arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Norður-Brabant

Norður-Brabant er nærstærsta fylki Hollands með 4.938 km2. Höfuðborgin er Hertogenbosch.

Lega og lýsing.

Norður-Brabant liggur í suðurhluta Hollands og nokkurn vegin miðsvæðis þar. Allur suðurhluti fylkisins nemur við belgísku landamærin, nánar tiltekið við fylkið Antwerpen. Áður fyrr voru þau eitt fylki, en það klofnaði í tvennt þegar Holland varð að sjálfstæðu ríki 1648. Önnur hollensk héruð sem að Norður-Brabant liggja eru Sjáland ("Zeeland") fyrir vestan, Suður-Holland fyrir norðvestan, Gelderland fyrir norðan og Limburg fyrir austan. Íbúafjöldinn er 2,4 milljónir og er Norður-Brabant því þriðja fjölmennasta fylkið í Hollandi

Fáni og skjaldarmerki.

Fáni Norður-Brabants samanstendur af 24 rauðum og hvítum skákborðsreitum (4x6). Litirnir eiga uppruna sinn á miðöldum og koma frá greifadæminu Leuven. Þar með er fáninn elsti fylkisfáni Niðurlanda. Hann var þó ekki formlega tekinn upp í fylkinu fyrr en 1959.

Skjaldarmerkið sýnir gyllt ljón sem snýr til vinstri á svörtum grunni. Til sitthvorrar hliðar eru önnur tvö gyllt ljón. Efst er kóróna. Merkið á uppruna sinn frá Godfried hinum skeggjaða, greifa af Leuven, en Leuven merkir "ljón". Ljónið var komið í notkun 1106 en hefur breyst nokkuð í gegnum tíðina. Fram að 1815 var skjaldarmerki þetta notað fyrir allt fylkið Brabant. Það klofnaði hins vegar í þrennt (Norður-Brabant, Antwerpen og Suður-Brabant) og breyttist merki þetta örlítið í öllum þessum héruðum. Í Norður-Brabant var hliðarljónunum bætt við 1920

Orðsifjar.

Brabant er dregið af orðunum bra, sem upphaflega merkir "auður" (sbr. "brach" á þýsku) og bant, sem merkir "fylki" (eins og band eða samband).

Söguágrip.

Brabant var lengi vel greifadæmi í þýska ríkinu og var þá miklu stærra en það er nú. Stærsti hluti þess var þá innan núverandi landamæri Belgíu og náði nær alveg suður til frönsku landamæranna. Árið 1430 varð Brabant eign Búrgúnd og 1477 Habsborgar. Brabant var höfuðsvæði spænsku Niðurlanda en borgin Brussel var í miðju fylkinu. Hins vegar gekk Brabant til liðs við sameinuðu héröð Niðurlanda í sjálfstæðisstríðinu gegn Spánverjum. Í kjölfarið voru margar orrustur háðar í fylkinu. Þegar friðarsamningarnir voru gerðir um endalok sjálfstæðisstríðs Hollands 1648 var Brabant skipt í tvennt. Norðurhlutinn (mótmælendur) varð hluti af sjálfstæðu Hollandi, en suðurhlutinn (kaþólskur) var áfram í spænskri Belgíu. Frakkar hertóku Brabant í lok 18. aldar en 1797 var Brabant að öllu leyti innlimað Frakklandi. Eftir burtför Frakka 1813 voru Niðurlönd sameinuð, en Brabant var skipt í þrjú héruð: Norður-Brabant, Antwerpen og Suður-Brabant. 1830 lýsti Belgía yfir sjálfstæði og urðu urðu Antwerpen og Suður Brabant (með Brussel) belgísk, meðan Norður-Brabant varð hollenskt fylki þrátt fyrir að 90% íbúanna voru kaþólskir. Í dag eru aðeins rétt rúmlega helmingur íbúa Norður-Brabant kaþólskur.

Borgir.

Stærstu borgir í Norður-Brabant:
Þórarinn E. Tulinius

Þórarinn Erlendur Tulinius eða Thor E. Tulinius (f. á Eskifirði 1860, d. 1932) stórkaupmaður var mjög umsvifamikill á Ísland um og við aldamótin 1900. Hann rak meðal annars eimskipafélagið Thore, sem hann stofnaði 1903.
Torfi Finnsson

Torfi Finnsson (d. 22. júní 1637) var kennari og skólameistari í Skálholtsskóla um árabil og síðan prestur í Hvammi í Dölum. Hann var vel lærður og orðlagður kennari.

Torfi var sonur Finns Jónssonar bónda í Flatey, sonarsonarsyni Þorleifs Björnssonar hirðstjóra, og konu hans Ragnhildar Torfadóttur. Bróðir hans var Jón Finnsson í Flatey, sem gaf Brynjólfi biskupi Flateyjarbók. Torfi innritaðist í Kaupmannahafnarháskóla árið 1606 og kom aftur til Íslands 1612. Ári síðar varð hann heyrari við Skálholtsskóla og tveimur árum síðar skólameistari. Einn af nemendum hans var Brynjólfur Sveinsson, síðar biskup, sem hrósaði kennslu hanns mikið.

Torfi varð prestur í Hvammi í Dölum árið 1621 og gegndi því embætti til dauðadags. Kona hans var Guðríður Jónsdóttir, dóttir Jóns Björnssonar á Holtastöðum í Langadal og systir Helgu biskupsfrúar, konu Odds Einarssonar. Börn þeirra voru Jón Torfason í Flatey og Guðrún, kona Bjarna Péturssonar sýslumanns á Staðarhóli.
Jón Einarsson (d. 1707)

Jón Einarsson (d. 11. september 1707) var skólameistari í afleysingum í Skálholtsskóla og síðan heyrari þar, var svo skipaður skólameistari í Hólaskóla en dó áður en hann náði að taka við embætti.

Jón var sonur Einars Skúlasonar prests í Garði í Kelduhverfi og fyrri konu hans Guðrúnar Hallgrímsdóttur og var því föðurbróðir Skúla Magnússonar fógeta. Hann gegndi skólameistaraembættinu í Skálholti í veikindum Þorláks Þórðarsonar frá því fyrir jól 1696 fram á haust 1697. Á meðan hann gengdi því starfi voru tveir skólapiltar hýddir fyrir galdrakukl og reknir úr skóla. Þegar Þórður Jónsson tók við eftir lát Þorláks varð Jón heyrari (kennari) við skólann og síðar við Hólaskóla. Hann var sagður gáfaður maður, málsnjall og gott skáld.

Árið 1707 fékk Jón stöðu skólameistara Hólaskóla. Þá var Stórabóla að ganga um landið og á leið sinni að taka við stöðunni lagðist Jón veikur á Möðruvöllum í Hörgárdal og dó þar úr bólunni 11. september. Hann var ókvæntur og barnlaus.
Þorleifur Jónsson (prestur í Odda)

Þorleifur Jónsson (1619 – 29. október 1690) var skólameistari í Skálholti í þrjú og hálft ár um miðja 17. öld og síðan prestur í Odda og prófastur í Rangárvallaprófastsdæmi um 37 ára skeið.

Þorleifur var sonur Jóns Sigurðssonar sýslumanns í Einarsnesi og konu hans Ragnheiðar Hannesdóttur frá Snóksdal. Hann stundaði nám við Kaupmannahafnarháskóla og varð skólameistari 1647. Árið 1650 urðu 30 skólapiltar uppvísir að galdrakukli. Brynjólfur Sveinsson biskup tók á málinu af festu og rak marga þeirra í skóla en tók þá inn aftur árið eftir. Þorleifur vígðist prestur að Odda í ársbyrjun 1651 en skömmu síðar brann skólahúsið í Skálholti af því að skólapiltar fóru óvarlega með eld.

Þorleifur var prestur í Odda til dauðadags og jafnframt prófastur í Rangárvallaprófastsdæmi. Hann var sagður skýr maður, einlægur og fordildarlaus og naut mikillar virðingar. Sama ár og hann vígðist prestur giftist hann Sigríði Björnsdóttur frá Bæ á Rauðasandi, dóttur Björns Magnússonar sýslumanns, sonar Magnúsar prúða, og seinni konu hans Helgu, dóttur Arngríms lærða. Einkasonur þeirra var Björn Þorleifsson Hólabiskup.
Vesturskólinn

Vesturskólinn var einn af leynilegum byltingarskólum, sem alþjóðasamband kommúnista, Komintern, rak í Moskvu. Hann hét á rússnesku Коммунистический Университет Национальных Меньшинств Запада sem skammstafað var Кунмз eða KÚNMZ. Hann var stofnaður 28. nóvember 1921 og lagður niður 8. maí 1936. Hann starfaði jafnhliða Lenínskólanum, og var tilgangur beggja skóla að þjálfa byltingarmenn fyrir kommúnistaflokka Vesturlanda. Einnig starfaði í Moskvu Austurskólinn, sem átti að þjálfa byltingarmenn fyrir austlægari lönd, svo sem Kína.

Kommúnistaflokkur Íslands, sem var deild í Komintern, sendi um tuttugu Íslendinga í þjálfun í Vesturskólanum og Lenínskólanum. Fyrsti íslenski nemandinn þar var "Jens Figved", sem hlaut þjálfun þar 1929–1931, en hinn síðasti Benjamín H. J. Eiríksson, sem hlaut þar þjálfun 1935–1936.

Á meðal nemenda í Vesturskólanum, sem síðar störfuðu í hinni alþjóðlegu kommúnistahreyfingu, voru Ante Ciliga og Josip Broz Tito frá Króatíu (Júgóslavíu), Peder Furubotn og Arvid G. Hansen frá Noregi og Edvard Kardelj frá Slóveníu (Júgóslavíu).
Jómsvíkinga saga

Jómsvíkinga saga er íslensk fornsaga sem segir frá víkingum sem stofnuðu virkið Jómsborg, og komu þar á bræðralagi hermanna sem voru kallaðir Jómsvíkingar.

Gerðir sögunnar.

Jómsvíkingasaga var samin á Íslandi um 1200 og er til í nokkrum handritum, sem eru talsvert ólík hvert öðru, og hefur samband þeirra valdið fræðimönnum heilabrotum. Yfirleitt er talað um fimm gerðir sögunnar.

Sagan er oftast prentuð eftir elsta handritinu, AM 291 4to. Flateyjarbók hefur náskyldan texta. Handritin AM 510 4to, og Sthlm. perg. 4to nr. 7 eru um sumt frábrugðin, og sama er að segja um latneska þýðingu sem Arngrímur lærði gerði eftir handriti sem nú er glatað. Jómsvíkinga saga var einnig notuð í Ólafs sögu Tryggvasonar eftir Odd munk og Ólafs sögu Tryggvasonar hinni mestu. Allar þessar gerðir má rekja til sama frumtexta.

Í Fagurskinnu og Heimskringlu er stuðst við gerð sem virðist hafa verið talsvert frábrugðin þeim sem nú eru varðveittar.

Um söguna.

Þó að Jómsvíkingasaga sé ekki talin traust söguleg heimild, hefur hún sögulegan kjarna. Skipta má sögunni í þrjá hluta. Í fyrsta hlutanum er sagt frá nokkrum Danakonungum fram til Haraldar Gormssonar. Þessi hluti er ítarlegastur í AM 291, hann vantar í AM 510, og er talsvert frábrugðinn í öðrum handritum. Í miðhlutanum er sagt frá nokkrum höfðingjum frá Fjóni í Danmörku. Koma þar mest við sögu Vagn Ákason og Pálnatóki, en sá síðarnefndi stofnaði víkingaborgina Jómsborg á suðurströnd Eystrasalts. Þriðji hlutinn segir frá því að Sveinn tjúguskegg Danakonungur býður Jómsvíkingum í veislu og vélar þá til að fara í herför til Noregs, til að setja Hákon jarl af. Þar bíða þeir ósigur í orrustunni í Hjörungavogi, og eru flestir drepnir (um 986). Helsti foringi þeirra þar var Sigvaldi jarl.

Sú gerð sögunnar sem varðveitt er í AM 291 4to hefur sérstöðu vegna þess hvað viðhorf höfundarins til Danakonunga er meinlegt. Ólafur Halldórsson segir að höfuðeinkenni sögunnar sé „frásagnargleðin, sem kalla má að hver setning sé mótuð af“ (54). „Höfundur Jómsvíkinga sögu lítur á mannlíf það sem hann segir frá með prakkaralegu glotti“ (51). Hetjuskapur Jómsvíkinga og óttaleysi þeirra gagnvart dauðanum, minnir nokkuð á forn hetjukvæði.

Erfitt er að skipa sögunni í flokk. Hún er stundum flokkuð með konungasögum, því að efnislega tengist hún Danakonungum, en hún er sem bókmenntir skyldari fornaldarsögum eða Íslendingasögum.
Toni Morrison

Toni Morrison (18. febrúar 1931 – 5. ágúst 2019) var bandarískur rithöfundur og handhafi Bókmenntaverðlauna Nóbels. Verk hennar snúast að mestu um samfélag blökkumanna í Bandaríkjunum.

Bók hennar "Ástkær" vann Pulitzer verðlaunin árið 1988 og "Söngur Salómons" vann til National Books Critic Avards.
Thorvaldsensfélagið

Thorvaldsensfélagið er elsta íslenska kvenfélagið í Reykjavík, stofnað 19. nóvember 1875. Það hefur frá stofnun verið virkt í góðgerðarstarfsemi ýmiskonar.

Saga.

Margar þeirra ungu kvenna sem komu að stofnun félagsins voru vel menntaðar, komu úr efnuðum bakgrunni. Árið 1877 var Handavinnuskóli Thorvaldsensfélagsins stofnaður og þar kenndu félagskonur í sjálfboðavinnu stúlkum á aldrinum 7-14 ára að sauma og prjóna. Þessi skóli var starfræktur allt til ársins 1904 er farið var að kenna þessar greinar í Barnaskóla Reykjavíkur. Einnig ráku félagskonur í tvö ár skóla á sunnudögum, en hann var ætlaður eldri stúlkum og þar voru kenndar bóklegar greinar.

Á síðari hluta 20. aldar hefur félagið meðal annars stutt barnadeildina sem var á Landakoti og síðar á Landspítalanum í Fossvogi til tækjakaupa.
Peugeot

Peugeot (borið fram ) er franskur bílaframleiðandi í eigu fyrirtækisins PSA Peugeot Citroën, sem er annar stærsti bílaframleiðandi í Evrópu. Undanfari fyrirtækisins var stofnaður árið 1810. Sótt var um að nota mynd af ljóni sem vörumerki árið 1858. Vegna fjölskyldudeilu stofnaði Armand Peugeot fyrirtækið "Société des Automobiles Peugeot" árið 1896. Í fyrstu framleiddi Peugeot kaffikvarnir og reiðhjól en árið 1891 framleiddi fyrirtækið fyrsta bílinn sinn.

Fyrirtækið og fjölskyldan sem stofnaði það eru frá Sochaux í Frakklandi. Enn er stór bílaverksmiðja í eigu fyrirtækisins þar, auk minjasafnsins Musée de l'Aventure Peugeot. Peugeot er stuðningsaðili knattspyrnuliðsins í Sochaux, sem var stofnað árið 1928 af fjölskyldunni Peugeot.
Vanilla Ice

Robert Van Winkle (fæddur 31. október 1967) er bandarískur rappari og leikari sem gengur undir listamannsnafninu Vanilla Ice. Hann var fyrsti rapparinn sem komst á Bandaríska Billboard 100 listann og var í fyrsta sæti í 18 vikur með Ice Ice Baby árið 1990.

Raunveruleikaþátturinn "The Vanilla Ice Project" fylgir eftir starfi hans sem fasteignasali. Vanilla Ice keyrir á mótorhjóli sem atvinnukeppandi og hefur gert það síðan 1985. Nýjasta hlutverk hans sem leikari er í Adam Sandler myndinni "That's My Boy" sem kemur út í lok Júlí. .
Svalur og górilluaparnir

Svalur og górilluaparnir (franska: "Le gorille a bonne mine") er ellefta bókin í bókaflokknum um Sval og Val. Hún kom út árið 1959. Höfundur og teiknari hennar var listamaðurinn Franquin. Hún var gefin út á íslensku árið 1978 og telst fjórða í röðinni í íslenska bókaflokknum.

Söguþráður.

Svalur og Valur halda í leiðangur til Afríku til þess að taka myndir af fjallagórillum í sínu náttúrulega umhverfi. Auk ljósmyndabúnaðar, hefur Valur í fórum sínum dularfullan pakka, en fæst ekki til að upplýsa um innihald hans.

Í námaþorpinu Molomonga hitta félagarnir hóp hjátrúarfullra svertingja, sem segja stóra apa ræna sínum mönnum, en einnig vestræna starfsmenn gullnámafyrirtækisins. Forstjórinn hr. Badman tekur þeim vel en verkfræðingarnir Góðdalín og Hvítalín sjá öll tormerki á ferðinni og þræta fyrir að nokkrar górillur sé þar að finna. Fram kemur að fáeinum mánuðum fyrr hafi læknirinn dr. Zwart horfið sporlaust á svæðinu.

Þrátt fyrir dularfull spellvirki halda Svalur og Valur inn í frumskóginn. Þar rekast þeir á þjóð innfæddra stríðsmanna sem reynist hafa rænt fjölda manna að undirlagi hins illa dr. Zwart. Eru hinir ánauðugu menn látnir starfa í gullnámu sem læknirinn og þeir Góðdalín og Hvítalín starfrækja á laun. Svalur og Valur hundsa gylliboð dr. Zwarts og ákveða að tilkynna yfirvöldum um athæfi hans.

Að lokum komast félagarnir á górilluslóðir og ná frábærum myndum, ekki hvað síst vegna hins dularfulla pakka Vals, sem reynist innihalda fullkomið górillugervi.

Aukasagan, "Viðburðarlítið sumarleyfi" (franska: "Vacances sans histories"), segir frá því þegar Svalur og Valur eru á leið í sumarfrí á sportbíl þess síðarnefnda. Vellríkur arabískur olíufursti, Ibn Maksúd, tekur bílinn í misgripum og klessukeyrir hann. Furstinn er alræmdur sem versti ökumaður í heimi, en bætir félögunum tjónið með því að gefa þeim lúxusbíl sinn, Túrbó 2, sem átti eftir að koma við sögu í fleiri bókum.

Íslensk útgáfa.

Bókin Svalur og Górilluaparnir var gefin út af Iðunni árið 1978 í íslenskri þýðingu Jóns Gunnarssonar. Þetta var fjórða bókin í íslensku ritröðinni.
Ernest Hemingway

Ernest Miller Hemingway (21. júlí 1899 í Oak Park í Illinois í Bandaríkjunum –

2. júlí 1961 í Ketchum í Idaho) var bandarískur rithöfundur. Hann starfaði m.a. sem blaðamaður, sjúkraflutningabílstjóri (á Ítalíu í fyrri heimsstyrjöldinni) og, að sjálfsögðu, sem rithöfundur. Hann bjó um tíma í París þar sem hann kynntist m.a. F. Scott Fitzgerald og James Joyce. Ernest Hemingway fyrirfór sér með byssuskoti í höfuðið árið 1961, þá 61 árs að aldri.

Verk Hemingways.

Smásögur

Skáldsögur

Annað

Tenglar.

Verk Hemingways
Star Wars Jedi Knight II: Jedi Outcast

Svalur og górilluaparnir (franska: "Le gorille a bonne mine") er ellefta bókin í bókaflokknum um Sval og Val. Hún kom út árið 1959. Höfundur og teiknari hennar var listamaðurinn Franquin. Hún var gefin út á íslensku árið 1978 og telst fjórða í röðinni í íslenska bókaflokknum.

Söguþráður.

Svalur og Valur halda í leiðangur til Afríku til þess að taka myndir af fjallagórillum í sínu náttúrulega umhverfi. Auk ljósmyndabúnaðar, hefur Valur í fórum sínum dularfullan pakka, en fæst ekki til að upplýsa um innihald hans.

Í námaþorpinu Molomonga hitta félagarnir hóp hjátrúarfullra svertingja, sem segja stóra apa ræna sínum mönnum, en einnig vestræna starfsmenn gullnámafyrirtækisins. Forstjórinn hr. Badman tekur þeim vel en verkfræðingarnir Góðdalín og Hvítalín sjá öll tormerki á ferðinni og þræta fyrir að nokkrar górillur sé þar að finna. Fram kemur að fáeinum mánuðum fyrr hafi læknirinn dr. Zwart horfið sporlaust á svæðinu.

Þrátt fyrir dularfull spellvirki halda Svalur og Valur inn í frumskóginn. Þar rekast þeir á þjóð innfæddra stríðsmanna sem reynist hafa rænt fjölda manna að undirlagi hins illa dr. Zwart. Eru hinir ánauðugu menn látnir starfa í gullnámu sem læknirinn og þeir Góðdalín og Hvítalín starfrækja á laun. Svalur og Valur hundsa gylliboð dr. Zwarts og ákveða að tilkynna yfirvöldum um athæfi hans.

Að lokum komast félagarnir á górilluslóðir og ná frábærum myndum, ekki hvað síst vegna hins dularfulla pakka Vals, sem reynist innihalda fullkomið górillugervi.

Aukasagan, "Viðburðarlítið sumarleyfi" (franska: "Vacances sans histories"), segir frá því þegar Svalur og Valur eru á leið í sumarfrí á sportbíl þess síðarnefnda. Vellríkur arabískur olíufursti, Ibn Maksúd, tekur bílinn í misgripum og klessukeyrir hann. Furstinn er alræmdur sem versti ökumaður í heimi, en bætir félögunum tjónið með því að gefa þeim lúxusbíl sinn, Túrbó 2, sem átti eftir að koma við sögu í fleiri bókum.

Íslensk útgáfa.

Bókin Svalur og Górilluaparnir var gefin út af Iðunni árið 1978 í íslenskri þýðingu Jóns Gunnarssonar. Þetta var fjórða bókin í íslensku ritröðinni.
Ritdómur

Ritdómur er texti, gjarnan stuttur, í dagblaði eða tímariti þar sem sett er fram greining, túlkun og mat á ritverki. Ritdómur (eða gagnrýni) aðgreinist frá bókmenntarýni að því leyti að ritdómur er ekki nauðsynlega fræðilegur heldur tjáir viðbrögð og mat ritdómarans á verkinu. Ritdómar eiga sér mun styttri sögu en bókmenntarýni, eða aftur til nítjándu aldar. Einn helsti frumkvöðull greinarinnar var bandaríski rithöfundurinn og ljóðskáldið Edgar Allan Poe. Af íslenskum ritdómurum má nefna Ólaf Jónsson og Árna Bergmann. Meðal þeirra ritdóma sem fleygir hafa orðið á Íslandi má nefna ritdóm Jónasar Hallgrímssonar um rímur Sigurðar Breiðfjörð.
Amy Winehouse

Amy Jade Winehouse (14. september 1983 – 23. júlí 2011) var ensk söngkona og lagahöfundur. Hún var þekkt fyrir tónlistarstíl sinn sem var blanda af ryþmablús, sálartónlist og djassi, en varð síðar einnig umtöluð vegn fíkniefnanotkunar og hrakandi geðheilsu. Hún fannst látin í íbúð sinni í London en dánarorsök var áfengiseitrun.

Fyrsta hljómplata hennar hét "Frank" og var gefin út arið 2003. Hljómplatan hlaut lof gagnrýnenda á Bretlandi og var tilnefnd til Mercury-verðlaunanna. Önnur hljómplata hennar var "Back to Black", útgefin 2006. Platan var tilnefnd til sex Grammy-verðlauna en vann fimm sem var met fyrir söngkonu. Amy var líka fyrsta söngkonan sem hefur unnið fimm Grammy-verðlaun (verðlaunin eru veitt í Bandaríkjunum). Auk þess hlaut hún Bresku tónlistarverðlaunin 14. febrúar 2007 sem besta breska söngkonan og fyrir bestu bresku breiðskífuna. Hún vann líka Ivor Novello-verðlaunin þrívegis, 2004, 2007 og 2010, fyrir lögin „Stronger Than Me“, „Rehab“ og „Love Is a Losing Game“. Hljómsplatan "Back to Black" var þriðja söluhæsta plata fyrsta áratugs 21. aldarinnar í Bretlandi.

Amy má þakka vaxandi vinsældir söngkvenna og sálartónlistar auk vaxandi áhuga á breskri tónlist. Einstakur stíll hennar gerði hana að gyðju tískuhönnuða eins og Karls Lagerfelds. Á seinni árum var æ oftar rætt um baráttu hennar við fíkniefni og áfengi í breskum dagblöðum. Hún átti í lagaþrætum við fyrrverandi eiginmann, Blake Fielder-Civil, sem sat um tíma í fangelsi. Frá árinu 2008 átti Amy við heilsufarsvandamál að stríða, sem ollu því að listamannsferill hennar var brokkgengur síðustu árin.
Persaveldi (aðgreining)

Persaveldi getur átt við:
Cameo-hlutverk

Kameo eða kameo-hlutverk kallast stutt framkoma frægrar manneskju í kvikmynd, leikriti, tölvuleik, eða í sjónvarpi. Oftast kemur frægur leikari, leikstjóri, stjórnmálamaður, íþróttamaður, eða dægurstjarna fram sem hann sjálfur/hún sjálf eða sem skálduð persóna.
Rena Sofer

Rena Sofer (fædd Rena Sherel Sofer, 2. desember 1968) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í NCIS, General Hospital, 24 og Melrose Place.

Einkalíf.

Sofer fæddist í Arcadia, Kaliforníu en fluttist síðan til Pittsburgh, Pennsylvaníu þegar foreldrar hennar skildu. Sofer hefur verið gift tvisvar sinnum og á tvö börn með seinni eiginmanni sínum framleiðandanum Sanford Bookstaver.

Ferill.

Fyrsta hlutverk Sofer var í sjónvarsseríunni Another World árið 1987. Hefur hún síðan þá komið fram sem gestaleikari í sjónvarpsþáttum á borð við: Seinfeld, Ellen, Spin City, , Monk, Bones og Criminal Minds. Sofer var boðið gestahlutverk í læknadramanu General Hospital þar sem hún lék Lois Cerullo í sjö þátta söguþráði. Síðan bauðst henni hlutverk Eve Cleary í Melrose Place sem hún lék frá 1998-1999. Sofer hefur einnig leikið stór gestahlutverk í Ed, Oh, Grow Up, Just Shoot Me, 24 og NCIS. Sofer hefur komið fram í kvikmyndum á borð við: A Stranger Among Us, Traffic og Sarah.

Verðlaun og tilnefningar.

"Daytime Emmy verðlaunin"

"Soap Opera Digest verðlaunin"
Þóra Pétursdóttir

Þóra Pétursdóttir (f. 3. október 1847, d. 22. mars 1917) var íslensk myndlistakona. Þóra var dóttir Péturs Péturssonar biskups Íslands og eins auðugasta manns landsins og seinni konu hans Sigríðar Bogadóttur leikskálds.

Þóra giftist Þorvaldi Thoroddsen, náttúrufræðingi árið 1887 og þau eignuðust eina dóttur ári seinna sem dó aðeins fjórtán ára gömul. Þóra Pétursdóttir var ein af fyrstu íslensku konunum sem fengust við myndlist. Þóra var einnig mikil áhugamanneskja um íslenskar hannyrðir og vann að bók um þær. Hún fékk greinar birtar víða, meðal annars í Kvennablaðinu sem ritstýrt var af Bríeti Bjarnhéðinsdóttur.

Ævisaga Þóru, "Þóra biskups og raunir íslenskrar embættismannastéttar" eftir Sigrúnu Pálsdóttur, sagnfræðing, kom út 2010. Bókin er meðal annars byggð á dagbókum og bréfa- og skjalasöfnum Þóru. Bókin fékk mjög góða dóma og var tilnefnd til íslensku bókmenntaverðlaunanna.