arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Upplýsingin

Upplýsingin eða upplýsingaröldin var tímabil mikilla breytinga í Evrópu og Bandaríkjunum í vísindalegum vinnubrögðum og hugsun sem hófst seint á 17. öld í kjölfar vísindabyltingarinnar á síðmiðöldum. Upplýsingin stóð í um eina öld, eða til ársins 1800, en eftir hana tók rómantíkin við. Nafnið vísar til þess að á undan höfðu hinar "myrku miðaldir" gengið og þær nýju hugmyndir og uppgötvanir sem komu fram á þessu tímabili sviptu hulunni af mörgu því sem áður hafði verið manninum óskiljanlegt. Upplýsingin var því tímabil mikillar þekkingaröflunnar mannsins. Þessi þekking var tilkominn vegna þess að maðurinn notaði í auknum mæli vísindaleg vinnubrögð byggð á skynsemi og raunhyggju frekar en trú á yfirnáttúruleg öfl eða aðrar bábiljur. Hin kristna kirkja varð fyrir aukinni gagnrýni eftir að hin nýju vísindi og vinnubrögð gáfu af sér veraldlega heimssýn.

Upplýsingin átti helstu upptök sín í Vestur-Evrópu: Frakklandi, Bretlandi, og Þýskalandi og víðar. Hún barst um alla Evrópu og hafði víðtæk áhrif á samfélagið og tækniþróun. Hagfræðingurinn Adam Smith var helsti boðberi Skosku upplýsingarinnar og telst faðir nútíma hagfræði.

Það tímabil sem af mörgum er álitið hafa komið á milli miðalda og Upplýsingarinnar sem nefnt er Endurreisnin má með nokkurri einföldun segja að hafi frekar haft áhrif á menningarlíf, svo sem með því að upphefja á ný svokölluð klassísk verk Forn-Grikkja. Leiðandi einstaklingar þess tímabils voru m.a. Ítalarnir Leonardo Da Vinci og Dante.

Sem bein eða óbein afleiðing þessara hugmyndastefna sem Upplýsingin markaði má nefna sjálfstæðisyfirlýsingu Bandaríkjanna árið 1776 og frönsku byltinguna árið 1789.

Upplýsingin á Íslandi.

"Grein: Upplýsingin á Íslandi"

Helstu boðberar upplýsingarinnar á Íslandi voru:
Sólskjálftafræði

Sólskjálftafræði er undirgrein sólfræðinnar, jarðskjálftafræðinnar og stjarneðlisfræðinnar sem fæst við rannsóknir á þrýstingsöldum sem eiga uppruna sinn í sólinni. Þeir sem leggja stund á greinina kallast sólskjálftafræðingar. °°°°
Hugmyndin á uppruna sinn í kenningu sem Christian Andreas Doppler setti fram árið 1842 og er nefnd Doppler áhrifin.

Stjarneðlisfræðingar geta með hjálp sólskjálftafræðinnar þróað mjög nákvæmar lýsingar á innri gerð sólarinnar. Fundið var út að ytra iðuhvolf og innra geislunarhvolf sólarinnar snúast á mismunandi hraða sem veldur því að aðalsegulsvið sólarinnar verður til og að iðuhvolfið hefur straumstróka af rafgasi þúsundir kílómetra undir yfirborðinu. Einnig er hægt að nota fræðina til að nema sólbletti sem eru á hliðinni andspænis jörðinni.
Að

Að er íslenskt smáorð sem getur átt við:
Þéttleiki byggðar

Þéttleiki byggðar er hugtak yfir meðaldreifingu íbúa ákveðins svæðis. Venjulega er hún mæld í fjölda íbúa á ferkílómetra.
Akurshús

Akershus eða Akurshús-fylki er fylki í suðaustur Noregi, 4.918 km² að stærð og íbúarnir eru um það bil 625.000 (2019). Akershus er næstfjölmennasta fylki Noregs á eftir Ósló.

Akershus er eina norska fylkið þar sem stjórnsýslan er í öðru fylki, þ.e. Ósló. Höfuðstaðurinn er því Ósló.

Stærsta borgin í fylkinu er Bærum, með um 108.000 íbúa. Akershus deilir landamærum með fylkjunum Buskerud í vestri, Upplöndum í norðri, Heiðmörk í austri, Austfold í suðri og Ósló. Auk þess nær fylkið að sænsku landamærunum á stuttum kafla í austri. Fylkið er í landshlutanum Austurlandi.

Saga.

Akershús-lén varð til á 16. öld, og var talsvert stærra en núverandi Akershús-fylki. Akershús varð "amt" árið 1662. Árið 1685 var Buskerud skilið frá og varð sérstakt amt. Árið 1768 voru Heiðmörk og Upplönd skilin frá og gerð að sérstöku amti (Opplandenes-amt), og 1842 var Kristjanía (Ósló) skilin frá Akershús-amti. Árið 1919 var amtinu breytt í fylki ("fylke").

"Akershus" er nefnt eftir virkinu Akershús, sem var byggt árið 1299 til að verja höfuðborgina Ósló, gegn sjóræningjum eða öðrum sem vildu ráðast á borgina. Akershús var kennt við býlið "Aker" = Akur, og "hús", þ.e. höllina innan virkismúranna.

Elstu fornminjar í Akershúsfylki eru frá steinöld, um 9500 ára gamlar. Rakne-haugurinn við Ullinsakur er einn stærsti haugur Norðurlanda, um 90 metrar í þvermál og 15 metra hár. Hann var gerður um 500 e.Kr.

Sveitarfélög.

Sveitarfélögin í fylkinu eru 22. Það fjölmennasta er Bærum.
Ríkislögreglustjóri

Ríkislögreglustjórinn stýrir lögreglunni á Íslandi í umboði dómsmálaráðherra. Embættið var stofnað með nýjum lögreglulögum sem tóku gildi 1. júlí 1997. Um leið var Rannsóknarlögregla ríkisins lögð niður og verkefnum hennar skipt á milli ríkislögreglustjóra og annara lögreglustjóra í staðbundnum umdæmum. Ríkislögreglustjóri fer með ýmis stjórnsýsluverkefni sem varða löggæsluna í landinu, er tengiliður lögreglustjóra og dómsmálaráðherra, veitir lögreglustjórum stuðning og stýrir viðamiklum lögregluaðgerðum sem krefjast samstarfs margra lögregluliða. Ríkislögreglustjóri stjórnar einnig almannavörnum. Á vegum embættisins starfar m.a. sérstök efnahagsbrotadeild sem rannsakar efnahags- og skattabrot, alþjóðadeild sem annast alþjóðleg samskipti og rannsóknar- og greiningardeild sem rannsakar og metur hættu á hryðjuverkum og alþjóðlegri glæpastarfsemi. Á vegum ríkislögreglustjóra er einnig starfandi vopnuð sérsveit.

Núverandi ríkislögreglustjóri er Sigríður Björk Guðjónsdóttir, sem skipuð var þann 12. mars árið 2020.
Helgidagur

Helgidagur er dagur sem á hvílir helgi þar sem hann hefur sérstaka merkingu í einhverjum trúarbrögðum og er þannig oftast einnig frídagur í samfélagi þeirra sem aðhyllast þau trúarbrögð. Helgidagar geta þó verið mun fleiri en lögboðnir frídagar.
Tiger II

Tiger II eða Panzerkampfwagen VI Ausf. B var þýskur skriðdreki í seinni heimsstyrjöldinni. Skriðdrekinn var stundum nefndur Königstiger á þýsku og King Tiger eða Royal Tiger af bandamönnum.
Alþjóðasamtök um eldfjallafræði

Alþjóðasamtök um eldfjallafræði og efnafræði innri hluta jarðar, eða IAVCEI – ("Interational Association of Volcanology and the Chemistry of the Earth's Interior") – eru samtök sem fylgjast með og móta alþjóðlegar áherslur í rannsóknum í eldfjallafræði, leitast við að draga úr hættu af völdum eldgosa, og stuðla að rannsóknum í skyldum greinum, svo sem jarðefnafræði, steindafræði og bergfræði eldstöðva, og hvernig bergkvika myndast í efri hluta möttulsins og leitar upp um jarðskorpuna.

IAVCEI er stjórnað af framkvæmdastjórn, sem kosin er til fjögurra ára í senn. Stjórnin mótar stefnu samtakanna og kemur henni í framkvæmd með starfi allmargra nefnda og vinnuhópa.

Saga.

Alþjóðasamband um jarðmælingar og jarðeðlisfræði , eða IUGG – ("International Union of Geodesy and Geophysics") – var stofnað árið 1919. IUGG skiptist í átta samtök, og er IAVCEI eitt þeirra.

"Alþjóðasamtök um eldfjallafræði" (IAV) voru stofnuð 1919, og voru þau fyrirrennari IAVCEI. Samþykktir og reglugerðir IAV voru staðfestar í Helsinki 1960 og voru endurskoðaðar í Zürich 1967 og í Canberra 1979. 'Chemistry of the Earth's Interior' (CEI) var bætt við nafnið árið 1967 til samræmis við systursamtökin: Alþjóðasamtök um jarðskjálftafræði og eðlisfræði innviða jarðar, eða IASPEI – ("International Association of Seismology and the Physics of the Earth's Interior").

Markmið samtakanna.

Samkvæmt lögum IAVCEI eru markmið samtakanna eftirfarandi:

Aðild að IAVCEI var lengst af bundin við vísindafélög. Árið 1996 var einstaklingum gert kleift að gerast félagar í IAVCEI.

Þing samtakanna í Reykjavík 2008.

Samtökin héldu allsherjarþing í Reykjavík 17.-22. ágúst 2008. Tæplega 1.000 manns frá 50 þjóðlöndum sóttu þingið. Um 1.300 fræðileg framlög voru kynnt, sem skiptust í 700 erindi og 600 veggspjöld.

Meðal þriggja nýrra heiðursfélaga, sem þar voru kynntir, var dr. Haraldur Sigurðsson, fyrrum prófessor í eldfjallafræði við Háskólann í Rhode Island, Bandaríkjunum.

Eftirtaldir aðilar sáu um undirbúning þingsins: Ármann Höskuldsson eldfjallafræðingur, Guðrún Larsen jarðfræðingur og Magnús Tumi Guðmundsson jarðeðlisfræðingur.

Tímarit IAVCEI.

"Bulletin of Volcanology" er tímarit samtakanna, og kemur það út átta sinnum á ári. (Eldra nafn: "Bulletin Volcanologique"). Tímaritið kom fyrst út 1922.

Viðurkenningar.

Samtökin veita viðurkenningar á fjórum mismunandi sviðum:
Norn (tungumál)

Norn var tungumál ættað úr fornnorrænu sem talað var í Hjaltlandseyjum, í Orkneyjum og í Katanesi áður en lágskoska fór að taka þar yfir á 15. öld. Málið var þó notað eitthvað fram á 18. öld en ekki er nákvæmlega vitað hvenær það dó út. Leifar málsins lifa enn í skoskum mállýskum á svæðinu.

Dæmatexti.

orkneysku norn (Wallace, 1700).

hjaltlensku norn (Low, 1774).

Færeyska.

Norræn.

íslenska

Norska (Nýnorska)
Ósló

Ósló (eða Osló; norska: "Oslo") er höfuðborg Noregs. Þar bjuggu rúmlega 700 þúsund íbúar árið 2020 en rúm milljón á stórborgarsvæðinu. Fylkið, sveitarfélagið og bærinn heita öll Ósló. Borgin er vinabær Reykjavíkur. Borgarstjóri er Marianne Borgen sem situr fyrir sósíalíska vinstriflokkinn. Fylkið Ósló er það fjölmennasta í landinu og er staðsett í landshlutanum Austurland.

Saga.

Samkvæmt Heimskringlu byggðist svæðið við Akersána fyrst árið 1048 og var það fyrir tilstilli Haraldar Harðráða sem þá var konungur Noregs. Frá aldamótunum 1300 allt fram á nútíð hefur borgin verið höfuðborg landsins.

Eftir borgarbrunana árin 1567 og 1624 byggði Kristján 4. borgina upp á nýtt árið 1624 og lét hana heita Kristjaníu (no: "Christiania" og síðar "Kristiania") og hét hún það allt til ársins 1925. Við ströndina lét Kristján konungur byggja Akershusvirki sem átti að vernda borgina gegn herfylkingum sem gætu komið sjóleiðina inn Óslóarfjörðinn.

Árið 1814 varð borgin höfuðborg Noregs því þá sundraðist samstarf Norðmanna og Dana. Á 19. öldinni blómstraði borgin og margar mikilfenglegar byggingar voru reistar, s.s. Konungshöllin, Háskólinn, Þinghúsið, Þjóðleikhúsið og fleiri.

Borgin og umhverfið.

Borgin skiptist í 15 bæjarhluta; "Alna", "Bjerke", "Frogner", "Gamle Oslo", "Grorud", "Grünerløkka", "Nordre Aker", "Nordstrand", "Sagene", "St. Hanshaugen", "Stovner", "Søndre Nordstrand", "Ullern", "Vestre Aker" og "Østensjø". Hver bæjarhluti sér um hluta af þjónustuverkefnum sem borgin þarf að þjónusta íbúa með.

Í kring um Ósló eru fjöll og ásar, sá hæsti heitir "Kjerkeberget" og er 629 m.y.s. Á firðinum eru margar eyjar og eru ferjusamgöngur til þeirra.

Á Frogner er að finna Vigelandsgarðinn, en þar eru styttur eftir myndhöggvarann Gustav Vigeland. Meðal annars er þar að finna 14 metra háa styttu sem kallast "Monolitten" en hún sýnir gang lífsins. Styttan er skorin út úr einum granít-steini. Víkingaskipasafnið er á eyjunni Bygdö, þar eru heilleg víkingaskip: Gauksstaðaskipið og Ásubergsskipið.

Menning.

Vetrarólympíuleikarnir 1952 voru haldnir í Ósló, en borgin er mikil íþróttaborg. Ekki þurfa borgarbúar að fara langt til að komast í íþróttaiðkun. Á veturnar er það sérstaklega vinsælt að fara á gönguskíði í skógunum í kring, auk þess sem skautahlaup er iðkað á ísilögðum fótboltavöllum út um alla borg og á vötnum í skógunum.

Norwegian Wood-tónlistarhátíðin er haldin ár hvert á Frogner og margir af þekktustu tónlistarmönnum heims koma þar fram. Oslo Horse Show er einnig haldið á hverju ári, en það er stór hestasýning og -keppni sem haldin er í Oslo Spektrum-fjölnotahúsinu í miðborg Óslóar. Oslo Spektrum er ýmist notað undir tónleikahald, ísdanssýningar auk þess sem húsið hefur marga aðra möguleika í sýninga- og ráðstefnuhaldi.

Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva var haldin í Ósló árið 1996 vegna þess að Noregur vann keppnina ári fyrr með Secret Garden með laginu Nocturne með í Point Theatre í Dublin, Írlandi. Keppnin, 1996 var haldin í Oslo Spektrum í Ósló. Keppnin var svo aftur haldin í Ósló árið 2010 eftir að Alexander Rybak vann keppnina og sló öll met með laginu Fairytale og fékk 387 stig. Keppnin var haldin í Telenor Arena í Ósló.
Tannlækningar

Tannlækningar er akademísk fræðigrein sem felur í sér að meta, greina, veita forvörn og/eða meðferð (hvort sem hún feli í sér aðgerð eða ekki) sjúkdóma eða aðra kvillasem tengjast tönnunum.
Síva

Síva (framburður: ; Sanskrít "शिव") er einn af höfuðgoðum hindúisma. Síva er álitinn æðsta goðið innan shaívisma, en í öðrum hlutum hindúisma er hann talinn eitt af hinum fimm holdgervingum hins guðlega.
Höfuðstóll

Höfuðstóll er fjárhæð láns eða kröfu sem vextir eru reiknaðir af ef einhverjir eru. Höfuðstóll er yfirleitt greiddur til baka með afborgunum yfir skilgreindan tíma (sjá þó kúlulán). Ef lán eru verðtryggð breytist höfuðstóllinn í samræmi við almennar verðbreytingar (hækkar með verðbólgu) eins og þær eru mældar með vísitölu.
Listi yfir þekktar tilraunir

Eftirfarandi er listi yfir þekktar tilraunir og aðrar sögufrægar rannsóknir.

"Hér á mikið eftir að þýða, svo endilega hjálpaðu til!"
Þjóðsaga

Þjóðsaga er stutt saga sem hefur gengið í munnmælum frá manni til manns um nokkurt skeið; stundum öldum saman og stundum í nokkur ár eða áratugi. Þjóðsögur eru oft litaðar af aldarfari, þrám og ótta almennings og bera oftar en ekki keim af búháttum og málfari þess tíma og stundum einnig málsniði þeirra sem segja þær. Þeim er stundum skipt í eftirfarandi grunnflokka (upphaflega frá Grimmsbræðrum):

Tegundir þjóðsagna eru þó mun fleiri og oft erfitt að fella þær undir þessa þrjá flokka. Dæmi um munnmælasögur eru til dæmis hlutar dýrlingasagna, dæmisögur, brandarar, draugasögur, upprunasagnir og sköpunarsagnir, ýkjusögur og flökkusögur.
Bahá'u'lláh

Bahá'u'lláh (sem þýðir „dýrð guðs“) (12. nóvember 1817 – 29. maí, 1892) var upphafsmaður og stofnandi bahá'í trúarinnar.
Vedanta

Vedanta er andleg hefð og skóli heimspekis byggt á kenningum Upanishad og er í því fjallað, eins og í handritunum, um sjálf-uppgötvun.
RFC 2550

RFC 2550 („Y10K and Beyond“) er RFC aprílgabb gefið út 1. apríl 1999 þar sem "Y10K" (með vísun í Y2K), eða ár 10.000 vandamálið og mögulegar lausnir á því eru ræddar.
Hörð fita

Fita er kölluð hörð ef hún samanstendur einkum af mettuðum fitusýrum. Hörð fita er vanalega í föstu formi við stofuhita, öfugt við t.d. lýsi og aðrar olíur. Hún kemur einkum úr dýraríkinu.
Dróttkvæði

Dróttkvæði er önnur helsta skáldskapargrein fornnorrænu við hlið eddukvæða, yfirleitt undir dróttkvæðum hætti. Dróttkvæði innihalda oft lof um konunga eða höfðingja.

Orðsifjar.

Upphaflega merkti dróttkvæði kvæði sem hirðskáld flutti konungi. Orðið "drótt" er gamalt orð og merkir hirð sem var bætt fyrir framan orðið kvæði. Bera má það saman við orðin "drottinn" (sem var áður "dróttinn") og merkti konungur eða æðsti maður hirðarinnar og "drottning" (áður "dróttning") sem merkti æðsta kona hirðarinnar.
Avicenna

Avicenna eða Ibn Sīnā (980 – 1037) var íranskur heimspekingur og fjölfræðingur, sem fékkst meðal annars við rökfræði, stærðfræði, stjörnufræði, gullgerðarlist, náttúruvísindi, sálfræði og læknisfræði. Hann var merkasti heimspekingur síns tíma.

Avicenna samdi tæplega 450 ritgerðir um ýmis efni og hafa um 240 þeirra varðveist. Flestar fjalla um heimspeki og læknislist. Avicenna var undir miklum áhrifum frá gríska heimspekingnum Aristótelesi en hafði sjálfur gríðarleg áhrif á íslamska heimspemki.
Ávaxtasafi

Ávaxtasafi eða einfaldlega safi er vökvi sem fyrirfinnst náttúrulega í ávöxtum og grænmeti. Safinn er svo gerður að drykk með því að kreista hann í vélum eða í höndunum.
Frelsisstyttan

Frelsisstyttan (enska opinberlega: "Liberty Enlightening the World", yfirleitt "Statue of Liberty"; franska: "La liberté éclairant le monde") er stór stytta sem Frakkland gaf Bandaríkjunum árið 1886. Styttan stendur á Liberty-eyju í eigu New York-borgar en New Jersey megin í New York-höfn og býður ferðamenn, innflytjendur og aðra velkomna. Styttan er úr kopar og er öll þakin spanskgrænu. Hún var vígð þann 28. október 1886 í tilefni af aldarafmæli Bandaríkjanna. Frédéric Bartholdi hannaði styttuna og Gustave Eiffel (hönnuður Eiffelturnsins) hannaði burðarvirki hennar. Styttan er verndað svæði, svokallað national monument.
Indus-fljót

Indusfljót er lengsta og mikilvægasta fljót í Pakistan. Upptök þess eru skammt frá Mansarovar-vatni á hásléttu Tíbets. Fljótið er 3180 km langt.
Jean Anthelme Brillat-Savarin

Jean Anthelme Brillat-Savarin (1. apríl 1755 – 2. febrúar 1826) var franskur lögfræðingur og stjórnmálamaður sem er þó þekktastur sem lífsnautnamaður og matmaður.

Ævi.

Brillat-Savarin fæddist inn í lögfræðingafjölskyldu í bænum Belley í Ain þar sem áin Rhône skildi milli Frakklands og Savoja. Hann lærði lögfræði, efnafræði og læknisfræði í Dijon og gerðist eftir það lögmaður í heimabæ sínum. Þegar Franska byltingin hófst árið 1789 var hann sendur sem fulltrúi á franska stéttaþingið sem fljótlega breyttist í franska stjórnlagaþingið þar sem hann aflaði sér nokkurrar frægðar, aðallega fyrir ræðu til varnar dauðarefsingu.

Útlegð.

Þegar stjórnlagaþingið var leyst upp sneri hann aftur heim og hélt áfram lögmannsstörfum. Þegar ógnarstjórnin hófst var lausnargjald sett til höfuðs honum þar sem hann var gírondíni og hann leitaði hælis í Sviss sem pólitískur flóttamaður. Síðar flutti hann til Hollands og enn síðar til nýstofnaðra Bandaríkjanna. Þar dvaldi hann í þrjú ár í Boston, New York, Philadelphiu og Hartford og lifði á frönskukennslu og fiðlukennslu. Um tíma var hann fyrsta fiðla í Park Theatre í New York-borg.

Dómarastörf í Frakklandi.

Hann sneri aftur til Frakklands 1797 á tímum stjórnarnefndarinnar til að gerast ritari hershöfðingjans Charles Pierre François Augereau í Rínarhernum en fékk skyndilega stöðu sem dómari við hæstarétt. Hann gegndi þeirri stöðu til dauðadags. Hann tók síðara ættarnafn sitt upp eftir frænku sinni sem hét Savarin þegar hún arfleiddi hann að öllum auðæfum sínum með því skilyrði að hann tæki upp nafn hennar. Hann giftist aldrei.

Ritverk.

Brillat-Savarin gaf út nokkur rit um lögfræði og hagfræði en frægasta rit hans er "Physiologie du goût" („Eðli bragðsins“) sem kom út 1825, aðeins tveimur mánuðum fyrir lát hans. Fullur titill er "Physiologie du Goût, ou Méditations de Gastronomie Transcendante; ouvrage théorique, historique et à l'ordre du jour, dédié aux Gastronomes parisiens, par un Professeur, membre de plusieurs sociétés littéraires et savantes".
Misheyrn

Misheyrn er það þegar manni misheyrist eitthvað sem einhver segir. Misheyrnir geta við vissar aðstæður valdið alvarlegum misskilningi, en eru þó oftast efni hinna ýmsu gamansagna. Mjög algengt er að mönnum misheyrist hendingar í dægurlagatextum.
Náttfari

Náttfari var maður sem kom til Íslands með Garðari Svavarssyni, sem Landnáma segir að hafi verið sænskur að ætt og annar í röð þeirra norrænu manna sem sigldu til landsins, næstur á eftir Naddoði. Í Hauksbók segir að Náttfari hafi verið þræll en samkvæmt öðrum handritum Landnámu virðist hann hafa verið frjálsborinn maður.

Garðar á að hafa komið til Íslands upp úr miðri 9. öld og haft vetursetu á Húsavík. „Um vorið, er hann var búinn til hafs, sleit frá honum mann á báti, er hét Náttfari, og þræl og ambátt“, segir í Landnámabók. Náttfari varð því eftir þegar Garðar sigldi frá landinu. Hann settist að í Reykjadal, eignaði sér dalinn og „hafði merkt á viðum“, segir Landnáma. Þegar Eyvindur Þorsteinsson kom til landsins löngu síðar rak hann Náttfara burt en sagði honum að hann mætti eiga Náttfaravík, yst við Skjálfandaflóa vestanverðan. Þar settist Náttfari að. Hann hefur þá líklega verið kominn á efri ár og búinn að vera einn í landnámi sínu áratugum saman með þrælnum og ambáttinni.

Náttfara er einnig getið í upphafi Reykdæla sögu: „Náttfari sá, er Garðari hafði út fylgt, hafði eignat sér áðr Reykjadal, ok markat til á viði, hversu vítt hann skyldi eiga; enn er Eyvindr fann hann, gerði hann honum tvá kosti, at hann skyldi eiga Náttfaravík, eða alls ekki. Þangat fór Náttfari.“

Sumarið 1970 var Náttfara minnst á Húsavík, þegar Þingeyingar héldu upp á 1100 ára afmæli búsetu hans, fjórum árum áður en aðrir landsmenn héldu upp á afmæli landnáms Ingólfs Arnarsonar,
Jarðgöng á Íslandi

Þetta er listi yfir jarðgöng á vegakerfi Íslands.

Fyrirhuguð jarðgöng.

Mögulegar viðbætur gerðar fyrir núverandi göng byggð fyrir árið 2000.

Rætt hefur verið um möguleika til aukningar á afkastagetu flestra eldri ganga.

Væntanleg eða möguleg jarðgöng.

Helstu framtíðaráform eða möguleikar í jarðgangamálum.

Hér eru teknir saman framtíðarmöguleikar af jarðgangaáætlun frá 2000, samgönguáætlun 2007-2018 og svæðisskipulagi Höfuðborgarsvæðisins 2001-2024. Athugasemdir gerðar við leiðir frá jarðgangaáætlun.

Mögulegir yfirbyggðir stokkar á Höfuðborgarsvæðinu.

Á undanförnum árum hefur oft verið rætt um að grafa niður stóru umferðargötur Höfuðborgarsvæðisins en lítið af því hefur komist í framkvæmd. Oft hefur það fylgt pólitískum línum og straumum hverju sinni hvaða hugmyndir eru ofan á. Margir stokkar eru til á teikniborðinu en frekar óljóst er hvort þeir komast til framkvæmda í nánustu framtíð. Vegna hugmynda um borgarlínu og niðurskurð í almennum vegaframkvæmdum í Reykjavík hefur það valdið enn meiri óvissu um þennan möguleika.
Hljómar

Hljómar voru rokkhljómsveit af Suðurnesjunum, stofnuð 5. október árið 1963 og starfaði í sex ár, eða til ársins 1969. Hljómar voru ein vinsælasta hljómsveit Íslands á ofanverðri 20. öld, og með henni hóf bítlamenningin innreið sína á Íslandi fyrir alvöru.

Hljómsveitin Hljómar var stofnuð af yngstu meðlimum hljómsveitar Guðmundar Ingólfssonar, Gunnari Þórðarsyni gítarleikara, Einari Júlíussyni söngvara og Erlingi Björnssyni gítarleikara. Þeir fengu til liðs við sig trommarann Eggert Kristinsson og Rúnar Júlíusson sem lék á bassa. Hljómsveitin lék fyrst í Krossinum í Ytri-Njarðvík en sló í gegn á landsvísu eftir tónleika í Háskólabíói 4. mars 1964. Hljómar voru fyrsta íslenska bítlahljómsveitin sem náði almennum vinsældum. Hljómsveitin starfaði með nokkrum mannabreytingum til 1969 þegar hún leystist upp. Nokkrir meðlimir hennar tóku þátt í stofnun Trúbrots 1969.

Hljómar léku árið 1966 í kvikmyndinni Umbarumbamba, sem hét "Sveitaball" á íslensku. Gefin var út samnefnd plata í Bretlandi með Thor´s Hammer, en svo nefndu Hljómar sig utan landsteinanna. Plata þessi varð síðar mjög eftirsótt af söfnurum.
Romm handa Rósalind

Romm handa Rósalind er sjónvarpsleikrit eftir Jökul Jakobsson. Það er fyrsta íslenska leikritið sem sett var sérstaklega upp fyrir sjónvarp og var sent út í Ríkisútvarpinu 4. mars 1968. Leikstjóri var Gísli Halldórsson og Andrés Indriðason stjórnaði upptökunni. Leikarar voru Þorsteinn Ö. Stephensen (skósmiðurinn), Anna Kristín Arngrímsdóttir (Rósalind) og Nína Sveinsdóttir (kona skósmiðsins). Leikritið var tekið upp 7. og 8. febrúar þetta ár.

Verkið gerist á verkstæði skósmiðs þar sem gamall skósmiður staupar sig á rommi og gefur Rósalind, fatlaðri stúlku sem býr í nágrenninu, með sér meðan þau ræða um líf sitt.