arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Belti (fatnaður)

Belti er band sem sett er um mittið, oftast úr leðri eða öðru þykku efni, fest saman með beltissylgju, til að halda buxum, pilsum eða öðrum flíkum uppi, en geta líka verið notað til skreytingar.

Saga.

Belti eru þekkt frá bronsöldinni sem karlkynsfatnaður. Bæði kyn hafa notað belti mismikið í gegnum söguna samkvæmt tískunni. Í vesturlöndum voru belti algengari hjá karlmönnum, nema í byrjun miðaldanna, undir lok 17. aldar og frá 1900 til 1910. Beltissylgjur í art nouveau-stíl eru í dag safngripir. Á miðöldunum voru engir vasar á fatnaði heldur voru litlar töskur festar við beltið notaðar í staðinn til að geyma persónulega mun, eða voru þeir hengdir beint á beltið.

Frá lokum 19. aldar þangað til fyrri heimsstyrjaldar var beltið notað bæði sem skreyting og sem þarfaþing í búningi herforingja. Í heröflum í Prússlandi, Rússlandi og öðrum austurevrópskum löndum var algengt að herforingja settu á mjög þröng og breidd belti um mittið, á ytri hluta búningsins, bæði til að bera bjúgsverð og af fegrunarástæðum. Þessi þröngu belti dugðu til að draga mittið inn til að gefa beranum granna líkamsbyggingu, beina athygli að breiðum öxlum og áberandi bringu. Oft dugði beltið aðeins til að beina athygli að mittinu sem var minnkað með lífstykki sem haft var undir búningnum. Þessi venja var mjög algeng á tíma Krímstríðsins og var oft viðurkennd af hermönnum á vesturvíglínunni.

Í nútímanum var byrjað að nota belti á þriðja áratug 20. aldar þegar buxnamittið var lækkað. Fyrir þriðja áratuginn gegndu belti aðallega skreytilegu hlutverki og voru tengd hernum. Ennfremur höfðu buxur ekki beltislykkjur fyrir þennan tíma og var þeim haldið uppi með axlaböndum. Íþróttabuxur voru með beltislykkjum ennþá á 19. öld. Í dag er það algengt að karlmenn setja belti um mittið með buxunum.

Frá miðjum tíunda áratug hafa lágar buxur verið vinsælar hjá mönnum og drengjum. Þessi tíska á rætur sínar að rekja til fangelsa, þar sem bann á beltum (vegna þess að þau gætu verið notuð sem vopn eða til sjálfsmorðs) olli því að buxur dytti niður.
Brandenburg (auglýsingastofa)

Brandenburg er íslensk auglýsingastofa sem stofnuð var árið 2012 af þeim Ragnari Gunnarssyni, Braga Valdimar Skúlasyni, Hrafni Gunnarssyni og Jóni Ara Helgasyni. Stofan var upphaflega til húsa í Grófinni 1 en flutti árið 2014 í Hafnarstræti 20, við Lækjartorg.

Starfsmenn eru rúmlega 30 talsins og meðal verkefna sem stofan hefur unnið eru auglýsingar fyrir WOW air, Lyfju, Sorpu, Íslandsbanka, TM, Skeljung, Kjörís, Nova, Foodco, Hörpu og Þjóðleikhúsið.

Brandenburg vann til þrennra verðlauna á Lúðrinum, Íslensku auglýsingaverðlaununum, árið 2013. Fernra árið 2014, þrennra árið 2015 og tvennra árið 2016.

Árið 2015 fékk Sorpanos, herferð Brandenburgar fyrir Sorpu, Lúðurinn sem herferð ársins.
Louis van Gaal

Louis Van Gaal (f. 1951) er hollenskur knattspyrnustjóri. Hann hefur meðal annars þjálfað Manchester United og hollenska landsliðið.
Lionflói

Lionflói eða „Ljónaflói“ er flói í norðvestanverðu Miðjarðarhafi undan strönd Languedoc-Roussillon og Provence í Frakklandi. Hann nær frá landamærum Frakklands og Katalóníu í suðri að Toulon í austri. Helsta höfnin við flóann er í Marseille. Þarna á hafinu blæs hinn þekkti mistralvindur úr norðri.
Skartgripur

Skartgripir eru smáir skrautlegir munir sem fólk setur á sig, svo sem nælur, hringar, hálsmen, eyrnalokkar og armbönd. Skartgrip má setja á líkamann eða festa við fatnað. Orðið er einkum haft um varanlega muni en ekki blóm eða annað forgengilegt skraut. Í nokkrar aldir hefur venjan verið sú að búa til skartgripi úr málmi og gimsteinum en önnur efni eins og skeljar og plöntuefni eru líka notuð. Skartgripir eru meðal elstu fornleifa sem fundist hafa, en sá elsti er 100.000 ára gömul hálsfesti úr sniglaskeljum.

Helstu form skartgripa eru misjöfn eftir menningarheimum en breytast ekki mikið í tíma. Til dæmis eru vestræn skartgripaform sem við þekkjum í dag mjög svipuð fornum skartgripum. Í öðrum menningarheimum hafa nef- og ökklaskartgripir gegnt stærri hlutverki en í vesturheimi.

Skartgripir eru búnir til úr fjölda ólíkra efna, en gimsteinar og svipuð efni eins og raf og kórall, eðalmálmar (oft gulli eða silfri), perlur og skeljar eru öll notuð víða um heim. Glerungur er líka mikilvægt efni í skartgripagerð. Skartgripir eru oft bornir sem stöðutákn eða gegna öðru táknrænu hlutverki. Fyrir suma hafa skartgripir trúarlega merkingu. Til eru skartgripir fyrir næstum alla líkamshluta, frá hárspennum að táhringum og jafnvel kynfæraskartgripir.

Skartgripir með demöntum voru sjaldgæfir í sögulegu samhengi, en eru nú algengir, hið minnsta á vesturlöndum. Þeir eru oft, dýrir, t.d. sem giftingarhringir, en ekki af því að demantar eru sjaldgæfir, því demantar eru í raun ekki sjaldgæfir, heldur af því að einokunarfyrirtækið (stofnað 1888 af heimsvaldasinnanum Cecil Rhodes) takmarkar framboð og hefur auglýst þá upp. Sjá líka .

Hefðir um það hvaða skartgripi fólk setur á sig eftir kyni og aldri eru mismunandi eftir löndum. Fullorðnar konur eru sá hópur sem setur flesta skartgripi á sig. Á vesturlöndum í dag bera karlar oftast færri skartgripi en konur.
Skeið (gangtegund)

Skeið er tvítakta gangur með svifi milli þess að hliðstæðir fætur (hægri- og vinstri fætur) snerta jörðu. Skeið er nokkuð hröð gangtegund og er mest notuð í keppnum, s.s. skeiðkappgreinum og gæðinga-flokki (oft kallaður A-flokkur gæðinga). Miklir skeiðhestar kallast oft vekringar og er þeim "lagt á skeið".
Hugi Halldórsson

Hugi Jens Halldórsson (f. 1981) er íslenskur sjónvarpsmaður. Hann er þekktur fyrir hlutverk sitt sem ofurhugi í sjónvarpsþáttunum 70 mínútur og Strákunum.

Árið 2004 gekk hann til liðs við 70 mínútur sem Ofur-Hugi. Þegar 70 mínútur hættu 20. desember 2004 gerði Hugi þættina "Jing Jang" á Popptíví sem var blanda af spurningaþætti og spjallþætti. 28. febrúar 2005 hætti "Jing Jang" og Hugi fór í Strákanna þangað til þeir hættu í júní 2006.

Árið 2011 byrjaði Hugi með sitt eigið fyrirtæki "Stórveldið" sem sá um framleiðslu á sjónvarpsþættum og kvikmyndum. "Stórveldið" hætti árið 2016.
Ameríski draumurinn

Ameríski draumurinn eru þættir frá 2010 þar sem Auðunn Blöndal, Egill Einarsson, Sverrir Þór Sverrisson, og Vilhelm Anton Jónsson keppast í því að ferðast hringinn í kringum Bandaríkinn. Í draumnum eru tvö lið, sem eru "2 harðir" (Auddi og Gillz) og "Villisveppirnir" (Sveppi og Villi).

"2 harðir" unnu Ameríska drauminn.

Framhaldsþátturinn "Evrópski draumurinn" var sendur út 2012, "Asíski draumurinn 2017" og "Suður-Ameríski draumurinn" 2018.
Maine-flói

Maine-flói er stór flói undan austurströnd Norður-Ameríku. Flóinn nær frá Þorskhöfða í suðri að Sable-höfðaeyju í austri. Bandarísku fylkin Maine og New Hampshire eiga strönd að flóanum, auk kanadísku héraðanna New Brunswick og Nova Scotia.

Massachusetts-flói og Fundy-flói eru hluti af Maine-flóa.
Foxe-dældin

Foxe-dældin er grunnt hafsvæði norðan við Hudson-flóa við Nunavut í Kanada. Dældin er á milli Baffinseyju og Melville-skaga. Hún er þakin hafís stærstan hluta ársins.

Kaldur sjórinn í Foxe-dældinni er ríkur af næringarefnum og hún er mikilvægur viðkomustaður kampsela, hringanóra og rostunga. Ýmsar tegundir hvala halda þar til og hún er mikilvægt búsvæði þernumáfs.

Dældin heitir eftir enska landkönnuðinum Luke Foxe sem kannaði syðri hluta hennar árið 1631.
Þorgerður Ingólfsdóttir

Þorgerður Ingólfsdóttir (fædd 5. nóvember 1943) er tónlistarkennari og kórstjóri. Hún stofnaði Kór Menntaskólans við Hamrahlíð árið 1967 og Hamrahlíðarkórinn árið 1982.

Þorgerður lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1963, tón­mennta­kenn­ara­prófi frá Tón­list­ar­skól­an­um í Reykja­vík og nam tón­vís­indi og kór­stjórn á meist­ara­stigi við Uni­versity of Ill­in­o­is í Banda­ríkj­un­um. Hún hef­ur einnig stundað tón­list­ar­nám í Aust­ur­ríki, Bretlandi, Ísra­el, Nor­egi og Sviss og nam auk þess guðfræði við Há­skóla Íslands.

Þorgerður hefur haldið tónleika víða um heim með Hamrahlíðarkórunum og hefur lagt ríka áherslu á að kynna íslenska tónlist. Hún var aðalstjórnandi æskukórsins Radda Evrópu sem var viðamesta samstarfsverkefni menningarborga Evrópu árið 2000. Kórinn hélt tónleika um alla Evrópu og frumflutti m.a. tónverkið „...which was the son of“ eftir eistneska tónskáldið Arvo Pärt en verkið er tileinkað Þorgerði.

Hún hefur hlotið margvíslega viðurkenningu fyrir störf sín og list þ.á m. riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1985 og stórriddarakross konunglegu norsku heiðursorðuna. Árið 2018 var Þorgerður útnefnd heiðursborgari Reykjavíkurborgar. Þorgerður hefur tekið þátt í alþjóðlegu samstarfi á sviði tónlistar og situr í ráðgjafanefnd Europa Cantat kórahátíðarinnar, hún á sæti í dómnefnd Ólympíuleikanna í kórtónlist og er fulltrúi Íslands í norrænu tónlistarnefndinni, Nomus.

Fjölmörg tónskáld, bæði íslensk og erlend hafa samið verk fyrir Þorgerði og kórana hennar sem hafa frumflutt yfir 100 ný verk. Fyrr- og núverandi meðlimir telja nú eitthvað um 2000 manns.
Anadyrflói

Anadyrflói er stór flói í Beringshafi norðaustan við Síberíu. Hann dregur nafn sitt af borginni Anadyr í Rússlandi.
Bismarck-haf

Bismarck-haf er hafsvæði í vestanverðu Kyrrahafi norðaustan við Papúu Nýju-Gíneu og sunnan við Bismarck-eyjar og Admiralty-eyjar. Í suðvestri markast hafið af Papúu Nýju-Gíneu og í suðaustri af Nýja Bretlandi. Hafið (og eyjarnar) er nefnt eftir þýska kanslaranum Otto von Bismarck.
Marmaduke (kvikmynd)

Marmaduke er bandarísk kvikmynd frá árinu 2010 sem byggir á samnefndri teiknimyndasögu eftir Brad Anderson.
Mawson-haf

Mawson-haf er hafsvæði í Suður-Íshafi undan strönd Maríulands, á milli Shackleton-íssins og Vincennes-víkur. Vestan við það er Davis-haf og austan við það er Bowman-eyja. Hafið heitir eftir ástralska landkönnuðinum Douglas Mawson.
Suður-Miðbaugsstraumurinn

Suður-Miðbaugsstraumurinn er hafstraumur sem flæðir frá austri til vesturs í Atlantshafi, Indlandshafi og Kyrrahafi á um 20. breiddargráðu suður. Í Kyrrahafi og Atlantshafi nær hann yfir miðbaug að 5. gráðu norður. Hann er nyrsti hlutinn af stóru hringstraumunum á suðurhveli jarðar, Suður-Kyrrahafshringstraumnum, Suður-Atlantshafshringstraumnum og Indlandshafshringstraumnum, og bæði staðvindarnir sem blása í vestur við miðbaug og ríkjandi austanáttir í kringum 30. gráðu suðlægrar breiddar drífa hann áfram. Í Indlandshafi við miðbaug snýst ríkjandi vindátt við tvisvar á ári vegna monsúnvinda og breytir þá yfirborðsstraumurinn um stefnu í samræmi við það.
Pt (aðgreining)

Pt getur átt við eftirfarandi:
Sigurður Grétar Guðmundsson

Sigurður Grétar Guðmundsson (fæddur að Sand­hóla­ferju í Rangárþingi 14. októ­ber 1934, lést 10. september 2013) var pípulagnameistari, félagsmálafrömuður og rithöfundur.

Hann sat í bæjarstjórn Kópavogs fyrir Óháða kjósendur í tvö kjörtímabil, milli 1966 og 1974. Hann var varaþingmaður Alþýðubandalagsins og tók sæti á Alþingi 1968 og 1969.
Heimskaut

Heimskaut eru þeir staðir á yfirborði hnattar, til dæmis stjörnu, reikistjörnu eða tungls, þar sem skurðpunktur er við möndul hnattarins. Þessir skurðpunktar eru alltaf tveir og kenndir við norður og suður. Í kringum heimskaut reikistjarna fellur ljós sólstjörnu á yfirborðið með þrengra horni en það gerir nær miðbaug sem veldur meiri dreifingu ljóssins og minni upphitun yfirborðsins. Á þeim reikistjörnum sem hafa talsverðan möndulhalla nýtur sólar mismikið á heimskautunum eftir því hvar á sporbaugi sínum um sólstjörnuna reikistjarnan er stödd. Það veldur árstíðum sem hafa miklar hitasveiflur í för með sér. Í sólkerfinu eru jörðin og Mars bestu dæmin um reikistjörnur þar sem árstíða nýtur við.
Halcyon (breiðskífa)

Halcyon er önnur breiðskífa bresku söngkonunnar Ellie Goulding og kom út árið október 2012.
My Head Is An Animal

My Head Is An Animal er fyrsta breiðskífa Of Monsters and Men. Platan var gefin út í Ísland þann 20. september 2011.

Lagalisti.

Öll lög samin af Of Monsters and Men
Tómatur

Tómatur (mjög sjaldan nefnt rauðaldin) er ber tómatplöntu (fræðiheiti: "Solanum lycopersicum") sem er einær jurt af náttskuggaætt. Tómatplantan verður að jafnaði 1-3 m há. Þótt tómatar séu ber sé litið til grasafræðinnar og þar af leiðandi undirflokkur ávaxta, eru þeir einnig flokkaðir sem grænmeti í næringarfræðinni.

Tómatur er fjölær klifurjurt en er oftast ræktaður sem einær. Eins eru til afbrigði sem mynda litla runna í stað þess að klifra upp. Lítil hár á stilknum hjálpa við klifur og geta myndað rót ef þau komast í snertingu við raka.

Saga.

Ekki er vitað hvenær menn hófu að rækta tómata en elstu merki um slíka ræktun eru frá Mið-Ameríku um 500 f.Kr.

Á Íslandi.

Tómataræktun hófst á Íslandi í fyrstu gróðurhúsunum sem reist voru og hituð með jarðhita. Árið 1925 birtust fréttir af tómataræktun í stórum stíl í gróðurhúsi Bjarna Ásgeirssonar á Reykjum í Mosfellssveit. Ræktunin þótti gefast vel vegna sumarbirtunnar. Árið 1938 var áætlað að landsframleiðslan næði 40 tonnum. Árið 2011 var tómatuppskeran á Íslandi rúm 1600 tonn.

Ræktun.

Tómatar eru ræktaðir um allan heim vegna ávaxtanna. Þúsundir kvæma eru afurð aldalangrar valræktunar en geta tómata til að mynda ný afbrigði átti stóran þátt í vinsældum þeirra í upphafi. Ræktaðir tómatar geta verið frá 5 mm berjum að steikartómötum sem eru 10 cm í þvermál. Flest kvæmin gefa af sér rauð aldin um 5-6 cm í þvermál en til eru afbrigði með grænum, gulum, appelsínugulum, fjólubláum og svörtum aldinum.

Kína er stærsti tómataframleiðandi heims en þar á eftir koma Bandaríkin, Indland og Tyrkland.

Um orðið „tómatur“.

Orðið tómatur er komið úr nahúatl en á því máli heitir ávöxturinn "xitomatl". Elstu merki um ræktun hans eru frá Mexíkó um 500 f.Kr. Tómaturinn kom fyrst til Evrópu frá ríki Asteka með Spánverjum sem hófu ræktun hans um 1540. Honum er fyrst lýst í ítölsku grasafræðiriti Pietro Andrea Mattioli árið 1544 og þá kallaður "pomo d'oro" „gullepli“, en undir því nafni gekk ávöxturinn víða fyrst í stað. Af þeim sökum halda menn að tómatafbrigðið sem Evrópubúar kynntust fyrst hafi verið gult. Reynt var að nefna tómatinn á íslensku "rauðaldin", en það nýyrði festist ekki við hann.
Kókoseyjar

Kókoseyjar (eða Keeling-eyjar) eru eyjaklasi í Indlandshafi, suðvestan við Jólaeyju og miðja vegu milli Ástralíu og Srí Lanka. Eyjarnar eru undir yfirráðum Ástralíu. Í eyjaklasanum eru tvær baugeyjar með samtals 27 kóraleyjum. Tvær þeirra, Vesturey og Heimaey, eru byggðar. Um 600 manns búa á eyjunum.

Eyjarnar voru upphaflega nefndar eftir skipstjóranum William Keeling sem uppgötvaði þær árið 1609. Þær voru óbyggðar fram á 19. öld þegar enskur ævintýramaður, Alexander Hare, settist þar að með fjörutíu konum. Skoskur skipstjóri, John Clunies-Ross, settist þar að skömmu síðar og hrakti Hare frá eyjunum. Bretar lögðu eyjarnar formlega undir sig árið 1857 en Viktoría Bretadrottning gaf afkomendum Clunies-Ross eyjarnar til eilífrar eignar árið 1886. Árið 1901 var sett upp símskeytastöð með neðansjávartengingum við aðrar eyjar á Indlandshafi. Stöðin reyndist mikilvæg í fyrri og síðari heimsstyrjöld. Eftir stríðið var eyjunum fyrst stjórnað frá Singapúr en Ástralía tók við stjórn þeirra árið 1955. Ástralska stjórnin neyddi Clunies-Ross-fjölskylduna til að selja eyjarnar árið 1978.

Afkomendur upprunalegu landnemanna eru kallaðir Kókosmalajar. Þeir eru um 5000 talsins og búa flestir í Malasíu en um 400 búa enn á eyjunum. Þeir tala Basa Pulu Kokos sem er afbrigði af malasísku með enskum og skoskum tökuorðum og aðhyllast súnní íslamstrú.

Heiti.

Eyjarnar hafa verið kallaðar Kókoseyjar frá 1622, Keeling-eyjar frá 1703, Kókos-Keeling-eyjar af James Horsburgh 1805, og Keeling-Kókoseyjar á 19. öld. „Kókos-“ vísar til kókospálma sem vaxa á eyjunum, en „Keeling-“ er vísun í William Keeling sem uppgötvaði eyjarnar árið 1609.

John Clunies-Ross, sem sigldi þangað á kaupskipinu "Borneo" árið 1825, kallaði eyjarnar Borneókóraleyjar, en notaði „Keeling“-nafnið aðeins um eina eyjuna, North Keeling, og „Kókoseyjar“ aðeins um South Keeling. Rithátturinn „Kókos(Keeling)-eyjar“ kom fyrst fyrir árið 1916, og varð opinber með Kókos(Keeling)-eyjalögunum 1955.

Malasíska heitið er "Pulu Kokos (Keeling)". Á skiltum á eyjunum eru líka malasískar þýðingar.

Efnahagslíf.

Íbúar á eyjunum eru um 600 talsins. Ferðaþjónusta er enn lítil en fer vaxandi og byggist á strandferðamennsku og afþreyingu. Árið 2016 nefndi rithöfundurinn Brad Farmer, höfundur bókarinnar "101 Best Beaches 2017", eina strönd á Direction Island „bestu strönd Ástralíu“.

Matvælaframleiðsla felst aðallega í lítilsháttar garðrækt og fiskveiðum, en mest af matvælum og öðrum nauðsynjum er flutt inn frá Ástralíu og fleiri stöðum.

Fyrirtækið Cocos Islands Cooperative Society Ltd. ræður verkafólk í byggingarvinnu, uppskipun og siglingu léttabáta. Aðrir vinna við ferðaþjónustu. Atvinnuleysi var 6,7% árið 2011.
Stöð 2 Sport

Stöð 2 Sport og Stöð 2 Sport 2 sýna frá helstu íþróttaviðburðum, innlendum sem erlendum, og eru þeirra vinsælastir enska úrvalsdeildin í fótbolta, Meistaradeildin og Evrópudeild UEFA í fótbolta, enska bikarkeppnin, spænski boltinn, Formúla 1 kappaksturinn, NBA í körfubolta, íslenska úrvalsdeildin og bikarkeppnin í fótbolta, úrvalsdeildin í körfubolta, Sumarmót yngri flokkanna í fótbolta auk fjölda golfmóta, þar á meðal US Masters, boxbardaga og annarra stórviðburða í íþróttum. Stöð 2 Sport og Stöð 2 Sport 2 eru reknar af Sýn.
Gränna

Gränna er borg í Sveitarfélaginu Jönköping í Svíþjóð. Árið 2010 bjuggu þar 2.533 manns.
Nyköping

Nyköping er borg í Sveitarfélaginu Nyköping í Svíþjóð. Árið 2018 bjuggu þar 38.000 manns og 56.000 í sveitarfélaginu .
Hjo

Hjo er borg í Sveitarfélaginu Hjo í Svíþjóð. Þar búa 6 094 manns (2010).
Skara

Skara er borg í Sveitarfélaginu Skara í Svíþjóð. Árið 2010 bjuggu þar 10.841 manns.
Sigtuna

Sigtuna er borg í Sveitarfélaginu Sigtuna í Svíþjóð. Þar búa 8 444 manns (2010).
Åre

Åre er þéttbýli í sveitarfélaginu Åre i Svíþjóð. Þar búa 1 417 manns (2010).
Vara, Svíþjóð

Vara er borg í Sveitarfélaginu Vara í Svíþjóð. Þar búa 3 889 manns (2010).
Sunne

Sunne er þéttbýli í sveitarfélaginu Sunne i Svíþjóð. Þar búa 4 931 manns (2010).
Bjärred

Bjärred er þéttbýli í sveitarfélaginu Lomma i Svíþjóð. Árið 2010 bjuggu þar 9.542 manns.
Malung

Malung er þéttbýli í sveitarfélaginu Sälen-Malung i Svíþjóð. Þar búa 5 126 manns (2010).
Staður í Grunnavík

Staður í Grunnavík var prestsetur og kirkjustaður frá gamalli tíð. Kirkjan er helguð Maríu mey. Sjómenn hafa í gegnum tíðina heitið á Maríuhorn en þar er sviptivindasamt og hafa áheitin runnið til Maríukirkju í Grunnavík.

Pantaleon Ólafsson var prestur á Stað á 16. öld og er örnefni á stað Pontagil eða Pontapartur kennt við hann.

Einar Vernharðsson (1817-1900) varð prestur á Stað 1852 en hann var áður prestur á Söndum í Dýrafirði.

Séra Pjetur Maack Þorsteinsson varð prestur á Stað árið 1884 en hann drukknaði á heimleið úr kaupstað 8. september 1892 skammt undan landi og er kennt um svipvindi.

Kjartan Kjartansson tók við sem prestur af Pétri Maack. Hann byggði íbúðarhús í Sætúni. Kjartan var talinn fyrirmynd að sögupersónunni Jóni Prímusi í Kristnihaldi Halldórs Laxness. Jónmundur Halldórsson tók svo við af Kjartani árið 1918 og var prestur á Stað til 1954. Jónmundur skrifaði dagbók um líf og starf í Grunnavík. Prestsetrið á Stað brann 1920 á sama tíma og séra Jónmundur jarðsöng menn sem fórust við leit að Sumarliða pósti Brandssyni er hvarf fram af hengibrún við Vébjarnarnúp rétt fyrir jól árið 1920.
Wikivitnun

Wikivitnun (á ensku Wikiquote) er samstarfsverkefni sem svipar til Wikipediu. Verkefnið hefur það markmið að safna saman tilvitnunum.
Helíópólis

Helíópólis (forngríska "Ἡλιούπολις", „borg sólarinnar“ eða „borg Helíosar“; fornegypska "ỉwnw"; arabíska عين شمس‎ "ʿĒn Šams", „auga sólarinnar“) var ein af elstu borgum Egyptalands hins forna og höfuðstaður þrettánda umdæmis Neðra Egyptalands. Hún er staðsett þar sem nú eru norðausturmörk Kaíró. Borgin var miðstöð fornegypskra trúarbragða og staður þar sem sólguðinn Ra var dýrkaður sem höfuðguð ásamt öðrum guðum úr guðaníundinni. Í sögunni um Jósef í Fyrstu Mósebók Gamla testamentisins er borgin nefnd Ón, dregið af fornegypsku nafni hennar "iunu".

Borgin var að mestu rifin þegar Kaíró miðalda byggðist upp og nú er eina minnismerkið sem eftir er Al-Masalla-einsteinungurinn sem upphaflega stóð við hof Ra-Atúms.
Chips

Chips getur átt við:
Olofström

Olofström er þéttbýli í sveitarfélaginu Olofström i Svíþjóð. Þar búa 7 327 manns (2010).
Alvöru fólk

Alvöru fólk (sænska: "Äkta människor") er sænskur sjónvarpsþáttur byggður á vísindaskáldsögu eftir Lars Lundström sem sýndur var fyrst í sænska sjónvarpinu SVT 1 22. janúar 2012. Framleiddar hafa verið tvær þáttaraðir og eru tíu kvíkmyndir sem eru ein klukkustund hver í hverjum flokki. Sagan segir frá samskiptum vélmenna og fólks í heimi þar sem erfitt er að greina hverjir eru vélmenni og hverjir eru manneskjur.

Íslenska sjónvarpið RÚV sýndi "Alvöru fólk" vorið 2014.
Hudiksvall

Hudiksvall er þéttbýli í sveitarfélaginu Hudiksvall i Svíþjóð. Þar búa 15.015 manns (2010).
Bollmora

Bollmora er þéttbýli í sveitarfélaginu Tyresö i Svíþjóð í námunda við Stokkhólm. Íbúar eru um 16.500 (2010).
Vellinge

Vellinge er þéttbýli í sveitarfélaginu Vellinge i Svíþjóð. Þar búa 6 304 manns (2010).
Forgjöf

Forgjöf er sú aðferð í íþróttum og leikjum að gefa forskot á stig eða tíma til að jafna möguleika keppenda á sigri. Stundum er þetta gert til að jafna stöðu reyndra og óreyndra keppenda, eins og í golfi, eða milli keppenda með ólíkan keppnisbúnað, eins og í siglingum. Forgjafarkerfi af ýmsum toga eru notuð í gó, skák, krokkett, golfi, keilu, póló, körfubolta, sumum frjálsíþróttagreinum og siglingum.
1492

Árið 1492 (MCDXCII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Högsby

Högsby er þéttbýli í sveitarfélaginu Högsby í Svíþjóð. Þar búa 1 881 manns (2010).
Malmberget

Malmberget er þéttbýli í sveitarfélaginu Gällivare í Svíþjóð. Þar búa 5 590 manns (2010).
Boxholm

Boxholm er þéttbýli í sveitarfélaginu Boxholm í Svíþjóð. Þar búa 3 194 manns (2010).
Höör

Höör er þéttbýli í sveitarfélaginu Höör í Svíþjóð. Þar búa 7 865 manns (2010).
1520

Árið 1520 (MDXX í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Perstorp

Perstorp er þéttbýli í sveitarfélaginu Perstorp í Svíþjóð.I 2010 var íbúatalan 5.665.
Kungsängen

Kungsängen er þéttbýli í sveitarfélaginu Upplands-Bro í Svíþjóð. Þar búa 2.588 manns (2010).
Vaxholm

Vaxholm er þéttbýli í sveitarfélaginu Vaxholm í Svíþjóð. Þar búa 4 857 manns (2010).
Årjäng

Årjäng er þéttbýli í sveitarfélaginu Årjäng í Svíþjóð. Þar búa 3 228 manns (2010).
Robertsfors

Robertsfors er þéttbýli í sveitarfélaginu Robertsfors í Svíþjóð. Þar búa 2 004 manns (2010).
Herrljunga

Herrljunga er þéttbýli í sveitarfélaginu Herrljunga í Svíþjóð.Þar búa 3.822 manns (2010).
Tanumshede

Tanumshede er þéttbýli í sveitarfélaginu Tanum í Svíþjóð. Þar búa 1 697 manns (2010).
Bandvídd

Bandvídd getur átt við:
Fjármagn á 21. öldinni

Fjármagn á 21. öldinni er bók eftir franska hagfræðinginn Thomas Piketty. Bókin er um 700 blaðsíður og kom út í Frakklandi árið 2013. Hún heitir á frummálinu "Le Capital au XXIe siècle" en ensk þýðing kom út 2014 og er titill þeirrar útgáfu "Capital in the Twenty-First Century".

Bókin vakti strax mikla at hygli og varð metsölurit en slíkt er óvanalegt um fræðibækur í hagfræði. Bókin þykir vel skrifuð og texti hennar einfaldur og skýr. Byggt er á miklu gagnasafni og rannsóknum höfundar.
Júlísku Alparnir

Júlísku Alparnir eru fjallgarður í Suðaustur-Ölpunum sem ná frá norðausturhluta Ítalíu inn í Slóveníu. Þar er hæsti tindurinn, Triglav, sem er hæsta fjall Slóveníu, 2.864 metrar yfir sjávarmáli. Næsthæsti tindur fjallgarðsins er Jôf di Montasio á Ítalíu, 2.755 metrar á hæð. Nafnið er dregið af nafni Júlíusar Caesars sem stofnaði bæinn Cividale del Friuli við rætur fjallanna. Júlísku Alparnir þekja um 4400 km² svæði. Stór hluti þeirra er innan Triglav-þjóðgarðsins.