arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Stuttgart

Stuttgart er höfuðborg þýska sambandslandsins Baden-Württemberg. Borgin stendur á hæðóttu landi við ána Neckar. Íbúar eru rétt rúmlega 630 þúsund í borginni sjálfri (2020), en um þrjár milljónir á stórborgarsvæðinu.

Lega.

Stuttgart liggur við norðausturjaðar Svartaskógar í suðvesturhluta Þýskalands. Frönsku landamærin eru 60 km til vesturs, en þau svissnesku 100 km til suðurs. Næstu stærri borgir eru Esslingen til suðausturs (10 km), Ludwigsburg til norðurs (15 km), Tübingen til suðurs (40 km) og Pforzheim til norðvesturs (50 km).

Orðsifjar.

Borgin hét upphaflega "Stutgarten", sem merkir "hrossagarður". Stute er "meri", garten er "garður", "býli" eða "bær".

Skjaldarmerki.

Skjaldarmerki Stuttgart er svartur prjónandi hestur á gulum grunni. Hesturinn kom fyrst fram í skildi frá 1312 og vísar til þess að borgin var eitt sinn stóðgarður konungs. Núverandi merki er frá 1938.

Íþróttir.

Aðalknattspyrnufélög borgarinnar eru VfB Stuttgart og Stuttgarter Kickers. VfB Stuttgart hefur 5 sinnum hefur orðið þýskur meistari (síðast 1997), komst í úrslit Evrópukeppni meistaraliða 1989 (tapaði þá fyrir Napoli) og í úrslit Evrópukeppni bikarhafa 1998 (tapaði þá fyrir Chelsea). Tveir íslenskir knattspyrnumenn hafa leikið með félaginu, Ásgeir Sigurvinsson (1982-1990) og Eyjólfur Sverrisson (1990-1994). Stuttgarter Kickers hefur aldrei orðið meistari, en lenti í öðru sæti 1908 og komst í úrslit í bikarkeppninni 1987. Það leikur í neðri deildum. Nokkrir leikir í HM 1974 og HM 2006 fóru fram í Mercedes-Benz-Arena (áður Neckar-Stadion) í Bad Cannstadt.

Stuttgart var vettvangur EM í frjálsum 1986 og HM í frjálsum 1993.

Kvennaliðið CJD Feuerbach í blaki er þrefaldur þýskur meistari. Félagið er um þessar mundir ekki með aðallið sökum fjárhagsörðugleika.

Vinabæir.

Stuttgart viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Skert flog

Skert flog er breiðskífa með upptökum af tónleikum HAM á skemmtistaðunum Gauki á Stöng þann 14. júní 2001. Platan kom út nokkrum mánuðum síðar hjá Hitt records, dótturfélagi Eddu miðlunar, sama ár.

Á tónleikunum voru fjórir gestasöngvarar sem sungu í gregorískum stíl í laginu „Musculus“.

Platan inniheldur lögin:
Týros

Týros (arabíska: "الصور" "aṣ-Ṣūr", föníska: "Ṣur", latína: "Tyrus", akkadíska: "Ṣurru", hebreska: "צור" "Ṣōr", gríska: "Τύρος" "Tyros") er borg við Miðjarðarhafsströnd Líbanon miðja vegu milli Akkó og Sídon. Borgin var reist af Föníkumönnum og þar eru fjöldinn allur af minjum frá fornöld og tímum krossferðanna.
1000

Árið 1000 (M í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Rainer Maria Rilke

Rainer Maria Rilke (4. desember 1875 – 29. desember 1926) er eitt af helstu skáldum þýskrar tungu á 20. öld. Hann fæddist í Prag í Bæheimi sem þá var hluti Austurríkis-Ungverjalands. Rilke orti bæði á bundnu máli og óbundnu og er stundum talinn með módernistum. Rilke er meðal annars þekktur fyrir "Dúínó-tregaljóðin" sem Kristján Árnason þýddi á íslensku. Rilke skrifaði einnig yfir 400 ljóð á frönsku.
Flateyjarhreppur (S-Þingeyjarsýslu)

Flateyjarhreppur var hreppur í Suður-Þingeyjarsýslu norðvestanverðri. Náði hann yfir Flatey á Skjálfanda og fimm bæi á Flateyjardal uppi á landi.

Hreppurinn var stofnaður árið 1907 en hafði fram að því tilheyrt Hálshreppi. Flateyjardalur fór í eyði 1953 en byggð hélst úti í Flatey til ársins 1967 en þá fluttust síðustu íbúarnir á brott. Flateyjarhreppur var sameinaður Hálshreppi á ný 1. mars 1972.
Sagnmyndir

Sagnir hafa þrjár myndir, germynd, miðmynd og þolmynd. Ræðst notkun þeirra af því hvort áhersla er fremur lögð á geranda eða þolanda.

Germynd.

Germynd er algengasta sagnmyndin. Áherslan er á geranda setningarinnar; t.d. "Jón klæddi sig, móðirin klæðir drenginn."

Miðmynd.

Miðmynd þekkist á því að endingin "-st" (sem kallast miðmyndarending) bætist við germyndina (t.d. "Jón klæddist"). Á undan miðmyndarendingunni falla þó niður endingarnar "-ur", "-r" og "r-ð"

Dæmi:

Miðmynd segir frá því hvað gerandi/gerendur gerir/gera við eða fyrir sjálfan/sjálfa sig, t.d. "hann leggst, þeir berjast."

Fyrir kemur að germynd lítur út sem miðmynd, t.d. "þú stökkst út í lækinn". Til að greina á milli er hentugt að skipta um persónu eða tölu; "þú stökkst út í lækinn - &gt; ég stökk út í lækinn" - sem leiðir í ljós germynd þar eð endingin "-st" verður að vera í öllum persónum í miðmynd.

Miðmyndarsögn.

Sumar sagnir eru aðeins til miðmynd (t.d. sagnirnar "nálgast", "vingast", "óttast", "öðlast", "ferðast", "heppnast" og "kallast") og eru þær kallaðar "miðmyndarsagnir".

Miðmyndarending.

Miðmyndarending er endingin "-st" (áður "-zt" og í forníslensku "-sk") sem bætt er við germyndina til að mynda miðmynd.

Miðmyndarendingin "-st" fellur niður á eftir "-st" eða "-sst" í germynd:

Miðmyndarendingin í forníslensku.

Um árið 1200 endaði "-umk" í fyrstu persónu eintölu þar sem "-mk" hlutinn er komin af orðinu mik (gömul mynd persónufornafnsins mig), og í öllum öðrum beygingarmyndum endaði hún á "-sk" sem er komið orðinu sik (sem er gömul mynd afturbeygða fornafnsins sig).

Upp úr 1200 fær 1. persóna einnig endinguna "-sk"/"-zk" í staðin fyrir "-mk". Hætt var að nota "-sk" um lok 13. aldar (um 1300) og endingin "-z" notuð í staðinn. Á 14. öld komu endigarnar "-zt" og "-zst" fram (og virðist framburðurinn þá orðinn "st" eins og hann er núna) en á 15. öld er endingin "-zt" nær eingöngu notuð. Á 15. öld koma fram nýjar endingar; "-nzt" og "-zt" og síðar "-nst" og "-st". Á 17. öld var farið að bæta við endinguna "-st" þannig að hún varð "-ustum" (berj"ustum"). Á 18. öld endurvöktu málhreinsunarmenn gömlu miðmyndarendinguna "-umst" og er það endingin sem notuð er í dag (köll"umst", berj"umst", elsk"umst"..)

Og svo miðmyndarsögnin "kallast" sé tekin til dæmis í öllum persónum;

Þolmynd.

Þolmynd er mynduð með hjálparsögninni ‚að vera‘ eða ‚að verða‘ og lýsingarhætti þátíðar af aðalsögn. Þolmynd leggur áherslu á þolanda setningar en geranda er sjaldnast getið, dæmi:

Hin nýja þolmynd.

Hin hefðbundna þolmynd sem notuð hefur verið í gegnum tíðina er notuð af bæði eldri og yngri málnotendum.

En upp á síðkastið hafa margir yngri málnotendur tekið upp á því að nota það sem kallast nýju þolmyndina.
Dauður hestur

Dauður hestur er breiðskífa hljómsveitarinnar HAM sem kom út eftir að hljómsveitin hafði lagt upp laupana. Platan inniheldur upptökur sem upphaflega voru aðeins ætlaðar fyrir kvikmyndina "Sódóma Reykjavík". Í þessum málum sem öðrum fóru Ham liðar yfir strikið og notuðu fjárveitingar frá framleiðendum kvikmyndarinnar til þess að taka upp heila plötu í stað þeirra nokkurra laga sem eru á plötu með kvikmyndatónlist úr "Sódómu Reykjavík".

Platan inniheldur eftirfarandi lög:

Þessi plata er ólík öðrum plötum Ham fyrir þær sakir að öll lögin eru sungin á ensku. Platan bar einnig heitin "Dead Horse", "En død hest" og "Equus Mortuus", sem sýndi alþjóðleika Ham liða.
Andy Warhol

Andy Warhol (6. ágúst 1928 – 22. febrúar 1987) var bandarískur myndlistarmaður, rithöfundur og kvikmyndagerðarmaður. Hann var einn af frumkvöðlum popplistar í Bandaríkjunum á 6. áratugnum. Hann er einkum þekktur fyrir litsterk málverk og silkiþrykk með myndum af hversdagslegum hlutum. Hann fékkst einnig við myndir af frægum persónum eins og Marilyn Monroe, Elvis Presley, Elizabeth Taylor og Jacqueline Kennedy Onassis. Hann gerði yfir sextíu kvikmyndir og vann verkefni í kringum hljómsveitina Velvet Underground.

Andy Warhol var 4. barn foreldra sinna, þeirra Ondrej Varhola og Júliu. Andy átti 2 eldri bræður, Paul (1923) og John (1925).

Foreldrar Andy voru tékkóslóvakískir innflytjendur en þau komu til Bandaríkjanna árið 1921.

Andy útskrifaðist frá Schenley High School árið 1945. Eftir útskrift var draumurinn að verða kennari í listgreinum en plönin breyttust snögglega þegar hann komst óvænt inn í Carnegie Institute of Technology og lærði hann þar aulýsingateiknun. Andy útskrifaðist árið 1949 með BA-gráðu í fagurlist og grafískri hönnun.
1336

Árið 1336 (MCCCXXXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Persía

Persía er sögulegt nafn yfir það land sem í dag nefnist Íran. Það er einnig oft notað sem nafn á nokkrum stórum keisaradæmum sem þaðan hefur verið stjórnað.
Appelsína

Appelsína (einnig verið kölluð glóaldin og gullepli) er ávöxtur sítrustrésins "Citrus sinensis". Appelsínur eiga uppruna sinn að rekja til Suðaustur-Asíu, en til greina sem upprunastaðir appelsínunar koma Indland, Pakistan, Víetnam eða Kína. Hún er blendingur á milli pomelo og ("Citrus maxima") og mandarínu ("Citrus reticulata"). Erfðaefni hennar er ~25% pomelo og ~75% mandarína;

Orðið appelsína.

Í sumum tungumálum, til dæmis hollensku ("Sinaasappel") og íslensku, merkir orðið appelsína "epli frá Kína". Endingin "-sína" í orðinu appelsína er í raun gamalt heiti á Kína, en það var nefnt "Sína" á Latínu hér áður fyrr. Eldra íslenskt heiti á appelsínu er "eyjarepli", en það er þannig til komið að fyrstu appelsínurnar sem Íslendingar kynntust komu frá Sikiley.

Appelsínutré.

Appelsínutré vaxa ekki á Íslandi. Þó geta appelsínutré verið inni í húsum á norðlægum slóðum. Þau finnast hins vegar á hitabeltisslóðum t.d. á Spáni, Ameríku og Brasilíu. Appelsínur eru góð uppspretta c vítamíns. Auðvelt er að rækta appelsínutré af steinum en yfirleitt eru plönturnar ekki eins blómviljugar og þær sem eru ræktaðar af græðlingum. Þarf þá fyrst að taka steinana, þvo og láta þorna í nokkra daga áður en þeir eru settir í pott með rakri mold.

Saga.

Appelsínur þekkjast ekki villtar; það er talið að þær séu upprunnar í Suður Kína, Norðaustur Indlandi og hugsanlega suðaustur Asíu. Og þær hafi verið fyrst ræktaðar í Kína um 2500 BC.

Sætar appelsínur komu til Evrópu (Ítalía, Spánn og Portúgal) frá Indlandi í byrjun fimmtándu aldar (1400). Fyrir þann tíma voru aðeins súrar (Citrus bergamia Risso) eða beiskar (Citrus aurantium) appelsínur í ræktun í Ítalíu og Spáni. Frá Spáni breiddist ræktun appelsínutrjáa út til Ameríku, Afríku og Ástralíu.

Það eru nokkur afbrigði af sætum appelsínum. Eitt það algengasta nefnist Valenciae, sem kemur frá Spáni og er einnig ræktað í Afríku og Ástralíu.

Önnur gerð af sætum appelsínum nefnist blóðappelsínur. Þessar appelsínur hafa oft rauða bletti á hýðinu, og sumsstaðar innan í ávextinum getur litið út eins og þær séu fylltar blóði. Sumar blóðappelsínur hafa safa sem er blóðrauður.

Um 1850 var tré í klausturgarði í Brasílíu sem hafði merkilegan ávöxt. Hver appelsína leit nokkð eðlilega út, nema þær voru frælausar og neðst í hverri appelsínu er dvergappelsína sem er síamstvíburi hinnar stærri. Minni appelsínan myndar nokkurskonar nafla og þaðan er nafnið komið. Þær eru mjög sætar og auðvelt er að afhýða þær. Þetta gerði þær vinsælar til sölu. En þar sem þr eru frælausar er ekki hægt að sá til þeirra. Aðeins er hægt að fjölga þeim með græðlingum. Það gerir að allar appelsínur af þessari sort er erfðafræðilega sama tréð og var í klausturgarðinum í Brasílíu.

Jaffa appelsínur, eða Shamouti, er sætt, næstum steinlaust appelsínu afbrigði með seigu hýði sem gerir þær sérstaklega hentugar til útflutnings.
Æðarkóngur

Æðarkóngur (fræðiheiti: "Somateria spectabilis") er stór sjóönd sem verpir á norðurhveli jarðar á Norðurslóðum við strandir Norðaustur-Evrópu, Norður-Ameríku og Asíu. Hreiður æðarkóngs er fóðrað með dúni en það er á túndru nálægt sjó. Kollan verpir 4 til 6 eggjum. Æðarkóngur fer á veturna suður á bóginn til Noregs og austurhluta Kanada þar sem fuglarnir safnast saman í stóra hópa við sjávarsíðuna. Æðarkóngur lifir á kræklingum og lindýrum úr sjó.

Æðarkóngur er minni en æðarfugl og er auðþekktur á því að blikinn er svartur með hvíta bringu og marglitt höfuð. Kollan, æðardrottning, er brún á lit.
Jötungíma

Jötungíma (fræðiheiti: "Calvatia gigantea") er sveppur af físisveppaætt sem getur myndað risavaxin aldin. Á Íslandi hefur jötungíma fundist í Hrunamannahreppi, á Þríhyrningi í Hörgárdal og á Leirhafnartorfunni á Melrakkasléttu. Talið er að sveppur sem fannst í Bolungarvík í júlí 2006 sé jötungíma. Á Skáni í Svíþjóð fannst árið 1909 jötungíma sem var 60 cm í þvermál og vóg 14 kíló. Aldinið stækkar feikihratt og getur innihaldið 10 milljarða gróa.

Flokkun Jökungímu hefur verið endurskoðuð en hún var áður flokkuð sem Langermannia gigantea.
Demantur

Demantur er eitt þekktasta fjölgervingsform kolefnis vegna þess hve algengir demantar eru í iðnaði og skartgripagerð. Algengi þeirra í iðnaði stafar af því að þeir eru afar harðgerðir, en demantar eru sterkasta efnið sem þekkist (sjá knattkol). Í skartgripagerð er einkum sóst eftir eiginleika þeirra til að brjóta ljós en einnig vegna hörku. Demantar eru afar verðmætir en þau 26 tonn sem árlega eru unnin úr námum eru um 700 milljarða króna virði. Demantar myndast í náttúrunni undir gríðarlegum þrýstingi og hita í jörðu niðri. Demantar eru einnig framleiddir en stærð þeirra og gæði eru ekki mikil og því eru þeir aðeins notaðir í iðnaði. Um 100.000 kílógrömm af iðnaðardemöntum eru framleiddir árlega.
James Mill

James Mill (6. apríl 1773 – 23. júní 1836) var skoskur sagnfræðingur, heimspekingur og hagfræðingur.

Mill lærði guðfræði í Edinborgarháskóla en flutti síðan til London 1802 þar sem hann fékkst við greinarskrif fyrir dagblöð og tímarit þar til hann gaf út meginverk sitt "History of British India" (sem kom út í sex bindum 1818 – 1819 og síðar í tíu bindum 1872) þar sem hann rekur sögu breskra yfirráða á Indlandi og gagnrýnir harðlega stjórn landsins á ýmsum tímum. Á þeim tíma var hann starfsmaður hjá Breska Austur-Indíafélaginu og hafði því mikil áhrif á þróun stjórnar Breska heimsveldisins á Indlandi þótt hann hefði aldrei komið þangað og byggði greiningu sína aðeins á heimildum.

Í hagfræði var hann á sömu línu og David Ricardo. "Elements of Political Economy" kom út 1821. "Analysis of the Phenomena of the Human Mind" sem kom út 1835 er síðan tilraun til að greina sálarlífið í anda skosku upplýsingarinnar sem hafði áhrif á sálfræði og siðfræði.

James Mill var faðir heimspekingsins og hagfræðingsins Johns Stuarts Mill sem lýsti honum sem nokkuð skapstyggum manni.
Stjörnuþoka

Stjörnuþoka er þyrping fjölmargra stjarna og annarra stjarnfræðilegra fyrirbæra, sem haldast í nágrenni hvert við annað vegna sameiginlegs þyngdarsviðs stjörnuþokunnar. Orðið nágrenni er auðvitað afstætt, og stjörnuþokur eru mjög stórar. Dæmigerðar stjörnuþokur geta verið frá þúsundum til hundraða þúsunda ljósára í þvermál og innihaldið allt frá því um tíu milljónum (107) stjarna, og upp í billjón (1012) stjörnur. Í flestum tilvikum er vegalengdin á milli stjörnuþoka talin í milljörðum ljósára, en þó eru til stjörnuþokur sem eru mun nær, og þess eru jafnvel dæmi að tvær stjörnuþokur „rekist saman“. Talið er að finna megi svarthol í miðju allra störnuþoka.

Sólkerfið er í stjörnuþoku sem nefnist Vetrarbrautin.
Hringbogi

Hringbogar voru mikið notaðir í Rómverskri byggingarlist. Hringboga má oft finna í höllum og söfnum. Einnig voru einhvers konar sigurhringbogar byggðir um allt Rómaveldi. Þeir voru minnismerki til heiðurs keisurum og öðru fyrirfólki eða til að minnast einhvers sigurs. Á þeim voru einn eða fleiri hringbogalaga inngangar og oft var vegur í gegn. Þessi stíll breiddist út og þó það sé mest af slíkum minnismerkjum á Ítalíu má finna þau um allan heim, þ.á m. í Frakklandi, á Spáni, Litlu-Asíu og Norður-Afríku. Fyrst voru þetta venjulega stórar steinblokkir með einu hringbogalaga opi í gegn um, sjá t.d. Títusarsigurbogann í Róm.

Nú á tímum má finna dæmi um svona boga sem hafa verið byggðir mun seinna. Þar má nefna Sigurbogann í París í Frakklandi, Brandenborgarhliðið í Berlín, Sigurbogann í München, Marmarabogann í Lundúnum og Washington Arch í New York.

Íslensk dæmi um hringbogann má finna í kirkjum um allt land og sem dæmi má nefna gluggana í Bessastaðakirkju. Þeir eru hringbogalaga og voru gerðir af Finni Jónssyni sem afmælisgjöf handa Ásgeiri Ásgeirssyni, fyrrverandi forseta íslenska lýðveldisins.
Grænn

Grænn er litur. Hér til hliðar má sjá hvernig tveir mismunandi litastaðlar skilgreina grænan. Skilgreiningarnar lýsa litum með sömu bylgjulengd en mismunandi birtustig.
Útfjólublátt ljós

Útfjólublátt ljós er rafsegulgeislun með styttri bylgjulengd en sýnilegt ljós. Útfjólublá geislun getur skaðað kollagen og því flýtt fyrir öldrun húðar. Útfjólublátt ljós er notað fyrir dauðhreinsun vinnusvæða og verkfæra en er einnig notað í matvælavinnslu til að fjarlægja óæskilegar örverur.
Juan Sebastián Elcano

Juan Sebastián Elcano (líka skrifað del Cano eða Elkano) (1486/1487 – 4. ágúst 1526) var baskneskur landkönnuður í þjónustu spænska heimsveldisins. Hann stýrði flota Magellans umhverfis hnöttinn eftir að Magellan hafði verið drepinn á Filippseyjum 27. apríl 1521. 1525 tók hann þátt í Loaísa-leiðangrinum sem ætlaði að sigla umhverfis jörðina en dó úr næringarskorti í Kyrrahafi ásamt flestum áhafnarmeðlima auk Loaísa sjálfs.
Monteverdi

Monteverdi getur átt við:
Mannkynssaga

Mannkynssaga er saga mannkyns sem hefst á fornsteinöld, en jarðsaga er saga jarðarinnar, þar á meðal saga lífs áður en maðurinn kom til. Sá tími sem engar ritheimildir eru til um er kallaður forsögulegur tími en með skrift og rituðum heimildum hefst sögulegur tími. Forsögulegur tími hefst á fornsteinöld en upphaf nýsteinaldar markast af landbúnaðarbyltingunni (milli 8000 og 5000 f.o.t.) í frjósama hálfmánanum. Á bronsöld þróuðust stór menningarríki sem eru kölluð vöggur siðmenningar: Mesópótamía, Egyptaland hið forna og Indusdalsmenningin.

Hefðbundin sagnaritun skiptir sögu ólíkra heimshluta í ólík tímabil. Til dæmis er algengt að notast við konungsættir til að afmarka söguleg tímabil eins og gert er í sögu Kína. Í mörgum heimshlutum eru til einhvers konar „klassísk“ tímabil, miðtímabil og nútími, en þessi tímabil ná gjarnan yfir ólík tímaskeið. Í sögu Indlands nær til dæmis klassíska tímabilið frá 230 f.o.t. til 1200 e.o.t., „miðtímabil“ frá 1200 til um 1600 og nýöld frá 1600 til okkar daga. Í sögu Ameríku nær „klassíska“ tímabilið frá 200 til 900 þegar Majar mynduðu stór menningarríki, en tímabilið frá 900 til upphafs landvinningatímans 1519 er kallað „póstklassíska“ tímabilið. Í samtímanum tvinnast saga ólíkra heimshluta saman vegna hnattvæðingarinnar.

Mannkynssagan nær yfir um 2,4 milljón ár, frá því ættkvíslin "Homo" kom fyrst fram á sjónarsviðið til okkar daga. Fyrir um 200.000 árum þróuðust nútímamenn og allar aðrar tegundir af ættkvíslinni dóu smám saman út. Landbúnaðarbyltingin átti sér stað fyrir um 10.000 árum og um 5.000 árum síðar tóku menn að notast við ritmál svo sögulegur tími er í raun agnarlítill hluti af mannkynssögunni í árum talið.
Mercer-sýsla, New Jersey

Mercer-sýsla er sýsla í bandaríska fylkinu New Jersey. Mercer-sýsla er á stórborgarsvæði New York borgar. Sýslan eftir hershöfðingjanum Hugh Mercer, sem lést í orrustunni um Princeton árið 1777. Íbúafjöldi í sýslunni var 350,761 árið 2000. Mercer-sýsla er 79. tekjuhæsta sýsla Bandaríkjanna miðað við höfðatölu með $27.914 árstekjur á einstakling.

Landfræði.

Sýslan er 593 km² (229 mi²) að stærð. Þar af eru 585 km² (226 mi²) þurrlendi en 8 km² (3 mi²) er undir vatni. Alls eru um 1,27% lansvæðisins undir vatni.

Sýslan er að ðmestu flatlendi og láglendi með nokrrum hæðum nær Delaware fljóti. Hæsti tindur sýslunnar er Baldpate Mountain skammt frá Pennington og er tindur fjallsins 146,3 m (480 fet) yfir sjávarmáli. Lægsti punktur er við sjávarmál mefram Delaware fljóti.

Borgir og bæjarfélög.

Eftirfarandi bæjarfélög eru í Mercer-sýslu:
Dr. Mister &amp; Mr. Handsome

Dr. Mister &amp; Mr. Handsome er íslensk hljómsveit sem spilar raf– og danstónlist. Upprunalegu meðlimir hljómsveitarinnar eru Ívar Örn Kolbeinsson (Dr. Mister) og Guðni Rúnar Gunnarsson (Mr. Handsome) en Egill Tómasson (Snake) gítarleikari bættist síðar við í hópinn sem og Pétur Jökull Jónasson (Gentleman) á hljómborð. Fyrsta breiðskífa þeirra hét "Dirty Slutty Hooker Money" og var jafnframt fyrsta plata tónlistarútgáfunnar COD Music og fékk því vörunúmerið COD001.
Aristófanes frá Býzantíon

Aristófanes frá Býzantíon () (Býzantíon 257 – Alexandría 180 f.Kr.) var grískur fræðimaður, einkum þekktur fyrir framlag sitt til Hómersfræða en einnig fyrir textafræðilega vinnu sína á textum annarra klassískra höfunda fornaldar, svo sem Pindarosar og Hesíódosar. Hann tók við af Eratosþenesi sem bókasafnsstjóri við bókasafnið í Alexandríu.

Aristófanesi er eignuð uppfinning ákvæðismerkja sem notuð eru í grísku til að gefa til kynna framburð. Ákvæðismerkin urðu nauðsynleg þegar ítónun grískunnar vék fyrir áherslum á helleníska tímanum. Á þessum tíma breiddist gríska hratt út um mikil landsvæði í kjölfar sigra Alexanders mikla og hlaut stöðu alþjóðlegs samskiptamáls, "lingua franca", í austri (og tók við af ýmsum semískum málum). Ákvæðismerkjunum var ætlað að leiðbeina um framburð grísku í eldri bókmenntaverkum.
Ígulker

Ígulker (eða sæegg) (fræðiheiti: "Echinoidea") eru flokkur sjávarlífvera með harðar samvaxnar plötur alsettar broddum. Þau eru skrápdýr eins og krossfiskar og sæbjúgu og eru fimmgeislótt eins og önnur skrápdýr og hafa hundruð lítilla blaðkna sem þau nota til að hreyfa sig. Broddar ígulkerja eru vanalega 1 - 2 sentimetrar á lengd og eins til tveggja millimetra þykkir og ekki mjög beittir. Algengir litir ígulkerja eru svartir og grænir tónar, ólívugrænir, brúnir, fjólubláir og rauðir. Skel þeirra er kúlulaga alsett broddum. Skel fullorðinna dýra er venjulega 3 til 10 sentimetrar í þvermál.

Útbreiðsla.

Ígulker eru algeng í öllum heimshöfum. Algengustu tegundir ígulkerja á grunnsævi við Ísland eru skollakoppur ("Strongylocentrotus droebachiensis") og marígull ("Echinus esculentus").

Lifnaðarhættir.

Aðalfæða ígulkerja er þörungar. Við vissar aðstæður til dæmis þegar dýrum sem lifa á ígulkerjum fækkar þá geta ígulker fjölgað sér mikið og raskað vistkerfi sjávar með því að útrýma öðrum lífverum á sjávarbotninum.

Kynfæri ígulkerja eru étin hrá eða soðin.
1861

Árið 1861 (MDCCCLXI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Lopapeysa

Lopapeysa er handprjónuð peysa úr íslenskri ull. Hefðbundnar lopapeysur eru í sauðalitum með tvíbönduðu mynstri á hringlaga herðastykki. Þær komu fyrst fram á 6. áratugi 20. aldar en óvíst er hvar og hvernig. Ein tilgáta er að mynstrin séu tilkomin vegna áhrifa frá perlusaumi á grænlenskum kvenbúningum og önnur að þau endurspegli áhrif frá peysum sem farið var að prjóna í Bohusléni í Suður-Svíþjóð á 5. áratugnum.

Sumir vilja eigna frú Auði Laxness hönnun lopapeysunnar, en engar heimildir finnast fyrir því og er því líklega um sögusögn að ræða þótt talið sé að hún hafi ásamt fleirum átt þátt í þróun peysunnar.
Hoyvíkursamningurinn

Hoyvíkursamningurinn (færeyska: "Hoyvíkssáttmálin") er fríverslunarsamningur á milli Íslands og Færeyja sem kenndur er við bæinn Hoyvík í Færeyjum þar sem skrifað var undir hann 31. ágúst 2005.

Samningurinn er sá fyrsti sinnar tegundar sem færeysk stjórnvöld gera við annað ríki og er einnig víðtækasti fríverslunarsamningurinn sem íslensk stjórnvöld hafa gert. Samningurinn tekur meðal annars til vöruviðskipta, þjónustuviðskipta, frjálsrar farar fólks og búseturéttar, stofnsetningarréttur, fjármagnsflutninga og fjárfestinga, samkeppni, ríkisaðstoðar og opinberra innkaupa. Þá tekur samningurinn einnig til fullrar fríverslunar með landbúnaðarvörur en Ísland hefur aldrei áður samið um fulla fríverslun með landbúnaðarvörur. Samningurinn leggur einnig bann við mismunun af öllu tagi.

Takmarkanir á fjárfestingum útlendinga í sjávarútvegi eru þó undanþegnar í samningnum og eru áfram í gildi í báðum löndunum.

Samningnum er einnig ætlað að efla samvinnu landanna á öllum sviðum sem snerta hagsmuni þeirra, þar á meðal má nefna menntun, menningu, samgöngur, orkumál, umhverfismál, heilbrigðismál o.s.frv.

Færeyska Lögþingið samþykkti samninginn 2. maí 2006 með 24 atkvæðum gegn 2 en 4 sátu hjá. Alþingi samþykkti hann 3. júní sama ár með öllum greiddum atkvæðum (46). Einnig þarf danska þingið að staðfesta hann til þess að hann taki gildi.

Á ársfundi Vestnorræna ráðsins 21. ágúst 2006 var samþykkt ályktun þess efnis að kannaðir yrðu möguleikarnir á aðild Grænlands að samningnum, þannig yrði til vestnorrænt fríverslunarsvæði.