arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Skjóldalur

Skjóldalur er dalur sem gengur vestur úr Eyjafjarðardal og er mynni dalsins milli fjallana Möðrufells (901 m.y.s) og Hests (1227 m.y.s). Dalurinn er um 8 km langur. Eftir dalnum rennur samnefnd á Skjóldalsá sem sameinast Eyjafjarðará við bæinn Torfur. Innst á dalnum er Kambsskarð, en um það liggur leið inn á Þverárdal og Hóladal sem ganga í suðaustur úr Öxnadal. Bæirnir Gilsbakki, Árbakki og Yzta-Gerði eru við mynni dalsins.
Spænskur leikur

Spænskur leikur er skákbyrjun, oft kennd við "Ruy Lopez", sem hefst á leikjunum 1.e4 e5, 2.Rf3 Rc6, 3.Bb5.
Ítalskur leikur

Ítalskur leikur er skákbyrjun, sem hefst á leikjunum 1.e4 e5, 2.Rf3 Rc6, 3.Bc4. Algengt framhald er 3..Bc5 eða 3..Rf6, sem kallast tveggja riddara tafl.
Trúleysi

Trúleysi er sú afstaða að trúa ekki á yfirnáttúrulegar verur eða öfl, þar með talda guði. Orðið „trúleysi“ er stundum notað sem samheiti fyrir orðið „guðleysi“, þótt það síðarnefnda útiloki ekki endilega trú á yfirnáttúru aðra en guði. °°°°
Stundum er gerður greinarmunur á "sterku" og "veiku trúleysi". Veikt trúleysi felur þá í sér að trúa ekki á tilvist æðri máttarvalda, svo sem guðs eða guða, en sterkt trúleysi felur í sér sannfæringu um að æðri máttarvöld séu ekki til eða að fullyrðingar um guð séu beinlínis merkingarlausar.

Sterkt og veikt trúleysi.

Heimspekingar á borð við Antony Flew og Michael Martin hafa greint á milli sterks og veiks trúleysis. Sterkt trúleysi er fólgið í þeirri skoðun að guð eða æðri máttarvöld séu ekki til. Veikt trúleysi er fólgið í öllu öðru guðleysi, allt frá þeirri skoðun að það sé ekki hægt að vita neitt um tilvist guðs til þess að hafa ekki velt fyrir sér hvort guð sé til eða ekki til. Samkvæmt þessari flokkun eru allir þeir trúleysingjar — annaðhvort veikir eða sterkir trúleysingjar — sem eru ekki beinlínis guðstrúar. Þannig mætti samkvæmt þessum greinarmuni skipta öllu fólki í tvo hópa, annars vegar þá sem trúa á guð eða guði og hins vegar þá sem hafa ekki guðstrú (eru ekki þeirrar skoðunar að guð eða guðir séu til); Þeir fyrrnefndu eru þá trúaðir en þeir síðarnefndu trúleysingjar. Síðari hópnum —trúleysingjum — er svo skipt í tvennt, þannig að veikir trúleysingjar eru þeir sem hafa ekki þá skoðun að guð sé til en eru ekki "endilega" heldur þeirrar skoðunar að guð sé ekki til; en sterkir trúleysingjar eru þeir sem hafa ekki þá skoðun að guð sé til en hafa á hinn bóginn þá skoðun að guð sé ekki til.

Orðanotkunin "veikt" og "sterkt" trúleysi er tiltölulega ný af nálinni. Samsvarandi skipting í "jákvætt" og "neikvætt" trúleysi hefur stundum verið notuð í heimspeki.

Gegn sterku trúleysi er stundum sagt að ef ekki er hægt að vita hvort guð er til eða ekki, þá sé trúleysi líka eins konar trú. Gegn því benda trúleysingjar gjarnan á að ekki allar staðhæfingar séu jafn sennilegar og það eigi við um staðhæfingar um tilvist guðs. Af þessum sökum kjósa sumir trúleysingjar, eins og Richard Dawkins, að greina á milli guðstrúar, veiks trúleysis og sterks trúleysis eftir því hversu sennileg viðkomandi telur að staðhæfingin „Guð er til“ sé.
Saurbæjarklaustur

Saurbæjarklaustur var munkaklaustur í Saurbæ í Eyjafirði snemma á 13. öld. Heimildir um Saurbæjarklaustur eru þó mjög litlar og óljósar og það er oft ekki talið með þegar íslensk klaustur eru talin upp. Svo mikið er víst að klausturlifnaður hefur ekki staðið þar lengi. Þó geta heimildir um þrjá ábóta:
Lofthæna

Lofthæna er kvenmannsnafn sem hefur verið notað einu sinni á Íslandi svo vitað sé. Lofthæna Guðmundsdóttir (1842 - 1912) átti heima í Skaftafellssýslu.

Nafnið kemur tvisvar fyrir í Landnámabók. Lofthæna Erpsdóttir var kona Braga skálds. Dóttir þeirra var Ástríður slækidrengur, kona Arinbjarnar hersis úr Fjörðum, og hét dóttir þeirra einnig Lofthæna. Sonur hennar var Hrosskell Þorsteinsson landnámsmaður í Hvítársíðu.

Uppruni nafnsins er óviss en talið er líklegt að það sé afbökun úr einhverju erlendu nafni.

Gríms saga loðinkinna
Sólskinsflokkurinn

Sólskinsflokkurinn var grínflokkur sem var í framboði til Alþingis árið 1979 undir listabókstafnum Q. Framboðið vildi draga Ísland sunnar á bóginn og lofaði betra veðri. Meðal frambjóðenda voru Stefán Karl Guðjónsson og Valgarður Guðjónsson úr hljómsveitinni Fræbbblunum.

Flokkurinn bauð aðeins fram í Reykjaneskjördæmi. Hann fékk 92 atkvæði í kosningunum og engan mann kjörinn.
Vilhjálmur Egilsson

Vilhjálmur Egilsson (fæddur 18. desember 1952) er fyrrum framkvæmdarstjóri Samtaka Atvinnulífsins á árunum 2006-2013 og fyrrum rektor háskólans á Bifröst 2013-2019. Vilhjálmur var einnig þingmaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn á árunum 1991-2003.

Menntun.

Vilhjálmur lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1972. Hann lauk viðskiptafræðiprófi frá Háskóla Íslands árið 1977 og MA-prófi í hagfræði frá Suður-Kaliforníuháskóla (USC) í Los Angeles 1980 og doktorsprófi (PhD) í hagfræði árið 1982 frá sama háskóla. Hann stundaði nám við Suður-Kaliforníuháskóla á Fulbright styrk.
Mappa (tölvufræði)

Mappa er tölvuhugtak notað yfir geymslu innan skráakerfis þar sem hægt er að geyma skrár og aðrar möppur, en mappa sem er geymd innan annarar möppu kallast undirmappa. Möppur eru notaðar til að halda utan um skrár, oft með því að flokka líkar skrár í sömu möppuna, en möppur mynda ákveðið stigveldi eins og tré- en orðið „mappa“ er skýrskotun í bréfamöppur sem voru notaðar til að geyma blöð.

Í nýlegum UNIX-legum stýrikerfum er möppum raðað samkvæmt FHS-staðlinum.
Arnarvatnsheiði

Arnarvatnsheiði er gríðarstórt heiðarland á norðvesturhluta hálendis Íslands, nánar tiltekið syðst og austast milli sveitarfélagsins Borgarbyggðar og Húnaþings vestra. Þá liggur heiðin norður og vestur af tveimur jöklum, Langjökli og Eiríksjökli. Arnarvatnsheiði nær alveg suður frá Hallmundarhrauni í Borgarbyggð, vestur að Vesturheiði, norður að Arnarvatni stóra, og alla leið norðaustur að Stórasandi.

Meðal akstursleiða inn á heiðina er F578 sem hægt er að fylgja inn á heiðina bæði úr Víðidal, Vatnsdal, Miðfirði eða Borgarfirði.

Vestan við Arnarvatnsheiði eru heiðarnar Tvídægra og enn vestar Holtavörðuheiði.

Eignarsaga.

Fyrr á öldum tilheyrði Arnarvatnsheiði Kalmanstungu, efsta bæjar Hvítársíðurepps og nú Borgarbyggðar. Árið 1884 var heiðin hins vegar seld Reykholts- og Hálsahreppi fyrir tilstuðlan Stefáns Ólafssonar þáverandi bónda í Kalmanstungu. Þó hélt Kalmanstunga ákveðnum hlunnindum áfram, svosem silungaveiði, eggja- og álftatekju.

Hlunnindi.

Silungaveiði hefur verið stunduð upp á Arnarvatnsheiði frá ómunatíð. Fisk er að finna í nær öllum vötnum heiðarinnar og má þar bæði finna bleikju og urriða. Nú á dögum er vetrarveiði fyrir löngu hætt en mikið er veitt á sumrin. Einnig var töluvert um eggja- og álftatekju á heiðinni fyrr á öldum.

Vötn og ár.

Á heiðinni er fjöldi vatna með góðri veiði í mörgum þeirra, einnig eiga nokkrar ár upptök sín á heiðinni. Sagt er að vötnin á heiðinni séu óteljandi.

Arnarvatnsheiði og Jónas Hallgrímsson.

Í handritasafni Konráðs Gíslasonar Fjölnismanns hefur varðveist kvæði án titils um Arnarvatnsheiði eftir Jónas Hallgrímsson sem nú er orðið allþekkt sönglag í sveitum Borgarfjarðar. Það er m.a. þekkt sem „þjóðsöngur Borgfirðinga". Kvæðið er talið eiginhandarrit Jónasar sjálfs og hefur safnmarkið KG 31 a II. Kvæðið birtist fyrst á prenti árið 1847 í ljóðasafni sem bar heitið "Ljóðmæli eptir Jónas Hallgrímsson" sem var gefið út að Jónasi látnum. Þar kom fyrirsögnin Réttarvatn og er kvæðið svohljóðandi:
Jón Árnason (1665)

Jón Árnason (1665 í Dýrafirði – 8. febrúar 1743) var biskup í Skálholti, lærður og vel að sér í guðfræði, rúmfræði, stærðfræði og söng.

Jón var sonur Árna Loftssonar, prests í Dýrafjarðarþingum og víðar, og konu hans Álfheiðar Sigmundsdóttur. Hann var skólameistari Hólaskóla frá 1695 til 1707 en þá varð hann prestur á Stað í Steingrímsfirði. Þann 25. mars 1722 varð hann biskup í Skálholti eftir lát Jóns Vídalín og gegndi því embætti til dauðadags.

Hann þótti strangur reglumaður og meðal stjórnsömustu biskupum landsins. Hann var bindindismaður og vildi t.d. hefta innflutning á brennivíni og tóbaki til landsins, en kaupmenn stóðu fast á móti. Hann áminnti marga presta fyrir drykkjuskap og vék ýmsum prestum í biskupsdæmi sínum úr embætti fyrir drykkju og aðra ámælisverða framkomu.

Jón var heldur ekki mikið gefinn fyrir fornsögur og veraldlegan skáldskap en var hins vegar fræðimaður á ýmsum sviðum og skrifaði margt. Þegar hann var prestur á Stað samdi hann til dæmis Fingrarím ("Dactylismus ecclesiasticus"). Hann lét prenta margar kennslubækur fyrir skólann í Skálholti í Kaupmannahöfn, hann samdi latneska-íslenska orðabók og skrifaði auk þess fjölda ritgerða og lét eftir sig mikið bréfasafn.

Hann þótti einarður og hreinskilinn en strangur kennari og gerði miklar kröfur til siðferðis skólapilta ekki síður en kunnáttu þeirra. Hann var aðgæslumaður í fjármálum og hafði til dæmis ekki ráðsmann, sem var einsdæmi, en vegna erfiðs árferðis var fjárhagur biskupsstólsins þó fremur bágur.

Kona Jóns biskups var Guðrún Einarsdóttir (1665 – 1752), dóttir Einars Þorsteinssonar biskups á Hólum og Ingibjargar Gísladóttur fyrri konu hans.
Freyjubrá

Freyjubrá (eða prestafífill) (fræðiheiti: "Leucanthemum vulgare" eða "Chrysanthemum leucanthemum") er garðplöntutegund af körfublómaætt. Hún er allhávaxin með hvítum blómkörfum, gul í miðju.
Hafsbotn

Hafsbotn eða sjávarbotn er botn hafsins, sem byrjar þar sem land fer undir sjó. Haffræði í rýmstu merkingu nær til allra rannsókna á hafinu sjálfu, lífverum þess og hafsbotninum. Í setlögunum, sem hlaðist hafa upp í hafinu, er t.d. skráð saga hafsins milljónir ára aftur í tímann. Ýmis sjávardýr lifa við hafsbotninn og hinar ýmsar jurtir vaxa upp af honum. Athuga ber að orðið hafsbotn er á íslensku einnig haft um innsta hluta víkur eða fjarðar.

Kringum öll lönd er svo kallaður grunnsævispallur, er nefnist landgrunn, sem er grunnsævi út frá landi, frá fjöru að 200 m dýptarlínu. Landgrunnið við Ísland hefur skarpa, bogadregna brún á 200 m dýpi. Frá henni liggur brekka (forbrekkan), sem víða hefur um 4° halla.
Eyjólfur Jónsson Johnsonius

Eyjólfur Jónsson Johnsonius (1735 – 21. júlí 1775) var íslenskur vísindamaður á 18. öld og var gerður að konunglegum stjörnuskoðara á Íslandi árið 1773.

Eyjólfur var frá Háafelli í Hvítársíðu. Hann var stúdent frá Skálholtsskóla og lærði síðan guðfræði við Kaupmannahafnarháskóla en hóf síðan störf sem stjörnuathugunarmaður í stjörnuturninum í Kaupmannahöfn og var þar nokkur ár við stjörnuathuganir. Hann var skrifari landsnefndarinnar fyrri 1770-1771 en fékk síðan fyrirheit um prestsembætti á Staðarstað á Snæfellsnesi þegar það losnaði og var jafnframt útnefndur konunglegur stjörnuskoðari. Þá stóð til að reisa stjörnurannsóknarstöð á Staðarstað. Af þessu varð þó ekki, einkum vegna bágrar heilsu Eyjólfs. Þegar hann dó sumarið 1775 hafði verið ákveðið að reisa stjörnuathugunarstöð í Lambhúsum á Álftanesi og var það gert; þar stundaði Norðmaðurinn Rasmus Lievog veður- og stjörnuathuganir í allmörg ár.
1304

Árið 1304 (MCCCIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Bismarck (skip)

Bismarck var 50.000 lesta þýskt orrustuskip í seinni heimstyrjöldinni, kennt við "járnkanslarann" Otto von Bismarck. Kjölurinn var lagður hjá Blohm &amp; Voss skipasmíðastöðinni í Hamborg 1936, en skipið hljóp af stokkunum 1939. Það var tekið í notkun hjá þýska flotanum 24. ágúst 1940. Það sökkti stolti breska flotans, orrustubeitiskipinu HMS Hood, í snarpri sjóorustu vestur af Íslandi 24. maí 1941. Þremur dögum síðar var Bismarck sökkt af Bretum eftir mikin eltingarleik á Atlantshafi. Fylgdarskip Bismarcks, beitiskipið Prinz Eugen slapp til hafnar í Frakklandi án þess að hafa orðið fyrir skoti.

Systurskip Bismarcks, Tirpitz, er stærsta orrustuskip sem smíðað hefur verið í Evrópu, en það tók aldrei þátt í sjóorrustu.
HSBC

HSBC Holdings plc er almenningshlutafélag gert að hlutafélagi í Englandi og Wales árið 1990. Höfuðstöðvar fyrirtækisins hefur verið í London síðan 1993. Frá og með 2009 er HSBC stærsti banki í heimi og sjötta stærsta fyrirtækið í heimi, samkvæmt tímaritinu "Forbes". Höfuðstöðvar þeirra voru staðsettar í Hong Kong þar til ársins 1992 þegar HSBC tók yfir Midland Bank, yfirtakan gerði að verkum að nauðsynlegt var að flytja höfuðstöðvarnar til London. Hong Kong er enn mikilvæg tekjuöflunarleið fyrir bankann. Í seinni tíð hafa HSBC yfirtekið nokkra banka í Kína og þannig kemur bankinn aftur í uppruna sína. HSBC hefur stóran markað í Asíu í útláni, fjárfestingu og vátryggingu.

HSBC er skrifað hjá kauphöllum í London, New York, Hong Kong, París og Bermúda og er líka skrifað í FTSE 100- og Hang Seng-vísitölunum.
Suður Patagóniu-jökull

Suður Patagóniu-jökull (spænska: "Campo de Hielo Patagónico Sur") er þíðjökull staðsettur á suður-Andesfjöllum á mörkum Chile og Argentínu. Hann er stærsti jökull landsins bæði að flatarmáli og rúmmáli og stærsti jökull Suður-Ameríku. Undir Suður Patagóniu-jökull eru tvær þekkktar eldstöðvar: Lautaro og Viedma. Torres del Paine-þjóðgarðurinn í Síle ásamt fleiri þjóðgörðum eru hluti af jöklinum.
Checkpoint Charlie

Checkpoint Charlie var ein þekktasta landamærastöð í Berlín á þeim árum er Berlín var skipt borg. Hún var staðsett í Friedrichstrasse, milli bandaríska og sovéska hernámsvæðanna. Varðstöð þessi var aðeins ein af þremur bandarískum landamærastöðum í og við borgina en þar sem hún var staðsett í miðborginni, var hún þekktust þeirra.

Saga varðstöðvarinnar.

Friedrichstrasse í miðborg Berlínar náði frá sovéska hernámshlutanum í miðborginni og inn í bandaríska hlutann þar fyrir sunnan. Þegar Berlínarmúrinn var reistur 1961, var götunni lokað til að byrja með. Fljótt var þó ákveðið að setja upp landamærastöð, þar sem margir diplómatar og yfirmenn herjanna þurfti að komast á milli. Landamærastöðin fékk heitið Checkpoint Charlie, en Charlie stendur fyrir bókstafinn C í alþjóða stafrófinu. Tvær aðrar bandarískar landamærastöðvar voru þegar komnar upp og Checkpoint Charlie var sú þriðja.

Landamærastöðin var í stöðugri notkun frá 1961 til 1990. Almenningi var bannað að nota hana, hún var eingöngu fyrir diplómata og erindreka. Þrátt fyrir það reyndu nokkrir að flýja til vesturs gegnum stöðina. Að minnsta kosti tveir voru skotnir í slíkum tilraunum.

22. júní 1990 var stöðin lögð niður. Þetta var sjö mánuðum eftir fall Berlínarmúrsins og rúmum þremur mánuðum fyrir opinbera sameiningu landanna. Varðskálinn stóð eftir tómur, en var svo fluttur í Mauermuseum ("Múrsafnið") aðeins steinsnar frá. Árið 2000 var eftirmynd skálans sett niður á staðinn við Friedrichstrasse þar sem upphaflegi skálinn stóð.
Hákon Sigurðarson Hlaðajarl

Hákon Sigurðarson Hlaðajarl (d. í febrúar 995) réði ríkjum í Noregi frá því um 970 til dauðadags. Hann bar þó aldrei konungsnafnbót. Fyrstu árin var hann skattkonungur Haraldar blátannar Danakonungs.

Haraldur gráfeldur og bræður hans, Eiríkssynir, drápu Sigurð Hlaðajarl, föður Hákonar, eftir að Haraldur tók við ríkjum í Noregi og Hákon flúði þá land. Hann sneri þó aftur og barðist gegn veldi Eiríkssona næstu árin. Eftir að Haraldur blátönn felldi Harald gráfeld í Limafirði um 970 fékk hann Hákoni völdin. Þeir voru bandamenn í stríði við Ottó Þýskalandskeisara um 973-974 en töpuðu og neyddist Haraldur blátönn meðal annars til að heita því að kristna Noreg. Hann þvingaði Hákon jarl til að taka skírn en þegar jarlinn kom heim til Noregs kastaði hann kristninni, sagði sig undan yfirráðum Danakonungs og greiddi honum engan skatt eftir það. Haraldur reyndi að herja á Noreg næstu árin en eftir að lið hans og Jómsvíkinga tapaði orrustunni í Hjörungavogi, eins og segir frá í "Jómsvíkinga sögu", hætti hann þeim tilraunum.

Þótt Hákon væri úr Þrændalögum og nyti framan af mikils stuðnings þar fór svo að Þrændahöfðingjar snerust gegn honum og þegar Ólafur Tryggvason kom með her í Þrændalög 995 flykktust þeir til hans. Hákon jarl lagði á flótta ásamt Karki þræl sínum og földu þeir sig í svínabæli. Þar skar þrællinn Hákon jarl á háls og fór síðan með höfuð hans til Ólafs Tryggvasonar í von um að fá góð laun fyrir verkið en Ólafur lét hálshöggva hann. Voru höfuð beggja sett á staura og grýtt.
Stöðugleikasáttmálinn

Stöðugleikasáttmálinn er óformlegur samstarfssamningur og viljayfirlýsing á milli hins opinbera á Íslandi og helstu aðila atvinnulífsins og stéttarfélaga. Samningurinn var gerður eftir bankahrunið á Íslandi og er markmið hans að tryggja stöðugleika í íslensku efnahagslífi. Stöðugleikasáttmálinn var undirritaður í Þjóðmenningarhúsinu 25. júní 2009. Efnahagsleg markmið sáttmálans eru þau að í lok árs 2010 verði verðbólga ekki yfir 2,5%, halli hins opinbera ekki meiri en 10,5% af VLF, dregið hafi úr gengissveiflum, gengið styrkist og nálgist jafnvægisgengi. Þá er við það miðað að vaxtamunur við evrusvæðið verði innan við 4%. Nánar tiltekið eru aðilar sáttmálans Alþýðusamband Íslands (ASÍ), Bandalag háskólamanna (BHM), Bandalag starfsmanna ríkis og bæja (BSRB), Kennarasamband Íslands (KÍ), Samtök starfsmanna fjármálafyrirtækja (SSF), Samtök atvinnulífsins (SA), ríkisstjórnin og Samband íslenskra sveitarfélaga.

Samtök atvinnulífsins sögðu sig einhliða frá stöðugleikasáttmálanum. Meðal ástæða sögðu SA að skattar hefðu verið hækkaðir umfram það sem gert var ráð fyrir og að aðgerðir til að stuðla að minna atvinnuleysi hefði ekki gengið eftir. Í viðtali við RÚV sagði Vilhjálmur Egilsson, formaður SA, að afleiðingar af þessu yrði minni samstarfsvilji þegar kæmi að næstu kjarasamningum. Sama dag lýsti önnur ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur yfir vonbrigðum sínum með afstöðu SA og gerði í yfirlýsingu sinni skötuselsfrumvarpið, frumvarp um veiðar á skötusel sem SA höfðu sagt síðasta kornið sem fyllti mælinn, að aðalefni.
Harry Frankfurt

Harry Gordon Frankfurt (fæddur 29. maí 1929) er prófessor emeritus í heimspeki við Princeton-háskóla. Hann kenndi áður við Yale-háskóla og Rockefeller-háskóla.

Frankfurt lauk B.A.-gráðu árið 1949 og Ph.D.-gráðu árið 1954 frá Johns Hopkins-háskóla. Hann fæst einkum við siðfræði, hugspeki og athafnafræði auk rökhyggju 17. aldar. Ritgerð hans „Um kjaftæði“ (e. „On Bullshit“) frá 1986 kom út í bókarformi árið 2005 og varð metsölubók. Þar tekur greinir hann hugtakið kjaftæði (e. bullshit) heimspekilega. Árið 2006 gaf hann út bókina "Um sannleika" (e. "On Truth") sem fjallar um áhugaleysi samfélagsins á sannleikanum.

Meðal heimspekinga var Frankfurt lengi þekktastur fyrir túlkun sína á rökhyggju Renés Descartes; fyrir kenningu sína um frelsi viljans, sem byggir á hugmynd hans um annars stigs langanir, það er að segja langanir manns til þess að hafa einhverjar tilteknar langanir (svo sem ef mann langar ekki til þess að mennta sig en langar til þess að langa það); og fyrir að þróa það sem kallast Frankfurt-gagndæmi (það er hugsunartilraunir sem eiga að sýna fram á möguleikann á aðstæðum þar sem maður hefði ekki getað breytt öðruvísi en hann gerði þrátt fyrir að innsæi okkar segi okkur eftir sem áður að hann hafi breytt af frjálsum vilja). Á síðari árum hefur Frankfurt þó hlotið athugli fyrir pælingar sínar um ást og umhyggju.
Yfirþjóðlegt vald

Yfirþjóðlegt vald nefnist það vald í alþjóðasamtökum sem er yfir fullveldi ríkja hafið. Þá er fullveldi ríkjanna framselt til yfirstjórnar viðkomandi samtaka. Dæmi um slík samtök er Evrópusambandið.
Höskuldsey

Höskuldsey er eyja sunnarlega á Breiðafirði, norður af Akureyjum. Þar var um langt skeið helsta verstöð á sunnanverðum Breiðafirði og reru þaðan stundum tugir báta. Eyjan er nú í eyði en húsin standa enn og þar er viti.

Eyjan er láglend og ekki mjög stór og bar ekki mikinn búskap en virðist hafa verið orðin þekkt verstöð mjög snemma því að í Eyrbyggju segir frá því að Þorsteinn þorskabítur hafi drukknað í róðri frá Höskuldsey árið 938 og horfið inn í Helgafell ásamt förunautum sínum. Helgafellsklaustur átti eyna frá því um 1280 og þaðan var mikið útræði allt fram til 1920. Þó var lendingin aldrei góð. Auk heimabæjarins, sem var á miðri eyni, voru þar allmargar búðir og voru sumar einungis notaðar á vertíð en í öðrum var búið allt árið.

Timburhús var reist í Höskuldsey um 1920 og nokkru síðar steinhús en hún fór í eyði 1960. Viti var reistur á austanverðri eynni 1926.

Þjóðsögur sögðu að Höskuldsey mundi sökkva ef þar væru samtímis stödd 20 hjón. Ekki er vitað til að það hafi nokkru sinni gerst.
Karl Weierstrass

Karl Weierstrass (ritað Karl Theodor Wilhelm Weierstraß á þýsku) (31. október 1815 – 19. febrúar 1897) var þýskur stærðfræðingur. Hann hannaði og kynnti Weierstrassfallið, sem síðar var nefnt eftir honum. Bolzano-Weierstrass setningin er einnig kennd við hann. Georg Cantor var einn nemenda hans.

Skilgreining Weierstrass á samfelldni.

Weierstrass notaði eftirfarandi ε/δ-skilgreiningu til að skilgreina samfelldni:

formula_1 er samfellt í formula_2 ef fyrir sérhvert formula_3 þ.a.
Bæheimur

Bæheimur (tékkneska Čechy, þýska Böhmen) er hluti Tékklands og nær yfir um tvo þriðju hluta landsins (hinir hlutarnir eru Mæri og Slésía). Bæheimur var áður sérstakt konungsríki með Prag sem höfuðborg og hluti af hinu Heilaga rómverska ríki.
Sjóminjasafnið í Laboe

Sjóminjasafnið í Laboe er safn við austurmörk Kílar í Þýskalandi. Þar má sjá stóran minnisvarða um þýska flotann, kafbát sem hægt er að príla inn í og ýmislegt annað.

Minnisvarði.

Minnisvarðinn í Laboe er 72 metra hár innangengur turn. Turninn var reistur 1936 og vígður af Adolf Hitler og aðmírálnum Adolf von Trotha. Minnisvarðinn er til minningar um fallna hermenn heimstyrjaldarinanr fyrri. Seinna meir var ákveðið að minnisvarðinn skuli einnig vera til minningar um fallna sjóliða í heimstyrjöldinni síðari. 1954 var enn ákveðið að minnisvarðinn skuli einnig vera til minningar um alla sjómenn sem drukknað hafa alls staðar í heiminum. Á jarðhæð inni í minnisvarðanum er salur með minnisbók um fallna sjóliða þýska sjóhersins, en þeir eru samtals 63.686. Þar er einnig fánasafn með þýskum stríðsfánum. Hægt er að komast upp í útsýnispall, annað hvort með lyftu eða með að ganga upp 341 þrep. Minnisvarðinn er mjög vinsæll viðkomustaður ferðamanna. Síðan byrjað var að telja gesti 1954 hafa 14 milljón manns gengir þar inn. Minnisvarðinn sést eins og sjómerki frá Kílarflóa og virðist ásýndum sem stefni á víkingaskipi. Skip sem sigla framhjá heiðra enn í dag minnisvarðann. Fyrir framan minnisvarðann er lítil bygging sem hýsir sögu þýska sjóhersins.

U 995.

Við hliðina á minnisvarðanum er kafbátur á þurru landi. Hér er um U 995 úr heimstyrjöldinni síðari að ræða, sem orðinn er að safni. Kafbáturinn var smíðaður 1943 í Hamborg. Ári seinna fór hann í fyrstu árásarferð sína en hann fór alls í 9 ferðir meðan stríðið stóð yfir, oftast frá Noregi. Í stríðslok lá kafbáturinn í slipp í Noregi. Norðmenn yfirtóku þá bátinn, sem notuðu hann sem skólabát. Árið 1965 skiluðu Norðmenn kafbátnum til Þýskalands. Reyndar borguðu Þjóðverjar eina mörk fyrir, sem táknrænt verð. 1972 var kafbáturinn settur á þurrt land í Laboe og er opinn almenningi. U 995 er einn af 5 þýskum kafbátum sem enn eru til. Allir aðrir sukku eða voru teknir í sundur.

Skipsskrúfa.

Við hliðina á minnisvarðanum er stór og mikil skipsskrúfa til sýnis. Hún er úr þýska herskipinu Prinz Eugen, sem var eina stóra þýska herskipið sem ekki sökk í stríðinu. Í stríðslok notuðu Bandaríkjamenn skipið fyrir kjarnorkutilraunir á Bikini-eyjum í Kyrrahafi, þar sem það valt að lokum og sökk í einu kóralrifinu. Þrjár skipsskrúfur stóðu hins vegar upp úr. 1978 fengu Þjóðverjar eina skipsskrúfuna afhenta og var hún flutt á sjóminjasafnið í Laboe.