arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Bananalýðveldi

Bananalýðveldi er nýyrði haft um lýðveldi sem hafa tíð ríkisstjórnarskipti eða þar sem ráðamenn eru spilltir.

Tilkoma nafnsinns.

Nafnið er komið til vegna áhrifa bandarískra stórfyrirtækja í stjórnmálum í Hondúras. "United Fruit" og "Standard Fruit" stjórnuðu bananaútflutningi landsins en bananar voru helsta útflutningsvaran og því höfðu fyrirtækin mikil áhrif á stjórnmál þar í landi. Síðar borgaði "Cuyamel Fruit" ótíndum glæpamönnum fyrir að ræna völdum og koma á fót ríkisstjórn sem var hliðholl fyrirtækinu. Orðið var síðar notað yfir lönd í Mið-Ameríku og Karíbahafi þar sem samskonar ástand ríkti. Í dag er hugtakið notað frjálslega um lönd þar sem stjórnmál eru í reiðuleysi.
Móðuharðindin

Móðuharðindin voru hörmungar eða áhrif náttúruhamfara sem urðu á Íslandi í Skaftáreldum 1783 – 1785. Móða eða eiturgufa lagðist á jörðina, gras sviðnaði og búfénaður féll. Talið er að um 75% búfjár hafi þá fallið og fimmti hver maður eða um 10.000 Íslendingar hafi dáið. Móðuharðindin hófust með eldgosi 8. júní 1783 í Lakagígum en þeir urðu til í einhverju mesta hraungosi á jörðunni á sögulegum tímum. Samtímalýsing eldsumbrotanna og áhrifa þeirra í nærliggjandi sveitum eru í Eldriti séra Jóns Steingrímssonar, síðar nefndur "eldklerkur", sem hann lauk við að skrifa árið 1788.

Veðurfar breyttist á meðan á hörmungunum stóð. Gosið var svo kröftugt að brennisteinsoxíð náði upp í heiðhvolf og hiti lækkaði. Einnig minnkaði inngeislun sólar til jarðar vegna ösku. Áhrifa gossins gætti víða um heim. Hugsanlega má rekja uppskerubrest sem varð víða í Evrópu sumarið 1783 til gossins en slæmt sumar og kuldavetur í kjölfarið juku vandræði Frakka í aðdraganda frönsku byltingarinnar.
Kennari

Kennari er sá sem starfar að menntun, kennslu og uppfræðslu nemanda, oft við skóla.
Latte

Latte eða caffè latte er kaffidrykkur búinn til með því að hella flóaðri mjólk yfir lögun af espresso. Hlutfallið milli mjólkur og kaffis er venjulega um 5:1, þannig að "caffé latte" hefur miklu meiri mjólk en "cappuccino" þótt stundum sé þessu ruglað saman.

Nafnið kemur úr ítölsku en „caffè latte“ þýðir „mjólkurkaffi“, styttingin „latte“ varð algeng í Bandaríkjunum um 1985. Venjan er að bera "caffé latte" fram í háu og mjóu glasi og teskeið með löngu handfangi í. Á kaffihúsum er mjólkin yfirleitt flóuð með heitri gufu úr espressóvélinni, rétt eins og þegar mjólkurfroða er búin til og stundum endar dálítil mjólkurfroða efst.

Athugið að ef beðið er um „latte“ á Ítalíu færir þjónninn manni nær örugglega mjólkurglas.
Grænfóður

Grænfóður er samheiti yfir jurtir af krossblómaætt og grasaætt sem notaðar eru sem fóður eða beit fyrir búfénað. Það er gjarnan nýtt sama ár og því er sáð. Grænfóðurrækt hófst á síðustu öld og jókst eftir seinni heimsstyrjöld. Grænfóður hentar vel til nytaukningar hjá kúm og til haustbötunar lamba. Grænfóðurrækt er einnig æskilegur liður í endurræktun túna. Grænfóður er að einhverju leyti slegið en mest notað til beitar. Við slátt er það oftast verkað í rúllur eða gefið strax, t.d. á haustin þegar kýrnar hafa verið bundnar inn. Þá er það einnig notað við núllbeit.

Jarðvinnsla.

Við ræktun grænfóðurs verður að huga að góðri jarðvinnslu. Æskilegast er að plægja jarðveginn og herfa. Í stykkjum sem lengi hafa verið notaðar til ræktunar grænfóðurs eru birgar af illgresisfræjum og er því mikilvægt að plægja þau niður til að draga úr sprettu illgresisins. Búfjáráburði er hentugt að dreifa í grænfóðurflög og er hann líka plægður niður. Passa verður að fínvinna jarðveginn ekki um of, því hentar á fæstum stöðum að tæta jarðveginn nema þar sem áður var tún (til að losna við mestu torfurnar). Næst er sáð, ýmist með sáðvél eða kastdreifara. Tilbúnum áburði er dreift um leið eða stuttu síðar. Að lokum er valtað yfir til að fræin og moldi rjúki síður í burtu og til að halda jarðvegsrakanum að fræjunum.

Helstu tegundir.

Helstu tegundir grænfóðurs eru:

Af grasaætt:

Af krossblómaætt:
Definitely Maybe

Definitely Maybe er fyrsta breiðskífa bresku rokkhljómsveitarinnar Oasis. Hún var gefin út árið 1994. Platan var á sínum tíma hraðast seljandi frumburður allra tíma í Bretlandi en fyrsta plata Arctic monkeys, „Whatever People Say That's What I'm Not“, á nú það met.

Lagalisti.

Öll lög samin af Noel Gallagher.
Familiar To Millions

Familiar To Millions er tvöföld plata sem var tekin upp á tónleikum Oasis á Wembley í júlí árið 2000.

Lagalisti.

Öll lög samin af Noel Gallagher nema annað sé tekið fram.
Dagblaðið

Dagblaðið getur átt við eftirfarandi:
Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu

Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu, skammstafað ÖSE (á ensku "Organization for Security and Co-operation in Europe" einnig skammstafað "OSCE"), er alþjóðastofnun sem var stofnuð árið 1973 sem CSCE (Ráðstefnan um öryggi og samvinnu í Evrópu skammstafað RÖSE) en nafninu var breytt árið 1990 og verkefnin endurskilgreind í kjölfar hruns kommúnismans. 56 ríki frá Evrópu, Asíu og Norður-Ameríku eiga aðild að stofnuninni. Tilgangur stofnunarinnar er að koma í veg fyrir vopnuð átök, stjórnun neyðarástands og enduruppbyggingu á átakasvæðum.

Höfuðstöðvar stofnunarinnar eru í Vínarborg í Austurríki.
1441-1450

1441–1450 var 5. áratugur 15. aldar.
1368

Árið 1368 (MCCCLXVIII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Hellsing: The Dawn

Original Video Animation (japanska: オリジナル・ビデオ・アニメーション, orijinaru bideo animēshon- íslenska: upprunlegt hreyfimyndband), oft stytt yfir í OVA (オーブイエー, Ōbuiē) er hugtak notað í Japan yfir anime sem er gefið út beint til sölu, án þess að vera fyrst sýnt í sjónvarpi eða í bíói. Upphaflega voru OVA titlar gefnir út á VHS, en nú til dags eru þeir gefnir út á mynddiskum.

Upphaflega var OAV (sem stendur fyrir "Original Animation Video") var notað í stað OVA og þýðir það sama, en OAV er of líkt hugtakinu AV ("Adult Video" eða dónamyndband), sem olli misskilningi meðal kaupenda, sem varð til að þessu var skipt yfir í OVA.
Íslenska stafrófið

Íslenska stafrófið er stafróf sem er notað til að skrifa íslensku. Íslenska stafrófið hefur 32 bókstafi, en 26 ef broddstafir eru ekki taldir með. Það notar eftirfarandi bókstafi:

þar sem broddarnir (´) yfir sérhljóðum tákna hvorki breytileika í áherslu né lengd heldur annað hljóðgildi. Tveir sérstakir stafir í stafrófinu eru þeir þorn og eð en stafurinn Þ hefur verið í stöðugri notkun í íslensku máli frá upphafi.

Stafurinn Z var einu sinni hluti af stafrófinu en var tekinn út árið 1973 vegna þess að z er í íslensku borið fram eins og s og þótti því ástæða til að einfalda stafsetningu. Samtímis var rætt um að fella út y og ý en ekki náðist samstaða um það.

Fimm stafir í íslenska stafrófinu tákna tvö hljóð: x é á ó æ.

Stafirnir C, Q, W, og Z eru ekki notaðir almennt í íslensku, en koma fyrir í sumum nöfnum sem Íslendingar bera, aðallega ættarnöfnum, og finnast á íslensku lyklaborði. Margir telja að þeir ættu að vera með í íslenska stafrófinu, enda er stafrófið fyrst og fremst tæki til þess að raða orðum og/eða nöfnum í "rétta" röð. Séu þessir stafir ekki á ákveðnum stað í stafrófinu getur enginn sagt hvar raða skal nöfnum eins og Carl eða Walter, sem bæði eru vel þekkt hérlendis. Stafrófið var kennt í íslenskum skólum með þessum stöfum allt fram undir 1980. Þá var stafrófið þannig: a, á, b, c, d, ð, e, é, f, g, h, i, í, j, k, l, m, n, o, ó, p, q, r, s, t, u, ú, v, w, x, y, ý, z, þ, æ, ö. Alls 36 stafir.

Íslenska stafrófið á uppruna sinn í latneska stafrófinu, sem á rætur að rekja til gríska stafrófsins.

Íslenskar stafrófsvísur.

A, Á, B, D, Ð, E, É, &lt;br&gt;

F, G, H, I, Í, J, K.&lt;br&gt;

L, M, N, O, Ó og P,&lt;br&gt;

eiga þar að standa hjá. &lt;br&gt;&lt;br&gt;

R, S, T, U, Ú, V næst,&lt;br&gt;

X, Y, Ý, svo Þ, Æ, Ö.&lt;br&gt;

Íslenskt stafróf er hér læst&lt;br&gt;

í erindi þessi skrítin tvö.&lt;br&gt;

Hér er svo upprunalega útgáfan af vísunum. Þær birtust fyrst í stafrófskveri séra Gunnars Pálssonar í Hjarðarholti, "Lítið ungt stöfunarbarn", sem var prentað í Hrappsey 1782, og eru taldar vera eftir hann. Þetta er sú útgáfa sem flestir þekkja og syngja en á seinni árum hefur J og V þó yfirleitt verið bætt inn:

a, b, c, d, e, f, g&lt;br&gt;

eftir kemur h, i, j, k&lt;br&gt;

l, m, n, o, einnig p,&lt;br&gt;

ætla eg q þar standi hjá.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

r, s, t, u eru þar næst&lt;br&gt;

x, y, ý, z, þ, æ, ö&lt;br&gt;

allt Stafrófið er svo læst&lt;br&gt;

í erendi þessi lítil tvö.
1461-1470

1461–1470 var 7. áratugur 15. aldar.
Vandalar

Vandalar voru germönsk þjóðflutningaþjóð sem stofnaði ríki í Norður-Afríku og á eyjum Miðjarðarhafs. Ríki þeirra stóð frá 429 til 534 e.Kr.. Löngu eftir þeirra dag voru skemmdarvargar í frönsku stjórnarbyltingunni kallaðir vandalar (franska: "vandales") eftir þeim og hefur orðið síðan fengið merkinguna skemmdarvargur í mörgum tungumálum. Héraðið (V)Andalúsía á Spáni er einnig talið heita í höfuðið á þeim en þar áttu þeir konungsríki um nokkurt skeið.

Tungumál þeirra er venjulega talið austur-germanskt eins og mál Gota og Roga.
1817

Árið 1817 (MDCCCXVII í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Daron Malakian

Daron Vartan Malakian (fæddur 18. júlí 1975) er bandarískur tónlistarmaður af armenskum uppruna. Hann er gítarleikari þungarokkssveitarinnar System of a Down. Malakian hefur samið og útsett bróðurpart tónlistar sveitarinnar og í seinni tíð einnig tekið þátt í textasmíðum.

Ævisaga.

Malakian er einbirni hjónanna Vartan og Zepur Malakian, en þau fluttu frá Írak til Hollywood árið sem Daron fæddist. Hann lét sig dreyma um að spila á trommur í hljómsveit og ungur að árum kynntist hann hljómsveitum á borð við Van Halen, Iron Maiden, Judas Priest og Motörhead. 12 ára fór hann að fikta við gítarleik. Í skóla kynntist hann síðan Serj Tankian og saman stofnuðu þeir hljómsveitina "Soil" sem síðan breyttist í System of a Down.

Þegar System of a Down tók sér hlé frá spilamennsku árið 2006 sneri Malakian sér að verkefninu "Scars on Broadway" með Shavo Odadijan. Með því ætla þeir sér að bræða saman þungarokk og raftónlist og tvinna auk þess saman við hana armenskri tónlist.
1824

Árið 1824 (MDCCCXXIV í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
1836

Árið 1836 (MDCCCXXXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Glúmur Óleifsson

Glúmur Óleifsson var annar eiginmaður Hallgerðar langbrókar Höskuldsdóttur. Þau bjuggu á Varmalæk í Borgarfirði. Bræður Glúms hétu Ragi og Þórarinn sem var kallaður Ragabróðir og var lögsögumaður á 10. öld. Hallgerður og Glúmur unnust mjög og á meðan þau bjuggu saman var hún vinsæl og vel liðin. En Glúmur gerði þau mistök að slá hana kinnhest og drap Þjóstólfur, fóstri Hallgerðar, hann. Hallgerður var ekki sátt með það og sendi þá Þjóstólf til Hrúts frænda síns sem drap hann.
Kennsl

Í skáldskaparfræði Aristótelesar eru kennsl (forngríska: , "anagnōrisis") það þegar ein persóna harmleiks þekkist skyndilega, oft með geigvænlegum afleiðingum. Í riti sínu "Um skáldskaparlistina" skilgreindi Aristóteles hugtakið svo:

Aristóteles skipti kennslum í nokkra flokka eftir því hvernig þau koma til. Ólistrænust taldi hann vera þau sem koma til af ytri merkjum, til dæmis þannig að maður þekkist af spjóti sínu, hálsfesti eða sári. Kennsl geta einnig komið til af frásögn, minningu eða rökvillu en best er þegar þau eru „afleiðing af sjálfri atburðarásinni“.

Þekkt dæmi um kennsl kemur fyrir í "Oídípúsi konungi" eftir Sófókles. Oídípús rannsakar morðmál og kemst á endanum að því að hann er sjálfur sá seki; hefur óafvitandi drepið föður sinn og gifst móður sinni. Þessi uppgötvun markar einnig "hvörf" í harmleiknum en algengt er að kennsl og hvörf fari saman.

Í seinni tíma leikritum eru kennsl ekki jafn-snar þáttur og í leikhúsi Forn-Grikkja en þó koma þau víða fyrir, til dæmis í verkum Shakespeares.
Π (aðgreining)

π getur verið eitt af eftirfarandi:
Nauðhyggja

Nauðhyggja eða löghyggja er sú heimspekilega kenning að allt sem gerist, þar með taldar mannlegar athafnir, ráðist af undanfarandi orsökum. Samkvæmt kenningunni eru engar tilviljanir. Kenningin vekur upp spurningar um frelsi viljans. Samkvæmt svokallaðri „harðri nauðhyggju“ er frelsi viljans tálsýn en þeir sem aðhyllast svokallaða „mjúka nauðhyggju“ telja að frjáls vilji sé samrýmanlegur nauðhyggju.
Hellsing OVA III

Hellsing III er þriðji OVA þátturinn sem byggður er á Hellsing seríunni. DVD diskurinn var gefinn út í Japan 9. febrúar 2007.

Söguþráður.

Þriðji þátturinn mun fylgja þriðju Hallsing mangabókinni og mun fjalla um fund Iscariots og Hellsings, málaliðarnir Villigæsirnar ("the Wild Geese") koma fram, Alucard og Walter ræða um Millenium, Seras og Pip rífast, einnig verður fjallað um ferðina til "Hotel Rio", þá slátrun sem þar fer fram og einvígið á milli Alucards og Alhamras.
Stílbragð

Stílbragð er hvers konar frávik frá einfaldri málnotkun, sérstaklega óeiginleg notkun orða eða óvenjuleg setningauppbygging. Markmið stílbragða er að leggja áherslu á tiltekin atriði, hafa ákveðin áhrif á lesendur eða að ljá texta ákveðinn blæ.

Í klassískri mælskufræði er stílbrögðum skipt í tvo flokka sem á latínu nefnast "tropi" (eintala "tropus") og "figurae" (eintala "figura"). "Tropus" er stílbragð þar sem einstöku orði er beitt í óeiginlegri merkingu en "figura" felur í sér að fleiri en eitt orð komi við sögu. Þessir tveir meginflokkar eiga sér síðan sæg undirflokka og skulu nokkrir nefndir.
Mbl.is

mbl.is er íslenskur vefmiðill sem var opnaður 2. febrúar 1998 og er í eigu Árvakurs hf. Um 200 fréttir birtast á honum daglega. Fréttastjóri er Jón Pétur Jónsson og aðstoðarfréttastjóri Þorsteinn Ásgrímsson. mbl.is er vefmiðill Morgunblaðsins.
Myndhverfing

Myndhverfing eða myndhvörf (forngríska: , "metafora") er stílbragð sem felst í að orð er notað í óeiginlegri merkingu til að tákna eitthvert fyrirbæri sem hefur líkindi með bókstaflegri merkingu orðsins. Bókstaflega merkingin verður þá "mynd" sem brugðið er upp en afleidda merkingin verður "merkingarmið" hennar. Setningin „Öll veröldin er leiksvið“ er dæmi um myndhverfingu, leiksviðið er myndin en veröldin merkingarmiðið. Þegar sagt er: "Maðurinn er blóm", þá er það myndhverfing, en sé sagt: "Maðurinn er eins og svín", þá er það viðlíking.

Myndhvörf eru náskyld "viðlíkingu" en munurinn felst í að í viðlíkingu er myndin og merkingarmiðið borin saman berum orðum, til dæmis væri „Öll veröldin er eins og leiksvið“ viðlíking. Myndhvörf eru frábrugðin "nafnskiptum" á þann hátt að í myndhverfingu er ævinlega eitthvað "líkt" með mynd og merkingarmiði en í nafnskiptum eru "tengsl" án líkinda milli fyrirbæranna. Persónugerving er stundum talin tegund af myndhverfingu.

Myndhvörf eru algeng í ljóðlist en koma einnig víða fyrir í öðrum textum og töluðu máli.
Lokað mengi

Lokað mengi er mengi sem inniheldur alla jaðarpunkta sína. Fyllimengi lokaðs mengis er opið mengi. Mengi geta verið bæði opin og lokuð, eða hvorki opið né lokað. Grunnmengi eru til dæmis bæði opin og lokuð, og mengi sem inniheldur suma, en ekki alla jaðarpunkta sína er hvorugt.

Eftirfarandi skilgreining er jafngild fyrir mengi í firðrúmi. Mengi "X" er lokað þá og því aðeins að markgildi sérhverrar samleitinnar runu af stökum í menginu sé í menginu sjálfu. Sniðmengi lokaðra mengja er lokað. Endanlegt sammengi lokaðra mengja er lokað.

Mengi getur einnig verði "lokað" m.t.t. reikniaðgerðar, sem þýðir að útkoman sé einnig stak í menginu. Dæmi: Mengi heiltalna er lokað m.t.t. samlagningar, margföldunar og frádráttar, en mengi nátturlegra talna er aðeins lokað m.t.t. samlagningar og margföldunar, en ekki frádáttar.

Lokun mengis.

"Lokun mengis" á við aðgerðina að mynda sammengi úr innmengi og jaðris þess mengis, sem skv. skilgreiningu verðu lokað mengi, t.d. er lokun mengis "A" gjarnan táknuð með yfirstrikun eða stöfunum "cl":
Veðurspá

Veðurspá er spá fyrir veðri, sett fram á textaformi, í töluðu máli eða myndrænt. Getur verið skammdræg (fáeinar klukkustundir eða dagar fram í tímann), meðaldræg (fáeinar vikur fram í tímann) eða langdræg (mánuðir eða jafnvel ár fram í tímann). Tölvuforrit eru notuð til að reikna tölvuspá, sem veðurfræðingur styðst við þegar hann semur veðurspá. Veðurstofa Íslands gefur út veðurspá fyrir Ísland og umhverfi þess.
Abraham Van Helsing

Prófessor Abraham Van Helsing er skáldsagnakennd persóna í bók Bram Stokers Drakúla frá árinu 1897.

Van Helsing er Hollenskur læknir sem hefur mörg áhugamál og afrek sem hægt er að sjá á nafnbótum hans: "M.D. (doktor í læknisfræði), D.Ph. (doktor í heimspeki), D.Litt. (doktor í bókmenntum), o.s.f.v., o.s.f.v." Hann er best þekktur sem vampíru veiðari.

Dracula.

Í skáldsögunni kallar fyrrum nemandi Van Helsings eftir honum, eða Dr. Seward, til að hjálpa honum við dularfullt mein Lucy Westenru. Þeir komast að því að það var vampíran Drakúla sem beit hana, og síðar í sögunni tekst honum ásamt Johnathan Harker, Arthur Holmwood, Dr. Seward og Minu Harker að drepa Drakúla.

Afkomendur Abrahams Van Hellsings.

Í manganu og animeinu, "Hellsing" leiðir nútíma afkomandi hans Integra Hellsing árásarsveit bresku ríkistjórnarinnar (og líka vampíruna Alucard en seinna kemur fram að hann sé Drakúla greifi) gegn herjum Millenniums.

Í teiknimyndasögum/manga.

Abraham Van Helsing kemur fram í manganu Hellsing. Hann kemur fram í draumi Alucards, þar sem hann minnist oft á Drakúla, en í enda draumsins virðist Alucard gráta blóði. Í Hellsing OVA þáttunum gerist þetta í öðrum Hellsing þættinum.
Askar Capital

Askar Capital var fjárfestingabanki sem lagði áherslu á sérhæfðar fjárfestingar ("alternative investments") á nýmörkuðum. Bankinn veitti fagfjárfestum fjármálaþjónustu á sviði eignastýringar, fasteignafjárfestingarráðgjafar og áhættu- og fjármögnunarráðgjafar. Askur Capital hóf starfsemi sína í byrjun árs 2007.

Höfuðstöðvar bankans voru í Reykjavík en aðrar skrifstofur bankans og dótturfélaga hans á Indlandi, Lúxemborg, Rúmeníu og Bandaríkjunum. Forstjóri bankans til ársins 2008 var dr. Tryggvi Þór Herbertsson prófessor áður forstöðumaður Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands.

Meðal kjölfjárfesta í bankanum var fyrirtækið Milestone í eigu Karls Wernerssonar og Steingríms Wernerssonar.

Yfirsýn forstjóra Askar Capital.

Sama ár og bankinn var stofnaður gagnrýndi Tryggvi Þór Herbertsson lífeyrissjóðina á hádegisverðafundi um fjárfestingar lífeyrissjóða, og sagði að ef þeir ætluðu að fara taka upp siðferðislegar viðmiðanir við val á fjárfestingakostum gætu góðir fjárfestingakostir verið sniðgengnir:

Í janúar 2008, þegar álitið var að efnahagsvandinn væri bankabóla, þ.e. að fjármálafyrirtækin skiptu mestu máli í heiminum við sköpun verðmæta og að skilvirkari nýting fjármuna gæti ein knúið áfram aukinn hagvöxt, sagði Tryggvi í viðtali við Fréttablaðið að vantraustið væri algjört á Markaðnum:

Sama mánuð kom fram að Askar Capital þyrfti að afskrifa 800 hundruð miljónir króna vegna bandarískra skuldabréfavafninga og annað eins gæti bæst við. Í febrúar sama ár í pallborði á Viðskiptaþingi þar sem rætt var um hvort krónan væri byrði eða blórabögull, sagði Tryggvi að vandinn við fjármálakerið og hið opinbera væri að hvorirtveggja hefðu verið á fylleríi.
Þrýstingur

Þrýstingur í eðlisfræði er kraftur á flatareiningu. SI-mælieining þrýstings er paskal, táknuð með Pa. Loftþrýstingur, sem fyrr nefndist loftvægi, er mældur með loftvog. Í veðurfræði er loftþrýstingur gefinn í hektópaskölum (hPa) sem er jafngilt einingunni millibari (mb).
Byggðarmerki

Byggðarmerki eru auðkenni sveitarfélaga og þurfa að uppfylla nokkuð nákvæmar reglur um útlit sem byggðar eru á meginreglum skjaldarmerkjafræðanna. Byggðarmerki er ekki unnt að skrá ef merkið hefur að geyma án heimildar þjóðfána, ríkistákn, opinber alþjóðamerki, skjaldarmerki, opinber skoðunar- eða gæðamerki, opinbera stimpla, skráð vörumerki, skráð félaga- eða gæðamerki, heiti á atvinnustarfsemi, merki sem sótt hefur verið um skráningu á eða annað sem til þess er fallið að villst verði á því og framangreindum merkjum. Skráning byggðarmerkja á sér stoð í 5. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 45/1998 og um þau gildir reglugerð nr. 112/1999. Hugverkastofan fer með málefni varðandi byggðarmerki.

Tengill.

Sveitastjórnarlög
Fjarlægð

Fjarlægð, oft kölluð lengd í eðlisfræði er skilgreind sem venjulega firðin í stærðfræði. SI-mælieining fjarlægðar er metri, táknuð með m.
Fjórgengisvél

Fjórgengisvél er tegund brunahreyfils, sem hefur fjóra takta í hverjum bruna í brunaholi vélarinnar. Einn taktur kallast það þegar stimpill fer úr efri dástöðu í þá neðri eða öfugt. Þannig fer sveifarás vélarinnar tvo heila hringi til að stimpillinn hreyfist 4 takta. Eldsneytisnýtni slíkra véla er 25 til 30% fyrir ottovélar og 37 til 44% fyrir dísilvélar. Fjórgengisvélar eru algengustu vélar í ökutækjum, s.s. bílum, vörubílum og dráttarvélum. Tvígengisvél hefur aðeins tvo takta og er algengust í léttum bifhjólum og stórum skipum.

&lt;br&gt;Upphafsstaða (efri dástaða), sogslag og þjappslag.

&lt;br&gt;Íkveikja, aflslag og útblástursslag.
Greinilegur púls

Greinilegur púls er tónleikplata frá Megasi með upptökum úr Púlsinum í febrúar 1991. Meðal flytjenda er Björk Guðmundsdóttir og Jón Ólafsson.
Kálfá

Kálfá er dragá sem kemur af Flóamannaafrétti og rennur um Gnúpverjahrepp og í Þjórsá við Bólstað. Um skeið rennur áin í gljúfri sem nefnist Minni-Mástungugljúfur. Þar eru víða skriður, Mástungnamegin sem og Steinsholtsmegin. Fyrir framan Stóru-Mástungu kemur minni dragá, Tungná, í ánna.

Áin hefur lengi verið farartálmi en í dag eru þrjár brýr á ánni, allar einbreiðar, ein á Þjórsárdalsvegi milli Eystra-Geldingaholts og hreppsins, önnur stuttu ofar milli sömu aðila og ein (ræsi) milli Minni-Mástungu og Skáldabúða, en þá rennur áin til vestur og beygir undir Steinsholtsfjalli til suðvestur.
Ættarnöfn á Íslandi

Á Íslandi eru ættarnöfn fátíð og í raun aðeins leyfð með undantekningum í mannanafnalögum. Erlendis eru hins vegar ættarnöfn nær undantekningalaus og notuð í almennum samskiptum, ólíkt Íslandi þar sem eiginnöfn eru notuð í almennum samskiptum.

Um 8.900 ættarnöfn eru í notkun á Íslandi, og um 27.000 manns bera ættarnafn. Algengustu ættarnöfnin á Íslandi eru: (tölurnar fyrir aftan nöfnin eru fjöldi þeirra sem báru nafnið árið 2002)
Ásgarður (Dölum)

Ásgarður er bær og fyrrum kirkjustaður í Hvammssveit, innst í táarbotni Hvammsfjarðar í Dölum. Kirkjan var lögð niður árið 1882 og var þjónað frá Hvammi en einungis tveir bæir áttu kirkjusókn í Ásgarði. Í dag er stórt sauðfjárbú í Ásgarði sem og þar hefur verið mönnuð veðurathugunarstöð frá árinu 1992.
Henri Bergson

Henri-Louis Bergson (18. október 1859 – 4. janúar 1941) var franskur prófessor og heimspekingur, á síðari hluta 19. aldar og við upphaf þeirrar 20. Hann hlaut nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 1927.
Atkvæðatáknróf

Atkvæðatáknróf eru ritkerfi þar sem að hvert tákn er lýsandi fyrir eitt atkvæði, þ.e. sérhljóða og hugsanlega einn eða fleiri samhljóða að auki. Nokkrir tugir þessháttar ritkerfa eru til í heiminum.
Alien Syndrome

Alien Syndrom er skotleikur hannaður af Sega árið 1987.

Ný útgáfa leiksins er á dagskrá og verður gefin út á Wii og PSP.
Leitin að Rajeev

Leitin að Rajeev er heimildarmynd eftir Birtu Fróðadóttur og Rúnar Rúnarsson þar sem þau fara til Indlands í leit að æskuvin Birtu, Rajeev Unnithan.
Simpsonsreglan

Simpsonsaðferðin er töluleg heildunaraðferð sem að er gjarnan notuð í tölvum, en hún er kennd við Thomas Simpson sem fann hana upp og lagði hana fram í bók sinni, "The Doctrine and Application of Fluxions". Aðferðin byggir á því að nálga fall við margliðu. Þessi aðferð er í mörgum tilfellum nákvæmari en aðrar sambærilegar tölulegar heildunaraðferðir, en þetta nær að nálga sínus og kósínus án nokkurrar skekkju, sem er ákveðinn kostur við þessa aðferð fram yfir aðrar.

Aðferðin útleggst þannig fyrir formula_1:

formula_2

Gildin á formula_3 eru útgildin á f(x) á skiptipunktunum (sem koma með h millibili)

formula_4

Talan formula_5 skal vera slétt, og formula_6.

Skekkja.

Vegna þess að fallið er töluleg nálgun við fall, þá er ákveðin reikniskekkja, en hægt er að áætla eða nálga reikniskekkjuna.

Villan samsvarar formula_7, og stærð skekkjunnar minnkar eftir því sem skiptipunktunum fjölgar.

Skekkjan er um það bil formula_8 þar sem að formula_6.

Tölvufræðileg notkun.

Tölulegar heildunaraðferðir eru fyrst og fremst gagnlegar í forritun, þar sem að engin leið er til þess að hækka veldi eða lækka á óþekktri stærð. Hér er C kóði að falli sem að lýsir aðferð Simpsons:

og til þess að reikna út skekkjuna: