arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Bannfæring

Bannfæring (sem samsvarar hugtakinu anathema á latínu og á grísku Ανάθεμα) er kirkjuleg refsing sem einkum hefur verið notuð af rómversk-kaþólsku og rétttrúnaðarkirkjum og kirkjudeildum tengdum þeim. Sá sem var bannfærður var útilokaður frá altarisgöngu (sem á latínu er nefnt "ex communio", fyrir utan kvöldmáltíðina eða fyrir utan söfnuðinn) og einnig frá öðru kirkjulegu samfélagi. Bannfæring er nefnd sem lokalausn við óguðlegu athæfi í "Nýja testamentinu", í Matteusarguðspjallinu 18:15-17 og í 1. Korintubréfinu 5:1-5

Bannfæring var notuð sem refsiaðgerð við alvarlegum afbrotum eins og villutrú, óguðlegu líferni og óhlýðni við skipunum kirkjunnar. Þessi refsiaðferð kristinna safnaða á sér rætur í samsvarandi refsingu innan gyðingdóms, en þar gátu menn átt yfir höfði sér að vera útilokaðir frá sýnagógunni í lengri eða skemmri tíma. Þessi refsing á sér forna sögu í gyðingdómi en er sjaldan notuð á seinni tímum.

Bannfæring í kristni var í upphafi einkum notuð til að hvetja einstaklinga í söfnuðinum til að betrumbæta sig og með því viðhalda trúarhreinleika safnaðarins ("poena medicinalis") en varð þegar á leið bein refsiaðferð. Á 4. og 5. öld fékk bannfæringin fastara form bæði í skilgreiningu á hvað var refsivert athæfi og hver refsingin var og hvað sá seki þurfti að gera til að verða fullgildur safnaðarmeðlimur að nýju.

Í upphafi 13. aldar varð bann hið meira sama og að vera dæmdur friðlaus og Gregóríus VII páfi lýsti því yfir að þegnar bannfærðs fursta þyrftu ekki að hlýða honum. Biskupar höfðu rétt til að úrskurða bann í sínum umdæmum en páfinn fyrir kirkjuna alla.

Bannfæringin var einkum tvíþætt: forboð, sem var útilokun frá kirkjulegri þjónustu, og bann hið meira eða stórmæli sem útilokaði menn frá öllu samneyti við kristna menn. Þriðja stigið, bann á heil lönd eða héruð, var einungis á valdi páfa.

Sögulega mikilvægar voru hinar gagnkvæmu bannfæringar frá Róm og Konstantínópel frá 1054 (sem ekki voru endurkallaðar fyrr en 1965) og bannfæring páfans Leó X á Marteini Lúther og fylgismönnum hans árið 1520 (sem einnig var endurkallað 1965).

Bannfæringin er ekki um alla framtíð, allt eftir afbroti getur sá áfelldi sýnt iðrun og þar með verið tekinn í söfnuðinn að fullu að nýju. Bannfæringin er einungis veraldleg refsing, það er ekki eins og oft er haldið, að sá sem deyr bannfærður sé þar með fordæmdur að eilífu.

Þrátt fyrri hafa sjálfur verið bannfærður áleit Marteinn Lúther þetta refsingarform nauðsynlegt og gagnlegt og lýsir því meðal annars í "Fræðum Lúters hinum minni", spurningum 277-283 . Þessi refsing hefur því verið notuð af mótmælendakirkjum og þá eingöngu sem "poena medicinalis", en afar sjaldan af þeim flestum á síðari tímum og einungis af þeim strangtrúaðri.

Með breyttu þjóðfélagsviðhorfi hefur bannfæring orðið afar sjaldgæf í flestum kirkjum. Fyrir kaþólsku kirkjuna og rétttrúnaðarkirkjuna leiðir ákveðin hegðun safnaðarmeðlima sjálfkrafa til bannfæringar. Innan kaþólsku kirkjunnar er þetta nefnt bannlýsing við "sjálffelldan dóm" (á latínu "latae sententiae"). Fóstureyðing eða aðstoð annarra við fóstureyðingu og það að ganga úr kikjunni og í annan söfnuð telst til þeirra hluta sem valda þesskonar bannfæringu.
Hljómsveit Ingimars Eydal - Sumarást

Hljómsveit Ingimars Eydal - Sumarást er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. Á henni flytja Hljómsveit Ingimars Eydal, Helena Eyjólfsdóttir og Þorvaldur Halldórsson fjögur lög.

Um lag.

„Ég tek hundinn“ var upphaflega aukalag á plötunni en breyttist svo í aðallag.
Ellý Vilhjálms - Ég veit þú kemur

Ég veit þú kemur er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. Á henni flytur Elly Vilhjálms fjögur lög.
Ultra Mega Technobandið Stefán

Ultra Mega Technobandið Stefán (skammstafað UMTBS) er íslensk hljómsveit sem hefur gefið út tvær breiðskífur, og tvær smáskífur sem nefnast „Story of a Star“ og „Cockpitter“.

Saga.

Hljómsveitin lenti í 2. sæti á Músíktilraunum 2006, en undanúrslitakvöldið var fyrsta skiptið sem þeir spiluðu á tónleikum. Þegar þeir lentu í 2. sæti voru meðlimir hljómsveitarinnar fimm talsins, en síðan þá hefur Ingvar Baldursson, sem spilaði á hljóðgervil, hætt í hljómsveitinni.

Frægir eru Frostrokk tónleikarnir árið 2006 þar sem UMTBS gerði allt vitlaust ásamt hljómsveitum eins og

Retro Stefson, Underdrive (Í þeirri hljómsveit var Stefán Finnbogason, nú meðlimur í hljómsveitinni Sykur), Spooky Jetson (í þessari hljómsveit eru núverandi meðlimir Nolo) og The Unknown.

Eftir Músíktilraunir var þeim boðið að spila á Iceland Airwaves tónlistarhátíðinni árið 2006 á Pravda, þeir voru svo beðnir um að spila aftur, á lokakvöldi hátíðarinnar. Síðar fékk hljómsveitin boð um að spila á norsku tónlistarhátíðinni .

Hljómsveitin gaf út fyrstu plötu sína árið 2008, en lag þeirra, Story Of A Star, var mikið spilað í útvarpi og seldist vel á vefnum Tonlist.is, en þar var það lag vikunnar.
Toppklumba

Toppklumba (fræðiheiti: "Aethia cristatella") er smávaxinn svartfugl sem einkum er að finna í Berings-hafi.
Listi yfir íslenska golfklúbba

Listi yfir íslenska golfklúbba, sem er hópur áhugamanna um íþróttina golf.
Golfklúbbur Reykjavíkur

Golfklúbbur Reykjavíkur (skammstafað GR) er íslenskur golfklúbbur staðsettur í Reykjavík. Klúbburinn rekur þrjá golfvelli: Grafarholtsvöllur, Korpúlfsstaðavöllur og „Litli völlur“.

Saga.

Golfklúbbur Reykjavíkur var stofnaður 14. desember árið 1934 undir nafninu „Golfklúbbur Íslands“ og var fyrsti golfklúbbur sem stofnaður hefur verið á Íslandi. Nafninu var breytt í Golfklúbb Reykjavíkur þegar aðrir golfvellir voru stofnaðir.
Hanna Valdís - Lína Langsokkur

Lína langsokkur er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1972. Á henni flytur Hanna Valdís Guðmundsdóttir fjögur lög eftir sænska rithöfundinn Astrid Lindgren. Þýðing söngtexta á íslensku gerði Kristján frá Djúpalæk. Hljómsveit Ólafs Gauks leikur undir. Hana skipa: Carl Möller, Kristinn Sigmarsson, Ólafur Gaukur og Erlendur Svavarsson.
Svanhildur Jakobsdóttir - Ég hugsa til pabba

Ég hugsa til pabba er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1973. Á henni flytur Svanhildur Jakobsdóttir tvö lög.
Níamey

Níamey er höfuðborg Níger. Í borginni búa um 1.026.848 manns (2012) og er hún stærsta borg landsins. Borgin er stjórnar-, menningar- og hagfræðileg þungamiðja landsins.

Orðsifjafræði.

Ekki er vitað með vissu hver uppruni heitisins er og eru til nokkrar tilgátur og þjóðsögur en sú fremsta er á þann veg að höfðingi Kalle-ættbálksins hafi sagt við þræla sína (þegar hann gaf þeim frelsi) "Wa niammané" sem þýðir "takið þetta land".
Ivy League

Ivy League, stofnuð árið 1954, var upphaflega íþróttakeppni á milli átta háskóla í norðausturhluta Bandaríkjanna. Hugtakið er nú frekar notað sem samheiti allra skólanna, en þeir eru: Brown-háskóli, Columbia-háskóli, Cornell-háskóli, Dartmouth-háskóli, Harvard-háskóli, Pennsylvaníuháskóli, Princeton-háskóli og Yale-háskóli.

Ivy League háskólar hafa á sér það orð að vera með bestu háskólum Bandaríkjanna. Mun fleiri sækja um en komast inn, en hlutfall samþykktra umsókna er á bilinu 9% til 20%. Enn fremur keppa skólarnir innbyrðis um góða nemendur. Það er því gjarnan talinn viss heiður að ganga í Ivy League skóla, en að sama skapi er Ivy League stundum tengd menntasnobbi.

Ivy League háskólarnir eru með elstu háskólum í Bandaríkjunum. Harvard-háskóli, sá elsti, var stofnaður 1636, en sá yngsti, Cornell-háskóli, árið 1865. Skólarnir eru allir einkareknir, og eru með auðugustu menntastofnunum heims.

Hugtakið Ivy League er talið vera komið af því að útveggir margra þessara gömlu háskóla eru þaktir bergfléttu (Ivy). Ivy League þýðir í raun „Bergfléttu-deildin“.
Goðar

Goðar (fræðiheiti: "Podicipediformes") eru ættbálkur vatnafugla sem inniheldur aðeins eina ætt: "Podicipedidae" og um tuttugu tegundir sem skiptast milli sex ættkvísla. Fuglarnir gera sér hreiður við stöðuvötn í Evrópu, Asíu og Kanada og á afviknum stöðum í Bandaríkjunum. Á veturna fara þeir að ströndinni. Þeir lifa á vatnaskordýrum, krabbadýrum og smáfiskum sem þeir kafa eftir.
Frymisnet

Í frymisneti myndast prótín og fleiri efni sem berast í bólur, til annarra hluta frumunnar eða bara út úr henni.

Er kerfi úr himnum sem liggur um alla frumuna.

Hlutverk þess er að flytja efni innan frumunnar og taka þátt í að mynda ýmis efni. Frymisnetið er framleiðlsukerfi.

Til er bæði slétt og kornótt frymisnet. Kornótta frymisnetið lýsir sér þannig að utan á því liggja ríbósóm, en í slétta frymisnetinu eru ekki ríbósóm. Slétta frymisnetið tekur síðan við vissum efnum frá kornótta frymisnetinu til þess að vinna þau enn frekar.
Santíagó

Santíagó, eða Santiago de Chile, er höfuðborg Síle. Borgin stendur 522 metra yfir sjávarmáli í stærsta dal landsins. Árið 2017 bjuggu 6,3 milljón manns í borginni.
Fjórtán fóstbræður - Syngið með

Syngið með er 33-snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1964. Á henni flytja Fjórtán fóstbræður með hljómsveit Svavars Gests lagasyrpurnar úr útvarpsþættinum „Sunnudagskvöld með Svavari Gests“. Hljómsveit Svavars Gests leikur undir í öllum lagasyrpunum og er þannig skipuð:

Magnús Ingimarsson raddsetti fyrir kór og hljómsveit. Forsíðumyndina tók Rafn Hafnfjörð og er hún frá Hellisgerði í Hafnarfirði. Myndina á baksíðu tók Kristján Magnússon. Setningu á umslagi annaðist Prentsmiðja Jóns Helgasonar. Myndamót, prentun og umslag gerði Kassagerð Reykjavíkur. Hljómplatan er tekin upp hjá Ríkisútvarpinu en steypt hjá NERA í Ósló.

Fjórtán Fóstbræður.

Fremri röð frá vinstri (sjá mynd á bakhlið umslags): Hákon Oddgeirsson, Ásgeir Hallsson, Ragnar Magnússon, Einar G. Þorsteinsson, Sigurður Jóelsson, Aðalsteinn Guðlaugsson og Einar Ágústsson.

Aftari röð frá vinstri: Árni Eymundsson, Jóhann Guðmundsson, Þorsteinn Helgason, Magnús Guðmundsson, Sigurður Símonarson, Guðmundur Helgi Guðmundsson og Garðar Jökulsson.
Taskent

Taskent (úsbekska: "Toshkent", "Тошкент", rússneska: "Ташкент") er höfuðborg Úsbekistan og Taskenthéraðs. Árið 2008 var áætlaður íbúafjöldi borgarinnar 2.140.486 manns.
1757

Árið 1757 (MDCCLVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Eddukvæði

Eddukvæði eru fornnorræn kvæði, sem skiptast í goðakvæði og hetjukvæði. Um aldur þeirra hefur verið deilt. Þau hafa oft verið talin ort á tímabilinu frá síðari hluta 9. aldar til um það bil 1100. Sumir telja þó kvæðin, í þeirri mynd sem þau hafa varðveist í, ekki vera miklu eldri en 13. aldar ritin þar sem þau er að finna. Menn eru ekki á einu máli um það hvar þau hafi verið ort og hefur verið haldið fram Íslandi, Noregi, Grænlandi og jafnvel Færeyjum og Vestureyjum. Þekktustu goðakvæðin eru Völuspá og Hávamál en hetjukvæðin eru ort um afrek hetja eins og Völsunga og Niflunga.

Útgáfur.

Þýðingar
Víetnamska

Víetnamska ("tiếng Việt") er þjóðtunga og opinbert mál Víetnam. Á þeim tíma þegar að landið var enn frönsk nýlenda kallaðist tungumálið annamska. Ástæðan fyrir þeirri nafngift var sú, að kínverska nafnið yfir Norður Víetnam á nýlendutímanum var Annam. Víetnamska er móðurmál Víetnama, sem eru 86% af öllum íbúum Víetnam, og u.þ.b. 3.000.000 brottfluttra Víetnama, mest í Bandaríkjunum. Málið er hluti af ástróasísku tungumálafjölskyldunni og hefur langflesta málhafendur innan þeirrar fjölskyldu. Flokkun víetnömsku til ástróasísku málaættarinnar er þó ekki óumdeild og vilja aðrir telja hana til taí-mála, meðal annars vegna þess að víetnamska er tónamál einsog taí-málin og ólíkt mon-khmer málunum. Enn aðrir telja víetnömsku vera skildleikalaust stakmál án sannaðra tengsla við önnur mál. Mikið af orðaforðanum er úr kínversku og var málið upprunlega skrifað með kínversku letri. Víetnamska letrið sem notast er við í dag er afbrigði af latneska stafrófinu, með tveimur auka aðgreiningamerkjum fyrir tóna og ákveðna stafi.
Westwood Studios

Westwood Studios (1985-2003) var tölvuleikjafyrirtæki, stofnað 1985 sem Westwood Associates af Brett Sperry og Louis Castle og var í Las Vegas, Nevada.
Ymir

Ymir er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Konungsríki

Konungsríki eða konungdæmi er ríki þar sem þjóðhöfðinginn er konungur eða drottning. Venjulega er konungurinn valinn úr tiltekinni konungsætt þar sem titillinn gengur til þess næsta í tiltekinni erfðaröð. Konungurinn heldur stöðu sinni oftast ævilangt nema eitthvað sérstakt komi til.

Nú eru 32 einstaklingar sem fara með konungsvald í 46 löndum heims. Sextán samveldislönd heyra undir Elísabetu 2. Bretadrottningu.
Gengi

Gengi er verð gjaldmiðils reiknað í öðrum gjaldmiðli.
Katmandú

Katmandú (nepalska: काठमाडौं, काठमान्डु, nepalskt basamál: यें) er höfuðborg og stærsta borg Nepal. Upprunalegir íbúar Katmandú eru Nevar, sem að tala nepalskt basamál. Borgin er u.þ.b. 1300 m yfir sjávarmáli. Talið er að u.þ.b. 2,5 milljónir manns búi í borginni og 4 milljónir á stórborgarsvæðinu (2019). Katmandú er leitt af -Kasthamandap sem var nafn á einstöku húsi.

&lt;br&gt;
Keilir (aðgreining)

Keilir getur átt við eftirfarandi:
Muggur

Guðmundur Pétursson Thorsteinsson, betur þekktur sem Muggur, (5. september 1891 – 26. júlí 1924) var íslenskur listamaður frá Bíldudal, sonur athafnamannsins Péturs J. Thorsteinssonar og Ásthildar Guðmundsdóttur. Knattspyrnumennirnir Samúel, Gunnar og Friðþjófur voru bræður Muggs.

Æviágrip.

Guðmundur fluttist til Danmerkur árið 1903 12 ára gamall með fjölskyldu sinni til Kaupmannahafnar. Hann bjó ýmist á Íslandi eða í Danmörku og ferðaðist mikið. Af helstu verkum Muggs má nefna klippimyndina Sjöundi dagur í Paradís en eftirprenntun af þeirri mynd er til víða, blýantsteikninguna Kossinn, altaristöfluna Kristur læknar sjúka sem er í Bessastaðakirkju, myndina Kolaburður af kolaburði kvenna í Reykjavík, en ekki tíðkaðist á Bíldudal að konur væru látnar skipa upp kolum, ólíumálverið Snæfellsjökull og Den bedrövede Prins eða Hryggi prinsinn. Hann vann fjölbreytt verkefni með olíu, vatnslitum, kolum og klippimyndum, meðal annars „Sjöundi dagur í Paradís“ og barnabókina "Sagan af Dimmalimm". Hann teiknaði margar myndir sem tengjast efni íslenskra þjóðsagna. Sumar þeirra eru mjög fyndnar og skemmtilegar. Hann teiknaði myndir af fólki og hann málaði myndir af blómum og landslagi. Hann myndskreytti líka íslensk spil sem voru fyrstu spilin á Íslandi og urðu mjög vinsæl.

Muggur var ekki einungis heillaður af myndlistinni heldur var hann afbragðs leikari og lék eitt af aðalhlutverkunum í fyrstu leiknu kvikmyndinni sem gerð var á Íslandi, "Sögu Borgarættarinnar" janúar 1921.

Muggur stundaði listnám sitt í Danmörku í "Det Kongelige danske Kunstakademi" í Kaupmannahöfn árin 1911-1915, en hann fór víða í námsferðum sínum, meðal annars til Þýskalands, Bandaríkjanna og Ítalíu. Muggur var aðeins 32 ára gamall þegar hann andaðist úr berklum á heilsuhælinu í Søllerød. Í sama herberginu stuttu áður dó bróðir

hans Gunnar, einnig úr berklum. Öll listaverk eftir Mugg eru úr höfundarétti samkvæmt íslenskum höfundalögum. Verk eftir hann í eigu opinberra stofnanna er að finna í Listasafni Íslands.

Gröf Muggs er í Hólavallakirkjugarði.

Sýningar.

Listaverk eftir Guðmund hafa verið sýnd um allt land, þar á meðal:
Súla

Súla getur átt við:
Kóstanæfylki

Kóstanæfylki (kasakska: Қостанай облысы, rússneska: Костанайская область) er fylki í Mið-Kasakstan. Höfuðborg fylkisins er borgin Kóstanæ.
Java

Java (indónesíska, javaíska, og súndíska "Jawa") er indónesísk eyja, um 126.700 km² að stærð. Höfuðborg Indónesíu, Djakarta, er á eyjunni. Java er fjölmennasta eyja heims.
Róbjörg

Róbjörg er íslenskt kvenmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Nicolas

Nicolas er íslenskt karlmannsnafn.

Dreifing á Íslandi.
Úkraínska

Úkraínska ("украї́нська мо́ва"; með latnesku stafrófi: "ukrayins'ka mova"; IPA: "ukrɑˈjinʲsʲkɑ ˈmɔwɑ") er slavneskt tungumál sem er talað í Úkraínu af 45,4 milljónum manna (2014) en er einnig algengt samskipta- og móðurmál í öðrum fyrrverandi Sovétríkjum. Úkraínska er rituð með afbrigði af kýrillíska stafrófinu. Hún er eitt þriggja mála sem nú eru notuð sem teljast til austurslavnesku málagreinarinnar, hin tvö eru rússneska og hvítrússneska.

Greining.

Úkraínska er austur-slavneskt mál innan indóevrópsku málaættarinnar. Austurslavnesk eru enn fremur rússneska og hvítrússneska.

Nafnorð hafa 7 föll. Auk þeirra 4 sem við þekkjum úr íslensku eru ávarpsfall, staðarfall og tækisfall.

Úkraínska hefur hvorki ákveðinn né óákveðinn greini og tengisögn í nútíð (er) er ekki notuð.

Mállýskur.

Mállýskumunur hefur ekki verið mikill í úkraínsku og munur á milli mállýskna hefur minnkað mikið á 20. öld. Mállýskumunur er bæði hvað varðar framburð, orðaforða og málfræði. Sú úkraínska sem notuð er opinberlega og kennd í skólum byggist á mállýsku Kyjív, Vínnytsja og Poltava.

Stafagerð.

Úkraínska er rituð með afbrigði af kýrillísku letri sem samanstendur af 33 bókstöfum.

Auk þess sem tugatáknið sem er notað úrfellingarmerki: |з'їзд|.
Ævintýri á hafsbotni

Ævintýri á hafsbotni er unglingasaga eftir Henri Vernes.

Söguþráður.

Sagan gerist í París, Frakklandi og Kasr El-Ama í Egyptalandi. Aðalpersónur eru Bob Moran, Frank Reeves, prófessorinn Aristide Clairembart og Leopnide Scapalensi.

Það kann að vera, að á uppboði í París komi oft sjaldgæfir munir, sem safnarar hafa áhuga á. Uppboð á gömlu málverki verður upphafið að ótrúlegum og spennandi atburðum. Myndin af hinni hörundsdökku konu verður þess valdandi, að þeir vinirnir Bob Moran og Frank Reeves takast á hendur óralanga ferð til þess að leita að dularfullri líkkistu. Þeir komast með erfiðismunum inn í egypka grafhvelfingu, djúpt niðri á hafsbotni, en þangað kafa þeir í froskmannabúningum, og þar liggja hætturnar í leyni við hvert fótmál. Menn og náttúruöfl taka höndum saman til þess að meina Bob Moran og vini hans að leysa hina torráðu gátu.
Hröðun

Hröðun er hugtak í eðlisfræði og er hún skilgreind sem hraðabreyting á tímaeiningu. Nánar er hröðun sú hraðabreyting, sem massi (hlutur) fær á tímaeiningu vegna einhvers krafts, sem verkar á viðkomandi massa eða hlut. Tákn hröðunar er a (en: acceleration), hraði er táknaður með v (en: velocity), tími með t, kraftur með F (en: force) og massi er táknaður með m. Feitletruðu táknin eru vigrar (vektorar), en með því er átt við stærðir, sem eru stefnubundnar. Með þessum táknum verður stærðfræðileg skilgreining á hröðun (meðalhröðun) eftirfarandi:

formula_1

Enn fremur gildir samkvæmt öðru lögmáli Newtons að

formula_2

en þessi skilgreining á aðeins við ef massi hlutarins helst fastur. Almenna skilgreiningin er

formula_3

þar sem formula_4 er skriðþungi hlutar og þar sem bæði hraðinn og massinn eru bæði föll af tíma er hröðunin

formula_5

Þegar hlutur eykur hraða sinn, þ.e. krafturinn er í sömu stefnu og hraðinn, er sagt að hann hafi jákvæða hröðun en þegar hraðinn minnkar, krafturinn er í öfuga átt við hraðann, er sagt að hann hafi neikvæða hröðun, vigurinn a er sem sagt alltaf í sömu stefnu og krafturinn, ekki sömu stefnu og hraðinn. SI-mælieining hröðunar er metrar á sekúndu, á sekúndu (m/s2). Hröðun bifreiða er yfirleitt gefin sem sá tími í sekúndum, sem það tekur að aka bílnum úr kyrrstöðu í hraðann 100 km/klst.

Sem dæmi má nota massa m sem hefur hröðun 2 m/s2 sem þýðir að fyrir hverja sekúndu sem líður eykur massinn hraða sinn um 2 m/s, þannig að hann byrjar með hraða 0 m/s, eftir 1 sekúndu er hraðinn orðinn 2 m/s, eftir 2 sekúndur er hraðinn orðinn 4 m/s og þar fram eftir götunum.

Hröðun í hringhreyfingu og gervikraftar.

Þegar hlutur ferðast eftir hringferli, þá verkar svokallaður miðsóknarkraftur á hann og hröðunin verður því í átt að miðju hringsins en ekki frá eins og gervikrafturinn miðflóttakraftur gefur til kynna, sem allir telja sig finna, þegar þeir lenda í hringhröðun. Svigkraftur jarðar ("Corioliskraftur") er gervikraftur, sem ásamt miðsóknarkrafti veldur því að loft blæs rangsælis umhverfis lægðir, en réttsælis umhverfis hæðir á norðurhveli jarðar. (Þessu er öfugt farið á suðurhvelinu.)
Óflekkað mannorð

Óflekkað mannorð er hugtak í íslenskum lögum sem skilgreint er í 5. gr. laga um kosningar til Alþingis frá árinu 2000:

Störf og embætti.

Óflekkaðs mannorðs er samkvæmt íslenskum lögum krafist af öllum þeim er gegna og/eða hafa heimild til eða sækjast eftir eftirfarandi embættum og störfum.
Eyjaálfa

Eyjaálfa er heimsálfa sem nær yfir Kyrrahafseyjar. Nákvæm skilgreining svæðisins sem heimsálfan nær yfir er ekki til sökum þess hversu stór hluti hennar er haf. Til hennar eru oft talin Ástralía og nálægar eyjar: Papúa, Nýja Sjáland og ýmsar smærri Kyrrahafseyjar. Stundum er Eyjaálfu skipt í heimshlutana Melanesíu, Míkrónesíu og Pólýnesíu. Stundum eru öll Ástralasía og Malajaeyjar talin hluti af Eyjaálfu.

Fyrstur til að stinga upp á því að gera þennan heimshluta að heimsálfu var dansk-franski landfræðingurinn Conrad Malte-Brun árið 1812. Franska heitið sem hann stakk upp á, "Océanie", er dregið af gríska orðinu ὠκεανός "ókeanos" sem merkir „haf“. Hann sá fyrir sér að svæðið næði frá Malakkasundi í vestri að strönd Ameríku í austri og skiptist í fjóra heimshluta: Pólýnesíu (Bandaríska Samóa, Cooks-eyjar, Páskaeyja, Franska Pólýnesía, Hawaii, Nýja Sjáland, Níve, Norfolkeyja, Pitcairn, Samóa, Tókelá, Tonga, Túvalú, Wallis- og Fútúnaeyjar, Rotuma), Míkrónesíu (Palá, Míkrónesía, Kíribatí, Maríanaeyjar, Marshalleyjar, Nárú, Wake-eyja), „Malasíu“ (Indónesía, Filippseyjar, Singapúr, Brúnei, Austur-Tímor og Austur-Malasía) og Melanesíu (Ástralía, Vanúatú, Salómonseyjar, Fídjieyjar og Papúa-Nýja Gínea).

Nú eru Malajaeyjar oftar taldar til Asíu. Nýja Sjáland, Ástralía og Nýja Gínea ásamt nálægum eyjum eru oft flokkuð saman sem Ástralasía innan Eyjaálfu. Vistfræðilega er Ástralasía sérstakt vistsvæði aðgreint frá Indómalajasvæðinu í norðvestri og Eyjaálfusvæðinu í norðaustri.
Þingmaður

Þingmaður er hver sá maður, sem kosinn hefur verið til þings. Á Íslandi eru þingmenn kosnir til Alþingis á fjögurra ára fresti í Alþingiskosningum, alls 63 þingmenn. Á Íslandi er hefð fyrir því að velja ráðherra úr hópi þingmanna, en þeir halda þingsæti sínu eftir sem áður.

Hugtakið ‚þingmaður‘ getur átt við bæði karl og konu þar sem orðið ‚maður‘ á við bæði kynin, þótt stundum sé starfsheitið þingkona notað.

Hægt er að sitja á þingi, í merkingunni að sitja að spjalli, eða vera á fundi, án þess að viðkomandi sé þingmaður.

Varaþingmaður er staðgengill þingmanns í fjarveru hans.