arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þróunarfélag Austurlands

Þróunarfélag Austurlands (e. "The Development Centre of East Iceland") var stofnað árið 1983 og starfar að framþróun í atvinnulífi og jákvæðri samfélagsþróun á Austurlandi.

Hlutverk Þróunarfélags Austurlands.

Meðal helstu hlutverka Þróunarfélags Austurlands er að efla atvinnulíf og samfélag á Austurlandi, veita ráðgjöf við nýsköpun- og þróunarverkefni auk þess að veita ráðgjöf um bættan rekstur. Félagið hefur tekið þátt í fjölda verkefna á landsvísu sem og alþjóðlegum verkefnum sem ætlað er að styðja og styrkja við atvinnulífið á Austurlandi.

Saga Þróunarfélags Austurlands.

Iðnaðarnefnd SSA, sem var ein af starfsnefndum Sambands Sveitarfélaga í Austurlandskjördæmi, (nú Austurlandi), fjallaði um það fyrst árið 1979 að stofna Iðnþróunarfélag á austurlandi og samfara því Iðnþróunarsjóð. Árið 1980 voru lög sett á Alþingi sem gerðu ráð fyrir að styrkt væri við iðnþróun á landsbyggðinnni að því gefnu að landshlutasamtök sveitarfélaga myndu ráða iðnfulltrúa til starfa og stofna iðnþróunarfélög og iðnþróunarsjóði til eflingu á iðnaði í landshlutunum.

Árið 1980 var Halldór Árnason ráðinn fyrsti iðnaðarráðgjafi á Austurlandi af iðnaðarnefnd SSA. Hann ásamt Iðnaðarnefnd SSA gengdi því hlutverki að veita ráðgjöf og leita leiða til að efla atvinnulíf á Austurlandi. SSA lagði til skrifstofuhúsnæði og tók þátt í rekstri bifreiðar meðan Iðnaðarráðuneytið greiddi laun Halldórs.

Stofnfundur Iðnþróunarfélags Austurlands og Iðnþróunarsjóðs Austurlands var haldinn þann 20.maí 1983 á Seyðisfirði í Félagsheimilinu Herðubreið. Stofnfélagar vorum um 70 og var félagið var fjármagnað að sveitarfélögunum, fyrirtækjum, verkalýðsfélögum, einstaklingum, SSA og ríkinu. Fyrsti formaður Iðnþróunarfélagsins var Theodór Blöndal frá Seyðisfirði og fyrsti formaður Iðnþróunarsjóðs var Sveinn Þórarinsson frá Egilstöðum. Seyðisfjarðarkaupstaður lagði lengi til húsnæði fyrir starfsemi félagsins eða allt þanngað til Byggðastofnun keypti húsnæði á Egilstöðum og flutti þá félagið starfsemina yfir Fjarðarheiði í eigið húsnæði þar sem starfsemin er enn til húsa. Félagið hefur farið í gegnum nokkrar nafnabreytingar frá stofnun þess en árið 1988 var nafni þess breytt í Atvinnuþróunarfélag Austurlands, árið 1997 varð svo til Þróunarfélag Austurlands en fór starfsemi þess fram undir nafni Þróunarstofu Austurlands. Árið 2004 fékk félagið sitt núverandi nafn, Þróunarfélag Austurlands.
Kaupmáttur

Kaupmáttur er magn af vörum sem er hægt að kaupa með einni gjaldeyriseiningu. Til dæmis á sjötta áratugnum var hægt að kaupa fleiri vörur með einni krónu en í dag, svo hægt er að segja að kaupmáttur hafi verið meiri þá. Gjaldeyrir getur verið söluvara eins og gull eða silfur eða peningur eins og bandaríkjadalur.
Hallertau

Hallertau, Hollerdau eða Holledau er sveit í Bæjaralandi milli borganna Ingolstadt, Kelheim, Landshut, Moosburg, Freising og Schrobenhausen. Sveitin er á milli héraðanna Oberbayern og Niederbayern. Svæðið er þekkt sem stærsta humlaræktunarsvæði heims.
Hamarsbúð

Hamarsbúð er félagsheimili á Vatnsnesi í Húnaþingi vestra. Húsið er í fjörunni rétt norðan við ós Hamarsár á vestanverðu Vatnsnesi og er um 15 kílómetra norðan við Hvammstanga. Sunnan við ósin er Hamarsrétt.
Jón Sigurðsson (biskup)

Jón Sigurðsson (d. 1348) var biskup í Skálholti frá 1343. Hann var íslenskur og hafði verið munkur en ekkert er vitað um ætt hans og uppruna.

Jón sigldi til Noregs 1341, var vígður af Páli erkibiskupi 1343 og kom heim um haustið með skipi til Reyðarfjarðar. Á leiðinni í Skálholt kom hann við í Kirkjubæjarklaustri og vildi svo til að þá dó Agata abbadís. Jón lét brenna nunnu eina í klaustrinu sem hafði „gefist púkanum“ en það er fyrsta galdrabrenna á Íslandi sem getið er um í heimildum. Í Þykkvabæ handtók hann þrjá munka og setti í járn; þeir höfðu barið Þorlák ábóta og hrakið hann burt, orðið berir að saurlífi og jafnvel barneignum. Einn þeirra var Eysteinn Ásgrímsson, höfundur Lilju.

Jón biskup varð brátt mjög óvinsæll, hvort sem það var af þessari tiltekt í klaustrunum eða einhverju öðru. Hann þótti mjög harður við landsmenn og hið sama var að segja um Orm Ásláksson Hólabiskup, sem var samtímis honum. Þeir fóru báðir út á sama skipi 1347 og var þá biskupslaust í landinu. Jón kom aftur 1348 en veiktist um haustið og dó skömmu fyrir jól "og varð fáum harmdauður", segir í Árbókum Espólíns.
Listi yfir skákbyrjanir

Þetta er listi yfir skákbyrjanir og þeim er skipað eftir Alfræðiorðabók skákbyrjana (ECO kóðar).

A.

A00-A39.

Hvítur leikur öðru en 1.e4 og 1.d4:

A40-A44.

1.d4 án 1...d5 eða 1...Rf6: Óvenjuleg svör við 1.d4 (A40-A44)

A45-A49.

1.d4 Rf6 án 2.c4: Óvenjuleg svör við 1...Rf6 (A45-A49)

A50-A79.

1.d4 Rf6 2.c4 án 2...e6 eða 2...g6: Óvenjulegar indverskar varnir (A50-A79)

A80-A99.

1.d4 f5: hollensk vörn (A80-A99)

B.

B00-B19.

1.e4 án 1...c5, 1...e6 eða 1...e5 (B00-B19)

B20-B99.

1.e4 c5: Sikileyjarvörn (B20-B99)

C.

C00-C19.

1.e4 e6: Frönsk vörn (C00-C19)

C20-C99.

1.e4 e5: opið tafl (C20-C99)

D.

D00-D69.

1.d4 d5: Lokað tafl (D00-D69)

D70-D99.

1.d4 Rf6 2.c4 g6 með 3...d5: Grünfeld vörn (D70-D99)

E.

E00-E59.

1.d4 Rf6 2.c4 e6: indverskar varnir með ...e6 (E00-E59)

E60-E99.

1.d4 Rf6 2.c4 g6 án 3...d5: indverskar varnir með ...g6 (fyrir utan Grünfeld vörn) (E60-E99)
Vepjulilja

Vepjulilja (fræðiheiti: "Fritillaria meleagris") er garðplöntutegund af liljuætt. Hún er lágvaxin laukplanta, 20-30 cm á hæð, með stökum, hangandi og klukkulaga blómum. Vepjuliljan er grannvaxin, stinn og spengileg með mjó blöð og allstór lútandi blóm, purpuradoppótt eða hvít eftir afbrigðum. Útbreiðslusvæði hennar er Evrópa og vesturhluti Asíu.

Orðsifjar.

Nafnið "Fritillaria" kemur úr latneska orðinu "fritillus" í merkingunni teningabox, hugsanlega tilvísun í teningamynstrið á blómunum þó hefur þessi útskýring verið gagnrýnd. Nafnið "meleagris" þýðir "flekkótt eins og Guineafugl".

Lýsing og búsvæði.

Blómið er fjólublátt til rauðfjólublátt með áberandi reitamynstri eða er stundum hreinhvítt. Vepjulilja blómstrar yfirleitt í Maí og verður 15-40 sm á hæð. Laukurinn er hnapplaga, um 2 sm í ummáli, með eitruðum alkalíóðum. Hún vex í graslendi í rökum jarðvegi og árengjum upp að 800 metra hæð.

Útbreiðsla.

Vepjulilja er upprunnin í Evrópu og vestur Asíu en víða er hún tegund í útrýmingarhættu sem sjaldan finnst villt en er oft ræktuð í görðum. Í Króatíu er blómið þekkt sem "kockavica" og er tengt af sumum við þjóðartákn landsins.

Svíþjóð.

Hún er opinbert blóm Uppsalahéraðs í Svíþjóð, þar sem hún blómstrar í miklum breiðum á hverju vori á engjunum í Kungsängen, rétt við Uppsali, sem hefur gefið blóminu sænska nafn þess "kungsängslilja". Hún finnst einnig í Sandemar Nature Reserve, náttúruverndarsvæði vestur af Dalarö í nágrenni við Stokkhólm.

Hún er talin hafa villst út frá ræktun í Uppsölum í kring um 1600.

Stóra Bretland.

Í Stóra Bretlandi er óeining meðal grasafræðinga um það hvort "Vepjulilja" sé innfædd tegund eða hafi upphaflega sloppið úr görðum. Henni var fyrst lýst á 16. öld af grasalækninum John Gerard sem aðeins þekkti hana sem garðplöntu og hún fannst fyrst villt 1736 sem bendir til að hún sé innlendur slæðingur. Hinsvegar er útbreiðsla hennar takmörkuð við forn engi og breiðist ekki auðveldlega út sem gefur til kynna að hún sé upprunaleg tegund sem varð einangruð frá stofninum í Evrópu eftir síðustu ísöld. Stace (2010) segir hana vafasamt innfædda.

Vepjulilja var eitt sinn algeng í Bretlandi, sérstaklega í Thames dal og hluta af Wiltskíri, og var safnað í miklu magni til sölu sem afskorið blóm á blómamörkuðum í London, Oxford og Birmingham. Í seinni heimsstyrjöldinni voru flest gömlu engin plægð og lögð undir matvælaframleiðslu með tilheyrandi eyðingu búsvæðis hennar. Þrátt fyrir að vera vinsæl garðplanta er hún sjaldgæf í náttúrunni, þó eru nokkur áberandi svæði sem hún finnst enn, svo sem engin við Magdalen College, Iffley Meadows, Oxford og í þorpinu Duklington í Oxfordskíri, sem halda "Fritillary Sunday" hátíð Árið 2002 var hún valin sem héraðsblóm Oxfordskíris í kosningu "wild flora conservation charity Plantlife".

Ræktun.

Nú er hún auðfengin sem skrautlegur vorblómstrandi laukur í garða, oft seld sem blanda af mismunandi afbrigðum. Hreinhvíta afbrigðið "F. meleagris", "unicolor" og afbrigðið "alba" fengu Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit.

Eins og margar jurtir í liljuætt, er "F. meleagris" viðkvæm fyrir bjöllunni Lilioceris lilii, sem getur skaðað hana eða drepið.
Réttarvatn

Réttarvatn er stöðuvatn á Arnarvatnsheiði. Réttarvatn er 2,1 km² og dýpst um 2 m. Vatnið er í 549 m hæð yfir sjó. Úr Réttarvatni rennur Skammá í Arnarvatn stóra. Vatnið er talið eitt af bestu veiðivötnunum á Arnarvatnsheiði.

Kveðskapur.

Um vatnið orti Jónas Hallgrímsson
Alþingiskosningar 1959 (júní)

Fyrri alþingiskosningar 1959 voru þær seinustu sem haldnar voru með þáverandi kjördæmaskiptingu. Kosið var 28. júní 1959. Aðeins var setið eitt þing og svo boðað aftur til kosninga um haustið. Minnihlutastjórn Alþýðuflokksins, sem kölluð var Emilía í höfuðið á formanni flokksins Emil Jónssyni, sat allan tímann í skjóli Sjálfstæðisflokksins.

Niðurstöður.

Niðurstöður kosninganna voru þessar:

Tengt efni.

Kosningasaga
Þjóðfundur 2009

Þjóðfundur var haldinn í Laugardalshöll í Reykjavík 14. nóvember 2009 og kom til vegna allrar þeirra almennu umræðu sem fór af stað í kjölfar Bankahrunsins 2008. Verkefni fundarins var að taka afstöðu til þess hvernig samfélag Íslendingar vilja byggja í framtíðinni.
Langbarðabandalagið

Langbarðabandalagið (ítalska "Lega Lombarda") var bandalag borga á Norður-Ítalíu sem var stofnað árið 1167 gegn ofríkistilburðum Friðriks Barbarossa keisara hins Heilaga rómverska ríkis. Friðrik hafði krafist viðurkenningar á rétti sínum sem einvaldur á Ítalíu á þinginu í Roncaglia 1158. Þegar bandalagið var sem stærst voru nær allar borgir Norður-Ítalíu aðilar að því, eða borgirnar Mílanó, Piacenza, Cremóna, Mantúa, Crema, Bergamó, Brescia, Bologna, Padúa, Trevísó, Vicenza, Feneyjar, Veróna, Lodi, Reggio Emilia og Parma. Bandalagið vann sigur á keisaranum í orrustunni við Legnano árið 1176 og eftir sex ára vopnahlé gerðu bandalagið og keisarinn með sér friðarsamningana í Konstanz þar sem borgirnar hétu keisaranum trúnaði en héldu lögsögu yfir héruðum sínum.

Langbarðabandalagið var endurvakið nokkrum sinnum síðar gegn Friðriki 2. keisara á 13. öld. Bandalagið var leyst upp þegar Friðrik dó 1250.
Hálfdan Einarsson

Hálfdan Einarsson (1732 – 1. febrúar 1785) var skólameistari í Hólaskóla í 30 ár, lengur en nokkur annar. Hann var sæmdur meistaranafnbót af Kaupmannahafnarháskóla 1765 og var eftir það yfirleitt kallaður Meistari Hálfdan.

Hálfdan var sonur séra Einars Hálfdanarsonar á Prestbakka á Síðu og konu hans, Guðrúnar Sigurðardóttur. Hann varð stúdent frá Skálholtsskóla 1749 og lauk guðfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla vorið 1755, en hafði einnig lagt stund á nám í stærðfræði og eðlisfræði, auk fleiri greina. Hann varð skólameistari á Hólum árið 1755, 23 ára að aldri, og gegndi því starfi til dauðadags 1785.

Hálfdan var vel lærður og þótti góður kennari en nokkuð drykkfelldur. Hann stundaði ritstörf og þýðingar meðfram kennslunni og þýddi meðal annars "Konungsskuggsjá" á dönsku og latínu, en hún var gefin út að tilstuðlan Ósýnilega félagsins árið 1768. Höfuðverk hans er þó bókmenntasaga Íslands, "Sciagraphia Historiae Liteariae Islandicae", sem rituð var á latínu og kom út í Kaupmannahöfn 1777. Fyrir það var hann sæmdur þremur heiðursgullpeningum.

Kona Hálfdanar var Kristín, dóttir Gísla Magnússonar biskups á Hólum.
LaTeX

LaTeX er umbrotsmál og ritvinnsluforrit fyrir TeX letursetningarforritið. LaTeX er mikið notað innan háskólastofnana þar sem það er þekkt fyrir fallega letursetningu. Nafnið LaTeX er sett upp sem innan forritsins.
Opið tafl

Opið tafl kallast sú staða sem kemur upp í skák eftir byrjunarleikina:

Hvítur færir kóngapeð sitt fram um tvo reiti og svartur svarar á sama hátt. Opið tafl er næst vinsælasti valkostur svarts eftir 1. e4 en sá vinsælast er sikileyjarvörn.
Súgandafjörður

Súgandafjörður er fjörður á norðanverðum Vestfjarðakjálkanum, nyrsti fjörðurinn í Vestur-Ísafjarðarsýslu og gengur inn milli Sauðaness að sunnan og Galtar að norðan. Hann er um þrettán kílómetra langur. Þegar kemur inn að fjallinu Spilli, sem gnæfir yfir Suðureyri, sveigir hann til suðausturs, þrengist og grynnkar.

Brött og allhá fjöll liggja að firðinum og er undirlendi lítið. Þau eru þó nokkuð gróin og sumstaðar er kjarr; Selárskógur er eitt mesta samfellda kjarrlendi á Vestfjörðum. Inn af botni fjarðarins er Botnsdalur. Þar er eitt af þremur mynnum Vestfjarðaganga, sem opnuð voru 1996, en áður lá vegur um Botnsheiði til Ísafjarðar og var hann yfirleitt ófær á veturna. Þaðan liggur svo malbikaður vegur með suðurströnd fjarðarins til Suðureyrar en handan fjarðarins er aðeins ómalbikaður sumarvegur sem tekur enda við Selá við miðjan fjörðinn, enda er þar engin byggð lengur, aðeins sumarbústaðir. Víða í firðinum er mikil snjóflóðahætta.

Surtarbrandslög er víða að finna og úr surtarbrandslögum í Botnsdal hafa verið unnin kol, síðast á árunum 1940-1942. Jarðhiti er í firðinum og var hann um tíma notaður til að hita upp hús á Suðureyri. Um mestan fjörðinn er grágrýtisfjara en við norður-síðuna einkum við litlu eyrarnar tvær er álitleg svört sandströnd.

Samkvæmt því sem segir í Landnámu var það Hallvarður súgandi sem nam fjörðinn. Hann hafði barist við Harald konung hárfagra í Hafursfjarðarorrustu en hélt síðan til Íslands og nam Súgandafjörð og Skálavík til Stiga.
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva er árleg söngvakeppni send út í sjónvarpi og útvarpi milli þjóða sem hafa ríkissjónvarpsstöðvar sem eru í Sambandi evrópskra sjónvarpsstöðva. Hún var fyrst haldin árið 1956. Nafnið getur verið nokkuð villandi þar sem aðild að sambandi evrópskra sjónvarpsstöðva er ekki bundin við að stöðin sé rekin í evrópsku landi. Nokkur lönd utan Evrópu svo sem Ísrael, Marokkó og Ástralía hafa sent fulltrúa sína í keppnina. °°°°
Framlag Íslands til Söngvakeppninnar.

Ísland tók fyrst þátt árið 1986 og sýnir taflan hér að neðan nafn lags og flytjanda og það sæti sem framlagið hlaut í lokakeppninni.
Fleróvín

Fleróvín er skammlíft geislavirkt frumefni með sætistöluna 114. Niðurbrot fleróvínatóma hefur sést um áttatíu sinnum, í fyrsta skipti í Sameinuðu kjarnorkurannsóknastofnuninni í Rússlandi árið 1998. Tilvist efnisins hefur verið staðfest með seinni tilraunum. Langlífasta samsæta þess sem vitað er um er 289114 með helmingunartímann ~2,6 sekúndur.
Eyðir

Eyðir getur átt við:
Ólympíuleikvangurinn í Berlín

Ólympíuleikvangurinn í Berlín var reistur í tilefni Ólympíuleikana þar í borg 1936. Hann er enn í fullri notkun í dag, bæði fyrir knattspyrnu og frjálsar íþróttir. Leikvangurinn er jafnframt heimavöllur Hertha BSC.

Saga Ólympíuleikvangsins.

Byggingasaga.

Strax árið 1933 var ákveðið að reisa myndarlegan Ólympíuleikvang, þar sem Berlín var gestgjafi leikanna 1936. Í fyrstu töldu menn að hægt væri að nota eldri leikvang frá 1916, sem reistur var fyrir Ólympíuleikana þá. Þeir féllu hins vegar niður sökum heimstyrjaldarinnar fyrri. En Hitler vildi fá nýjan leikvang nær miðborginni. Framkvæmdir hófust 1934. Leikvangurinn er að hluta grafinn í jörðu, þannig að sjáanlegi hlutinn að utan sýnist frekar lítill. Hann var formlega opnaður samfara opnunarhátíð Ólympíuleikana 1936.

Leikarnir.

49 ríki sendu íþróttamenn á leikana. Þetta var metfjöldi þá, þrátt fyrir efasemdir manna í ýmsum löndum um að leikarnir gætu farið fram með sanngjörnum hætti í höfuðborg Hitlers. Ísland var einnig þátttakandi og sendi tólf íþróttamenn. Einn fremsti íþróttamaður leikanna var Bandaríkjamaðurinn Jesse Owens en hann vann fjögur gullverðlaun á leikunum í Berlín, sá fyrsti í sögunni sem afrekaði það. Þjóðverjar unnu þó flest gullverðlaun eða 33 alls.

Eftirstríðsárin.

Ólympíuleikvangurinn skemmdist lítið í stríðinu. 1963 byrjaði knattspyrnufélagið Hertha Berlin að leika heimaleiki sína þar og hefur gert það síðan, með nokkrum hléum þó meðan félagið lék í neðri deildum. Fyrir HM í knattspyrnu 1974 var leikvanginum breytt lítilsháttar. Meðal annars voru stór skyggni sett á báðar langhliðar. Þó fóru aðeins þrír leikir fram á vellinum. 2000-2004 fóru fram viðamiklar breytingar á leikvanginum. Meðal annars fékk hann nýtt þak allan hringinn í kring. Aðeins miðjan stendur opin. Þá var spilað á vellinum í HM í knattspyrnu 2006. Úrslitaleikurinn fór fram þar.
Leikhúsið að Möðruvöllum

Leikhúsið að Möðruvöllum í Hörgárdal er félags- og safnaðarheimili í eigu Amtmannsetursins á Möðruvöllum. Leikhúsið er á jarðamörkum Möðruvalla I (í eigu Prestsetrasjóðs) og Möðruvalla II (í eigu Landbúnaðarháskóla Íslands). Samkvæmt landskrá Fasteignamats ríkisins er byggingaár Leikhússins 1880, en líklega er það byggt aðeins seinna. Húsið er um 120 fermetrar á tveimur hæðum.

Saga.

Árið 1880 var stofnaður gagnfræðaskóli á Möðruvöllum, sem var undanfari Menntaskólans á Akureyri. Á tímum skólans bjuggu á Möðruvöllum margir merkismenn sem unnu mikilvægt brautryðjendastarf í skólamálum og á sviði náttúruvísinda. Möðruvallaskóli var þó einungis starfræktur í 22 ár því þegar skólahúsið brann árið 1902 var skólinn fluttur til Akureyrar. Einu sýnilegu minjar skólans sem eftir eru á Möðruvöllum er s.k. Leikhús sem var byggt sem leikfimihús og pakkhús.

Endurgerð hússins.

Framkvæmdir við að bjarga húsinu frá eyðileggingu hófust 1992 en lágu síðan nánast niðri þar til vorið 2002, þegar ákveðið var að hefja aftur endurbyggingu. Því verki lauk að mestu sumarið 2007. Framkvæmdin hefur verið á höndum Amtmannssetursins á Möðruvöllum en það er sjálfseignarstofnun sem sett á fót 1. mars 2006 í þeim tilgangi að endurreisa merkar byggingar á Möðruvöllum í Hörgárdal. Jafnframt er Amtmannsetrinu ætlað að koma á framfæri sögu staðarins á lifandi hátt með því að skapa aðlaðandi og frjótt umhverfi fyrir skóla, námsfólk og ferðamenn sem áhuga hafa á stjórnmála-, menningar- og kirkjusögu, náttúruvísindum og landbúnaði.

Það eru Arnarneshreppur, Landbúnaðarháskóli Íslands, Húsafriðunarsjóður, Sóknarnefnd Möðruvallaklausturskirkju, Menningarsjóður KEA og Menntaskólinn á Akureyri sem hafa fram að þessu kostað endurgerð og uppbyggingu Leikhússins.

Notkun í dag.

Leikhúsið er í dag félags- og safnaðarheimili sem rekið er af Amtmannsetrinu á Möðruvöllum. Í framtíðinni er því ætlað að vera gestamóttaka fyrir ferðamenn og minjasafn um Möðruvallaskóla. Fyrirhugað er að koma þar fyrir munum sem tengjast Möðruvallaskóla (gamlar ljósmyndir, ýmis rit og handverk). Á efri hæð hússins er góð fundaraðstaða fyrir smærri fundi sem ýmsir í byggðarlaginu nýta sér. Seinna mun hluti starfseminnar verða fluttur í sérstakt þjónustuhús sem stendur nálægt Leikhúsinu.
Grænlendinga þáttur

Grænlendinga þáttur er stutt saga sem segir frá vígi Einars Sokkasonar frá Bröttuhlíð á Össuri nokkrum en líka viðleitni þeirra Grænlendinga að hafa ekki land sitt biskupslaust. ‚Sokki‘ faðir Einars, leitast eftir sáttum á þingi en Símon frændi Össurar telur bæturnar fálegar og fer svo að Einar og Símon myrða hvor annan þar á þinginu.
Mangoldtsfallið

Mangoldtsfallið eða fall von Mangoldts er heiltölufall, sem kemur við sögu í talnafræði.

Skilgreining.

Fall von Mangolds uppfyllir eftirfarandi:

þar sem summan er yfir alla þætti "d" heiltölunnar "n".

Tengsl við Dirichletraðir.

Mangoldtsfallið er nátengt föllum, sem skilgreind eru með Dirichletröðum, t.d.

þar sem ζ er Zetufall Riemanns og Re("s") &gt; 1.

Afleiða lograns af zetufallinu verður þá
Sameiginleg landbúnaðarstefna Evrópusambandsins

Sameiginleg landbúnaðarstefna Evrópusambandsins er kerfi niðurgreiðslna til landbúnaðargeira aðildarríkja Evrópusambandsins (ESB). Sem hlutfall af útgjöldum ESB nam sameiginlega landbúnaðarstefnan 48% eða €49,8 milljarðar árið 2006 (aukning um €1,3 milljarð frá 2005). Markmið sameiginlegu landbúnaðarstefnunnar er að sjá til þess að bændur og aðrir þeir sem vinna í landbúnaði hljóti mannsæmandi laun. Sameiginlega landbúnaðarstefnan er eitt elsta verkefni ESB en það var fyrst stofnað til þess að frumkvæði Frakka á sjötta áratug 20. aldar. Stefnan hefur víða verið gagnrýnd fyrir að stuðla að offramleiðslu og slæmri nýtingu. Stærð og umfang kerfisins verður til þess að eftirlit er erfitt og spilling og misnotkun eru algeng.
Meinhaddur

Meinhaddur (fræðiheiti "Brevoortia tyrannus") er fiskur af síldaætt. Hann er mikið notaður í bræðslu. Meinhaddur lifir á plöntusvifi og getur fullvaxinn fiskur síað allt að fjögur gallon af vatni á mínútu. Meinhaddur hreinsar sjó með að sía hann og stórar torfur af meinhaddi halda þörungablóma í skefjum. Fiskurinn er mikilvægur í vistkerfi sjávar því margir fiskar lifa á honum og hann heldur þörungamengun í skefjum. Meinhaddur hefur verið í miklu magni í Norður-Atlantshafi og heldur fiskurinn sig í stórum torfum sem geta verið 40 km langar.

Meinhaddur er vinsæll til beitu. Einkenni meinhadds er að fiskurinn rotnar hratt eftir að hann hefur verið veiddur og er hann því aðallega nýttur til bræðslu þ.e. í fiskimjöl, lýsi og áburðar. Fiskurinn framleiðir Omega 3 fitusýrur sem eru nýttar af þeim fiskum sem á honum lifa.

Möguleikar eru á að nota meinhadd til efnaiðnaðar því við vinnslu fisksins þá má einangra úr vinnsluvatninu yfirborðsvirkt prótein sem er öflugt bindiefni og bleytiefni og því gott til notkunar í lágum styrk. Þetta prótein er er virkt á svæðum milli olíu og vatns og er umhverfisvænt (niðurbrjótanlegt).
Burgtor

Burgtor er annað af tveimur miðalda borgarhliðum sem enn standa í Lübeck. Hitt er Holstentor. Harðir bardagar áttu sér stað við Burgtorhliðið árið 1806 er her Napoleons hertók borgina. Burgtor er nyrsta byggingin í miðborg Lübeck sem er hluti af heimsminjaskrá UNESCO.

Saga Burgtor.

Upphaf.

Hliðið sjálft var reist 1444 og var þá innra hliðið af tveimur á þessum stað. Hitt var eldra, eða frá 14. öld. 1622 var svo þriðja hliðinu bætt við og var það yst. Sitthvoru megin við Burgtor gengu borgarmúrarnir í báðar áttir. Hliðið stóð við hliðina á virki einu sem nú er horfið og þaðan er heitið Burgtor komið (Burg = virki, tor = hlið).

Bardaginn um Lübeck.

1806 voru Frakkar á þýskri grundu. Napoleon hafði sigrað í orrustunum við Jena og Auerstedt. Blücher herforingi var fyrir prússneska hernum. Hann náði að safna liðinu saman og bjarga 34 fallbyssum að auki og flýja til Lübeck. Frakkar fylgdu í humátt á eftir og réðust á borgina tveimur dögum eftir að Blücher komst þangað. Þar sem Burgtor var veikasta af borgarhliðunum þremur í Lübeck, afréðu Frakkar að ráðast á borgina þar. Prússar vörðust þar af miklu harðfylgi, en voru langtum færri en Frakkar. Blücker skipaði fyrir að hindra inngöngu Frakka með öllum ráðum. Það tókst þó ekki. Eftir fjögurra tíma bardaga við Burgtor kom skipun um að hörfa. Fyrstu Frakkarnir voru þá að komast inn fyrir og opnuðu hliðið fyrir samherja sína fyrir utan. Þá upphófust miklir götubardagar, en í þeim tókst Prússum að hrinda árás Frakka nokkrum sinnum. En að lokum höfðu Frakkar betur og fóru rænandi og ruplandi um borgina. Mörgum Prússum tókst að flýja með Blücher herforingja í gegnum hið vel varða Holstentor. Lübeck var á valdi Frakka.

Síðustu aldir.

Burgtor var upphaflega aðeins með eitt gat. Nokkrum árum eftir að Frakkar yfirgáfu borgina á ný, var farið að velta fyrir sér þeirri hugmynd að rífa hliðið til að skapa byggingasvæði. Hliðið var einnig hindrun fyrir síaukna umferð. Slíkum hugmyndum var hins vegar hafnað á þeirri forsendu að verið væri að rífa niður sögulega byggingu. Af sömu ástæðu fékk Holstentor, aðalhlið borgarinnar, einnig að standa. Mylluhliðið í suðri var hins vegar rifið og er horfið. 1850 var ákveðið að rífa borgarmúrana sitthvoru megin við Burgtor og búa til annað gat fyrir umferðina, þannig að hægt var að fara í gegnum hliðið í báðar áttir samtímis. 1875 var enn einu gati bætt við fyrir gangandi umferð. 1920 var svo fjórða gatinu bætt við. Burgtor er því með fjögur port núna. 1912 var innréttuð lítil íbúð í hliðinu. Þar fékk rithöfundurinn Ida Boy-Ed að búa til æviloka. Í dag er aðstaða fyrir myndlistarmenn i hliðinu.
Boeing 747-400

Boeing 747-400 er breiðþota frá bandaríska flugvélaframleiðandanum Boeing. Hún er knúin fjórum þotuhreyflum. Þotan var hönnuð á grunni Boeing 747-300 með 1,8 metra endavængla, stafrænum stjórnklefa, stærri eldsneytistank og sparneytnum þotuhreyflum með auknum þrýstikraft. Fyrsta flugvélin var afhent í janúar 1988 og flug í fyrsta skipti 29. apríl sama árs.