendur í verkefninu. Frá árinu 1985 hefur ríflega 25.000 störfum verið miðlað til ungmenna á Norðurlöndum.

Markmið.

Að auka á hreyfanleika ungmenna á norræna vinnumarkaðnum ásamt því að styrkja norrænan vinnumarkað. Sérstök áhersla er á að vinna gegn atvinnuleysi ungs fólks. Auk þess stuðlar Nordjobb að aukinni þekkingu á Norðurlöndunum, menningu og tungumálum þjóðanna, meðal þátttakenda í verkefninu.
Carl Wilhelm von Sydow

Carl Wilhelm von Sydow (21. desember 1878 – 4. mars 1952) var sænskur þjóðfræðingur. Hann beitti líffræðilegum skýringarlíkönum til að útskýra útbreiðslu menningar. Hann vildi meina að þegar menning skýtur rótum á nýjum stað þróast hún og myndar nýtt afbrigði vegna áhrifa frá hinu nýja umhverfi, en ríkjandi stefna í þjóðfræðirannsóknum á þeim tíma, landfræðilega rannsóknaraðferðin eða „finnski skólinn“, hélt því fram að menning útvatnaðist jafnt og þétt eftir því sem hún fjarlægðist uppsprettu sína. Hann gagnrýndi flokkunarkerfi finnska skólans fyrir að vera ekki nógu vísindalegt og vildi sterkt aðgreinandi flokkunarkerfi fyrir sagnaminni í anda flokkunarkerfis Carls von Linné. Von Sydow var þekktasti þjóðfræðingur Norðurlanda á sinni tíð. Sonur hans er leikarinn Max von Sydow.
Böðólfur Grímsson

Böðólfur Grímsson var landnámsmaður í Þingeyjarsýslu og nam land á Tjörnesi eftir að hafa rekið Mána, sem þar settist fyrstur að, á brott.

Böðólfur var sonur Gríms Grímólfssonar af Ögðum. Hann fór til Íslands ásamt konu sinni, Þórunni Þórólfsdóttur hins fróða, og Skeggja syni þeirra. Þau brutu skip sitt við Tjörnes en björguðust í land og voru á Auðólfsstöðum fyrsta veturinn, að því er segir í Landnámabók. Böðólfur rak síðan Mána burt og nam sjálfur allt Tjörnes á milli Tunguár og Óss, en Skeggi nam land í Kelduhverfi.

Síðari kona Böðólfs var Þorbjörg hólmasól, yngsta dóttir Helga magra, sem fæddist fyrsta ár Helga á Íslandi. Dóttir þeirra hét Þorgerður og giftist hún Ásmundi Öndóttssyni landnámsmanni í Kræklingahlíð.
Gunnar Úlfljótsson

Gunnar Úlfljótsson var landnámsmaður í Eyjafirði og tengdasonur Helga magra.

Samkvæmt Landnámabók var Gunnar sonur Úlfljóts, þess sem sendur var til Noregs að semja lög og er talinn fyrsti lögsögumaðurinn. Úlfljótur bjó í Bæ í Lóni.

Gunnar giftist Þóru dóttur Helga magra og fengu þau hjá honum land fyrir sunnan Skjálgdalsá að Hálsi. Þau bjuggu í Djúpadal. Börn þeirra voru Ketill, Þorsteinn, Steinmóður, Yngvildur og Þorlaug.
After Hours

After Hours ("Eftir miðnætti") er bandarísk kvikmynd frá árinu 1985 í leikstjórn Martin Scorsese.
Norræna menningargáttin

Norræna menningargáttin ("Kulturkontakt Nord") er umsvifamikil menningarstofnun, hverrar starfsvettvangur eru Norðurlöndin í heild.

Starfsemi stofnunarinnar fer fram á þremur sviðum. Við höfum umsýslu með þremur norrænum styrkjaáætlunum: Menningar- og listaáætlun, Ferða- og dvalarstyrkjaáætlun fyrir menningarstarfsemi á Norður- og Eystrasaltslöndum og Barna- og ungmennaáætlun NORDBUK. Við rekum menningarmiðstöð og bókasafn í miðborg Helsinki og sinnum þar uppfræðslu um Norðurlöndin og norræna menningu. Við vinnum að eflingu norrænnar samvinnu í menningarmálum, innan Norðurlanda sem og á alþjóðavettvangi. Gegnum starfsemi okkar skapast grundvöllur til menningarmóta af bæði efnislegum og stafrænum toga.

Norræna menningargáttin er undirstofnun Norrænu ráðherranefndarinnar.
Kviksetning

Kviksetning kallast það þegar menn eru grafnir lifandi og er þá ýmist um að ræða að það sé óviljaverk, að fólk sem virðist látið en er í raun í dái er jarðsett fyrir mistök, eða að kviksetning er notuð sem sérlega grimmúðleg aftökuaðferð.

Sagt er að fátt veki mönnum meiri ótta en tilhugsunin um að vera grafinn lifandi og sögur af fólki sem var kviksett hafa lengi fylgt mannkyninu. Í sumum tilvikum vaknar fólk af dásvefninum áður en í gröfina er komið og tekst að gera vart við sig en einnig eru sögur um grafir sem eru opnaðar og sjást þess þá ýmist merki að fólk hafi reynt að brjótast út, sparka gaflinum úr kistunni eða eitthvað slíkt. En þar sem kisturnar eru þröngar og lítið loft í þeim er líklegt að fólk kafni innan fárra mínútna. Öðru máli gegnir ef loft kemst inn í kistuna á einhvern hátt, þá gæti fólk lifað dögum saman.

Ýmis ráð hafa verið fundin til vinna gegn - eða spila á ótta - fólks við kviksetningu, svo sem kistur með innbyggðum bjöllum til að hringja og á síðustu árum jafnvel með kalltæki. Einnig var algengt áður fyrr að fólk bæði um að sér væri opnuð æð eftir dauðann til að kanna hvort blóð rynni enn um líkamann og sumir báðu um að líkið yrði látið standa uppi í nokkra daga til öryggis.

Kviksetning sem líflátsaðferð.

Kviksetning hefur verið notuð frá örófi alda sem aftökuaðferð. Í Róm voru Vestumeyjar sem höfðu brotið skírlífisheit sitt múraðar inni. Nokkrir kristnir píslarvottar voru líflátnir með kviksetningu og á Ítalíu á miðöldum voru morðingjar sem ekki sýndu neina iðrun kviksettir. Í Rússlandi tíðkaðist á 17. og 18. öld að kviksetja konur sem banað höfðu manni sínum. Enn þekkjast dæmi um að fólk sé kviksett, þó ekki af yfirvöldum; í febrúar 2010 bárust til dæmis fréttir af því að 16 ára tyrknesk stúlka hefði verið grafin lifandi af ættingjum sínum fyrir það að tala við stráka.

Á Íslandi eru nokkur dæmi um að kviksetningu hafi verið beitt sem líflátsaðferð á miðöldum. Í annálum segir frá því að árið 1374 tók Þorgautur Jónsson hirðstjóri Einar nokkurn dynt úr Þingeyrakirkju, en hann prófaðist síðan morðingi og var kviksettur. Árið 1389 var Hallsteinn Pálsson kviksettur fyrir fjögur morð. Og árið 1357 játaði maður sem Björn hét á sig samræði með tveimur kúm; hann var kviksettur, en kúnum stökkt fyrir sjávarhamra.
Norðurlandaráð æskunnar

Norðurlandaráð æskunnar (skandinavíska: "Ungdommens Nordiske Råd" eða "UNR") er vettvangur ungliðahreyfinga stjórnmálaflokka og annarra pólitískra æskulýðshreyfinga á Norðurlöndunum. Norðurlandaráð æskunnar tengist starfi Norðurlandaráðs að miklu leyti og þing þess fer fram á sama tíma og árlegt Norðurlandaráðsþing.

Norðurlandaráð æskunnar rekur upphaf sitt allt aftur til upphafsára Norðurlandaráðs og hélt í upphafi eina námstefnu á ári. Norðurlandaráðsþing æskunnar hafa hins vegar verið haldin á hverju ári frá 1971. UNR hefur verið sjálfstæð stofnun frá 2002.

Norðurlandaráð æskunnar endurspeglar jafnbreitt pólitískt litróf og Norðurlandaráð og þar er tekist á um hugmyndir og lausnir í norrænu samstarfi, ekki síst þær sem varða ungt fólk.

Fulltrúar af Norðurlandaráðsþingi æskunnar taka þátt í ýmsum störfum Norðurlandaráðsþings.
Töskukrabbi

Töskukrabbi (fræðiheiti: "Cancer pagurus") er krabbi af ætt steinkrabba. Hann lifir í Norðursjó, Norður-Atlantshafi og Miðjarðarhafi.

Hann eru rauðbrúnn á lit með hringlaga skjöld og klærnar eru með svarta enda. Krabbinn getur orðið 25 sm í þvermál og vegið allt að 3 kíló. Töskukrabbi er eftirsótt matvara um alla Evrópu og hefur það sums staðar leitt til takmarkana á nýtingu hans.
Diego Velázquez

Diego Rodríguez de Silva y Velázquez (6. júní 1599 – 6. ágúst 1660), venjulega kallaður Diego Velázquez, var spænskur listamaður og hirðmálari Filippusar IV í Madríd. Velázquez var framúrskarandi portrettmálari, og er talinn einn fremsti listamaður barrokktímans.

Þekktasta verk hans, hópmyndin "Las Meninas", er af mörgum álitin fullkomnasta og flóknasta mannamynd vestrænnar myndlistar. Franski heimspekingurinn Michel Foucault taldi verkið marka tímamót í sögu Vesturlanda þar sem það gerir áhorfandann að aðalpersónu verksins.

Velázquez hefur haft mikil áhrif til okkar daga. Hægt er að greina áhrif hans í verkum Francisco Goya og Édouard Manet. Þekktir 20. aldar listamenn eins og Pablo Picasso og Francis Bacon hafa gert eigin útgáfur af verkum hans.
Hinrik Daníel

Hinrik Daníel var hirðstjóri á Íslandi um 1480 en óvíst er hvenær hirðstjóratíð hófst eða hvenær henni lauk.

Hann er aðeins nefndur í einu fornbréfi, bænarskrá Íslendinga vegna kvartana um vetursetur útlendra manna, saminni á Lundi í Lundarreykjadal 6. júlí 1479: „Hér með selja þeir ónytsamlegan pening inn í landið og taka þar fyrir skreið, smjör og slátur og vaðmál allt for dýrt og framar meir en sett er og samþykkt af hirðstjóranum Heyndrek Daniel og lögmönnunum báðum Brandi Jónssyni og Oddi Ásmundssyni ...“ Ætla mætti að Hinrik Daníel hefði verið hirðstjóri þetta ár og þá líklega aðeins norðan og vestan þar sem Diðrik Píning var einnig hirðstjóri á sama tíma. En þar sem Brandur Jónsson er nefndur í bréfinu og vitað að hann lét af lögmannsembætti 1478 má vera að verið sé að vísa í eldri samþykkt og kann því að vera að Hinrik Daníel hafi verið hirðstjóri á milli Hinriks Kepken og Diðriks Píning.
Grafarvogskirkja

Grafarvogskirkja þjónar Grafarvogssókn sem er stærsta sókn landsins og markast af Elliðaám að vestan, Vesturlandsvegi að borgarmörkum við Blikastaði og strandlínunni norðan megin við Grafarvogshverfi. Söfnuðurinn var stofnaður 1989 og var félagsmiðstöðin Fjörgyn í Foldaskóla notuð sem kirkja þar til hægt var að taka fyrsta hluta kirkjubyggingarinnar í notkun. Fyrsta skóflustunga að kirkjubyggingunni var tekin 18. maí 1991 og var fyrri hluti kirkjunnar vígður 12. desember 1993. Lokið var við byggingu kirkjunnar árið 2000 og vígði biskup Íslands, hr. Karl Sigurbjörnsson kirkjuna 18. júní 2000.

Kirkjubyggingin hefur vakið mikla athygli en arkitektar hennar Finnur Björgvinsson og Hilmar Þór Björnsson, urðu hlutskarpastir í samkeppni um hönnun kirkjunnar. Steinn er áberandi í hönnun hússins enda er það klætt steini bæði að utan og innan og vísa steinarnir í ritningargreinina „Látið sjálfir uppbyggjast sem lifandi steinar í andlegt hús...“ (Fyrra Pétursbréf 2:5).

Heildarstærð kirkjunnar er um 2890 m² og aðalrýmið er á tveimur hæðum, 1000 m² hvor hæð

Kirkjugluggi Grafarvogskirkju hefur einnig vakið athygli en hann er eftir Leif Breiðfjörð og gaf ríkisstjórn Íslands íslenskri æsku gluggann við vígslu kirkjunnar árið 2000. Glugginn sýnir Krist og kristintökuna á Þingvöllum árið 1000.

Grafarvogskirkja tilheyrir Reykjavíkurprófastdæmi eystra.

Prestar.

Prestar við sóknina frá upphafi:
Úruxi

Úruxi (fræðiheiti:" Bos primigenius") var risavaxin nautgripategund sem nú er útdauð og er forfaðir nautgripa nútímans. Úruxinn lifði í Evrópu, Asíu og Norður-Afríku, og var til í Evrópu til ársins 1627. Upphaflega voru til tvær frumtegundir uxa í gamla heiminum. Önnur þeirra var úruxinn, en hin var jakuxinn, sem enn er til og lifir í Tíbet.
Skinka

Skinka er í fyrsta lagi haft um reykt (og soðið) svínslæri en einnig um sneiðar af hinu sama sem notaðar eru sem álegg.
Jóhann Pétursson

Jóhann Pétursson var hirðstjóri á Íslandi á 16. öld. Hann var danskrar eða norskrar ættar.

Þann 27. apríl 1524 skrifaði Hannes Eggertsson hirðstjóri bréf í Hamborg, þar sem hann segist hafa með góðum vilja „uppgefið og ofurdregið allt mitt fóvitadæmi“ Jóhanni Péturssyni. Hannes var þá líklega fluttur til Hamborgar og lét með bréfinu öll hirðstjóravöld í hendur Jóhanni, sem hann segist hafa haft af hábornasta Kristjáni 1. konungi út í Ísland og hefur Jóhann því líklega verið á Íslandi um tíma áður en þetta var.

Jóhann gegndi hirðstjóraembættinu til 1529 en þá tók Diðrik af Bramstad við.
Ragnheiður Pétursdóttir á rauðum sokkum

Ragnheiður Pétursdóttir (um 1494 – fyrir 1540) eða Ragnheiður á rauðum sokkum var húsfreyja á Svalbarði á Svalbarðsströnd á 16. öld og ættmóðir Svalbarðsættar síðari.

Ragnheiður var dóttir Péturs Loftssonar bónda í Stóradal í Eyjafirði, eins ríkasta manns landsins á sinni tíð og sonar Lofts Íslendings Ormssonar riddara, og konu Péturs, Sigríðar Þorsteinsdóttur, sem var sonardóttir Helga Guðnasonar lögmanns og Akra-Kristínar. Ekki er vitað um ástæðuna fyrir viðurnefninu en til er þessi kviðlingur um Ragnheiði, væntanlega ortur meðan hún var ógift í föðugarði:

Ragnheiður gerðist þó ekki fylgikona prests, heldur giftist hún Jóni Magnússyni ríka, lögréttumanni og bónda á Svalbarði, einum helsta höfðingja norðanlands. Þau eignuðust sjö börn sem upp komust og urðu flest nafnkunn en Ragnheiður náði aðeins að sjá þau elstu vaxa úr grasi því hún var dáin fyrir 1540. Börnin voru: Steinunn, sem fyrst var fylgikona séra Björns Jónssonar á Melstað, giftist svo Ólafi Jónssyni í Snóksdal og seinast Eggert Hannessyni; Sólveig kona Filippusar Brandssonar á Svínavatni á Ásum, sem vó Hrafn Brandsson lögmann; Þórdís kona Þorgríms Þorleifssonar í Lögmannshlíð; og synirnir, Svalbarðsbræður: Magnús prúði, Staðarhóls-Páll, Jón lögmaður á Vindheimum og Sigurður sýslumaður á Reynistað.
Vífilfell

Vífilfell var íslenskur drykkjaframleiðandi og matvæladreifingaraðili. Fyrirtækið var stofnað af Birni Ólafssyni kaupmanni 1. júní 1942 til að framleiða drykkjarvörur undir sérleyfi frá Coca Cola fyrir íslenskan markað. 2001 sameinaðist fyrirtækið fyrirtækinu Sól-Víking undir merkjum Vífilfells. Síðan hefur framleiðsla ávaxtadrykkja á borð við Svala og ölgerð Viking og Thule farið fram innan vébanda fyrirtækisins. Ölgerð Vífilfells fer fram í verksmiðju Víking að Furuvöllum á Akureyri.
Mungát

Mungát getur átt við
Arnarstapi

Arnarstapi eða Stapi er lítið þorp eða þéttbýli á sunnanverðu Snæfellsnesi. Það er undir Stapafelli, á milli Hellna og Breiðuvíkur.

Frá árinu 1565 sátu umboðsmenn konungs, sem höfðu á leigu jarðir þær sem Helgafellsklaustur hafði átt, á Arnarstapa og kallaðist umboðið Stapaumboð. Þeir voru oft jafnframt sýslumenn eða lögmenn og á 19. öld sátu amtmenn Vesturamtsins einnig á Stapa. Þar hafa ýmsir þekktir menn verið um lengri eða skemmri tíma. Fatlaða skáldið Guðmundur Bergþórsson átti þar heima á 17. og 18. öld. Bjarni Thorsteinsson amtmaður var þar 1821-1849 og þar ólst sonur hans, þjóðskáldið Steingrímur Thorsteinsson, upp.

Gamla Amtmannshúsið á Arnarstapa (Stapahúsið) var reist þar á árunum 1774-1787 og er því eitt af elstu húsum á Íslandi. Árið 1849 var það tekið niður og flutt að Vogi á Mýrum, þar sem það var til 1983. Það var reist aftur á Arnarstapa 1985-1986 og friðað árið 1990.

Lendingin á Arnarstapa var talin ein sú besta undir Jökli og var þar fyrrum kaupstaður, á tíma einokunarverslunarinnar og allt til ársins 1821, og mikið útræði frá því snemma á öldum. Þar er smábátahöfn sem var endurbætt 2002. Hún er nú eina höfnin á sunnanverðu Snæfellsnesi og þaðan eru gerðir út allmargir dagróðrabátar á sumrin. Á Arnarstapa er einnig nokkur sumarhúsabyggð og mikið er þar um ferðamenn, einkum á sumrin. Þar er veitingahús og ýmiss konar ferðaþjónusta.

Mikil náttúrufegurð er í grennd við Arnarstapa. Ströndin milli Stapa og Hellna var gerð að friðlandi 1979, en hún þykir sérkennileg og fögur á að líta. Vestur með henni er Gatklettur og þrjár gjár, Hundagjá, Miðgjá og Músagjá, sem sjávarföll hafa holað inn í bergið. Op eru í þaki þeirra nokkuð frá bjargbrún, hvar sjór gýs upp og brimsúlur þeytast hátt í loft upp og talið ólendandi í Arnarstapa þegar Músagjá gýs sjó. Vinsæl gönguleið á milli Arnarstapa og Hellna er að hluta gömul reiðgata á milli þessara staða.

Á Arnarstapa er steinkarl mikill, sem Ragnar Kjartansson myndhöggvari hlóð, og heitir hann Bárður Snæfellsás. Margir hafa einmitt trú á því að Bárður vaki yfir svæðinu undir Jökli.
Ríkisborgararéttur

Ríkisborgararéttur kallast það að hafa rétt til að búa í sérstöku landi. Borgurum eru gefnir réttir og skyldur, sem bæði ríkisstjórn landsins og borgarar verða að standa við. Ríkisborgararéttur er í raun samningur á milli einstaklings og ríkis. Hugtakið ríkisborgararéttur varð fyrst til í Grikklandi hinu forna þar sem einstaklingar voru borgarar í ýmsum borgríkunum. Á síðustu fimm hundruð árum og við framkömu þjóðríkisins hefur skilgreining ríkisborgararétts breyst smám saman í eitthvað sem líkist því að vera meðlimur sérstakrar þjóðar.

Ríkisborgararéttur má líka kallast það að vera borgari í alþjóðasamtökum. Alþjóðaríkisborgararéttur og þjóðríkisborgararéttur eru gefnir slíkum borgurum. Til dæmis gefur ESB einstaklingum aðildarríkjanna alþjóðaríkisborgarétt. Maður má hafa nokkra ríkisborgarétti frá ólíkum löndum, samkvæmt lögum téðu landanna.