Skógsnes

Skógsnes (Snóksnes)er bújörð í Gaulverjabæjarhreppi nú Flóahreppi (Skógsnes, Skógsnes, Skógsnesi, Skógsness).

Landamerki.

Landamerkjaskjöl (nr. 94) fyrir Árnessýslu.

Skjalinu var þinglýst 16. júní 1885. Þingl. 0,75, bókun 0,25.

Landamerki

Stokkseyrarkirkjujarða: Skógsness, Hamars og Hamarshjál. eru sem hér skrifast:

Úr Þrísteini — sem er hornmarkið að sunnanverðu á svæði því sem liggur að Partamýrinni — í Drottningarþúfu, úr henni í Teigsvörðu (Gauta-), sem er hornmark að norðaustanverðu þeim megin, þaðan í Leirgjá á móts við Mýraland; þaðan á móts við Gaflsland — eftir Garðlagi upp í Gullvöll; úr Þúfunni að austanverðu á Gullvelli í Gráugrjót, þaðan í Hamarsvörðu, þaðan á móts við Saurbæjarland í Vörðuna á Saurbæjarvatnsbakka; úr Saurbæjarvatni (syðst) í Fuglstapaþúfu, þaðan í Ferðamannahól, þaðan í Hamarsflóð á móts við Galtastaðaland; svo ræður Hamarslækur suður í Djúpakrók, þaðan eru mörkin eftir svonefndri Gróf og vestast í Flathóla, þaðan austast í Keldhóla, úr Keldhólavörðu í hornmark að sunnan sem stendur við Stararflóð, austur og uppaf Miklavatni — og þaðan austur í Þrístein, sem fyrst er nefndur.

Ábúendatal.

Heimild: Ábúendatal Gaulverjabæjarhrepps eftir: Halldór Gestsson og Pál Lýðsson, Tímarit.is

Örnefni.

Sigurjón Þ. Erlingsson safnaði 1955 eftir sögn Kristjáns E. Þorgeirssonar bónda í Skógsnesi.

Upphaflegt heiti bæjarins er Snóksnes, en orðið Skógsnes er notað í daglegu tali.&lt;br&gt;&lt;br&gt;

Vesturskurður (1) heitir skurðurinn fyrir norðan túnið. Rennur hann til suðvesturs.&lt;br&gt;

Rimarnir fyrir norðan skurðinn vestur undir mörkum (að sjá í Gaulverjabæ frá bænum) heita Svörturimar (2).&lt;br&gt;

Grænhóll (2a) heitir hóll rétt norðan við skurðinn að sjá í Syðri-Völl frá Skógsnesi.&lt;br&gt;

Fleiri litlir hólar eru við Grænhól, og heita þeir einu nafni Smáhólar (3).&lt;br&gt;

Smáhólaflóð (4) er fyrir norðan Smáhóla.&lt;br&gt;

Litlukot (5) heita tveir stórir hólar fyrir norðan Skógsnesveg að sjá í Vorsabæjarhól frá Skógsnesbæ.&lt;br&gt;

Fast vestan megin við Gaflsveginn, ca. 100 m ofan við beygjuna, er lítill hóll, sem heitir Valhóll (6) eða Valhöll (7).&lt;br&gt;

Allt land Skógsness (upp að mörkum) fyrir norðan þessa hóla heita Gömluengjar (8).&lt;br&gt;

Rétt suðaustan við norðvesturhornmark Skógsness er(+u) Hólmaflóð (9). (Erlingur Kristjánsson frá Skógsnesi segir að alltaf hafi verið talað um þetta/þessi flóð í fleirtölu)&lt;br&gt;

Rimarnir fyrir norðan Vesturskurð og austan við Gaflsveginn heita Leirsurimar (10).&lt;br&gt;

Þeir enda við Leirsuflóð (11), sem er austan við veginn ca. 200 m ofan við vegamótin við Skógsnesveg.&lt;br&gt;

Efst í túninu, sem er norðan við Vesturskurð, er hóll, sem Lauthóll (12) heitir.&lt;br&gt;

Norðaustur af bænum, ofan við Vesturskurð, er flóð, sem heitir Stóraflóð (13), en er venjulega kallað Stífluflóð (14).&lt;br&gt;

Hundhóll (15) heitir lítill hóll í túninu ca. 100 m norðaustur af bænum.&lt;br&gt;

Fyrir vestan Hundhól er lítil tjörn, sem heitir Skúmsflóð (16).&lt;br&gt;

Fast austan við bæinn inni í túninu eru mýrarlægðir og í þeim tvö flóð, sem heita Kálgarðaflóð (17).&lt;br&gt;

Í engjunum austur af bænum, rétt austur við markaskurðinn, að sjá norðan til við Efri-Sýrlæk frá Skógsnesi, er grasdæla slétt, sem heitir Stóradæl (18).&lt;br&gt;

Skammt suðaustur af Stórudæl er Litladæl (19).&lt;br&gt;

Gautateigur (20) heitir mýrin austur við markaskurðinn, sitt hvorum megin við veginn milli Skógsness og Parta.&lt;br&gt;

Gautateigsvað (21) heitir þar, sem vegurinn yfir skurðinn. Vaðið er rétt sunnan við brúna.&lt;br&gt;

Sunnan við veginn rúmlega miðja vegu austur að mörkum er Skrugguflóð (22).&lt;br&gt;

Skammt suðaustur af því er annað flóð, nafnlaust.&lt;br&gt;

Rétt suðaustan við það er enn eitt flóð, sem heitir Lómsflóð (23).&lt;br&gt;

Langaflóð (24) heitir flóð aflangt suðaustur af bænum að sjá af Skógsnesshlaði norðan til við Arabæ.&lt;br&gt;

Skammt suðaustur af Langaflóði er gulstarardæl, sem heitir Djúpadæl (25).&lt;br&gt;

Sunnan við Djúpudæl og fram að Miðskurði eru sléttur, sem heita einu nafni Þembudælur (26).&lt;br&gt;

Miðskurður (27) kemur úr Austurskurði (28) nokkuð sunnan við Gautateigsvað og rennur til suðvesturs í Miklavatn.&lt;br&gt;

Engjunum fyrir sunnan Miðskurð er skipt í þrjú hólf með tveimur flóðgörðum.&lt;br&gt;

Við vesturendann á efri garðinum er Frakkhóll (30).&lt;br&gt;

Á mörkum Skógsness, Arabæjar og Arabæjarhjáleigu er grasdæla, sem heitir Drottningardæl(-a) (31).&lt;br&gt;

Hornmarkið heitir Drottningarþúfa (32).&lt;br&gt;

Norðan við Drottningardæl er Kóngsdæl (33).&lt;br&gt;

Fyrir sunnan skurðinn, fram að Arabæjarhjáleigulandi, eru mörg smáflóð með rimadrögum á milli. Þau heita Langhólaflóð (34).&lt;br&gt;

Flóðin eru að sjá í Krók frá Skógsnesi.&lt;br&gt;

Fast vestan við flóðin eru hólar, samliggjandi flóðunum, frá skurði og fram að mörkum. Þeir heita einu nafni Langhólar (35).&lt;br&gt;

Í norðaustur af Langhólum, ofan við Miðskurð, eru hólar samfelldir, Heimarihólar (36).&lt;br&gt;

Austan við þá er Heimarihólaflóð (37), en vestan við þá er Hólmaflóð (38).&lt;br&gt;

Fyrir vestan það eru Borgarhólar (39).

Vestan við Borgarhóla er Stakhóll (40), að sjá frá Skógsnesi skammt austan við Ragnheiðarstaði.&lt;br&gt;

Við Stakhól eru mörg flóð, sem heita Stakhólsflóð (41). Stefanía Jóhannesdóttir í Gegnishólaparti, sem uppalin er í Skógsnesi, segir þó, að Stakhólsflóð sé eitt flóð, sunnan við hólana.&lt;br&gt;

Drag (42) heitir lægð, sem liggur frá Heimarihólaflóði og heim undir veg austan við túnið.&lt;br&gt;

Þvert úr Draginu til vesturs er Þverkelda (43), sem endar við Kelduhóla (44). Þar breytir keldan um stefnu og gengur til suðurs og heitir þá Kelduhólaskurður (45) og endar í Miðskurði.&lt;br&gt;

Fyrir austan Kelduhóla eru þrjú flóð, sem heita Kelduhólaflóð (46). Kelduhólaskurður rennur í gegnum flóðin.&lt;br&gt;

Norðaustur af suðvesturhornmarki Skógsnesslands eru hólar í stefnu frá hornmarki í Kelduhóla. Þeir heita Flathólar (47).&lt;br&gt;

Úr efsta Kelduhól liggur flóðgarður og endar við Vesturskurð. Hann heitir Litligarður (48).&lt;br&gt;

Suðvestur af túninu er stór hóll, sem hét Gamlaborg (49), en hefir í seinni tíð verið kölluð Stóraborg (50). Þar hefir nú, 1956, verið byggt fjárhús.&lt;br&gt;

Skammt norðvestur af Stóruborg er annar minni hóll, sem nú er kominn í tún. Hann heitir Litlaborg (51), en hét áður Hústótt (52).&lt;br&gt;

Á milli þessara tveggja hóla er Borgarflóð (53).&lt;br&gt;

Norðaustur af Stóruborg, miklu nær bænum, er slétt túnflöt með hlöðnum garði í kring. Það heitir Gerði (54).&lt;br&gt;

Fast sunnan við Gerði er hóll, sem heitir Stekkur (55).&lt;br&gt;

Sunnan við Gerði er Gerðisflóð (56), var áður kallað Stekkjarflóð (57).&lt;br&gt;

Sunnan við túnið í Skógsnesi ca. 150 m suður af bænum er Fjárhúsflóð (58).&lt;br&gt;

Fjárhús munu hafa staðið inni í túninu norðan við flóðið, en eru löngu sléttuð út.&lt;br&gt;

Mitt á milli Gerðis og bæjar, þó heldur nær Gerðinu, heitir Stöðull (59).&lt;br&gt;&lt;br&gt;

Gullvöllur¹ (60) Hóll sem er hornmark fyrir Hamarsbæi, Skógsnes og Gafl (Í jarðabók frá 1703 er sagt að þar hafi staðið bær sem komin sé í eyði) &lt;br&gt;

Markhóll² (61) Hraunstrýta með hundaþúfu norðvestan við Litlu-kot.(Þar sunnan við var alfaraleið milli bæja)&lt;br&gt;

Leirgjá3 (62) Pittur sem er landamerki milli Skógsness og Mýra. Leirgjá er í beinni sjónlínu milli Skógsness og Mýra bæjana.&lt;br&gt;

Mógrafir (63) í mýrinni austan við Stífluflóð

¹ Heimild: Kristján Eldjárn Þorgeirsson bóndi í Skógsnesi f: 20. september 1922&lt;br&gt;

² Heimild: Kristján Eldjárn Þorgeirsson bóndi í Skógsnesi f: 20. september 1922&lt;br&gt;

3 Heimild: Guðný Magnúsdóttir Öfjörð f: 23. mars 1922.

Stafrófsskrá örnefna:.

Austurskurður 28 &lt;br&gt;

Borgarflóð 53 &lt;br&gt;

Borgarhólar 39 &lt;br&gt;

Djúpadæl 25 &lt;br&gt;

Drag 42 &lt;br&gt;

Drottningardæla 31 &lt;br&gt;

Drottningarþúfa 32 &lt;br&gt;

Fjárhúsflóð 58 &lt;br&gt;

Flathólar 47 &lt;br&gt;

Frakkhóll 30 &lt;br&gt;

Gamlaborg 49 &lt;br&gt;

Gautateigsvað 21 &lt;br&gt;

Gautateigur 20 &lt;br&gt;

Gerði 54 &lt;br&gt;

Gerðisflóð 56 &lt;br&gt;

Grænhóll 2a &lt;br&gt;

Gullvöllur 60 &lt;br&gt;

Gömlu-engjar 8 &lt;br&gt;

Heimarihólaflóð 37 &lt;br&gt;

Heimarihólar 36 &lt;br&gt;

Hólmaflóð 38 &lt;br&gt;

Hólmaflóð 9 &lt;br&gt;

Hundhóll 15 &lt;br&gt;

Hústótt 52 &lt;br&gt;

Kálgarðaflóð 17 &lt;br&gt;

Kelduhólaflóð 46 &lt;br&gt;

Kelduhólar 44 &lt;br&gt;

Kelduhólaskurður 45 &lt;br&gt;

Kóngsdæl 33 &lt;br&gt;

Langadæl 29 &lt;br&gt;

Langaflóð 24 &lt;br&gt;

Langhólaflóð 34 &lt;br&gt;

Langhólar 35 &lt;br&gt;

Lauthóll 12 &lt;br&gt;

Leirgjá 62 &lt;br&gt;

Leirsuflóð 11 &lt;br&gt;

Leirsurimar 10 &lt;br&gt;

Litlaborg 51 &lt;br&gt;

Litladæl 19 &lt;br&gt;

Litligarður 48 &lt;br&gt;

Litlukot 5 &lt;br&gt;

Lómsflóð 23 &lt;br&gt;

Markhóll 61 &lt;br&gt;

Miðskurður 27 &lt;br&gt;

Mógrafir 63 &lt;br&gt;

Skrugguflóð 22 &lt;br&gt;

Skúmsflóð 16 &lt;br&gt;

Smáhólaflóð 4 &lt;br&gt;

Smáhólar 3 &lt;br&gt;

Stakhóll 40 &lt;br&gt;

Stakhólsflóð 41 &lt;br&gt;

Stekkjarflóð 57 &lt;br&gt;

Stekkur 55 &lt;br&gt;

Stífluflóð 14 &lt;br&gt;

Stóraborg 50 &lt;br&gt;

Stóradæl 18 &lt;br&gt;

Stóraflóð 13 &lt;br&gt;

Stöðull 59 &lt;br&gt;

Svörturimar 2 &lt;br&gt;

Valhóll 6=7 &lt;br&gt;

Valhöll 7=6 &lt;br&gt;

Vesturskurður 1 &lt;br&gt;

Þembudælur 26 &lt;br&gt;

Þverkelda 43 &lt;br&gt;