arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Tumi Kolbeinsson

Tumi Kolbeinsson (d. 1184) var íslenskur goðorðsmaður á 12. öld. Hann var af ætt Ásbirninga, óskilgetinn sonur Kolbeins Arnórssonar (d. 1166), en móðir hans er óþekkt. Hann bjó í Ási í Hegranesi og var sagður mikill höfðingi. Hálfbróðir hans var Arnór, faðir Kolbeins kaldaljóss og afi Brands Kolbeinssonar.

Fyrri kona hans hét Guðrún Þórisdóttir og áttu þau eina dóttur, Sigríði, sem fyrst giftist Ingimundi Þorgeirssyni presti en skildi við hann og giftist Sigurði Ormssyni Svínfellingi. Síðari kona Tuma var Þuríður, dóttir Gissurar Hallssonar af ætt Haukdæla, og áttu þau saman börnin Kolbein, Halldóru, Arnór og Álfheiði. Eftir lát Tuma giftist Þuríður Sigurði Ormssyni, sem þá var orðinn ekkjumaður, og bjuggu þau í Svínafelli en Þuríður gekk að síðustu í klaustur. Hún er sögð hafa dáið 1225.
Bergkristall

Bergkristall er kvarssteinn.

Lýsing.

Bergkristall er kristallað afbrigði af kvarsi. Hann er litlaus, gegnsær og hefur oft vel formaða sexhliða pýramída í oddinn. Kristalsúlan oftast hvít- eða gráleit en oddurinn gegnsær. Stærðin er misjöfn, allt frá því að vera innan við mm og upp í tugi cm. Stærstu bergkristallar sem fundist hafa hérlendis eru 10-20 cm að lengd.

Ametýst er litað afbrigði af bergkristal sem mikið er notað sem skrautsteinn og í skartgripi. Ametýst er sjaldgæft á Íslandi. Önnur litarafbrigði af bergkristal eru reykkvars og sítrín.

Útbreiðsla.

Bergkristal má finna sem holufyllingu neðst í hraunlagastafla og sem sprungufylling í háhitakerfum. Finnst djúpt í rofnum megineldstöðvum og sem sprungufylling inni í og við jaðra á djúpbergsinnskotum. Bergkristall finnst víða um land en hann er þó mun algengari í hinum eldri hluta berglagastaflans en þeim yngri.
Ópall

Ópall er steind sem er oft notuð í skartgripi.

Lýsing.

Myndlaust afbrigði af kvarsi er inniheldur 3-13% af bundnu vatni. Léttari og mýkri en aðrir kvarssteinar. Litur ljósleitur eða mjólkurlitur, ógegnsær eða hálfgegnsær.

Í ópölum finnast stundum aðkomuefni sem geta litað þá gráa, móleita, græna eða rauða.

Útbreiðsla.

Ópall er algengur á Íslandi þá sem holu- eða sprungufylling og finnst í ólivínbasalti. Myndast í bergsprungum þar sem volgt vatn hefur runnið um steindina.

Nokkur afbrigði af ópali eru til:
Selfridges

Selfridges er deildaverslunarkeðja á Bretlandi, stofnuð af Bandaríkjamanninum Harry Gordon Selfridge. Höfuðverslunin er í Oxford Street í London og er önnur stærsta verslunin á Bretlandi á eftir Harrods. Verslunin við Oxford Street opnaði þann 15. mars 1909 og í seinni tíð opnuðu þrjár aðrar verslanir í Trafford (1998) og Exchange Square (2002) í Manchester og sú síðasta í Bullring í Birmingham (2003).

Stofnandinn skapaði aðferðir enn í notkun af deildaverslunum í dag, til dæmis sýndi hann vörur svo að viðskiptavinir gætu séð þær áður en þeir keyptu. Einnig setti hann upp ilmvatnsbúðarborð að framanverðu verslunar sem varð mjög arðbært. Talið er að til Harrys eða Marshalls Field megi rekja orðtakið „the customer is always right“ eða „viðskiptavinurinn hefur ávallt rétt fyrir sér“ sem var notað víða í auglýsingum fyrir verslunina. Harry hélt líka sýningar í versluninni, til dæmis var fyrsta opinbera sjónvarpssýningin á fyrstu hæð í Selfridges árið 1925.

Verslanirnar eru þekktar fyrir að hafa merkilegan arkitektúr, verslunin í Oxford Street var hönnuð af arkitektinum Daniel Burnham. Verslunin í Birmingham er skrýtin í formi og þakin með 15.000 diskum úr áli.
Hammersmith og Fulham (borgarhluti)

Hammersmith og Fulham (enska: "London Borough of Hammersmith and Fulham") er borgarhluti í Vestur-London og er hluti innri London. Hann var myndaður árið 1965 þegar sérstöku borgarhlutarnir Hammersmith og Fulham sameinuðust. Árið 2012 var íbúatala um það bil 179.850 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:
Brent (borgarhluti)

Brent (enska: "London Borough of Brent") er borgarhluti í Norðvestur-London og er hluti ytri London. Aðalsvæðið í borgarhlutanum er Wembley. Árið 2012 var íbúatala um það bil 314.660 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:
Sutton (borgarhluti)

Sutton (enska: "London Borough of Sutton") er borgarhluti í Suður-London og er hluti ytri London. Árið 2012 var íbúatala um það bil 193.630 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:
Jón Pétursson (háyfirdómari)

Jón Pétursson (16. janúar 1812 – 16. janúar 1896) sýslumaður, alþingismaður og háyfirdómari var fæddur á Víðivöllum í Blönduhlíð í Skagafirði og voru foreldrar hans Pétur Pétursson prófastur á Víðivöllum og síðari kona hans, Þóra Brynjólfsdóttir. Bræður hans voru þeir Pétur Pétursson biskup og Brynjólfur Pétursson Fjölnismaður og voru þeir oft kallaðir einu nafni Víðivallabræður.

Jón varð stúdent frá Bessastaðaskóla 1834, sigldi svo til Kaupmannahafnar og lauk lögfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla 1841. Síðan var hann sýslumaður, fyrst í Eyjafjarðarsýslu, svo í Strandasýslu, þá í Borgarfjarðarsýslu og að lokum í Mýra- og Hnappadalssýslum. Árið 1850 varð hann dómari í landsyfirdómi og 1877 var hann gerður að háyfirdómara (dómstjóra). Því embætti gegndi hann til 1889. Hann gegndi jafnframt ýmsum öðrum embættum og trúnaðarstörfum. Hann var konungkjörinn alþingismaður 1859-1887. 1846 festi Jón kaup á nýlegu húsi, sem síðar varð Laugavegur 1 og bjó þar til dauðadags.

Fyrri kona Jóns var Jóhanna Sofía Bogadóttir (7. febrúar 1823 – 21. maí 1855), dóttir Boga Benediktssonar á Staðarfelli og Jarþrúðar Jónsdóttur. Á meðal barna þeirra voru tvíburarnir séra Pétur og séra Brynjólfur og blaða- og kvenréttindakonan Jarþrúður. Seinni kona Jóns var Sigþrúður (19. mars 1830 – 17. október 1912), dóttir séra Friðriks Eggerz í Akureyjum og Arndísar Pétursdóttur. Á meðal barna þeirra voru hinir kunnu Sturlubræður.
Netkorn

Netkorn, ríbósóm eða rípla er frumulíffæri og var uppgötvað á miðjum 6. áratug 20. aldar af rúmenska vísindamanninum George Palade og hlaut hann fyrir nóbelsverðlaunin í líðfeðlis- og læknisfræði árið 1974. Alþjóðheitið ríbósóm er af því dregið að í þessum kornum er ríbósóm kjarnsýra (RNA). auk þess eru í þeim prótín.

ríbósóm tengja amínósýrur saman í prótein eftir forskrift genana. þau eru próteinsmiðja frumunar. ríbósóm samanstanda af tveimur einingum(stór og lítil) og eru bæði laus í umfrymi og frymisneti.
Lækir í Neskaupstað

Eftirfarandi er listi yfir læki í Neskaupstað. Byrjað að austan og haldið inn bæinn:
Vesturlönd

Vesturlönd eru þau lönd sem eru á vesturhveli jarðar og er orð notað til að lýsa menningu og þjóðfélagi þessara landa. Skilgreining orðsins hefur breyst með tímanum og getur hafa orðið til í Grikklandi hinu forna og Rómaveldi. Smám saman uxu þessi heimsveldi í austur og suður, og þau sigruðu margar aðrar stórar siðmenningar og seinna uxu þau í norður og vestur til að ná yfir Mið- og Vestur-Evrópu.

Oftast eru lönd Evrópu (einkum Vestur-Evrópu) og Norður-Ameríku talin til vesturlanda en einnig lönd Suður-Ameríku og jafnvel Eyjaálfa vegna menningartengsla.
Fagranes

Fagranes er bær á Reykjaströnd í Skagafirði, austan undir Tindastól. Þar var áður kirkjustaður og prestssetur en kirkjan var lögð niður 1892 og prestssetrið flutt til Sauðárkróks. Í kirkjunni var forn prédikunarstóll, talinn frá dögum Guðbrands Þorlákssonar biskups. Hann er nú í Þjóðminjasafni.

Á Fagranesi býr nú Jón Eiríksson sem kallaður er Drangeyjarjarl og hefur lengi nytjað Drangey og viðhaldið lendingaraðstöðu þar. Hann stundar siglingar með ferðamenn til eyjarinnar og hefur byggt upp lendingaraðstöðu á Reykjum. Hann stóð líka fyrir uppbyggingu Grettislaugar á Reykjum 1992. Á Fagranesi er minnisvarði um Gretti sterka Ásmundarson, sem sagður er hafa verið grafinn í kirkjugarðinum þar - það er að segja skrokkurinn, hausinn hafði Þorbjörn öngull með sér á brott.
Vigfús Gíslason

Vigfús Gíslason (1608 – 14. apríl 1647) var skólameistar á Hólum og í Skálholti og síðan sýslumaður í Árnes- og Rangárþingi á 17. öld.

Vigfús var sonur Gísla Hákonarsonar lögmanns í Bræðratungu og Margrétar Jónsdóttur konu hans. Hann fór ungur utan til náms, fyrst við Kaupmannahafnarháskóla og stundaði síðan nám við hollenskan háskóla. Hann kom heim tvítugur að aldri, var þá talinn með lærðustu mönnum og var þegar gerður að skólameistara á Hólum. Þar var hann tvo vetur (1628-1630) en síðan aðra tvo vetur skólameistari Skálholtsskóla. Ekki var hann vinsæll hjá skólasveinum, sem þótti hann gera of miklar námskröfur, og í Skálholti hættu einhverjir námi og komu ekki aftur fyrr en hann var farinn frá skólanum. Hann varð sýslumaður 1632 og bjó á Stórólfshvoli.

Kona hans var Katrín ríka Erlendsdóttir (1612 – 12. mars 1693), dóttir Erlendar Ásmundssonar sýslumanns og lögréttumanns á Stórólfshvoli og Salvarar Stefánsdóttur konu hans. Hún var mikill kvenskörungur og bjó lengi á Stórólfshvoli eftir lát manns síns. Á meðal barna þeirra voru Gísli Vigfússon skólameistari á Hólum og síðar bóndi á Hofi á Höfðaströnd, Jón Vigfússon eldri, sýslumaður á Stórólfshvoli og Jón Vigfússon yngri, biskup á Hólum.
Kornbreska

Kornbreska, "Kernowek" eða "Kernewek" er keltneskt mál sem er einkum talað á Cornwall-skaga á Bretlandi. Kornbreska dó út á 18. öld og var seinasti mælandi talinn hafa verið Dorothy Pentreath, dáin 1777. Á síðustu áratugum hefur verið reynt að endurvekja málið og er það er nú talað af um 3.500 manns. Þar af eru nokkur börn sem alast upp með kornbresku að móðurmáli. Árið 2010 tilkynnti SÞ að kornbreska hafði verið fjarlægt af lista yfir útdauð tungumál.

Bretónska sem töluð er í Frakklandi er runnin frá fornkornbresku. Hún tilheyrir brýþonskri grein keltneskra mála.

Textadæmi.

Agan Tas ni, eus y’n nev,bennigys re bo dha hanow.Re dheffo dha wlaskor,Dha vodh re bo gwrys y’n nor kepar hag y’n nev.Ro dhyn ni hedhyw agan bara pub dydh oll,ha gav dhyn agan kammweythkepar dell evyn nynidhe’n re na eus ow kammwul er agan pynn ni;ha na wra agan gorra yn temptashyon,mes delyrv ni dhiworth drog.Rag dhiso jy yw an wlaskor,ha’n galloes ha’n gordhyans,bys vykken ha bynari.Yndella re bo!

— Herrabæn
Helga Sigurðardóttir

Helga Sigurðardóttir (17. ágúst 1904 – 26. ágúst 1962) var skólastjóri Húsmæðrakennaraskóla Íslands og höfundur fjölda matreiðslubóka. Hún hafði mikil áhrif á mótun íslenskra matarhefða um miðja 20. öld.

Helga fæddist á Akureyri, dóttir Sigurðar Sigurðssonar, síðar búnaðarmálastjóra, og Þóru Sigurðardóttur. Föðursystir hennar var Jóninna Sigurðardóttir matreiðslubókarhöfundur. Hún ólst upp á Hólum í Hjaltadal, þar sem faðir hennar var skólastjóri Bændaskólans á Hólum. Árið 1922 fór hún til náms í húsmæðraskóla í Danmörku og síðan í húsmæðrakennaraskóla Birgitte Berg-Nielsen og lauk þaðan húsmæðakennaraprófi 1926. Helga fór þá heim og stundaði matreiðslu og kennslu næstu árin, lengst af við Austurbæjarskóla.

Helga gaf út fyrstu matreiðslubók sína, "Bökun í heimahúsum", árið 1930 og næstu árin kom hver bókin af annarri, þar á meðal kennslubókin "Lærið að matbúa". Helga innleiddi fjölda nýjunga í íslenskri matargerð, fylgdist vel með því sem var að gerast í nágrannalöndunum og hvatti húsmæður óspart til að nota meira af grænmeti og ávöxtum og bæta matarvenjur og næringu.

Árið 1942 var Húsmæðrakennaraskóli Íslands stofnaður, en fyrir því hafði Helga lengi barist, og varð hún fyrsti skólastjóri hans, gegndi því starfi allt til dauðadags og mótaði alla húsmæðrafræðslu í landinu næstu áratugina. Fimm árum síðar kom út bókin "Matur og drykkur", yfirgripsmikil grunnbók sem varð helsta uppflettirit Íslendinga um matargerð og uppskriftir næstu áratugi.

Sumarið 2009 kom út 6. útgáfa bókar Helgu, "Matur og drykkur", og er það ljósmynduð 3. útgáfa bókarinnar frá 1954, sem var síðasta útgáfan sem Helga gekk sjálf frá.

Helstu ritverk.

Auk þeirra bóka sem hér eru taldar sendi Helga frá sér ýmsar minni bækur og bæklinga. Margar bóka hennar komu út í mörgum útgáfum og oft mikið breyttar, því að hún var stöðugt að endurskoða og bæta við.
Bacary Sagna

Bacary Sagna (fæddur 14. febrúar 1983) er franskur knattspyrnumaður sem leikur í stöðu varnarmanns. Hann var síðast á mála hjá kanadíska félaginu Montreal Impact og hefur einnig spilað með franska landsliðinu. Hann byrjaði atvinnuferil sinn hjá franska félaginu Auxerre.
Konungahella

Konungahella var miðaldabær í Bohúsléni sem áður var hluti af Noregi, en hefur tilheyrt Svíþjóð frá árinu 1658. Á 12. öld var bærinn stundum aðalaðsetur Noregskonunga og helsta valdamiðstöð ríkisins.

Konungahella var rétt vestan við þar sem nú er sænski bærinn Kungälv. Bærinn var áður rétt við suðurlandamæri Noregs og því hernaðarlega mikilvægur, auk þess sem þar var blómlegur verslunarstaður. Konungar Norðurlanda hittust þar oft þegar semja þurfti frið eða semja um hjúskap eða annað. Sigurður Jórsalafari reisti þar kastala og gerði bæinn að höfuðstað sínum. Vegur Konungahellu var mestur á fyrsta þriðjungi 12. aldar. Árið 1135 réðust Vindar á Konungahellu, brenndu kastalann og rændu bæinn, og segir Snorri Sturluson að Konungahella hafi aldrei náð að rétta almennilega úr kútnum eftir það og Björgvin tók við höfuðstaðarhlutverkinu. Bærinn var þó áfram mjög mikilvægur vegna legu sinnar, fram á 14. öld að minnta kosti.

Jón Loftsson í Odda ólst upp í Konungahellu til ellefu ára aldurs.
Ætt

Ætt getur átt við:
Bíharísk tungumál

Bíharísk tungumál eru tungumálahópur í indóarísku tungumálaættinni. Tungumál maítílí, bópúrí og magahí eru öll í hópnum.
Sjökonungaríkið

Sjökonungaríkið (á ensku „heptarchy“, komið úr grísku ἑπτά + ἀρχή sjö + ríki) er haft um engilsaxnesku konungaríkin sjö á miðöldum, en það voru ríki sem síðar sameinuðust og mynduðu konungsríkið England. Skotland og Wales voru einnig talin vera smákonungsríki. Orðið á ensku hefur verið notað síðan á 16. öld.

Sjökonungaríkið á við eftirfarandi aðalkonungsríki:

og einnig þessi þrjú:

Sjökonungaríkið var til á tímabilinu frá 500 e.Kr. til ársins 850 e.Kr. sem flokkast til hinna myrku miðalda. Nú á dögum nota sagnfræðingar ekki orðið "heptarchy", þar eð þeim finnst það geigandi lýsing á stöðu Bretlands á þessum tíma. Hins vegar er það enn í notkun í daglegu tali.
Arthur (þáttur)

Arthur (íslenska: Artúr) er amerísk-kanadískur teiknimyndaþáttur fyrir krakka. Arthur snýst um mauraætuna Artúr og fjölskyldu hans og vini. Arthur er byggt á Arthur-bókunum eftir Marc Brown.
Seiður

Seiður eða Seiðr er hugtak sem á við forn-norrænt form af galdraiðkun. Seiður þótti kröftugasti galdur með norrænum mönnum og byggist á algleymi iðkenda og sálnaflakki. Til þess að ástunda seiðinn þurftu menn að búa yfir sérstakri þekkingu og kunnáttu. Seiðurinn var framinn á seiðhjalli (sérstakur upphækkaður timburpallur); og fólst í leiðsluástandi seiðkonu og söng raddliðs og var einkum magnaður gegn tilteknum mönnum eða til að sjá fyrir óorðna hluti. Seiðiðkendur voru taldir geta skipt hömum, þeir voru "hamhleypur" þ.e. gátu flutt sál sína inn í líkama dýra og vætta. Seiður var ýmist litinn hornauga á tímum hinnar fornu trúar eða óttablandin virðing borin fyrir honum. Óðinn sjálfur var meistari seiðsins hjá norrænum mönnum og á að hafa numið þá list af vanagyðjunni Freyju. Samkvæmt Heimskringlu er því þó öfugt farið:

Það voru einkum konur, sem stunduðu seið með norrænum mönnum, enda voru seiðkarlar kenndir við ergi, hugtak sem þýðir „mannleysa“ eða lýsir einhverskonar „ókarlmannlegu eðli“, oft notað yfir kvenlega og samkynhneigða karlmenn. Seiðiðkun þótti engu að síður máttug og ógnvekjandi aðferð til að skyggnast inn í framtíðina eða framvindu örlagana, hljóta yfirnáttúrulega vernd eða valda öðrum ómældum skaða.

Seiðiðkendur voru einnig kallaðir Seiðberendur, en í seinni tíð, eftir upptöku kristni var orðið seiðskratti notað yfir iðkendur þessara fornu vísinda.

Þriðji (Óðinsheiti) segir Gylfa frá því að Seiðberendur séu komnir frá veru sem kallast Svarthöfði í Gylfaginningu:
Úlfhéðinn Gunnarsson

Úlfhéðinn Gunnarsson (d. 1116) var íslenskur lögsögumaður sem var uppi á 11. og 12. öld. Hann var einn af heimildarmönnum Ara fróða þegar hann skrifaði Íslendingabók.

Úlfhéðinn var sonur Gunnars hins spaka Þorgrímssonar, sem var lögsögumaður tvisvar á 11. öld. Úlfhéðinn var kjörinn lögsögumaður 1108 og gegndi embættinu þar til hann lést 1116. Kona hans hét Ragnhildur Hallsdóttir og var komin í beinan karllegg af landnámsmanninum Höfða-Þórði Bjarnarsyni. Tveir synir þeirra, Hrafn og Gunnar, urðu lögsögumenn, svo og bróðursonur Úlfhéðins, Bergþór Hrafnsson.

Úlfhéðinn hefur verið einn af heimildarmönnum Ara fróða, sem vitnar tvívegis til hans í Íslendingabók.
Eilífsdalur

Eilífsdalur gengur suður að hátindi Esju úr Kjósinni. Samnefnt býli er í mynni Eilífsdals. Nafnið er þannig til komið að Kjalnesingurinn Helgi Bjóla fékk skipverja sínum Eilífi, bústað í bænum. Sagan segir auk þess að Eilífur hafi verið heygður á Eilífstindi, en erfitt er að komast á tindinn.
FI615

FI615 er flugnúmer Icelandair til New York í Bandaríkjunum, nánar tiltekið til Kennedy-flugvallar (John F. Kennedy International Airport

Flug 615 er flogið fjórum sinnum í viku til New York og er brottför frá Keflavík kl. 17:00 og er lent í New York kl. 19:00 að staðartíma

Flugtími er um 5 klst og 30 min og notar Icelandair Boeing 757 þotur
Öxará

Öxará er bergvatnsá sem rennur um Öxarárdal og Þingvelli og í Þingvallavatn. Áin kemur mjög við sögu Þingvalla. Hún er yfirleitt ekki sérlega vatnsmikil en getur bólgnað mjög upp í flóðum.

Sagt er að áin hafi fengið nafn af því að þegar Ketilbjörn gamli landnámsmaður á Mosfelli fór ásamt mönnum sínum í landkönnunarferð hafi þeir gert skála við Skálabrekku. Þar skammt frá komu þeir að ísilagðri á en hjuggu vök á ísinn, misstu öxi í ána og nefndu hana Öxará.

Áin kemur upp í Myrkavatni og er 17 km löng. Hún fellur milli Búrfells og Leggjabrjóts og um Biskupsbrekkuhraun innan við Brúsastaði. Hún mun áður hafa runnið suður um Kárastaðahraun og í vatnið rétt hjá Skálabrekku en í Sturlungu segir að henni hafi verið veitt í Almannagjá til að þingmenn þyrftu styttra að fara til að sækja sér neysluvatn. Eftir það fellur hún ofan í gjána í fossi, Öxarárfossi.

Um gjána fellur áin nokkurn spöl en síðan úr henni aftur undir brúna við Drekkingarhyl, sem áður var mun dýpri en grynntist þegar núverandi brú var gerð fyrir Alþingishátíðina 1930. Þá var skarðið í gjárbarminn sem áin rennur um sprengt og lækkað til muna. Talið er að brú hafi verið gerð yfir ána þegar á 10. öld. Í Drekkingarhyl var konum áður drekkt fyrir ýmsar sakir og var þeim þá stungið í poka sem þyngdir voru með grjóti og varpað í hylinn.

Nokkrir hólmar eru í Öxará og kallast einn þeirra Einvígishólmi eða Öxarárhólmi. Þar voru hólmgöngur háðar áður fyrr.
Herta Müller

Herta Müller (f. 17. ágúst 1953) er þýskumælandi rithöfundur frá Rúmeníu. Herta er þekkt fyrir skáldsögur sínar, ljóð og ritgerðir. Verk hennar snúast aðallega um hið harðneskjulega líf í Rúmeníu á þeim árum þegar Nicolae Ceauşescu var þar við völd. Árið 2009 hlaut hún Nóbelsverðlaunin í bókmenntum.

Herta tilheyrði þýskumælandi minnihluta í Rúmeníu og skrifar þess vegna á þýsku. Rúmensku lærði hún ekki fyrr en hún varð táningur í skóla. Tungumálin tvö hafa þó litað ritstíl hennar, enda er þýska hennar sögð mjög lituð af sýn rúmenskunar á tilveruna, en hún hefur sagt að hvert tungumál hafi sín eigin augu. Skáldsögur hennar þóttu of ágengar og spyrjandi í Rúmeníu þannig að árið 1987 varð hún að flýja Rúmeníu og settist þá að í Þýskalandi. Hún býr núna í Berlín.

Skáldsaga Hertu: "Ennislokkur einvaldsins" kom út í íslenskri þýðingu Franz Gíslasonar árið 1995. Bókin fjallar um síðustu daga einræðisins í Rúmeníu.
Flatkaka

Flatkaka eða flatbrauð er þunnt, kringlótt íslenskt brauð, áður alltaf bakað án lyftiefna og eingöngu úr rúgmjöli (þó stundum líka byggi) og vatni. Nú eru flatkökur yfirleitt bakaðar úr blöndu af rúgmjöli og heilhveiti eða heilhveiti eingöngu og stundum er einnig notast við haframjöl og lyftiduft. Sumir notast jafnvel við sykur í deigið.

Flatkökurnar eru oftast um 15 cm í þvermál og 2-3 mm á þykkt, brúnleitar með svörtum flekkjum. Upphaflega voru þær bakaðar á hlóðum, annaðhvort settar beint á glóðina eða bakaðar á járnplötu sem sett var ofan á glóðina. Seinna, þegar eldavélar komu til sögunnar, voru kökurnar bakaðar á eldavélarhellu og nú eru þær oft bakaðar á steypujárnspönnu og staflað upp heitum eða jafnvel snöggbleyttar í vatni svo að þær harðni ekki.

Flatkökur eru oftast skornar í tvo, fjóra eða sex hluta og borðaðar með smjöri og hangikjöti, kæfu, reyktum laxi, osti, saltsíld eða öðru áleggi. Fram um miðja 20. öld voru þær þó yfirleitt aðeins smurðar með einhverju viðbiti og hafðar með mat.

Hallgerður Gísladóttir segir frá því í bókinni "Íslensk matarhefð" að fram yfir aldamótin 1900 hafi á Vestfjörðum verið bakaðar fyrir jólin flatkökur sem voru 25-30 sentímetrar í þvermál og meira en einn sentímetri að þykkt og var jólamaturinn skammtaður á þær og þær notaðar sem diskur, eins og algengt var í Evrópu á miðöldum.
Vatnsleysuströnd

Vatnsleysuströnd er strandlengja á norðanverðum Reykjanesskaga, frá Vogum að Hvassahrauni (Kúagerði). Ströndin er um 15 km að lengd.

Byggð.

Á ströndinni voru margir bæir sem yfirleitt voru nokkrir saman í byggðahverfum nálægt bestu lendingunum. Öflug árabátaútgerð var frá mörgum býlum öldum saman, enda stutt á fiskimiðin. Á vetrarvertíð voru vermenn úr öðrum byggðarlögum þar til viðbótar við heimamenn. Auk útræðis áttu bændur kýr og kindur og höfðu féð á sumrin í seljum upp í Strandarheiði. Á 19. öld fjölgaði fólki á ströndinni en þegar afli minnkaði á grunnslóð, einkum vegna veiða breskra togara, fækkaði fólki að nýju. Það breyttist þó aftur þegar vélbátaútgerð hófst og hægt var að sækja fiskinn lengra.

Gamli almenningsvegurinn út á Suðurnes lá um Vatnsleysuströnd og síðar lá gamli Keflavíkurvegurinn þar en eftir að Reykjanesbrautin kom til er Vatnsleysuströnd ekki lengur í þjóðleið og gamli vegurinn er nú innansveitarvegur þar. Vatnsleysuströnd er hluti af Sveitarfélaginu Vogum og búa um 100 manns á ströndinni en um 1200 í sveitarfélaginu öllu.

Þekktasti bærinn á Vatnsleysuströnd er Kálfatjörn. Þar er kirkja sveitarinnar, byggð 1893, og er hún friðuð. Á ströndinni er einnig golfvöllur og minjasvæði.

Vatnsból skortir ekki á ströndinni eins og ætla mætti af nafninu, í hrauninu meðfram ströndinni kemur víða upp ferskvatn en inn til landsins finnst það ekki. Upp af ströndinni sunnanverðri liggur Strandarheiði. Þar var áður beitiland, grasi og kjarri vaxið, en heiðin er nú mikið til gróðurlaus. Víða á Vatnsleysuströnd er að finna fornar minjar, ekki síst rústir verbúða og annarra mannvirkja sem tengjast útgerð og í Strandarheiði eru seltóftir og forna fjárborgin Staðarborg, 2-3 km frá Kálfatjörn. Hún er friðlýst. Mikið og fornt hraun, Þráinsskjaldarhraun, þekur Vatnsleysuströnd. Það myndar alla strandlengjuna frá Vogum og út að Vatnsleysuvík og einnig alla Strandarheiði. Það er komið úr gíg sem liggur norðaustan undir Fagradalsfjalli og er um 14.100 ára gamalt.
Finnska vísindafélagið

Finnska vísindafélagið er elsta vísindafélag í Finnlandi. Það er þekkt undir latneska nafninu "Societas Scientiarum Fennica", á sænsku "Finska Vetenskaps-Societeten", og á finnsku "Suomen Tiedeseura".

Félagið var stofnað 1838 og er með höfuðstöðvar í Helsinki. Í félaginu eru 120 fullgildir finnskir félagsmenn (undir 67 ára aldri), og 124 erlendir félagsmenn. Félagið skiptist í fjórar deildir: 1: stærðfræði og eðlisfræði-, 2: lífvísinda-, 3: hugvísinda-, og 4: félagsvísindadeild.

Finnska vísindafélagið gefur út árbók, tímaritið "Sphinx", og ritraðir á ýmsum fræðasviðum, frá 1918 í samvinnu við Finnsku vísindaakademíuna.

Finnska vísindafélagið veitir einnig verðlaun og viðurkenningar, og styrki til vísinda og fræðistarfa.

Af sögulegum ástæðum var Finnska vísindafélagið lengst af sænskumælandi, þó að á síðari árum hafi finnska fengið viðurkenningu innan félagsins. Því var það að árið 1908 var stofnað sérstakt vísindafélag fyrir finnskumælandi vísindamenn, Finnska vísindaakademían. Einnig eru starfandi tvær finnskar akademíur um tæknileg efni, auk þess sem þessir fjórir aðilar hafa með sér samstarfsvettvang.