arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Agni

Agni er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Juniperus comitana

Juniperus comitana er tegund af barrtré í einisætt. Uppruninn frá Gvatemala og Mexíkó.
Juniperus californica

Juniperus californica er tegund af barrtré í einisætt. Uppruninn frá Mexíkó (Baja California) og Bandaríkjunum (Kalifornía og Nevada).
Alrekur

Alrekur er íslenskt karlmannsnafn.
Marcelo Bielsa

Marcelo Alberto Bielsa Caldera (fæddur þann 21. júlí árið 1955) er argentínskur knattspyrnustjóri og fyrrverandi leikmaður.

Frá 2018 til 2012 var hann stjóri hjá enska félaginu Leeds United F.C..
467

Árið 467 (CDLXVII í rómverskum tölum)
Fáni Kólumbíu

Fáni Kólumbíu tók gildi og er óbreyttur frá 26. nóvember 1861.

Hann samanstendur af þrem lágréttum borðum í gulum, bláum og rauðum. Guli borðinn er breiðari en hinir tveir og myndar helming fánans.

Guli liturinn táknar gullið sem Kólumbía var ríkt af áður en landið varð evrópsk nýlenda. Blái liturinn vísar til hafsins meðan sá rauði vísar til blóðsins sem var hellt í sjálfstæðisstríðinu gegn Spáni. Hæð á móti breidd er 2:3.

Fáninn á ættir að rekja, líkt og fánar Venesúela og Ekvador, til fána Stóru-Kólumbíu (1819–1831).
Dune (kvikmynd frá 1984)

Dune er vísindaskáldsögumynd eftir David Lynch frá 1984, byggð á samnefndri skáldsögu Frank Herbert. Kyle MacLachlan lék aðalhlutverkið í myndinni, Paul Atreides, en aðrir leikarar voru meðal annars Patrick Stewart, Brad Dourif, Dean Stockwell, Virginia Madsen, José Ferrer, Sting, Linda Hunt og Max von Sydow. Eftir að hafa leitað hófanna hjá ýmsum leikstjórum, meðal annars Arthur P. Jacobs, Alejandro Jodorowsky og Ridley Scott, fékk Dino De Laurentiis Lynch til að leikstýra myndinni. Raffaella De Laurentiis var framleiðandi myndarinnar. Hljómsveitin Toto og Brian Eno sömdu lög fyrir myndina.

Stórtap varð á myndinni sem fékk auk þess slæma dóma hjá gagnrýnendum. Lynch lýsti því yfir að framleiðendur hefðu veitt honum takmarkað listrænt frelsi og ekki leyft honum að hafa umsjón með lokaklippingu myndarinnar. Í sumum útgáfum hefur nafni Lynch verið skipt út fyrir dulnefnið Alan Smithee. Samt sem áður hefur myndin eignast fastan aðdáendahóp og orðið költmynd með tíð og tíma, en skiptar skoðanir eru um ágæti hennar meðal helstu aðdáenda Lynch.

Ný mynd eftir bókinni, eftir Denis Villeneuve, var frumsýnd árið 2021.
Greiðslutími

Greiðslutími er sá tími sem skuldari innir af hendi, eða átti að inna af hendi, greiðslu sína til kröfuhafa eða einhvers sem hefur heimild til að taka við greiðslunni fyrir hans hönd.

Meginreglan er „hönd selur hendi“, þ.e. að bæði seljandinn og kaupandinn inni samtímis af hendi sína greiðslu til hins. Sé greiðslutíminn ekki lögákveðinn geta aðilar samið um hann þannig að annar aðilinn greiðir hinum síðar eða fyrr, svo sem í tilviki kröfu um fyrirframgreiðslu eða sendingarkaupa.
Annel

Annel er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Rúbínn

Rúbínn er eðalsteinn, í lit bleikur, fjólublár eða rauður, sem er tegund af kórund sem aftur er gerður úr áloxíði.

Rauði liturinn er til kominn vegna nokkurs magns af krómi.

Nafnið kemur einfaldlega frá latínu fyrir rauður - "ruber'.

Rúbínn er mjög sjaldgæfur í náttúrúnni en má framleiða með nútíma iðnaðarháttum.
Brook Taylor

Brook Taylor (18. ágúst 1685 – 29. desember 1731) var enskur stærðfræðingur, sem átti þátt í þróun örsmæðareiknings. Hann gaf út bók árið 1715, sem inniheldur það sem í dag nefnist Taylorröð, en í raun höfðu aðrir uppgötvað þetta á undan honum. Taylorröð er stærðfræðileg umskrift, sem gerir kleift að nálga sérhvert n sinnum diffranlegt fall með n-ta stigs margliðu með minnkandi skekkju eftir því sem liðirnir verða fleiri. Taylorraðir eru mjög mikilvægar í stærðfræðigreiningu og margar stærðfræðiformúlur byggjast á þeim. Til dæmis formula_1 , sem betra er að skrá svona: formula_2
Aðilasamlag

Aðilasamlag er í lögfræði hagræði er gerir tveimur eða fleiri stefnendum hverjum fyrir sig kleift að hafa uppi sjálfstæða dómkröfu gagnvart sama gagnaðilanum í einu dómsmáli, eða fyrir stefnandi að stefna tveimur eða fleirum í sama dómsmáli og gera sjálfstæða dómkröfu gagnvart hverjum þeirra. Eftir atvikum er eingöngu um heimild að ræða en svo eru til staðar aðstæður þar sem aðilasamlag er skylt. Gerðar eru þó kröfur um að dómkröfurnar í hverju máli séu raktar til sama atviks, sömu aðstöðu eða sama löggernings.
Sakarefni

Sakarefni er það málefni eða efnisatriði sem ætlunin er að fá leyst úr í dómsmáli. Stefnandi í dómsmáli ræður svo hvaða dómkröfur eru gerðar út frá því sakarefni. Í réttarkerfum er algeng regla (lat. "res judicata") um að ekki sé heimilt að höfða nýtt dómsmál um sama sakarefni og dómstólar hafa þegar tekið efnislega afstöðu til. Af þessari reglu leiðir reglan "litis pendens" (latína) sem kemur í veg fyrir að höfðað sé meira en eitt mál á sama tíma um sömu kröfuna.
Arnald

Arnald er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Rafael Benítez

Rafael, "Rafa", Benítez er spænskur knattspyrnustjóri. Hann hefur stýrt ýmsum liðum aðallega í ensku úrvalsdeildinni og La Liga. Hann er fyrrum leikmaður.

Benítez varð hluti af þjálfarateymi Real Madrid 26 ára eftir að hafa þurft að binda enda á feril sinn sem knattspyrnumaður vegna meiðsla. Hann þjálfaði ýmis spænsk lið eftir það og vann La Liga með Valencia CF 2001-2002. Eftir það fór hann til Liverpool FC en hann vann Meistaradeild Evrópu árið 2005 og FA-bikarinn 2006 með félaginu. Hann hefur unnið Europa League með Chelsea FC og bikarkeppnir á Ítalíu með Inter Milan.
Tetrao

Tetrao er ættkvísl fugla af fasanaætt. Til hennar teljast tvær tegundir í norðurhluta Evrasíu: Þiður ("Tetrao urogallus") og Síberíuþiður ("Tetrao urogalloides")
Handtaka

Handtaka er líkamleg frelsissvipting einstaklings óháð lengd frelsissviptingarinnar sjálfrar. Ekki er forsenda slíkrar frelsissviptingar að líkamlegu valdi sé beitt, svo sem með handjárnun, heldur dugar að aðili með heimild til slíks valds synji viðkomandi einstaklingi um leyfi til að víkja af vettvangi með fyrirmælum.
Arngrímur

Arngrímur er íslenskt karlmannsnafn.

Er með ADHD

Dreifing á Íslandi.
Aleochara sulcicollis

Aleochara sulcicollis er bjöllutegund ættuð frá Ameríku (suður, mið og norður).
Pierre Boulle

Pierre François Marie Louis Boulle (20. febrúar 1912 - 30. janúar 1994) var franskur rithöfundur sem er þekktastur fyrir skáldsögurnar "Brúin yfir Kwai-fljótið" frá 1952 og "La Planéte des singes" (Apaplánetan) frá 1963. Verðlaunamyndir voru gerðar eftir báðum þessum skáldsögum.

Boulle var verkfræðingur og njósnaði fyrir Frjálsa Frakka í Singapúr þegar hann náðist og var settur í þrælkunarvinnu við Dauðajárnbrautina. Þessi reynsla varð síðan innblástur að sögunni "Brúin yfir Kwai-fljótið". Kvikmynd David Lean eftir sögunni, "Brúin yfir Kwai" frá 1957, vann til sjö Óskarsverðlauna.

Vísindaskáldsagan "La Planéte des singes" hefur getið af sér níu kvikmyndir, auk sjónvarpsþátta og leikfanga.
Aleochara pacifica

Aleochara pacifica er bjöllutegund sem er ættuð frá Mið- og Norður-Ameríku.
458

Árið 458 (CDLVIII í rómverskum tölum)
Leirsmiður

Leirsmiður (fræðiheiti; "Bembidion bipunctatum") er bjöllutegund sem finnst á Íslandi. Hann finnst aðallega í Evrópu.
Arnúlfur

Arnúlfur er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Dassault Aviation

Dassault Aviation er alþjóðlegur franskur flugvélaframleiðandi herþota og viðskiptaþotna og er dótturfélag Dassault Group.

Það var stofnað árið 1929 af Marcel Bloch sem "Société des Avions Marcel Bloch" eða „MB“. Eftir síðari heimsstyrjöldina breytti Marcel Bloch nafni sínu í Marcel Dassault og nafni fyrirtækisins var breytt 20. janúar 1947 í "Avions Marcel Dassault".

Dassault Aviation Group hefur verið stjórnað af Éric Trappier síðan 9. janúar 2013.
Letursveifa

Letursveifa (fræðiheiti: "Sphaerophoria scripta") er algeng flugutegund á Íslandi og áberandi með gulan og svartan lit áþekkt geitungum og býflugum. Lirfurnar éta blaðlýs, en flugurnar nærast á blómasafa og frjókornum.

Útbreiðslan er holarktísk.
Hvannafluga

Hvannafluga (fræðiheiti: "Thricops cunctans") er evrasísk flugutegund sem er algeng um allt Ísland. Hún er svo lík kerfilsflugu (Thricops longipes) að þær verða ekki greindar að nema með smásjárskoðun.
Auðbjörn

Auðbjörn er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Steinvarta

Steinvarta (fræðiheiti: "Byrrhus fasciatus") er bjalla af ættinni Byrrhidae. Hún finnst víða á norðurhluta norðurhvels og þá á Íslandi. Bæði lirfur og fullvaxnar bjöllur lifa á mosum.
Motherwell F.C.

Motherwell Football Club er skoskt knattspyrnufélag með aðsetur í samnefndum bæ í Norður-Lanarkshire. Það hefur einu sinni hampað skoska meistaratitlinm og leikið samfleytt í efstu deild frá árinu 1985.

Saga.

Félagið var stofnað þann 17. maí árið 1886 við samruna liðanna "Glencairn FC" og "Alpha FC" með það að markmiði að Motherwell gæti teflt fram einu samkeppnishæfu félagi. Atvinnumennska var tekin upp árið 1893 og fékkk liðið í kjölfarið aðild að skosku deildarkeppninni, fyrst liða frá Lanarkshire. Tveimur árum síðar var leikvangurinn Fir Park tekinn í notkun og hefur það verið heimavöllur félagsins upp frá því.

Fyrstu árin voru keppnisbúningar Motherwell bláir, en árið 1913 var ákveðið að skipta yfir í vínrauða og rafgyllta búninga. Var fyrirmyndin fengin frá enska liðinu Bradford City og eru þessir litir enn í dag ríkjandi í félagsmerki og búningum Motherwell.

John "Sailor" Hunter stýrði Motherwell frá 1910 til 1946 og er nafn hans letrað gylltum stöfum í sögu félagsins. Motherwell hafnaði í þriðja sæti leiktíðina 1919-20, sem var besti árangurinn fram að því. Undir lok þriðja áratugarins hafnaði Motherwell ítrekað í 2.-3. sæti í deildinni. Þessi árangur varð hvatning til frekari landvinninga. Motherwell hélt í keppnisferð til Spánar árið 1927 þar sem leikið var við bestu lið Spánverja og unnust sjö af átta leikjum. Árið eftir lá leiðin til Suður-Ameríku þar sem liðið gerði garðinn frægan.

Fyrsti og eini Skotlandsmeistaratitill Motherwell leit dagsins ljós leiktíðina 1931-32. Liðið vann þá 30 af 38 leikjum sínum og skoraði í þeim 119 mörk. Þar af skoraði framherjinn Willie MacFadyen heil 52 mörk, sem er enn í dag met í efstu deild í Skotlandi. Þetta reyndist eini meistaratitillinn sem annað lið en Celtic og Rangers tókst að vinna á árabilinu 1904-47.

Eftir að Hunter lét af stjórn liðsins tók við tímabil óstöðugleika. Motherwell vann bikarkeppnina og deildarbikarinn árin 1951 og 1952, en árið 1953 féll það í fyrsta sinn niður um deild. Næstu áratugina var liðið oftast nær um eða fyrir neðan miðja efstu deild, féll stundum niður en vann sig yfirleitt beint aftur upp. Fjórði og síðasti stóri titillinn í sögu Motherwell var svo árið 1991 þegar liðið varð bikarmeistari eftir sigur á Dundee United í framlengdum úrslitaleik.

Bikarmeistaratitillinn gaf Motherwell þátttökurétt í Evrópukeppni í fyrsta sinn. Félagið hefur margoft tekið þátt í Evrópukeppnum og tvívegis mætt íslenskum liðum. Árið 2010 sló Motherwell Breiðablik úr Evrópudeildinni en fjórum árum síðar sló Stjarnan skoska liðið úr keppni.

Íslenski landsliðsmaðurinn Jóhannes Eðvaldsson lék með Motherwell um tveggja ára skeið.
Friðgeir Einar Sigurbjörnsson

Friðgeir Einar Sigurbjörnsson (1896-1983) var hljóðfærasmiður og hljóðfæraviðgerðarmaður búsettur á Akureyri.

Friðgeir fæddist í Svalbarðsseli í Þistilfirði 6. nóv. 1896 og lést á sjúkrahúsinu á Akureyri 27. jan. 1983. Foreldrar hans voru Sigurbjörn Friðriksson og Sabína Jónsdóttir. Eiginkona Friðgeirs var Halldóra Jóhannesdóttir og eignuðust þau fjögur börn.

Friðgeir byrjaði snemma að fást við smíðar og naut hann tilsagnar hjá hagleiksmanninum Birni í Grjótnesi og hjá honum renndi hann marga rokka ásamt öðrum heimilistækjum. Hann fór í frekara smíðanám til Reykjavíkur og hlaut seinna meistararéttindi í húsgagnasmíðum á Akureyri. Hann vann við húsgagnasmíðar til 1948 en þá varð hann að leggjast inn á Kristneshæli um tíma vegna erfiðra veikinda. Á Kristneshæli byrjaði hann smíði á fyrstu hljóðfærunum (um 1950). Eftir að hann útskrifaðist þaðan tók hann til af krafti við hljóðfærasmíði og starfaði við hana ásamt hljóðfæraviðgerðum allt til dauðadags.

Fyrstu hljóðfærin sem hann smíðaði voru kassagítarar en síðar bættust við rafmagnsgítarar, Zither, Kontrabassar og mikið af langspilum. Eins og gefur að skilja var ekki mikið fáanlegt af efni til hljóðfærasmíða á þessum tíma en Friðgeir var úrræðagóður og bjó það til sem vantaði úr öðru fáanlegu efni. Til eru í eigu Gígju dóttur hans smíðamót fyrir rafgítara og kassagítara sem hann gerði. Notaði hann gufu til að sveigja viðinn til eftir þörfum.

Seinna meir komst hann í samband við þýskt fyrirtæki (C.F. Schuster &amp; Sohn í Erlangen) og gat í framhaldi pantað frá þeim það sem hann vanhagaði um til hljóðfærasmíðinnar. Verkstæði sitt nefndi hann Hljóðfæraiðjan Strengir og fór fljótlega að stimpla á hljóðfærin "Strengir FS". Fyrsta aðstaða hans til smíða var hjá bólstrara sem hafði aðstöðu í innbænum, en fljótlega flutti hann starfsemi sína í skúr norðan við Akureyrarvöll og var þar um tíma. Síðar flutti hann með aðstöðu sína í Rauða húsið sem staðsett var í Skipagötunni þar sem Alþýðuhúsið stendur núna.

Einn af þeim fyrstu sem fékk rafmagnsgítar hjá honum er Svavar Lárusson söngvari frá Norðfirði, en Friðgeir smíðaði rafmagnsgítara fyrir marga tónlistarmenn sem starfandi voru á þessum tíma í vinsælum danssveitum m.a. Bjarka Tryggvason söngvara, Jón Pál Bjarnason jassgítarleikara og Edvin Kaaber gítarleikara.

Fyrsta kontrabassann smíðaði hann fyrir Ingvar Níelsson, þá nema í MA, síðar verkfræðing í Tælandi. Alls smíðaði Friðgeir 4-5 kontrabassa skv. því sem kemur fram í viðtali við Morgunblaðið 1977.

Langspilin sem hann smíðaði fóru víða um heim t.d. til Kanada, Bandaríkjanna, Færeyja, Finnlands, Bretlands, Þýskalands og Nýja Sjálands. Fyrir Savannatríóið smíðaði hann t.d. langspil og þegar frú Vigdís Finnbogadóttir forseti kom í opinbera heimsókn til Akureyrar 1983 var gjöf bæjarins til hennar langspil sem Friðgeir hafði smíðað. Alls smíðaði hann rúmlega 130 langspil.

Friðgeir var mikið í hljóðfæraviðgerðum með hljóðfærasmíðinni og gerði hann við strengjahljóðfæri fyrir aðila í Sinfóníuhljómsveit Íslands, Tónlistarskólann á Akureyri og annað tónlistarfólk á landinu.
Ólínuleg frásögn

Ólínuleg frásögn er frásögn þar sem atburðir eru ekki settir fram í reglulegri tímaröð og sagan hoppar fram og til baka í sögutímanum. Ólínuleg frásögn er aldagömul frásagnartækni sem nýtir sér meðal annars sögu í sögu, endurlit og framlit, samsíða söguþræði, "in medias res" og fleiri aðferðir til að líkja eftir minningum sögupersóna, skapa óreiðukennda fléttu eða óvæntar söguvendingar.

Fjölmörg dæmi um ólínulega frásögn er að finna í bókmenntasögunni, eins og í "Ilíonskviðu" þar sem frásögnin hefst í miðri sögu Trójustríðsins og endurminningasögum Sindbaðs sæfara. Módernískir rithöfundar á borð við Virginiu Woolf og Marcel Proust gerðu tilraunir með ólínulegar frásagnir og kvikmyndagerðarfólk tók þessa tækni snemma upp. Þekktir leikstjórar sem hafa notast við ólínulegar frásagnir í kvikmyndum eru meðal annars Alain Resnais, Jean-Luc Godard, David Lynch og Quentin Tarantino.
Ágúst (mannsnafn)

Ágúst er íslenskt karlmannsnafn ættað úr latínu. Skylt 'auka' + e. augment. Ágætur merkti upprunalega frægur (umgetinn, sbr, forn-enska oingetan - fregna) fremur en mjög góður.

Dreifing á Íslandi.
Þórður Jónsson

"Þórður Jónsson getur átt við"
Venera 5

Venera 5 var sovéskt geimkönnunarfar á vegum Veneraáætlunarinnar sem snerist um könnun reikistjörnunnar Venus. "Venera 5" átti að gera mælingar á lofthjúp Venus. Því var skotið á loft með Molnija-M-eldflaug frá Bajkonurgeimferðamiðstöðinni 5. janúar 1969. Farið komst í námunda við Venus 16. maí sama ár, hægði þá á sér, setti út fallhlíf og hóf sendingar til Jarðar. Farið henti út litlu hylki með skjaldarmerki Sovétríkjanna og andlitsmynd af Vladimír Lenín. Farið sendi boð til Jarðar á 45 sekúndna fresti í 53 mínútur. Síðustu mælingar farsins voru 320°C hiti og 26,1 bara loftþrýstingur. Gögn úr ljósmæli staðfestu að lofthjúpur Venus væri úr koltvísýringi, líkt og komið hafði fram í leiðangri "Venera 4".
Martín de Azpilcueta

Martin de Azpilcueta (13. desember 1491-1. júní 1586) einnig þekktur sem Doktor Navarrus var spænskur guðfræðingur, sérfræðingur í kirkjurétti og hagfræðingur. Skrif hans og kenningar í hagfræði teljast til kaupauðgisstefnunnar.

Azpilcueta lærði guðfræði í , á Spáni og fékk svo doktors gráðu í kirkjurétti í háskóla í Toulouse í Frakklandi. Frá árinu 1524 sat hann sem forstöðumaður kirkjuréttar í Háskólanum í Salamanca. Hann kenndi við Háskólanum í Portúgal frá 1538 til 1556.

Við áttræðisaldur fór Azpilcueta til Rómar til að verja vin sinn Bartolomeo Carranza, erkibiskup Toledo, sem hafði verið ákærður af Rannsóknarréttinum. Þó honum hafi mistekist að fá Carranza sýknaðan hlaut hann mikið lof leiðtoga kirkjunnar fyrir þekkingu sína á kirkjurétti. Hann dvaldist í Róm til sín dauðadags og naut virðingar nokkurra páfa. Hann er grafinn í kikjugarði San Antonio de' Portoghesi kirkjunar.

Azpilcueta lagði mikið til kirkjuréttar og er hans frægasta verk "Manual de confesores y penitentes" (1549). Verkið hefur verið endurútgefið í yfir hundrað útgáfum sem var upprunalega gefið út á spænsku og lagði mikið til siðfræði og kirkjuréttar. Azpilcueta gaf svo út viðauka við bókina og fjallaði einn þeirra um viðskipti, framboð og eftirspurn og peninga. Viðaukarnir hafa verið þýddir yfir á ensku og gefnir út sem "On Exchange" (2014).

Framlög til hagfræði.

Azpilcueta er einn af frumherjum peningamagnskenninga, og er af sumum talinn fyrstur til að setja fram bæði kenningar um um tímavirði peninga og peningamagn (e: Time Value of Money og Quantity Theory of Money) árið 1556. Hann benti á að kaupmáttur peninga (verð þeirra) ákvarðaðist af framboði þeirra (peningamagni í umferð). Azpilcueta er því oft skilgreindur sem óháður höfundur peningamagnskenninguna. Árið 1556 lýsti henni svo:

“Að öllu öðru jöfnu, í löndum þar sem mikill skortur á peningum, eru allar söluvörur og jafnvel vinnuafl selt fyrir lægri upphæð en þar sem kappnóg er af peningum. Þetta sést í Frakklandi þar sem meiri skortur er á peningum en á Spáni, að brauð, vín, föt og vinnuafl eru mikils minna virði. Meira að segja á Spáni fyrir uppgötvun Ameríku þá voru vörur og vinnuafl ódýrari en eftir þegar landið fylltist af gulli frá nýlendunum. Ástæðan fyrir þessu er að peningar eru meira virði þar og þegar það er skortur á peningum heldur en ef það er kappnóg af þeim.”

Þó sumir telji Azpilcueta hafa þróað og sett fram kenningu um tímavirði peninga og vara í umfjöllun sinni um vexti og okurlán, telja aðrir að hugmyndir hans séu ekki nægilega skýrar til að hægt sé að rekja uppruna kenningarinnar til hans. Hann var þó einn af fyrstu hagfræðingunum til að benda á að það felst fórnarkostnaður í því að geyma peninga til morguns frekar en að nota þá í dag. Fórnarkostnaðurinn réttlætti vextir.

Skilningur Azpilcueta á tímavirði peninga var aðalega settur fram sem “diversity of time” þar sem hann bendir á að peningar geti haft annað verðmæti í framtíðinni, ýmist meira eða minna, eftir því hvernig aðrar breytur þróast, svo sem peningamagn í umferð, en af því má ráða að hann hafði fyrst og fremst áhuga á peningamagni í umferð, frekar en hreinu tímavirði þeirra.
Paramount+

Paramount+ er bandarísk streymisveita í eigu Paramount Pictures og CBS sjónvarpsstöðinni.

Streymið opnaði upprunalega 28. október 2014 undir merkjum CBS sjónvarpsstöðvarinnar en nafninu var breytt í "Paramount+" þann 4. mars 2021.

Á veitunni má finna efni frá Paramount, CBS og Nickelodeon.

Streymið er ekki aðgengilegt á Íslandi.
Ármann

Ármann er íslenskt karlmannsnafn. Nafnið Ármann er talið merkja verndari.

Dreifing á Íslandi.
Pnigalio longulus

Pnigalio longulus er evrópsk tegund af sníkjuvespum sem lifir á ýmsum meindýrum, þar á meðal birkikembu.
Alfred Marshall

Alfred Marshall (26.julí 1842 – 13.julí 1924) var breskur hagfræðingur. Hann var einn helsti hagfræðingur síns tíma og var einn höfunda nýklassískra hagfræði. Bók hans "Principles of Economics" (1890) var helsta kennslubók í Bretlandi um áratuga skeið og víðlesnasta hagfræðirit síns tíma.

Ævi og menntun.

Marshall ólst upp í úthverfi Clapham í London og menntaði sig við Merchant Taylor's School þar sem hann sýndi akademísk loforð og sérstaka hæfileika fyrir stærðfræði kunnáttu sína. Hann lauk námi við Oxford og stundaði síðan nám við St John's College í Cambridge árið 1862. Árið 1868 varð hann háskólakennari í siðfræði við St John's og sérhæfði sig í kennslu í hagfræði, sem þá var kennd undir nafninu stjórnmálahagfræði. Um 1870 snéri hann sér að því af fullum krafti að þróa kenningar sínar og umbreyta hagfræðinni í viðurkennda vísindagrein.

Helstu verk eftir Marshall eru: "The Economics of Industry" (1879)", The Pure Theory of Foreign Trade: The Pure Theory of Domestic Values" (1879)", Principles of Economics" (1890)", Industry and Trade" (1919)", Money, Credit and Commerce" (1923)"."

Framlög til hagfræðinnar.

Bókin "Principles of Economics" (1890) eftir Marshall var hans helsta verk og var kennd lengi í Englandi. Marshall lagði áherslu á að verð og framleiðsla vöru ræðst af framboði og eftirspurn, sem virka eins og einhverskonar skæri sem mynda jafnvægi og ákvarða verð. Þessi hugtök standast enn í dag. Bókin var endurgefin og enduruppfærð átta sinnum meðan Marshall var á lífi.

"Principles of Economics" kynnti til leiks fjölda nýrra hugtaka, svo sem teygni eftirspurnar (e. elasticity of demand) og framboðs. Hann skilgreindi efnahagslegan ávinning, sem neytendaábata (e. consumer surplus) og framleiðendaábata (e. producer surplus). Í því sambandi er er oft talað um Marshallíska ábata. Marshall er einna þekktastur fyrir myndræna framsetningu sína á þessum hugmyndum með svokölluðum Marshallískum krossum eða skærum. Í slíkri myndrænni framsetningu afmarkast Marshallískur ábati af rýminu fyrir ofan framleiðslufallið, en neðan eftirspurnarfallsins.

Hugtakið um neytendaábata er eitt af mikilvægustu framlögum Marshall. Hann vakti athygli á að verðið er venjulega það sama fyrir hverja einingu af vöru sem neytandi kaupir, en verðmæti til neytenda hverrar einingar til viðbótar lækkar. Neytandi mun kaupa einingar fram að þeim tímapunkti þar sem jaðargildi vörunnar er jafnt verðinu sjálfu. Þess vegna græðir neytandinn á öllum einingum fram að þeirri síðustu með því að greiða minna en verðmæti sitt á vörunni. Stærð hagsins jafngildir mismuninum á milli verðmæti neytenda allra þessara eininga og þeirrar upphæðar sem greidd er fyrir einingarnar. Þessi mismunur er kallaður neytendaábati, vegna ábata sem neytendur njóta. Með sama hætti er framleiðendaábati sú upphæð sem framleiðendur fá greitt umfram framleiðslukostnað.

Meðal annarra hugmynda sem Marshall kom fram með var tímabundin quasi-renta eða Marshallisk renta. Í Principles of Economics bók
Eistneska karlalandsliðið í knattspyrnu

Eistneska karlalandsliðið í knattspyrnu er er fulltrúi Eistlands í knattspyrnu og er stjórnað af Eistneska knattspyrnusambandinu.
Áskell

Áskell er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Hyoscyamus albus

Hyoscyamus albus er ein-, tví-, eða fjölær jurt af náttskuggaætt frá Suður-Evrópu og Norður-Afríku.
Stoke

Stoke getur átt við:
The Carpenters

The Carpenters var bandarísk popphljómsveit sem stofnuð var af systkinunum Richard Carpenter og Karen Carpenter og starfaði frá 1968–1983. Hljómsveitin átti 3 smáskífur sem komust á toppinn í Bandaríkjunum. Karen dó árið 1983 úr lystarstoli.
Scopolia caucasica

Scopolia caucasica er fjölær jurt af náttskuggaætt. Hún er ættuð frá norður Kákasus.
Ástráður

Ástráður er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.