arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Hálfdan Narfason

Hálfdan Narfason (d. 1568) var prestur í Felli í Sléttuhlíð í Skagafirði á 16. öld. Hann var talinn rammgöldróttur og eru til um hann ýmsar þjóðsögur en hin þekktasta segir frá því þegar hann reyndi að sækja húsfreyjuna í Málmey í tröllaheldur.

Hálfdan var bróðursonur Einars Benediktssonar, ábóta í Munkaþverárklaustri, en ætt hans er annars óþekkt. Hann var orðinn prestur á Hólum í Hjaltadal 1507 en var síðar mjög lengi prestur á Felli, allt til dauðadags. Fátt er vitað um hann með vissu en um hann og galdrakunnáttu hans hafa þó spunnist margar sögur. Flestar segja þær frá smáatvikum eða meinlausum glettum, eða þá að séra Hálfdan notar kunnáttu sína öðrum til hjálpar, enda var hann kenndur við hvítagaldur en ekki svartagaldur.

Þekktust er sagan af því þegar bóndinn í Málmey leitaði til Hálfdanar eftir að kona hans hvarf á aðfangadag á tuttugasta og fyrsta vetri þeirra í eynni en enginn mátti búa lengur en tuttugu ár þar (sumir segja nítján). Hálfdan sagðist ekki geta náð konunni aftur en fékkst þó til að reyna. Settust þeir hann og bóndinn þá á gráan hest sem stóð við kirkjugarðinn á Felli og þaut hesturinn á ógnarhraða eftir sjónum út fyrir Dalatá og Siglunes. Í eitt skipti var eins og hesturinn hrasaði og bóndinn rak upp óp en Hálfdan sagði: „Þar skriplaði á skötu og haltu kjafti“.

Þeir héldu áfram þar til komið var undir Hvanndalabjarg (aðrir segja Ólafsfjarðarmúla), þar sem presturinn knúði dyra á bjarginu og komu þá út tvær konur og leiddu Málmeyjarhúsfreyju á milli sín, en hún var orðin „næsta torkennileg og ólík því, sem hún var áður, þrútin og blá að yfirlit og hin tröllslegasta; krossmark var í enni konunnar með réttum holdslit“. Bóndanum varð svo mikið um að hann vildi ekkert við konu sína tala og hurfu þeir frá við svo búið.
How I Met Your Mother (5. þáttaröð)

Fimmta þáttaröð bandarísku gamanþáttanna "How I Met Your Mother" fór af stað þann 21. september 2009 og lauk 24. maí 2010. Þáttaröðin samanstendur af 24 þáttum og er hver þeirra að meðaltali 22 mín. að lengd. CBS sýndi 5. þáttaröðina á mánudagskvöldum í Bandaríkjum. Serían hefur ekki enn verið sýnd hér á landi.

Söguþráður.

Ted byrjar fyrsta daginn sinn sem kennari, standandi í miðri kennslustofu - þrátt fyrir að móðirin hafi verið þar, reynist þetta þó ekki vera arkitektatíminn sem hann átti að vera að kenna. Barney og Robin hafa átt í kynferðislegu samabandi um sumarið og Lily læsir þau inni í herbergi og neyðir þau til að ákvarða hvað samband þeirra er. Eftir erfiðan tíma ákveða þau að hætta saman. Robin lýsir þessu þó þannig að þau séu tveir vinir að byrja aftur saman. Barney snýr strax til eldri siða, og notar leikjabókina til að ná í konur. Í gegnum þáttaröðina sjást merki þess að Robin og Barney sjái eftir sambandinu.

Ted byrjar samband með nemanda sem heitir Cindy (Rachel Bilson) og kemur í ljós að herbergisfélagi hennar sé framtíðar-konan hans. Robin hittir Don, nýjan samstarfsmann í morgunþættinum. Þrátt fyrir að henni líki ekki við hann í fyrstu byrja þau saman eftir nokkurn tíma og flytja inn saman. Í lok seríunnar hætta þau saman þegar Don tekur starfi í Chicago, þrátt fyrir að Robin hafi hafnað starfinu til að geta verið með honum. Marshall lemur Barney í fjórða sinn, aftur á þakkargjörðinni. Ted kaupir hús, sem þarfnast mikilla viðgerða, en það kemur seinna fram að þetta er húsið sem Ted mun búa í með fjölskyldunni.

Lily og Marshall ræða hugmyndina um að eignast barn, þrátt fyrir að Lily sé óviss. Parið ákveður að láta það eiga sig þar til þau sjá síðasta tvífara hópsins. Að lokum sér Lily mann sem hún telur vera síðasta tvífarann, þó að restin af hópnum mótmæli því, sýnir það að þau eru bæði tilbúin til að eignast barn.
Álftártunga

Álftártunga er bær og forn kirkjustaður á Mýrum í Borgarfirði. Þar var kirkja komin um 1200 og er hennar getið í Sturlungu.

Kirkjan var endurbyggð árið 1795 úr viðum Reykjavíkurkirkju sem þá hafði nýlega verið rifin. Núverandi kirkja var reist árið 1873 og þess minnst á jólum 1993 að 120 ár væru liðin frá byggingu hennar. Kirkjan, sem er lítil, tekur um 30 manns í sæti, var illa farin 1970 og stóð til að afhelga hana. Heimamenn mótmæltu, tóku á sig viðhald og gerðu upp kirkjuna að nokkru leyti og hefur helgihald haldist þar síðan.
Guðmundur Kjartansson (jarðfræðingur)

Guðmundur Kjartansson (18. maí 1909 – 7. apríl 1972) var íslenskur jarðfræðingur fæddur að Hruna í Hrunamannahreppi. Foreldrar hans voru Kjartan Helgason prófastur í Hruna og kona hans Sigríður Jóhannesdóttir. Hann lauk stúdentsprófi frá MR 1929 og hóf síðan nám í forsplallsvísindum við HÍ en innritaðist síðan í Hafnarháskóla árið eftir og hóf nám í náttúrufræðum með jarðfræði sem aðalfag. Hann lauk síðan magisterprófi í jarðfræði 1939. Guðmundur Kjartansson var annar í röð Íslendinga til að ljúka háskólaprófi í jarðfræði. Hinn fyrsti var dr. Helgi Pjeturss. Að námi loknu starfaði Guðmundur fyrst sem kennari við Flensborg en 1955 var hann ráðinn til starfa sem jarðfræðingur á Náttúrugripasafn Íslands, seinna Náttúrufræðistofnun Íslands, og þar vann hann til æviloka.

Guðmundur er í hópi fremstu jarðfræðinga landsins. Hann skrifaði fjölmargar greinar um fræði sín, mest í "Náttúrufræðingnum" en einnig bækur auk þess vann hann mikið að jarðfræðikortagerð. Hann rannsakaði jarðfræði Suðurlands og lagði þar mikla áherslu á ísaldarminjar, einnig rannsakaði hann Heklu og Hekluhraun og fylgdist með gosinu mikla 1947-1948. Hann skrifaði grundvallarritgerðir um flokkun íslenskra fallvatna og lagði grunn að skilningi manna á móbergi og móbergsmyndunum með stapakenningunni svonefndu.

Eiginkona Guðmundar var Kristrún Steindórsdóttir. Þau eignuðust tvö börn Solveigu (1942) og Kjartan (1958).
Bæjarfell í Hítardal

Bæjarfell er fjall (235 metra) norður af bænum Hítardal í Hítardal. Bæjarfell er auðvelt uppgöngu og er þaðan gott útsýni. Þá eru nokkrir þekktir hellisskútar í móbergi fjallsins, þar á meðal Sönghellir, Fjárhellir, Paradís, Víti og Hundahellir. Þar er og kletturinn Nafnaklettur sem svo er nefndur sökum þess að í hann hefur verið skorinn fjöldi nafna og fangamarka hvers sögur má rekja allt aftur á 18. öld.
Hítará

Hítará er bergvatnsá sem rennur úr Hítarvatni eftir Hítardal og fellur í Akraós. Hítará afmarkar Mýrasýslu og Snæfells- og Hnappadalssýslu.

Í ánni eru fossarnir Kattarfoss og Brúarfoss og er í henni góð laxveiði en hún er nú laxgeng allt til upptaka. Selir ganga stundum upp í ána allt að Brúarfossi. Jóhannes á Borg byggði sér veiðihús á árbakkanum og kallaði "Lund". Þar er að finna mikið safn uppstoppaðra fugla sem Jóhannes viðaði að sér.
Málsnið

Málsnið vísar til heildaryfirbragðs málsins, og er mismunandi eftir aðstæðum.
Gljúfurá

Glúfurá getur átt við eftirtaldar ár:
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997 var 44. skipti sem Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva var haldin, en hún fór fram í International Convention Center í Jerúsalem í Ísrael 29. maí árið 1999. Kynnar keppninnar voru Yigal Ravid, Dafna Dekel og Sigal Shahamon en það var í fyrsta sinn sem þrír kynnar sáu um að kynna keppnina. Sigurvegarinn í keppninni var Charlotte Nilsson, fulltrúi Svíþjóðar með „Take me to your heaven“, sem hlaut 163 stig. Selma Björnsdóttir náði 2. sæti með lagið "All out of Luck" sem var best árangur Íslands í keppninni.

Niðurstöður.

Tegund atkvæðagreiðslu:

12 Stig.

Eftirfarandi lönd gefa 12 stig í ...
Litla hafmeyjan (kvikmynd 1989)

Litla hafmeyjan (enska: "The Little Mermaid") er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 1989. Myndin byggir á samnefndri sögu eftir danska rithöfundinn Hans Christian Andersen.

Sagan fjallar um unga hafmeyju sem gengur að nafninu Ariel. Hún er dóttir Neptúnusar, sem er vel þekktur fyrir að vera konungur sjávarins. Einn dag fékk Ariel klikkaða hugmynd og sagði þá faðir sínum að henni langaði að skoða mennska heiminn. Hann vildi ekki hjálpa henni, svo hún fór í burtu, í leit að hjálp hjá einhverjum. Þá hittir hún Úrsúlu, sem gefur henni eitthvað lyf sem myndi breyta Ariel í mennska stelpu. Ariel tekur lyfið, en í leiðinni, fær Nornin rödd hennar. Litla Hafmeyjan fer á þurrt land, því að hún gat ekki andað undir vatni eins of áður. Um leið er hún fundin en ekki vissi hún að maðurinn sem að fann hana og hjálpaði henni var enginn annar en prinsinn. Þau enda á því að verða mjög ástfanginn af hvort öðru og giftast.
Hreðavatn

Hreðavatn er stöðuvatn í neðanverðum Norðurárdal í Borgarbyggð. Við vatnið stendur samnefndur bær. Í grennd Hreðavatns er laxveiðiáin Norðurá og fossarnir Laxfoss og Glanni, Grábrókarhraun og Grábrókargígar. Í vatninu er silungsveiði. Hreðavatnsskáli, byggður (1933), var fjölsóttur gisti- og áningar- og veitingastaður ferðamanna um áratugaskeið. Háskólinn á Bifröst, áður "Samvinnuskólinn", með tilheyrandi byggð hefur verið starfræktur í landi Hreðavatns frá 1955.

'Hreða' er hér einkum talið skilt 'hraði' og 'hræða' og 'hríð' og talið merkja ófrið af einhverri sort.

Gróðurfar.

Nokkrir gróðri vaxnir hólmar með kjarrlendi og blómum eru í Hreðavatni og heita þeir Hrísey og Álftahólmi. Í landi Hreðavatns þar sem er eyðibýlið Hreðavatnssel, er sunnan undir Þórisengismúla að finna surtarbrand sem um skeið var unninn þar til eldsneytis. Surtarbrandsnámið gekk ekki sem skyldi og hrundu námagöngin á endanum saman. Þá hafa fundist þar jarðvegsleifar með steingervingum af jurtaleifum, svo sem laufblöðum trjáa, sem gefa til kynna að fyrir nokkuð löngu síðan hafi vaxið á Íslandi gróður, sem nú er helst að finna í sunnanverðri Mið-Evrópu. Í austurhlíðum Þorvaldsdals skammt frá Hreðavatnsseli, eru enn fremur ljóslituð jarðlög, botnlög stöðuvatns sem þar hefur verið fyrir um sjö milljónum ára. Þá hafa í landi Jafnaskarðs verið ræktaðar og gróðursettar innan skógræktargirðingar, ýmsar tegundir barrtrjáa sem dafna þar vel; þ.e. Jafnaskarðsskógur.
Jafnaskarð

Jafnaskarð er bóndabýli í um 100 m hæð vestan við Hreðavatn í Norðurárdal. Þar hjá, sunnan og vestan vatnsins, er 150 hektara skógur birkis og barrviðar, sem nefnist Jafnaskarðsskógur. Skógurinn var afgirtur og friðaður af Skógrækt ríkisins árið 1941. Í og við Jafnaskarðsskóg eru merktar gönguleiðir og reiðgötur.
30. mars

30. mars er 89. dagur ársins (90. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 276 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
Skallagrímsgarður

Skallagrímsgarður er lystigarður í Borgarnesi miðju, upp af Kveldúlfsvík. Samkvæmt Egils sögu drukknaði Böðvar Egilsson, sonur Egils í Borgarfirði og er heygður í Skallagrímsgarði. Þar voru fyrir heygðir fyrir þeir Kveldúlfur og Skallagrímur sonur hans, faðir Egils Skallagrímssonar. Í garðinum er minnismerki um Egil Skallagrímsson með vísan í Sonatorrek, eftirmæli Egils um Böðvar og Gunnar syni sína, en Gunnar hafði dáið skömmu áður en Böðvar drukknaði.
Listi yfir helstu laxveiðiár á Íslandi

Þetta er listi yfir helstu laxveiðiár á Íslandi:
Ófeigur Herröðarson

Ófeigur Herröðarson var landnámsmaður í Ófeigsfirði á Ströndum. Í Landnámabók er sagt frá því að eftir að Haraldur konungur hárfagri lét drepa Herröð hvítaský, göfugan mann í Noregi, hafi synir Herröðar þrír haldið til Íslands og numið land á Ströndum.

Bræðurnir námu firðina fyrir sunnan Dranga: Eyvindur nam Eyvindarfjörð, Ófeigur Ófeigsfjörð, en Ingólfur Ingólfsfjörð.
Danske Bank

Danske Bank er danskur banki sem rekur útibú á Norðurlöndunum, á Írlandi (Norður-Írlandi og Írska lýðveldinu) og í Eystrasaltslöndunum. Höfuðstöðvar bankans eru í Kaupmannahöfn. Árið 2018 kom í ljós að Danske Bank hefur aðstoðað erlenda glæpamenn og einræðisherra með að þvo peninga í gegnum útibú bankans í Eistlandi.

Bankinn gefur út bresk pund (merkt "Danske Bank") á Norður-Írlandi, einn af þremur bönkum sem hefur leyfi, af sögulegum ástæðum, til að gefa út pund þar (Seðlabanki Englands gefur út fyrir England og Wales).
Hljómsveitin Silfurberg

Silfurberg er íslensk hljómsveit sem samanstendur af sex einstaklingum, söngkonu og fimm hljóðfæraleikurum, en leiðir þeirra lágu saman í tónlistarskóla FÍH.

Sumarið 2010 starfaði hljómsveitin sem sumarlisthópur hjá Hinu húsinu og flutti norræn þjóðlög í eigin útsetningum fyrir gesti og gangandi víðs vegar um Reykjavík. Útsetningarnar voru af ýmsum toga. Fyrsta plata þeirra, Skandimanía kom út í júlí 2010.

Tenglar.

Silfurberg á Facebook
Kone

KONE er finnskt fyrirtæki sem meðal annars framleiðir lyftur og rúllustiga. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Espoo.
Laugarbrekka

Laugarbrekka er eyðibýli í Breiðuvíkurhreppi, upp frá Hellnum og vestan undir Laugarholti, þar sem er Bárðarlaug. Byggð lagðist af í Laugarbrekku 1887, en þar var gamalt kirkjusetur og kirkja frá 1563, eða allt þar til hún var færð að Hellnum þar skammt frá árið 1881. Í Bárðar sögu Snæfellsáss segir svo frá, að Bárður hafi búið að Laugabrekku á meðan hann dvaldi meðal manna.

Hin víðförla Guðríður Þorbjarnardóttir fæddist á Laugarbrekku árið 980 og fluttist árið 1000 til Grænlands með foreldrum sínum. Þar kynntist hún og giftist Þorsteini, syni Eiríks rauða landnámsmanns í Grænlandi og saman freistuðu þau þess að sigla til Vínlands. Sú för heppnaðist ekki og dó Þorsteinn í þeirri ferð. Komin aftur í Brattahlíð kynntist Guðríður Þorfinni Karlsefni, giftist honum og sigldi með honum til Vínlands. Þar fæddist sonur þeirra Snorri og varð Guðríður þá móðir fyrsta Evrópumannsins sem vitað er til að hafi fæðst á meginlandi Norður-Ameríku.
Rauðamelur ytri

Rauðamelur ytri er kirkjustaður er stendur undir hárri hraunbrún skammt norðan Gerðubergs. Á Rauðamel var endurreist kirkjusetur árið 1570, fyrst sem útkirkja frá Kolbeinsstöðum, til 1645 og þá frá Miklaholti og stendur nú á Rauðamel lítil timburkirkja. Fyrir ofan bæinn er reglulega lagaður gjallgígur, Ytri Rauðamelskúla (222 m) sem stendur um 100 m yfir úfnu apalhrauninu í kring. Stuttan spöl frá þjóðveginum er í landi Rauðamels, ein frægasta og vatnsmesta ölkelda landsins, Rauðamelsölkelda og er hún á náttúruminjaskrá.

Í hraungjótu rétt við bæinn á Rauðamel fundust árið 1959 fjórir eirkatlar. Ekki er vitað nákvæmlega hvenær þeim var komið þar fyrir, en lögun þeirra mun benda til að þeir hafi verið smíðaðir á 13. eða 14. öld. Slíkir eirkatlar þóttu mikil verðmæti áður fyrr og eru heimildir fyrir því í Búalögum, að einn slíkur hafi þá virtur til jafns við áttæring.
Sumarólympíuleikarnir 1972

Sumarólympíuleikarnir 1972 voru haldnir í Munchen í Vestur-Þýskalandi frá 26. ágúst til 10. september.

Aðdragandi og skipulagning.

Ákvörðunin um keppnisstað var tekin vorið 1966 á fundi Alþjóðaólympíunefndarinnar. Fjórar borgir sóttust eftir gestgjafahlutverkinu. Auk München voru það Madrid, Montréal og Detroit. München fékk langflest atkvæði í fyrstu umferð valsins en þó ekki tilskilinn meirihluta. Norðu-Amerísku borgirnar tvær fengu fæst atkvæði í þeirri umferð, sex talsins og féll Detroit þá úr leik. Í næstu umferð fékk München 31 atkvæði á móti 16 atkvæðum Madrid og 13 atkvæðum Montréal.

Keppnisgreinar.

Keppt var í 195 greinum. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.

Handknattleikskeppni ÓL 1972.

Innanhússhandknattleikur var í fyrsta sinn á dagskrá Ólympíuleikanna árið 1972. Íslenska landsliðið tryggði sér keppnisrétt með góðum árangri í forkeppni á Spáni í marsmánuði.

Sextán lið tóku þátt og var Ísland í B-riðli ásamt Austur-Þýskalandi, Tékkóslóvakíu og Túnis. Íslendingar töpuðu fyrir Austur-Þjóðverjum í fyrstu viðureign og misstu unninn leik gegn Tékkóslóvakíu niður í jafntefli. Íslenska liðið hefði þurft að vinna 22 marka sigur á Túnis í lokaleik til að komast áfram úr riðlinum, en það tókst ekki. Eftir töp gegn Pólverjum og Japönum hafnaði íslenska liðið loks í tólfta sæti.

Lið Júgóslava hlaut gullverðlaunin eftir sigur á Tékkum í úrslitaleik og bronsverðlaunin komu í hlut Rúmena.

Þátttaka Íslendinga á leikunum.

Auk handknattleikslandsliðsins, sendu Íslendingar fjóra sundmenn, fjóra frjálsíþróttamenn og tvo lyftingamenn á leikana þá Óskar Sigurpálsson og Guðmund Sigurðsson.

Í Ólympískum Lyftingum varð Óskar Sigurpálsson í 19 sæti í -110 kg. flokki og Guðmundur Sigurðsson í 13. sæti í - 90 kg. flokki.

Guðjón Guðmundsson náði bestum árangri sundmanna. Hann varð 36. í 100 metra bringusundi á nýju Norðurlandameti. Var hann valinn Íþróttamaður ársins 1972 fyrir afrek sitt. Sundkappinn Guðmundur Gíslason keppti á sínum fjórðu Ólympíuleikum.

Í frjálsíþróttakeppninni varð Bjarni Stefánsson 30. í milliriðli í 400 metra hlaupi, en hafði áður sett nýtt Íslandsmet í forriðli. Lára Sveinsdóttir keppti í hástökki og varð þar með fyrst íslenskra kvenna til að keppa í frjálsum íþróttum á leikunum.
Dzhambúl

Dzhambúl Dzhabajev (oftast skrifað Dsjambúl eða Dsambúl í íslenskum textum) (1846 – 22. júní 1945) var hirðingjaskáld í Kasakstan. Hann var í miklum metum í Ráðstjórnarríkjunum í stjórnartíð Stalíns fyrir lofsöngva um einræðisherrann, sem hann var skrifaður fyrir, en talið var, að aðrir hefðu ort. Halldór Kiljan Laxness hitti Dzhambúl á rithöfundaþingi í Tbílísí í Georgíu í árslok 1937 og sneri á íslensku einum lofsöng hans um Stalín og birti í "Gerska æfintýrinu" (1938). Þar eru línurnar:

Trúði Laxness því, að Dzhambúl hefði ort kvæðið. Frumflutti hann þýðingu sína við mikinn fögnuð á fundi íslenskra stúdenta í Kaupmannahöfn 11. apríl 1938.

Guðmundur Böðvarsson minnist einnig á Dzhambúl í kvæði, sem hann orti í Alma Ata í boðsferð til Ráðstjórnarríkjanna vorið 1953.
Hinrik 3.

Hinrik 3. getur átt við:
Electrolux

Electrolux er sænskt fyrirtæki sem framleiðir heimilistæki. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Stokkhólmi.
Fríverslunarsamningur Norður-Ameríku

Fríverslunarsamningur Norður-Ameríku (enska: "North American Free Trade Agreement", NAFTA; spænska: "Tratado de Libre Comercio de América del Norte", TLCAN eða TLC; franska: "Accord de libre-échange nord-américain", ALÉNA) er samningur um fríverslun sem ríkisstjórnir Mexíkó, Bandaríkjanna og Kanada gerðu með sér og gekk í gildi 1. janúar 1994. Samningurinn skapaði stærstu viðskiptablokk heims. Hann var meðal annars undir áhrifum frá Maastrichtsamningnum frá 1992. Samningurinn tók við af Fríverslunarsamningi Kanada og Bandaríkjanna frá 1988.

Það sem helst einkennir samninginn er afnám tolla í skrefum. Samningurinn hefur verið gagnrýndur í öllum aðildarríkjunum meðal annars fyrir að styrkja menningarlegt og efnahagslegt forræði Bandaríkjanna í Kanada, fyrir að auka fólksflutninga gegnum suðurlandamæri Bandaríkjanna og fyrir að gefa bandarískum og kanadískum stórfyrirtækjum færi á að eignast mikilvægar auðlindir í Mexíkó. Sama dag og samningurinn gekk í gildi hóf Þjóðfrelsisher Zapatista uppreisn gegn ríkisstjórn Carlos Salinas de Gortari í héraðinu Chiapas í Mexíkó.
Eulersregla

Eulersregla er regla í talnafræði sem segir að þar sem formula_1 er jákvæð heiltala og formula_2 er jákvæð heiltala sem er ósamþátta formula_1 (þ.e. þar sem formula_4) gildir að:

þar sem formula_6 er formula_7-fall Eulers og formula_8 merkir að vinstri hliðin sé samleifa hægri hliðinni mátaðri við formula_1.
Bernarsáttmáli til verndar bókmenntum og listaverkum

Bernarsáttmáli til verndar bókmenntum og listaverkum oftast kallaður aðeins Bernarsáttmálinn er alþjóðasamningur sem fjallar um gagnkvæma vernd höfundaréttar í aðildarlöndum. Fyrsta útgáfa samningsins var samþykkt í Bern í Sviss árið 1886. Grunnstoðir sáttmálans eru gagnkvæmni milli ríkja (þ.e. að erlend verk njóti sömu verndar og innlend í hverju landi) og sjálfvirkni réttarins sem má ekki vera háður neinum formlegum skilyrðum eins og t.d. skráningu verksins.

Sáttmálinn var saminn að undirlagi Victors Hugo og samtakanna Association Littéraire et Artistique Internationale. Hann byggist á franska höfundaréttarhugtakinu "droit d'auteur" sem felur í sér að höfundaréttur verður til sjálfkrafa um leið og hugmynd verður að hugverki með því að henni er fengið fast form en "copyright"-löggjöfin fól þá í sér að höfundur þurfti að sækja sérstaklega um eða tilkynna um höfundarétt. Sáttmálinn var saminn í kjölfarið á Parísarsamþykkt um vernd eignarréttinda á sviði iðnaðar frá 1883 sem fjallaði um hin svið hugverkaréttar: einkaleyfi, vörumerki og verndun iðnhönnunar.

Upphaflega var Bernarsáttmálinn með eigin stofnun líkt og Parísarsáttmálinn en 1893 sameinuðust þær í eina Sameinaða stofnun um vernd hugverkaréttinda. 1967 var nafni þessarar stofnunar breytt í Alþjóðahugverkastofnunin (WIPO) sem varð stofnun innan Sameinuðu þjóðanna árið 1974.

Bernarsáttmálinn hefur verið endurskoðaður nokkrum sinnum frá upphafi: í París 1896, Berlín 1908, Bern 1914, Róm 1928 (sæmdarréttur og gildistími 50 ár frá dauða höfundar), Brussel 1948 (kvikmyndir og ljósmyndir), Stokkhólmi 1967 (þriggja skrefa prófið fyrir undanþágur frá einkarétti höfundar), París 1971 og endurskoðaður 1979. Bretland undirritaði sáttmálann árið 1887 en staðfesti ekki stóra hluta hans fyrr en með "Copyright, Designs and Patents Act" árið 1988. Bandaríkin neituðu lengi vel að undirrita samninginn þar sem hann fól í sér miklar breytingar á bandarískum höfundalögum. Bandaríkin urðu fyrst aðilar að samningnum árið 1989.

Ísland undirritaði samninginn fyrst 7. september 1947 löngu á eftir hinum Norðurlöndunum sem höfðu lengi kosið að virða sáttmálann gagnvart íslenskum höfundum en bentu jafnan á að Íslendingar gerðu ekki hið sama gagnvart öðrum. Rithöfundafélag Íslands og Bandalag íslenskra listamanna höfðu barist fyrir því að Ísland gerðist aðili að Bernarsambandinu frá því á 3. áratugnum. Fullgilding fól í sér breytingar á lögum um rithöfundarétt og prentfrelsi. Endurskoðaður texti Bernarsáttmálans frá 1971 var útfærður með sérstökum höfundalögum 1972.
Eyjólfur Sæmundsson

Eyjólfur Sæmundsson (d. 1158) í Odda á Rangárvöllum var prestur og ef til vill goðorðsmaður.

Sturlunga.

Í ættartölum framarlega í Sturlungusafninu stendur: „Sæmundur hinn fróði átti Guðrúnu, dóttur Kolbeins Flosasonar. Þeirra börn voru þau Eyjólfur prestur og Loftur prestur og Loðmundur og Þórey, er átti Þorvarður Ólafsson.“ Í 126. kafla af "Íslendingasögu" í sama safni stendur, að Eyjólfur Sæmundarson hafi átt hálfan Oddastað, sem Loftur og Loðmundur bræður hans hafi tekið í arf.

Þorláks saga.

Í þriðja kafla af "Þorláks sögu hinni elstu" stendur, að móðir Þorláks biskups vildi koma honum til mennta, og „réðust þau mæðgin í hinn æðsta höfuðstað í Odda undir hönd Eyjólfi presti Sæmundarsyni, er bæði hafði höfðingsskap mikinn og lærdóm góðan, gæsku og vitsmuni gnægri en flestir aðrir. Og heyrðum vér hinn sæla Þorlák það vitni bera honum, að hann þóttist trautt þvílíkan dýrðarmann reynt hafa sem hann var... svo bar oft til, þá er vér hældum hans góðum háttum, að hann kvað það vera siðvenjur Eyjólfs fóstra síns Sæmundarsonar... Eyjólfur virti Þorlák mest allra sinna lærisveina um það allt, er til kennimannsskapar kom...“ Eyjólfur kann að hafa hvatt og styrkt Þorlák til að stunda sem nýlega vígður prestur framhaldsnám í París.
Eiríkur Ívarsson

Eiríkur Ívarsson (dáinn 1213) var biskup í Stafangri frá 1171 og erkibiskup í Niðarósi frá 1188. Hann var góðrar ættar og hafði menntast í Viktorsklaustrinu í París. Eysteinn Erlendsson hafði vígt hann biskupsvígslu og bent á hann sem eftirmann sinn á stóli erkibiskups. Eiríkur lenti í deilum við Sverri konung og varð landflótta fyrir honum en páfinn bannfærði Sverri. Þessi ár dvaldist Eiríkur í Danmörku á vegum Absalons erkibiskups. En eftir að konungaskipti voru orðin í Noregi 1202, sættist Eiríkur við hinn nýja konung Hákon Sverrisson og sneri heim til stóls síns. Hann var þá orðinn blindur.

Eiríkur var 1178 einn af þeim þremur biskupum, sem voru að vígslu Þorláks helga, og vitnaði að honum látnum um heilagleika hans.
Lincoln

Lincoln er borg í Lincolnshire á Austur-Englandi. Íbúar voru um 98.000 árið 2017. Þar er forn dómkirkja. Þorlákur helgi stundaði nám í Lincoln eftir miðja tólftu öld.