arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Gústaf 5.

Gústaf 5. (Oscar Gustaf Adolf, fæddur 16. júní 1858, dáinn 29. október 1950) var konungur Svíþjóðar frá 8. desember 1907 til dauðadags. Hann var af Bernadotte-ætt, sonur Óskars 2. Svíakonungs og Soffíu af Nassau. Hann var 92 ára þegar hann lést og er sá konungur Svíþjóðar sem langlífastur hefur orðið og ríkti þriðja lengst, á eftir Magnúsi Eiríkssyni smek og sonarsonarsyni sínum, Karli 16. Gústaf.

Faðir hans tók við ríkjum árið 1872 og varð Gústaf þá krónprins Svíþjóðar og Noregs en Noregur fékk sjálfstæði tveimur árum áður en hann tók við krúnunni og varð hann því aldrei Noregskonungur. Hann var íhaldssamur í skoðunum og vildi halda fast í völd krúnunnar. Árið 1914 þvingaði hann ríkisstjórn Frjálslynda flokksins til að segja af sér og skipaði sjálfur menn í utanþingsstjórn en eftir kosningarnar 1917 neyddist hann til að fela formanni Frjálslynda flokksins stjórnarmyndun og láta af tilraunum til að hafa áhrif á stjórnun ríkisins. Hann var talinn hallur undir nasista og Þýskaland á fjórða áratugnum en reyndi að fá Hitler til að draga úr Gyðingaofsóknum.

Fjölskylda.

Gústaf giftist þann 20. september 1881 Viktoríu prinsessu af Baden, dóttur Friðriks 1. stórhertoga. Hún var afkomandi Gústafs 4. Adólfs Svíakonungs og með hjónabandi þeirra sameinuðust gamla Vasaættin og hin nýja konungsætt, Bernadotte. Hjónaband þeirra mun ekki hafa verið sérlega hamingjusamt, enda er Gústaf talinn hafa verið sam- eða tvíkynhneigður. Þau eignuðust þó þrjá syni:
Óskar 2. Svíakonungur

Óskar 2. (Oscar Fredric, 21. janúar 1829 – 8. desember 1907) var konungur Svíþjóðar frá 1872 til dauðadags, konungur Noregs frá 1872 til 1905 og hertogi af Austur-Gautlandi.

Óskar var þriðji sonur Óskars 1. Svíakonungs og konu hans Jósefínu af Leuchtenberg. Hann var því ekki alinn upp til ríkiserfða, heldur gekk hann í sjóherinn og varð sjóliðsforingi og skrifaði bækur um sjóhernað, auk þess sem hann samdi ljóð og gaf út ljóðabók og fleiri rit. Hann stundaði einnig nám í stærðfræði við Uppsalaháskóla og var heiðursfélagi í sænsku vísindaakademíunni.

Þegar Óskar 1. dó 8. júlí 1859 og Karl 15., elsti sonur hans, tók við varð Óskar ríkisarfi því bróðir hans átti ekki son á lífi. Hann átti að vísu eina dóttur, Lovísu, en konur áttu ekki erfðarétt í Svíþjóð samkvæmt stjórnarskránni frá 1809. Næstelsti bróðir þeirra, Gústaf prins, hafði dáið barnlaus. Óskar átti sjálfur son og ríkiserfðirnar voru þvi tryggðar, svo að ekkert varð úr hugmyndum um að breyta stjórnarskránni og gera Lovísu arfgenga.

Óskar 2. tók því við ríkjum þegar bróðir hans lést 18. september 1872. Hann hafði mikinn áhuga á utanríkismálum og var mikill aðdáandi Otto von Bismarck Þýskalandskanslara. Hann reyndi að koma á bandalagi Skandinavíu, Þýskalands og Ítalíu og hugsanlega einnig Bretlands. Stærsti ósigur hans var sambandsslitin við Noreg 1905 en hann reyndi mikið til að viðhalda konungssambandinu, heimsótti Noreg árlega eða oft á ári og talaði norsku reiprennandi.

Fjölskylda.

Óskar giftist Soffíu af Nassau 6. júní 1857. Synir þeirra voru:
AMX

AMX er íslenskur vefmiðill.

AMX er í eigu Vefmiðlunar ehf. en Vefmiðlun ehf. er í eigu Friðbjörns Orra Ketilssonar sem á 50% og Arthúrs Ólafssonar sem á 50%.
Airbus A330

Airbus A330 er farþegaflugvél framleidd af Airbus.
BACH-mótífið

BACH-mótífið er mótíf sem samanstendur af nótunum "B-A-C-H" í þessari röð.

Þetta fjögurra nótna mótíf hefur verið notað af ýmsum tónskáldum, oftast til heiðurs Johann Sebastian Bach. Fyrsta þekkta dæmið um notkun þess er hins vegar í verki eftir Jan Pieterszoon Sweelinck, sem hafði þegar verið dáinn í 56 ár þegar J. S. Bach fæddist. Þó er sá möguleiki fyrir hendi að hann hafi gert það til heiðurs eldri meðlimum Bach ættarinnar, en þeir voru margir hverjir tónlistarmenn.

Bach sjálfur notaði mótífið í fúgu í seinasta hluta "Die Kunst der Fuge" (BWV 1080), verki sem hann lauk ekki fyrir dauða sinn árið 1750. Það birtist einnig, í minna mikilvægum hlutverkum, í nokkrum öðrum verka hans. Fúga fyrir hljómborð í F-dúr eftir einn sona Bachs, líklega annaðhvort Carl Philipp Emanuel Bach eða Johann Christian Bach, inniheldur líka mótífið en það var ekki fyrr en á 19. öld þegar áhugi á Bach og verkum hans kviknaði á ný að farið var að nota það reglulega.

Ef til vill vegna þess að Bach sjálfur notaði það í fúgu er það oft notað af tónskáldum í fúgum eða öðrum flóknum kontrapunktískum tónsmíðum.
Bikarkeppni KKÍ (karlar)

Maltbikarinn er Bikarkeppni KKÍ í karlaflokki í íslenskum körfuknattleik sem haldið hefur verið árlega frá 1965. Keppnin er með útsláttarfyrirkomulagi og hefur úrslitaleikurinn frá upphafi farið fram í Laugardalshöllinni.

Sagan.

Bikarkeppni KKÍ var fyrst haldin sumarið 1965. Mótið var ætlað liðum sem ekki tóku þátt í 1. deild Íslandsmótsins í körfuknattleik, einkum liðum af landsbyggðinni sem ekki treystu sér til að taka þátt í deildarkeppni að vetrarlagi og varaliðum 1. deildarfélaganna. Fyrir vikið er misjafnt hvort fyrstu mótin eru talin til hinnar eiginlegu bikarkeppni meistaraflokks eða hvort litið sé á þau sem mót í 1. flokki.

Árið 1970 var mótið endurvakið með þátttöku meistaraflokksliða allra félaga og er upphaf bikarkeppninnar oft miðað við það. Þetta fyrsta ár var mótið þó einnig haldið að sumarlagi, með þátttöku fjölda landsbyggðarliða og vakti takmarkaða athygli. Árin 1971-73 fór keppnin fram að haustlagi. Bikarkeppnin var enn leikin sem hálfgert hraðmót, sem fram fór á fáeinum dögum. Bikarkeppnin var færð fram vormisserið árið 1974 og mótið látið teygjast yfir lengra tímabil. Fór vegur keppninnar vaxandi upp frá því.
Hammarby IF

Hammarby IF er sænskt knattspyrnulið sem staðsett er í Johanneshov, sunnan við Södermalm í Stokkhólmi. Í Svíþjóð er oft átt við liðið sem Bajen, sem er stytting á enskum framburði nafns liðsins. Árið 1915 tók Hammarby í fyrsta skipti þátt í Sænsku úrvalsdeildinni. Eftir að hafa byrjað vel á fyrstu árunum eftir 1920 fór liðið niður um deildir og gekk illa. Það var ekki fyrr enn árið 1954 sem félagið komst aftur upp í úrvalsdeildina.

Síðan þá hefur Hammarby spilað í úrvalsdeildinni eða komist upp í Allsvenskan öll sumur að fjórum árum undanteknum. Hammarby lék í úrvalsdeildinni allt frá árinu 1998 til ársins 2009. Þegar félagið féll aftur niður í Superettan. 2001 tókst Hammarby IF að vinna úrvalsdeildina í sitt fyrsta og eina skipti.

Gunnar Þór Gunnarsson, Pétur Hafliði Marteinsson, Heiðar Geir Júlíusson, Arnór Smárason, Birkir Már Sævarsson og Ögmundur Kristinsson hafa spilað með liðinu. Nú er Viðar Örn Kjartansson með því.

1. janúar árið 2002 varð Hammarby IF 51% í eigu fyrirtækisins Hammarby IF Fotbollförening og 49% í eigu bandaríska hluthafans Anschutz Entertainment Group. Liðið deilir heimavelli með Djurgårdens IF sem teljast erkifjendur þeirra.
Spartak Moskva

Spartak Moskva er rússneskt knattspyrnufélag staðsett í Moskvu. Félagið er eitt það sigursælasta í sínu heimalandi. Þeir hafa orðið sovéskir meistarar alls tólf sinnum, félagið hefur tíu sinnum orðið sovéskir bikarmeistarar, oftar en nokkurt annað rússneskt félag og þrisvar sinnum hafa þeir orðið rússneskir meistarar þeim hefur einnig tekist að komast í undanúrslit í Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu.

Saga.

Undir "járn-tjaldinu".

1935 komu upp hugmyndir um hvaða nafnbót félagið skildi hljóta, að loknum miklum umræðum kom loks uppá pallborðið, nafnið "Spartak", sem þá átti að vera tákn um tilvísu í Spartacus forngrísku hetjuna.

Fljótlega kom uppúr krafsinu að ráða gamlan ref úr bransanum Tékkann Antonin Fivebr sem var eldri en tvær vetur í boltanum og taldi sig geta komið spörtumönnum í fremstu röð á meðal stærstu knattspyrnu liða heims. Og það kom á daginn, árin sem á eftir fylgdu áttu eftir að reynast ein þau bestu í sögu félagsins. Frá og með 1950 voru bara tvö lið sem liftu dollum í rússneskri knattspyrnu, það voru „Moskvufélögin“ Spartak og Dynamo. En það var ekki bara í Moskvu borg sem glytti í gull. Landslið Sovétríkjanna í knattspyrnu var meðal bestu liða heims á þessum árum og tókst 1956 að verða Ólympíumeistarar. Spörtumenn skipuðu stærstan hluta landliðsins og var Igor Netto þar fremstur í flokki. Enn upp úr 1960 fór að harna í ári og árin sem á eftir fylgdu, áttu eftir að reynast Spörtu mönnum erfið og 1976 varð liðið að sætta sig við hið súra epli að falla niður um deild í fyrsta skipti í sögu félagsins.

Endureisn stórveldis.

Félaginu tókst að komast aftur upp í úrvaldeild fljótlega og í síðasta skiptið sem leikið var í sovésku deildinni vann félagið eftir úrslitaleik við F.C Dynamo Kiev í spennuþrungnum leik í Kænagarði í Úkraínu.

1996-2001.

Á þessum árum, 1996-2001, vann Spartak Moskva alla titla sem í boði voru í rússneskri knattspyrnu og skærasta stjarna félagsins á þessum árum var Yegor nokkur Titov sem lék all 428 leiki fyrir félagið og skoraði nákvæmlega hundrað mörk í þeim leikjum.

Erfiðleikar á nýrri öld.

2008 réð Spratak Mosva til sín Danann Michael Laudrup, kröfurnar sem gerðar voru til hanns voru þær að honum tækist að koma liðinu aftur í röð fremstu liða í rússneskri knattspyrnu en hann staldraði þó stutt í Moskvu. Vonbrigðin voru mikil með lélegan árangur Danans. Nýlega fékk félagið olíurisann Lukoil til að styrkja sig og er það helsta vona félagsins núna að Lukoil geti dælt nógu miklum milljónum í félagið svo hægt sé að snúa við gengi félagsins og gera það aftur af stórveldi í rússneskri knattspyrnu.

Titlar.

Sovéskir Meistatitlar

Rússneskir Meistartitlar

Sovéskir Bikameistar

Rússneskir Bikarmeistarar
Helgi Sigurðsson (f. 1815)

Helgi Sigurðsson (2. ágúst 1815 – 13. ágúst 1888) var íslenskur prestur, myndlistarmaður, ljósmyndari, fræðimaður og áhugamaður um forngripi og þjóðminjar sem átti þátt í stofnun Forngripasafnsins ásamt Sigurði Guðmundssyni.

Æviferill.

Helgi var sonur Sigurðar Helgasonar, bónda og dannebrogsmanns á Ísleifsstöðum í Mýrasýslu, þar sem Helgi fæddist, Krossholti og Jörfa í Hnappadalssýslu, og konu hans Guðrúnar Þorkelsdóttur. Hann fór í Bessastaðaskóla tvítugur að aldri og útskrifaðst þaðan 1840. Þá fór hann til náms í Kaupnannahafnarháskóla og lagði fyrst stund á lögfræðinám en síðar læknisfræði, lauk því námi en tók ekki próf og kom heim 1846. Auk háskólanámsins lærði hann myndlist við Kunstakademiet í þrjú ár og eru ýmsar teikninga hans varðveittar. Það var hann sem teiknaði vangamynd af Jónasi Hallgrímssyni á líkbörunum, sem Sigurður Guðmundsson teiknaði síðar eftir. Hann varð líka fyrstur Íslendinga til að læra ljósmyndun með daguerreaðferð og fékkst nokkuð við myndatökur en engar myndir hans hafa varðveist.

Eftir að heim kom var Helgi bóndi á Jörfa til 1850 og fékkst einnig við fræðastörf og ritstörf, smíðar, lækningar og fleira en 1866 tók hann prestvígslu og varð fyrst prestur á Setbergi við Grundarfjörð en frá 1874 á Melum í Melasveit og var síðasti prestur þar. Þegar kirkjan var lögð niður 1883 fluttist hann á Akranes og dó þar. Hann er jarðaður í Akraneskirkjugarði

Hann giftist Valgerði Pálsdóttur og áttu þau fjögur börn en skildu eftir nokkurra ára hjónaband. Hann bjó síðar með Jóhönnu Guðmundsdóttur og eignuðust þau tvo syni en hún fór svo með þá til Vesturheims 1883.

Forngripasöfnun.

Helgi var mikill áhugamaður um fornfræði og fór eitthvað að safna fornum munum eftir að hann kom heim frá Kaupmannahöfn. Eftir að Sigurður málari skrifaði greinina "Hugvekja til Íslendinga" í Þjóðólf 1862 og hvatti til stofnunar forngripasafns reið Helgi á vaðið og gaf fimmtán forngripi sem hann átti til safnsins í janúar 1863 og voru það, ásamt haugfé úr kumli í Baldursheimi í Mývatnssveit, fyrstu munirnir sem Forngripasafnið eignaðist en það var stofnað 24. febrúar 1863.

Eftir að Helgi kom að Melum jókst forngripasafn hans til muna og safnaði hann þar á þriðja hundrað gripa og mun hafa ætlað þá Forngripasafninu en hann vildi þó fá einhverja greiðslu fyrir, enda hafði hann keypt marga munina fyrir eigið fé og lagt mikið á sig til að afla þeirra. En þar strandaði á því að Sigurður Vigfússon, sem þá sá um Forngripasafnið, taldi munina ekki nógu merkilega eins og fram kemur í bréfum sem hann skrifaði stiftsyfirvöldum og fjárlaganefnd, þótt hann hefði raunar aldrei séð þá. Varð úr að safnið, yfir 250 gripir, var selt Nordiska museet í Stokkhólmi fyrir 800 krónur skömmu fyrir andlát Helga 1888. Munirnir komu aftur til Íslands ásamt öðrum munum úr Nordiska museet árið 2007.
Íslandsmeistaramót FSÍ í þrepum 2012

Íslandsmeistaramót FSÍ í þrepum í áhaldafimleikum var haldið í Íþróttamiðstöðinni Björk þann 17. mars 2012. Veitt voru verðlaun fyrir 3 fyrstu sætin í fjölþraut í hverjum þrepi. Sá keppandi sem náði fyrsta sæti í hverju þrepi var krýndur Íslandsmeistari.
Natalie Portman

Natalie Portman (fædd 9. júní 1981 í Jerúsalem) er bandarísk leikkona. Portman er einkabarn foreldra sinna. Faðir hennar er læknir frá Ísrael og móðir hennar er listakona frá Ohio. Hún flutti til Washington DC þegar hún var enn þá mjög ung. Eftir að hafa flutt nokkrum sinnum settist fjölskyldan að í New York, þar sem hún á enn heima í dag. Portman gekk í Harvard.

Natalie var ellefu ára þegar umboðsmaðurinn hennar uppgötvaði hana. Þrýst var á hana að gerast fyrirsæta en hún valdi frekar að verða leikkona. Portman lék Padmé Amidölu í Stjörnustríðskvikmyndunum Ógnvaldurinn, Árás klónanna, og Hefnd Sithsins.
Sonja Noregsdrottning

Sonja Noregsdrottning (f. 4. júlí 1937) er drottning Noregs.
Fetaostur

Fetaostur er saltur og þurr ostur sem er upprunninn í Grikklandi. Fetaostur er framleiddur úr kindamjólk eða blöndu af kinda- og geitamjólk (allt að 30%). Á Íslandi er ígildi fetaosts hins vegar framleitt úr kúamjólk.
Áa

Áa (á þýsku: Owen) er bær í sambandslandinu Baden-Württemberg í Þýskalandi. Íbúar eru um hálft fjórða þúsund.

Lega.

Bærinn Áa stendur undir fjallinu Teck, rétt suðaustan við Svafnesku alpana og 29 km suðaustur af Stuttgart.

Skjaldarmerki.

Skjaldarmerki borgarinnar er svart „O“ á hvítum grunni.
Circle-leið

Circle-leið er leið neðanjarðarlestakerfis Lundúnaborgar. Hún er gul á litinn á korti kerfisins.
Gráselja

Gráselja (fræðiheiti "Salix cinerea") er víðitegund með útbreiðslu í Evrópu. Tréð verður 4-15 metra hátt. Það er mikilvæg uppspretta blómasafa fyrir skordýr.
Sansibar

Sansibar er eyja úti fyrir strönd Tansaníu (íbúafjöldi: 1.303.569 (áætl. 2012); flatarmál: 1.554 km²). Stundum er vísað til Sansibar og nálægu eyjanna Mafia og Pemba sem Kryddeyja, þótt það sé oftast notað sem heiti á hluta Molukkaeyja í Indónesíu.

Stærsti bærinn á Sansibar er Zanzibar City, en miðbær hans, Stone Town, er á heimsminjaskrá UNESCO. Efnahagslífið byggist á framleiðslu krydds (negull, múskat, kanill og pipar meðal annars) og ferðaþjónustu.

Saga Sansibar.

Tansanía varð til við sameiningu sjálfstæðu ríkjanna Tanganjika og Sansibar árið 1963. Heiti nýja ríkisins er myndað úr fyrstu stöfunum í heitum aðildarríkjanna.

Stjórnmál Sansibar.

Sansibar er sjálfstjórnarhérað í Tansaníu og hefur sitt eigið þing og forseta sem taka ákvarðanir um málefni sem varða eyjuna.
Caesarion

Ptólemajos XV Fílopator Fílometor Cæsar (Πτολεμαῖος ΙΕʹ Φιλοπάτωρ Φιλομήτωρ Καῖσαρ), oftast nefndur Cæsarion (Καισαρίων, orðrétt: litli Caesar) (23. júní 47 f.Kr. – 23. ágúst 30 f.Kr.), var sonur Kleópötru sjöundu. Ekki er vitað hvort hann hafi verið sonur Júlíusar Cæsars eftir hverjum hann var nefndur.
Bill Cody

Bill Cody (f. 5. janúar 1891 í Winnipeg í Manitoba, d. 24. janúar 1948 í Santa Monica í Kaliforníu) eða William Joseph Cody jr., upphaflega Páll Pálsson Walters (eða Walter) var kanadísk/bandarískur leikari af íslenskum ættum sem lék í allmörgum B-kvikmyndum í Hollywood á þriðja og fjórða áratug 20. aldar, einkum kúrekamyndum.

Uppruni.

Margt er óljóst um uppruna Codys og í ýmsum uppflettiritum er hann sagður fæddur í St. Paul í Minnesota, sonur William F. Cody og Lillian Isabel Johnson, en heimildum í vestur-íslenskum og íslenskum blöðum frá því að ferill hans stóð sem hæst ber saman um að hann hafi verið sonur hjónanna Páls Valdimars Eiríkssonar og Bjargar Jónsdóttur, sem fluttu úr Skagafirði til Vesturheims 1887. Í júní 1891 dó faðir hans, sem þá kallaði sig Pál Walters, í Winnipeg og var Cody þá á fyrsta ári.

Í viðtali sem Halldór Laxness tók við Cody í Hollywood 1927 segir hann frá því að hann hafi tekið sér nafnið Bill Cody „af viðskiptalegum ástæðum“, enda er það sagt hafa vakið athygli framleiðenda á honum að hann héti sama nafni og hinn frægi Buffalo Bill Cody. Á IMDB er sagt að hann hafi fyrst leikið í tveimur myndum undir dulnefninu "Paul Walters" en síðan hafi verið ákveðið að hann kæmi fram undir eigin nafni, en sannleikurinn mun hafa verið þveröfugur.

Í viðtalinu sagði Cody Halldóri frá því að sjö ára gamall hefði hann verið sendur munaðarlaus til Íslands og dvalið þar í á annað ár, á Húsabakka í Skagafirði. Þar lærði hann að sitja hest, fór í smalamennsku og fékk að tína hagalagða og kaupa sér svo hatt fyrir ullina á Sauðárkróki um sumarið. Hann sagðist þó aðeins muna eitt orð í íslensku en það var "harðfiskur".

Ferill.

Hann var svo aftur sendur vestur um haf og ólst þar upp, líklega hjá vandalausum. Hann fór svo í herskóla og síðan í háskóla, gerðist leikari og ferðaðist um með leikflokki og barst loks til Hollywood 1922, varð fyrst áhættuleikari og fór svo að leika í kúrekamyndum 1924. Hann lék aðalhlutverk í allmörgum kvikmyndum á næstu árum og framleiddi sumar þeirra sjálfur. Hann hélt áfram að leika í talmyndum eftir að gerð þeirra hófst og lék í fjölda mynda sem fengu raunar misjafna dóma; ein þeirra, "The Border Menace" (1934), hefur verið kölluð versta B-kúrekamynd sögunnar. Í sumum myndanna lék ungur sonur hans, Bill jr., með honum.

Ferli hans hnignaði smátt og smátt og hann ferðaðist um með Villta vesturs-sýningaflokkum en lék þó í einni og einni mynd á milli; síðasta aðalhlutverkið var í "The Fighting Cowboy" 1939 en eftir það lék hann smáhlutverk í nokkrum myndum, meðal annars "Stagecoach" og síðast í "Jóhönnu af Örk" 1948, en lést áður en sú mynd var frumsýnd.

Fjölskylda.

Kona hans hét Regina og áttu þau tvo syni. Þrálátur orðrómur er sagður hafa lengi gengið um það í Íslendingabyggðum vestanhafs að Cody væri raunverulegur faðir Ronalds Reagan, Bandaríkjaforseta, en engar sönnur hefur tekist að færa á þá fullyrðingu. Hálfbróðir Codys var listmálarinn Emile Walters, sem var vel þekktur á fyrri hluta 20. aldar.
Russell Crowe

Russell Ira Crowe (f. 1964) er nýsjálenskur leikari. Hann fæddist á Nýja-Sjálandi en hefur búið megnið af ævinni í Ástralíu.
Kristín Guðbrandsdóttir

Kristín Guðbrandsdóttir (1574 – 1. október 1652) var íslensk kona á 16. og 17. öld, húsfreyja í Ögri við Ísafjarðardjúp og kona Ara Magnússonar bónda þar.

Kristín var dóttir Guðbrandar Þorlákssonar biskups á Hólum og Halldóru Árnadóttur konu hans. Síðsumars 1594 kom Ari í Ögri, sem var þá einn helsti höfðingi landsins og hafði erft mikinn auð við lát föður síns um vorið, til Hóla með fríðu föruneyti til að biðja Kristínar. Biskup mun hafa tekið því dræmt því hann átti í útistöðum við Jón lögmann, föðurbróður Ara. Sagt er að Ari hafi þá riðið á brott en Kristín hafði séð hann út um glugga á biskupssetrinu og litist vel á manninn og þegar faðir hennar sagði henni hvert erindi hans hefði verið gat hún talið hann á að láta senda eftir biðlinum aftur. Var kaupmáli þeirra gerður á Hólum 22. september 1594. Ari lofaði við það tækifæri biskupi að vera börnum herra Guðbrands til styrks og forsvars utanlands og innan, hvað honum er mögulegt og við hverja, sem er að eiga. Ekki þótti Ari þó efna það loforð vel.

Kristín var sögð hin mesta ágætiskona. Þau Ari bjuggu alla tíð í Ögri, voru gift í nærri 60 ár og dóu með tíu daga millibili árið 1652. Þau eignuðust fimm börn, Magnús sýslumann á Reykhólum, Þorlák bónda í Súðavík, Halldóru húsfreyju á Þingeyrum, Helgu, sem dó ógift og Jón, prófast í Vatnsfirði.

Kristín gerði testamentisbréf (erfðaskrá) 25. nóvember 1632 og er þar talið upp mikið af kvensilfri og einnig hannyrðum. Ári síðar gaf hún Þorláki syni sínum bækur, 30 hundraða virði, sem hún átti á Hólum og hefur erft eftir Guðbrand biskup, sem þá var dáinn fyrir nokkrum árum.
Dómkirkja heilags Basils

St. Basil dómkirkjan er kirkja í Moskvu í Rússlandi.
Khat

Khat (fræðiheiti: "Catha edulis") einnig kölluð "qat", "gat" eða "miraa" er planta sem á sér heimkynni á arabíuskaga og norðaustur Afríku. Hjá þjóðum sem byggja þessi svæði á neysla khats sér þúsunda ára sögu.

Khat inniheldur efnið "Cathinone", sem er örvandi efni ekki ósvipað amfetamíni, og er sagt valda spennu, tapi á matarlyst og vellíðan. Árið 1980 skilgreindi Alþjóða Heilbrigðismálastofnunin "Cathinone" sem "fíkniefni", sem getur verið ávanabindandi. Þó gætir minni ávanabindingar en tóbaki og vínandi. Efnið er eftirlitsskylt eða ólöglegt í sumum löndum en löglegt til sölu og framleiðslu í öðrum.
Kerlingarfjöll

Kerlingarfjöll er fjallgarður á hálendi Íslands nálægt Kili. Jarðvegur er sums staðar rauður á svæðinu vegna eldvirkni þar. Jarðefni úr hverum á svæðinu eru gul, rauð og græn. Hveradalir eru aðalhverasvæðið þar. Vinsælt skíðasvæði var í Kerlingarfjöllum en það var aflagt árið 2000. Aðstaða er fyrir ferðamenn í Kerlingarfjöllum en Skíðaskóli var stofnaður þar árið 1961.

Þekktir tindar þar eru Loðmundur, Snækollur, Fannborg, Höttur, Ögmundur og Kerlingartindur. Snækollur er þeirra hæstur eða 1488 metrar. Fjöllin eru nefnd eftir móbergsdranga við Kerlingartind, Kerlingu.

Árið 2020 voru fjöllin og svæði umhverfis friðlýst, 344 ferkílómetrar.
Teiknimyndablaðið Svalur

Teiknimyndablaðið Svalur (franska: "Spirou" eða "Le Journal de Spirou") er belgískt teiknimyndablað sem gefið er út í hverri viku. Blaðið hóf göngu sína árið 1938 og hefur í gegnum tíðina birt ævintýri margra kunnustu teiknimyndapersóna samtímans.

Sagan.

Belginn Jean Dupuis stofnaði útgáfufyrirtækið Dupuis árið 1922 með það að markmiði að gefa út bækur og tímarit á frönsku og hollensku. Árið 1938 réðst hann í útgáfu teiknimyndablaðs fyrir börn og unglinga. Það hlaut nafnið "Le journal de Spirou" og fékk Dupuis listamanninn Rob-Vel til að skapa titilpersónu sem prýtt gæti haus blaðsins og forsíðu. Útkoman varð lyftudrengurinn Svalur (franska: Spirou), sem öðlaðist fljótlega sjálfstætt líf í vinsælum teiknimyndasagnaflokki.

Framan af voru þýddar bandarískar teiknimyndasögur uppistaðan í efni blaðsins. Á árum seinni heimsstyrjaldarinnar rofnuðu hins vegar tengslin vestur um haf. Á sama tíma kom fram kynslóð belgískra og franskra teiknimyndasagnahöfunda sem lögðu grunn að öflugri sjálfstæðri teiknimyndasagnahefð í löndunum tveimur.

Teiknimyndasagnaritin "Svalur" og "Tinni" (franska: "Tintin") gegndu veigamiklu hlutverki við útbreiðslu þessara verka, en síðarnefnda blaðið kom út á árunum 1946 til 1983. Svalur og Tinni áttu í harðvítugri samkeppni um áratuga skeið. Milli þeirra ríkti þó þegjandi samkomulag um ýmsa þætti samkeppninnar. Höfundar sem birtu sögur í öðru blaðinu skrifuðu ekki fyrir hitt blaðið, nema í algjörum undantekngingartilvikum. Nokkur dæmi voru þó um að höfundar færðu sig frá öðru blaðinu yfir á hitt.

Hollensk útgáfa teiknimyndablaðsins Svals, "Robbedoes", hóf göngu sína árið 1938. Þar sem hollenska málsvæðið er talsvert minna en hið franska, lét Robbedoes undan síga fyrir minnkandi tímaritalestri barna. Á níunda áratugnum var blaðsíðum þess fækkað niður í 32 í hverju tölublaði (samanborið við 64 síður í frönsku útgáfunni) og var útgáfu blaðsins endanlega hætt árið 2005.

Nafnbreytingar.

Ýmsar smábreytingar hafa verið gerðar á nafni tímaritsins frá því að útgáfa hófst.

Kunnar teiknimyndasögur.

Meðal kunnra teiknimyndasagna sem birst hafa í Tímaritinu Sval í gegnum tíðina má nefna: Sval &amp; Val, Samma &amp; Kobba, Lukku-Láka, Viggó viðutan, Yoko Tsuno, 421, Boule &amp; Bill, Strumpana, Hinrik &amp; Hagbarð og Steina sterka.

Frægir starfsmenn.

Meðal kunnra fyrrverandi og núverandi starfsmanna tímaritisins eru: