arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Heyrnarleysi

Heyrnarleysi er fötlun þar sem viðkomandi getur ekki heyrt. Skylt hugtak er heyrnarskerðing þar sem geta að einhverju leyti heyrt, en illa þó. Heyrnarleysi og heyrnarskerðing er skilgreind út frá mælingum sem segja til um hversu illa viðkomandi heyrir. Einstaklingur er greindur heyrnarskertur ef heyrn hans er á bilinu 41 – 85 desibel. Slík skerðing hefur í för með sér að einstaklingurinn á erfitt með að skilja talmál, en getur nýtt sér heyrnartæki. Heyrnarlaus einstaklingur heyrir nánast ekki neitt. Heyrn hans er á bilinu 85 –100 desibel. Hann getur ekki skilið talað mál, þó svo hann noti heyrnartæki. Hann þarf því að nota táknmál í samskiptum sínum.

Sú hugmynd að heyrnarlausir séu ekki fatlaðir heldur tilheyri fyrst og fremst málminnihlutahópi nýtur vaxandi fylgis í vestræna heiminum. Tvennt aðskilur heyrnarlausa sem málminnihlutahóp frá öðrum málminnihlutahópum. Annars vegar fá heyrnarlausir aðgang að máli sínu og menningu á mismunandi aldri, en það fer eftir því hvenær heyrnarleysið uppgötvast og hversu fljótt einstaklingurinn fer að læra táknmálið. Hins vegar tilheyra heyrnarlaus börn heyrandi foreldra öðrum menningarheimi en foreldrarnir.

Samfélag heyrnarlausra hefur vaxið upp af tengslum milli manna með sameiginlega reynslu sem felst ekki eingöngu í því að búa í hljóðum heimi, heldur talar það fólk táknmál og á sína sögu, menningu og listir.

Heyrnarleysi fellur undir 2. grein laga um málefni fatlaðra nr. 59/1992 og njóti þeirra réttinda og verða að gegna þeim skyldum sem lög þau kveða á um.

Heyrnarskerðing.

Heyrnarskerðing er þegar geta manns til þess að heyra, þ.e. nema og greina hljóðáreiti, minnkar eða hverfur að öllu leyti. Ýmsar orsakir geta verið fyrir heyrnarskerðingu, allt frá líffræðilegum orsökum til umhverfisorsaka
Ugla

Heyrnarleysi er fötlun þar sem viðkomandi getur ekki heyrt. Skylt hugtak er heyrnarskerðing þar sem geta að einhverju leyti heyrt, en illa þó. Heyrnarleysi og heyrnarskerðing er skilgreind út frá mælingum sem segja til um hversu illa viðkomandi heyrir. Einstaklingur er greindur heyrnarskertur ef heyrn hans er á bilinu 41 – 85 desibel. Slík skerðing hefur í för með sér að einstaklingurinn á erfitt með að skilja talmál, en getur nýtt sér heyrnartæki. Heyrnarlaus einstaklingur heyrir nánast ekki neitt. Heyrn hans er á bilinu 85 –100 desibel. Hann getur ekki skilið talað mál, þó svo hann noti heyrnartæki. Hann þarf því að nota táknmál í samskiptum sínum.

Sú hugmynd að heyrnarlausir séu ekki fatlaðir heldur tilheyri fyrst og fremst málminnihlutahópi nýtur vaxandi fylgis í vestræna heiminum. Tvennt aðskilur heyrnarlausa sem málminnihlutahóp frá öðrum málminnihlutahópum. Annars vegar fá heyrnarlausir aðgang að máli sínu og menningu á mismunandi aldri, en það fer eftir því hvenær heyrnarleysið uppgötvast og hversu fljótt einstaklingurinn fer að læra táknmálið. Hins vegar tilheyra heyrnarlaus börn heyrandi foreldra öðrum menningarheimi en foreldrarnir.

Samfélag heyrnarlausra hefur vaxið upp af tengslum milli manna með sameiginlega reynslu sem felst ekki eingöngu í því að búa í hljóðum heimi, heldur talar það fólk táknmál og á sína sögu, menningu og listir.

Heyrnarleysi fellur undir 2. grein laga um málefni fatlaðra nr. 59/1992 og njóti þeirra réttinda og verða að gegna þeim skyldum sem lög þau kveða á um.

Heyrnarskerðing.

Heyrnarskerðing er þegar geta manns til þess að heyra, þ.e. nema og greina hljóðáreiti, minnkar eða hverfur að öllu leyti. Ýmsar orsakir geta verið fyrir heyrnarskerðingu, allt frá líffræðilegum orsökum til umhverfisorsaka
3. október

3. október er 276. dagur ársins (277. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 89 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
Kokteilsósa

Kokteilsósa er köld ljósrauð sósa sem að grunni er yfirleitt majónes en stundum sýrður rjómi. Við það er svo bætt annaðhvort tómatsósu eða tómatmauki og kryddað með til dæmis sinnepi og öðru kryddi.

Á Íslandi er sósan töluvert vinsæl og mest notuð með skyndibitafæði þá oftast með frönskum kartöflum.

Saga.

Ýmsum aðilum hefur dottið í hug að blanda saman majónesi og tómatsósu.

Í Suður-Ameríku á það að hafa verið argentínski Nóbelsverðlaunahafinn sem fann upp hina suðuramerísku kokteilsósu, eða „golf-sósu“ eins og hún er kölluð þar, á þriðja áratug tuttugustu aldar.

Í Bandaríkjunum varð kokteilsósan til í Utah árið 1940 og er þar þekkt sem „fry sause“.

Svipaðar blöndur eru til í Þýskalandi, Frakklandi, Spáni og víðar.

Á Íslandi.

Því hefur lengi verið haldið fram að kokteilsósan sé íslensk að uppruna, en aðrir vísa þeim staðhæfingum á bug. Kokteilsósan var m.a. vinsæl hjá Magnúsi Björnsson á veitingastaðnum Aski árið 1966, og hafa sumir haldið því fram að hann sé upphafsmaður sósunnar, en hann hefur sjálfur borið það af sér og sagt að sósan sé einföld og ódýrari útgáfa af .

Kokteilsósan var mjög vinsæl á veitingastaðnum Tommaborgurum snemma á níunda áratug 20. aldar. Áður var algengast að bera hana fram með fiski eða skelfiski en með skyndibitamenningunni komst sú hefð á að bera hana fram með frönskum kartöflum.

Í dægurmenningu.

Kokteilsósa kom fyrir í einu atriða kvikmyndarinnar Með allt á hreinu. Þar var hún blönduð meðal annars með lýsi eða laxerolíu til að gera hana óæta en í myndinni kemur fram að sósan hafi batnað til muna við þetta.

Í auglýsingum Icelandair „Góð hugmynd frá Íslandi“ (2006) biður Breti um „cocktail sauce“ með frönskunum sínum, og er þar gefið í skyn að hún sé íslensk uppfinning.
Í Blóði Og Anda

Í Blóði og Anda er breiðskífa með Sólstöfum sem kom út árið 2002.
15. október

15. október er 288. dagur ársins (289. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 77 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
Burg Eltz

Burg Eltz er miðalda kastali staðsettur á hæðum fyrir ofan Moselle á milli Koblenz og Trier, í Þýskalandi. Kastalinn er enn þá í eigu sömu fjölskyldu og bjó í kastalanum fyrir 800 árum. Sumir hlutar kastalans eru opnir almenningi, þar á meðal fjársjóðir kastalans, málverk og fleira sem eigendur kastalans hafa safnað saman allt frá 12. öld. Það er hægt að komast að kastalanum með bíl eða gangandi frá næstu lestarstöð, sem er í grenndinni.

Kastalinn er umkringdur trjám og gróðri við þrjár hliðar Elzbach árinnar, norðurhluta Moselle árinnar. Kastalinn var staðsettur rétt hjá rómverskri kaupleið milli ríku bóndabæjanna og markaða þeirra.
Francis Ford Coppola

Francis Ford Coppola (fæddur 7. apríl 1939 í Detroit í Michigan) er bandarískur kvikmyndagerðarmaður. Hann ólst upp í New York. Faðir hans var tónlistarmaðurinn Carmine Coppola og móðir hans var leikkona. Hans frægustu kvikmyndir eru "Guðfaðirinn 1", "2" og "3".
Borgarhafnarhreppur

Borgarhafnarhreppur var hreppur í Austur-Skaftafellssýslu, kenndur við bæinn Borgarhöfn í Suðursveit.

Hinn 6. júní 1998 sameinaðist Borgarhafnarhreppur Hofshreppi, Hornafjarðarbæ og Bæjarhreppi undir merkjum "sveitarfélagsins Hornafjarðar".
Demanufacture

Demanufacture var önnur breiðskífa Fear Factory (sé EP-platan "Fear is the Mindkiller" ekki talin með).
Lyklaborð

Lyklaborð er inntakstæki fyrir tölvur. Notandi ýtir á hnapp og sendir þá tölvunni skilaboð. Yfirleitt eru lyklaborð með um eða yfir 108 hnappa sem eru stafrófið A-Z, 0-9 og ýmsir aðrir.
27. október

27. október er 300. dagur ársins (301. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 65 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
8. nóvember

8. nóvember er 312. dagur ársins (313. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 53 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
Fylki (tölvunarfræði)

Í tölvunarfræði eru fylki ein einfaldasta gerð gagnagrinda. Fylki geyma raðað mengi af stökum, og yfirleitt eru stökin af sömu stærð og gagnatýpu. Vísað er í einstök stök með raðnúmeri þeirra innan fylkisins, sem er kallaður "vísir". Vísarnir eru yfirleitt heiltölur, ólíkt tilvísanafylkjum, þar sem að vísar geta verið strengir eða óraðaðar tölur.

Sum fylki eru "margvíð", sem þýðir að notaðir eru fleiri en einn vísir fyrir hvert stak. Fylkið er þá röðuð "n-nd". Tví- og þrívíð fylki eru algengustu margvíðu fylkin.

Flest forritunarmál eru með fylki af einhverju tagi. Sum forritunarmál á borð við APL, J og sumar útgáfur FORTRAN hafa skilgreinda almennari virkni virkja og falla til þess að virka á gegnsæan hátt yfir fylki jafnt sem venjulegar breytur.

Fylkjaeiginleikar forritunarmála.

Mismunandi forritunarmál hafa mismunandi eiginleika hvað fylki varðar.
Andlát (hljómsveit)

Andlát var íslensk þungarokkshljómsveit stofnuð í ágúst árið 2000. Meðlimir voru þeir Sigurður Trausti Traustason (söngur), Haukur Valdimar Pálsson (sem einnig var í MYRA og Squirt) á bassa, Valur Árni Guðmundsson (Squirt og Ask the Slave) á trommum og  Ingi Þór Pálsson (SnaFu, I adapt) á gítar. Hljómsveitin sigraði músiktilraunir árið 2001 en lagði upp laupana árið 2006.

Saga.

Hljómsveitin byrjaði að æfa í bílskúr í Vesturbænum. Demóið „Salt“ var gefið út af Harðkjarna nokkrum mánuðum seinna. Fljótlega var farið að leita að auka gítarleikara og voru nokkrir sem prufuðu, þar á meðal Snorri (B-Eyez) og Smári Tarfur (Belford). Á endanum var það Bjarki Fannar Atlason (Finnegan) sem var valinn gítarleikari fyrir hljómsveitina. Stefnan var tekin á músíktilraunir 2001 og sigraði hljómsveitin þar. Þá var Ingi valinn besti gítarleikarinn.

Árið 2002 hætti Ingi í hljómsveitinni og Maggi (Gyllinæð, Stegla) kom inn á trommur og Valur færði sig yfir á gítarinn. Andlát gáfu út diskinn „Mors Longa“ árið 2004 og fóru í tónleikaferðalag um Evrópu til að auglýsa diskinn. Hljómsveitin ákvað að hætta eftir ferðina þar sem meðlimimum langaði að fara að einbeita sér að öðrum hlutum. Andlát komu fram á kveðjutónleikum árið 2005 og léku fyrir fullu húsi í Norðurkjallaranum. 2006 komu Andlát saman í seinasta skipti til að taka upp efni fyrir DVD-disk um hljómsveitina. Hafa þeir raunar komið fram á hátíðinni Eistnaflugi síðan á stökum tónleikum.
20. nóvember

20. nóvember er 324. dagur ársins (325. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 41 dagur er eftir af árinu.

Atburðir.
António Lobo Antunes

António Lobo Antunes (1. september 1942) er einn vinsælasti rithöfundur Portúgala.

António Lobo Antunes fæddist í Lissabon og gaf út fyrstu skáldsöguna sína árið 1979 og kallaðist hún Fílaminni (Memória de Elefante). Hann hefur nokkrum sinnum verið orðaður við Bókmenntaverðlaun Nóbels.
Johannes Ockeghem

Johannes Ockeghem (u.þ.b. 1410 í Saint-Ghislain, Belgíu - 6. febrúar 1497, í Tours, Frakklandi) var tónskáld á endurreisnartímanum og leiðandi í annari kynslóð niðurlenska skólans. Hann er stundum sagður vera mikilvægasta tónskáldið á milli Guillaume Dufay og Josquin Des Prez. Ekki hafa varðveist mörg af verkum hans. Þekktar eru 14 messur og ein sálumessa, 9 mótettur, 1 söngmótetta og 21 chansons. Hann var engu að síður þekktur á sínum tíma um gervalla Evrópu fyrir tilfinningaþrungna tónlist sína.
Boz

Getur átt við eftirfarandi:
Glæpur

Glæpur er gamalt íslenskt orð sem finna má í elstu textum og hefur ekki endilega neina lagalega skýrskotun og þýðir einfaldlega illvirki. Orðið er leitt af glópur sbr. að láta glepjast.
Heklugos árið 1766

Heklgosið árið 1766 var kísílríkt blandgos. Engar heimildir eru til um gjóskufall utan Íslands. Gosið var það lengsta í Heklu á sögulegum tíma og var upphafsfasi gossins mjög sprengivirkur (plínískur), með mikill gjóskuframleiðslu fyrstu 5-6 klukkustundirnar. Gjóskan barst að mestu leyti í norður. Þrátt fyrir tjón af völdum gjóskufalls, varð það ekki eins mikið og í Heklugosinu árið 1693, þar sem að gjóskugeirinn lá austan við byggð svæði á sunnanverðu Íslandi. Mikil hraunframleiðsla var í gosinu (1,3 km3) og sú mesta í Heklu á sögulegum tíma. Aðeins í gosinu í Lakagígum árið 1783 var meiri hraunframleiðsla. Gosið stóð yfir, en fór dvínandi, frá lok ágúst 1767 og fram í mars 1768.
12. desember

12. desember er 346. dagur ársins (347. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 19 dagar eru eftir af árinu.

Atburðir.
Heklugos árið 1389

Heklugos árið 1389 var kísilríkt blandgos. Ekki eru til heimildir um gjóskufall utan Íslands. Gosið varð líklega á seinni hluta ársins 1389 og gjóskan barst aðallega í suðaustur. Norðurhraun rann. Kirkjustaðurinn Skarð hið eystra, Tjaldastaðir og e.t.v. fleiri bæir hurfu undir hraun.
Jónas H. Haralz

Jónas H. Haralz (fæddur 6. október 1919, dáinn 13. febrúar 2012) var íslenskur hagfræðingur og bankastjóri Landsbankans frá 1969-1988.

Foreldrar Jónasar voru Haraldur Níelsson prófessor og Aðalbjörg Sigurðardóttir kennari og kvenréttindakona. Jónas lauk stúdentsprófi frá Menntaskólann í Reykjavík 1938, stundaði nám í efnaverkfræði við Konunglega tækniháskólann í Stokkhólmi 1938- 1940, nám í hagfræði, tölfræði, stjórnmálafræði og heimspeki við Stokkhólmsháskóla 1940-'45 og lauk MA-prófum í þeim greinum 1944.

Jónas hefur verið sæmdur stórriddarakrossi íslensku Fálkaorðunnar, norsku Olavs-orðunni, sænsku Nordstjãrnan-orðunni og sæmdur heiðursdoktorstitli í hagfræði við Viðskiptadeild Háskóla Íslands þann 25. júní 1988.

Eftir Jónas liggur mikill fjöldi greina og álitsgerða um hagfræði, atvinnumál og stjórnmál. Hann var virkur þátttakandi í alþjóðlegu samstarfi og auk þess að starfa sem bankastjóri. Jónas var þekktur fyrir að vera aðalhönnuður efnahagsaðgerða Viðreisnarstjórnarinnar svokölluðu.
25. desember

25. desember er 359. dagur ársins (360. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 6 dagar eru eftir af árinu. Jóladagur hjá kaþólikkum og mótmælendum, þar sem haldið er upp á fæðingu Krists.

Atburðir.
Spunaspil

Spunaspil sem hlutverkaleikur eða hlutverkaspil eru tegundir af spilum þar sem leikendur fylgja engum ákveðnum reglum eða búa sér sjálfir til reglurnar. Oft eru spunaspil þannig að hver hefur sitt hlutverk eða leikur eina persónu og þau tengjast oft ævintýrum og goðsögnum.

Spunaspil getur einnig átt við tónlist, þar sem spilað er af fingrum fram.

Þekkt spunaspil.

Þessi spunaspil eru meðal þeirra þekktustu og mest spiluðu alþjóðlega:

Norsk.

Listi yfir norskt efni aðgengilegt almenningi:

Sænsk

Meðal þekktustu spilanna í Svíþjóð eru:

Dönsk

Af hefðbundnum spunaspilum eru helst:

Finnsk

Þeir hafa nokkur spennandi spunaspil. Meðal þeirra eru:

Íslensk

Spunaspil komu seinna hingað en til hinna norðurlandanna. En strax 1994 kom fyrsta íslenska spilið og eru nokkur komin síðan.

Íslenskir spunaspilarar eru með virka fésbókarsíðu; Roleplayers á Íslandi, með mottóið: "Hlutverkaspilarar á Íslandi ... Sameinist!!!"
1380

Árið 1380 (MCCCLXXX í rómverskum tölum)

Atburðir.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
1329

Árið 1329 (MCCCXXIX í rómverskum tölum)

Atburðir.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Ummyndun

Ummyndun eða myndbreyting er þegar fólk, dýr eða hlutir breyta um form. Í bókmenntum eru ummyndanir stundum tengdar göldrum, t.d. í "Ódysseifskviðu" Hómers, "Gullna asnanum" eftir rómverska rithöfundinn Apuleius og í bókunum um Harry Potter. Galdrarnir eru stundum taldir vera misjafnlega erfiðir eftir því hverju og í hvað hlutunum er breytt. Ummyndun er námsgrein í Hogwartsskóla, kennd af Minervu McGonagall.
Sambandslögin

Sambandslögin voru lög um samband Íslands og Danmerkur sem voru samþykkt árið 1918 í þjóðaratkvæðagreiðslu með miklum meirihluta, 90,9% greiddra atkvæða. Kosningaþátttaka var 43,8%.

Danir áttu frumkvæði að því að samið var um ný sambandslög við Ísland. Jón Magnússon, forsætisráðherra Íslands, hafði í upphafi aðeins beðið Dani um leyfi til þess að taka upp sérstakan siglingafána fyrir Ísland. Carl Theodor Zahle, forsætisráðherra Danmerkur, bauð Íslendingum þess í stað til viðræðna um að endurskoða sambandslög landanna í heild sinni. Ríkisstjórn Zahle setti saman nefnd skipaða meðlimum Róttæka vinstriflokksins, Jafnaðarmanna og Vinstriflokksins til þess að semja við Íslendinga um ný sambandslög milli ríkjanna.

Kosið var um skilmálana sem sambandsnefndin hafði samið um í þjóðaratkvæðagreiðslunni. Ísland varð þar með fullvalda og frjálst ríki í konungssambandi við Danmörku, þjóðirnar höfðu sama þjóðhöfðingja, Danakonung, sem þá var Kristján 10. Danir skyldu fara með utanríkismál Íslendinga í umboði þeirra og ríkisborgararéttur átti að vera gagnkvæmur milli ríkjanna. Auk þess voru ákvæði til bráðabirgða um að Danir sæju um landhelgisgæslu fyrir Íslendinga og hæstiréttur Danmerkur yrði æðsti dómstóll Íslendinga þar til þeir kysu að taka bæði málin í sínar hendur. Hæstiréttur Íslands var stofnaður tveimur árum seinna 1920. Samninginn var hægt að endurskoða eftir 1940.

1. desember er almennt kallaður fullveldisdagurinn til minningar um þá samþykkt Sambandslaganna að Ísland var viðurkennt sem fullvalda og frjálst ríki. Íslenski fáninn var dreginn að húni í fyrsta sinn sem fullgildur þjóðfáni. Lítið var samt um hátíðahöld, og olli spánska veikin þar mestu um. Meira var þó um hátíðarhöld 100 árum síðar. Með fjölmörgum viðburðum um allt land. Þegar aldarafmæli fullveldisins var minnst.
Listi yfir ráðuneyti Íslands

Ráðuneyti Íslands.

Konungsríkið Ísland (1918–1944).

Lést í embætti 23.6. 1926

sat uns Jón Þorláksson var skipaður 8.7.1926

Minnihlutastjórn

Lýðveldið Ísland (1944–núverandi).

Samanlagður þingmannafjöldi var 35, en tveir þingmenn Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs studdu ekki stjórnina.
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi

Þetta er listi yfir kosningar til sveitarstjórna á Íslandi. Fyrir árið 1930 var mismunandi eftir sveitarfélögum hvaða ár kosningar voru haldnar. Árið 1930 var kosið á ný í allar sveitarstjórnir og til fjögurra ára í senn.
Korvetta

Korvetta er heiti á litlu léttvopnuðu herskipi sem var aðeins léttari en freigátan og var notuð til eftirlits og strandvarna. Áður fyrr var heitið notað á þrímastra seglskip með fallbyssur aðeins á efsta þilfari sem notað var til njósna eða til að bera skilaboð.
Beruneshreppur

Beruneshreppur var hreppur við Berufjörð í Suður-Múlasýslu, kenndur við kirkjustaðinn Berunes.

Hinn 1. október 1992 sameinaðist Beruneshreppur Búlandshreppi og Geithellnahreppi undir nafninu "Djúpavogshreppur".
Boccia

Boccia er keppnisíþrótt sem líkist keiluspili og bocca. Hún er hugsuð fyrir hreyfihamlaða einstaklinga. Hún er meðal annars ein af opinberum greinunum sem keppt er í á Ólympíuleikum fatlaðra og er spiluð í yfir 40 löndum á heimsvísu.

Heimildir benda til þess að elsta útgáfan af boccia hafi verið spiluð í Grikklandi þar sem keppendur köstuðu stórum steinum í átt að skotmarki. Íþróttin er spiluð bæði af áhugamönnum og afreksfólki og ná vinsældir hennar til fjöldamargra í samfélaginu .

Markmiðið er að kasta boltum sem næst hvítum bolta á afmörkuðum velli. Annað hvort keppa einstaklingar sín á milli eða þriggja manna lið hvor á móti öðru. Boltar andstæðinganna eru í sitthvorum litnum til aðgreiningar (oftast rauðir og bláir). Það lið sem byrjar kastar hvíta boltanum út á völlinn og kastar síðan fyrsta boltanum sínum. Síðan kastar andstæðingurinn, sá sem er fjær hvíta boltanum kastar áfram þar til að kemst nær, annað hvort með því að koma boltanum sínum nær eða koma hinum boltunum frá. Einnig er hægt að koma hvíta boltanum út af vellinum, þá er hann staðsettur á sérstökum punkti inna á vellinum miðjum, þetta getur breytt stöðu leiksins afar snögglega. Þegar keppt er í liðum skiptir ekki máli í hvaða röð er kastað innan liðsins, það er oftast ákveðið á meðal liðsmanna út frá því hver er í besta færinu. Þegar allir hafa komið boltunum frá sér eru samlitir boltar sem eru nær hvíta boltanum en næsti mótlitur taldir sem stig handa viðeigandi liði. Boltar utan vallar eru ógildir. Í einstaklingskeppni er kastsvæðinu skipt í tvo helminga sem þeir skipta svo um á milli lota. Í liðakeppni eru sex hlutar og liðunum dreift sitt á hvað og á milli lota skipta þau um hluta. Liðin ráða innra með sér hvar hver og einn liðsmaður er staðsettur.

Venjulega eru einn til tveir dómarar á vellinum. Þegar þeir eru tveir er gjarnan einn sem sér um stigatöfluna á meðan hinn sér um að mæla fjarlægð á milli boltana og gefa merki með lituðum spjöldum um hver á að kasta næst ef vafi leikur á. Dómarinn sér einnig um að meta hvort boltar eru utan eða innan vallar, auk þess sem þeir fylgjast með því hvort stigið sé út af kastsvæðinu þegar kastað er. Ef það gerist er boltin ógildur.
1886

Árið 1886 (MDCCCLXXXVI í rómverskum tölum)

Á Íslandi.

Fædd

Dáin

Erlendis.

Fædd

Dáin
Nirvana

Nirvana getur að minsta kosti átt við:
Hálftónsbil

Hálftónsbil er minnsta tónbilið á díatónískum hljóðfærum (sem eru flest hljóðfæri sem við þekkjum). Á píanói er hálftónsbil á milli tveggja samliggjandi nótna og á gítar er hálftónsbil á milli tveggja samliggjandi banda.

Hálftóns- og heiltónsbil eru notuð sem mælieiningar á tónbil í tónfræði. Eitt hálftónsbil jafngildir lítilli tvíund, tvö hálftónsbil jafngilda stórri tvíund, þrjú hálftónsbil jafngilda lítilli þríund og ekkert hálftónsbil jafngildir einund.
Útför

Útför (jarðarför eða greftrun) er athöfn þar sem fráliðnir eru kvaddir, slík athöfn er oft trúarlegs eðlis og mjög formleg. Athafnirnar eru að ýmsum toga, þær eru breytilegar eftir menningu, trú, siðum og aðstæðum. Algengast er að jarðnesku leyfarnar séu grafnar eða brenndar. Önnur þekkt aðferð er að búa til smyrlinga og varðveita þá í grafhvelfingum eða í jörðu. Þessi siður, að koma fyrir jarðneskum leifum látinna á ákveðnum stað, er eitt af því sem einkennir manneskjur.

Siðmennt hefur séð um veraldlegar eða húmanískar jarðarfarir á Íslandi.

Eitt og annað.

Í íslensku slangri er stundum talað um "blesspartí" í merkingunni jarðarför.
1873

Árið 1873 (MDCCCLXXIII í rómverskum tölum)
Earl Grey (te)

Earl Grey er svart te bragðbætt með bergamíu. Þetta var uppáhalds tetegund Douglas Adams.

Earl Grey-te er nefnt eftir Charles Grey, jarlinum af Grey, forsætisráðherra Bretlands.
Carl Philipp Emanuel Bach

Carl Philipp Emanuel Bach (8. mars 1714, 14. desember 1788) var þýskt tónskáld og einn upphafsmanna klassíska tímabilsins. Hann var annar sonur Johanns Sebastians Bachs og Mariu Barböru Bach. Hann átti upprunalega að fara út í réttarfarsvísindi, og útskrifaðist með gráðu úr þeim 1738, en ákvað þá að snúa sér alfarið að tónlistinni. Þó hann hafi fallið nokkuð í gleymsku á 19. öld, og hafi verið talinn koma illa út í samanburði við föður sinn, var hann eitt áhrifamesta tónskáld klassíska tímabilsins. Joseph Haydn fékk mikinn hluta af menntun sinni með því að skoða verk Bachs, Wolfgang Amadeus Mozart sagði um hann „Hann er faðirinn, við erum börnin“. Hann var eitt fyrsta tónskáldið síðan á tímum Orlande di Lassus og Claudio Monteverdi sem notaði hljómræn blæbrigði á þeirra eigin forsendum, en það er eitt af því sem einkennir mjög tónlist eftir hans tíma og er gott dæmi um þau miklu áhrif sem hann hafði.
Regnskógur

Regnskógur er skógi vaxið búsvæðabelti þar sem meðalúrkoma er meiri en 1500 mm á ári og er meiri en uppgufun. Einkenni regnskóga er gríðarlega fjölbreytt lífríki bæði jurta og dýra. Aðeins 6% jarðar eru þakin regnskógi en helmingur allra dýra- og jurtategunda heims lifir þar. Regnskógar framleiða úðaefni sem eru mikilvæg fyrir skýjamyndun og hafa þannig áhrif á hitastig á jörðinni. Að auki taka regnskógar upp mikið af koltvísýringi og framleiða súrefni og hafa þannig mikil áhrif á samsetningu andrúmsloftsins.

Stærstu regnskógar heims eru í kringum Amasónfljótið (Amasónfrumskógurinn), í Níkaragva, á stóru svæði frá suðurhluta Júkatanskaga að El Peten og Belís í Mið-Ameríku, á stórum svæðum í Afríku við miðbaug, frá Kamerún að Austur-Kongó, á svæðum í Suðaustur-Asíu frá Mjanmar til Indónesíu og Papúu-Nýju Gíneu, í austurhluta Queensland í Ástralíu og í sumum hlutum Bandaríkjanna. Utan hitabeltisins er regnskóga að finna í Bresku Kólumbíu, suðausturhluta Alaska, vesturhluta Óregon og Washington, vesturhluta Kákasus, hlutum Balkanskaga, Nýja Sjálandi, Tasmaníu og austurhluta Ástralíu.
Þjóðhöfðingi

Þjóðhöfðingi er manneskja sem gegnir æðsta stjórnarfarslega embætti ríkis. Í lýðveldum er þjóðhöfðinginn vanalega forseti, í konungdæmum konungur eða drottning. Enn fremur þekkist að þjóðhöfðinginn sé geistlegur, svo sem í Vatíkaninu, þar sem páfinn er þjóðhöfðingi.

Það er mjög misjafnt milli landa hversu mikil völd þjóðhöfðingi hefur. Sumir þjóðhöfðingjar fara með mikil völd í stjórnkerfinu, til dæmis í Bandaríkjunum, Rússlandi og Frakklandi, en annars staðar eru völdin lítil í raun þótt þau séu oft mikil formlega séð, til dæmis á Íslandi, Bretlandi, í Þýskalandi og á Norðurlöndunum.

Á Íslandi er forsetinn þjóðhöfðingi þó svo forsætisráðherra hafi í raun meiri völd.