arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Guðrún Ó. Jónsdóttir

Guðrún Ó. Jónsdóttir (20. mars 1935 - 2. september 2016) var íslenskur arkitekt. Hún stundaði nám við Kunstakademiets Arkitektskole í Kaupmannahöfn á árunum 1958‑63 og var einn þriggja skipulagshöfunda Seljahverfis í Breiðholti sem telja má til tímamótaverka í skipulagssögu Reykjavíkur.

Af byggingum sem Guðrún hannaði má nefna kennarabústaði við Kvennaskólann á Blönduósi, fjölbýlishús við Írabakka 18-34 í neðra-Breiðholti, íbúðir og vinnustofur listamanna við Tjarnarsel 2 og 4, og Vogasel 1 og 3 í Seljahverfi, læknisbústaðinn á Sauðárkróki og einbýlishús við Gilsárstekk 3 og Látraströnd 17 á Seltjarnarnesi (öll verkin í samvinnu við arkitektana Stefán Jónsson og Knút Jeppesen). Ennfremur hannaði hún Ráðhúsið í Sandgerði, Heimilisiðnaðarsafnið á Blönduósi, Klausturstofu við Þingeyrakirkju, Álfagerði – stórheimili Búmanna í Vogum á Vatnsleysuströnd og prestbústaðinn á Glaumbæ í Skagafirði.

Á árunum 1990-2002 var Guðrún varaborgarfulltrúi í Reykjavík og sat í ýmsum ráðum og nefndum á vegum borgarinnar.
Þorbjörn (fjall)

Þorbjörn eða Þorbjarnarfell er fjall rétt norður af Grindavík sem varð til á ísöldinni við gos undir jökl. Það er úr móbergi og er 243 metra hátt. Fjallið er ekki eldfjall, heldur stendur á gosbelti.

Þjófagjá nefnist sprunga í miðju fellinu. Norðvestan við Þorbjarnarfell er jarðhiti, þar er Bláa lónið og Svartsengi. Í Norðurhlíð fjallsins er skógrækt og nefnist þar Selskógur. Efst á Þorbirni eru möstur. Stóra mastrið, ca, 40 m hátt, er frá Flugþjónustunni og önnur frá Símanum. Nýjasta mastrið, sem var reist árið 2009, þjónar gsm-sambandi Símans. Auk þess er þar endurvarp frá Útvarpinu.

Þann 26. janúar árið 2020 var óvissustig Almannavarna virkjað í grennd við fjallið. Óvenju mikið landris hafði mælst á Reykjanesskaga rétt vest­an við það dagana á undan og nam risið um 3 til 4 mm á dag og var mesti landris­hraði sem mælst hefur á svæðinu síðan mæl­ing­ar hóf­ust. Landrisið var talið vís­bend­ing um kviku­söfn­un á nokkura kíló­metra dýpi.

Síðast gaus á þessu svæði á árunum 1211-1240 (Reykjaneseldar), en þá gekk yfir goshrina sem myndaði miklar hraunbreiður.

Þjófagjá.

Gömul þjóðsaga tengist gjánni. Samkvæmt henni áttu fimmtán þjófar að hafa hafst þar við og hafa lagst á fé Grindvíkinga. Og endar þannig:
Anne Hov

Anne Hov (um 1846- 1935) var bóndakona í Guðbrandsdalnum í Noregi. Hún þróaði sem ung stúlka sérstaka gerð af mysuost sem kenndur er við Guðbrandsdalinn. Mysuostur var frá fornu fari gerður á bóndabýlum í Noregi með því að sjóða mysu án þess að bæta við mjólk eða rjóma. Úr þeirri suðu kom sykraður smurostur, mysingur. Anne Hov vann á bóndabæ upp í fjöllum í Gålå árið 1863. Henni datt í hug að bæta rjóma við kúamjólk og seyða í járnpotti þangað til vökvinn varð að fastari, feitari og ostkenndari afurð. Hún kallaði þá afurð í fyrstu feitost en seinna var þessi ostur kallaður rjómamysuostur. Þessi ostur varð mjög vinsæll.

Á seinni hluta 18. aldar voru miklar efnahagsþrengingar í Guðbrandsdalnum því hagnaður af sölu korns og smjörs drógst saman. Anne Hov hafði um þetta leyti hafið ostaframleiðslu í stórum stíl og þróað afbrigði af ost þar sem hún bætti einnig við geitamjólk. Hún seldi framleiðslu sína til kaupmannsins Ole Konsli en hann seldi ostinn áfram til Osló undir nafninu Guðbrandsdalsostur. Þessi ostur varð ákaflega vinsæll og mikil sala á honum átti drjúgan þátt í að hjálpa fólki í Guðbrandsdalnum út úr efnahagsþrengingum.

Árið 1933 þegar Anne Hov var 87 ára gömul fékk hún silfurorðu frá norska kónginum fyrir framlag sitt til norskrar matargerðar og efnahagslífs.
Margrét Indriðadóttir

Margrét Indriðadóttir (28. október 1923 - 18. maí 2016) var fréttastjóri Ríkisútvarpsins frá 1968-1986. Margrét var fyrst kvenna á Norðurlöndum sem ráðin var fréttastjóri á ríkisfjölmiðli.

Margrét fæddist á Akureyri og lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1943. Að námi loknu starfaði hún sem blaðamaður á Morgunblaðinu í þrjú ár og hafði þar m.a. umsjón með sérstakri kvennasíðu. Árið 1947 lauk Margrét BA-prófi í blaðamennsku frá School of Journalism við Minnesota háskóla í Bandaríkjunum.

Eftir heimkomuna frá Bandaríkjunum starfaði Margrét um hríð á Morgunblaðinu og Tímanum en árið 1949 varð hún fyrsta konan sem ráðin var til starfa á fréttastofu Ríkisútvarpsins. Hún varð fréttastjóri árið 1968 og varð fyrst kvenna á Norðurlöndum sem ráðin var í stöðu fréttastjóra á ríkisfjölmiðli.

Margrét hlaut ýmsar viðurkenningar fyrir störf sín, þar á meðal Nordfag-verðlaunin árið 1991 en það eru verðlaun norrænna Samtaka starfsmannafélaga ríkisútvarps og -sjónvarps og riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu árið 2007.

Eiginmaður Margrétar var rithöfundurinn Thor Vilhjálmsson og áttu þau tvo syni, Örnólf Thorsson forsetaritara og Guðmund Andra Thorsson rithöfund og alþingismann.
Silíkon

Silíkon eru tilbúnar fjölliður þar sem kísilfrumeindir og súrefnisfrumeindir koma á víxl, kolefni og önnur efni eru oft tengd við. Silíkon eru vanalega gúmmíkennd eða vökvakennd, þola hita vel og eru notuð til þéttingar og sem einangrunarefni fyrir hita og rafmagn. Þau eru líka notuð sem lím, sem smurolía, og í gerð ýmissa eldhúsáhalda svo sem spaða.
Cerastium velutinum

Cerastium velutinum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá N-Ameríku.
Einar Þveræingur

Einar Þveræingur Eyjólfsson er sögupersóna í Íslendingasögunum. Hann var kenndur við bæ sinn Þverá, nú Munkaþverá og var bróðir Guðmundar ríka Eyjólfssonar. Einar Þveræingur er þekktur fyrir ræðu sína þegar Þórarinn Nefjólfsson erindreki Ólafs Haraldssonar Noregskonungs fór þess á leit á Alþingi að Íslendingar gæfu Noregskonungi Grímsey.

Ræða Einars Þveræings var svohljóðandi:

Í seinni tíð hafa Íslendingar oft vísað til fordæmis Einars Þveræings í umræðu um sjálfstæði og fullveldi Íslands og gjarnan er bent á ræðu hans sem fyrirmynd að andstöðu gegn erlendu áhrifavaldi á landinu. Árið 1918 gáfu andstæðingar sambandslagafrumvarpsins út tímarit undir nafninu "Einar Þveræingur" þar sem þeir birtu greinar með rökum gegn samþykkt laganna, sem þeir töldu að myndu í reynd gefa Dönum aukin völd á Íslandi.
Cerastium trianae

Cerastium trianae er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá norðurhluta Suður-Ameríku.
Zaatari

Zaatari eru stærstu flóttamannabúðir heims og eru þær fyrir sýrlenska flóttamenn. Búðirnar voru fyrst opnaðar 28. júlí 2012 fyrir Sýrlendinga sem flúðu stríðið í Sýrlandi sem hófst árið 2011.
Cerastium sinaloense

Cerastium sinaloense er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Mexíkó.
Cerastium schizopetalum

Cerastium schizopetalum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Japan.
Loftskeyti

Loftskeyti er þráðlaus sending og móttaka á rafsegulbylgjum (útvarpsbylgjum). Fyrstu nothæfu sendi- og móttökutæki fyrir útvarpsbylgjur voru þróaðar 1894-5 af Guglielmo Marconi.

Fyrsta loftskeytið var sent af Marconi 1895 rúma 3 kílómetra og fyrsta loftskeytið yfir Atlantshafið var sent 12. desember 1901. Á Íslandi var fyrsta loftskeytið móttekið 26. júní 1905. Það var á undan fyrsta landsímaskeytinu, enda tilgangurinn með því að sýna fram á „raunhæfni“ loftskeyta í stað landlína þegar ekki hafði verið að fullu ákveðið á Íslandi hvor kosturinn skyldi valinn.
Bassel Khartabil

Bassel Khartabil einnig þekktur sem Bassel Safadi (22. maí 1981 – 3. október 2015) var hugbúnaðarhönnuður frá Palestínu og Sýrlandi. Hann er sérstaklega þekktur fyrir framlag sitt til opins hugbúnaðar og frjálsrar og opinnar menningar. Þann 15. mars árið 2012 þegar ár var liðið frá uppreisn í Sýrlandi var hann handtekinn af sýrlenskum stjórnvöldum og fluttur í Adra fangelsið í Damaskus og fluttur síðan á milli fangelsa og tekinn af lífi einhvern tíma í október 2015.

Khartabil fæddist í Damaskus og ólst upp í Sýrlandi. Hann vann við þróun opins hugbúnaðar og stofnaði með öðrum samvinnurannsóknafyrirtækið Aiki Lab og stýrði tækniþróun hjá Al-Aous sem var útgáfu- og rannsóknarstofnun um fornleifafræði og listir í Sýrlandi. Hann var í forsvari fyrir Creative Commons Syria og tók þátt í þróun ýmsum kerfa sem byggja á opnum hugbúnaði og opnu aðgengi svo sem Mozilla Firefox, Wikipedia, Openclipart, Fabricatorz og Sharism.

Þann 7. febrúar 2018 var í minningu hans settur á stofn sjóðurinn the Bassel Khartabil Free Culture Fellowship en markmið sjóðsins er að veita viðurkenningu til einstaklinga sem hafa skarað fram úr í þróun opinnar menningar í sínu samfélagi. Sjóðurinn var stofnaður af Creative Commons, Fabricatorz Foundation, Jimmy Wales Foundation, Mozilla, #NEWPALMYRA og Wikimedia.
Hattfell

Hattfell eða Hattafell er 910 metra fjall í Emstrum norðaustan Mýrdalsjökuls. Fjallið liggur á slóð gönguleiðarinnar Laugavegs. Fjallið er vel gróið og stingur í stúf við sandana nálægt.
Cerastium purpusii

Cerastium purpusii er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Mexíkó.
Cerastium pedunculatum

Cerastium pedunculatum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Ölpunum.
Aron Can

Aron Can (fæddur 1999) er íslenskur rappari og tónlistarmaður. Hann var vinsælasti íslenski tónlistarmaðurinn á Spotify á Íslandi árið 2017.

Ævi.

Aron er fæddur og uppalinn í Grafarvogi. Pabbi hans er tyrkneskur veitingahúsarekandi og hefur Aron m.a. unnið á Kebabhúsinu í Austurstræti.

Árið 2016, þegar Aron var 16 ára, gaf hann út plötuna „Þekkir stráginn“ og varð fljótt vinsæll fyrir slagarann „Enginn mórall“. Tónlist hans hefur verið lýst sem tilfinningarappi eða trapp-tónlist með innblæstri frá Drake, Future og Young Thug.

Árið 2018 samdi hann við útgáfufyrirtækið Sony Music.

Viðurkenningar.

Aron var tilnefndur til íslensku tónlistarverðlaunanna árið 2017 fyrir rappplötu ársins, rappplag ársins, og sem björtustu vonina. Það ár vann lagið „Silfurskotta“ sem Emmsjé Gauti tók með Aroni Can. Hann var aftur tilnefndur árið 2018 fyrir rappplötu ársins og rappplag ársins.

Tónlistarmyndbandið við lagið „Aldrei heim“ af Trúpíter var valið sem myndband ársins á Hlustunarverðlaununum 2019.

Hátíðir.

Aron hefur komið fram á Secret Solstice frá 2016 til 2019, síðast söng hann með Black Eyed Peas.

Hann kom fram á Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum 2017.
Altarisganga

Altarisganga er kirkjuleg athöfn þar sem prestur útdeilir brauði og víni sem hefur verið helgað með innsetningarorðum. Rætur altarisgöngu eru í síðustu kvöldmáltíðinni. Þegar kirkjuyfirvöld fyrr á tímum meinuðu fólki  að ganga til altaris þá var talað um að það væri sett út af sakramentinu. Fólk þurfti að skrifta áður en það gekk til altaris.

Altarissakramentið er annað af tveimur sakramentum þjóðkirkjunnar. Hitt er skírnin.
Fjólujússa

Fjólujússa (fræðiheiti "Clitocybe nuda" eða "Lepista nuda") er ætisveppur sem upprunninn er í Evrópu og Norður-Ameríku. Sveppnum var lýst af Pierre Bulliard árið 1790 og gekk undir heitinu "Tricholoma nudum" í mörg ár. Sveppurinn finnst bæði í barrskógum og laufskógum. Auðvelt er að greina sveppinn. Hann er ræktaður í Bretlandi, Niðurlöndum og Frakklandi.
Filippus 2.

Filippus 2. getur átt við eftirfarandi:
Segura

Segura er á í suðausturhluta Spánar. Upptök árinnar eru í Sierra de Segura. Áin rennur um 325 km leið gegnum fjögur héruð Spánar : Jaén , Albacete , Múrsía og Alicante. Segura kemur upp í Santiago Pontones í Jaén héraði, fer gegnum Calasparra, Cieza, , Múrsía, Beniaján, Orihuela, Rojales og rennur til sjávar í Miðjarðarhafið nálægt Guardamar del Segura í Alicantehéraði.

Vatnasvæði árinnar er kallað "Vega del Segura" og er mjög frjósamt landbúnaðarsvæði þar sem ýmis konar ávextir, grænmeti og blóm eru ræktuð. "Vegas" skiptist í þrjú svæði: "Alta", "Media" og "Baja" (efri, miðju og lægri).

Vatnasvæði Segura er 19,025 km2 og skiptist það í prósentum svona milli fjögurra spænskra sjálfsstjórnarsvæða: 59% eru í Múrsía en það hérað er nánast allt innan vatnasvæðisins,25% í Castilla-La Mancha, 9% í Andalúsíu og 7% í Valenciahéraði. Á vatnasvæði Segura voru íbúar um 2 milljónir árið 2012.

Um 1990 var Segura orðin ein af menguðust ám í Evrópu. Var það vegna niðursuðuiðnaðar og annars iðnaðar og landbúnaðar sem var á vatnasvæði árinnar. Mjög lítið rennsli var sums staðar í ánni, bæði vegna áveitu sem tók vatn úr ánni og sumarþurrka. Almenningur mótmælti ástandi árinnar og árið 2001 mættu 40 þúsund í mótmæli. Það var ráðist í aðgerðir á vegum héraðsstjórnar Múrsía og bæjaryfirvalda á svæðinu. Á árunum 2001 og 2010 voru byggðar 100 vatnshreinsistöðvar og 350 km af skolpleiðslum. Einnig var ráðist í átak þar sem kostnaði af hreinsun árinnar var velt á þá aðila sem menguðu.

Upp úr 2003 urðu vatnsgæði Segura betri. Frá árinu 2010 hefur mengun verið hverfandi og dýra- og jurtalíf aukist. Otrar og álar hafa komið aftur í ánna en áður höfðu þessar tegundir ekki sést þar í marga áratugi. Griðland fugla er nú á tveimur votlendissvæðum þar sem fuglar staldra við á leið sinni milli Evrópu og Afríku. Auk þess er núna 110 milljón rúmmetrar af hreinsuðu vatni endurnotað árlega í landbúnaði á svæðinu.

Otrar og álar hafa komið aftur í ánna en áður höfðu þessar tegundir ekki sést þar í marga áratugi.

Segura áin er alla jafna vatnslítil því af vatni er tekið úr ánni til áveitu. Hins vegar hefur skógi verið eytt á því svæði sem áin fellur um og verða flóð næstum á hverjum áratug eftir miklar haust- og vetrarrigningar. Seinustu flóð voru haustið 2019. Uppistöðulón hafa ekki komið í veg fyrir flóð. Neðsti hluti árinnar rennur eftir stokki til þess að lámarka það tjón sem verður af völdum flóða.
Gatineau

Gatineau er borg í vestur-Quebec í Kanada. Borgin er gegnt Ottawa en Ottawa-fljót skilur að borgirnar.

Íbúafjöldi borgarinnar er um 276.000 (2016). Gatineau fékk nafn sitt árið 2002 en þá sameinuðust 5 sveitarfélög:

Hull er elsti þéttbýlisstaðurinn.
Marilyn French

Marilyn French (21. nóvember 1929 - 2. maí 2009) var bandarískur rithöfundur og róttækur feministi. Þekktasta verk hennar er án efa skáldsagan "The Women's Room" sem kom út árið 1977 og í íslenskri þýðingu Elísabetar Gunnarsdóttur undir heitinu "Kvennaklósettið" nokkrum árum síðar.

Fjölskylda og menntun.

Marilyn fæddist í Brooklyn í Bandaríkjunum og foreldrar hennar voru E. Charles Edwards verkfræðingur og Isabel Hazz Edwards sem starfaði í verslun. Á sínum yngri árum var Marilyn blaðamaður og ritaði greinar í fréttabréf hverfisins þar sem hún bjó. Hún spilaði einnig á píanó og átti sér draum um að verða tónskáld. Hún lauk BA-gráðu í heimspeki og enskum bókmenntun árið 1951 frá Hofstra University og MA-gráðu í ensku frá sama skóla árið 1964. Hún hóf síðar doktorsnám við Harvard háskóla í Bandaríkjunum og hlaut doktorsgráðu þaðan árið 1972.

Árið 1950 giftist Marilyn laganemanum Robert M. French Jr. og eignuðust þau tvö börn. Hjónin skildu árið 1967.

Ritstörf.

Verk Marilyn French fjalla um stöðu kvenna en Marilyn taldi kúgun kvenna afleiðingu af karlægum heimi. Eitt verka hennar, "Beyond Power: On Women, Men and Morals" (1985), er nokkurs konar söguleg athugun á áhrifum feðraveldisins. „Markmið mitt í lífinu er að breyta öllu félagslegu og efnahagslegu skipulagi vestrænnar siðmenningar og gera veröldina femínískari“ lýsti hún eitt sinni yfir.

Fyrsta og þekktasta skáldsaga Marilyn var "Kvennaklósettið" (1977) sem seldist í meira en 20 milljónum eintaka og var þýdd á 20 tungumál. Sagan segir frá lífi millistéttarkonunnar Miru og vinkvenna hennar á sjötta og sjöunda áratug síðustu aldar, þar á meðal Val sem er róttækur femínisti. Sagan lýsir smáatriðum í lífi kvenna á þessum tíma og femínistahreyfingu þessa tímabils í Bandaríkjunum. Bókin vakti mikið umtal þegar hún kom út og í henni þóttu koma fram róttæk viðhorf. Í bókinni er m.a. haft eftir sögupersónunni Val: „allir menn eru nauðgarar, og það er allt sem þeir eru. Þeir nauðga okkur með augum sínum, lögum sínum og siðum.“ Náin vinkona Marilyn, feministinn Gloria Steinem, taldi áhrif bókarinnar á réttindabaráttu kvenna jafnast á við þau áhrif sem skáldsaga Ralph Ellison "Invisible Man" (1952) hafði á réttindabaráttu svartra 25 árum fyrr.

Af þekktum verkum hennar sem komu út síðar á ferlinum var "From Eve to Dawn: A History of Women". Bókin kom út í hollenskri þýðingu árið 1995 en var ekki gefin út í enskri þýðingu fyrr en 2002 og 2003. Florence Howe útgefandi bókarinnar sagði að með verkum Marilynar hefðu konur í fyrsta sinn eignast sögu og að heimurinn hafi breyst og Marilyn hafi hjálpaði til við að breyta honum.

Marilyn greindist með krabbamein í vélinda árið 1992 og byggðist bók hennar "A Season in Hell: A Memoir (1998)" á reynslu hennar af veikindunum"." Hún sigraðist á krabbameininu en lést af völdum hjartaáfalls árið 2009, þá 79 ára gömul.

Heimild.

Fyrirmynd greinarinnar var „"Marilyn French"“ á ensku útgáfu Wikipedia. Skoðað 17. september 2019.
Fjallaskóf

Fjallaskóf (fræðiheiti: "Peltigera rufescens") er flétta af engjaskófarætt. Fjallaskóf er útbreidd um allt land, bæði á láglendi og hálendi.

Fjallaskóf er með algengustu fléttum sem vaxa innan um hélumosa, í lyngmóum á hálendi, starmóum og rekjuvist.

Samlífi.

Fjallaskóf er þekktur hýsill fyrir að minnsta kosti fjórar tegundir smásveppa á Íslandi: "Arthonia fuscopurpurea", "Corticifraga peltigerae", "Illosporium carneum", "Stigmidium peltideae".
Skollakoppur

Skollakoppur eða grænígull (fræðiheiti: "Strongylocentrotus droebachiensis") er yfirleitt grænn á litinn en hann getur líka verið brúnletur. Skollakoppur finnst allt í kringum Ísland og er algengastur á 5-30 metra dýpi en hefur alveg fundist á 1500 metra dýpi, þó það sé sjaldgæft. Hann finst í Norður Atlantshafi, í Norður íshafinu og Norður Kyrrhafi og mjög algengur í öllu Atlandshafi. Við réttar aðstæður þ.e. þegar nóg er af fæðuframboði, getur hann stækkað hratt. Meðalstærð hjá fullorðins ígulkers er 50 mm en stærsta sem fundist hefur var mælt 87 mm. Skollakoppur er algengasta tegund ígulkera sem finnst við strendur Íslands. hann hefur harða skel sem er öll út í broddum til að verja sig fyrir óvinum en broddarnir geta verið 1,5 cm á lengd. Hann getur hreyft broddana og neðri hluta sinn til gangs um botninn og til að afla sér fæðu. Hann étur með munni sem finnst undir honum, en endaþarmsopið er ofan á dýrinu og í kjafti hans eru fimm harðar tennur sem geta brotið harða fæðu eins og skeljar. Hann borðar allt sem að kjafti kemur og getur verið skæður skemmdarvargur í humar- og krabbagildrum. En helsta fæða hans er þó þari og ef mikið er af skollakopp étur hann upp þaraskóga svo þeir vaxa ekki aftur upp fyrr en öll Ígulkerin séu dauð eða farinn.

Æxlun.

Flest skrápdýr eru með aðskild kyn og skollakoppur er engin undantekning. Skollakoppar stunda ytri frjóvgun en nokkur skrápdýr fjölga sér án þess að stunda æxlun og gera það með að skipta líkamanum. Þeir hafa fimm kynkirtla og eru þeir staðsettir nálægt endaþarmi. Karlinn dælir út kynfrumum og utan líkama konunar og þá á frjóvgun sér stað. Ef einn karl losar kynfrumur þá losar næsti skollakoppur líka kynfrumur og þetta leiðir til að þessa að flestir kynþroska skollakollar sem búa á sama svæði losa kynfrumur í sjóinn á sama tíma. Þegar eggin eru búinn að klekjast út í sjónum berast lirfurnar með straumum sjósins og í nokkur ár. Lifurnar lifa á allskonar örverum. Þegar lirfurnar eru tilbúnar að breytast í ígulker setjast þær á botninn. Frjóvgun ígulkera á sér stað á vorin en nákvæmlega tímasetning fer eftir hitastigi sjávar.

Gaddar.

Gaddarnir á ígulkerum eru aðallega til þess að verjast afræningjum sem vilja borða þá. Ígulker er fæða allskonar krabba, stórra fiska, fugla og krossfiska en þó aðallega þegar þau eru enn ekki búinn að ná fullri stærð. Skollakoppar notar gaddana og sogfætur til að hreyfa sig eftir botninum. Gaddarnir eru ekki taldir eitraðir. Lengstu gaddarnir eru undir dýrinu en ef þeir brotna endurnýja þeir sig sjálfir en tekur lengri tíma að endunýja sig ef það brotnar algjörlega af. Á enda hvers gadda er lítil svipa sem hjálpar þeim að koma matnum upp í kjaftinn á sér. Svipurnar eru sveigjanlegar og teygja sig í agnir sem fljóta í sjónum.

Ígulkeraveiðar við Ísland.

Árið 1992 hófust fyrst veiðar á Ígulkerum við Ísland. Árið 1994 voru var náð hámarki í veiðum en veidd voru 1500 tonn og veiddust þau aðallega í Húnaflóa og Breiðafirði. Markaður fyrir ígulkerahrogn hrundi árið 1997 en hafa verið nánast engar síðan þá. Ástæðan fyrir að markaðurinn hafi hrunið er talin vera sú að þau eru mjög viðkvæm og vandmeðfarinn vara.
Rosario

Rosario er stærsta borg í héraðinu Santa Fe í Argentínu. Borgin er um 300 km norðvestur af Buenos Aires, á vesturbakka Paraná-fljóts og er skipgengt þangað. Borgin er sú þriðja fjölmennasta í landinu með áætlaða 1,7 milljón íbúa (2020). Nýklassískur stíll einkennir eldri hluta borgarinnar.
Newcastle-under-Lyme

Newcastle-under-Lyme er bær í Staffordshire, Englandi. Íbúar voru um 75.000 árið 2011 en í sýslunni undir sama nafni eru um 128.000. Newcastle er aðeins 6 km vestur af Stoke-on-Trent.
Alþjóðasamþykkt um menntun og þjálfun, skírteini og vaktstöður áhafnar skipa

Alþjóðasamþykkt um menntun og þjálfun, skírteini og vaktstöður áhafnar skipa eða STCW-samþykktin er alþjóðasamningur sem fjallar um lágmarkshæfnikröfur til skipstjórnarmanna og vakthafandi áhafna um borð í flutningaskipum. Alþjóðasiglingamálastofnunin tók samþykktina upp árið 1978. Hún tók formlega gildi árið 1984. Hún var endurskoðuð að stórum hluta árið 1995. Ísland gerðist aðili að samþykkinni árið 1995.

Samþykktin var fyrsti alþjóðlegi samningurinn sem fjallaði um þjálfun, vottun og vaktstöður sjómanna. Áður voru slíkar kröfur settar fram í lögum einstakra ríkja. Afleiðingin var sú að lágmarkskröfur, staðlar og vottanir voru gerólíkar í mismunandi löndum, þrátt fyrir að starfsemi skipafélaga væri að stórum hluta alþjóðleg.

STCW fjallar ekki um mönnun skipa. Ákvæði um hana er að finna í 14. grein V. kafla Samnings um öryggi mannslífa á hafinu (SOLAS) frá 1974 og ályktun Alþjóðasiglingastofnunarinnar um öryggismönnun (A.890(21)) frá 1999.

Árið 1995 var Alþjóðasamþykkt um viðmiðanir fyrir menntun og þjálfun, skírteini og vaktstöður áhafna fiskiskipa (STCW-F) tekin upp sem sérstakur alþjóðasamningur um leið og STCW var endurskoðaður. Samkvæmt honum gilda reglur STCW fyrir fiskiskip sem eru yfir 24 metrar að lengd. STCW-F tók formlega gildi árið 2012.

Mikilvægt einkenni samþykktarinnar er að hún gildir um öll skip innan lögsögu aðildarríkis, óháð því hvar það er skráð. Grein X kveður á um að aðildarríki geti haft eftirlit með því hvort sjómenn séu með STCW-vottun um borð í öllum skipum sem eru í höfn ríkisins. Þetta hefur meðal annars leitt til þess hve samningurinn er útbreiddur. Árið 2018 voru 164 ríki aðilar að samningnum, með yfir 99% af kaupskipaflota heimsins í tonnum talið.
Paraná

Paraná getur meðal annars átt við: